Toelatingsbeleid in het hoger onderwijs; Lijst van vragen en antwoorden over het advies van de commissie 'Ruim baan voor Talent'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29388, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29388 nr. 11

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122232425
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29388Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 388Toelatingsbeleid in het hoger onderwijsnr. 11LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 17 januari 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rutte,
de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de brief van 30 november
2004 (kamerstuk 29 388, nr. 8) inzake de aanbieding van het advies van
de commissie «Ruim baan voor talent». De staatssecretaris heeft
de vragen beantwoord bij brief van 17 januari 2005. Vragen en antwoorden
zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe adjunct-griffier van de commissieBoeve1Wat zijn de beweegredenen van de commissie «Ruim
baan voor talent» om af te wijken van de door Kamer gestelde criteria,
met name voor wat betreft de erkende evidente meerwaarde?Door de commissie is niet afgeweken van de door de
Kamer gestelde criteria. De experimenten met selectie en collegegelddifferentiatie,
waarvan de voorstellen door de commissie zijn beoordeeld, hebben drie doelstellingen:– duidelijker zicht krijgen op de effecten van selectie van studenten
en differentiatie van collegegelden, op basis waarvan besloten kan worden
over een definitieve regeling van deze onderwerpen;– inzicht bieden in de mogelijkheden om erkende evidente meerwaarde
van opleidingen te realiseren en aan te tonen;– het ontwikkelen van daadwerkelijke meerwaarde in opleidingen en
van toelatings -en selectieinstrumenten.Vanaf het moment dat de taakopdracht van de commissie «Ruim baan
voor talent» aan de Kamer is voorgelegd is met de Kamer gecommuniceerd
over de doelstelling van de experimenten om inzicht te geven in de mogelijkheden
om erkende evidente meerwaarde van opleidingen te realiseren en aan te tonen.
Het beoordelingskader van de commissie, dat door de Kamer is goedgekeurd,
is hiervan afgeleid.De commissie komt in haar advies tot de conclusie dat er verschillende
vormen van meerwaarde kunnen zijn en dat er in de door de commissie goedgekeurde
voorstellen sprake is van onderbouwde meerwaarde, maar dat het in dit stadium
nog moeilijk is om te bepalen welke vorm «erkende evidente» meerwaarde
is. Daarbij speelt de externe beoordeling (ofwel erkenning) van de meerwaarde
een belangrijke rol; in een aantal voorstellen is verwezen naar bestaande
visitaties, rankings en accreditatierapporten, maar van erkenning van de meerwaarde
als zodanig is in die voorstellen nog geen sprake. Ook van belang is de definitie
van «evident». Die wordt in de taakopdracht en het beoordelingskader
van de commissie opgevat als «duidelijk, onderbouwd, en achteraf aantoonbaar».
In het beoordelingskader van de commissie is aangegeven dat waar niet van
te voren mogelijk is meerwaarde aan te tonen, aannemelijk moet worden gemaakt
dat de betreffende meerwaarde verwacht kan worden. De commissie heeft getoetst
of de instelling in het voorstel voor het experiment de meerwaarde heeft onderbouwd.
De commissie signaleert op grond van enkele voorstellen dat bij de betreffende
opleidingen de meerwaarde nog moet worden ontwikkeld, maar dat gezien de onderbouwing
door de instelling het aannemelijk is dat in het kader van het experiment
meerwaarde daadwerkelijk tot stand komt. Ook daarmee blijft de commissie binnen
het beoordelingskader en de daaraan ten grondslag liggende opvatting dat de
experimenten o.a. nodig zijn om meerwaarde verder te ontwikkelen.Ik hecht eraan de gedachtewisseling met de Kamer op het punt van de criteria
voor erkende evidente meerwaarde nog eens chronologisch uiteen te zetten:• De Kamer is bij brief van 4 juni 2004 (Kamerstukken 2003–2004,
29 388, nr. 4) door mijn voorgangster voorzien van de taakopdracht van
de commissie «Ruim baan voor talent». In de toelichting op deze
taakopdracht is aangegeven dat «de experimenten inzicht moeten bieden
in de mogelijkheden om meerwaarde te realiseren». De financiële
ondersteuning van de experimenten «is mede bedoeld om de meerwaarde
tot stand te brengen».• Naar aanleiding van deze brief heeft de Kamer mij vragen gesteld
over o.a. de nadere invulling van erkende evidente meerwaarde en het karakter
van de experimenten. Deze zijn door mij beantwoord in het kader
van het verslag van een schriftelijk overleg (Kamerstukken 2003–2004,
29 388, nr. 5). In mijn beantwoording heb ik over het karakter van de
experimenten opgemerkt, dat deze mede zijn bedoeld om inzicht te bieden in
de mogelijkheden om evidente meerwaarde van opleidingen te realiseren en aan
te tonen. Ook heb ik opgemerkt dat de experimenten en de subsidies daarvoor
als doel hebben daadwerkelijke meerwaarde in opleidingen te ontwikkelen. Met
deze«ontwikkel»-functie van de experimenten is ook rekening gehouden
in het beoordelingskader van de commissie «Ruim baan voor talent»,
dat met de Kamer is besproken tijdens een Algemeen Overleg van 14 september
2004.• In het Algemeen Overleg is besproken dat de beoordeling van de
vraag of een opleiding «erkende evidente meerwaarde» heeft moet
plaatsvinden op basis van het beoordelingskader van de commissie. De «leer»-functie
van de experimenten is door mij nogmaals benadrukt tijdens het Algemeen Overleg
o.a. door op te merken dat de resultaten van de experimenten ook gebruikt
zullen worden om het begrip «erkende evidente meerwaarde» nader
in te vullen, omdat het onmogelijk is om van tevoren eenduidig aan te geven
wat hieronder moet worden verstaan. De subsidie voor de experimenten heeft
mede tot doel een opleiding tijdelijk te ondersteunen in het (verder) ontwikkelen
van meerwaarde.• In het beoordelingskader benadrukt de commissie dat het doel van
de experimenten is om meer zicht te krijgen op de betekenis en op de verschillende
vormen van meerwaarde en de mate waarin deze onderbouwd en aangetoond kunnen
worden. De experimenten hebben vooral een voorbeeldfunctie en instellingen
en overheid moeten van de daarin opgedane ervaringen leren. Het beoordelingskader
beoogt dan ook ruimte te geven aan de eigen invulling van het begrip «erkende
evidente meerwaarde» door de instellingen. De commissie heeft in het
verlengde daarvan aangegeven «evident» op te vatten als «duidelijk,
onderbouwd en achteraf aantoonbaar». Waar meerwaarde niet van te voren
aangetoond wordt, moet volgens het beoordelingskader aannemelijk worden gemaakt
dat de betreffende meerwaarde verwacht kan worden. Ik verwijs de Kamer in
dit verband naar de pagina's 3, 8 en 9 van het beoordelingskader van de commissie.
M.a.w. in het beoordelingskader is aangegeven dat de voorstellen worden getoetst
op onderbouwde meerwaarde die nu al aangetoond kan worden of op onderbouwde
meerwaarde, waarvan aannemelijk is dat deze achteraf aantoonbaar is.Volgens de commissie zijn er verschillende aspecten die tot meerwaarde
kunnen leiden. Ambitie is om aan het einde van de experimenteerperiode concreter
aan te geven hoe «evidente meerwaarde» kan worden omschreven.
De commissie heeft aldus in overeenstemming met haar beoordelingskader gehandeld,
waarin rekening is gehouden met de noodzaak tot leren en met een zekere «ontwikkelingsgerichtheid»
van de experimenten. Evenmin wordt naar mijn mening afgeweken van wat eerder
met de Kamer is gecommuniceerd. Wel is het zo dat de commissie in haar advies
vragen formuleert naar aanleiding van de voorstellen, zoals de vraag of meerwaarde
uitsluitend moet worden opgevat in de zin van «hogere kwaliteit»,
of dat het ook zou kunnen gaan om «andere kwaliteit». Ook heeft
de commissie in sommige gevallen haar mening geuit, zoals sympathie voor de
gedachte dat selectie ook gebruikt kan worden om een andere reden dan die
ten grondslag ligt aan de experimenten, namelijk om het aantal studenten af
te stemmen op de onderwijscapaciteit. Zoals de commissie ook zelf aangeeft,
is de commissie bij haar beoordeling echter uitgegaan van haar taakopdracht.2Liggen aan de afwegingen inhoudelijke overwegingen
ten grondslag of laten de door de Commissie gehanteerde criteria geen ruimte
voor toewijzing?De door commissie gehanteerde criteria laten gezien het beoordelingskader
en het advies van de commissie wel ruimte voor toewijzing. Ik verwijs de Kamer
verder naar het antwoord op vraag 1.3Vindt de Commissie dat de criteria aanpassingen verdienen,
mede gelet op de gehanteerde ruimte voor toewijzing, dan wel andere ingediende
aanvragen? Welke overwegingen liggen hieraan ten grondslag?De commissie heeft niet gepleit voor aanpassing van de criteria. Ik verwijs
de Kamer verder naar mijn antwoord op vraag 1.4Wat zijn de overwegingen van de Commissie geweest bij
de beoordeling van de voorstellen met betrekking tot de «honours»
programma's?De commissie heeft de voorstellen met betrekking tot honours programma's
op dezelfde wijze beoordeeld als de andere voorstellen. Deze programma's hebben,
ook in de aan de commissie gerichte voorstellen, verschillende verschijningsvormen.
Om te beginnen kunnen honours programma's betrekking hebben op deelprogramma's
of onderdelen van opleidingen. In deze vorm beginnen de programma's veelal
na de propedeutische fase. Voorstellen rondom selectie voor honours programma's
in deze vorm zijn afgewezen, omdat een dergelijke selectie in de huidige wet
al mogelijk is en de onderhavige experimenten juist gericht zijn op selectievormen-
en momenten, die in de huidige wet nog niet mogelijk zijn. De tweede vorm
van honours programma's is die van aparte opleidingstrajecten die parallel
lopen aan en samenhangen met de reguliere opleidingen en die aan de poort
selecteren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het honours programma van de bacheloropleiding
Management, Economie en Recht bij de Hogeschool InHolland. De derde vorm is
die van de liberal arts bacheloropleidingen, zoals het University College.
Deze opleidingen zijn geen honours programma's in de zin van varianten op
reguliere opleidingen, al worden ze door de Universiteit Utrecht formeel wel
als selectieve trajecten binnen reguliere opleidingen aangeboden. De nota
van Wijziging op het wetsvoorstel voor de experimentenwet heeft betrekking
op de tweede en de derde vorm van honours programma's.5Klopt het dat er nu experimenten komen om de erkende
evidente meerwaarde aan te tonen, in plaats van dat de experimenten daarvoor
aantonen dat zij erkende evidente meerwaarde hebben? Welke overwegingen liggen
hieraan ten grondslag?Voor de voorstellen, die door de commissie zijn goedgekeurd, geldt dat
er sprake is van onderbouwde meerwaarde. Het is in dit stadium nog moeilijk
om van deze onderbouwde meerwaarde te bepalen of het «erkende evidente»
meerwaarde is. Ik verwijs de Kamer op dit punt naar het antwoord op vraag
1. Bovendien kunnen er verschillende vormen van meerwaarde zijn en zijn de
experimenten nodig om te leren welke van deze vormen «evidente»
meerwaarde is. Door het uitvoeren van de experimenten zal meer duidelijkheid
ontstaan over wat erkende evidente meerwaarde inhoudt en over de vraag bij
welke opleidingen deze meerwaarde kan worden aangetoond.6Is de Commissie van opvatting dat ze haar mandaat van
de Kamer heeft overtreden wat betreft experimenten, selectie en collegegelddifferentiatie?Nee, de commissie is binnen haar taakopdracht en hetgeen met de Kamer
is besproken tijdens het AO van 14 september 2004 gebleven. Ik verwijs
naar mijn antwoord op vraag 1.7Hoe heeft de Commissie de definitie van erkende evidente
meerwaarde opgevat?De commissie heeft in haar beoordelingskader aspecten genoemd die voor
de concretisering van het begrip «meerwaarde» betekenisvol zijn.
Ik verwijs de Kamer in dit verband naar de pagina's 3 en 4 van het beoordelingskader
van de commissie. De commissie heeft deze aspecten meegewogen in haar beoordeling
van de voorstellen. De commissie heeft overeenkomstig haar taakopdracht «evident»
opgevat als «duidelijk, onderbouwd en achteraf aantoonbaar». Ik
verwijs de Kamer naar pagina 7 van het beoordelingskader. Bij «erkenning»
gaat het volgens de commissie om gezaghebbende opvattingen van (bij voorkeur
onafhankelijke) derden (pagina 8 beoordelingskader).8Was de definitie van erkende evidente meerwaarde niet
werkbaar voor de Commissie?De commissie heeft in haar beoordelingskader een nadere uitgewerkte definitie
van «erkende evidente meerwaarde» opgenomen. Uit het advies van
de commissie leid ik niet af dat die definitie onwerkbaar was. De commissie
heeft in haar beoordelingskader een definitie gebruikt, die ruimte laat aan
de eigen invulling van instellingen.9Hoe verhoudt het aantal ingediende en gehonoreerde
voorstellen zich tot de verwachtingen?Het aantal ingediende en gehonoreerde voorstellen rondom selectie verhoudt
zich goed tot de verwachtingen. Rondom collegegelddifferentiatie zijn minder
voorstellen ingediend dan ik had verwacht. Rondom flexibele toelating zijn
16 voorstellen ingediend, maar daarvan zijn er maar twee goedgekeurd. Voornaamste
reden dat de andere voorstellen zijn afgewezen is dat er onvoldoende uitwerking
is gegeven aan het criterium van vergelijkbaarheid met het niveau van de wettelijk
vereiste vooropleiding. Mijn verwachting was dat daaraan in de voorstellen
betere uitwerking zou worden gegeven.10Wat is kenmerkend voor het verschil tussen evidente
meerwaarde van de opleiding, onderbouwde meerwaarde, en reguliere kwaliteit?
Wat is het kenmerkende verschil tussen evidente meerwaarde en een hogere kwaliteit
van de opleiding?In de taakopdracht en het beoordelingskader van de commissie wordt «onderbouwd»
als interpretatie van het begrip «evident» gebruikt.Met meerwaarde wordt kort gezegd bedoeld dat de opleiding iets extra's
biedt ten opzichte van de reguliere opleiding. «Reguliere kwaliteit»
is echter geen statisch begrip dat in algemene zin is uit te leggen. Opvattingen
over wat de basiskwaliteit van een opleiding moet zijn ontwikkelen zich. Het
beleid streeft in het algemeen naar een hogere kwaliteit van opleidingen
in het hoger onderwijs. Opleidingen waarin bovenop die kwaliteit iets extra's
wordt geboden kunnen opleidingen met «evidente meerwaarde» zijn.
In het beoordelingskader van de commissie wordt nader ingegaan op principes
die voor een begrip van evidente meerwaarde betekenisvol zijn. Ik verwijs
de Kamer naar de pagina's 3 en 4 van het beoordelingskader. Deze principes
zijn niet exclusief voorbehouden aan opleidingen met een evidente meerwaarde.
Elke opleiding met voldoende kwaliteit zou moeten voorzien in activerende
onderwijsvormen etc. Het verschil met een opleiding met meerwaarde kan bijvoorbeeld
zijn, dat bij de laatste deze principes verder zijn uitgewerkt, zoals intensievere
studiebegeleiding (tot uiting komend in een hogere staf/student-ratio). De
commissie heeft zoveel mogelijk geprobeerd om reguliere kwaliteit te onderscheiden
van meerwaarde. Bij een aantal vormen van door de instellingen als meerwaarde
onderbouwde kwaliteit heeft de commissie twijfels. Ik verwijs hiervoor naar
de pagina's 4 en 5 van het advies van de commissie.Ik hecht eraan dat in het kader van de monitoring en evaluatie van de
experimenten de meerwaarde van de opleiding, die het experiment uitvoert,
zoveel mogelijk in vergelijking wordt gebracht met de reguliere kwaliteit
van vergelijkbare opleidingen. Naar aanleiding van ervaring met visitatie
en accreditatie zal er, vooral tegen die tijd, een duidelijker beeld van reguliere
kwaliteit zijn. Dat lijkt mij noodzakelijk voor de beoordeling of een opleiding
daadwerkelijk evidente meerwaarde heeft. Hierover zal ik nader overleggen
met de commissie.11Waaruit blijkt het verschil in beoordeling tussen evidente
meerwaarde in de bachelorfase en evidente meerwaarde in de masterfase?Er is niet zozeer een verschil in beoordeling tussen evidente meerwaarde
in de bachelorfase en evidente meerwaarde in de masterfase, maar de verschijningsvorm
van evidente meerwaarde in de masterfase kan wel, zoals in het beoordelingskader
van de commissie al is opgemerkt, verschillend zijn ten opzichte van die in
de bachelorfase. Bepaalde vormen van meerwaarde kunnen in de bachelorfase
in beginsel wel worden aangemerkt als aspect van meerwaarde (bijvoorbeeld
een breed opleidingsprogramma), maar liggen voor de masterfase minder voor
de hand. Het verband tussen meerwaarde en selectie of collegegeldverhoging
wordt voor de masterfase dan ook anders onderbouwd dan voor de bachelorfase.12Waaruit blijkt het verschil tussen evidente meerwaarde
voor selectie en evidente meerwaarde voor collegegelddifferentiatie?Bij experimenten met collegegeldverhoging dient er een verband te zijn
tussen de meerwaarde van de opleiding en de extra bijdrage die de student
moet betalen. Bij experimenten met selectie dient duidelijk te zijn waarom
de meerwaarde van de opleiding ertoe leidt dat de student geselecteerd moet
worden. Onder de kopjes «Verband meerwaarde-selectie» en «Verband
meerwaarde-collegegeldverhoging» in het advies van de commissie wordt
hierop nader ingegaan.13Kan uit de bewoordingen van de Commissie over het definiëren
van «meerwaarde», namelijk dat het lastig is «meerwaarde»
te definiëren, dat de norm hiervoor vaak niet erg hoog ligt en dat onderwijsinstellingen
datgene dat als reguliere kwaliteit beschouwd zou mogen worden dreigen uit
te roepen tot meerwaarde, worden opgemaakt dat het niet best gesteld is met
de kwaliteit van het hoger onderwijs? Waarop is dit oordeel precies gebaseerd?Ik leid uit de bewoordingen van de commissie niet af, dat het niet best
is gesteld met de kwaliteit van het hoger onderwijs. Dat echter de kwaliteit
bij bepaalde opleidingen verbeterd moet worden, is geen nieuws. Zo krijgen
sommige grootschalige studies al jaren lang veel kritiek van studenten. Studenten
ergeren zich aan gebrekkige studiebegeleiding, overbelaste docenten, onvoldoende
werkplekken en slechte roosters. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de Keuzegids
Hoger Onderwijs. Deze knelpunten zijn ook benoemd in de kabinetsnotitie «Ruim
baan voor talent». De bewoordingen van de commissie sluiten bij deze
constateringen aan. Uit het advies leid ik overigens af dat door de commissie
wel degelijk kritisch is gekeken naar de kwaliteit van de opleidingen. Voor
zover er op dat punt sprake is geweest van twijfel, is het betreffende voorstel
niet goedgekeurd door de commissie.14Waarom heeft de Commissie – behalve bij de flexibele
toelating – het merendeel van de voorstellen gehonoreerd, gezien de
scepsis ten aanzien van de meerwaarde?De commissie adviseert om instellingen, die meerwaarde hebben onderbouwd,
de ruimte te geven om de concrete betekenis van erkende evidente meerwaarde
verder te onderzoeken, uit te werken en te ontwikkelen. Uit de voorstellen
van deze instellingen en uit andere initiatieven, zoals de samenwerking in
het Landelijk Plusnetwerk, blijkt dat er veel enthousiasme is om meer werk
te maken van profilering van opleidingen en kwaliteit voor studenten. De overheid
kan leren van de ervaringen en het enthousiasme van de instellingen. De commissie
heeft hierbij ook het algemene beleidsdoel voor ogen, nl. het bevorderen van
excellentie in het hoger onderwijs. Ook wil de commissie niet op voorhand
mogelijke vormen van meerwaarde uitsluiten. Ik verwijs op dit punt verder
naar het antwoord op vraag 1.Van groot belang is de monitoring en de evaluatie van de experimenten,
waarmee de ervaringen binnen de experimenten in beeld worden gebracht en aan
de hand waarvan duidelijk moet worden of de meerwaarde ook daadwerkelijk geboden
wordt. Deze activiteiten maken deel uit van de taak van de commissie.15Is het doel van de experimenten om duidelijker zicht
krijgen op de effecten van selectie en collegegelddifferentiatie of het ontwikkelen
van evidente meerwaarde en het verschil daarvan met reguliere kwaliteit?Ik verwijs de Kamer naar het antwoord op vraag 1.16Zijn de initiatieven die dit jaar nog zouden starten,
voorafgaand aan de experimenten die vanaf september 2005 starten, opgegaan
in de experimenten? Zijn daar geen afzonderlijke voorstellen voor ingediend?In vrijwel alle gevallen zijn de voorstellen voor initiatieven samen met
de voorstellen voor experimenten geïntegreerd in één aanvraag.
De instellingen onderscheiden in die aanvraag het voorstel voor het initiatief
van dat voor het experiment, ook wat betreft de begroting. De initiatieven
vormen de voorbereiding op de experimenten en hebben betrekking op hetzelfde
samenhangende totaal van activiteiten als de experimenten. Zij zijn daarom
in het advies niet afzonderlijk behandeld.17In hoeverre worden bij het bepalen van de effecten
van de experimenten ingegaan op de bijdrage aan vraagsturing en aan toegankelijkheid?
Zal inderdaad per experiment worden geoperationaliseerd hoe de effecten worden
onderzocht?Zoals ook besproken is in het Algemeen Overleg van 14 september 2004
(Kamerstuk 2004–2005, 29 388, nr. 7, Tweede Kamer) hebben de experimenten
betrekking op vraagsturing. Door de ontwikkeling van opleidingen met meerwaarde
zal immers een meer vraaggestuurd onderwijssysteem ontstaan, waarin een student
zijn specifieke talenten kan ontwikkelen. Studenten zullen meer keuzemogelijkheden
krijgen en meer invloed krijgen op hun eigen opleidingstraject. De experimenten
zullen moeten uitwijzen in welke mate meerwaarde is te realiseren en dus ook
in hoeverre selectie- en collegegelddifferentiatie kunnen bijdragen aan vraagsturing.
Daarnaast bevat het beoordelingskader van de commissie «Ruim baan voor
talent» ook elementen die specifiek betrekking hebben op vraagsturing.
Zo wijst het beoordelingskader op «ruimte voor verschil», waarbij
bij een opleiding met meerwaarde gedacht kan worden aan verzwaarde opleidingsprogramma's
voor studenten met een relatief groot talent of verkorte (maatwerk-)programma's
voor studenten met relevante werkervaring en opleiding. De commissie «Ruim
baan voor talent» heeft verschillende voorstellen voor experimenten
die op «ruimte voor verschil» betrekking hebben, positief beoordeeld.
Ik verwacht dan ook dat bij het bepalen van de effecten van de experimenten
inzicht kan worden verkregen in de mate waarin het mogelijk is op deze wijze
meer vraagsturing te realiseren.Bij het bepalen van de effecten zal nadrukkelijk worden ingegaan op de
toegankelijkheid. In de memorie van toelichting bij de experimenteerwet (Kamerstukken
2004–2005, 29 819, nr. 3) heb ik ijkpunten voor de evaluatie van
de experimenten opgenomen. Deze ijkpunten hebben met name betrekking op de
erkende evidente meerwaarde, de toegankelijkheid en de selectieen toelatingsinstrumenten.18Is de conclusie van het advies dat er in Nederland
op dit moment nog geen topopleidingen zijn, of dat de opleidingen die «top»
zijn, geen behoefte hebben aan selectie en collegegelddifferentiatie?Het advies bevestigt in mijn ogen eerdere constateringen in de notitie
«Ruim baan voor talent» en het HOOP 2004, dat topkwaliteit in
Nederlandse opleidingen nog beperkt ontwikkeld is. Daarnaast is er (anders
dan bij onderzoek) nog nauwelijks officiële erkenning van topkwaliteit
van onderwijs. Er zijn althans geen aanvragen ingediend, waaruit een dergelijke
erkenning blijkt. Wel zijn in bepaalde voorstellen opleidingen gerelateerd
aan toponderzoek en is er sprake van door de NVAO geaccrediteerde onderzoeksmasteropleidingen.
Dat kunnen indicaties zijn voor hoge kwaliteit van de opleiding. Ook zijn
er sterke kwaliteitsindicaties van bijvoorbeeld het University College Utrecht,
o.a. dat studenten na afronding daarvan vaak doorstromen naar prestigieuze
masteropleidingen in het buitenland.De experimenten rondom opleidingen met erkende evidente meerwaarde zouden
ons meer kunnen leren over wat de meest geschikte vorm van erkenning van meerwaarde
en/of topkwaliteit van opleidingen is. Ik denk hierbij vooral aan de beoordeling
van bijzondere kenmerken van de opleiding door de NVAO.Voor de conclusie dat de opleidingen die «top» zijn geen behoefte
zouden hebben aan selectie en collegegelddifferentiatie geeft het advies geen
aanleiding.19Betekent het werkplaatsargument niet dat er een kip-ei-probleem
is: evidente meerwaarde kan pas in de praktijk ontstaan, maar als het als
voorwaarde wordt gehanteerd kan het niet in de praktijk ontstaan?Het werkplaatsargument wil zeggen, dat de praktijk van de experimenten
nodig is om:– inzicht te bieden in de mogelijkheden om erkende evidente meerwaarde
van opleidingen te realiseren en aan te tonen;– daadwerkelijke meerwaarde in opleidingen (verder) te ontwikkelen.20Wijzen de experimenten uit of via collegegelddifferentiatie
en selectie erkende meerwaarde is te realiseren?De voorstellen voor de experimenten zijn door de commissie conform de
voorwaarde van de Kamer beoordeeld op de onderbouwing van meerwaarde. M.a.w.
onderbouwde meerwaarde (eventueel nog verder te ontwikkelen en achteraf aan
te tonen) is de voorwaarde voor experimentele toepassing van collegegelddifferentiatie
en selectie. Langs deze lijn heeft de commissie de voorstellen voor de experimenten
beoordeeld.Afgezien daarvan kan beredeneerd worden dat selectie en collegegelddifferentiatie
instrumenten kunnen zijn om hogere kwaliteit van opleidingen en erkende meerwaarde
van opleidingen te realiseren. Ik verwijs de Kamer voor deze redenering naar
de beleidsnotitie «Ruim baan voor talent», het HOOP 2004 en de
Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel experimentenwet. Zoals ik in
het antwoord op vraag 1 heb opgemerkt is een doel van de experimenten om duidelijker
zicht te krijgen op de effecten van selectie en collegegelddifferentiatie.
Tegen deze achtergrond zal bij de evaluatie van de experimenten ook naar het
in deze vraag bedoelde effect worden gekeken.21Is profiel en onderwijscontext bepalend voor de noodzaak
van selectie, of moet worden verwacht dat selectie leidt tot profilering en
bijzondere onderwijscontext?Profiel en onderwijscontext zijn inderdaad bepalende elementen voor selectie.
Wanneer een opleiding deze niet heeft te bieden, is selectie niet gerechtvaardigd
of zinvol. De commissie heeft dit ook opgemerkt in haar advies.22Wat wordt bedoeld met positieve uitstralingseffecten
op andere opleidingen?Het is de bedoeling dat niet alleen de opleiding zelf van het experiment
leert, maar dat ook andere opleidingen iets van het experiment kunnen opsteken.
Het experiment moet in principe kunnen leiden tot een voorbeeld, dat ook kan
worden toegepast in de praktijk van andere geïnteresseerde opleidingen.23Betekenen de gehonoreerde voorstellen tot selectie
voor University Colleges dat elk University College per definitie erkende
evidente meerwaarde heeft?Nee, dat betekent uitsluitend dat door de betrokken instellingen voorstellen
zijn ingediend, die door de commissie positief zijn beoordeeld.24Waarom is bij koppeling van onderwijs aan (toegepast)
onderzoek sprake van evidente meerwaarde ten opzichte van andere opleidingen
die ook verbonden zijn met onderzoek?Hier wordt bedoeld de gerichtheid op toegepast onderzoek van een hbo-opleiding
en de meerwaarde ten opzichte van andere hbo-opleidingen. Uit de evaluatie
van het eerste lectorenconvenant blijkt dat er nog weinig relatie is tussen
het toegepast onderzoek, dat onder toezicht van de lectoren in het hbo plaatsvindt,
en het onderwijs binnen de hbo-opleiding. Een hbo-opleiding die deze relatie
overtuigend tot stand kan brengen en daarmee dus de kwaliteit van haar onderwijs
verbetert onderscheidt zich positief ten opzichte van andere hbo-opleidingen,
die een dergelijke relatie nog niet tot stand brengen. Dit kan een aspect
zijn van erkende evidente meerwaarde van de opleiding en dus een reden om
bij deze opleiding wel studenten te selecteren of collegegelden te verhogen
en voor een andere hbo-opleiding niet.Bij wo-opleidingen en met name bij onderzoeksmasteropleidingen is dit
anders. Deze zijn vanwege hun wetenschappelijke oriëntatie per definitie
met onderzoek verbonden. Meerwaarde van deze opleidingen heeft dus meer te
maken met verbinding tussen onderwijs en toponderzoek.25Heeft evidente meerwaarde bij collegegeldverhoging
enkel te maken met extra kosten voor het bieden van de opleiding, of gaat
het hier om extra kosten die daadwerkelijk bijdragen aan een hogere kwaliteit
van de opleiding?Evidente meerwaarde bij collegegeldverhoging heeft niet te maken met extra
kosten voor het bieden van de opleiding, maar met extra kosten die daadwerkelijk
bijdragen aan meerwaarde ten opzichte van reguliere kwaliteit van de opleiding.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje (VVD), voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GL), Mosterd (CDA),
Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), ondervoorzitter, Van
Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser
(VVD), Azough (GL) en Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66),
Bussemaker (PvdA), vacature (SP), Tonkens (GL), Jonker (CDA), Hirsi Ali (VVD),
Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels
(CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib
(PvdA), Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund
(PvdA), Aptroot (VVD), Halsema (GL) en Kruijsen (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29388-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl