Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector; Brief minister over advies inzake kostprijs medische vervolgopleidingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29282, nr. 80

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29282 nr. 80

17-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29282, nr. 80 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29282Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 282Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsectornr. 80BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 februari 2009In de brief «Kwaliteits- en doelmatigheidsprikkels
opleidingsfonds» die ik u op 9 februari 2007 heb toegestuurd,
heb ik aangegeven een onderzoek te laten uitvoeren naar de kostprijs van medische
vervolgopleidingen die deel uitmaken van het opleidingsfonds1. Berenschot heeft hier op mijn verzoek onderzoek naar verricht. Bijgaand
treft u het eindrapport aan2, alsook mijn visie
hierop.1. VoorgeschiedenisAan het begin van dit decennium zijn stappen gezet naar een meer marktconforme
financiering van de zorg: instellingen krijgen een vergoeding per verrichting,
de zogenoemde diagnose behandeling combinatie (DBC). Behandelingen en tarieven
worden transparant, vergelijkbaar en geleidelijk onderwerp van vrije prijsvorming.
Daarbij is het noodzakelijk dat de uitgangssituatie voor ziekenhuizen gelijk
is. De kosten die gepaard gaan met opleiden veroorzaken echter verschillen
tussen instellingen. In het najaar van 2003 is daarom de eerste aanzet gegeven
voor het ontwikkelen van een nieuwe bekostigingssystematiek voor de zorgopleidingen
naar aanleiding van het rapport van de commissie-Legrand (standpunt Legrand,
TK, 29 282, nr. 1).Redenen, ook door het veld bepleit, om over te gaan op een nieuwe bekostigingssystematiek
waren:– marktverstoren: instellingen die opleiden moeten hogere tarieven
rekenen om alle kosten via DBCs gedekt te krijgen dan ziekenhuizen die niet
opleiden. Dat zou het ongewenste effect kunnen hebben dat er te weinig wordt
opgeleid (zie voor een uitgebreide toelichting TK 29 282, nr. 23);– marktfalen: er is periodiek sprake van een over- of ondercapaciteit
van zorgverleners, de zogenoemde varkenscyclus (zie voor een uitgebreide toelichting
TK, 29 282, nr. 23);– de bekostiging is niet adequaat en de markt is nauwelijks transparant;– free-riders: hoewel meer ziekenhuizen
werden geacht en gebudgetteerd om op te leiden, deed niet ieder ziekenhuis
dat en stelden zij vervolgens elders opgeleide zorgverleners aan.Per 1 januari 2007 is de nieuwe bekostigingssystematiek voor zorgopleidingen
van start gegaan en is het opleidingsfonds opgericht. Bij de verdeling van
de middelen uit dat opleidingsfonds stel ik het aantal opleidingsplaatsen
per specialisme vast, nadat ik mij hierover heb laten adviseren door het Capaciteitsorgaan.
Als minister van VWS ben ik immers verantwoordelijk voor de kwaliteit, betaalbaarheid èn
toegankelijkheid van de zorg en dientengevolge voor voldoende zorgverleners.
Tot 2007 waren er voor de overheid feitelijk geen instrumenten om hierop te
sturen en was er feitelijk geen relatie tussen de planning en de daadwerkelijke
realisatie van deze planning.Voor de vulling van het opleidingsfonds zijn de instellingsbudgetten geschoond
voor de opleidingsmiddelen. De NZa heeft de prijzen per opleiding vastgesteld.
Deze vergoedingsbedragen zijn een onderhandelingsresultaat, omdat het op dat
moment ontbrak aan specifieke data om een nauwkeurige prijs vast te stellen.
Met uitzondering van enkele specialismen1 is het
een uniform bedrag, dat uitsluitend afhankelijk is van het aantal opleidingsplaatsen
dat een instelling verzorgt. Dit bedrag varieert thans van circa 115 000
euro per assistent in opleiding tot specialist (AIOS) per jaar bij instellingen
met meer dan 150 AIOS tot circa 155 000 euro per AIOS per jaar bij instellingen
met minder dan 50 AIOS. Sinds de introductie in 2007 worden uitsluitend die
instellingen gefinancierd die AIOS op daadwerkelijk toegekende plaatsen opleiden
en daarmee is het free-riders gedrag uitgesloten.In het kader van marktfalen zijn met name de tekortsectoren van belang.
In de zogenoemde tekortsectoren wordt stelselmatig te weinig opgeleid. Met
de introductie van het opleidingsfonds zien we dat voor de meeste specialismen
voldoende wordt opgeleid om op termijn een ruim voldoende aanbod van medisch
specialisten te hebben. Ik beschouw dit als positieve ontwikkeling. De oogheelkunde
blijft nog wat achter, waarvan ik overigens begrijp dat het Capaciteitsorgaan
hier aanvullend onderzoek verricht naar mogelijke substitutie met andere beroepen.Geldstromen en aantallen worden nu meer inzichtelijk. Tot voor kort hadden
instellingen beperkt zicht op het aantal AIOS dat zij in opleiding hadden
en werd de financiering van het aantal AIOS regelmatig met terugwerkende kracht
vastgesteld. Dit had eveneens tot gevolg dat niet altijd alle opleidingsplaatsen
werden gefinancierd. De ontstane transparantie impliceert dat verschillen
in opleidingscapaciteit tussen instellingen zichtbaar worden en hierdoor lijkt
competitie te ontstaan om de opleidingsbudgetten zonder dat de kwaliteit daarbij
een rol speelt.Het uiteindelijke doel van het opleidingsfonds is de AIOS daar op te leiden
waar een goede kwaliteit geboden wordt tegen een redelijke prijs. De maatschappelijke
kosten van de medische vervolgopleidingen zijn hoog. Jaarlijks wordt er bijna
1 miljard euro besteed aan de opleidingen uit de 1e en 2e tranche en de huisartsenopleidingen.
Per opgeleide medisch specialist wordt na de opleiding tot basisarts nog eens
600 000 tot 800 000 euro geïnvesteerd door de belastingbetaler.
Bij dergelijke bedragen is het van belang er voor te zorgen dat een reële
prijs wordt betaald en dat er inzicht is in de geleverde kwaliteit.Naast een reële prijs zijn kwalitatief goede opleidingen een groot
goed. Ter ondersteuning van de bestaande praktijk met visitaties van opleiders
en instellingen, heeft mijn voorganger in februari 2007 het CBOG gevraagd
om een eerste globale set van generieke kwaliteitsindicatoren te ontwikkelen.
Deze indicatoren kunnen een rol krijgen bij de verdeling van opleidingsplaatsen
uit het opleidingsfonds. Het moet die instellingen die extra aandacht en energie
steken in het organiseren van een goede opleiding in de gelegenheid stellen
om extra opleidingsplaatsen te vervullen, opdat zij de beste zorgverleners
voor de toekomst opleiden. Het gebruik van kwaliteitsindicatoren moet instellingen
eveneens stimuleren om de kwaliteit van medische vervolgopleidingen verder
te verbeteren en het moderniseringsproces van de medische vervolgopleidingen
ondersteunen. Het CBOG heeft tot op heden nog geen eerste set van globale
indicatoren kunnen opleveren die men zou willen gebruiken voor de toewijzing
van 38 gereserveerde plaatsen. De opleidingsmarkt is in dat opzicht dus nog
niet transparant.2. Het kostprijsonderzoekBureau ECRi onderzocht in 20061 welke stappen
er gezet zouden moeten worden voor een meer marktconforme allocatie van opleidingsplaatsen.
De onderzoekers constateerden dat het opleidingsfonds een stap in de goede
richting was, maar stelden daarbij onder meer de vraag in hoeverre de vastgestelde
vergoedingsbedragen overeenkomen met de reële kostprijs van een opleiding.
Zoals aangegeven wordt thans gewerkt met een uniform vergoedingsbedrag per
bezette opleidingsplaats, terwijl de opleidingskosten per specialisme zouden
kunnen verschillen. Of dat ook zo is, is nu onbekend. Zowel een te hoge als
een te lage vergoeding is ongewenst. Een te hoge vergoeding kan een ongelijk
speelveld creëren tussen opleidingsziekenhuizen en ziekenhuizen die niet
opleiden en daardoor de zorgmarkt verstoren. Een te lage vergoeding kan naast
een ongelijk speelveld ook de kwaliteit van de opleiding onder druk zetten.
ECRi adviseerde nader onderzoek naar de kostprijs.BerenschotOp mijn verzoek heeft Bureau Berenschot onderzoek verricht naar de reële
kostprijs van opleidingen. Berenschot heeft daartoe een uitgebreid model ontwikkeld.
Het model gaat uit van de gemiddelde activiteitenschema’s van de AIOS
en hun opleiders. Per activiteit worden vervolgens de kosten en opbrengsten
van het opleiden inzichtelijk gemaakt. Dit model is afgestemd met materiedeskundigen,
om er zorg voor te dragen dat het model volledig is.Op verzoek van diverse partijen is het model eerst op kleinere schaal
getest, om te bezien of het model daadwerkelijk meet wat het moet meten, alvorens
over te gaan tot het landelijke onderzoek. Het pilot-onderzoek is uitgevoerd
in diverse opleidingssettings bij zeven verschillende, zowel snijdende, beschouwende
als ondersteunende specialismen. Belangrijkste uitkomst van dat pilot-onderzoek
is dat er een grote diversiteit aan activiteitenschema’s bestaat. De
organisatie en vormgeving van de opleiding kan per instelling verschillen.
Zo kan de ene instelling het onderwijs organiseren rondom het «leerjaar»
van de AIOS, terwijl een andere instelling voor hetzelfde specialisme alle
AIOS, ongeacht het leerjaar, gezamenlijk doceert over een onderwerp. De medische
vervolgopleidingen zijn daarmee dusdanig divers georganiseerd, dat een eenduidig
activiteitenschema in een enquête niet herkend zal worden door de AIOS.Een landelijk en grootschalig onderzoek is daardoor vrijwel onmogelijk.
Niet alleen dient de vragenlijst dan feitelijk gebaseerd te zijn op maatwerk
per opleiding en per instelling vereist, het leidt er ook toe dat de resultaten
nauwelijks vergelijkbaar zijn tussen opleidingen en instellingen en de uikomst
niet gegeneraliseerd kunnen worden.Om baten en lasten van opleiden inzichtelijk te maken, moeten de activiteiten
van AIOS worden afgezet tegen de activiteiten van de opleiders. Bij aanvang
zal de AIOS een operatie bijvoorbeeld trager uitvoeren dan de opleider. Na
verloop van tijd zal de AIOS dezelfde operatie zelfstandig uitvoeren en in
hetzelfde tempo als de opleider. De standaardtijden voor de activiteiten uitgevoerd
door (opleidende) medisch specialisten waren echter niet bekend.De financiële consequenties van een opleidingssituatie voor de opleider
zijn hierdoor niet te bepalen, want: hoeveel extra
tijd kost het de opleider als hij een AIOS begeleidt bij een operatie? Hoe
productief is de AIOS die zelfstandig de polikliniek draait? Ziet de AIOS
op zo’n dag even veel patiënten als een medisch specialist?Naast input van de AIOS en opleiders had Berenschot informatie van instellingen
nodig om een reële kostprijs te kunnen vaststellen. Instellingen maken
immers extra kosten doordat een AIOS een verrichting langzamer uitvoert en
hij een operatiekamer of een polikliniek langer bezet houdt dan een ervaren
medisch specialist. De kosten die hieruit voortvloeien komen voor rekening
van de instelling. Ondanks enthousiasme bij enkele instellingen in het voortraject,
bleken instellingen eigenlijk niet in staat om deze informatie te leveren.Berenschot heeft zich bijzonder ingespannen om de benodigde informatie
boven tafel te krijgen en de doorlooptijd van het onderzoek is verlengd om
alsnog tot resultaten te komen. De conclusie van de onderzoekers is dat veel
van de voor het model benodigde informatie ontbreekt of niet geverifieerd
is en dat het niet reëel is om het onderzoek landelijk uit te rollen.
Het model van Berenschot is zeer verfijnd en de praktijksituaties laten zich
niet vatten in dit model. Wel kan het nuttige informatie opleveren voor één
of enkele opleidingen op instellingsniveau, maar dergelijke informatie is
niet representatief om landelijke kostprijzen op te baseren. Vanwege het ontbreken
van uniformering in de activiteitenschema’s van AIOS en opleiders kunnen
opleidingen niet eenvoudig landelijk worden vergeleken. Hierdoor is het op
basis van het model van Berenschot niet mogelijk om meer transparantie in
de kosten van opleiden aan te brengen, een «hardere» kostprijs
vast te stellen dan tot op heden beschikbaar is of de kostprijs te differentiëren
naar specialismen of clusters van specialismen.3. Hoe verder?Het resultaat van dit onderzoek betekent niet dat we het hier eenvoudig
bij kunnen laten: vertroebeling van de DBC-prijzen als gevolg van een te hoge
of te lage subsidie moet immers voorkomen worden om ongelijke concurrentieposities
op de zorgmarkt te voorkomen. Een hoge subsidie in combinatie met een hoge
productie door AIOS zou opleidingsinstellingen een concurrentievoordeel bieden.
Er moet dus voor worden gewaakt dat het accent bij opleidingen al te zeer
op de productie komt te liggen. Bij de (gesubsidieerde) AIOS is het draaien
van productie immers een bijproduct van het feit dat men al doende leert.
Productie draaien en uren maken zijn geen doelen op zich.Het ontbreken van transparantie bij de kosten en de kwaliteit van opleidingen
blijft ongewenst, zeker gelet op het forse budgettaire beslag van het opleidingsfonds
op de VWS-begroting. Ik vind een reële kostprijs voor opleidingen dusdanig
relevant, dat ik verder zal laten onderzoeken of een andere onderzoeksmethodiek
wellicht meer inzicht kan geven in de reële kostprijzen van opleidingen.
Ik denk daarbij aan een meer grofmazige benadering dan het model van Berenschot,
bijvoorbeeld via de DBC-data. Ook andere methoden sluit ik niet
uit. Bij het uitblijven van meer transparantie in de kostprijs of de kwaliteit
van opleidingen ga ik na of een experiment met het aanbesteden van opleidingen
op kleine schaal mogelijk is.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkXNoot1TK 29 282, nr. 40.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Revalidatiegeneeskunde, klinisch chemici, klinisch fysici en ziekenhuisapothekers.XNoot1TK 29 282, nr. 40. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29282-80.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl