Handhaving milieuwetgeving; Brief minister met de vierde halfjaarlijkse voortgangsrapportage over milieuwethandhaving
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22343, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

29-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

22343 nr. 49

26-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHoofdlijnenA) Versterking landelijk inzicht nodig in risico's voor
milieu, gezondheid en veiligheidB) MIOTC) Internationale versterking van milieuhandhavingD) Start uitvoering in kader BestuursovereenkomstenOpbouw voortgangsrapportageHOOFDSTUK 1: KWANTITATIEVE HANDHAVINGSGEGEVENS1.1 PolitieAantal zware milieuonderzoeken 1995–1999 1.2 Openbaar MinisterieOM-afdoeningen ToelichtingAfdoening door de rechtbank (economische politierechter
c.q. economische meervoudige kamer) Toelichting1.3 Algemene InspectiedienstRealisatie in cijfers ToelichtingBestrijdingsmiddelenMeststoffenNatuurbescherming1.4 Handhaving Wet verontreiniging oppervlaktewateren
door Rijkswaterstaat1.5 Inspectie Milieuhygiëne1.6 Douane1.7 Staatstoezicht op de MijnenTabel: Controles en processen-verbaal door Staatstoezicht
op de Mijnen in 1998 en 1999 Toezicht op de zorg voor het milieu aan de hand van het
milieu convenant1.8 Waterschappen1.9 ProvinciesGeconstateerde overtredingenSancties bij overtredingen1.10 GemeentenHOOFDSTUK 2: MIOT (MILIEU INLICHTINGEN- & OPSPORINGS-
TEAM)HOOFDSTUK 3: LANDELIJKE COÖRDINATIECOMMISSIE MILIEUWETHANDHAVING3.1 Voorbereiding Prioriteiten 20013.2 Uitvoering Prioriteiten 2000A. Handhaving BouwstoffenbesluitB. Benzinetankstations (prioriteit in 2000)GegevensbronnenTabel: Provincies die geen gegevens hebben verstrekt per
31 augustus 2000 Tabel: Gemeenten (gerangschikt per provincie) die geen
gegevens hebben verstrekt per 31 augustus 2000 ResultatenToelichtingDe handhavingC. Handhaving probleembedrijven3.3 Afstemming Strafrecht–BestuursrechtHOOFDSTUK 4: VOORTGANG BESTUURSOVEREENKOMSTENStand van zaken ondertekening bestuursovereenkomstenServicepunten milieuwethandhavingOpstellen en uitvoeren van handhavingsprogramma'sOntwikkeling van meerjarenbeleidsvisiesDoorwerking bestuursovereenkomstenHOOFDSTUK 5: VOORTGANG VAN BELEIDSVOORNEMENS«Wie betaalt, bepaalt»VuurwerkregelsIntensivering CFK-controlesAfvalfrituurvet in diervoedersKwaliteit milieuverslagenOntdoenersonderzoekResterende punten uit het AO handhaving van 15 juni 2000Marktmacht van grote afvalstoffenbedrijvenVerwerking accu's in FrankrijkVooruitlopen op EU-Richtlijn HOI's (havenontvangstinstallaties)Juridisch instrumentariumWetsvoorstel verbetering handhavingsbevoegdheden (26 929)Verzamelwetsvoorstel handhavingStrafrechtelijke transactie in handen van de bestuurlijke
handhavers (ontwerp-Transactiebesluit milieudelicten)Wetsvoorstel HandhavingsstructuurOnderzoek naar het milieustrafrechtWetsvoorstel milieudoorlichtingOnderzoek met betrekking tot de procedures dwangsom en
bestuursdwangInternationale handhavingsaspectenIMPEL-TFSGreen InterpolEuropees strafrechtCLEENAanbeveling minimumcriteria voor milieu-inspectiesINECEHOOFDSTUK 6: VOORBEELDEN UIT DE HANDHAVINGSPRAKTIJK6.1 Branche-onderzoeken door de Inspectie MilieuhygiëneChemische wasserijenLegionella: handhaving in samenwerkingUitvoering milieubeleidsovereenkomst verpakkingsdrukkerijenOnderzoek vuurwerkbedrijvenQuick scan opslag chemicaliën6.2 AfvalSlagvaardige aanpak illegale opslag gevaarlijk afval en
XTC-afvalAutobandenAlternatieve aanpak van een shredderbedrijfZuivering van de afvalbrancheVeroordeling afvalverwerkerAVR-AVB onder de loep6.3 Gevaarlijke stoffen en productenMisstanden asbestverwijderingsbrancheAsbest, een milieuprobleem in samenwerking opgelostDe aanpak van de vuurwerkcriminaliteitEen criminele (vuurwerk)organisatieGenetisch gemodificeerde aardappelen6.4 Emissies naar het milieuOnderzoek emissiemetingen electriciteitscentralesWet bodembeschermingGebruiksplannen burgerluchtvaartterreinenSuccesvolle handhaving bij DefensieSchijnconstructieVoor het goede doelEen stroperige verontreinigingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22343Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 343Handhaving milieuwetgevingnr. 49BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 september 2000Op 9 februari 2000 (Kamerstuk 1999–2000, 22 343, nr. 47) is
u de derde halfjaarlijkse voortgangsrapportage milieuwethandhaving (winterbrief)
toegezonden. In het algemeen overleg van 15 juni 2000 is u een nader antwoord
toegezegd op een aantal vragen van de Kamer en de verdere voortgang van de
milieuwethandhaving.Overeenkomstig deze toezegging ontvangt u hierbij mede namens de Minister
van Justitie, de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en de Staatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat de vierde halfjaarlijkse voortgangsrapportage
milieuwethandhaving.HoofdlijnenA) Versterking landelijk inzicht nodig in risico's voor
milieu, gezondheid en veiligheidDe handhaving van milieuwetten blijft een essentieel instrument voor de
waarborging van een goede milieukwaliteit en van de gezondheid en veiligheid
van de burger. Deze drie thema's bepalen dan ook de prioriteitstelling bij
de handhaving. Hierbij is het van belang een landelijk inzicht te hebben in
de naleving bij voor milieu, gezondheid en veiligheid relevante bedrijfstakken.
Hiertoe voert de Inspectie onderzoeken uit. De informatie die deze onderzoeken
oplevert, is van groot belang voor ten eerste de beleidsevaluatie, door terugkoppeling
vanuit de praktijk komen tot beter uitvoerbare en handhaafbare en minder fraudegevoelige
regels en ten tweede voor een betere effectiviteit en efficiency van uitvoering
en handhaving door middel van benchmarking (het onderling vergelijken van
resultaten). Zo werd naar aanleiding van handhavingservaringen van de Inspectie
Milieuhygiëne de handhaafbaarheid van het Besluit wit- en bruingoed sterk
verbeterd.De keuze voor welke bedrijfstakken een landelijk beeld gewenst is, wordt
bepaald door de mogelijke risico's voor milieu, gezondheid en veiligheid.
Informatie waarop deze keuze wordt gebaseerd kan afkomstig zijn van handhavingsgegevens
van alle bij de milieuhandhaving betrokken partners, maar ook van klachten
van burgers, incidenten enzovoort.Op grond hiervan heeft de Inspectie Milieuhygiëne in het afgelopen
half jaar een aantal bedrijfstakken steekproefsgewijs onderzocht. De belangrijkste
uitkomsten zijn:• bij 47 van de 57 gecontroleerde chemische wasserijen (70%) is sprake
van situaties, waarbij het vanwege gezondheidsredenen voor de omwonenden noodzakelijk
is om snel actie te ondernemen;• bij 13 van de 74 gecontroleerde sauna's en zwembaden (17,5%) is
op één of meer plaatsen legionella aangetroffen;• bij 34 van de 51 gecontroleerde vuurwerkbedrijven (67%) strekt
de effectgrens zich uit buiten de erfgrens, in vier van deze gevallen (8%)
bevinden zich woningen binnen de effectgrens;• bij 8 van de 24 (33%) onderzochte chemicaliëngroothandelaren
met meer dan 10 ton opslag chemicaliën, bleek dat de situatie onvoldoende
veilig is.Deze acties waren veelal gebaseerd op eerdere resultaten van lokale of
regionale overheden waaruit bleek dat er mogelijk hogere risico's waren. De
Inspectie Milieuhygiëne zorgde voor het landelijk beeld en liet waar
nodig metingen verrichten door het RIVM.In het algemeen blijkt de noodzaak om veel vaker feitelijke metingen uit
te voeren en minder te vertrouwen op papieren controles. Tevens wordt meer
en meer gebruik gemaakt van teams van handhavingsexperts op verschillende
terreinen (milieuhygiënisch, technisch, administratief, juridisch enzovoorts).
Tenslotte wordt gewerkt met moderne technieken en gerichte communicatie over
de resultaten.Van deze landelijke overzichten gaat een sterke handhavingsimpuls uit
omdat ze aanleiding zijn voor en richting geven aan gecoördineerd optreden
door alle betrokkenen. Van goede voorbeelden van handhaving kan lering worden
getrokken en waar nodig kan tegen bedrijven worden opgetreden en kunnen overheden
worden aangesproken om de handhaving te verbeteren.De aanpak van de milieu- en gezondheidsproblemen in de afgelopen periode
door de Inspectie Milieuhygiëne met beperkt beschikbare inzet door gerichte
acties en veldcontroles blijkt effectief. In de winterbrief bent u geïnformeerd
over het MIOT (Mileu-Inlichtingen en Opsporingsteam) en de veranderde werkwijze
en prioriteitsstelling van de Inspectie Milieuhygiëne om de handhaving
te versterken. In het Algemeen Overleg over Handhaving van de milieuwetgeving
zijn deze ontwikkelingen nader toegelicht en toegezegd is dat de Inspectie
Milieuhygiëne de problemen aanpakt, zoveel als mogelijk met de partners,
én gericht op oplossingen. Hierdoor wordt het handhavingsveld krachtig
gestimuleerd en de naleving van de milieuregels bereikt.Om deze effectief gebleken aanpak te versterken heeft het Kabinet besloten
de capaciteit van de Inspectie Milieuhygiëne per 1 januari 2001 uit te
breiden met 65 fte. Zo kan de Inspectie Milieuhygiëne naast de uitvoering
van de eigen VROM-handhavingstaken ook het toezicht op de uitvoering van het
milieubeleid door doelgroepen en andere overheden beter uitvoeren. Hoewel
zeer veel door alle handhavingspartners wordt gedaan, rechtvaardigen de eerder
genoemde uitkomsten van de inspectie-acties en de calamiteiten van de afgelopen
periode een intensivering. Over de wijze waarop in samenwerking de handhaving
in eerste en tweede lijn verder kan worden versterkt, zal met provincies en
gemeenten op korte termijn nader overleg gevoerd worden.B) MIOTHet MIOT is inmiddels een half jaar operationeel. Er is een werkprogramma
tot stand gekomen overeenkomstig de afspraken met het Openbaar Ministerie.
Het MIOT voert op dit moment een opsporingsonderzoek uit naar
fraude en valsheid in geschrifte door een CFK-producent en heeft een opsporingsonderzoek
naar de illegale toepassing van methylbromide afgerond. Daarnaast participeert
het MIOT in opsporingsonderzoeken naar asbestsanering in Kosovo, de brand
bij ATF te Drachten en de vuurwerkramp te Enschede. Er vond een toezichtactie
plaats gericht op PCB's in olie. De analysegegevens kunnen aanleiding zijn
voor strafrechtelijk onderzoek naar het zich verkeerd ontdoen van PCB-houdende
olie.Op 31 augustus 2000 werden uw commissies voor VROM en Justitie in een
besloten overleg geïnformeerd over de werkzaamheden van het MIOT.C) Internationale versterking van milieuhandhavingHet Nederlandse initiatief om de rol van Interpol bij de bestrijding van
internationale milieucriminaliteit te versterken, ook wel aangeduid als «Green
Interpol» kan rekenen op een breed internationaal draagvlak. In de komende
besprekingen, georganiseerd door UNEP, over de handhaving van multilaterale
verdragen (Montreal Protocol, Verdrag van Bazel, CITES) zal Nederland voorstellen
doen om de rol van Interpol in de richtlijnen vast te leggen. Vervolgens kunnen
in 2001 de met «Green Interpol» samenhangende extra taken voor
Interpol in de General Assembly van Green Interpol worden besproken en via
een mede door Nederland in te dienen resolutie worden goedgekeurd. Verder
zal VROM het initiatief nemen tot overleg met de World Customs Organisation
(WCO) over de mogelijkheid te komen tot «green customs».Naar verwachting zal binnen afzienbare termijn de «Aanbeveling voor
minimumcriteria voor milieu-inspecties» van kracht worden. Deze aanbeveling
legt onder andere een forse rapportageverplichting op aan de lidstaten van
de EU. In LCCM (Landelijke Coördinatiecommissie Milieuwethandhavings)verband
wordt bezien hoe Nederland hieraan kan voldoen.D) Start uitvoering in kader BestuursovereenkomstenDe Bestuursovereenkomsten milieuwethandhaving kunnen dit jaar voor het
eerst de uitvoering van de handhavingstaak door alle betrokken instanties
positief beïnvloeden. De effecten hiervan zullen nauwlettend worden gevolgd.De LCCM heeft de gezamenlijke prioriteiten voor 2001 vastgesteld. De prioriteiten
van dit jaar «handhaving probleembedrijven» en «handhaving
bouwstoffenbesluit» blijven ook in 2001 een prioriteit. Voor deze zaken
valt er nog genoeg samen aan de handhaving te doen. Mede naar aanleiding van
de wensen van de Kamer is «handhaving van de CFK-regelgeving»
als prioriteit voor 2001 toegevoegd. Het onderwerp «handhaving in het
buitengebied» is als mogelijke nieuwe prioriteit in voorbereiding genomen.
Alle handhavingspartners beschouwen dit als de belangrijkste kandidaat voor
de handhavingsprioriteiten van 2002.De handhaving Besluit Tankstations zal naar verwachting eind dit jaar
zo ver zijn gevorderd dat deze prioriteit na dit jaar kan vervallen als landelijke
prioriteit. De nazorg van deze prioriteit heeft de aandacht van de betrokken
handhavingspartners.Opbouw voortgangsrapportageDe opbouw van deze brief is als volgt.In hoofdstuk 1 worden enige kwantitatieve
handhavingsgegevens van de handhavingspartners vermeld.In hoofdstuk 2 wordt de stand van zaken vermeld
met betrekking tot het Milieu Inlichtingen- & Opsporingsteam (MIOT). In hoofdstuk 3 wordt u geïnformeerd over
de ontwikkelingen rond de Landelijke Coördinatiecommissie Milieuwethandhaving
(LCCM), in het bijzonder over de voortgang rond de landelijke handhavingsprioriteiten
handhaving Bouwstoffenbesluit en handhaving Besluit Tankstations.In hoofdstuk 4 wordt een beeld geschetst van
de voortgang rond de Bestuursovereenkomsten.In hoofdstuk 5 wordt een overzicht gegeven
van de diverse concrete beleidsvoornemens en in het bijzonder over de stand
van zaken rond de ontwikkeling van het juridisch handhavingsinstrumentarium.
Verder komt een aantal relevante internationale ontwikkelingen aan de orde,
waaronder Green Interpol.In hoofdstuk 6 tenslotte wordt een aantal
voorbeelden uit de handhavingspraktijk beschreven. De eerder genoemde toezichtacties
van de Inspectie Milieuhygiëne komen aan de orde en verder gaat het hierbij
om gevallen waar samenwerking in de handhaving tot goede resultaten heeft
geleid voor milieu, veiligheid en gezondheid.HOOFDSTUK 1: KWANTITATIEVE HANDHAVINGSGEGEVENSIn dit hoofdstuk worden de kwantitatieve handhavingsgegevens gegeven,
zoals deze zijn aangeleverd door de verschillende handhavingspartners. Bij
de meeste partners is, ten opzichte van de gegevens over 1998, een duidelijke
verbetering waarneembaar in de kwaliteit van de gegevens, en dus in de mate
waarin inzicht wordt gegeven in de resultaten van de verschillende handhavingspartners.
Tegelijkertijd wordt zichtbaar dat er weinig eenheid is in de verstrekte gegevens.
Het is dus moeilijk om algemene conclusies te trekken. Met de partners vindt
thans overleg plaats om de verschillende monitoringsactiviteiten beter op
elkaar af te stemmen. Dit mede met het oog op toekomstige internationale monitoringsverplichtingen
(zie hoofdstuk 5).1.1 PolitieNog steeds is het niet mogelijk om een landelijk overzicht te geven van
alle milieuzaken waar de Nederlandse politie aandacht aan besteedt. Dit vindt
voor een belangrijk deel zijn oorzaak in het gegeven dat er meerdere registratiesystemen
in gebruik zijn in de verschillende korpsen en er geen eenduidige registratie
plaatsvindt. Ook is het veelal niet mogelijk de gegevens uit de verschillende
systemen te genereren naar een algemener niveau, daar benamingen en coderingen
onvoldoende op elkaar zijn afgestemd.In de maand juni van dit jaar heeft een expertmeeting plaatsgevonden van
vertegenwoordigers van politie, Openbaar Ministerie en de ministeries van
Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Tijdens deze bijeenkomst
is uitgebreid ingegaan op bovenstaande problematiek. Afgesproken is dat een
werkgroep aan de slag gaat om op korte termijn voorstellen te doen voor een
betere informatiehuishouding op milieugebied.Het is wel mogelijk een overzicht te geven van het aantal zware milieuonderzoeken.
Jaarlijks voert de Directie Recherche van het Korps Landelijke Politiediensten
(KLPD) een inventarisatieonderzoek uit naar de aard, omvang en voortgang van
de in Nederland aangevangen, voortgezette en afgeronde milieuonderzoeken.Aantal zware milieuonderzoeken 1995–1999 199542 199692 199790 199869199951Van de in 1999 genoemde 51 zaken hebben er 38 betrekking op de afvalcriminaliteit.1.2 Openbaar MinisterieDe instroom van milieudelicten (feiten) bij het Openbaar Ministerie (OM)
is met een kleine 14% afgenomen (18 000 in 1998 en 15 700 in 1999).
Zo blijkt dat de politie in 1999 minder processen-verbaal heeft ingediend
bij het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie onderzoekt thans de oorzaak
van deze daling. Schommelingen van de instroom van milieudelicten zijn overigens
in het verleden vaker gesignaleerd.De feiten worden per wet en/of besluit afzonderlijk geregistreerd. Om
een enig inzicht te geven wat voor soort regelingen het betreft en hoe vaak
binnen die regeling een strafbaar feit wordt gepleegd waarvoor proces-verbaal
is opgemaakt volgt hierna een selectie.  19981999 Besluit akkerbouw bedrijven milieubeheer2124 Besluit gebruik
dierlijke meststoffen404463 Besluit horeca bedrijven368263 Besluit inzake
stoffen die de ozonlaag aantasten7997 Besluit tankstations–42Bestrijdingsmiddelenbesluit6951 Besluit mestbassins milieubeheer552 Besluit mestbank en mestboekhouding14418 Besluit melk- rundveehouderijen
milieubeheer3329 Bestrijdingsmiddelenwet796651Besluit opslaan
in ondergrondse tanks11861Boswet12163 Besluit opslag vuurwerk
milieubeheer6360 Cadmiumbesluit Wet milieugevaarlijke stoffen4228 Europese Verordening overbrenging afvalstoffen (EVOA)3553 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren554426 Natuurbeschermingswet199184Ontgrondingenwet6834 Vogelwet426373Vuurwerkbesluit Wet milieugevaarlijke
stoffen1 0931 407Wet bodembescherming905741 Wet bedreigde
uitheemse dier- en plantensoorten1 5501 477 Wet milieubeheer6 9456 001 Wet milieugevaarlijke stoffen13898 Wet verontreiniging
oppervlaktewater1 2571 114OM-afdoeningen  19981999Getransigeerd54%55% Gedagvaard32%32%Bewijs sepot7%8% Beleid sepot7%5%ToelichtingIn het geval van handhaving van milieuregelgeving komt het relatief vaak
voor dat bedrijven na het opmaken van proces-verbaal vaak alsnog orde op zaken
stellen en voldoen aan de eisen die het betreffende bevoegde gezag stelt.
In dergelijke gevallen is het niet uitzonderlijk dat de officier van justitie
(in overleg met het bevoegde gezag) de zaak seponeert, vaak met de algemene
voorwaarde dat het bedrijf zich in de toekomst moet houden aan de aanwijzingen
van het bevoegde gezag. In het bovenstaand percentage beleidsepots zijn ook
de voorwaardelijke beleidsepots inbegrepen. Deze beleidsepots worden gegeven
onder het stellen van bijzondere voorwaarden. Het relatief hoge
percentage bewijssepots hangt sterk samen met de complexe milieuregelgeving.Afdoening door de rechtbank (economische politierechter
c.q. economische meervoudige kamer)  19981999Veroordeling91%92% Schuldig zonder strafoplegging2%1% Vrijspraak5%5% OM niet ontvankelijk1%1% Ontslag van rechtsvervolging1%1%ToelichtingHet percentage vrijspraken wordt sterk beïnvloed door de complexe
milieuregelgeving.In het Algemeen Overleg van 24 november 1999 is met name het streefpercentage
van de lik-op-stuk afdoeningen (bij vrije velddelicten) onderwerp van discussie
geweest. Daarop heeft overleg plaatsgevonden tussen Justitie en het College
van procureurs-generaal over de in het kader van de planning en control-cyclus
te hanteren streefpercentages. Voor 1999 en 2000 was reeds een planning-cyclus
in gang gezet. Voor 2001 is het volgende met de parketten afgesproken. Als
streefnorm voor de lik-op-stuk-afdoening van vrije velddelicten geldt een
percentage van 70. Men mag hier gemotiveerd van afwijken, de minimale eis
is echter 40%. De streefnorm voor inrichtingsgebonden delicten is gedifferentieerd
naar de kenmerken van het gebied (bijv. meer of minder geïndustrialiseerd).
De norm varieert van 25 tot 40%. Ook hiervan kan gemotiveerd worden afgeweken.
De minimale eis is echter 5% meer dan in 1999.Op basis van de ervaring van 1998 met de streefcijfers was de planning
van het OM voor 1999 en 2000 flexibeler dan die voor 1998. Zo is voor 1999
aan de parketten de ruimte gegeven gemotiveerd van de streefpercentages van
1998 af te wijken. Van de negentien parketten hebben in 1999 acht parketten
als doel gesteld: 70% lik-op-stuk-afdoeningen bij vrije velddelicten. Daarvan
hebben vijf parketten hun doelstelling behaald.Ten aanzien van de inrichtinggebonden milieucriminaliteit hebben acht
parketten in 1999 als streefdoel gesteld dat het aandeel processen-verbaal
in deze categorie 40% van het totaal aantal Wed (Wet economische delicten)-zaken
zou moeten bedragen. Daarvan hebben vijf parketten het doel bereikt. De overige
parketten hebben als streefdoel gehanteerd, rekening houdend met de kenmerken
van het gebied, een percentage variërend van 20 tot 30%; het overgrote
deel heeft dat behaald.1.3 Algemene InspectiedienstRealisatie in cijfers regelingcontrolesprocessen-verbaalwaarschuwingen 199819991998199919981999bestrijdingsmiddelen10 39913 313628680147195meststoffen4 8405 377511363364425natuurbescherming3 2944 0142393771044ToelichtingBestrijdingsmiddelenConform de handhavingsafspraken tussen het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij en het Openbaar Ministerie, is de controle op de toepassing van
bestrijdingsmiddelen het belangrijkste thema binnen het vakgebied Bestrijdingsmiddelen.
De aspecten milieu en voedselveiligheid zijn immers in belangrijke mate bepalend
voor de prioritaire inzet van de Algemene Inspectie Dienst (AID) in dit vakgebied.In 1999 zijn in totaal 429 overtredingen vastgesteld in verband met het
gebruik van verboden bestrijdingsmiddelen. Tijdens de controles wordt tevens
gelet op de naleving van de voorschriften ten aanzien van de opslag en bewaring,
de spuitlicenties, de reiniging van gebruikte verpakkingen en de keuring van
spuitapparatuur. Door deze koppeling wordt de beschikbare menskracht optimaal
benut. Om de effectiviteit van de controleaanpak verder te verhogen, wordt
veelal projectmatig samengewerkt met politie, waterkwaliteitbeheerders en
de Keuringsdienst van Waren. In de eerste helft van 2000 is, na een ontvangen
melding van de Europese Commissie, een onderzoek ingesteld waarbij een achttal
tuinders proces-verbaal is aangezegd wegens het gebruik van chloormequat in
de teelt van bospeen onder glas. Door het Openbaar Ministerie werd een veilverbod
voor deze bospeen opgelegd. De samenwerking met de Keuringsdienst van Waren
was daarbij bijzonder constructief.Over het algemeen kan gesteld worden dat de wet- en regelgeving ten aanzien
van bijvoorbeeld de etikettering, opslag en bewaring van bestrijdingsmiddelen
goed wordt nageleefd. Meer zorg bestaat er over de regels voor het gebruik
van bestrijdingsmiddelen. Het verzamelen van de bewijslast verloopt daarbij
steeds moeizamer. Mede tegen deze achtergrond werd een bijdrage geleverd aan
de werkzaamheden van de Commissie Alders, in welk kader aanbevelingen zijn
geformuleerd om het illegaal gebruik in de glastuinbouw verder terug te kunnen
dringen.MeststoffenDe doelgroep van de controle op de mestwetgeving bestaat uit 54 000
veehouderijbedrijven die verplicht zijn aangifte te doen bij het Bureau Heffingen
in het kader van het mineralen aangiftesysteem (MINAS). In dit aantal zijn
de vrijgestelde bedrijven met een beperkte boekhouding (extensieve veehouderij-,
akker- en tuinbouwbedrijven) niet meegenomen. Daarnaast zijn er circa 1200
intermediairs die zich bezig houden met de handel in, en het transport en
de opslag van dierlijke en overige organische meststoffen.Het buiten werking stellen van grote delen van de Wet herstructurering
varkenshouderij leidde tot een grotere inzet ten aanzien van de controles
op de administratieve bepalingen.Bij de 3650 uitgevoerde controles op veehouderijbedrijven werd in 116
gevallen proces-verbaal aangezegd en werden 289 waarschuwingen gegeven. Bij
intermediaire bedrijven zijn circa 750 controles uitgevoerd. Dit heeft geleid
tot het aanzeggen van 43 processen-verbaal en 28 waarschuwingen met betrekking
tot het niet dan wel onjuist invullen van afleveringsbewijzen. Bij deze onderzoeken
moeten tevens gerekend worden de controles «langs de weg» die
ook wel projectmatig in samenwerking met het Korps Landelijke Politiediensten
(KLPD) en de Rijksverkeersinspectie (RVI) plaatsvonden. Tevens is een aantal
bedrijven in onderzoek genomen dat mestproductierechten had vervreemd dan
wel – middels schijnconstructies – nieuwbouw pleegde zonder over
de benodigde rechten te beschikken. Deze onderzoeken worden in het najaar
van 2000 afgerond.De controle op de uitrijbepalingen vindt plaats conform de afspraken in het Landelijk Draaiboek Mest. In 1999 zijn in totaal 190 heterdaadovertredingen
door de AID afgewikkeld. Klachten van derden over het uitrijden van mest zijn
doorverwezen naar de politie.NatuurbeschermingDe versterking van de groene handhaving binnen de AID heeft in 1999 verder
gestalte gekregen. Daarbij heeft investering in kennis op het gebied van soortenherkenning
plaatsgevonden. De samenwerking met partners zoals douane, politie en de bijzonder
opsporingsambtenaren (BOA's) in het landelijk gebied is verbreed.Knelpunt vormt het onderbrengen van fraudeonderzoeken op het terrein van
de invoer van beschermde uitheemse dieren (CITES) als gevolg van prioritaire
afwegingen binnen de regiopolitie. De AID zet zich thans in om de voorbereiding
van multidisciplinaire opsporingsonderzoeken onder te brengen bij de Landelijke
Milieugroep (LMG) van de KLPD. In 1999 zijn in totaal 120 overtredingen vastgesteld
ten aanzien van de soortenbescherming (CITES). Daarnaast zijn 34 overtredingen
vastgesteld voor wat betreft de welzijnsbepalingen bij vervoer door de lucht.
De werkafspraken tussen douane, Rijksdienst voor Vee en Vlees (RVV) en AID
zijn, mede als gevolg van de eekhoornaffaire op Schiphol, herijkt. Daarbij
is voorzien in een meldingsprocedure.Voorts is naar aanleiding van ontvangen signalen afkomstig van de Nederlandse
Vereniging tot Bescherming van Dieren aandacht besteed aan het uitzetten van
fazanten voor de jacht. In 35 jachtgebieden zijn aanwijzingen verkregen dat
illegaal fazanten voor de jacht waren uitgezet. In een vijftal gevallen is
dit op heterdaad vastgesteld en is proces-verbaal opgemaakt.Door de onbezoldigde buitengewoon opsporingsambtenaren bij de AID werden –
veelal in het kader van de hen toegewezen (beheer)taken – bovendien
nog 773 processen-verbaal aangezegd en 112 waarschuwingen gegeven.Bij het toezicht op de naleving van de Boswet op rijksgronden –
in beheer bij Defensie, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer – heeft de
AID steekproefsgewijs 70 controles uitgevoerd. Dit leidde in twee gevallen
tot het opleggen van een herplantverplichting aan Staatsbosbeheer. Het toezicht
op de naleving van de Boswet op overige gronden is in handen van de provincies.1.4 Handhaving Wet verontreiniging oppervlaktewateren
door RijkswaterstaatBij Rijkswaterstaat kan een afname van het aantal (ernstige) overtredingen
worden geconstateerd. Dit kan duiden op een beter naleefgedrag van doelgroepen;
toekomstige rapportages zullen moeten uitwijzen of hier sprake is van een
blijvende trend. De aandacht van de handhavers zal steeds meer gericht zijn
op de zogenaamde diffuse bronnen, bijvoorbeeld afvalstoffen vanuit de scheepvaart
(Scheepsafvalstoffenbesluit), uitlogen van bouwstoffen (Bouwstoffenbesluit),
en meststoffen en bestrijdingsmiddelen vanuit de landbouw (Lozingenbesluit
open teelt en veehouderij). handhaving Wet verontreiniging Oppervlaktewateren19981999controles:   – bedrijfscontroles6 8516 665– luchtsurveillances146149    cijfers RIZA:  – aantal bemonsteringen door regionale directies11 0309 739 – aantal uitgevoerde analyses RIZA-laboratorium76 43162 666– aantal justitiële onderzoeken10083meldingen van derden1 047985 gesignaleerde overtredingen2 3011 639 – waarvan
ernstig1 178423 strafrechtelijk vervolg1431621bestuurlijk vervolg:2  – aanmaningen/waarschuwingen745645– wijzigingen/intrekken
vergunning33 – legaliseren (vergunning verlenen)10 –
bestuursdwang21– dwangsom710 – actief gedogen5221 In een aantal gevallen zijn in één proces-verbaal
meerdere ernstige overtredingen meegenomen.2 Van een groot aantal overtredingen (illegale lozing) is de
dader onbekend (bijvoorbeeld scheepvaart).1.5 Inspectie MilieuhygiëneIn 1999 zijn meer controles uitgevoerd door de Inspectie Milieuhygiëne.
De vergroting van de inzet op handhaving die met de reorganisatie van de Inspectie
Milieuhygiëne eind 1997 werd gerealiseerd, betaalt zich nu uit. Het jaar
1998 kan worden gezien als een overgangsjaar, waarin nog vele vacatures bestonden
en waarin veel tijd is gestoken in opleiding en het inwerken van nieuwe medewerkers.
Bij de controles werden in 724 gevallen (ca. 20% van de controles) één
of meer overtredingen geconstateerd. Tegen 144 bedrijven is een procedure
gestart om te komen tot bestuursrechtelijke maatregelen: het opleggen van
een dwangsom of bestuursdwang. In 323 gevallen is proces-verbaal opgemaakt
en ingediend bij de Officier van Justitie.  controles1bestuurrecht2strafrecht 3 199819991998199919981999 EVOA (Europese Verordening voor
de overbrenging van Afvalstoffen)4507672502275165 Kew (Kernenergiewet)26731153360 Wm/Wms (Wet milieubeheer/Wet milieugevaarlijke stoffen)1 4302 459363119157158Wlv
(Wet luchtveronreiniging)187468030Totaal2 3343 58367414442413231 Bedrijfscontroles, transportcontroles en geblokkeerde of
niet tot Nederland toegelaten transporten.2 Waarschuwingsbrieven, dwangsommen en dergelijke.3 Bij het openbaar Ministerie ingediende processen-verbaal.4 Vanaf 1999 wordt het aantal waarschuwingen niet meer
gerapporteerd, waardoor dit getal veel lager lijkt uit te komen dan in 1998.1.6 DouaneIn onderstaande tabel zijn de resultaten van de controles door de Douane
weergegeven.regelingaantal controlesaantal
niet-conform 1998199919981999EVOA5 7484 004687583CFK's–538–52vuurwerk–661–75Cadmium–3 215–319 (Overig) Wms3 592859364108Kew–467–5totaal9 3409 7441 0511 1421.7 Staatstoezicht op de MijnenHet Staatstoezicht op de Mijnen is, in het kader van de Mijnwet territoir
en continentaal plat, belast met het houden van toezicht op de naleving van
de regels voor de veiligheid en de gezondheid van de in de mijnbouw werkzame
personen. Tevens is de dienst belast met de handhaving van de voor de mijnbouw
geldende milieuwetgeving (bijv. de Wet milieubeheer).In de provincies, waar het Staatstoezicht op de Mijnen in het kader van
haar toezichthoudende activiteiten betrokken is, zijn alle bestuursovereenkomsten
door het Ministerie van Economische Zaken ondertekend. Het Staatstoezicht
op de Mijnen participeert ook in dit verband in het hiervoor ingestelde Provinciaal
Overleg. Echter gelet op de voor het Staatstoezicht op de Mijnen niet relevante
handhavingsprioriteiten (bijvoorbeeld benzinestations) beperkt zich deze participatie
voornamelijk tot agendalid.Tabel: Controles en processen-verbaal door Staatstoezicht
op de Mijnen in 1998 en 1999 kentallen handhavingaantal controlesaantal processen-verbaal 1998199919981999Mijnwet Territoir464358–– Mijnwet Continentaal
Plat1219656Toezicht op de zorg voor het milieu aan de hand van het
milieu convenantNaar aanleiding van de ramp met «Piper Alpha» in 1988 heeft
het Staatstoezicht op de Mijnen nieuwe instrumenten ontwikkeld om toezicht
te gaan houden op systemen voor de zorg voor de veiligheid en de gezondheid
van personen werkzaam in de mijnbouwindustrie alsmede de bescherming van het
milieu.Deze instrumenten gaan uit van een integraal toezicht op alle drie de
aspecten (veiligheid, gezondheid en milieu) en richten zich op het adequaat
functioneren van de Arbo- en milieuzorgsystemen binnen die bedrijven. Uitgangspunt
hierbij is dat dergelijke zorgsystemen gebaseerd moeten zijn op de plan-do-check-cyclus
(Deming Cirkel) zoals omschreven in de ISO 9001 voor kwaliteit en de ISO 14 001
voor het aspect milieu.De in 1995 ondertekende Intentieverklaring uitvoering milieubeleid olie-
en gaswinningsindustrie wordt in dit kader als een belangrijk instrument beschouwd,
vooral vanwege de resultaatverplichting voor de bedrijven om iedere vier jaar
bedrijfsmilieuplannen op te stellen.Deze plannen dienen na goedkeuring door het bevoegd gezag, voor deze de
Ministerie van Economische Zaken, middels het plan-element ingebed te worden
in het milieuzorgsysteem om te waarborgen dat het plan wordt uitgevoerd.In het kader van haar adviserende taak van de Minister van Economische Zaken maakt het Staatstoezicht op de Mijnen gebruik van haar toezichtinstrumenten
om sturing te geven aan de bedrijven bij het opstellen van die bedrijfsmilieuplannen.
Dit in het licht van het streven naar continue verbetering zoals is vereist
in de milieunorm ISO 14001.Op basis van het milieujaarverslag van de bedrijven controleert het Staatstoezicht
op de Mijnen door middel van verificatie-inspecties de voortgang van de uitvoering
van de beleidsmeerjarenprogramma's. Aan de hand van de bevindingen stelt het
Ministerie van Economische Zaken jaarlijks haar oordeel over de voortgang
vast en stuurt daar waar nodig de bedrijven bij.Tegelijkertijd wordt periodiek een trendanalyse gemaakt van de stand van
zaken met betrekking tot de te verwachten reductietaakstellingen in een bepaald
jaar ten opzichte van het basisjaar 1990. In 1999 is geconstateerd dat voor
de emissies van methaan, VOS (Vluchtige Organische Stoffen) en zwaveldioxide
naar de lucht de overeengekomen reductietaakstellingen voor het jaar 2000
zullen worden gehaald. Echter de emissies van CO2 en NOx
zullen eerder stijgen dan dalen door de toename van energiegebruik, die samenhangt
met de noodzaak extra compressievermogen te installeren. Dit extra compressievermogen
is nodig om aan de vraag van gas te kunnen blijven voldoen bij een dalende
druk in de gasvelden als gevolg van het uitgeput raken van die velden. Mede
in het kader van het Kyoto Protocol hebben deze emissies daarom extra aandacht
gekregen in de tweede tranche beleidsmeerjarenprogramma's (1999–2002).Ook de emissie van olie naar zeewater is aanzienlijk gereduceerd: tot
minder dan één derde. Voor andere componenten, die naar het
zeewater worden geëmitteerd, ontbreken voldoende betrouwbare gegevens
en zijn met de branche afspraken gemaakt om meer betrouwbare gegevens te genereren
om een goede trendanalyse te kunnen maken. Met de branche zijn tevens richtlijnen
afgesproken om te komen tot verbetering van het emissieregistratie- en rapportagesysteem.
Nog steeds gaat bij het reguliere toezicht houden de bijzondere aandacht uit
naar het adequaat functioneren van de in werking zijnde milieuzorgsystemen.
Inmiddels heeft van de tien mijnondernemingen één mijnonderneming
het ISO 14 001 certificaat ontvangen.1.8 WaterschappenDe onderstaande gegevens zijn gebaseerd op de niet-gecumuleerde uitkomsten
van een Unie-enquête die door ruim 80% van de waterschappen tijdig is
ingeleverd. De onderstaande getallen kunnen in werkelijkheid tot 20% hoger
uitvallen.Over het jaar 1999 hebben de waterschappen minimaal 4750 overtredingen
geconstateerd, waarvan 25% werd gekwalificeerd als «ernstige»
overtreding. De meeste overtredingen hadden betrekking op een overtreding
van vergunningsvoorschriften. Ook overtredingen van het Lozingenbesluit glastuinbouw
Wet verontreiniging oppervlaktewateren kwamen met enige regelmaat voor. Op
overtredingen wordt door waterschappen op verschillende manieren gereageerd.
In verreweg de meeste gevallen wordt bestuursrechtelijk opgetreden. In eerste
instantie krijgt de overtreder een waarschuwing; dit gebeurde in 4130 gevallen.
De waterschappen hebben in 800 gevallen dwangsommen opgelegd. In 95 zaken
werd bestuursdwang aangezegd, deze werd in 80 zaken ook ten uitvoer gebracht.
In 96 gevallen werd een gedoogbeschikking afgegeven, in 10 zaken kon de overtreding
door middel van vergunningverlening worden gelegaliseerd. In 10 gevallen was
het intrekken van de vergunning noodzakelijk. In ruim 590 zaken werd een overtreding
strafrechtelijk vervolgd in de vorm van het opmaken van een procesverbaal,
of een verkort proces-verbaal in het kader van het lik-op-stuk-beleid. Hierbij
moet worden aangetekend dat in een enkel proces-verbaal soms meerdere overtredingen
werden meegenomen. Van de waterschappen zijn door de Unie geen kwantitatieve gegevens verzameld
over de jaren 1997 en 1998, het aangeven van een ontwikkeling in de handhaving
wordt daardoor bemoeilijkt. Veel waterschappen geven echter aan dat zij in
de afgelopen jaren zijn overgegaan tot een procesmatige, planmatige benadering
van de handhavingstaak, in plaats van incidenteel optreden tegen overtredingen,
hetgeen tot bevredigende resultaten leidt. Een mooi voorbeeld daarvan vormt
een handhavingsactie in de glastuinbouw die door het hoogheemraadschap van
Delfland is gehouden. Als gevolg van deze actie, waarbij circa 900 overtredingen
werden geconstateerd, is een groot aantal verplichte voorzieningen aangelegd
door de tuinders. In de komende periode zal de aandacht van de handhavers
in grote mate gericht zijn op de aanpak van diffuse bronnen. Met name de handhaving
van recente regelgeving zoals het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij
en het Bouwstoffenbesluit zal veel van de capaciteit van de waterschappen
vergen.1.9 ProvinciesDe onderstaande tabel geeft een overzicht van de inrichtingsgebonden handhavingsactiviteiten
van de provincies. De provincies voeren daarnaast ook handhavingsactiviteiten
buiten inrichtingen uit. Deze zijn in de tabel niet opgenomen.  aantal inrichtingen op 31-12-99aantal preven-tieve controles in 1999aantal repressieve controles in 1999verhouding preventief/repressiefaantal bedrijven waarbij overtredingen zijn vastgesteld aantal bestuurlijke waarschuwingen
in 1999aantal opgelegde
sancties in 1999aantal
keren dat aangifte is gedaan t.b.v. strafrechtelijk onderzoek en opsporingGroningen1708937212,428917Fryslân304****5090Drenthe1757161176,1771239Overijssel2104432232,0*494*Gelderland693******51714144Utrecht228*********10910Flevoland69177622,92823735Noord-Holland5651 1473414,427769641Amsterdam105169862,05986596Zuid-Holland8151 8331 1241,6*3333380Zeeland188726219****3,3597515Noord-Brabant7971 5671 738*****0,92864180Limburg4113263411,0*571677totaal4 7307 9974 323–1 3311 073162244* geen gegevens beschikbaar** geen gedifferentieerde registratie preventief-repressief aanwezig*** geen gegevens beschikbaar (gegevens staan in afzonderlijke bezoeksrapporten)**** schatting***** opgemerkt wordt dat in Noord-Brabant de preventieve controle en
eerste hercontrole gelijktijdig plaatsvindenGeconstateerde overtredingenLandelijk zijn door de provinciale handhavers in 1999 bij 1331 bedrijven
overtredingen geconstateerd. Het gaat hierbij om overtredingen op onderdelen
die essenties van de vergunningen vormen. Lichtere overtredingen zijn in het
overzicht niet opgenomen.Bij 31% van de bedrijven is in 1999 tijdens een preventieve controle een
overtreding geconstateerd. Dit betekent dat gemiddeld bij 16% van de preventieve
controles een overtreding wordt opgemerkt. Sancties bij overtredingenNa het constateren van een overtreding voert de provincie een hercontrole
uit (ook bij de «lichtere» overtredingen). In 1999 heeft in 52%
van het aantal preventieve controles een hercontrole plaatsgevonden. Voor
het bereiken van naleving zijn, indien bij hercontrole de naleving niet is
hersteld of indien de overtreding zodanig ernstig is dat onmiddellijk tot
actie wordt overgegaan, 1073 bestuurlijke waarschuwingen uitgegaan.De bestuurlijke handhavingsinstrumenten waarover de provincies beschikken
zijn in de onderstaande tabel weergegeven met het aantal keren dat deze landelijk
in 1999 zijn toegepast. Door de provincies opgelegde
sanctieaantal in 1999bestuursdwang46 dwangsom106 intrekken van de vergunning5 deel van de inrichting sluiten1gehele inrichting sluiten4 totaal1621.10 GemeentenDoor de VNG, de Stichting Natuur en Milieu en de provinciale milieufederaties
is het project gemeentelijke milieumonitoring gestart, waaraan circa 140 gemeenten
meedoen.Als eindresultaat van het project dienen de deelnemende gemeenten in 2002
over een uitgeteste milieumonitor te beschikken, die in de reguliere organisatie
is ingebed. Het opstellen van een gemeentelijke milieumonitor kan voor de
gemeenten als doel hebben inzicht te verkrijgen in de milieusituatie in de
gemeente en/of de resultaten van de uitvoering van het milieubeleid (als basis
voor het opstellen van beleid).Landelijk is er door de verschillende overheidspartijen een monitor voor
overheidsprestaties ontwikkeld, waarin 28 voor gemeenten relevante indicatoren
zijn opgenomen. Deze monitor heeft als doel op landelijk niveau inzicht te
verkrijgen in de uitvoering van het milieubeleid van de verschillende overheden.
Op basis van de landelijke milieumonitor kan een gemeentelijke milieumonitor
opgezet worden. Het is aan de individuele gemeente om te kiezen op welke wijze
(en met welk doel) aan de gemeentelijke milieumonitor invulling gegeven wordt.
Gemeenten die deelnemen aan het hierbovengenoemde project worden gestimuleerd
de landelijke indicatoren als uitgangspunt te nemen bij het opzetten van de
gemeentelijke milieumonitor.HOOFDSTUK 2: MIOT (MILIEU INLICHTINGEN- & OPSPORINGS-
TEAM)In het vorige voortgangsbericht bent u geïnformeerd over de oprichting
van het MIOT (Milieu Inlichtingen- & Opsporingsteam). Na een voorbereidingsperiode
van enkele weken is half maart van dit jaar het MIOT daadwerkelijk van start
gegaan. Het team is gehuisvest in Zoetermeer in de nabijheid van het gebouw
van de Divisie CRI van het Korps Landelijke Politiediensten, waar de binnenkort
eveneens operationeel wordende LMG (Landelijke Milieugroep) is gevestigd.
De LMG richt zich met name op de voorbereiding, de informatie rond milieucriminaliteit
en het MIOT draagt zorg voor de feitelijke uitvoering. Het MIOT heeft zo'n half jaar na zijn start een goed gevulde portefeuille.
Er is een werkprogramma gemaakt waarin voor het eerste half jaar de prioriteiten
zijn gesteld.Bepalend voor de vraag of het MIOT wordt ingezet (toezicht- dan wel opsporingsonderzoeken)
is de aanwezigheid van risico's voor gezondheid, veiligheid en/of milieu.
Andere punten van overweging om het MIOT in te zetten kunnen zijn: de mate
waarin de integriteit van de overheid in het geding is, specifieke deskundigheid
en de vraag of de problematiek een internationaal karakter heeft.Het werkprogramma is overeenkomstig de daarover bij de Instellingsbeschikking
gemaakte afspraken in overeenstemming met het Landelijk Parket van het Openbaar
Ministerie tot stand gekomen.Naast hetgeen is opgenomen in het werkprogramma is het MIOT ook betrokken
bij onderzoeken, die voortvloeien uit de actualiteit. Zo levert het MIOT expertise
in de strafrechtelijke onderzoeken van respectievelijk de politiekorpsen Friesland
en Twente naar de brand op 12 mei jl. bij ATF in Drachten en de vuurwerkramp
op 13 mei jl. in Enschede.Het MIOT voert momenteel zelfstandig één opsporingsonderzoek
uit en werkt daarnaast (met inbegrip van de hierboven gemelde onderzoeken)
in enkele opsporingsonderzoeken van uiteenlopende omvang samen met politiekorpsen
en andere opsporingsdiensten. Verder heeft het team één toezichtactie
uitgevoerd. Andere toezichtacties zijn in voorbereiding.In het kader van dit voortgangsbericht kan in het belang van de onderzoeken
niet al te diep worden ingegaan op de inhoud ervan, omdat het nog lopende
zaken betreft. Volstaan wordt daarom met het kort aangeven welke onderwerpen
het betreft:• Het MIOT voert op last van het Openbaar Ministerie te Maastricht
strafrechtelijk onderzoek uit naar een Nederlandse producent van CFK's. Deze
wordt er van verdacht de administratie over bepaalde schadelijke stoffen niet
goed te hebben bijgehouden. Dit levert een verdenking op van het overtreden
van het «CFK-besluit», van de Wet op de economische delicten.
Meer uitgebreid is hierop ingegaan in de beantwoording van vragen van het
lid Feenstra van uw Kamer (Kamervragen met antwoord 1999–2000, nr. 925,
Tweede Kamer) gesteld naar aanleiding van een tv-uitzending van Netwerk op
9 februari van dit jaar over de op die dag gehouden doorzoeking. Het onderzoek
wordt momenteel voortgezet en zal naar verwachting in het najaar 2000 worden
afgerond.• Samen met de politie Midden-West Brabant heeft het MIOT op last
van het Openbaar Ministerie te 's-Hertogenbosch een strafrechtelijk onderzoek
uitgevoerd naar een bedrijf dat methylbromide als bestrijdingsmiddel toepast
bij gassingen van levens- en genotmiddelen. Het bedrijf wordt er van verdacht
de Bestrijdingsmiddelenwet en de Wet milieugevaarlijke stoffen te hebben overtreden
en wordt voorts verdacht van valsheid in geschrifte. Het opsporingsonderzoek
is eind mei afgerond, het gerechtelijk vooronderzoek loopt nog.• Op last van het Openbaar Ministerie te Rotterdam voert de Koninklijke
Marechaussee met ondersteuning van het MIOT momenteel een strafrechtelijk
onderzoek uit naar twee bedrijven (een adviesbureau en een laboratorium),
die worden verdacht van valsheid in geschrifte en oplichting. De bedrijven
waren ingeschakeld voor een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest op de
plaats waar militaire eenheden waren gelegerd in Kosovo (Prizren). Op 6 juni
hebben opsporingsambtenaren bij de betrokken bedrijven doorzoekingen gedaan,
waarbij administratie en laboratoriummonsters in beslag zijn genomen. Het
verdere onderzoek zal nog geruime tijd duren.• Het MIOT voert momenteel een toezichtonderzoek uit, waarbij het
doel is om uit combinatie van gegevens van diverse intermediaire
organisaties, inzicht te verkrijgen in de aanwezigheid van Polychloorbifenylen
(PCB's) binnen Nederland en de wijze waarop deze in het afvalstadium worden
verwerkt. Het onderzoek is recent afgerond en kan mogelijk leiden tot strafrechtelijk
vervolgonderzoek. De Tweede Kamer zal op de hoogte worden gesteld van de resultaten
van de onderzoeken.HOOFDSTUK 3: LANDELIJKE COÖRDINATIECOMMISSIE MILIEUWETHANDHAVING3.1 Voorbereiding Prioriteiten 2001De Landelijke Coördinatiecommissie Milieuwethandhaving (LCCM) heeft,
na raadpleging van de samenwerkende handhavingsinstanties, de prioriteiten
voor 2001 vastgesteld. De LCCM geeft de voorkeur aan meerjarige prioriteiten
gelet op de investeringen van de handhavingspartners en het beoogde rendement.De prioriteiten voor 2001 zijn: handhaving van het Bouwstoffenbesluit
(reeds prioriteit in 2000), handhaving bij Probleembedrijven (reeds prioriteit
in 2000) en handhaving van het CFK-besluit (nieuwe prioriteit). Deze laatste
prioriteit is tot stand gekomen naar aanleiding van recente publicaties over
CFK's van de Inspectie Milieuhygiëne («Hoe lek is het mandje»
en «Hoe de scheepvaart het lek boven water houdt»). De Tweede
Kamer vond deze rapporten voldoende reden om ze apart te agenderen bij het
overleg over de milieuhandhaving op 15 juni 2000. Het is duidelijk dat de
Kamer een goede handhaving en naleving van de CFK-regels vereist vanwege het
risico van aantasting van de ozonlaag door deze stoffen en de daaruit voortvloeiende
hogere risico's op onder andere huidkanker.Daarnaast heeft de LCCM aanbevolen in 2001 de handhaving van de verschillende
milieuwetten die van toepassing zijn in het «Buitengebied» voor
te bereiden als prioriteit voor 2002. De faciliteringsprogramma's voor 2001
zijn thans in voorbereiding.3.2 Uitvoering Prioriteiten 2000A. Handhaving BouwstoffenbesluitIn de winterbrief werd aangekondigd dat het Ministerie van VROM en het
Openbaar Ministerie een gezamenlijk project zouden starten waarin oplossingen
worden aangedragen voor eventuele handhavingsproblemen. Het Ministerie van
VROM en het Openbaar Ministerie voeren sinds begin dit jaar intensief overleg
ter verbetering van de strafrechtelijke handhaving van het Bouwstoffenbesluit
en enkele afvalstoffenbesluiten. Onderzocht wordt de mogelijkheid om het normadressaat
van het Bouwstoffenbesluit (degenen op wie het besluit betrekking heeft) uit
te breiden binnen de grenzen van de Wet bodembescherming.Uit een korte inventarisatie (onder ca. 30 handhavende instanties) door
het Landelijk Informatiepunt Milieuwethandhaving (LIM) komt naar voren dat
er voldoende documentatie beschikbaar is, dat er vrijwel overal initiatieven
worden ontplooid, maar dat de daadwerkelijke handhaving nog beperkt van de
grond komt. De drempel om de handhaving actief op te pakken ligt hoog. De
belangrijkste redenen hiervoor zijn:1. De handhavers zijn onzeker om tot handhaving over te gaan. Dit wordt
onder andere gevoed doordat de certificering van veel bouwstoffen nog niet
geheel gereed was en door onzekerheid bij de handhavers over het gebruik van
het handhavingsprotocol.2. De gebruikers van de bouwstoffen zijn, volgens de handhavers, onvoldoende
op de hoogte van het Bouwstoffenbesluit. Naar aanleiding van de inventarisatie worden de volgende acties ondernomen:Het faciliteringsprogramma van de LCCM zal zich er vooral oprichten om
handhavers vertrouwd te maken met de handhaving van het Bouwstoffenbesluit
en de daarbij te gebruiken bewijsmiddelen.Vanuit het Ministerie van VROM zal worden bezien op welke wijze de voorlichting
over het Bouwstoffenbesluit aan de gebruikers van bouwstoffen nog kan worden
verbeterd.Inmiddels is de «Programmering monitoring- en evaluatie Bouwstoffenbesluit»
opgesteld. De eerste resultaten van deze meer uitgebreide evaluatie zullen
medio 2001 beschikbaar zijn. De Kamer zal in de komende winterbrief nader
geïnformeerd worden over de voortgang van het monitorings- en evaluatieprogramma.B. Benzinetankstations (prioriteit in 2000)De prioriteit is opgenomen in vrijwel alle provinciale en regionale uitvoeringsprogramma's.
De provincies en gemeenten zijn door de Inspectie Milieuhygiëne en de
LCCM verzocht om te rapporteren over de stand van zaken. Hieronder volgt een
beschrijving van de resultaten per 31 augustus 2000.GegevensbronnenVan de 537 gemeenten hebben 425 gemeenten (79%) gehoor gegeven aan het
verzoek om de gegevens van de benzinetankstations in hun gemeente te actualiseren.Van de twaalf provincies en de vier grote gemeenten hebben vier provincies
geen gegevens verstrekt met betrekking tot de bodem- en grondwaterkwaliteit.
Deze gegevens zijn voor het doel van deze brief minder geschikt. Daarom hebben
de provincies besloten om de informatievoorziening hieromtrent te verbeteren.Een overzicht van provincies en gemeenten die geen gegevens hebben versterkt
in het kader van deze landelijke handhavingsprioteit wordt gegeven in onderstaande
tabellen.Tabel: Provincies die geen gegevens hebben verstrekt per
31 augustus 2000 Flevoland Friesland  Gelderland  Utrecht Tabel: Gemeenten (gerangschikt per provincie) die geen
gegevens hebben verstrekt per 31 augustus 2000 ProvincieGemeente FlevolandUrkFrieslandLemsterland FrieslandNijefurdFrieslandSchiermonnikoog FrieslandSmallingerlandFrieslandWymbritseradiel GelderlandArnhemGelderlandBemmel GelderlandBeuningenGelderlandBrummen GelderlandDodewaardGelderlandDoesburg GelderlandDrutenGelderlandEchteld GelderlandElst GelderlandErmeloGelderlandGeldermalsen GelderlandGendtGelderlandGorssel GelderlandGroesbeekGelderlandHeumen GelderlandHuissenGelderlandKesteren GelderlandLingewaalGelderlandMaasdriel GelderlandMillingen aan de RijnGelderlandNeerijnen GelderlandPuttenGelderlandRijnwaarden GelderlandRuurloGelderlandSteenderen GelderlandTielGelderlandValburg GelderlandVordenGelderlandWarnsveld GelderlandWest Maas en WaalGelderlandWijchen GelderlandZaltbommelGelderlandZevenaar GroningenBellingweddeGroningenDe Marne GroningenPekelaGroningenScheemda GroningenVlagtweddeGroningenZuidhorn LimburgHunselLimburgOnderbanken LimburgRoermondLimburgSevenum LimburgWeertNoord-BrabantBernheze Noord-BrabantBoekelNoord-BrabantBoxmeer Noord-BrabantCuijkNoord-BrabantDeurne Noord-BrabantDrimmelenNoord-BrabantGrave Noord-BrabantHaarenNoord-BrabantHeusden Noord-BrabantLanderdNoord-BrabantLoon op Zand Noord-BrabantMill en Sint Hubert Noord-BrabantRavenstein Noord-BrabantSteenbergenNoord-BrabantTilburg Noord-BrabantUdenNoord-BrabantWoudrichem Noord-HollandBlaricumNoord-HollandCastricum Noord-HollandDiemenNoord-HollandDrechterland Noord-HollandEnkhuizenNoord-HollandHaarlemmermeer Noord-HollandHilversumNoord-HollandLaren Noord-HollandMedemblikNoord-HollandMuiden Noord-HollandNederhorst den
BergNoord-HollandNiedorp Noord-HollandNoorder-KoggenlandNoord-HollandOostzaan Noord-HollandOpmeerNoord-HollandTexel Noord-HollandVenhuizenNoord-HollandWeesp Noord-HollandWervershoof Noord-HollandZandvoortUtrechtAmerongen UtrechtDe Bilt UtrechtDoornUtrechtDriebergen-Rijsenburg UtrechtLeersumUtrechtLoosdrecht UtrechtMontfoortUtrechtVleuten-De Meern ZeelandVlissingenZuid-HollandAlkemade Zuid-HollandJacobswoudeZuid-HollandLeiderdorp Zuid-HollandNaaldwijkZuid-HollandNederlek Zuid-HollandNieuwerkerk aan den IJssel Zuid-HollandNieuwkoop Zuid-HollandPijnackerZuid-HollandRijnwoude Zuid-HollandSchipluidenZuid-HollandSchoonhoven Zuid-HollandTer AarZuid-HollandVianen Zuid-HollandVlistZuid-HollandWarmond Zuid-HollandWateringenDaarnaast zijn recente gegevens verkregen van de volgende instanties:
het Nederlands Meetinstituut (aantal gekeurde dampretour stage II-systemen;
het vulpistool), de Stichting Collectief Financieel Zekerheidsfonds (het aantal
aangevraagde en verstrekte financiële zekerheidstellingen), Kiwa N.V.
certificatie en keuringen (het aantal verstrekte certificaten voor vloeistofdichte
vloeren).ResultatenOp basis van de beschikbare gegevens kan een betrouwbare schatting gemaakt
worden van het aantal thans in bedrijf zijnde stations: in Nederland zijn
zo'n 4000 tankstations in bedrijf.Met betrekking tot de drie belangrijkste kernbepalingen (vloeistofdichte
vloer, dampretour bij de vulpistolen en de financiële zekerheidstelling)
waaraan tankstations moeten voldoen, blijkt dat er sinds 1 juli 1999 een duidelijke
verbetering in de situatie is opgetreden. Op dit moment voldoen 1600 tankstations
aan de drie belangrijkste kernbepalingen. 2200 tankstations voldoen nog steeds
niet aan tenminste één van de drie kernbepalingen en 500 stations
aan geen van de drie kernbepalingen. In onderstaande tabel worden de gegevens
van het Inspectie-onderzoek vergeleken met de stand per 31 augustus 2000.  Vloeistofdichte vloerDampretourvoorzieningFinanciële zekerheid 199920001999200019992000voldoet feitelijk en formeel42%63%39%45%19%51% voldoet feitelijk30%23%31%35%41%15% voldoet niet28%14%30%20%40%34%ToelichtingDe categorie «voldoet feitelijk en formeel» (= aan de eisen
wordt voldaan en ook de administratie is in orde) is berekend door combinatie
van de gegevens van de landelijke instanties en de opgave door de gemeenten.De categorie «voldoet feitelijk» (= administratie nog niet
op orde) is gebaseerd op de gegevens van de gemeenten.De categorie «voldoet niet» (= er wordt niet aan de eisen
voldaan) is berekend door combinatie van de gegevens van gemeenten en landelijke
instanties.De handhavingVan de 425 gemeenten die gereageerd hebben op het verzoek om de gegevens
over benzinetankstations te actualiseren hebben 36 gemeenten aangegeven formele
handhavingsacties ondernomen te hebben. Het gaat hierbij om zowel bestuursrechtelijke
als strafrechtelijke maatregelen. Hierbij kan worden aangetekend dat bij vele
gemeenten formele handhavingsacties pas onlangs gestart zijn of in voorbereiding
zijn.Gezien het bovenstaande is de Inspectie Milieuhygiëne, zoals toegezegd
in het Algemeen Overleg Milieuwethandhaving van 15 juni 2000, medio juli gestart
met de aanpak van, naar schatting, circa 100 notoire overtreders. Inmiddels
zijn er 30 processen-verbaal opgemaakt, waarbij tegelijkertijd de desbetreffende
gemeente wordt gemaand om op te treden tegen de in gebreke blijvende tankstationhouder.
Teleurstellend is dat de grote benzinemaatschappijen veelal aangegeven zich
niet verantwoordelijk te voelen voor die stations die onder hun merknaam opereren:
formeel zijn zij veelal niet de eigenaar van het station en verwijst men naar
de eigenaar/pomphouder. Een volledig overzicht van de resultaten van de handhavingsacties
in 2000 van zowel gemeenten als de Inspectie Milieuhygiëne zal worden
opgenomen in de volgende halfjaarlijkse voortgangsrapportage milieuwethandhaving.
Deze rapportage zal tevens een overzicht omvatten van de in gebreke blijvende
tankstations. Van verschillende zijden wordt aangedrongen op de publicatie
van een dergelijke lijst. Ook de brancheverenigingen ondersteunen de publicatie
van een dergelijke vanuit de optiek van (mogelijke) concurrentievervalsing.De afronding van de ingezette acties zal doorlopen in 2001 en derhalve
de benodigde aandacht behoeven van de betrokken handhavingspartners. De nazorg
van deze acties zal worden gemonitord.C. Handhaving probleembedrijvenOver de wijze van rapportage van handhaving van probleembedrijven worden
in de LCCM dit najaar de afspraken vastgelegd. De resultaten zullen in de
komende halfjaarlijkse voortgangsrapportage worden opgenomen.3.3 Afstemming Strafrecht–BestuursrechtDe LCCM heeft een notitie «Afstemming Strafrecht–Bestuursrecht»
opgesteld waarin een gemeenschappelijk kader wordt gegeven voor de samenwerking
tussen de bestuurlijke en strafrechtelijke handhavende instanties. Een gecombineerde
strafrechtelijke en bestuursrechtelijke aanpak levert duidelijk meerwaarde
op zo blijkt uit de voorbeelden in deze notitie. De notitie is breed verspreid
onder de partners om zo de samenwerking tussen straf- en bestuursrecht verder
te bevorderen. HOOFDSTUK 4: VOORTGANG BESTUURSOVEREENKOMSTENStand van zaken ondertekening bestuursovereenkomstenIn de vorige halfjaarlijkse rapportage is vermeld dat nog niet alle gemeenten
de bestuursovereenkomsten hadden ondertekend. Inmiddels hebben vijf van de
zes gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland, waar geen bestuursovereenkomst
tot stand was gekomen, zich aangesloten bij de regio IJmond. De zesde gemeente,
Haarlem, zal de overeenkomst Haarlemmermeer naar verwachting in september
2000 mede ondertekenen.Van de andere acht gemeenten die in de vorige brief werden genoemd heeft
Zevenaar zich inmiddels aangesloten bij een bestuursovereenkomst; de overige
gemeenten (Brederwiede, Rheden, Neede, Vianen, Nederweert, Roermond en Weert)
hebben dat nog niet gedaan.Servicepunten milieuwethandhavingAan tien provincies (alle provincies met uitzondering van Fryslân
en Drenthe) is inmiddels voor de periode tot en met 2003 een rijksbijdrage
toegekend voor het oprichten en in stand houden van een of meer servicepunten
milieuwethandhaving (SEPH's). De SEPH's bevinden zich nog in de startfase,
waardoor het nog niet goed mogelijk is om het functioneren ervan te beoordelen.
Belangrijk voor het goed functioneren van een SEPH is dat er hoogwaardig personeel
beschikbaar is. Het aantrekken van geschikt personeel zorgt in sommige provincies
voor vertraging. Er wordt momenteel een kwaliteitszorgsysteem opgezet voor
de SEPH's, waarmee de kwaliteit van de werkzaamheden van het SEPH wordt geborgd.Op landelijk niveau is bij Infomil het Landelijk Informatiepunt Milieuwethandhaving
(LIM) ondergebracht. Het LIM voorziet de SEPH's van landelijke informatie,
assisteert bij de voorbereiding van prioriteiten, organiseert bijeenkomsten
van de SEPH's voor een optimale samenwerking, verwerkt resultaten van de SEPH's
voor de LCCM enzovoort.Op landelijk niveau zal op initiatief van VROM en het IPO gestart worden
met een onderzoek naar de wijze waarop de informatie-uitwisseling moet worden
vormgegeven. Infomil en LIM zijn hierbij nauw betrokken.Opstellen en uitvoeren van handhavingsprogramma'sIn alle provincies zijn de handhavingsprogramma's vastgesteld; de uitvoering
is gestart. Over de resultaten van deze uitvoering is naar verwachting in
de winterbrief meer te melden. De rapportage over de gezamenlijke prioriteiten
staat vermeld in hoofdstuk 3.De meeste projecten hebben een «trekker» op bestuurlijk niveau.
Het beschikbaar stellen van capaciteit wordt nog wel eens als een knelpunt
ervaren.De landelijke prioriteiten zijn vrijwel in alle handhavingsprogramma's
opgenomen. Daar waar dit niet het geval is, heeft dit veelal te maken met
de regionale situatie. Er zijn bijvoorbeeld geen probleembedrijven, omdat
de desbetreffende regio voornamelijk uit agrarisch gebied bestaat.Ontwikkeling van meerjarenbeleidsvisiesDe ontwikkeling van een meerjarenbeleidsvisie is van groot belang voor
de provinciale handhaving. Hiertoe zijn in de meeste provincies reeds werkgroepen
gestart. Over de inhoud en opzet en termijnen van realisatie van deze beleidsvisies
is nog weinig bekend. Een gedragen en herkenbare visie op de handhavingsamenwerking
is bijzonder belangrijk. Een dergelijke visie zou eind 2000 in alle provincies
gereed moeten zijn. Doorwerking bestuursovereenkomstenDe Inspectie Milieuhygiëne heeft onlangs een onderzoek afgerond naar
de doorwerking van de bestuursovereenkomsten. De betrokkenheid van zowel bestuurders
als handhavers bij de handhaving is toegenomen en de vrijblijvendheid is afgenomen.
Echter de doorwerking van de bestuursovereenkomsten naar de handhavingspraktijk
is nog onvoldoende. De eerste concrete resultaten als gevolg van de bestuursovereenkomsten
zullen eind dit jaar zichtbaar gemaakt moeten kunnen worden.HOOFDSTUK 5: VOORTGANG VAN BELEIDSVOORNEMENS«Wie betaalt, bepaalt»In november 1999 heeft de Tweede Kamer vragen gesteld over onder andere
de betrouwbaarheid van intermediairs (laboratoria, adviesbureaus, aannemers)
in de bodemsector naar aanleiding van het OM-rapport «Wie betaalt, bepaalt».
In antwoord daarop heeft de minister van VROM toegezegd in de (bodem)regelgeving
te zullen opnemen dat in gevallen waarbij overheidsbeslissingen in het spel
zijn het onderzoek en de sanering moeten worden uitgevoerd door gecertificeerde
intermediairs die door de minister zijn geplaatst op een witte (wettelijke)
lijst.Bij de beantwoording van de kamervragen werd de verwachting uitgesproken
dat een systeem, opgezet voor overheidsbeslissingen, ook gebruikt zal worden
door private partijen zoals banken, hypotheekverstrekkers en verzekeraars
bij puur private transacties waarin bodemonderzoek en bodemsanering een rol
speelt.In de afgelopen maanden is het projectplan voor de werkzaamheden ter uitvoering
van deze toezegging voorbereid. Daartoe is overlegd met vertegenwoordigers
van diverse ministeries en de andere overheden. Het project voor de aanpassingen
in de regelgeving zal na vaststelling van het projectplan ter uitvoering worden
genomen. Er wordt naar gestreefd om in 2002 de ontwerp-regeling te publiceren.Ook het ontwerp-Asbestverwijderingsbesluit is aangescherpt met betrekking
tot de eisen aan intermediairen. Hierin is opgenomen dat de Minister een certificatie-instelling
aanwijst.VuurwerkregelsOp 30 juni jl. heeft het Kabinet beraadslaagd over het huidige en toekomstige
beleid ten aanzien van vuurwerk op basis van een notitie van de Minister van
VROM. In die notitie is een evaluatie van bestaand beleid opgenomen en is
een voorstel voor hoofdlijnen van toekomstige regelgeving beschreven.Het kabinet heeft ingestemd met deze hoofdlijnennotitie en besloten de
Minister van VROM als eerstverantwoordelijke bewindspersoon te belasten met
de ontwikkeling van nieuwe integrale vuurwerkregelgeving. De nieuwe regelgeving
zal op de inhoud van genoemde hoofdlijnennotitie gebaseerd worden, daarbij
uiteraard rekening houdend met de uitkomsten en aanbevelingen van de Commissie
Onderzoek Vuurwerkramp (Commissie Oosting).Inmiddels is de voorbereiding van toekomstige regelgeving in gang gezet
en wordt tevens voor de tussenliggende periode interimbeleid voorbereid dat
met name betrekking heeft op vergunningverlening en handhaving. Over de voortgang
van deze beleidsontwikkelingen zal de Tweede Kamer, zodra meer concrete informatie
beschikbaar is, worden geïnformeerd. Intensivering CFK-controlesIn het rapport «hoe lek is het mandje» is geconstateerd, dat
uit koelinstallaties ieder jaar minstens 10% van de hoeveelheid koudemiddelen
weglekt. Het betreffen CFK's, HCFK's en andere stoffen met een nadelige invloed
op de ozonlaag of het klimaat. Tevens is uit een handhavingsactie van de Inspectie
Milieuhygiëne die binnenkort wordt afgerond gebleken, dat bij veel koelinstallaties
onvoldoende preventief onderhoud plaatsvindt, waardoor de kans op grote lekkages
toeneemt.Vanaf 1 november 2000 zal daarom gedurende een jaar een aanmerkelijke
intensivering van de CFK-controles plaatsvinden. Circa tien medewerkers werkzaam
voor de Inspectie Milieuhygiëne zullen dan meer dan 1000 bedrijven met
koelinstallaties controleren op naleving van de CFK-regelgeving. Ook het verbod
op bijvullen van koelinstallaties met CFK's (verboden per 1-1-2001 op grond
van de nieuwe EU-Verordening inzake stoffen die de ozonlaag aantasten) zal
dan gecontroleerd gaan worden. Ook gemeenten en provincies zullen in het kader
van een gezamenlijk LCCM-project het komend jaar meedoen met de intensivering
van de CFK-controles.Conform toezegging aan de Kamer zal in het vierde kwartaal van 2000 een
plan van aanpak gepresenteerd worden om de enorme lekkages van koudemiddelen
bij de zeescheepvaart aan te pakken. Overleg tussen de Inspectie Milieuhygiëne,
de Scheepvaartinspectie en de scheepvaartbranche is daarover momenteel gaande.Afvalfrituurvet in diervoedersIn de voorgaande voortgangsrapportage is aangegeven dat er geen mogelijkheden
werden gezien om grensoverschrijdend transport van afvalfrituurvet te controleren
door middel van een vergunningensysteem (in het kader van de EVOA-richtlijn).
Dit omdat door een besluit van de OESO frituurvet expliciet op de groene lijst
is opgenomen onder het hoofd «afvalstoffen, afkomstig van de agrovoedingsindustrie».
Achtergrond van dit besluit was de veronderstelling dat de kwaliteit van afvalfrituurvet
zodanig is dat controle op overbrenging niet nodig zou zijn. Gezien de incidenten
met het gebruik van afvalfrituurvet acht ik een extra controlemogelijkheid
op de import van afval(frituur)vetten gewenst. Mijns inziens biedt het OESO-besluit
toch de mogelijkheid om voor een deel van de afvalvetten, namelijk die (afval)vetten
die niet afkomstig zijn van de agrovoedingsmiddelenindustrie (maar van bijvoorbeeld
de horeca en van zorginstellingen) wel een vergunningensysteem te hanteren
in het kader van de EVOA. Mijn inzet is dan ook, om na een overgangsperiode
tot 31 december 2000, voor de overbrenging van afval(frituur)vetten, niet
afkomstig van de agrovoedingsmiddelenindustrie een controleprocedure conform
artikel 10 van de EVOA te eisen, tenzij andere systemen met vergelijkbare
controlemogelijkheden ook voldoende de kwaliteit van de afvalstoffen waarborgen.
Met zo'n extra controlemogelijkheid wordt een extra waarborg verkregen dat
voor diervoederdoeleinden gebruikte frituurvetten voldoen aan de gestelde
eisen. Mijn inzet is om dit ook op Europees niveau te bewerkstelligen.Nationaal is, getrokken door het ministerie van LNV, een project Leemten
wet- en regelgeving in verband met de Kadernota voedselveiligheid gestart.
Dit project is erop gericht om te bezien in hoeverrre de regelgeving van de
Wet milieubeheer aangepast dient te worden om te voorkomen dat de toepassing
van afvalstoffen bij voedselproductie tot problemen leidt en om adequaat te
reageren in gevallen dat er zich een probleem voordoet. Bij de Kadernota voedselveiligheid
zult u over de uitkomsten van dit project worden geïnformeerd. Kwaliteit milieuverslagenSinds korte tijd worden de emissiegegevens van bedrijven verzameld met
behulp van de milieujaarverslagen van bedrijven.In 1999 zijn er door het bedrijfsleven op vrijwillige basis en vooruitlopend
op de wettelijke regeling 166 verslagen geproduceerd. Deze verslagen hebben
betrekking op het jaar 1998. Van deze verslagen vertoonde 60% op één
of meer punten onvolkomenheden.In 50% van de gevallen bleken de brandstof- en CO2-gegevens
niet of onvoldoende aanwezig. Hierdoor was het niet mogelijk om een duidelijk
onderscheid te maken tussen CO2 ten gevolge van verbranding en
CO2 ten gevolge van procesemissies. Dit onderscheid is ten behoeve
van internationale rapportages wel van belang.In 30% van de gevallen zijn in de afvaltabel bedrijfsspecifieke namen
gebruikt, waardoor toedeling naar de gewenste standaard afvalcategorieën
niet zonder meer mogelijk was.In 26% van de gevallen zijn de koolwaterstofemissies onjuist of onvolledig
ingevuld, waardoor het moeilijk werd om landelijke totalen te berekenen.Door TNO en CBS zijn vervolgens correcties uitgevoerd en de aldus verkregen
emissiecijfers zijn gebruikt als input voor de Milieubalans, die in september
zal verschijnen en voor het Emissie- en afvaljaarrapport, dat aan het einde
van het jaar zal uitkomen. Gezien de aard van de onvolkomenheden is het niet
mogelijk om voor deze emissiecijfers een onzekerheidsindicatie te geven.Het is de bedoeling dat de milieuverslagen benut blijven worden om de
milieuprestaties van de doelgroepen te blijven volgen en om als input te dienen
voor het vaststellen van emissies. Om deze reden is een activiteitenprogramma
gestart om de kwaliteit van de verslagen nog verder te verbeteren. In dit
programma hebben validatie, kwantificering van de onzekerheden verbonden aan
broeikasgassen, en digitalisering van milieuverslagen aandacht.Op 1 januari 1999 is de wettelijke regeling in werking getreden, die aan
250 bedrijven de verplichting oplegt om uiterlijk 1 april 2000 het overheidsverslag
over het jaar 1999 aan het bevoegd gezag aan te bieden. Het bevoegd gezag
heeft vervolgens een tweetal maanden de tijd voor het uitvoeren van de validatie.
Het publieksverslag over het voorafgaande jaar moet uiterlijk op 1 juli worden
uitgebracht.Door de Inspectie Milieuhygiëne is een onderzoek gestart naar de
kwaliteit van deze nieuwe serie verslagen. Er wordt in dit onderzoek niet
alleen gekeken naar de kwaliteit van de verslagen van de bedrijven, maar ook
naar de kwaliteit van het uitgevoerde validatieproces door de bevoegde gezagen.OntdoenersonderzoekDoor het ministerie van VROM is opdracht verleend voor de uitvoering van
het ontdoenersonderzoek. De rapportage wordt december 2000 verwacht. In relatie
met de resultaten van het onderzoek zal tevens worden bezien of het mogelijk
is om met inzamelaars en verwerkers van afvalstromen tot een convenant te
komen met betrekking tot het gedachtengoed van het ontdoenersonderzoek. Voor
wat betreft de primaire ontdoeners van afvalstoffen is dit gezien de grote
omvang van deze doelgroep (in principe alle inrichtingen in Nederland) niet
mogelijk. Resterende punten uit het AO handhaving van 15 juni 2000Marktmacht van grote afvalstoffenbedrijvenGevraagd werd of geen misbruik wordt gevreesd van de door fusies en samenwerkingenverbanden
steeds groter wordende afvalstoffenbedrijven. Indien zich gevallen zouden
voordoen waarin misbruik van machtsposities wordt vermoed dan zullen deze
worden aangemeld bij de Nederlandse mededingingsautoriteit (NMA). De middelen
die het NMA ten diensten staan worden voldoende geacht om eventueel misbruik
van machtspositie tegen te gaan. Met betrekking tot dit onderwerp is op 10
april jl. het rapport «De afvalmarkt: structuur en ontwikkelingen»
aan de Kamer aangeboden.Verwerking accu's in FrankrijkGevraagd werd naar de stand van zaken. In ambtelijke contacten is informatie
gekregen waaruit blijkt dat de verwerking van accu's bij het bedrijf Metal
Blanc sinds mei 2000 conform de door de Franse bestuursrechter opgelegde eisen
plaatsvindt. En marge van de Milieuraad van 22 juni jl. heb ik mijn eerdere,
schriftelijke, verzoek om deze informatie te bevestigen nogmaals onder de
aandacht van mijn Franse ambtgenoot gebracht. Tot op heden heb ik echter geen
schriftelijke bevestiging ontvangen.Vooruitlopen op EU-Richtlijn HOI's (havenontvangstinstallaties)Vooruitlopend op de totstandkoming en inwerkingtreding van de EU Richtlijn
HOI's is door V&W een project in gang gezet om te komen tot een intermediair
voor het beheer van de indirecte financiering voor de verwijdering van scheepsafvalstoffen
uit de zeevaart. Verder heeft de Nationale Havenraad op verzoek van V&W
een model havenafvalstoffenplan ontwikkeld, dat nu als proef voor enkele havens
zal worden uitgewerkt.Juridisch instrumentariumOp het terrein van verbetering van het handhavingsinstrumentarium wordt
een groot aantal activiteiten ondernomen. In de voorgaande voortgangsrapportage
van 9 februari 2000 (de Winterbrief) is op de stand van zaken van twee daarvan
ingegaan en voor het overige naar de voorliggende rapportage verwezen. Hierna
zal summier worden ingaan op de inhoud van de activiteiten en de voortgang
die daarbij is geboekt.Wetsvoorstel verbetering handhavingsbevoegdheden (26 929)Dit wetsvoorstel, dat op 29 november 1999 bij de Tweede Kamer is ingediend,
beoogt een betere en vooral duidelijkere toedeling van de bestuurlijke handhavingsbevoegdheden
op het terrein van de handhaving van enkele voorschriften – voor zogenaamde
niet-inrichtingsgebonden activiteiten – in het hoofdstuk Afvalstoffen
van de Wm, de Wbb en de Wms. Over dit wetsvoorstel is op 3 april 2000 advies
uitgebracht door professor Michiels van de Universiteit Utrecht. Het verslag
over het wetsvoorstel is vastgesteld op 23 mei 2000. Na de zomer zal de nota
naar aanleiding van het verslag worden ingediend.Verzamelwetsvoorstel handhavingIn het aan de Raad van State voorgelegde voorstel wordt de politie de
formele bevoegdheid toebedeeld om toezicht te houden op de naleving van de
milieuregelgeving. Verder wordt in dit voorstel de bestuurlijke en strafrechtelijke
handhaafbaarheid verbeterd van voorlopige voorzieningen van de
voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State inzake
een milieuvergunning of -ontheffing. In het wetsvoorstel wordt voorts uitbreiding
gegeven aan artikel 20.4, zodat ook beschikkingen op grond van artikel 18.12
Wm tot intrekking van een vergunning of ontheffing onmiddellijk van kracht
(kunnen) worden. Over dit wetsvoorstel heeft de Raad van State in 1998 advies
uitgebracht. De werkzaamheden aan dit wetsvoorstel zullen na de zomer weer
worden hervat; het voorstel zal vervolgens zo snel mogelijk bij de Tweede
Kamer worden ingediend.Strafrechtelijke transactie in handen van de bestuurlijke
handhavers (ontwerp-Transactiebesluit milieudelicten)Op basis van dit besluit zal een aantal bestuurlijke handhavers voor de
afdoening van bepaalde doorgaans eenvoudige milieudelicten een strafrechtelijke
transactie kunnen voorstellen aan de overtreders, binnen daartoe in de algemene
maatregel van bestuur te stellen grenzen en onder toezicht van het Openbaar
Ministerie. Na afloop van de betreffende proefprojecten (die tweeëneenhalf
jaar gaan duren) zal worden besloten over verdere invoering van de transactiebevoegdheid
respectievelijk over invoering van een bestuurlijke boete in het milieurecht.
Het Centraal Justitieel Incasso Bureau in Leeuwarden zal de inning en invoer
van de transacties verzorgen. Het Transactiebesluit is inmiddels in het Staatsblad
verschenen (Stb. 2000, 320) en treedt per 1 november 2000 in werking.Wetsvoorstel HandhavingsstructuurMet het wetsvoorstel dat betrekking zal hebben op de organisatie, uitvoering
en coördinatie van de milieuwethandhaving wordt beoogd voorzieningen
te treffen om de structurele en landsdekkende samenwerking van de milieuwethandhavers
te kunnen verzekeren met het oog op een adequate milieuwethandhaving. Gedacht
wordt aan de bevoegdheid om een bindende aanwijzing te geven om handhavingspartners
zo nodig tot de orde te roepen of knopen door te hakken. Het eerste concept
van het wetsvoorstel is medio 1999 aan de handhavingspartners voorgelegd.
Op dit moment is bespreking van het voorstel in de LCCM gaande.In het hierboven genoemde advies van professor Michiels over het wetsvoorstel
verbetering handhavingsbevoegdheden wordt tevens ingegaan op het hier aan
de orde zijnde wetsvoorstel.Onderzoek naar het milieustrafrechtIn 1998 is – naar aanleiding van een daarover aan het OM verzocht
advies – een onderzoek gestart naar de toepassing en de werking van
de artikelen 173a en 173b van het Wetboek van Strafrecht in de praktijk. Dit
onderzoek richt zich op de volgende vragen. Leidt de huidige formulering van
de genoemde bepalingen in de praktijk tot problemen waardoor een effectieve
strafrechtelijke handhaving van milieuregels wordt belemmerd? Indien de voorgaande
vraag bevestigend wordt beantwoord: op welke wijze zouden bedoelde bepalingen
kunnen worden geherformuleerd waardoor het milieu beter wordt beschermd. Mede
op basis van de uitkomsten zal worden bezien of er aanleiding bestaat om tot
wetswijziging over te gaan. De resultaten van het onderzoek zullen naar verwachting
in de tweede helft van 2000 ter beschikking komen.Wetsvoorstel milieudoorlichtingOok de werkzaamheden aan dit wetsvoorstel moesten bij gebrek aan capaciteit
tijdelijk worden stil gelegd. Zij zullen na de zomer weer worden hervat.
De indiening van het wetsvoorstel milieudoorlichting bij de Raad van State
wordt daardoor pas in 2001 verwacht.Onderzoek met betrekking tot de procedures dwangsom en
bestuursdwangMedio juni is opdracht verleend aan de Universiteit Utrecht voor het uitvoeren
van onderzoek met betrekking tot de huidige procedures voor de toepassing
van bestuursdwang en last onder dwangsom. Onderzocht wordt waar het nodig
is die procedures te verbeteren met het oog op evenwichtige bescherming van
de bij dergelijke herstelsancties betrokken belangen van het bestuur, de overtreder
en derden. Dit onderzoek is met name ook van belang voor het in voorbereiding
zijnde wetsvoorstel vierde tranche Awb waarvoor de Commissie Scheltema op
7 september 1999 een voorontwerp heeft aangeboden. In dat voorontwerp wordt
onder meer een regeling gegeven voor de invordering van bestuurlijke geldschulden.
Deze regeling zal ook gaan gelden voor de geldschulden die zijn verbonden
met de toepassing van twee bestuursrechtelijke herstelsancties, te weten voor
de kosten van bestuursdwang en voor verbeurde dwangsommen. Het onderzoek zal
in de eerste helft van 2001 worden afgerond.Internationale handhavingsaspectenIMPEL-TFSOp 8, 9 en 10 mei 2000 werd de jaarlijkse TFS- conferentie (Transfrontier
Shipment of Waste) gehouden in Caserta, een plaats onder de rook van Napels
in Italië.De activiteiten van het TFS-netwerk worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid
van het Europese netwerk voor de Implementation and Enforcement of Environmental
Law (IMPEL).Er namen 45 vertegenwoordigers uit 13 Europese landen deel. Nieuw in het
gezelschap was Slovenië. De aanwezigheid werd, gelet op de geografische
ligging en ook vanwege de beoogde toetreding tot de Europese Unie, zeer gewaardeerd.Het belang van een goede bescherming van het milieu werd breed gesteund.
Zeker in deze regio in Italië waar regelmatig fraude met afval is geconstateerd
wordt de handhaving van de Europese afvalregels steeds belangrijker. Een schone
natuur waarin geen afval is gedumpt is ook een randvoorwaarde voor een goed
toeristisch beleid. Zo versterken diverse overheidsaanpakken elkaar tot voordeel
van een beter milieu.Tijdens de conferentie vond terugkoppeling plaats van uitgevoerde handhavingsacties
en werden afspraken gemaakt over nieuw uit te voeren projecten. Resultaten
van projecten betroffen een betere naleving door handhaving van de binnenscheepvaart
en gezamenlijke handhaving van wegtransporten aan de grens. Verder blijkt
uit gegevens van de Inspectie Milieuhygiëne dat meer dan 10% van het
grensoverschrijdend afval per spoor gaat. Duitsland zal een internationaal
project trekken voor handhaving van deze afvaltransporten.Een ander onderwerp was de betrokkenheid van Interpol bij de bestrijding
van internationale milieucriminaliteit. Door Interpol werd een presentatie
gegeven over het werk van deze internationale politieorganisatie. Daarnaast
werd de rol en betrokkenheid besproken met de deelnemers. Een voorstel voor
intensivering van de taken van Interpol (voorgesteld als Green Interpol) wordt
door de Inspectie Milieuhygiëne van VROM voorbereid.Er werd ook een voorstel besproken voor verbetering van de handhaafbaarheid
van de EVOA. Een gezamenlijk voorstel voor betere handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid
wordt in september 2000 aangeboden aan de Europese Commissie
met het verzoek dit te gebruiken bij de herziening van de verordening.Green InterpolHet initiatief voor verdergaande samenwerking bij de bestrijding van internationale
milieucriminaliteit, waarbij voor Interpol een belangrijke taak wordt voorzien,
«Green Interpol», kent de volgende ontwikkelingen. Van 29 tot
en met 31 mei 2000 vond te Malmö in Zweden een «UNEP special session»
plaats. Hier is aandacht gevraagd voor het Nederlandse voorstel de mogelijkheden
te onderzoeken voor de versterking van internationale handhaving van milieuverdragen
en de bestrijding van milieucriminaliteit via een «Green Interpol»-constructie.
Er was belangstelling en steun voor dit onderwerp, waaraan tevens in de «Malmö
Declaration» werd gerefereerd.Daarnaast is aandacht gevraagd voor de bestrijding van internationale
milieucriminaliteit in IMPEL-verband. VROM (HIMH en IMZ) heeft tijdens de
plenaire bijeenkomst in Porto, 24, 25 en 26 mei jl. het initiatief genomen
voor het organiseren van een handhavingsconferentie in 2001 om de rol en betrokkenheid
van politie en justitie bij de bestrijding van milieucriminaliteit in Europa
verder gestalte te geven. De rol, taken en verantwoordelijkheid van Interpol
komen hier nadrukkelijk aan de orde.Op 4 en 5 juli jl. heeft overleg plaatsgevonden tussen VROM (HIMH en IMZ)
en het hoofdkwartier van Interpol te Lyon. De mogelijkheden voor een intensivering
van de milieutaak van het bestaande Interpol zijn besproken en mogelijke,
toekomstige taken zijn geïnventariseerd. Vervolgbesprekingen met Interpol
zullen na de zomer plaatsvinden.Een van de voorstellen is om in de toekomstige richtlijnen voor de handhaving
van multi-laterale verdragen (het Montreal Protocol, de Bazel Conventie en
het CITES Verdrag) van UNEP de rol en functie van Interpol bij de handhaving
van deze verdragen op te nemen. De eerstvolgende bespreking over de richtlijnen
is gepland in dit najaar.Europees strafrechtEuropa heeft het strafrecht ontdekt daar waar het gaat om de bescherming
van het milieu. Vanaf 4 november 1998 ligt de «European Convention
on the Protection of the Environment through Criminal Law» voor de lidstaten
gereed voor ondertekening. Nederland is actief betrokken geweest bij de totstandkoming
van het verdrag, en is ook voornemens het spoedig te ondertekenen. De samenwerking
tussen de strafrechtelijke autoriteiten in de lidstaten gaat gemakkelijker
als er ook sprake is van vergelijkbare wetgeving. De «European Convention
on the Protection of the Environment through Criminal Law» heeft onder
andere een verbeterde samenwerking tot doel. In de toelichting wordt beschreven
dat op dit moment wereldwijd administratieve organen met de uitvoering van
milieuwetgeving zijn belast. Het primaat van de handhaving ligt dan ook bij
de administratie. Het strafrecht is in deze situatie volgend. Dit wordt ook
wel de administratieve afhankelijkheid van het strafrecht genoemd. Het verdrag
breekt tot op zekere hoogte met de administratieve afhankelijkheid. Het onderscheidt
drie categorieën regelgeving.Handelen conform een vergunning van de overheid sluit strafrechtelijke
aansprakelijkheid niet uit, zodra er sprake is van (een significant risico
van) ernstig letsel of de dood als gevolg van dit handelen. Een vergunning
legaliseert weliswaar zekere activiteiten, maar geeft daarmee geen absolute
rechten aan de vervuiler. Men spreekt in zo'n geval van «an autonomous
offence». Aan het strafrecht wordt nadrukkelijk een zelfstandige betekenis
toegekend.Dan is er vervolgens een tussencategorie. Het verdrag regelt dat de lidstaten
het illegaal verwijderen, verwerken, opslag, transport, in- en export
van gevaarlijk afval in hun nationale wetgeving strafbaar stellen als dit
opzettelijk dan wel verwijtbaar is gebeurd. Hetzelfde geldt voor het illegaal
in werking hebben van een bedrijfs(onderdeel) waarbij er substantiële
schade wordt toegebracht aan de kwaliteit van de lucht, het water, de bodem,
dieren en planten. Het verdrag heeft het hier over «unlawful»-
gebruik. Met andere woorden; in deze gevallen is er sprake van administratieve
afhankelijkheid.De laatste categorie heeft betrekking op «Other criminal offences
or administrative offences». Die zijn het best te vergelijken met de
overtredingen die in Nederland via de Wet Economische Delicten zijn strafbaar
gesteld.Voor veel lidstaten betekent het verdrag dat men de positie die het milieustrafrecht
op dit moment in de nationale wetgeving inneemt zal moeten herzien. Het zal
een intensivering van de strafrechtelijke handhaving betekenen en daarmee
ook een groeiende behoefte aan samenwerking tussen lidstaten. In het verdrag
wordt in de preambule het belang van die samenwerking ook benadrukt.CLEENOp 25 en 26 mei jl. heeft in Athene de eerste conferentie plaatsgevonden
van CLEEN, de acroniem voor Chemical Legislation European Enforcement Network,
het netwerk van Europese milieuwethandhavers voor stoffen- en productenwetgeving.
Deelnemers aan deze conferentie waren de milieu-inspecties, de douaneautoriteiten
en beleidsmakers van alle Lidstaten en Noorwegen, evenals vertegenwoordigers
van de Europese Commissie en de Amerikaanse EPA (Environmental Protection
Agency).Het doel van deze eerste Conferentie was om gezamenlijke afspraken over
de strategie en de werkwijze van CLEEN te maken. Twee belangrijke conclusies
waren onder meer om de Toetredende Lidstaten (tot de EU) in een vroeg stadium
te betrekken bij de activiteiten van CLEEN, zodat tijdig aan de Europese stoffen-
en productenwetgeving voldaan kan worden. Daarnaast heeft CLEEN een belangrijke
rol richting de Commissie om te bewerkstelligen dat Europese stoffen- en productenwetgeving
uitvoerbaar en handhaafbaar is. Dit zal gebeuren in overleg met IMPEL.De twee eerste projecten zijn het EuroCad project (voor de cadmium Richtlijn
91/338/EC) en EurOzone project (voor de nieuwe CFK Richtlijn die EC 3093/94
op 1 oktober 2000 vervangt). In de loop van 2001 zal rapportage over de naleving
van deze Richtlijnen binnen de EU plaatsvinden. Daarnaast is afgesproken dat
er verdere gezamenlijke handhavingsacties gestart zullen worden. De tweede
CLEEN conferentie staat gepland voor september 2001 in Wenen.Aanbeveling minimumcriteria voor milieu-inspectiesIn maart 2000 heeft de Milieuraad een gemeenschappelijk standpunt bereikt
over een «Aanbeveling Minimumcriteria voor Milieu-Inspecties in de lidstaten».
Doel van de aanbeveling is om te komen tot kwalitatief goede en consistente
handhaving van EU-milieuregelgeving. De aanbeveling is van belang om de verschillen
in milieuwethandhaving tussen de lidstaten te verkleinen. De aanbeveling heeft
een brede reikwijdte en heeft betrekking op alle industriële installaties,
andere ondernemingen en installaties die emissies naar lucht en/of water en/of
afval veroorzaken en die vergunningplichtig zijn of een andere vorm van autorisatie
behoeven. Met handhaving wordt in de aanbeveling zowel de strafrechtelijke
als de bestuursrechtelijke handhaving bedoeld. De aanbeveling heeft dus gevolgen
voor het OM en de politie en voor de Inspecties Milieuhygiëne, provincies,
gemeenten, waterschappen, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (met name
Rijkswaterstaat), het Staatstoezicht op de Mijnen, de Algemene Inspectiedienst,
de Economische Controledienst en de Douane. In de toekomst zal
richting het Europees Parlement ook gerapporteerd dienen te worden over de
uitgevoerde milieu-inspecties.Ten behoeve van de uitvoering wordt thans bezien in hoeverre Nederland
in de huidige praktijk reeds aan de aanbeveling voldoet en op welke wijze
hieraan in de toekomst invulling gegeven kan worden. In LCCM-verband wordt
bekeken in welke mate reeds aan de verplichtingen wordt voldaan en hoe aan
deze en andere (wettelijke) monitoringsverplichtingen van de handhavingspartners
een efficiënte invulling gegeven kan worden.Momenteel is er nog geen overeenstemming bereikt tussen de Raad, Commissie
en het Europees Parlement, aangezien laatsgenoemde geen genoegen neemt met
het instrument aanbeveling. Het Europees Parlement geeft de voorkeur aan een
richtlijn als instrument. In de thans gestarte conciliatieprocedure zal gezocht
worden naar een compromis.INECEHet Executive Planning Committee van INECE (International Network for
Environmental Compliance and Enforcement) kwam in april in Den Haag bijeen
om het werkprogramma voor de komende drie jaar vast te stellen.De bevordering van de handhaving van internationale milieuverdragen zoals
het Montreal Protocol, de Bazel-Conventie en het CITES-Verdrag staan centraal.
Daarnaast blijft de organisatie regionale handhavingsnetwerken ondersteunen
en biedt zij handhavers wereldwijd informatie en de mogelijkheid tot kennisuitwisseling
o.a. door een website te onderhouden en een reguliere nieuwsbrief te verzenden.Eind 2001 zal men, nu voor de zesde keer, een internationale handhavingsconferentie
organiseren, met deelnemers uit de gehele wereld.HOOFDSTUK 6: VOORBEELDEN UIT DE HANDHAVINGSPRAKTIJKIn dit hoofdstuk worden een aantal voorbeelden uit de handhavingspraktijk
beschreven. Het gaat hierbij om gevallen waar samenwerking in de handhaving
tot goede resultaten heeft geleid voor milieu, veiligheid en gezondheid. Ten
eerste wordt kort verslag gedaan van recente branche-onderzoeken door de Inspectie
Milieuhygiëne. Vervolgens komen handhavingsvoorbeelden aan de orde rond
de thema's afval, gevaarlijke stoffen en producten en emissies naar het milieu.6.1 Branche-onderzoeken door de Inspectie MilieuhygiëneChemische wasserijenDe Inspectie Milieuhygiëne heeft aan het einde van het eerste kwartaal
van dit jaar in heel Nederland 57 chemische wasserijen (stomerijen) gecontroleerd
op de naleving van een aantal kernbepalingen van het Besluit chemische wasserijen
milieubeheer.Om een uitspraak te kunnen doen over de in het genoemde besluit voorgeschreven
gasdichtheid van scheidingswanden en plafonds zijn in 46 boven- of naastliggende
woningen 47 metingen uitgevoerd naar het vóórkomen van perchloorethyleen
(PER) in de binnenlucht. Uit indicatieve metingen in deze woningen is naar
voren gekomen dat het binnenmilieu in alle gevallen wordt beïnvloed door
de nabijheid van de chemische wasserij.Van de 47 metingen bevinden slechts 14 (= 30%) zich beneden de norm die
voor levenslange blootstelling als een veilige waarde wordt beschouwd voor
de gehele bevolking.Een en ander is zowel vanuit gezondheid als beleidsmatig oogpunt een niet
aanvaardbare situatie en er worden thans in een groot aantal gevallen,
in overleg tussen de Inspectie Milieuhygiëne, de VNG en de betrokken
gemeenten, maatregelen genomen om de blootstelling te verlagen.Legionella: handhaving in samenwerkingDe provincies controleren op de naleving van de regels van de Wet hygiëne
en veiligheid zwemgelegenheden en het daarop gebaseerde Besluit zwembaden
en sauna's. Legionella bleek de afgelopen periode een groot probleem, waarvoor
bovendien nog geen wetgeving voorhanden was. Na de zomer van 2000 zijn aanpassingen
voorzien van de Waterleidingwet, de Wet Hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden
en het Besluit Hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden op dit punt. Conform
afspraken in interprovinciaal verband heeft iedere provincie de zwembaden
en sauna's gevraagd om een beheersplan op te stellen. Tevens hebben de provincies
samen met de Inspectie Milieuhygiëne een quick-scan-onderzoek laten doen
bij in totaal 75 baden/sauna's. De provincies hebben de baden aangewezen,
de Inspectie Milieuhygiëne heeft de monsterkosten betaald. In 13 baden
of sauna's is legionella aangetroffen. Daar zijn vervolgens maatregelen getroffen
en bijvoorbeeld douches buiten gebruik gesteld, tot er uit nieuwe monsters
gebleken was dat er geen legionella meer aanwezig was. Inmiddels blijkt bijna
iedere inrichting wel iets aan legionella-bestrijding te doen. Van een gestructureerde
aanpak en een degelijk beheersplan is meestal nog geen sprake. Gebleken is
dat het uitgevoerde onderzoek effectief is geweest.Uitvoering milieubeleidsovereenkomst verpakkingsdrukkerijenIn 1993 heeft het ministerie van VROM een milieubeleidsovereenkomst afgesloten
met onder meer de bedrijfstak Grafische industrie en verpakkingsdrukkerijen
(Kartoflex en KVGO) en de VNG. In deze overeenkomst zijn onder meer afspraken
gemaakt over de emissiereductie van oplosmiddelen bij verpakkingsdrukkerijen.
De bedrijven hadden daarbij verschillende mogelijkheden; het toepassen van
oplosmiddelarme inkten, lakken en lijmen, het installeren van een terugwininstallatie
of het plaatsen van een naverbrandingsinstallatie. De maatregelen moesten
uiterlijk in 1998 zijn gerealiseerd.De Inspectie Milieuhygiëne heeft in de eerste helft van 2000 een
onderzoek uitgevoerd naar de naleving van de afspraken bij deze bedrijven.
Primaire doelgroep van het onderzoek waren de 13 grote verpakkingsdrukkerijen
met een oplosmiddelgebruik van meer dan 150 ton. Uit het onderzoek blijkt
dat 10 van de 13 grote verpakkingsdrukkerijen nog niet de vereiste maatregelen
hebben genomen. Overigens wordt verwacht dat de situatie medio 2001 belangrijk
zal zijn verbeterd. Dan zullen vermoedelijk 8 van de 13 bedrijven de vereiste
maatregelen hebben genomen en aan de eisen voldoen.De emissie van alle verpakkingsdrukkerijen bedroeg in 1990 ongeveer 9500
ton. Op basis van de onderzoeksgegevens wordt ingeschat dat de emissie van
deze groep bedrijven in 1999 8100 ton bedroeg. Dit cijfer zal op basis van
de huidige verwachtingen teruglopen naar 4000 ton in 2001. Daarmee is een
belangrijke reductie gerealiseerd. De doelstelling voor 1999 van 1700 ton
is daarmee evenwel bij lange na niet gehaald. Om deze doelstelling alsnog
en zo spoedig mogelijk te realiseren is het gewenst dat gemeenten maximaal
gebruik maken van hun bevoegdheden in het kader van de Wet milieubeheer. Vergunningen
moeten worden geactualiseerd en waar nodig zal handhavend moeten worden opgetreden.De Inspectie Milieuhygiëne heeft de betrokken gemeenten inmiddels
aangesproken op hun taak in het kader van de Wet milieubeheer en verzocht
handhavend op te treden dan wel zo spoedig mogelijk, door middel van het verlenen
van een adequate vergunning, een situatie te creëren die
handhavend optreden mogelijk maakt. De Inspectie zal de ontwikkelingen bij
de bedrijven, die de maatregelen nog niet genomen hebben, bewaken. Op deze
wijze zal de beoogde doelstelling voor VOS van 1700 ton, zij het met een vertraging
van enkele jaren, naar verwachting alsnog kunnen worden gerealiseerd.Overigens kan worden vastgesteld dat de milieubeleidsovereenkomst met
KVGO, Kartoflex en de VNG, ondanks alle inspanningen van genoemde organisaties,
voor de reductie van VOS-emissies door verpakkingsdrukkerijen niet voldoende
heeft doorgewerkt naar het niveau van de individuele bedrijven en gemeenten.
De milieubeleidsovereenkomst en de druk van de bedrijfstakorganisaties is
voor veel bedrijven niet voldoende gebleken om de investeringen te doen die
voor de vereiste maatregelen noodzakelijk zijn. Voor het bereiken van de betreffende
milieudoelstelling door deze bedrijven is het kennelijk nodig dat het bevoegde
gezag beter aansluit bij de resultaten uit het vrijwillige spoor en actiever
gebruik maakt van zijn wettelijke bevoegdheden op het terrein van de vergunningverlening
en de handhaving.Onderzoek vuurwerkbedrijvenDirect na de ramp met het vuurwerkbedrijf S.E. Fireworks BV te Enschede
op 13 mei 2000 werd door de Inspectie Milieuhygiëne gelet op de crisisomstandigheden
de meetwagen van het RIVM gestuurd ter bescherming van de hulpverleners en
omwonenden. De volgende dag is door de Inspectie Milieuhygiëne in samenwerking
met de Inspectie Ruimtelijke Ordening een quick-scan onderzoek gestart naar
de in Nederland aanwezige vuurwerkbedrijven die zich met consumenten en/of
professioneel vuurwerk bezighouden. Een inventarisatie resulteerde in een
lijst van 271 bedrijven. Bij 51 vuurwerkbedrijven werden controles uitgevoerd.
Dit om te bezien of zich elders in Nederland soortgelijke, mogelijk gevaarlijke
situaties (kunnen) voordoen en om een beeld te krijgen omtrent de milieuhygiënische
voorwaarden die gesteld worden aan de bedrijven die zich met opslag van vuurwerk
bezighouden. Het onderzoek heeft geresulteerd in een rapport dat op 27 juli
aan de voorzitter van de Tweede Kamer is aangeboden.Als referentie voor de beoordeling van de gecontroleerde bedrijven werden
twee richtlijnen gehanteerd, namelijk de richtlijn uit het Handboek milieuvergunningen,
van toepassing voor consumentenvuurwerk, en de interne richtlijn van het ministerie
van Defensie (afdeling MILAN) van toepassing voor professioneel vuurwerk.
Met name zijn de te bepalen effectafstanden een belangrijk resultaat van deze
richtlijnen. Uit het onderzoek komt onder meer naar voren dat de gevaarzetting
bij 34 (opslag-) bedrijven zodanig was dat de effectafstanden zich uitstrekken
tot voorbij de erfgrens van de betreffende inrichting. Daarbij bevond zich
in vier gevallen daadwerkelijk woonbebouwing binnen deze effectafstanden.
De ligging van effectafstanden wordt in geen enkele gecontroleerde vergunning
vermeld noch is dit expliciet in de advisering door Defensie (MILAN) aan de
vergunningverlener vermeld. Tevens zijn op een aantal inrichtingen (veelal
kleine) overtredingen geconstateerd. De gemeenten zijn, waar dit het geval
is, op de hoogte gesteld door de Inspectie Milieuhygiëne van haar bevindingen
met het verzoek om in voorkomende gevallen, zo mogelijk vooruitlopend op nieuwe
regelgeving, de geconstateerde situaties te verbeteren. Tenslotte wordt in
het rapport een aantal aanbevelingen gedaan ter verbetering van de vergunningverlening,
de onderbouwing van de gehanteerde richtlijnen en mogelijke aanpassingen van
wet- en regelgeving ten aanzien van de grootte van de effectafstanden.Op grond van de bevindingen van het OM te Almelo wordt rekening gehouden
met de mogelijkheid van verkeerde classificatie of etikettering van vuurwerk.
Hierdoor kan meer professioneel, zwaarder vuurwerk zijn opgeslagen
dan zou mogen worden aangenomen. In een brief van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zijn de hulpverleners gewezen op de mogelijk
hogere risico's als gevolg hiervan. Een onderzoek naar verkeerde etikettering
is inmiddels van start gegaan. De kosten van onderzoek van monsters worden
door het Rijk gedragen. Nader onderzoek naar classificatie zal door de Inspectie
Milieuhygiëne worden uitgevoerd samen met de Rijksverkeersinspectie die
verantwoordelijk is voor dit deel van de regelgeving in relatie tot transport.Quick scan opslag chemicaliënIn april 2000 heeft de Inspectie Milieuhygiëne een handhavingsactie
uitgevoerd bij 26 chemicaliëngroothandelaren waar sprake is van productie
en/of handel én opslag van milieugevaarlijke stoffen. Tijdens de controles
is in de eerste plaats gecontroleerd of de opslag van milieugevaarlijke stoffen
voldeed aan de eisen zoals gesteld in de Europese richtlijn, CPR-15.2. De
richtlijn CPR-15.2 bevat allerlei voorschriften voor opslagen met meer dan
10 ton gevaarlijke stoffen. Ook is de naleving van een aantal besluiten van
de Wet milieugevaarlijke stoffen gecontroleerd, waarin voorschriften worden
gesteld aan de informatie-overdracht van milieugevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld
etiketten, veiligheidsinformatiebladen).Gebleken is dat ten aanzien van de opslag de situatie bij acht bedrijven
beslist onvoldoende veilig is. Gebreken betreffen onder meer het ontbreken
van deugdelijke voorzieningen voor de opslagplaatsen van gevaarlijke stoffen.
Voorbeelden hiervan zijn het ontbreken van brandwerende voorzieningen, een
vloeistofdichte vloer, een brandbestrijdingssysteem, een detectiesysteem of
een bluswateropvangvoorziening. Risico's voor de omgeving kunnen bij dergelijke
bedrijven derhalve niet worden uitgesloten. Bij tien bedrijven is de situatie
met matig beoordeeld: De gebreken zijn vergelijkbaar, maar van minder ernstige
aard. Bij de overige zes bedrijven is de situatie als voldoende tot goed beoordeeld.De naleving van de Wet milieugevaarlijke stoffen bleek ook bij een groot
aantal bedrijven niet in orde te zijn. Zo bleken 54% van de gecontroleerde
veiligheidsinformatiebladen en 22% van de etiketten tekortkomingen te bevatten.
Voorts bleken drie bedrijven geen informatie verstrekt te hebben aan de Europese
Commissie over (milieugevaarlijke) stoffen.De bedrijven en het bevoegde gezag zijn van de bevindingen van de Inspectie
Milieuhygiëne op de hoogte gesteld. In totaal zal er bij vijf bedrijven
proces-verbaal worden opgemaakt.Daarnaast zal bij zeker zeven bedrijven een bestuursrechtelijk handhavingstraject
worden ingezet voor overtredingen van de Wet milieugevaarlijke stoffen. Een
en ander heeft er inmiddels toe geleid dat door gecontroleerde bedrijven maatregelen
zijn genomen. De Inspectie Milieuhygiëne zal blijven bewaken dat alle
geconstateerde overtredingen zo snel mogelijk worden opgeheven.6.2 AfvalSlagvaardige aanpak illegale opslag gevaarlijk afval en
XTC-afvalIn april 2000 werd tijdens een gezamenlijke actie van de regiopolitie
Kennemerland, de milieudienst IJmond, de Unit Synthetische Drugs (USD) en
de Inspectie Milieuhygiëne in en om een loods te IJmuiden een illegale
opslag aangetroffen van 40 tot 50 ton (gevaarlijk) afval. Een deel hiervan
was XTC-afval. De huurder van de loods te IJmuiden is aangehouden door de
USD voor overtreding van de opiumwet. Aangezien een groot deel van de afvalstoffen
was geïmporteerd uit Tsjechië, Roemenië, Zwitserland was de
Inspectie Milieuhygiëne bij de zaak betrokken.In de loods werd een grote verscheidenheid aan afvalstoffen, grondstoffen en producten aangetroffen. De huurder van deze loods verhandelde
verschillende soorten detailgoederen zoals knopen, zeep, paracetamol en kruidendrankjes
aan reguliere handelaren. Daarnaast verkocht hij procesvaten voor de XTC-productie.
Ook werd in deze loods gevaarlijk afval (sterke zuren en basen) aangetroffen
in doorgeroeste vaten.De eigenaar en de huurder van de loods zijn gewezen op de financiële
consequenties. Binnen twee maanden is de loods ontruimd en zijn de afvalstoffen
ter vernietiging overgebracht naar een afvalverwerkingsbedrijf. De hiermee
gepaard gaande kosten zijn verdeeld tussen de eigenaar en de huurder van de
loods. Tegen de huurder van de loods is proces-verbaal opgemaakt op grond
van de Wet Milieubeheer. De zaak is overgedragen aan het parket Den Bosch
waar de overtreding van de Wet Milieubeheer is gevoegd in een drugszaak tegen
dezelfde verdachte. De verdachte zal zich op 1 september 2000 voor de rechter
moeten verantwoorden.Uit dit voorbeeld blijkt dat deze doortastende aanpak tot snel resultaat
kan leiden. Een formele benadering van deze casus was problematisch geweest
(verantwoordelijke niet bekend, onvermogend of failliet, langdurige terughaalprocedures
zonder uitzicht op een oplossing).De Inspectie Milieuhygiëne en de Unit Synthetische Drugs (USD) van
de politie worden regelmatig geconfronteerd met illegale XTC-dumpingen. De
opruimkosten zijn veelal voor de overheid, omdat de herkomst van het afval
moeilijk te achterhalen is. Thans zijn methoden in ontwikkeling om de daders
van XTC-dumpingen makkelijker op te kunnen sporen. De Inspectie Milieuhygiëne
en USD hebben over deze problematiek overlegd met de Amerikaanse autoriteiten.AutobandenRegelmatig worden handhavers van de milieuwetgeving geconfronteerd met
opslagplaatsen van autobanden, waarvan de eigenaar failliet is of met de noorderzon
vertrokken is. Omdat het risico op brand bij ongecontroleerde opslagdepots
groot is, kan gesproken worden van gevaarlijke situaties.Er zijn twee hoofdredenen waardoor deze situaties kunnen ontstaan. Allereerst
is er het financiële gewin dat inzamelaars er toe aanzet om gebruikte
autobanden (doorgaans met een negatieve economische waarde) in te zamelen,
daar geld voor te ontvangen en vervolgens een opslagplaats met gebruikte autobanden
achterlaten. De verwijderingskosten komen vervolgens voor rekening van de
overheid. Voorts is het zo dat de verwerking van gebruikte autobanden stagneert,
omdat de verwerkingsmethoden ontoereikend zijn. De consument betaalt bij afdanking
van gebruikte autobanden een door de sector bepaalde «verwijderingsbijdrage»,
terwijl niet altijd duidelijk is of dit geld nuttig (dat wil zeggen voor een
milieuverantwoorde verwerking) wordt ingezet.Ondertussen heeft overleg plaatsgehad tussen VROM, IPO en de sector om
te bezien welke structurele maatregelen mogelijk zijn om in deze situatie
verandering aan te brengen. Gedacht wordt aan een wijziging van het Besluit
verwijdering personenwagenbanden, zodanig dat daarin een «om-niet»-bepaling
wordt opgenomen; wanneer een ontdoener zijn gebruikte banden zonder kosten
kan afgeven aan een inzamelaar of bewerker, is het voor malafide verzamelaars
niet meer aantrekkelijk om gebruikte banden in te zamelen.Alternatieve aanpak van een shredderbedrijfEen shredderbedrijf overtreedt steeds weer de vergunningvoorschriften.
Na ieder bezoek van de toezichthouder dient er handhavend te worden opgetreden.
Er zijn dwangsommen opgelegd, maar het duurt lang voordat ze
geïnd zijn en ze sporen kennelijk het bedrijf onvoldoende aan tot verbetering
van de naleving. Aangezien het hier overtreding van de zogeheten kernvoorschriften
betreft, is ook de officier van Justitie tot actie overgegaan en heeft hij
een boete opgelegd. Het Bestuur en het Openbaar Ministerie constateerden dat
dit niet leidde tot een andere handelwijze van dit bedrijf.De houding van het management is onverschillig en niet coöperatief.
In nauw overleg tussen provincie, Openbaar Ministerie en de advocaat van het
bedrijf – èn na tussenkomst van de meervoudige strafkamer –
wordt besloten een externe milieumanager aan te stellen. Er worden protocollen
opgesteld wie binnen het bedrijf waarvoor verantwoordelijk en waarop aanspreekbaar
is. Er wordt een plan van aanpak voor een verbetertraject afgesproken en er
wordt periodiek door de milieumanager aan provincie en Openbaar Ministerie
verslag uitgebracht over de vorderingen. Daarbij heeft het Openbaar Ministerie
gedreigd het bedrijf door de rechter te laten sluiten, als geen verbetering
merkbaar is. Het traject is nog niet afgerond, maar positieve ontwikkelingen
lijken zich af te tekenen. De eerste voorzichtige conclusie is dat de houding
van het bedrijf in positieve zin verandert.Zuivering van de afvalbrancheEen Amsterdams concern heeft ingestemd 1,6 miljoen gulden te betalen als
schikking voor gepleegde milieuovertredingen. Beide directeuren hebben zich
bovendien contractueel ertoe verbonden de komende vijf jaar op geen enkele
wijze actief te zijn in de bewerking en verwerking van afval. Het opnemen
van die voorwaarde – vastgelegd in het overnamecontract (het concern
zou worden overgenomen door een ander bedrijf) – is door het Openbaar
Ministerie als eis gesteld om tot de schikking te komen. De overtredingen
betroffen onder andere het opmengen van afvalstoffen (ook wel «omkatten»
genoemd), illegale lozingen, afval inzamelen zonder vergunning en het niet
conform de voorschriften uitvoeren van asbestsaneringen, bodemsaneringen en
afvoeren van verontreinigde grond. Ook had het bedrijf vreemdelingen in dienst
zonder de benodigde vergunningen. Het merendeel van de geconstateerde overtredingen
is aan het licht gekomen door onderzoek van het Topic Milieuteam (TMT). Dit
is een van de twee provinciedekkende teams, waarin provincie, politie en Inspectie
Milieuhygiëne permanent samenwerken in strafrechtelijk onderzoek onder
leiding van het Openbaar Ministerie.Veroordeling afvalverwerkerOp 29 mei 2000 heeft bij de meervoudige strafkamer van de rechtbank Rotterdam
een vijftiental zaken (met in totaal 21 feiten) gediend tegen één
van de grootste afvalverwerkers in ons land. De ten laste gelegde en bewezen
verklaarde feiten (gepleegd in een periode van ongeveer 2 en een half jaar)
bestonden onder meer uit: overtreding van de vergunningvoorschriften (o.a.
betrekking hebbend op de onjuiste opslag van gevaarlijke goederen en het onjuist
bijhouden van de administratie daaromtrent, overschrijden van emissie-eisen
van uitgestoten rookgassen, niet of onvoldoende voldoen aan de registratieverplichtingen),
ongeoorloofd lozen, overtreden van het Besluit luchtemissies afvalverbranding
(o.a. te hoog dioxine gehalte in de geëmitteerde rookgassen), twee arbeidsongevallen
en valsheid in geschrift (vervalsen van emissierapportages). De rechtbank
heeft het bedrijf veroordeeld tot een boete van f 695 000.AVR-AVB onder de loepIn januari 2000 is gestart met de voorbereidingen van een diepgaand onderzoek
voor een half jaar bij AVR Oude Maasweg (voorheen AVB) in Rotterdam-Botlek.
Het project heeft gedraaid onder verantwoording van de stuurgroep Handhaving
Probleembedrijven Rijnmond (HPR). De DCMR, Rijkswaterstaat, de Inspectie Milieuhygiëne
en het Gemeentelijke Havenbedrijf Rotterdam hebben daartoe een projectgroep
opgericht. Bij de uitvoering werden tevens bijdragen geleverd door de Arbeidsinspectie,
de brandweer Rotterdam, en de regiopolitie Rotterdam.Gedurende twee dagen is met alle instanties een integrale controle uitgevoerd
en werden monsters genomen uit mengputten, opslagtanks en lozingspunten. Het
bedrijf reageerde in eerste instantie wat verbaasd, echter na een korte toelichting
is goed meegewerkt.In totaal werden dertien overtredingen geconstateerd, voor drie daarvan
werd procesverbaal opgemaakt. Voor alle overtredingen werd bestuurlijke handhaving
ingezet, onder meer door het starten van een dwangsomprocedure voor de belangrijkste
overtredingen. Verbeteringen zijn waargenomen in vergelijking tot een in 1995
uitgevoerd onderzoek. Voor de meeste overtredingen heeft het bedrijf al actie
ondernomen. De werkwijze in projectteamverband heeft de samenwerking verstevigd
tussen de verschillende diensten. Er heeft over en weer kennisoverdracht plaatsgevonden,
hierdoor is meer begrip ontstaan voor elkaars werkzaamheden en de meerwaarde
die de verschillende diensten voor elkaar kunnen hebben.6.3 Gevaarlijke stoffen en productenMisstanden asbestverwijderingsbrancheMede naar aanleiding van de handhaving van het asbestverwijderingsbesluit
bij scheepssloperijen zijn er contacten ontstaan tussen de Inspectie Milieuhygiëne
en gecertificeerde asbestinventarisatiebedrijven. Via één van
deze contacten werd het signaal afgegeven dat er ondanks alle waarborgen die
de wetgever in de asbestverwijderingsketen heeft trachten in te bouwen nog
zeer regelmatig sprake is van het ontduiken van de regelgeving. Voorbeelden
hiervan zijn:Werknemers van een laboratorium die door werknemers van een asbestsaneringsbedrijf
van het werk afgeslagen worden omdat ze kritiek hadden op de wijze waarop
de werkzaamheden waren uitgevoerd. Hoewel de VOAM-leden (= de laboratoria)
besloten geen vrijgavemetingen meer voor dit verwijderingsbedrijf uit te voeren
realiseert men zich wel dat er bedrijven zijn die dat toch zullen doen. Al
vaker is ook binnen de laboratoriumbranche het idee geopperd om de bindingen
tussen laboratoria en verwijderingbedrijven volledig door te snijden door
laboratoria toe te wijzen via een centraal meldpunt.Asbestinventarisatiebedrijven worden benaderd door een aannemer met de
vraag om twee maal een asbestinventarisatie uit te voeren bij eenzelfde pand.
Tijdens de tweede inventarisatie zou men geen asbest meer aantreffen (de verwijdering
hiervan «regelde» de aannemer immers zelf). Het tweede inventarisatierapport
zou met het verzoek om een bouwvergunning naar de gemeente gestuurd worden.Mede vanwege dit soort meldingen alsmede eigen constateringen van misstanden
in de asbestverwijderingsbranche is het item «asbest» voorgedragen
als ketenonderzoek (zodat opeenvolgende schakels in de keten inzichtelijk
worden) in 2001 door de Inspectie Milieuhygiëne.Asbest, een milieuprobleem in samenwerking opgelostTijdens een bodemsanering, gecombineerd met hergebruik op een andere locatie
van het vrijkomende materiaal, werd in dat materiaal asbest vastgesteld. De
concentraties asbest waren ver boven de nieuwe hergebruiksnorm van 10 mg/kg.
De provincie Noord-Holland sommeerde de saneerder, tevens hergebruiker en
eigenaar van het materiaal, om voor 1 juli het materiaal af te voeren naar
een stortplaats. Asbesthoudend materiaal mag, volgens de acceptatiecriteria van de Noordhollandse
stortplaatsen, alleen verpakt worden gestort. De stortcapaciteit voor verpakt
materiaal is in Noord-Holland ongeveer 500 ton per week. De hoeveelheid van
dit project was ongeveer 15 000 ton.Afvalzorg Deponie, stortplaatsexploitant in Noord-Holland, zou in overleg
met de Arbeidsinspectie en provincie op een stortplaats uitgebreide proeven
doen, begeleid door speciale arbeids- en milieuhygiënische maatregelen,
met het los storten van grote partijen materiaal met relatief lage asbestconcentraties.
De afvoer van genoemde 15 000 ton kon binnen de proef worden geregeld.Alles leek goed te gaan, totdat bleek dat de eigenaar van het materiaal
door alle problemen met de sanering, het niet meer mogelijke hergebruik, de
kostbare afvoer naar de stortplaats en enkele vervelende bedrijfsomstandigheden,
in ernstige liquiditeitsproblemen dreigde te raken. Vrijwillige afvoer zou,
ondanks de coöperatieve houding van betrokkene, door financiële
problemen kunnen mislukken. Uiteindelijk zou dan het materiaal wel worden
afgevoerd, door bestuursdwang, of in opdracht en betaald door gemeente en/of
provincie, maar dat zou allemaal veel langer duren en hoogstwaarschijnlijk
ook veel duurder worden.Provincie en gemeente hebben toen besloten de sanering gedeeltelijk voor
te financieren. Begin juli is nagenoeg al het materiaal afgevoerd. De aanpak van de vuurwerkcriminaliteitDe regionale politiekorpsen, het Korps Landelijke Politiediensten, de
Koninklijke Marechaussee, de douane en het Openbaar Ministerie, hebben de
afgelopen jaren steeds meer inspanningen geleverd om de handel in en het bezit
van illegaal vuurwerk aan te pakken. Hierbij zijn belangrijke successen geboekt.
Tegelijkertijd blijkt echter steeds meer dat de huidige aanpak niet toereikend
is om de jaarlijkse toestroom van illegaal vuurwerk naar Nederland (naar schatting
gaat het om meer dan vier miljoen kilogram vuurwerk met een marktwaarde van
tenminste dertig tot vijftig miljoen gulden) substantieel te beperken.Op 20 april 2000 is de vuurwerkproblematiek voorafgaand aan en tijdens
de millenniumwisseling geëvalueerd. Alle betrokken diensten concludeerden
dat het rendement van de huidige aanpak verhoogd moet worden door het treffen
van een samenhangend geheel van maatregelen en voorzieningen. Als belangrijkste
actiepunten zijn benoemd:1. Het opstellen van een landelijk plan van aanpak dat als kader dient
voor de inzet van opsporings- en controlecapaciteit van alle betrokken diensten
onder aansturing van het Openbaar Ministerie (regionaal en landelijk).2. Het maken van afspraken tussen alle betrokken opsporingsen controlediensten
over verzameling, uitwisseling en beheer van gegevens en de daaraan verbonden
voorzieningen.3. Het maken van afspraken tussen de administratieve en justitiële
autoriteiten van Nederland, België en Duitsland over informatie-uitwisseling,
samenwerking en afstemming, met inbegrip van de bijbehorende voorzieningen,
ten aanzien van de controle, opsporing en vervolging van degenen die betrokken
zijn bij of zich schuldig maken aan de grensoverschrijdende handel in vuurwerk
dat in Nederland verboden is voor particulier gebruik.4. Het ontwerpen van beter handhaafbare regelgeving voor handelingen met
vuurwerk (ten behoeve van professioneel en particulier gebruik).5. Het zorgdragen voor meer deskundigheid bij de betrokken controle- en
opsporingsdiensten, het Openbaar Ministerie en de zittende magistratuur met
betrekking tot vuurwerk. Behalve aan vorming en opleiding moet hierbij onder
andere worden gedacht aan de ontwikkeling en actualisering van leidraden,
het handhavingsdocument Vuurwerk, modellen voor proces-verbaal
en controlerapporten ten behoeve van controle, opsporing, vervolging en berechting.6. Het vergroten van het maatschappelijk bewustzijn ten aanzien van de
gevaren van illegaal vuurwerk, alsmede de geldende regels met betrekking tot
vuurwerk voor particulier gebruik in Nederland en in de omringende landen.Voor de snelle en adequate uitvoering van de actiepunten is een landelijke
werkgroep ingesteld.Een criminele (vuurwerk)organisatieEen noordelijk interregionaal vuurwerkteam heeft vanaf medio 1999 opsporingsonderzoek
verricht naar de invoer, handel en opslag van illegaal vuurwerk met het oog
op de millenniumwisseling.In het kader van dit onderzoek zijn diverse opsporingsmethoden gebruikt,
zoals telefoontaps, observatie, huiszoekingen en dergelijke. Een zeer grote
hoeveelheid illegaal vuurwerk (in totaal meer dan 200 000 kg) is in beslag
genomen, waaronder mortierbommen, vlinderbommen, chinese rollen en flowerbeds.
Er zijn 39 verdachten aangehouden en gehoord. In deze zaak zijn ook diverse
getuigen gehoord.Het onderzoek heeft een criminele organisatie blootgelegd die via België
en Duitsland illegaal vuurwerk in Nederland invoerde. Daarbij werd gebruik
gemaakt van een U-bocht-constructie. Volgens de papieren was het vuurwerk
bestemd voor de markt buiten Europa. Het vuurwerk werd echter in Noord Nederland
ingevoerd en daar verder gedistribueerd.Inmiddels is, op 13 juni 2000, één van de deelnemers aan
de organisatie, conform de eis, door de rechtbank Groningen veroordeeld tot
een gevangenisstraf voor de duur van 36 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk.Genetisch gemodificeerde aardappelenDe Inspectie Milieuhygiëne heeft illegale opslag van genetisch gemodificeerde
aardappelen geconstateerd op proefvelden waarop in 1999 genetisch gemodificeerde
aardappelen zijn gepoot. Als gevolg van de zachte winter is in het voorjaar
van 2000 een deel van de aardappelen weer opgekomen.Aangezien het betrokken bedrijf geen vergunning heeft, heeft het bedrijf
begin 2000 de boeren opdracht gegeven de aardappelen te vernietigen.Om te bewerkstelligen dat de opslag daadwerkelijk verwijderd wordt, is
een voornemen tot dwangsom aangezegd. Per 1 augustus zou de opslag verdwenen
moeten zijn.De dwangsom heeft geleid tot een bezwaar van het bedrijf bij de Raad van
State en tot de vraag om een voorlopige voorziening, in afwachting van de
bodemprocedure. De Raad van State heeft de voorlopige voorziening toegewezen
omdat ze het betrokken bedrijf niet als eigenaar beschouwt .Behalve een voornemen tot dwangsom maakt de Inspectie Milieuhygiëne
op dit moment ook procesverbaal op, waarover contacten lopen met de officier
van Justitie in Groningen.Parallel zijn door de Inspectie Milieuhygiëne na afgifte van de dwangsom
hercontroles op de velden uitgevoerd. De resultaten daarvan zijn bemoedigend;
van de gecontroleerde velden (21 in totaal) is slechts op één
veld opslag aangetroffen.Ook velden, die eerder door het bedrijf schoon bevonden waren, zijn gecontroleerd.
Van deze 6 gecontroleerde velden bleek één veld niet controleerbaar
(beplant met aardappelen); de overige waren opslagvrij. Ook een gecontroleerd
veld met maïs bleek opslagvrij.De resterende velden zullen in de komende tijd steekproefsgewijs gecontroleerd
worden.De uitslagen van de hercontroles maken duidelijk dat het optreden van
de Inspectie Milieuhygiëne ertoe geleid heeft dat de velden
nu zo goed als alle opslagvrij zijn.6.4 Emissies naar het milieuOnderzoek emissiemetingen electriciteitscentralesIn maart 1999 is aangekondigd dat door de Inspectie Milieuhygiëne
een onderzoek ingesteld zou worden naar de betrouwbaarheid van de verrichte
emissiemetingen bij electriciteitscentrales. Dit naar aanleiding van problemen
die waren geconstateerd bij één van de centrales in Nederland
(Amer 8- centrale te Geertruidenberg). Het onderzoek is uitgevoerd door een
onafhankelijk adviesbureau.De belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat er geen reden is om
aan te nemen dat er structureel problemen zijn ten aanzien van de betrouwbaarheid
van de door de electriciteitscentrales en de Samenwerkende Energieproducenten
(Sep) gemeten en berekende emissiecijfers voor NOx en SO2. Aan de commissie die belast is met het toezicht op de uitvoering van
het Sep-convenant wordt verzocht om bij de bespreking van de rapportage over
het verzuringsconvenant aandacht te besteden aan de meet- en berekeningsmethodieken
waarmee de jaarvrachten bij de verschillende stroomproducenten worden bepaald.
Hoewel de geconstateerde verschillen in deze zaken nu geen aanleiding geven
tot bezorgdheid over de gerapporteerde cijfers, is meer uniformiteit gewenst.Wet bodembeschermingDe afgelopen tijd is de Inspectie Milieuhygiëne geconfronteerd met
een aantal klachten en signalen uit het veld waarbij naar voren kwam dat de
handhaving van de Wet bodembescherming door de provincies te wensen overlaat.Uit een eerste inventarisatie bleek dat het aantal handhavers sterk achter
blijft bij de aantallen beleidsmedewerkers en vergunningverleners. Een verhouding
van 1 handhaver, 15 vergunningverleners en 15 beleidsmedewerkers blijkt geen
uitzondering te zijn. Uit de praktijk blijkt dat men niet of nauwelijks aan
regulier toezicht toekomt, het nalopen van klachten en calamiteiten vergt
zoveel tijd dat structureel toezicht niet van de grond komt. Rechtstreeks
gevolg hiervan is een zeer geringe pakkans en dus mogelijke een slecht naleefgedrag.
In de praktijk blijkt dat vaak slechts 20 tot 40% van de saneringslokaties
door een handhaver worden bezochtAls reactie hierop wordt door de Inspectie Milieuhygiëne gewerkt
aan een project «handhaving sanering in eigen beheer». Dit project
heeft in de eerste plaats tot doel helder te krijgen welke handhavingscapaciteit
werkelijk aanwezig is ten opzichte van de capaciteit aan vergunningverlening
en beleid. Bovendien zal een aantal praktijk situaties beoordeeld worden,
waarbij signalen uit de praktijk als richtsnoer zullen dienen. De resultaten
van dit onderzoek worden medio 2001 verwacht.Gebruiksplannen burgerluchtvaartterreinenHet is droevig gesteld met de manier waarop de milieu-aspecten van de
burgervliegvelden daadwerkelijk worden beheerst met de instrumenten van de
Luchtvaartwet, die daarvoor zijn bedoeld, in het bijzonder de zone-aanwijzing
en het gebruiksplan.Om inzicht te krijgen in de inhoud en de werking in de praktijk van de
Gebruiksplannen van de luchtvaartterreinen heeft de Inspectie Milieuhygiëne
in 1999 een landelijk onderzoek ingesteld. De belangrijkste conclusies. De
voorschriften uit de aanwijzing, het gebruiksplan, de Wm-vergunning en het
bedrijfsinterne milieuzorgplan dekken bij geen van de luchtvaartterreinen
alle relevante milieu-aspecten. Bij vijf van de zeventien luchtvaartterreinen
is nog geen geluidszone vastgesteld. De Luchtvaartinspectie voert sporadisch
controles uit.De Inspectie Milieuhygiëne dringt bij de RLD aan op het volgende:De vijf resterende geluidszones moeten zo spoedig mogelijk worden vastgesteld.
En er moet een rapportageverplichting over het naleven van de voorschriften
komen. De luchtvaartterreinen, behalve de hele kleine, zullen net als andere
moderne bedrijven in de toekomst moeten beschikken over een ISO-14 001
gecertificeerd milieuzorgsysteem.Succesvolle handhaving bij DefensieIn 1999 zijn door de Inspectie Milieuhygiëne tegen objecten van het
Ministerie van Defensie vier beschikkingen last onder dwangsom genomen. Deze
lastgevingen hadden betrekking op overtredingen van (vergunning-) voorschriften
met betrekking tot onvoldoende bodembeschermende maatregelen zoals lekbakken
bij brandstofvulpunten en het in gebruik houden van afgekeurde ondergrondse
brandstoftanks. Uit de hercontroles in 2000 bleek, dat Defensie de geconstateerde
overtredingen heeft opgeheven, waarbij moet worden opgemerkt dat tussen constatering
van de overtreding en het opheffen daarvan soms twee jaar is verstreken. In
nader overleg met Defensie is duidelijk geworden dat bij Defensie door deze
handhavingsacties het bewustwordingsproces en de borging in procedures en
maatregelen versneld is. Verder is bestuurlijk opgetreden tegen een asbestverontreiniging
van de nieuwe brandweeroefenplaats op vliegbasis Woensdrecht. In deze oefenplaats
bleek ca 30 000 ton met asbest verontreinigd puin te zijn toegepast.
Defensie heeft ruim binnen de gestelde termijn het asbest verwijderd. De laatste
administratieve verplichtingen moeten nog vervuld worden alvorens formeel
van bestuursrechtelijk optreden kan worden afgezien. De kosten voor Defensie
van deze operatie bedragen circa 8 miljoen gulden. In deze zaak loopt nog
een strafrechtelijk onderzoek.SchijnconstructieEen varkenshouder uit de Achterhoek produceert regelmatig teveel fosfaat.
Hiervoor is hij door de rechtbank en het Hof veroordeeld. Om de achterdocht
van de AID niet te wekken heeft hij om door te kunnen gaan met het produceren
van teveel fosfaat een constructie bedacht. Met behulp van een pachtovereenkomst
en een voergeldovereenkomst werd door hem de schijn gewekt, dat niet híj,
maar een agrariër uit het Noorden van het land, als «houder»
van de varkens moest worden aangemerkt. Uit strafrechtelijk onderzoek is gebleken
dat deze agrariër uit het Noorden geen weet had van de «afspraken»
uit de overeenkomsten. Hij kreeg enkel mest geleverd van een varkenshouder
uit de Achterhoek. De rechtbank heeft deze gang van zaken als een «schijnconstructie»
aangemerkt. De varkenshouder uit de Achterhoek is veroordeeld tot een geldboete.Voor het goede doelIn het geval van verstoring van vogels in het Vondelpark (Vogelwet/Jachtwet)
door baggerwerkzaamheden in opdracht van het betreffende Stadsdeel werd de
strafzaak tegen het Stadsdeel «voorwaardelijk» geseponeerd indien
er 1500 gulden aan Vogelbescherming resp. Faunabescherming zou worden betaald.
Het Stadsdeel heeft inmiddels betaald.Een stroperige verontreinigingBij een groot bedrijf in Delft barstte vorig jaar een tank met daarin
2467 ton melasse, een stroperige substantie die bij de productie van suikerwerken
vrijkomt. De melasse stroomde over het eigen bedrijfsterrein, omliggende
tuinen van woningen en in het oppervlaktewater. De officier legde onder meer
ten laste dat het bedrijf opzettelijk de Wet milieubeheer en de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren had overtreden door geen adequaat onderhoud aan de tank
te plegen. De rechtbank bracht de eis van de officier van ruim f 1 000 000,–
gulden terug tot een bedrag van f 100 000,– gulden omdat het,
anders dan de officier, de (voorwaardelijk) opzet niet bewezen achtte, zodat
er geen sprake was van een misdrijf, maar van een overtreding.Tevens heeft de rechtbank rekening gehouden met de hoge kosten, waarmee
het bedrijf na het incident is geconfronteerd.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22343-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl