Aanpassing Auteurswet 1912 (implementatie richtlijn nr. 2001/84/EG inzake volgrecht t.b.v. de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29912, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29912 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Achtergronden van de invoering van het volgrecht3. Het volgrecht in Nederland4. Collectief beheer5. Bedrijfseffecten en (administratieve) lasten6. AdviezenARTIKELENArtikel IArtikel 43Artikel 43aArtikel 43bArtikel 43cArtikel 43dArtikel 43eArtikel 43fArtikel 43gArtikelen IIArtikel IIIOndertekeningLichaamBijlage bij Wet houdende wijziging van de Auteurswet 1912
ter implementatie van richtlijn nr. 2001/84/EG van het Europees Parlement
en van de Raad van de Europese Unie van 27 september 2001 betreffende
het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk (PbEG
L 272)Transponeringstabel
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29912Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29912, nr. 3 h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 912Aanpassing van de Auteurswet 1912 ter implementatie van richtlijn nr.
2001/84/EG van het Europees Parlement en van de Raad van de Europese Unie
van 27 september 2001 betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur
van een oorspronkelijk kunstwerk (PbEG L 272)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingHet wetsvoorstel implementeert richtlijn nr. 2001/84/EG van het Europees
Parlement en van de Raad van de Europese Unie van 27 september 2001 betreffende
het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk (PbEG
L 272; hierna: de richtlijn). De richtlijn moet uiterlijk op 1 januari
2006 zijn geïmplementeerd in nationale regelgeving. De Nederlandse versie
van de richtlijn spreekt in dit verband over een «oorspronkelijk kunstwerk».
In het hiernavolgende zal echter, conform het advies van de Commissie Auteursrecht,
worden gesproken over «originelen van kunstwerken». Hiermee wordt
beter tot aangesloten op de terminologie die gebruikt wordt in de andere authentieke
taalversies van de richtlijn, zoals de Engelse, Franse en Duitse taalversies.
Bovendien wordt hiermee voorkomen dat het woord «oorspronkelijk»
wordt verward met het vereiste van oorspronkelijkheid als één
van de vereisten om te kunnen spreken van een werk van letterkunde, wetenschap
of kunst in de auteursrechtelijke betekenis van het woord.Het volgrecht is het onvervreemdbare recht van de maker van een origineel
van een kunstwerk, om telkens bij latere verkoop van dat kunstwerk een percentage
te ontvangen van de verkoopprijs. Het volgrecht is op grond van de richtlijn
beperkt tot originelen van kunstwerken, waaronder verstaan worden de originelen
(of in beperkte oplage uitgegeven kopieën) van werken van grafische of
beeldende kunst. Daarbij moet onder meer gedacht worden aan schilderijen en
beeldhouwwerken. Bovendien is het volgrecht alleen verschuldigd indien bij
de verkoop van het werk, als koper, verkoper of als tussenpersoon, actoren
uit de professionele kunsthandel betrokken zijn, zoals veilinghuizen en galeriehouders.In tegenstelling tot de meeste andere landen binnen de Europese Unie kent
Nederland thans geen volgrecht. Het onderhavige wetsvoorstel introduceert
derhalve het volgrecht in Nederland. Het volgrecht wordt traditioneel, en
ook door de richtlijn, als verwant aan het auteursrecht gezien. Daarom wordt
de richtlijn geïmplementeerd in de Auteurswet 1912.2. Achtergronden van de invoering van het volgrechtIn de overwegingen bij de richtlijn wordt aangegeven dat het volgrecht
ertoe strekt een evenwicht tot stand te brengen tussen enerzijds de economische
positie van auteurs van werken van grafische of beeldende kunst en anderzijds
de positie van andere scheppende kunstenaars, die wel van verdere exploitatie
van hun werken profijt trekken. Bij deze laatste categorie moet bijvoorbeeld
worden gedacht aan schrijvers van boeken. De maker van een werk of zijn rechtverkrijgende
heeft op grond van het auteursrecht in beginsel een verbodsrecht ten aanzien
van de verdere openbaarmaking en verveelvoudiging (exploitatie) van zijn werken
door anderen. Dit verbodsrecht is weliswaar aan een aantal belangrijke beperkingen
onderhevig (zoals een citaatrecht), maar biedt de maker in beginsel de mogelijkheid
om een vergoeding te bedingen voor iedere exploitatie van zijn werken. Een
schrijver kan daardoor bijvoorbeeld een vergoeding bedingen voor ieder exemplaar
dat van zijn boek wordt verkocht.Bij werken van grafische of beeldende kunst is de geldswaarde van het
werk voornamelijk belichaamd in het origineel van het werk zelf, dus in het
schilderij of het beeldhouwwerk. De exploitatie van het auteursrecht door
de kunstenaar wordt daarom meestal alleen gerealiseerd bij de eerste verkoop
van dat origineel. Anders dan bij bijvoorbeeld boeken worden er van schilderijen
en beeldhouwwerken doorgaans niet op grote schaal exemplaren verkocht waarbij
de maker een vergoeding kan bedingen. De invoering van het volgrecht in alle
EU-lidstaten beantwoordt volgens de overwegingen bij de richtlijn daarom aan
de noodzaak om scheppende kunstenaars een passend en uniform beschermingsniveau
te waarborgen.Binnen de Europese Unie heeft een aantal lidstaten het volgrecht al wettelijk
geregeld. Uit een onderzoek van de Europese Commissie uit 1996 naar de toepassing
van het volgrecht in de lidstaten blijkt dat op dat moment in Frankrijk, België,
Duitsland, Portugal, Spanje, Denemarken, Griekenland, Finland en in Zweden
het volgrecht al in de wetgeving was opgenomen en in de praktijk werd toegepast.
Italië kende ook een wettelijke regeling van het volgrecht, maar het
recht werd in de praktijk nooit toegepast. Luxemburg kent weliswaar sinds
1972 een wettelijke regeling van het volgrecht, maar de voor de uitvoering
van het recht noodzakelijke voorschriften zijn nooit ingevoerd, zodat voor
de totstandkoming van de richtlijn ook daar het volgrecht nooit in de praktijk
is toegepast. De overige lidstaten op dat moment – Ierland, Nederland,
Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk – hadden geen regeling van het
volgrecht.De richtlijn harmoniseert de bestaande diversiteit binnen de Europese
Unie op hoofdlijnen en introduceert het volgrecht in die lidstaten waar het
nog niet geregeld was. Hiermee wordt verstoring van de interne markt van kunstwerken
en de ongelijke behandeling van kunstenaars in de verschillende lidstaten
tegengegaan. Het is evenwel niet noodzakelijk gebleken om alle bepalingen
van de wetgevingen van de lidstaten inzake het volgrecht te harmoniseren.
Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel volstaat de richtlijn met de harmonisatie
van die nationale bepalingen die voor de werking van de interne markt het
meest rechtstreeks gevolg hebben, zodat zoveel mogelijk ruimte overblijft
voor nationaal beleid. De richtlijn laat op verschillende punten beleidskeuzes
aan de lidstaten. In de artikelgewijze toelichting wordt hierop teruggekomen.3. Het volgrecht in NederlandDe op 24 juli 1971 te Parijs tot stand gekomen Herziene Berner Conventie
van 9 september 1886 voor de bescherming van werken van letterkunde en
kunst (Trb. 1972, 157), waarbij ook Nederland partij is, kent in artikel 14ter
een bepaling over het volgrecht. Het eerste lid van dit artikel bepaalt dat,
voor wat betreft oorspronkelijke kunstwerken en oorspronkelijke handschriften
van schrijvers en componisten, de auteur – of, na diens dood, de door
de nationale wetgeving aangewezen personen of instellingen – het onvervreemdbaar
recht geniet op een geldelijk voordeel bij elke verkooptransactie van het
werk na de eerste overdracht door de auteur. Blijkens het tweede lid van dit
artikel kan het volgrecht in ieder land dat partij is bij dit verdrag slechts
worden ingeroepen, indien de nationale wetgeving van de auteur deze bescherming
erkent, en in de mate waarin de wetgeving van het land, waarin deze bescherming
wordt ingeroepen, het toelaat. De Berner Conventie laat daarmee de aangesloten
landen vrij om een volgrecht in de nationale wetgeving op te nemen.Van deze keuzemogelijkheid is in Nederland geen gebruik gemaakt (zie Kamerstukken
II, 1972, memorie van antwoord naar aanleiding van het voorlopig verslag,
7977, nr. 5, pag. 2, en Handelingen II 1971/72, pag. 3428 e.v.). Dat wil niet
zeggen dat de makers van kunstwerken in Nederland het moesten stellen zonder
auteursrechtelijke bescherming. Net als iedere maker van een auteursrechtelijk
beschermd werk hadden en hebben zij in beginsel het recht om de verveelvoudiging
of openbaarmaking van hun werken te verbieden, of om daarvoor een vergoeding
te ontvangen.In 1996 heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de richtlijn ingediend.
Bij brief van de minister van Justitie van 20 juni 1996 (Kamerstukken
II, 1995/96, 22 112, nr. 64) is de Tweede Kamer hiervan op de hoogte
gesteld. Het richtlijnvoorstel is ter advies voorgelegd aan de Commissie Auteursrecht
en de Raad voor Cultuur. Bij brief van 11 maart 1997 (Kamerstukken II,
1996/97, 22 112, nr. 81) zijn deze adviezen toegezonden aan de Tweede
Kamer en is de inzet van de Nederlandse regering in de onderhandelingen omtrent
het richtlijnvoorstel aangegeven. Op 27 september 2001 is de richtlijn
tot stand gekomen.4. Collectief beheerIn overweging 28 van de richtlijn is aangegeven dat de lidstaten tot taak
hebben de uitoefening van het volgrecht te regelen, in het bijzonder het beheer
ervan. Onder «beheer» moet in dit verband onder meer worden verstaan
het incasseren van de volgrechtvergoedingen bij betalingsplichtigen en het
verdelen van deze vergoedingen onder rechthebbenden. Beheer door een maatschappij
voor collectief auteursrechtenbeheer is daarbij volgens deze overweging slechts
één van de mogelijkheden. De richtlijn laat nationale regelingen
met betrekking tot de inning en verdeling van vergoedingen onverlet. Uit voornoemde
overweging van de richtlijn volgt dat lidstaten de mogelijkheid hebben tot
het aanwijzen van een organisatie die is belast met het collectief beheer
van volgrechtvergoedingen. Dit wordt bevestigd door in artikel 6, tweede lid,
van de richtlijn: lidstaten kunnen bepalen dat het beheer van het volgrecht
verplicht of vrijwillig collectief gebeurt.In dit wetsvoorstel wordt gekozen voor vrijwillig collectief beheer. Het
wordt aan rechthebbenden overgelaten of zij het beheer van hun rechten zelf
uitvoeren, of dat zij dit overlaten aan een collectieve beheersorganisatie.
Met deze keuze wordt aangesloten bij het algemene uitgangspunt van het auteursrecht,
namelijk de individuele uitoefening van rechten. Slechts in uitzonderingsgevallen
is verplicht collectief beheer aangewezen. Bij verplicht collectief beheer
verliest de rechthebbende immers de mogelijkheid om vrijelijk te beslissen
omtrent de toepassing van zijn exploitatierechten.Aan de keuze voor vrijwillig collectief beheer van het volgrecht liggen
de volgende overwegingen ten grondslag. Anders dan bij bijvoorbeeld muziekauteursrechten
of reprografische verveelvoudigingen, is het individueel beheer van rechten
op volgrechtvergoedingen in beginsel goed mogelijk. Dit komt met name door
de aantallen objecten (de beeldhouwwerken of schilderijen) waaraan het volgrecht
gekoppeld is. Het volgrecht is immers uitsluitend gekoppeld aan
de originelen van werken, of reproducties daarvan in beperkte oplagen. Dit
is dus anders dan bij de klassieke exploitatierechten (de rechten van openbaarmaking
en verveelvoudiging), die zich uitstrekken tot ieder exemplaar van een werk.
Bij bijvoorbeeld boeken kunnen de aantallen gemakkelijk in de vele (tien)duizenden
lopen. Bovendien zijn er bij kunstwerken doorgaans geen grote groepen gebruikers,
zoals bij bijvoorbeeld muziekwerken wel het geval is. In het geval van kunstwerken
zijn er evenmin grote institutionele gebruikers, waar de individuele kunstenaar
een vuist tegen moet kunnen maken. Daarnaast is van belang dat de hoogte van
het volgrecht vast staat. Partijen hebben op dit punt geen ruimte om te onderhandelen.
Voorts is in de richtlijn expliciet bepaald dat de rechthebbende zijn volgrecht
niet kan overdragen, en er evenmin afstand van kan doen. De richtlijn geeft
duidelijk aan wanneer het volgrecht is verschuldigd en in de nationale regelgeving
moet duidelijk worden bepaald door wie het volgrecht moet worden voldaan.
Eén en ander verschaft de individuele rechthebbende op het volgrecht
reeds een sterke uitgangspositie in verhouding tot de betalingsplichtigen.
Ook deéén loket-gedachte speelt bij het volgrecht veel minder
dan bij de exploitatie van andere rechten. Anders dan bij bijvoorbeeld muziekwerken
zijn er niet vele verschillende rechthebbenden op het volgrecht, maar komt
het (doorgaans) toe aan slechts één maker. Deze zal veelal bekend
zijn bij de professionele kunsthandelaar. Hierbij speelt een belangrijke rol
dat het volgrecht niet overdraagbaar is. Ten slotte is relevant dat de wetgever
in het verleden geen aanleiding heeft gezien om ten behoeve van de uitoefening
van de klassieke exploitatierechten met betrekking tot werken van beeldende
of grafische kunst te kiezen voor verplicht collectief beheer.Het staat individuele rechthebbenden uiteraard geheel vrij om het beheer
van hun volgrechten vrijwillig op te dragen aan een bestaande of nieuwe collectieve
beheersorganisatie. In de praktijk bestaan al organisaties die zich toeleggen
op het vrijwillig collectief beheer van rechten van makers van werken van
beeldende of grafische kunst. Het gaat hierbij met name om de Stichting Beeldrecht
(voor het beheer van rechten van beeldend kunstenaars) en de Stichting Burafo
(Stichting tot bescherming en handhaving van foto-auteursrechten; voor het
beheer van rechten van fotografen), welke sinds 1 januari 2002 zijn verenigd
in de Stichting De Visuelen/BSB. Op dit moment is de Stichting Beeldrecht
al gemachtigd om volgrechtvergoedingen uit het buitenland te innen en verdelen
voor ongeveer 1 500 Nederlandse beeldende kunstenaars.Het staat (ook) aan buitenlandse rechthebbenden vrij om het beheer van
volgrechten binnen Nederland op te dragen aan een collectieve beheersorganisatie.
Deze organisatie kan vervolgens namens deze buitenlandse rechthebbenden de
vergoedingen innen en verdelen. Bovendien beschikken buitenlandse rechthebbenden,
net als nationale rechthebbenden, over het recht om op grond van artikel 43d
van de Auteurswet 1912 gedurende een periode van drie jaar na de doorverkoop
van een professionele kunsthandelaar alle inlichtingen te verlangen die noodzakelijk
zijn om de betaling van het volgrecht in verband met de doorverkoop veilig
te stellen. Door deze informatieplicht en de mogelijkheid van collectief beheer
is gewaarborgd dat ook de vergoedingen van rechthebbenden uit andere EU-lidstaten
worden geïnd en verdeeld. De Stichting Beeldrecht vertegenwoordigt via
buitenlandse zusterorganisaties de auteursrechtelijke belangen in Nederland
van ongeveer 47 000 buitenlandse kunstenaars. Na invoering van het volgrecht
in Nederland zal Beeldrecht ook voor deze kunstenaars de belangen inzake het
volgrecht behartigen.5. Bedrijfseffecten en (administratieve) lastenOm inzicht te verkrijgen in de geschatte effecten van het wetsvoorstel
is onder meer een aantal organisaties van kunsthandelaren, galerieën
en kunstenaars om informatie gevraagd. De hierna volgende inschatting van de bedrijfseffecten en de (administratieve) lasten is mede gebaseerd
op informatie afkomstig van de Stichting NedArt (een platform voor Nederlandse
organisaties die volledig of ten dele betrokken zijn bij beeldende en/of toegepaste
kunst), de Nederlandse Galerie Associatie (een overkoepelende vereniging van
professionele kunstgalerieën), de Stichting Beeldrecht (een organisatie
voor Nederlandse en buitenlandse kunstenaars), en de Stichting Auteursrechtbelangen.Op grond van het wetsvoorstel rust de verplichting tot het betalen van
de volgrechtvergoeding op de bij de verkoop betrokken professionele kunsthandelaar.
De invoering van het volgrecht heeft derhalve gevolgen voor natuurlijke personen
en rechtspersonen die hun beroep of bedrijf maken van (de bemiddeling bij)
de koop of verkoop van originelen van kunstwerken. Het gaat hierbij om diverse
categorieën bedrijven. Allereerst gaat het om kunsthandelaren, kunstbemiddelaars
en kunstgalerieën. Kunstgalerieën zijn bedrijven die over het algemeen
kunst verhandelen die rechtstreeks van de kunstenaar afkomstig is. Dit doen
zij indirect, als bemiddelaar namens de kunstenaar, of direct door de kunst
te kopen van de kunstenaar en vervolgens door te verkopen. Ongeveer 250 galerieën
zijn aangesloten bij de Nederlandse Galerie Associatie. De schattingen van
het totaal aantal galerieën in Nederland lopen uiteen van 600 tot 800.
Daarnaast gaat het om veilinghuizen, die als tussenpersoon fungeren voor de
verkoop van kunst. Het bestand aan veilinghuizen loopt uiteen van grote, internationale
bedrijven als Sotheby's en Christie's tot locale veilinghuizen. Er zijn in
Nederland ongeveer 75 tot 125 veilinghuizen. Voorts kunnen ook antiquairs,
antiquaren en handelaren in munten en penningen te maken krijgen met het volgrecht.
Antiquairs handelen over het algemeen in (kunst)voorwerpen die 100 jaar of
ouder zijn. In beperkte mate komt het voor dat zij ook voorwerpen van hedendaagse
kunst verhandelen die wel onder het bereik van het volgrecht vallen. Er zijn
in Nederland ongeveer 200 antiquairs/kunsthandelaren en 50 antiquaren en handelaren
in penningen. In totaal gaat het naar schatting om 1100 bedrijven die met
het volgrecht te maken kunnen krijgen. Of zij daadwerkelijk met het volgrecht
te maken krijgen hangt af van de vraag of aan de vereisten voor toepassing
van het volgrecht is voldaan. Gelet op met name de voorgenomen toepassingsdrempel
van € 3 000, de duur van het volgrecht en het feit dat het
volgrecht niet van toepassing is op de eerste verkoop van kunstwerken door
(of namens) de maker, is het niet ondenkbaar dat vele kunsthandelaren in de
praktijk niet of nauwelijks met het volgrecht te maken krijgen.Om inzicht te verkrijgen in de effecten die de invoering van het volgrecht
zal hebben heeft de Stichting NedArt in 1999 onderzoek uitgevoerd over het
jaar 1997. De omzet over dat jaar van veilinghuizen, kunsthandelaren en galerieën
werd geschat op ongeveer 46 miljoen euro. Het ging daarbij niet om de totale
omzet, maar om het deel van de omzet dat betrekking heeft op kunstvoorwerpen
die onder het volgrecht vallen. Daarbij is uitgegaan van een toepassingsdrempel
van € 1 000 en een volgrechtvergoeding van 4% van de verkoopprijs.
Het jaar 1997 was voor de kunsthandel zeer succesvol. In de jaren na 1997
was een stijgende omzet te zien. Sinds 2001 zijn de omzetten sterk teruggevallen.
Over de winsten zijn geen gegevens bekend. Tijdens dit onderzoek konden geen
aantallen verkochte werken worden vastgesteld.Over de gevolgen voor de omzetten en winsten van professionele kunsthandelaren
van de invoering van het volgrecht lopen de verwachtingen uiteen. De Stichting
NedArt en de Nederlandse Galerie Associatie verwachten dat onder meer als
gevolg van de invoering van het volgrecht de kunstmarkt zich steeds verder
zal verplaatsen vanuit de EU naar Zwitserland en Amerika. Dit heeft volgens
hen negatieve gevolgen voor de omzet en winst van de kunsthandel binnen de
Unie. De Stichting Beeldrecht en de Stichting Auteursrechtbelangen geven daarentegen
aan dat de prijselasticiteit van kunst over het algemeen laag is. Als een
koper geïnteresseerd is in een kunstwerk, zal een prijsverschil
van enkele procenten de vraag volgens hen niet of nauwelijks beïnvloeden.
Het gevaar voor verplaatsing van de kunsthandel achten zij niet groot, omdat
de kosten van transport en verzekering niet zullen opwegen tegen het betalen
van een geringe volgrechtvergoeding. Door de invoering van het volgrecht zullen
de prijzen van individuele kunstwerken in de prijsklasse€ 3 000
en hoger waarschijnlijk enigszins stijgen. De Stichting NedArt en de Nederlandse
Galerie Associatie verwachten dat de professionele kunsthandel de volgrechttarieven
zal doorberekenen in de verkoopprijzen.Tegenover de verplichting voor de professionele kunsthandelaren tot betaling
van de volgrechtvergoeding staat het recht van de makers van kunstwerken tot
het ontvangen van deze vergoeding. Schattingen van het totaal aantal kunstenaars
in Nederland lopen uiteen van 10 000 tot 15 000. Hoeveel beeldend
kunstenaars originelen van kunstwerken hebben voortgebracht of gaan voortbrengen
die onder het volgrecht komen te vallen is niet bekend. In het onderzoek van
NedArt over 1997 werd de opbrengst van het volgrecht op nog geen twee miljoen
euro geschat. Na aftrek van kosten van inning en beheer zou volgens dat onderzoek
ongeveer 1,5 miljoen euro overblijven voor verdeling onder rechthebbenden.
Van deze opbrengst zou 40% toekomen aan Nederlandse kunstenaars, en 60% aan
buitenlandse. Van de 40% voor de Nederlandse kunstenaars zou ongeveer de helft
gaan naar 15 tot 20 bekende kunstenaars. Het volgrecht zal dus naar verwachting
beperkt blijven tot een kleine groep kunstenaars, die doorgaans (grote) bekendheid
zal genieten binnen het professionele kunstcircuit.De administratieve lasten als gevolg van dit wetsvoorstel worden veroorzaakt
door de in artikel 43d neergelegde informatieverplichting. Op grond van deze
bepaling kan de maker van een origineel van een kunstwerk, of diens rechtverkrijgende
krachtens erfopvolging, gedurende drie jaar na de verkoop van het werk van
degene die verplicht is tot betaling van de volgrechtvergoeding alle inlichtingen
verlangen die noodzakelijk zijn om de betaling van de vergoeding veilig te
stellen. Deze verplichting kent een volledig Europeesrechtelijke achtergrond
(zie artikel 9 van de richtlijn). Het zal hierbij met name gaan om de datum
van de verkoop van het werk en de hoogte van de verkoopprijs. De betalingsplichtige
hoeft deze informatie niet eigener beweging te verschaffen aan de rechthebbenden
op de volgrechtvergoeding. Slechts wanneer hierom wordt verzocht bestaat de
verplichting tot informatievoorziening. Op dit moment is moeilijk in te schatten
hoe vaak van deze informatieverplichting gebruik zal worden gemaakt. Over
het algemeen zal daartoe geen aanleiding bestaan, als de professionele kunsthandel
eigener beweging is overgegaan tot uitbetaling van het verschuldigde volgrecht.
Voor wat betreft de kosten per individueel informatieverzoek kan mogelijk
een vergelijking worden gemaakt met de informatieverplichting die is neergelegd
in artikel 16f van de Auteurswet 1912. Op grond van deze bepaling is degene
die verplicht is tot betaling van de thuiskopievergoeding gehouden om opgave
te doen en inlichtingen te verstrekken ter vaststelling van de verschuldigdheid
en de hoogte van de vergoeding. In het kader van de actualisering van de nulmeting
administratieve lasten van het ministerie van Justitie zijn de lasten voor
deze handeling door SIRA Consulting eind 2003 ingeschat op ongeveer € 8
per informatievoorziening. In ieder geval zij benadrukt dat met de voorgenomen
keuze voor een toepassingsdrempel van € 3 000 – en ook
overigens – gekozen is voor de meest beperkte implementatie van de richtlijn.
Dit heeft tot gevolg dat zoveel mogelijk kunstwerken buiten het bereik van
het volgrecht vallen, waardoor de informatieverplichtingen (en dus de administratieve
lasten die daarvan het gevolg zijn) tot het minimum beperkt blijven. Dit sluit
aan bij het streven van het kabinet om administratieve lasten zoveel mogelijk
te beperken, ook als het gaat om de implementatie van EG-regelgeving. Het
anders invullen van de keuzemogelijkheden die de richtlijn laat,
zal onvermijdelijk tot gevolg hebben dat de aan de regeling verbonden administratieve
lasten zullen toenemen.De informatieverplichting aan rechthebbenden staat los van de verplichting
tot betaling van de volgrechtvergoeding. Om aan deze verplichting te kunnen
voldoen, zullen betalingsplichtigen moeten weten welke werken zij hebben verkocht,
wat de verkoopprijs van deze werken was, wie de maker respectievelijk de rechthebbende
op de volgrechtvergoeding is, en wat de datum van de verkoop is. Voor een
belangrijk deel wordt deze informatie al bijgehouden door professionele kunsthandelaren
in verband met de noodzakelijke BTW-afdrachten voor de in- en verkoop van
kunstwerken. De Stichting NedArt en de Nederlandse Galerie Associatie hebben
aangegeven nog geen redelijke inschatting te kunnen maken van de kosten die
gemoeid zullen zijn met het bijhouden van de additionele informatie. Op dit
punt kan echter dezelfde aantekening worden gemaakt als bij de verwachte administratieve
lasten. Door de gekozen wijze van implementatie blijven ook de andere lasten
voor het bedrijfsleven als gevolg van deze regeling zo laag mogelijk. Met
de voorgestelde regeling komt de verplichting tot betaling van de volgrechtvergoeding
bovendien altijd te rusten bij de professionele kunsthandelaar. Deze is beter
bekend in de kunstwereld dan bijvoorbeeld de toevallig verkopende persoon,
bij wie ingevolge artikel 1, vierde lid, van de richtlijn de betalingsverplichting
ook had kunnen worden neergelegd. Voorts zal in de praktijk de volgrechtvergoeding
toekomen aan een naar verhouding kleine groep kunstenaars, die doorgaans goed
bekend zal zijn bij de professionele kunsthandelaren en derhalve relatief
eenvoudig te traceren zal zijn.6. AdviezenEen concept van het wetsvoorstel is ter advisering voorgelegd aan de Commissie
Auteursrecht. In juni 2004 heeft de Commissie haar advies aan de Minister
van Justitie aangeboden. In het advies verwijst de Commissie allereerst naar
haar advies van 22 november 1996 aan de toenmalige Minister van Justitie
over het voorstel van de Europese Commissie voor de richtlijn. De aanvankelijke
bedenkingen van de Commissie ten aanzien van het volgrecht, geuit in haar
advies uit 1996, heeft de Commissie nog altijd. De Commissie onderschrijft
daarom de in het wetsvoorstel gekozen lijn van zo beperkt mogelijke implementatie,
in verband waarmee onder meer gekozen wordt voor een zo hoog mogelijk drempelbedrag,
een maximaal overgangsregime en vrijwillig collectief beheer, alsmede het
zo nauw mogelijk aansluiten bij de tekst van de richtlijn. Voorts heeft de
Commissie enkele aanpassingen voorgesteld van de aan haar ter advies voorgelegde
conceptwetteksten. Deze voorstellen hebben geleid tot aanpassing van artikelen
en onderdelen van de memorie van toelichting. Waar van toepassing wordt daarop
in het onderstaande ingegaan.In het kader van administratieve lasten heeft ook Actal op het wetsvoorstel
geadviseerd. Actal geeft aan dat de gevolgen van het wetsvoorstel kwalitatief
redelijk in beeld gebracht zijn, maar dat kwantitatief het beeld onvolledig
is. Het College constateert kort gezegd dat geen indicatie van de hoogte van
de administratieve lasten wordt gegeven en evenmin een range, waarbinnen de
administratieve lasten vermoedelijk zullen liggen. Actal adviseert om alsnog
een indicatie te berekenen en in de toelichting te vermelden en bij de toekomstige
evaluatie van de wet de administratieve lasten daadwerkelijk te berekenen.
Zoals reeds is aangegeven in paragraaf 6, is bij het opstellen van het
wetsvoorstel is getracht zicht te krijgen op de verwachte lasten en bedrijfseffecten.
Daartoe is onder meer informatie opgevraagd bij bonden van galeriehouders
en kunstenaars. De verkregen informatie bleek onvoldoende te zijn om te komen
tot betrouwbare en realistische schattingen van de administratieve lasten.
Ook langs andere wegen is het niet mogelijk gebleken om betrouwbare gegevens
boven water te krijgen. Actal zelf heeft evenmin een inschatting gemaakt. In dit verband is van belang dat het hier gaat om een geheel nieuw
recht, waarmee eerst de nodige ervaring in de praktijk moet worden opgedaan
alvorens betrouwbare uitspraken over de administratieve lasten kunnen worden
gedaan. Bovendien is gekozen voor de minst belastende wijze van implementatie.
Het anders invullen van keuzes die de richtlijn laat, zou uitsluitend tot
hogere lasten leiden. Overigens zij nog opgemerkt dat ook Actal constateert
dat met dit wetsvoorstel nationaal de ruimte wordt benut, die de richtlijn
aan de lidstaten geeft om de administratieve lasten te minimaliseren.Voorts adviseert Actal het alternatief te overwegen om de kunsthandelaren
ook te verplichten periodiek de verkoopgegevens van de relevante kunstvoorwerpen
op één centraal punt te laten melden en de kunstenaars ook het
recht te geven daar hun gegevens op te vragen. Dit lijkt een verhoging van
de administratieve lasten, maar zal volgens Actal in de praktijk voor alle
partijen efficiencywinst opleveren, omdat het ook voor kunstenaars efficiënter
zal zijn de noodzakelijke gegevens in één keer op het centrale
punt op te vragen. Dit alternatief is niet overgenomen. De informatieplicht
waar het hier om gaat (neergelegd in artikel 43d) is uitsluitend richtlijnimplementatie.
De richtlijn bepaalt in artikel 9 dat de rechthebbende op de vergoeding gedurende
drie jaar na de verkoop alle inlichtingen kan verlangen die noodzakelijk zijn
om de betaling van de vergoeding veilig te stellen. Zou bijvoorbeeld alleen
worden bepaald dat de informatie eens per jaar op een centrale plek moet worden
aangeleverd, dan zou dat in strijd komen met de richtlijn, wanneer de rechthebbenden
ook niet op andere momenten rechtstreeks bij de kunsthandel informatie kunnen
opvragen. Het voorstel van Actal zou dus alleen een additionele verplichting
voor de kunsthandel kunnen betekenen. Kunsthandelaren zouden voor wat betreft
hun uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen niet kunnen volstaan met
opgave aan het centrale informatiepunt. Het voorstel van Actal zou daarom
tot additionele lasten leiden. Bovendien zij er in dit verband op gewezen
dat dit wetsvoorstel er niet aan in de weg staat dat partijen (belangenorganisaties
van kunstenaars en kunsthandelaren) in de praktijk via zelfregulering komen
tot een centraal informatiepunt.ARTIKELENArtikel IArtikel I voorziet in de vaststelling van een nieuw hoofdstuk IV van de
Auteurswet 1912. De oorspronkelijke bepalingen van het oude hoofdstuk IV (de
artikelen 43 en 44) voorzagen in wijzigingen van de Faillissementswet en het
Wetboek van Strafrecht in verband met de invoering van de Auteurswet 1912.
Omdat deze wijzigingen al in 1912 zijn doorgevoerd, zijn deze bepalingen sindsdien
uitgewerkt en kunnen zij worden vervangen door bepalingen betreffende het
volgrecht.Artikel 43Dit artikel definieert een aantal begrippen voor de toepassing van hoofdstuk
IV. De definitie van het begrip «originelen kunstwerken» is grotendeels
ontleend aan artikel 2, eerste lid, van de richtlijn. Op de toepassing van
het begrip «origineel van een kunstwerk» in plaats van «oorspronkelijk
kunstwerk» is hiervoor, in paragraaf 1, al ingegaan. Het moet bij
een origineel van een kunstwerk allereerst gaan om een «werk»
in de zin van de Auteurswet 1912. De maker van een origineel van een kunstwerk
heeft, net als makers van andere werken, in beginsel het uitsluitend recht
om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Het genot van volgrecht
is echter beperkt tot een vergoedingsrecht en tot werken van grafische of
beeldende kunst. Ter verduidelijking geeft de wet, in navolging van artikel 2 van de richtlijn, een niet-limitatieve opsomming van werken die zijn
aan te merken als werken van grafische of beeldende kunst. Een alomvattende
definitie of een uitputtende opsomming van werken is niet te geven; ook de
richtlijn waagt zich daar niet aan. Het is dus mogelijk dat in de toekomst
nieuwe kunstvormen, die zijn aan te merken als werken van grafische of beeldende
kunst, komen te vallen onder de reikwijdte van het volgrecht.Het vereiste dat het werk door de maker zelf moet zijn vervaardigd brengt
tot uitdrukking dat het volgrecht in beginsel alleen rust op het originele
object (zoals het schilderij of beeldhouwwerk) waarin de kunstenaar zijn creatieve
prestatie tot uitdrukking heeft gebracht. Een werk kan worden verveelvoudigd,
bijvoorbeeld door een pentekening te fotokopiëren. Maar waar het auteursrecht
op het werk zich doorgaans mede uitstrekt tot deze verveelvoudigingen, rust
het volgrecht in beginsel uitsluitend op het originele werk.Een uitzondering op deze hoofdregel is vervat in onderdeel a, onder 2°.
Op grond van deze bepaling rust het volgrecht ook op exemplaren van het originele
werk, maar daarvoor is vereist dat de maker de exemplaren heeft gemaakt (bijvoorbeeld
door zelf afgietsels te maken van een beeldhouwwerk), of dat deze op zijn
gezag zijn gemaakt. Op een kopie van een pentekening die zonder medeweten
van de maker is vervaardigd, rust derhalve geen volgrecht. In alle gevallen
is vereist dat moet gaan om exemplaren in een beperkte oplage. Om hoeveel
exemplaren het maximaal mag gaan, wil op ieder afzonderlijk object nog volgrecht
rusten, is in zijn algemeenheid niet aan te geven. Eén en ander zal
afhangen van de omstandigheden van het geval, en dan met name de vraag om
wat voor soort kunstwerk het gaat, wat bij de betreffende kunstvorm gebruikelijk
is en of uitoefening van het volgrecht voor ieder afzonderlijk exemplaar in
redelijkheid nog mogelijk is. In de regel zullen dergelijke exemplaren zijn
genummerd, gesigneerd of door de kunstenaar op andere wijze van een authentiek
kenmerk zijn voorzien. Een voorbeeld ter verduidelijking. Op zeefdrukken van
een schilderij, in een oplage van enkele tientallen exemplaren, die zijn voorzien
van een volgnummer (nummer 12 van 50) en/of de handtekening van de kunstenaar,
zal doorgaans wel een volgrecht rusten. Wordt dat zelfde schilderij op grote
schaal afgedrukt als poster, ter verkoop in een museumwinkel, dan zal op ieder
afzonderlijk exemplaar geen volgrecht rusten. Conform het advies van de Commissie
Auteursrecht wordt in deze definitiebepaling gesproken van «op gezag»
van de kunstenaar, in plaats van «in zijn opdracht». Naar het
oordeel van de Commissie is het in de Nederlandse versie van de richtlijn
gebruikte begrip «in zijn opdracht» te beperkt, en brengt het
begrip «op zijn gezag» de bedoeling van de richtlijn beter tot
uitdrukking, mede gelet op met name de Engelse taalversie.Onder het begrip originelen van kunstwerken zijn niet te verstaan originele
handschriften van schrijvers en componisten, omdat handschriften geen werken
zijn van grafische of beeldende kunst. Zie in dit verband ook overweging 19
van de richtlijn.Artikel 43, onderdeel b, geeft een definitie van het begrip professionele
kunsthandelaar. Dit begrip is van belang omdat in artikel 43a, eerste lid,
is bepaald dat de volgrechtvergoeding alleen verschuldigd is wanneer bij de
verkoop een professionele kunsthandelaar is betrokken als koper, verkoper
of als tussenpersoon. De richtlijn spreekt op dit punt niet van professionele
kunsthandelaar, maar van actoren uit de professionele kunsthandel. De richtlijn
definieert dit begrip niet, maar noemt als voorbeelden veilinghuizen, kunstgalerieën
of andere kunsthandelaren (artikel 1, tweede lid, van de richtlijn). Omwille
van de duidelijkheid wordt in dit wetsvoorstel in dit verband de term professionele
kunsthandelaar gebruikt, namelijk de natuurlijke persoon of rechtspersoon
die zijn beroep of bedrijf maakt van de koop of verkoop van originelen van
kunstwerken, of van het als tussenpersoon tot stand brengen van
koopovereenkomsten met betrekking tot originelen van kunstwerken.Met de woorden «zijn beroep of bedrijf maakt» wordt tot uitdrukking
gebracht dat blijkens bijvoorbeeld feitelijk handelen of – in het geval
van een rechtspersoon – statutaire doelstellingen de betrokken persoon
inkomen beoogt te verwerven via de koop, verkoop of het optreden als tussenpersoon
bij de verkoop van originelen van kunstwerken. In de praktijk zal het daarbij
veelal gaan om de reeds door de richtlijn genoemde voorbeelden: veilinghuizen,
kunstgalerieën of andere kunsthandelaren.Voor het handelen als tussenpersoon is vereist dat er sprake is van een
daadwerkelijke (inhoudelijke) bijdrage aan de transactie. Onvoldoende is bijvoorbeeld
het louter fysiek op één plaats bij elkaar brengen van de koper
en verkoper. De tussenpersoon bereidt de koop voor, taxeert werken, ondersteunt
bij het vaststellen van de verkoopprijs, en adviseert de koper of verkoper.
Ook kan hij gemachtigd zijn om namens een ander de koop of verkoop te sluiten.
Daarnaast kan hij bijvoorbeeld werken taxeren, catalogi uitgeven van werken
die ter verkoop worden aangeboden, etc. Men vergelijke in dat verband de traditionele
activiteiten van veilinghuizen als Christie's en Sotheby's.Artikel 43aArtikel 43a, eerste lid, geeft de beschrijving van het volgrecht, welke
voor een belangrijk deel is ontleend aan artikel 1, eerste lid, van de richtlijn.
Uit het eerste lid volgt allereerst dat de volgrechtvergoeding alleen verschuldigd
is wanneer er sprake is van de verkoop van een werk. De titel (de rechtsgrond)
voor eigendomsovergang is derhalve bepalend voor de vraag of een vergoeding
verschuldigd is. Op andere titels voor overgang van de eigendom van het werk,
zoals ruil, schenking of verkrijgende verjaring, is derhalve geen volgrecht
van toepassing. Dit betekent bijvoorbeeld dat wanneer een galerie besluit
om een beeldhouwwerk te schenken aan een ziekenhuis er wel sprake is van eigendomsovergang,
maar dat er geen volgrechtvergoeding verschuldigd is.Artikel 1, eerste lid, van de richtlijn bepaalt dat het volgrecht onvervreemdbaar
is. Hieruit volgt dat het genot van het volgrecht is verbonden aan de persoon
van de maker. De richtlijn geeft op dit uitgangspunt één uitzondering.
In artikel 6, eerste lid, is bepaald dat het volgrecht na het overlijden van
de maker is verschuldigd aan zijn rechtsopvolgers. De richtlijn laat het vervolgens
over aan het nationale erfrecht van de lidstaten om hieraan nader invulling
te geven (zie ook overweging 27 van de richtlijn). Deze bepaling van de richtlijn
wordt geïmplementeerd door artikel 43a, eerste lid: na het overlijden
van de maker komt het volgrecht toe aan zijn rechtverkrijgenden krachtens
erfopvolging. Erfopvolging heeft op grond van artikel 1 van Boek 4 van het
Burgerlijk Wetboek (BW) plaats bij versterf of krachtens uiterste wilsbeschikking.
Wanneer de maker van een kunstwerk overlijdt zonder te hebben voorzien in
een uiterste wilsbeschikking, komt het volgrecht op dat werk toe aan zijn
erfgenamen bij versterf, of aan de echtgenoot in geval van de wettelijke verdeling
ingevolge artikel 13 van Boek 4 BW. Het is ook mogelijk dat de maker zijn
nalatenschap krachtens uiterste wilsbeschikking doet toekomen aan andere personen,
of bijvoorbeeld aan een rechtspersoon.Uit het eerste lid van artikel 43a volgt voorts dat voor toepassing van
het volgrecht vereist is dat een professionele kunsthandelaar bij de verkoop
is betrokken als koper, verkoper of tussenpersoon. Dit vereiste brengt bijvoorbeeld
mee dat er geen volgrechtvergoeding is verschuldigd wanneer de verkoop plaatsvindt
tussen twee privé-personen. Uit de definitie van professionele kunsthandelaar
volgt al dat deze persoon bij de verkoop zal moeten handelen in de uitoefening
van beroep of bedrijf, wil een volgrecht verschuldigd zijn. De veilingmeester
die op een bepaald moment voor privé-gebruik een schilderij aanschaft,
handelt op dat moment niet in de uitoefening van beroep of bedrijf
en dus ook niet als professionele kunsthandelaar.Het volgrecht is pas verschuldigd bij iedere verkoop van het werk na de
eerste vervreemding door de maker. Dit betekent dat het werk eerst uit het
vermogen van de kunstenaar moet zijn geraakt en dat pas bij iedere verkoop
die daarna plaatsvindt, en waarbij een professionele kunsthandelaar is betrokken,
volgrecht verschuldigd is. De maker kan het werk op verschillende manieren
vervreemden. Hij kan het verkopen, schenken of ruilen tegen een andere zaak.
Deze bepaling brengt onder meer mee dat wanneer de maker het werk voor de
eerste maal verkoopt, bij deze verkoop nimmer olgrecht verschuldigd zal zijn.
Dit zou ook weinig zinvol zijn, omdat de verkoopprijs bij eerste verkoop doorgaans
aan de maker ten goed zal komen.De niet-overdraagbaarheid brengt mee dat op het volgrecht geen beperkte
rechten, zoals pand of recht van vruchtgebruik gevestigd kunnen worden. Op
grond van artikel 98 van Boek 3 BW zijn op de vestiging, overdracht en afstand
van een beperkt recht de regels die gelden voor overdracht van het goed van
overeenkomstige toepassing. Omdat in artikel 43a, tweede lid, de overdracht
is uitgesloten, is ook de vestiging van een beperkt recht uitgesloten.Op de niet-overdraagbaarheid van het volgrecht geeft het tweede lid één
uitzondering, welke samenhangt met het Nederlandse erfrecht: overdracht van
het volgrecht krachtens legaat is wel mogelijk. Naar Nederlands recht heeft
erfopvolging plaats bij versterf of krachtens uiterste wilsbeschikking. Bij
erfopvolging bij versterf is er sprake van rechtsopvolging onder algemene
titel. De verkrijger zet volledig de rechtspositie van de erflater voort.
Er komt geen overdracht (in de zin van Boek 3 BW) aan te pas. Dit kan anders
zijn bij rechtsverkrijging krachtens uiterste wilsbeschikking. De uiterste
wilsbeschikking is een eenzijdige rechtshandeling waarvan de werking is opgeschort
tot het moment van overlijden van de maker. Het legaat is één
van de mogelijke vormen van uiterste wilsbeschikking, namelijk een uiterste
wilsbeschikking waarin de erflater aan één of meer personen,
de legataris(en), een vorderingsrecht toekent (artikel 117 lid 1 van Boek
4 BW). Het legaat komt ten laste van de gezamenlijke erfgenamen, tenzij de
erflater de verplichting op één of meer erfgenamen of legatarissen
heeft gelegd (lid 2).De ruime definitie van het legaat maakt het mogelijk een legataris een
recht toe te kennen op de overdracht van een vermogensrecht dat toebehoort
aan een derde, bijvoorbeeld de erfgenaam. Hierdoor kan het voorkomen dat een
kunstenaar bij uiterste wilsbeschikking zijn gehele nalatenschap doet toekomen
aan erfgenaam A, maar aan legataris B een legaat toekent tot overdracht van
het volgrecht op een door de kunstenaar gemaakt schilderij. In deze situatie
heeft, na het overlijden van de kunstenaar, legataris B een vorderingsrecht
op erfgenaam A tot overdracht van het volgrecht. Zou in het tweede lid van
artikel 43a iedere overdracht van het volgrecht worden uitgesloten, dan zou
de overdracht door A op B krachtens legaat niet mogelijk zijn. Het is niet
de bedoeling van de richtlijn om dergelijke overdrachten te verbieden. Deze
richtlijn wil voorkomen dat gedurende het leven van de kunstenaar het volgrecht
uit zijn vermogen geraakt. Na zijn dood moet het echter over kunnen gaan op
zijn rechtsopvolgers. In het genoemde voorbeeld is duidelijk dat de kunstenaar
legataris B ziet als zijn rechtsopvolger ten aanzien van het desbetreffende
volgrecht. De richtlijn laat het nationale erfrecht onverlet, en dus moet
het ook mogelijk zijn om op grond van Nederlands erfrecht het volgrecht via
erfgenaam A te doen toekomen aan legataris B, ook als daartoe een overdracht
vereist is. Daarom wordt in het tweede lid van artikel 43a van het verbod
van overdracht uitgezonderd de overdracht krachtens legaat.Uit artikel 1, eerste lid, van de richtlijn blijkt dat van het volgrecht
geen afstand kan worden gedaan, zelfs niet op voorhand. Deze bepaling is overgenomen in het derde lid van artikel 43a. Bij afstand gaat een
recht teniet door een overeenkomst (vergelijk artikel 160, lid 1, van Boek
6 BW).Conform het advies van de Commissie Auteursrecht is in het vierde lid
van artikel 43a neergelegd vanaf welk moment het volgrecht opeisbaar is. Op
grond van deze bepaling is dat in beginsel het moment waarop de koopprijs
opeisbaar wordt. Een belangrijk voordeel hiervan is dat op dat moment de koopprijs
bekend is en dus de hoogte van het volgrecht kan worden berekend. De hoogte
van het volgrecht wordt immers bepaald aan de hand van de koopprijs. Zie daarover
hierna, de toelichting op artikel 43b. In de praktijk kan het voorkomen dat
op het moment van het sluiten van de overeenkomst nog niet onmiddellijk de
koopsom betaald wordt. Het vierde lid houdt hiermee rekening door te bepalen
dat de vergoeding uiterlijk vanaf drie maanden na het totstandkomen van de
koopovereenkomst opeisbaar is.Artikel 43bIn overweging 26 van de richtlijn wordt aangegeven dat het wenselijk is
dat de toepassingsdrempel en de tarieven van het volgrecht periodiek kunnen
worden bijgesteld. De Europese Commissie is belast met periodieke rapportages
over de daadwerkelijke toepassing van het volgrecht in de lidstaten en de
gevolgen hiervan voor de kunstmarkt binnen de Unie. Bovendien moet de Europese
Commissie, in voorkomend geval, voorstellen doen tot wijziging van de richtlijn.
Dergelijke voorstellen zullen waarschijnlijk met name betrekking hebben op
de hoogte van de in de richtlijn genoemde toepassingsdrempel en tarieven.
In dit verband is ook artikel 11, eerste lid, van de richtlijn relevant. Hierin
is bepaald dat de Europese Commissie uiterlijk op 1 januari 2009 (derhalve
drie jaar na de uiterste implementatiedatum van de richtlijn) en vervolgens
om de vier jaar een verslag voorlegt aan het Europees Parlement, de Raad van
de Europese Unie en het Economisch en Sociaal Comité over de toepassing
en de gevolgen van de richtlijn.Het ligt daarom voor de hand dat in de toekomst de bedragen voor de toepassingsdrempel,
de tarieven en de hoogte van de maximale volgrechtvergoeding in de richtlijn
regelmatig zullen worden aangepast aan de ontwikkelingen in de sector. Om
snel en slagvaardig te kunnen inspelen op deze Europese ontwikkelingen bepaalt
artikel 43b dat de hoogte van de vergoeding voor het volgrecht wordt vastgesteld
bij algemene maatregel van bestuur. Bovendien kunnen op grond van artikel
43b bij algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld omtrent de verschuldigdheid
van de vergoeding van de vergoeding. Een vergelijkbare delegatiebepaling is
bijvoorbeeld ook opgenomen in artikel 16i, tweede lid, van de Auteurswet 1912.
De tarieven en bedragen worden praktisch geheel vastgesteld door de richtlijn.De regering is voornemens om op de volgende wijze invulling te geven aan
de amvb. Allereerst zal worden bepaald dat de volgrechtvergoeding niet is
verschuldigd bij de verkoop van een origineel van een kunstwerk:a. waarvan de verkoopprijs niet hoger is dan € 3 000, ofb. waarvan de verkoper minder dan drie jaren voor de verkoop zelf heeft
verkregen van de maker van dat werk, en de verkoopprijs niet hoger is dan € 10 000,
ofc. door een natuurlijke persoon, niet handelend als een professionele
kunsthandelaar, aan een museum dat handelt zonder winstoogmerk en is open
gesteld voor het publiek.Verkopen die niet boven de € 3 000 uitkomen vallen dus
in het geheel niet onder het volgrecht. Zodra de verkoop wel boven de € 3 000
uitkomt is een volgrechtvergoeding verschuldigd over het totale verkoopbedrag.
Voor de uitzondering onder a biedt de richtlijn grondslag in artikel 3. Voor
Nederland zal in de algemene maatregel van bestuur gebruik worden gemaakt
van de maximale toepassingsdrempel. Dit wordt gedaan om de administratieve
lasten zoveel mogelijk te beperken, en om deze in een redelijke verhouding
te brengen tot de opbrengsten die daar tegenover staan. Bovendien is van belang
dat het volgrecht naar verwachting sneller op maatschappelijke acceptatie
zal kunnen rekenen, wanneer niet bij de verkoop van ook de goedkopere kunstwerken
een volgrechtvergoeding verschuldigd is.De uitzondering van onderdeel b is ontleend aan artikel 1, derde lid,
van de richtlijn. Deze uitzondering ziet vooral op de bijzondere situaties
van kunstgalerieën die werken rechtstreeks van de kunstenaar verkrijgen,
en deze doorgaans binnen een termijn van drie jaar weer doorverkopen (zie
overweging 18 van de richtlijn). De richtlijn houdt echter tegelijkertijd
rekening met de belangen van de kunstenaar, door deze uitzondering te beperken
tot verkopen waarvan de prijs maximaal € 10 000 bedraagt. De
richtlijn laat op dit punt lidstaten de keuze. In de algemene maatregel van
bestuur zal van deze uitzonderingsmogelijkheid gebruik worden gemaakt, om
het voor galerieën en kunsthuizen aantrekkelijk te houden kunstwerken
van kunstenaars te kopen. Voor de kunstenaar zal het doorgaans aantrekkelijker
zijn om zijn werken te kunnen verkopen aan de galerie of kunsthuizen, omdat
hij op deze wijze eerder zekerheid heeft over een bron van inkomsten. De uitzondering
kan derhalve ook in het belang van de kunstenaar zijn. Zodra het verkoopbedrag
boven de € 10 000 uitkomt, is de uitzondering niet van toepassing,
en is een volgrechtvergoeding verschuldigd over het totale verkoopbedrag.In overweging 18 van de richtlijn is aangegeven dat het volgrecht niet
dient te gelden in geval van doorverkoop door particulieren aan musea die
geen winstoogmerk hebben en open staan voor het publiek. Om onduidelijkheden
op dit punt te voorkomen zal dit expliciet worden bepaald in de algemene maatregel
van bestuur. Verder zullen daarin de tarieven, genoemd in artikel 4, eerste
lid, van de richtlijn worden neergelegd, te weten:a. 4% van het deel van de verkoopprijs tot en met € 50 000;b. 3% van het deel van de verkoopprijs van € 50 000, 01
tot en met € 200 000;c. 1% van het deel van de verkoopprijs van € 200 000,01
tot en met € 350 000;d. 0,5% van het deel van de verkoopprijs van € 350 000,01
tot en met € 500 000; ene. 0,25% van het deel van de verkoopprijs hoger dan € 500 000.De tarieven in de lidstaten die het volgrecht al kenden liepen onderling
sterk uiteen. Doelmatige werking van de interne markt van hedendaagse en moderne
kunst vergt een zo ruim mogelijke uniforme benadering van de tariefstructuur
(overweging 23 van de richtlijn). Daarom schrijft de richtlijn nauwkeurig
de wijze van berekening van het volgrecht voor. Het recht wordt berekend als
een percentage van de verkoopprijs van het kunstwerk. De richtlijn kiest expliciet
niet voor een percentage van de waardestijging van het werk ten opzichte van
de vorige verkoop (zie overweging 20 van de richtlijn). Een dergelijke berekening
zou leiden tot zware uitvoeringslasten, omdat in dat geval bijgehouden zou
moeten worden wat de vorige verkoopprijs was, en is ook om andere uitvoeringstechnische
redenen weinig interessant.De richtlijn kent een zogenaamd degressief tarievenstelsel. Dit betekent
dat het totale verkoopbedrag wordt verdeeld over enkele schijven, en dat over
iedere schijf afzonderlijk een percentage als vergoeding wordt berekend. Hoe
hoger de schijf waarin men belandt, hoe lager het te betalen percentage. De
per schijf berekende bedragen worden vervolgens opgeteld, en de uitkomst daarvan
vormt de totaal te betalen vergoeding. Voor een degressief tarievenstelsel
is met name gekozen om verplaatsingseffecten te voorkomen naar landen buiten
de EU, die geen volgrecht kennen (zie overweging 24 van de richtlijn). Om
verplaatsingseffecten te voorkomen is in de richtlijn bovendien gekozen voor
een maximale volgrechtvergoeding van € 12 500
(zie het slot van artikel 4, eerste lid, van de richtlijn).Artikel 43cArtikel 1, vierde lid, van de richtlijn bepaalt dat het volgrecht ten
laste komt van de verkoper. De richtlijn biedt lidstaten de mogelijkheid om
af te wijken van dit uitgangspunt (zie ook overweging 25 van de richtlijn).
Lidstaten kunnen bepalen dat actoren uit de professionele kunsthandel, maar
niet de verkoper, alleen dan wel samen met de verkoper aansprakelijk is voor
de betaling van het volgrecht. Van deze mogelijkheid wordt gebruik gemaakt.
Het eerste lid van artikel 43c bepaalt dat de volgrechtvergoeding is verschuldigd
door de bij de verkoop betrokken professionele kunsthandelaar. Het is daardoor
altijd de kunsthandelaar die de vergoeding moet betalen, of hij nu handelt
als koper, verkoper of als tussenpersoon.Bij deze keuze spelen met name overwegingen van efficiency en (administratieve)
lasten een rol. Zoals in paragraaf 6 al is aangegeven, zijn met de invoering
van het volgrecht lasten gemoeid. Het gaat hierbij om lasten die worden veroorzaakt
door het betalen van de vergoeding zelf, en lasten die onder meer verband
houden met het achterhalen van de rechthebbende, en het innen, beheer en uitbetalen
van de vergoedingen aan rechthebbenden. Wanneer zou worden bepaald dat de
betalingsplicht rust bij de verkoper, dan kan de situatie zich voordoen dat
de particulier die slechts een enkele keer is betrokken bij een koop die onder
het volgrecht valt, moet zien te achterhalen wie de rechthebbende is, en op
welke wijze hij aan zijn betalingsplicht kan voldoen. Met name door zijn onervarenheid
en onbekendheid met de kunstwereld zal dit voor hem een zware last zijn. Daar
komt nog bij dat de bekendheid met de verplichting tot het betalen van de
vergoeding bij de professionele kunsthandel wordt verondersteld, terwijl deze
kennis wellicht niet bij iedere willekeurige burger bestaat. De professionele
kunsthandel heeft wel ervaring, is bekend met de kunstwereld, kan veel gemakkelijker –
en naar verhouding dus ook goedkoper – de betalingsplichtige achterhalen
en wordt geacht van het volgrecht op de hoogte te zijn. Hij kan dus goedkoper
en efficiënter aan de betalingsverplichting voldoen dan de incidenteel
verkopende particulier. Over het totaal genomen zullen de lasten als gevolg
van het volgrecht derhalve lager uitvallen, wanneer de betalingsverplichting
komt te liggen bij de betrokken professionele kunsthandelaar dan bij de verkopende
particulier.Bovendien kan het aanwijzen van de professionele kunsthandelaar als betalingsplichtige
voordelen hebben voor de rechthebbende. Professionele kunsthandelaren die
betrokken zijn bij een verkoop zal hij – of een collectieve beheersorganisatie
namens hem – gemakkelijker kunnen achterhalen dan een betalingsplichtige
particuliere verkoper. In de praktijk komt het voor dat bijvoorbeeld op veilingen
kunstwerken anoniem ter verkoop worden aangeboden door particulieren. Deze
personen behoeven in deze opzet hun anonimiteit niet prijs te geven. De betalingsplicht
rust immers op het veilinghuis, dat van de identiteit van de verkopende partij
wel op de hoogte zal zijn.Dat de professionele kunsthandelaar de betalingsplichtige is, wil nog
niet in alle gevallen betekenen dat hij ook degene is die feitelijk de kosten
van het volgrecht betaalt. Hij kan deze kosten immers ook doorberekenen. Als
de professionele kunsthandelaar de verkoper is, dan kan hij besluiten de volgrechtvergoeding
te verdisconteren in de verkoopprijs. Treedt de professionele kunsthandelaar
op als koper van het kunstwerk, dan kan hij bij de prijs die hij bereid is
te betalen voor het werk mede laten afhangen van de door hem af te dragen
volgrechtvergoeding. Treedt de kunsthandelaar op als tussenpersoon, dan kan
hij de door hem af te dragen volgrechtvergoeding tot uitdrukking laten komen
in de door hem te berekenen vergoeding voor zijn diensten.De laatste zin van het eerste lid biedt een regeling voor bijvoorbeeld
de situatie dat bij een verkoop alleen professionele kunsthandelaren betrokken
zijn. De betalingsverplichting rust dan op elk van hen afzonderlijk voor het
totale bedrag. Het is vervolgens aan deze handelaren om onderling af te spreken
wie welk deel van de vergoeding voor zijn rekening neemt.Conform het advies van de Commissie Auteursrecht bepaalt het tweede lid
van artikel 43c dat de verplichting tot betaling van de volgrechtvergoeding
verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op
die waarop de rechthebbende zowel met de opeisbaarheid van de vergoeding als
met de tot de betaling van de vergoeding verplichte persoon bekend is geworden,
en in ieder geval door verloop van twintig jaren na het tijdtip waarop de
vergoeding opeisbaar is geworden. Wanneer een origineel van een kunstwerk
waarop volgrecht rust wordt verkocht, ontstaat een vordering van de rechthebbende
op de bij de verkoop betrokken professionele kunsthandelaar tot betaling van
de volgrechtvergoeding. Indien de wet niet anders zou bepalen, zou de rechtsvordering
door verloop van 20 jaar verjaren (artikel 306 van Boek 3 BW). In het tweede
lid van artikel 43c wordt een verjaringstermijn van 5 jaar neergelegd. Een
dergelijke termijn voorkomt onevenredige (administratieve) lasten voor de
betalingsplichtige. Bij een verjaringstermijn van 20 jaar zou de betalingsplichtige
gedurende zeer lange tijd zijn gegevens omtrent de verkoop moeten bewaren.
Vorderingen uit hoofde van volgrecht zijn na verloop van deze periode van
vijf jaar niet langer opeisbaar. De rechtsvordering gaat weliswaar teniet,
maar het achterliggende recht blijft bestaan. Er resteert een natuurlijke
verbintenis. Nakoming alsnog is daardoor niet onverschuldigd. De formulering
van deze bepaling sluit aan bij die van artikel 310 van Boek 3 BW (rechtsvorderingen
tot vergoeding van schade of tot betaling van een bedongen geldt boete). De
verjaringstermijn begin te lopen op de dag volgende op die waarop de rechthebbende
zowel met de opeisbaarheid van de vergoeding als met de daarvoor betalingsplichtige
persoon bekend is geworden. Op deze manier wordt voorkomen dat de rechthebbende,
die pas na verloop van meer dan vijf jaren na de verkoop van het werk bekend
is geworden met de opeisbaarheid van de vordering, geconfronteerd wordt met
de situatie dat zijn vorderingsrecht al is verjaard.Artikel 43dArtikel 9 van de richtlijn kent aan de rechthebbenden op een volgrechtvergoeding
een inlichtingenrecht toe. Lidstaten moeten bepalen dat de maker van een origineel
van een kunstwerk en zijn rechtsopvolgers gedurende een periode van drie jaar
na de doorverkoop van de bij de verkoop betrokken actor uit de professionele
kunsthandel alle inlichtingen kunnen verlangen die noodzakelijk zijn om de
betaling van het recht in verband met de doorverkoop veilig te stellen. Aan
deze bepaling wordt gevolg gegeven in artikel 43d. De formulering van deze
bepaling sluit zo dicht mogelijk aan bij de formulering van artikel 9 van
de richtlijn. In artikel 43d wordt de inlichtingenplicht neergelegd bij degene
die verplicht is tot betaling van de volgrechtvergoeding. Dat is op grond
van art. 43b, eerste lid, altijd de bij de verkoop betrokken professionele
kunsthandelaar.Artikel 43eArtikel 8 van de richtlijn gaat over de duur van het volgrecht. Blijkens
het eerste lid van deze bepaling komt de duur overeen met die van artikel
1 van richtlijn 93/98/EEG van de Raad van de Europese Unie van 29 oktober
1993 betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht
en van bepaalde naburige rechten (PbEG L290). Artikel 1 van richtlijn 93/98/EEG
is voor Nederland geïmplementeerd in hoofdstuk III van de
Auteurswet 1912 (de artikelen 37 e.v.). In de praktijk komt dit erop neer
dat het volgrecht op een kunstwerk vervalt op het moment waarop ook het auteursrecht
op dat voorwerp vervalt. In het eerste lid van artikel 43e is daarom voor
wat betreft de duur van het volgrecht verwezen naar de duur van het auteursrecht.
Dit betekent veelal dat het volgrecht een duur heeft van 70 jaar, te rekenen
vanaf 1 januari van het jaar, volgende op het sterfjaar van de maker.
Na deze periode mag het kunstwerk vrij van volgrecht worden verhandeld. Bijgevolg
vallen alleen kunstwerken van hedendaagse of van moderne kunst onder het volgrecht.Op de hoofdregel van artikel 8, eerste lid, geeft de richtlijn een uitzonderingsmogelijkheid
in het tweede lid: lidstaten die op 13 oktober 2001 het volgrecht nog
niet toepasten (waaronder Nederland) behoeven tot uiterlijk 1 januari
2010 het volgrecht niet toe te passen ten behoeve van rechtsopvolgers van
een kunstenaar na diens overlijden. Achtergrond van deze uitzonderingsmogelijkheid
is het in de gelegenheid stellen van lidstaten die het volgrecht nog niet
kennen, dit recht in hun rechtsstelsel op te nemen en om de marktdeelnemers
in die lidstaten de mogelijkheid te geven zich geleidelijk en zonder gevaar
voor hun economische positie aan dit recht aan te passen. De uitzonderingsmogelijkheid
wordt dus vooral ten behoeve van de professionele kunsthandelaars geboden,
zodat deze zich kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie.Artikel 8, derde lid, van de richtlijn biedt aan lidstaten die op 13 oktober
2001 het volgrecht nog niet toepasten, de bevoegdheid om de termijn van de
in het tweede lid van dat artikel genoemde uitzondering te verlengen van uiterlijk
1 januari 2010 tot uiterlijk 1 januari 2012. Deze bevoegdheid is
aan beperkingen verbonden. De bevoegdheid bestaat alleen indien zulks nodig
is om de economische actoren in die lidstaat in staat te stellen zich geleidelijk
aan te passen aan het volgrechtstelsel, en hun economische levensvatbaarheid
toch in stand te houden. Bij deze «economische actoren» zal het
in de praktijk daarom in het bijzonder gaan om professionele kunsthandelaren.
Bovendien is aan het gebruik van deze verlengingsmogelijkheid een procedure
gekoppeld: tenminste twaalf maanden voor het verstrijken van de in artikel
8, tweede lid, van de richtlijn bedoelde termijn (dus uiterlijk op 1 januari
2009) moet de lidstaat de Europese Commissie onder opgaaf van redenen meedelen
dat hij gebruik wil maken van de extra termijn. De Commissie brengt vervolgens,
na passend overleg, binnen drie maanden na ontvangst van de mededeling advies
uit. Indien de lidstaat het advies van de Commissie niet opvolgt, moet hij
daarvan de Commissie onder opgave van redenen in kennis stellen. De kennisgeving
en de motivering van de lidstaat alsmede het advies van de Commissie worden
bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en toegezonden aan
het Europees Parlement.Omdat met de wetswijziging het volgrecht in Nederland geïntroduceerd
wordt, en de professionele kunsthandel ervaring zal moeten opdoen met dit
nieuwe recht, is het niet uitgesloten dat het te zijner tijd wenselijk geacht
wordt gebruik te maken van deze verlengingsmogelijkheid. In het derde lid
van artikel 43e wordt met deze mogelijkheid rekening gehouden door te bepalen
dat bij algemene maatregel van bestuur de in het tweede lid genoemde datum
kan worden verlengd tot uiterlijk 1 januari 2012.Artikel 43fArtikel 43f implementeert artikel 10 van de richtlijn. Op grond van laatstgenoemde
bepaling is de richtlijn van toepassing ten aanzien van alle originelen van
kunstwerken die op 1 januari 2006 nog beschermd zijn krachtens de wetgeving
van de lidstaten op het gebied van auteursrecht of op die datum voldoen aan
de criteria voor bescherming krachtens deze richtlijn. De formulering van
deze bepaling sluit zoveel mogelijk aan bij die van artikel 51, eerste lid,
van de Auteurswet 1912.Artikel 43gHet eerste lid van artikel 43g geeft aan op welke personen het in hoofdstuk
VII neergelegde volgrecht van toepassing is. Namelijk op makers van originelen
van kunstwerken die:a. onderdanen zijn van de EU en hun rechtverkrijgenden;b. onderdanen zijn van de Europese Economische Ruimte (EER) en hun rechtverkrijgenden;
ofc. in Nederland hun gewone verblijfplaats hebben en hun rechtverkrijgenden.Ten aanzien van de rechtverkrijgenden van de makers worden in deze bepaling
geen nadere nationaliteitseisen gesteld. Voor de toepassing van het eerste
lid is alleen de nationaliteit of de verblijfplaats van de maker van belang.
Met de categorie genoemd onder c wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid
die artikel 7, derde lid, van de richtlijn biedt om in de nationale regelgeving
makers van kunstwerken, die geen onderdaan zijn van een lidstaat, maar die
wel in die lidstaat hun gewone verblijfplaats hebben, voor de bescherming
van het volgrecht op dezelfde wijze te behandelen als hun eigen onderdanen.
Kunstenaars van buiten de Unie, die zich in Nederland vestigen, genieten dus
ook een volgrecht.Op grond van artikel 7, eerste lid, van de richtlijn moeten de lidstaten
in hun nationale regelgeving bepalen dat makers van kunstwerken die onderdaan
zijn van een derde land en hun rechtsopvolgers slechts onder beperkte voorwaarden
aanspraak kunnen maken op het volgrecht. Onder een derde land is in dit verband
te verstaan een land dat geen lidstaat is van de Europese Unie en evenmin
partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte van
2 mei 1992. Deze categorieën personen hebben namelijk alleen aanspraak
op het volgrecht wanneer de wetgeving van het land waarvan de maker of zijn
rechtsopvolger onderdaan is, de bescherming van het volgrecht kent ten behoeve
van makers uit de lidstaten en hun rechtsopvolgers. Aan deze bepaling wordt
gevolg gegeven in artikel 43g, tweede lid. De verplichting om te achterhalen
of een maker of zijn rechtverkrijgende uit een derde land in Nederland een
beroep kan doen op het volgrecht, berust op de betalingsplichtige. De Europese
Commissie zal op basis van door de lidstaten verstrekte informatie een indicatieve,
niet verbindende, lijst bijhouden van derde landen die voldoen aan de in artikel
43g, tweede lid, genoemde voorwaarde (zie artikel 7, tweede lid, van de richtlijn).Artikelen IIVan de gelegenheid is tevens gebruik gemaakt om enkele foutieve verwijzingen
te corrigeren alsmede enkele redactionele verbeteringen aan te brengen in
de Auteurswet 1912. Met de invoering van de Wet toezicht collectieve beheersorganisaties
auteurs- en naburige rechten is abusievelijk verzuimd artikel 16d, derde lid,
van de Auteurswet te laten vervallen. Dit verzuim wordt met deze wetswijziging
hersteld.Artikel IIIDeze wijzigingswet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te
bepalen tijdstip. Voor deze mogelijkheid van uitgestelde inwerkingtreding
is gekozen om zonodig een periode in acht te kunnen nemen waarbinnen wordt
voorzien in voorlichting over deze wetswijziging voordat deze in werking treedt.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerBijlage bij Wet houdende wijziging van de Auteurswet 1912
ter implementatie van richtlijn nr. 2001/84/EG van het Europees Parlement
en van de Raad van de Europese Unie van 27 september 2001 betreffende
het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk (PbEG
L 272)TransponeringstabelRichtlijnWetsvo orstelArtikel 1, eerste lidArtikel 43a Artikel 1, tweede lidArtikel 43a, eerste lid Artikel 1, derde lidArtikel 43b/algemene maatregel van bestuur Artikel 1, vierde lidArtikel 43c, eerste lid Artikel 2Artikel 43,
onder a Artikel 3Artikel 43b/algemene
maatregel van bestuur Artikel 4, eerste lidArtikel 43b/algemene maatregel van bestuur Artikel 4, tweede lidBehoeft geen implementatie Artikel 4, derde lidBehoeft geen implementatie Artikel 5Artikel 43b/algemene
maatregel van bestuur Artikel 6, eerste lidArtikel 43a, eerste lidArtikel 6, tweede lidBehoeft geen implementatie Artikel 7, eerste lidArtikel 43g, tweede lid Artikel 7, tweede lidBehoeft geen implementatie Artikel 7, derde lidArtikel 43g, eerste lid Artikel 8, eerste lidArtikel 43e, eerste lidArtikel 8, tweede lidArtikel 43e, tweede lid Artikel 8, derde lidArtikel 43e, derde lid Artikel 8, vierde lidBehoeft geen implementatie Artikel 9Artikel 43dArtikel 10Artikel 43f Artikel 11Behoeft geen
implementatie Artikel 12Behoeft geen
implementatie Artikel 13Behoeft geen
implementatie 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29912-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl