Maatschappelijke opvang; Verslag schriftelijk overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29325, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-11-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29325 nr. 11

22-11-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29325Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 325Maatschappelijk Opvangnr. 11VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 22 november 2006In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over diverse brieven inzake het beleidsterrein Maatschappelijke Opvang (29 325,
nrs. 7–10 en 30 416, nr. 2).De op 29 september 2006 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met
de door de bewindspersonen bij brief van 20 november 2006 toegezonden
antwoorden hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,BlokAdjunct-griffier van de commissie,SjerpI. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties1De leden van de CDA-fractie zijn ingenomen met alle
initiatieven om daklozen te helpen aan een dak boven hun hoofd. Zij waardeert
het daarom dat het kabinet in contact met de vier grote steden (Amsterdam,
Rotterdam, Den Haag en Utrecht: de G4) tot een concreet plan van aanpak maatschappelijke
opvang is gekomen. Eindelijk eens een plan wat daadwerkelijk een impuls aan
de uitvoering geeft. Andere ministeries kunnen daaraan een voorbeeld nemen.
Bij alle initiatieven gericht op daklozen is het vertrekpunt van deze leden: «de
ene dakloze is de andere niet». Dakloos zijn vanwege asociaal gedrag
of schulden of vanwege een illegale hennepplantage is heel wat anders dan
dakloos zijn vanwege verslaving of een psychiatrische ziekte. Je moet weten
waarom mensen dakloos zijn om ze uit de neerwaartse spiraal te krijgen. Met
het zorgen voor een dak boven het hoofd, hoe positief ook, ben je er niet.
Mensen hebben begeleiding nodig bij het wonen, en het omgaan met geld en hun
ziekte. Er bestaat een grote overlap tussen de problemen van daklozen, problematisch
verslaafden, psychiatrische patiënten en ex-gedetineerden. Veel van deze
mensen behoren bovendien tot de groep van verkommerden en verloederden. De
mensen die wel om zorg of begeleiding vragen, kloppen niet alleen aan bij
de maatschappelijke opvang, maar ook bij de verslavingszorg, de psychiatrie,
de woningbouwcorporatie en de huizen voor ex-gedetineerden van Stichting Exodus
Nederland en Stichting Ontmoeting. De leden van de CDA-fractie hechten eraan
dat er rondom deze mensen en deze voorzieningen één coördinatiepunt
en keten ontstaat in plaats van dat de verschillende circuits en ketens van
maatschappelijke opvang, huisvesting, verslavingszorg, geestelijke gezondheidszorg
(GGZ) en openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) naast en langs elkaar
heen werken. Het kan toch niet zo zijn dat dezelfde dakloze ook in de andere
circuits van verslaving of psychiatrie blijft rondzwerven? Op welke wijze
zorgt het plan van aanpak maatschappelijk opvang ervoor dat rond deze doelgroepen
goede samenwerking ontstaat met weinig transactiekosten?Uitgangspunt van het Plan van aanpak maatschappelijke opvang Rijk &
G4 (verder genoemd: het Plan) is een persoonsgerichte aanpak. Dat betekent
dat de gemeente ervoor zorgt dat iedere dakloze een individueel trajectplan
krijgt. Daarin staan de persoonlijke doelen op de terreinen wonen, zorg, inkomen
en dagbesteding. Veldregisseurs zijn verantwoordelijk voor een efficiënte
samenwerking tussen instellingen en instanties die een aandeel hebben in de
uitvoering van het trajectplan. Dit moet voorkomen dat verschillende circuits
langs elkaar heen werken.2Genoemde leden vinden dat de doelgroep daklozen in
relatie tot deze andere groepen beter moet worden omschreven en dat deze uiteen
moet worden gelegd in subgroepen die een vergelijkbare aanpak vergen. Het
moet toch mogelijk zijn om bepaalde diagnose/interventiecombinaties te onderscheiden
voor de verschillende categorieën daklozen?Zoals hierboven aangegeven is de persoonsgerichte aanpak uitgangspunt
van het Plan. Die aanpak betekent dat er een traject op maat uitgestippeld
wordt waarbij rekening gehouden wordt met de verschillende categorieën
daklozen.3Deze leden willen bovendien dat instellingen niet iemand
zomaar op straat zetten als deze niet meer te handhaven is, maar dat zij zich
verantwoordelijk voelen voor een «warme overdracht». Is dat ook
wat wordt bedoeld met de veelbelovende interventies in het plan
van aanpak met«nazorg onder toezicht» en «landelijke richtlijn
voorwaardelijk ontslag»?Eén van de tussen het Rijk en de G4 afgesproken doelstellingen
is dat dakloosheid als gevolg van uitval uit zorginstellingen vrijwel niet
meer voorkomt. De G4 maakt daarover afspraken met zorginstellingen. De interventies «nazorg
onder toezicht» en «landelijke richtlijn voorwaardelijk ontslag»
kunnen hieraan bijdragen. Zij zijn onderdeel van het instrument «Richtingwijzer
hantering Wet Bopz». Het belangrijkste probleem bij de Wet Bopz is de
toepassing van de wet. De wet zelf biedt voldoende mogelijkheden, maar instellingen
en beroepsgroepen maken tot op heden onvoldoende gebruik daarvan.Verbetering van uitvoering van de Wet Bopz kan door de kennis bij betrokken
partijen te vergroten. Op 20 november 2006 organiseren de G4 en de ministeries
van VWS en Justitie een conferentie, met als doel te komen tot een consensus
over de richtlijn ernstige verslaving (ontwikkeld door de gemeente Rotterdam)
en de door de CDA fractie genoemde interventies, namelijk de richtlijn voorwaardelijk
ontslag door geneesheer-directeur en toezicht op naleving van voorwaarden
door de instelling (ontwikkeld door GGZ-Nederland).4Nazorg is van belang voor de hele groep van daklozen,
psychiatrische patiënten, verslaafden, ex-gedetineerden. Wie is verantwoordelijk
voor deze nazorg?De gemeente heeft de regie over de nazorg. In het individuele trajectplan
wordt vastgelegd welke instelling verantwoordelijk is voor de nazorg.5De aandacht voor nazorg ontslaat ons niet van de plicht
tot het organiseren van bemoeizorg aan het begin van de keten waar mensen
ontsporen, de familie in problemen komt, de buurt op tilt slaat en waar mensen
verkommeren en verloederen. Dan is een goede crisisopvang van levensbelang.
Deze crisisopvang blijft in het plan van aanpak overigens onderbelicht.Het plan is gericht op de hele keten (inclusief crisisopvang) en begint
bij het toeleiden naar de zorg. Het gaat dan ook om het opsporen van mensen
die de zorg mijden, om hen weer in de zorg te krijgen. Dus ook om de door
het CDA genoemde groepen die zich voor in de keten bewegen. Op deze manier
willen we de verkommering en verloedering en daarmee ook de overlast in de
buurt bestrijden.6Bij het helpen van daklozen aan een dak boven hun hoofd
is een belangrijke taak weggelegd voor de woningcorporaties. Deze taak hebben
zij ook bij de nazorg van (ex-)verslaafden en psychiatrische patiënten
die kunnen doorstromen naar zelfstandige woonruimte. Toch komt het nog veel
te veel voor dat deze mensen op straat belanden. Er missen treden tussen het
eigen huis en het leven op straat. Er is behoefte aan laagdrempelige opvang
in het «souterrain van de woningmarkt». Het moet steeds helder
zijn voor wie welke opvang is bedoeld en aan welke eisen deze opvang moet
voldoen. Woonruimte voor mensen met «rare leefwijzen» die zorgen
voor extreme burenoverlast ziet er anders uit dan woonruimte voor (ex-)verslaafden
of psychiatrische patiënten die voortdurende woonbegeleiding nodig hebben.
Er is voor deze laatste groep vooral behoefte aan voorzieningen tussen begeleid
wonen en zelfstandig wonen in. De Stichting Huisjes heeft een mooi plan bedacht
voor huisjes voor psychiatrische patiënten. Het gaat om een soort aanleunwoningen
voor mensen die niet zonder begeleiding zelfstandig kunnen wonen.
Wat vindt de staatssecretaris van VWS van dit plan? Komt daar ook geld vanuit
de AWBZ voor beschikbaar of zijn woningcorporaties daarop aanspreekbaar?Ik sta sympathiek tegenover het initiatief van de Stichting Huisjes. Echter,
het initiatief heeft meer betrekking op cliënten met vooral psychiatrische
problemen, die volgens de initiatiefnemers gebaat zijn bij permanente huisvesting
in de nabijheid van een psychiatrische instelling die niet gelegen is in een
grotere gemeente. Bij de realisatie van gelijksoortige initiatieven kan een
instelling samen werken met een woningcorporatie. De huisvesting van deze
groep valt onder de doelgroep van corporaties.In een dergelijke samenwerkingsconstructie van een zorginstelling met
een woningcorporatie is de corporatie aanspreekbaar voor de wooncomponent.
Uiteraard betaalt de cliënt dan ook huur aan de corporatie.AWBZ-financiering is vanzelfsprekend alleen aan de orde als het gaat om
cliënten die geïndiceerd zijn voor tenminste één van
de AWBZ-functies.7De leden van de CDA-fractie vinden dat bij de woon-
en zorgvoorzieningen voor de verschillende groepen daklozen voldoende aandacht
moet zijn voor de overlast die dat voor omwonende burgers met zich meebrengt.
Zij hebben daar vorig jaar in een notitie Drugsoverlast voorzieningen verslaafden
reeds aandacht voor gevraagd. Kernpunt is dat er geen gangbare omgangsregels
zijn voor dit soort voorzieningen en elke gemeente bezig is opnieuw het eigen
wiel uit te vinden. Graag een reactie van de minister van VROM, hoe kan worden
bevorderd dat buurtbewoners serieus worden genomen bij de spreiding van dit
soort voorzieningen in de gemeente en welke mogelijkheden de VROM-regelgeving
biedt om daarop in te spelen.Er zijn voldoende mogelijkheden in de regelgeving om buurtbewoners te
betrekken bij de keuze van de locatie van voorzieningen voor daklozen. Wanneer
het gaat om een bestemmingswijziging zijn de zienswijze-procedures uit de
Wet Ruimtelijke Ordening van toepassing. Wanneer de bestemming overeenkomt
met het bestemmingsplan, zijn er inspraakmogelijkheden in het kader van de
lokale democratie.Met de minister van VROM hecht ik, evenals de leden van de Tweede Kamer,
zeer aan betrokkenheid van bewoners en het voorkomen van overlast voor omwonenden.
Echter, gemeenten en instellingen bevinden zich in een dilemma wanneer het
gaat om het betrekken van buurtbewoners bij het bepalen van nieuwe locaties
voor daklozenvoorzieningen. Enerzijds maakt het NIMBY-effect dat omwonenden
vaak tegen zijn wanneer een dergelijke voorziening in hun omgeving is gepland.
Anderzijds vraagt het algemeen belang om voldoende locaties voor daklozenvoorzieningen,
omdat daklozen overlast veroorzaken wanneer er geen voorzieningen voor ze
zijn. Een manier om het NIMBY-effect te voorkomen, is om voorzieningen voor
dak- en thuislozen meteen in te plannen bij het ontwerp van nieuwe wijken.
Echter het is onontkoombaar dat er ook een deel van de locaties in bestaand
bebouwd gebied moet komen. Op lokaal niveau moeten bewoners goed worden voorgelicht
en ervan overtuigd worden dat op de lange termijn iedereen gebaat is bij een
structurele aanpak van de maatschappelijke opvang. De werkwijze zoals die
de laatste jaren in Utrecht is gehanteerd (veel overleg, maar wel doorzetten),
is op dit punt succesvol. Ook helpt het als de cliënten van deze voorzieningen
voor hun omgeving zichtbare tegenprestaties leveren, zoals het schoonhouden
van de buurt.Om te voorkomen dat elke gemeente het wiel opnieuw moet uitvinden, is
het delen van kennis over projecten en werkwijzen die werken van belang. De
staatssecretaris van VWS en de minister van VROM hebben daarom een
prijsvraag uitgeschreven, de Zilveren Woonladder, voor het beste initiatief
in het souterrain van de woningmarkt. Het thema van deze prijsvraag is dit
jaar «draagvlak van omwonenden».8Een groep daklozen waar nog te weinig aandacht voor
bestaat, zijn de zwerfjongeren. De extra aandacht voor deze groep en de extra
beschikbare financiële middelen hebben nog tot weinig zichtbare resultaten
geleid. Het begint er al mee dat we niets weten hoeveel zwerfjongeren er zijn
en hoeveel extra opvangplaatsen nodig zijn. Wanneer wordt de registratie hieromtrent
verbeterd?De Bureaus Jeugdzorg registreren de leefsituatie van hun cliënten.
De gegevens zijn momenteel nog vrij onvolledig en onbetrouwbaar. Mede naar
aanleiding van de aanbeveling van de Jeugdzorgbrigade wordt de beleidsinformatie
op een aantal punten verminderd en vereenvoudigd. Zo wordt het aantal tabellen
verminderd en vindt aanpassing van definities plaats. De betrouwbaarheid van
de gegevens zal hierdoor verbeteren.Daarnaast lopen er trajecten om de aanlevering van de informatie te verbeteren.
Door de invoering van het Burger Service Nummer (BSN) in de jeugdzorg wordt
de informatiehuishouding eenvoudiger en betrouwbaarder. Ook wordt bekeken
in hoeverre (de systeemarchitectuur van) het Informatiesysteem Jeugdzorg (IJ)
nog toereikend is om op een effectieve en efficiënte wijze informatie
te kunnen registreren.Betrouwbare gegevens uit de Monitor Maatschappelijke Opvang zijn op zijn
vroegst in 2007 beschikbaar.9Genoemde leden hebben vernomen dat instellingen de
uitstroomcijfers proberen op te poetsen door jongeren om het half jaar te
laten verkassen. Is de staatssecretaris van VWS hiervan op de hoogte en deelt
zij de opvatting dat dit een onwenselijke situatie is? Juist voor jongeren
is het wenselijk dat zij een vertrouwensband met hun begeleiders opbouwen
en hun eigen stek behouden.Ik ben hier niet van op de hoogte. Het is de verantwoordelijkheid van
gemeenten om op een adequate wijze zicht te houden op de kwaliteit en de effectiviteit
van de opvang van zwerfjongeren. Het om het half jaar laten verkassen van
jongeren enkel om de uitstroomcijfers te vergroten past daar niet binnen en
ik deel de opvatting dat dit geen wenselijke situatie is.10Het leeftijdscriterium blijkt daarbij een barrière.
Jongeren verlaten de opvang van 18 jaar of 23 jaar en kunnen vervolgens
nergens heen. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om te stimuleren dat
ook voor deze jongeren nazorg van de grond komt?Toepassing van de persoonsgerichte aanpak uit het Plan biedt de mogelijkheid
om ook voor deze jongeren een trajectplan op te stellen met persoonlijke doelen
op de terreinen wonen, zorg, inkomen en dagbesteding. Zwerfjongeren maken
deel uit van de doelgroep van het Plan. Het is mijn streven dat uiterlijk
in 2008 alle centrumgemeenten een dergelijk plan hebben.11De leden van de CDA-fractie willen een aantal specifieke
kanttekeningen plaatsen bij het plan van aanpak maatschappelijke opvang. Deze
leden hechten met name waarde aan de modelprocedure aansluiting nazorg uit detentie. Zij zijn benieuwd in hoeverre deze procedure in de praktijk
al wordt nagevolgd.De samenwerking tussen Justitie en de G4 zoals die in de modelprocedure «Aansluiting
nazorg bij ontslag uit detentie» wordt voorgestaan, krijgt in de praktijk
steeds meer vorm en inhoud. Zo zijn alle 183 medewerkers maatschappelijke
dienstverlening (MMD-ers) inmiddels aangesteld binnen de penitentiaire inrichtingen
en hebben de G4 een coördinatiepunt ingericht.In nauwe samenwerking tussen de MMD-ers en de contactpersonen van de G4
wordt de modelprocedure momenteel in praktijk gebracht.12Ook zijn zij ingenomen met de Richtingwijzer hantering
BOPZ. Deze leden bepleiten al lange tijd voor het beter benutten van de BOPZ
voor ernstig verslaafden. Is ook deze landelijke richtlijn al in gebruik genomen?Op 20 november 2006 organiseren de G4 en de ministeries van VWS en
Justitie een congres met ondermeer als doel te komen tot een consensus over
de richtlijn ernstige verslaving (ontwikkeld door de gemeente Rotterdam).
Als er consensus bereikt wordt, kan de richtlijn landelijk toegepast worden.13Al eerder is gewezen op de behoefte aan BOPZ-voorzieningen
van duurzaam verblijf. Zij zijn verheugd dat deze er nu komen. Wel vragen
zij genoemde leden om wat voor voorziening het nu precies gaat. Staat in deze
intramurale BOPZ-voorziening de behandeling centraal of gaat het vooral om
het bieden van zorg aan ernstige verslaafden? Het staat buiten kijf dat in
een voorziening voor duurzaam verblijf geen sprake kan zijn van langdurige
heroïneverstrekking.Duurzaam verblijf is bedoeld voor personen die lijden aan langdurige drugsverslaving
en ernstige psychiatrische stoornissen, al dan niet in combinatie met lichamelijke
verwaarlozing. Personen zijn met machtiging opgenomen krachtens de Bopz. De
behandeling bestaat uit goede medische zorg, met medicatie indien nodig (geen
heroïneverstrekking). Daarnaast zal er een aanbod voor zinvolle dagbesteding
zijn.Voor de meeste mensen uit deze doelgroep is een zelfstandig leven niet
(meer) weggelegd. De voorziening voor duurzaam verblijf biedt daarom beschermd
wonen, zowel in groepen als individueel, in een humane omgeving. Wanneer er
patiënten zijn die zodanig herstellen dat terugkeer naar een zelfstandig
leven wel mogelijk is, blijft die weg natuurlijk open. De cliënt wordt
dan desgewenst teruggeleid naar de gemeente van herkomst. De gemeenten Amsterdam,
Rotterdam en Midden-Drenthe maken hierover werkafspraken.14De leden van de CDA-fractie vragen of de persoonsgerichte
trajectaanpak voldoende rekening houdt met de verschillende categorieën
daklozen. Heel belangrijk is dat de trajectplannen simpel en realistisch zijn
en dat niet teveel geld blijft hangen in de bureaucratie.De persoonsgerichte aanpak gaat uit van individueel maatwerk en dus dat
rekening gehouden wordt met de verschillende categorieën daklozen. Het
werken met trajectplannen moet juist bureaucratische obstakels uit de weg
ruimen wanneer die een effectieve aanpak frustreren. 15Genoemde leden vinden het een nadeel dat het plan van
aanpak alleen is bedoeld voor de vier grote steden. Centrumgemeenten kampen
met relatief minstens zo grote problemen als de grote vier steden. Waarom
komt er dan alleen extra geld uit de AWBZ vrij voor daklozen uit de vier grote
steden? Een dakloze uit Apeldoorn heeft toch evenveel recht op AWBZ-zorg als
een dakloze Amsterdammer? Deze leden willen graag een nadere uitwerking hoe
het plan van de G4 uit de AWBZ wordt bekostigd en hoe wordt gewaarborgd dat
daklozen in andere centrumgemeenten voor vergelijkbare voorzieningen in aanmerking
kunnen komen.Het is onjuist dat alleen de G4 een dergelijk Plan mogen opstellen. Ik
heb alle centrumgemeenten uitgenodigd om ook een Plan op te gaan stellen.
Samen met de VNG ondersteun ik de gemeenten in de voorbereiding daarvan. Ik
hoop dat uiterlijk op 1 april 2008 alle centrumgemeenten een dergelijk
plan hebben. Voor deze gemeenten gelden in beginsel dezelfde financiële
uitgangspunten als voor de G4. Voor de financiering van het AWBZ-deel van
het Plan heb ik geoormerkt de contracteerruimte van de zorgkantoren in de
G4 verhoogd. De extra middelen mogen dus alleen aangewend worden voor de financiering
van het Plan.16De leden van de CDA-fractie hebben begrepen dat er
een relatie bestaat tussen dit plan en de verdeling van de bestaande uitkering
maatschappelijke opvang/verslavingszorg. Er wordt gesleuteld aan de verdeelsleutel.
Wij krijgen verontrustende berichten dat de centrumgemeenten miljoenen moeten
inleveren ten bate van de vier grote steden. Is dat waar en hoe staat het
nu met de herijking van de verdeelsleutel? We horen daar verschillende geluiden
over, variërend van uitstel tot 1 januari 2008 tot het doorhakken
van de knoop begin oktober. Ook zou het Rijk de toegezegde verplichtingen
richting de grote vier niet willen nakomen en er zou een «gat»
van 25 miljoen euro zijn. Graag horen deze leden van de staatssecretaris van
VWS wat de stand van zaken is rond de verdeelsleutel en waar de grote vier
alsook de andere centrumgemeenten dientengevolge op mogen rekenen.De afspraak om te kijken naar de verdeelsleutel maatschappelijke opvang
komt uit het beleidskader GSB III («Samenwerken aan een sterke stad»)
uit 2004. Dat was dus al voordat er sprake was van het Plan.Een advies van de Raad van de Financiële Verhoudingen in 2005 over
de verdeelsleutel bood geen oplossing. Uiteindelijk heb ik op 8 juni
2006 met alle centrumgemeenten afspraken gemaakt over een onderzoek om te
komen tot een gerechtvaardigde verdeling. Ook heb ik met ze afgesproken dat
er vóór 1 mei 2007 een besluit valt. Een eventuele nieuwe
sleutel treedt niet eerder in werking dan in 2008.17Tot slot maken deze leden zich zorgen over de landelijke
toegankelijkheid van de maatschappelijke opvang. Het kabinet vindt dat de
laagdrempelige opvang wel landelijk toegankelijk zijn en gemeenten mogen voorzieningen
voor langdurige opvang alleen voor eigen inwoners reserveren. Genoemde leden
vinden de scheidslijn onduidelijk en vragen hoe het in de praktijk wordt gehandhaafd?
Hoe is te voorkomen dat daklozen worden weggestuurd?De landelijke toegankelijkheid van opvangvoorzieningen heeft alleen betrekking
op voorzieningen die uit Wmo-gelden (de specifieke uitkeringen maatschappelijke
opvang en vrouwenopvang) betaald worden. Het gaat dan om tijdelijke opvang
(laagdrempelige dag- en nachtopvang en crisisopvang). Zo staat dat ook in
de wet. Op beleidsinhoudelijke gronden vind ik het realistisch om bij langduriger
opvang van daklozen in principe wel uit te gaan van regionale binding. Ik
ben in overleg met de VNG en de Federatie Opvang om te bezien of er een landelijke
code voor gemeenten en instellingen kan worden opgesteld.18Het blijkt dat vooral gedetineerden moeite hebben om
zich in een gemeente te vestigen nadat zij uit de penitentiaire inrichting
zijn ontslagen. Deze leden snappen niet waarom het kabinet zich er niet voor
wil inspannen dat gemeenten plaatsen inkopen bij instellingen zoals Exodus,
Door en Ontmoeting, die jarenlange ervaring hebben met het bieden van goede
begeleiding en opvang aan ex-gedetineerden. Is de staatssecretaris bereid
de landelijke functie voor deze categorale opvang zelf te waarborgen of kunnen
ook deze instellingen erkend worden voor AWBZ-functies?De MMD-ers die binnen de penitentiaire inrichtingen werkzaam zijn, zijn
belast met een systematische screening van de gedetineerden op de primaire
aandachtsgebieden (identiteitsbewijs, huisvesting, zorg en inkomen). Als zij
vaststellen dat – al dan niet dak- en thuisloze – gedetineerden
zich in een andere woonplaats willen vestigen, zoeken zij contact met zowel
de gemeente van herkomst als de gemeente van vestiging om zaken op elkaar
af te stemmen en mogelijkheden van terugkeer te onderzoeken. Het blijkt dat
de meeste gedetineerden, ook de dak- en thuisloze, terugkeren naar de gemeente
van herkomst. Ten behoeve van de modelprocedure Aansluiting nazorg (opgenomen
in het Plan) hebben Justitie en de G4 een domicilieregeling opgesteld waarin
is afgesproken dat niemand tussen wal en schip mag vallen. Gemeenten zijn
primair verantwoordelijk voor het aanbieden van woonruimte aan ex-gedetineerden
wanneer als vrij burger beroep doen op gemeentelijke (onderdak)voorzieningen.
Waar het gaat om tijdelijke opvang van ex-gedetineerden biedt de Wmo de basis.
Zij kunnen terecht bij de door gemeenten bekostigde voorzieningen voor tijdelijke
opvang. De landelijke toegankelijkheid van deze voorzieningen voor tijdelijke
opvang geldt ook voor deze groep. Gemeenten hebben een eigen verantwoordelijkheid
om afhankelijk van de lokale situatie na te gaan welk aanbod zij voor ex-gedetineerden
willen opzetten. Dus ook of zij voor de nazorg Exodus, Door of Ontmoeting
willen inschakelen of niet. Daarnaast is het voor deze instellingen mogelijk
een beroep te doen op de AWBZ-functies indien aan de daarvoor benodigde voorwaarden
is voldaan. Het Drentse Exodushuis is toegelaten tot de AWBZ voor de functies
ondersteunende en activerende begeleiding. Gelet op bovenstaande zijn er naar
mijn mening voldoende voorwaarden gecreëerd voor een goede begeleiding,
opvang en nazorg voor ex-gedetineerden. 19De leden van de PvdA-fractie vinden het winst dat het
schriftelijk overleg wordt gevoerd met de verantwoordelijken voor de huisvesting
en de begeleiding en hulpverlening. Er is deze leden veel aan gelegen deze
verbinding duurzaam te verankeren. Om de verkokering in de uitvoering definitief
te doorbreken, moeten zowel de Kamer als het kabinet het goede voorbeeld geven.Genoemde leden zijn verheugd dat het concept van de «woonladder»
definitief in het beleid van het kabinet is omarmd. Er worden concrete stappen
in de goede richting gezet. Het lijkt erop dat het huisvesten en begeleiden
op de onderkant van de woonladder eindelijk de structurele aanpak krijgt die
het verdient. De huisvesting van bijzonder kwetsbare groepen komt eindelijk
uit de projectmatige sfeer. Het plan van aanpak en de instrumenten die in
nauw overleg met de G4 en de uitvoerders tot stand worden gebracht ogen doelmatig
en praktisch. Alle lof daarvoor aan de betrokken wethouders van
de G4.Deze leden willen wel pleiten voor een nog steviger
inzet op preventie. Er moet een protocol voor uitzetten komen. Nog steeds
worden zo’n 8000 huishoudens per jaar op straat gezet. Zo blijft het
dweilen met de kraan open. Zijn er geen sancties nodig voor verhuurders die
uitzetten naar straat in plaats van naar de opvang, conform het idee van de
woonladder? Waarom wordt er geen volgsysteem opgezet voor huishoudens die
worden uitgezet? Deelt u de opvatting dat het aantal uitzettingen geminimaliseerd
moet worden en op welke wijze gaat u dat bereiken?De minister van VROM en ik delen de opvatting dat het aantal uithuiszettingen
geminimaliseerd moet worden. In het Plan is dan ook wel degelijk aandacht
voor preventie. Het gevraagde protocol ter voorkoming van huisuitzetting als
gevolg van huurschuld of overlast is daarin opgenomen. De ervaring zal moeten
uitwijzen of dit protocol afdoende is of dat aanvullende maatregelen nodig
zijn. In theorie kunnen wij ons vinden in de door u voorgestelde sluitende
benadering. Daar zal ook ongetwijfeld een stimulerende werking voor het vullen
van de onderste treden vanuit gaan. Echter wij realiseren ons dat «lagere
treden» niet in alle gevallen beschikbaar zijn. Het lijkt ons dat in
de prestatieafspraken tussen gemeenten en corporaties dit soort zaken dan
ook opgenomen moeten worden: zowel het totstandkomen van voorzieningen in
de onderste treden als het beleid met betrekking tot uithuiszetting. Vooralsnog
zijn wij geen voorstander van sancties voor verhuurders die uitzetten naar
de straat. Immers een huurder die volhoudt in het niet voldoen aan de huurplicht,
wordt te zijner tijd uitgezet. Volledige uitsluiting van uithuiszettingen
kan dan ook niet worden gegarandeerd. Wel kunnen alle partijen samenwerken
om uithuiszettingen zo veel mogelijk te voorkomen. Allereerst treft dit de
corporatie (of een andere verhuurder) die zo snel mogelijk bij huurachterstand
maatregelen moet treffen. Vervolgens kan dezelfde corporatie een rol spelen
in het aanbieden van een woonvoorziening die minder geld kost. Nauwe samenwerking
met de kredietbanken om schulden zo snel mogelijk aan te pakken hoort hier
ook bij. Tot slot kan er zorg en hulpverlening nodig zijn, waarmee de integrale
aanpak volledig wordt.Overigens is ons bekend dat veel corporaties al het nodige doen aan het
voorkomen van uithuiszettingen, onder meer met het zogenoemde tweede-kans-beleid.20De leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over
de rol van het nieuwe instrument duurzaam verblijf. De aanpak van meervoudige
diagnoses is inderdaad een zaak van lange adem en van samenwerkende specialismen.
Deelt u de zorg dat een landelijke ligging van een dergelijke instelling herstel
van familiecontacten bemoeilijkt, die juist zo belangrijk zijn om een geslaagde
resocialisatie mogelijk te maken? Wat gaat u doen om het doel van reïntegratie
te verankeren voor een doelgroep waarbij dat een kwestie van lange adem zal
zijn?Duurzaam verblijf is bedoeld voor personen die lijden aan langdurige drugsverslaving
en ernstige psychiatrische stoornissen, al dan niet in combinatie met lichamelijke
verwaarlozing. Personen zijn met machtiging opgenomen krachtens de Bopz.Voor de meeste mensen uit deze doelgroep is een zelfstandig leven niet
(meer) weggelegd. De voorziening voor duurzaam verblijf biedt daarom beschermd
wonen, zowel in groepen als individueel, in een humane omgeving. Wanneer er
patiënten zijn die zodanig herstellen dat terugkeer naar een zelfstandig
leven wel mogelijk is, blijft die weg natuurlijk open. De cliënt wordt
dan desgewenst teruggeleid naar de gemeente van herkomst. De gemeenten Amsterdam,
Rotterdam en Midden-Drenthe maken hierover werkafspraken. GGZ Drenthe heeft
aangegeven dat indien voor een patiënt herstel van familierelaties
mogelijk is, zich hiervoor in te zullen spannen. Overigens komen niet alle
Amsterdamse en Rotterdamse patiënten en hun familie van oorsprong uit
de Randstad. De landelijke ligging hoeft het contact daarom niet altijd moeilijker
te maken.21Er is nog onvoldoende inzicht in de daadwerkelijke
prestaties van de woningbouwcorporaties op het huisvesten van bijzondere doelgroepen.
Vooral het inzicht in de kloof tussen «wat nodig is» en «wat
er gedaan wordt» ontbreekt. Deelt het kabinet deze opvatting en wat
gaat u hieraan doen?Het is inderdaad niet helemaal duidelijk welke behoefte er precies is
aan maatschappelijke opvang («wat nodig is») en of corporaties
daaraan in voldoende mate bijdragen («wat er aan gedaan wordt»).
Wel is er inzicht in hoeveel woningen voor bijzondere doelgroepen corporaties
in bezit hebben alsmede eenheden voor bijzondere doelgroepen in speciale woongebouwen.
Eind 2004 was dit respectievelijk 12 695 woningen en 61 890 eenheden
voor bijzondere doelgroepen. Corporaties waren voornemens in 2005 ongeveer
900 woningen en 3000 eenheden voor bijzondere doelgroepen toe te voegen. In
2006 zijn zij van plan ongeveer 800 woningen en 2800 eenheden toe te voegen.
Deze woningen zijn echter niet uitsluitend bedoeld voor dak- en thuislozen,
maar ook voor andere bijzondere doelgroepen (soms wordt ook bedoeld speciaal
aangepaste woningen voor gehandicapten).Corporaties maken prestatieafspraken met gemeenten, ook over de opvang
van dak- en thuislozen. Over 2005 zijn er 258 prestatieafspraken gemaakt tussen
gemeenten en corporaties. Gesplitst naar G4, G27 en overig Nederland komt
naar voren dat in 42% van de afspraken in de G4, in 48% van
de afspraken in de G27 en 32% van de prestatieafspraken in overig Nederland
afspraken zijn vastgelegd over de opvang van dak- en thuislozen. Het is aannemelijk
dat vooral in de G4 en G27 dit thema in alle prestatieafspraken aandacht krijgt.Het gaat echter niet alleen om de afspraken, het gaat erom dat de prestaties
geleverd moeten worden. Het nieuwe arrangement tussen gemeente en corporaties,
zoals beschreven in de beleidsbrief van 12 december 2005, moet ertoe
leiden dat corporaties in overleg met gemeenten tot meer en betere prestaties
komen, ook op het terrein van de maatschappelijke opvang. Overleg met stakeholders
(waaronder instanties die betrokken zijn bij de maatschappelijke opvang) krijgen
een grotere rol in het mede bepalen van te leveren prestaties. Het kabinet
gaat ervan uit dat corporaties meer oog krijgen voor dit soort opvang waar
dat noodzakelijk is.Zie ook het antwoord op vraag 40.22Deze leden pleiten voor een jaarlijks voortgangsoverleg
maatschappelijke opvang met beide bewindspersonen. Daarin moeten vragen centraal
staan zoals: Hoe staat het ervoor? Brengen we het aantal uitzettingen naar
straat terug? Hoeveel mensen leven nog noodgedwongen op straat? Hoeveel ex-gedetineerden
vallen nog tussen wal en schip? Heeft de voorgenomen aanpak van zwerfjongeren
resultaat? Kortom: boeken we progressie, is de verkokering definitief doorbreken,
et cetera. Dit zou ondersteund kunnen worden door een jaarlijkse voortgangsrapportage.
Wat is de mening van het kabinet over dit voorstel?Over het IBO-rapport «De opvang verstopt» bestond al de afspraak
dat het kabinet jaarlijks over de voortgang rapporteert in december. In deze rapportage zal ik ook de voortgang van de uitvoering van het Plan
opnemen.23Tot slot nog een aantal concrete punten: veel zwerfjongeren
zijn steeds minder goed te traceren en te herkennen. Wordt dit probleem onderkend
en wat is uw inzet om geen enkele jongere een zwervend bestaan te laten leiden?
Welke bewindspersoon is primair verantwoordelijk voor de opvang van zwerfjongeren?De groep zwerfjongeren valt onder de verantwoordelijkheid van de jeugdzorg
en de maatschappelijke opvang. Ik ben verantwoordelijk voor het instandhouden
van het systeem op basis waarvan provincies en gemeenten opvang en hulpverlening
kunnen organiseren. Ik stimuleer via verschillende kanalen de aandacht voor
deze groep bij provincies en gemeenten, onder andere via onderzoek. Ook investeer
ik in de informatievoorziening in de Jeugdzorg en de Maatschappelijke Opvang.
Daarnaast zijn de zwerfjongeren onderdeel van het Plan.Zie verder de antwoorden op de vragen 10 en 43.24In Twente is het project Exodus beëindigd: gemeenten
konden geen huisvesting realiseren voor ex-gedetineerden. De huisvesting stuitte
op te veel weerstand. Kan worden toegelicht hoe dergelijke patronen doorbroken
kunnen worden en welke verantwoordelijkheid het kabinet daarbij ziet weggelegd
voor zichzelf?Zie het antwoord op vraag 7.25Het kabinet geeft aan geen behoefte te zien in een
specifiek project gericht op gedetineerden. Vindt u het project van het Leger
des Heils in Veenhuizen met het zogeheten Prison Gate Office geen geweldig
mooi voorbeeld van laagdrempelige en succesvolle zorg? Wat wilt u doen om
een dergelijke hulpverlening ook op ander plekken beschikbaar te maken?Initiatieven als het Prisongate Office van het Leger des Heils ondersteunen
gemeenten door te voorzien in de behoefte aan (doorgeleiding naar) onderdakvoorzieningen
voor de zogeheten «onderkant van de woonladder». Daar de verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie reikt tot het realiseren van een naadloze overdracht,
en niet tot de nazorg zelf, is het niet aan de minister om te voorzien in
Prisongate Offices bij andere penitentiaire inrichtingen. Uiteraard zijn de
MMD-ers vanuit de detentiesituatie graag bereid tot samenwerking om dergelijke
initiatieven tot een succes te maken.26Wat gaat u verder doen aan het onderbreken van succesvolle
hulptrajecten doordat mensen kortdurend worden opgepakt om een vervangende
gevangenisstraf uit te zitten voor oude openstaande boetes? Hier wordt hulpverlening
teniet gedaan, is er geen betere afstemming mogelijk tussen hulpverlening
en politie waardoor eerst alle straffen worden vereffend en vervolgens met
een schone lei aan de hulpverlening wordt begonnen?De minister van Justitie onderkent dit knelpunt. Voor veelplegers die
in een Inrichting voor Stelselmatige Daders worden geplaatst is in dit kader
reeds een specifieke beleidslijn ontwikkeld, inhoudende:– strafrechtelijke boetes, ontnemingsmaatregelen en administratieve
sancties worden op basis van de Wet Mulder opgeschort tot twee jaar na
datum beëindiging ISD-maatregel (maatregel tot plaatsing in een instelling
voor stelselmatige daders);– als een persoon binnen die termijn niet opnieuw een misdrijf pleegt
waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan, worden de sancties ter verjaring
opgelegd danwel buiten invordering gesteld;– schadevergoedingen vallen hier buiten. Slachtoffers dienen de
toegekende schadevergoeding te ontvangen;– betaling van schadevergoeding geschiedt vaak in de vorm van een
betalingsregeling, afgestemd op draagkracht van de veelpleger.Voor de overige gedetineerden met een schuldenproblematiek biedt naar
verwachting het convenant dat door het Centraal Justitieel Incassobureau en
de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet wordt opgesteld, een oplossing.
Dit heeft tot doel mensen in een problematische schuldsituatie (eventueel
door vorderingen van het Centraal Justitieel Incassobureau) in staat te stellen
via een minnelijke regeling, door het treffen van schuldregelingen een oplossing
te bereiken. Als een dergelijke regeling is getroffen, neemt het Centraal
Justitieel Incassobureau geen incassomaatregelen meer. Na afloop van de schuldregeling
wordt de restantvordering geïnd. Bovendien wordt in het voorstel voor
herziening van de Wet schuldsanering natuurlijke personen dat thans ter behandeling
bij uw Kamer ligt, een zogenoemde gedwongen schuldregeling geïntroduceerd.
Daarmee kan de rechter in de toekomst onredelijk weigerende schuldeisers (eventueel
ook het Centraal Justitieel Incassobureau) dwingen om alsnog mee te werken
aan een buitengerechtelijke/minnelijke schuldregeling.27Hoe kan worden voorkomen dat daklozen naar hun «eigen»
gemeente worden verwezen en daardoor van het kastje naar de muur worden gestuurd?
Waarom is niet gekozen voor een recht op opvang waarna later wordt bekeken
of opvang elders meer in de rede ligt?Zoals ik eerder aangaf (vraag 18) zoeken MMD-ers contact met zowel gemeente
van herkomst als gemeente van vestiging teneinde zaken op elkaar af te stemmen
en mogelijkheden te onderzoeken wanneer zij vaststellen dat, – al dan
niet dak- en thuisloze – gedetineerden zich in een andere woonplaats
willen vestigen. Overigens blijkt dat de meeste gedetineerden, ook de dak-
en thuisloze, terugkeren naar de gemeente van herkomst. In het Plan wordt
beoogd een sluitende aanpak te realiseren met betrekking tot dak- en thuisloze
gedetineerden. Deze aanpak krijgt vorm en inhoud doordat voor ieder individu
een trajectplan wordt opgesteld waarin de persoonlijke doelen zijn opgenomen
op de terreinen wonen, zorg, inkomen en dagbesteding. Met de modelprocedure
aansluiting nazorg bij ontslag uit detentie is in een domicilieregeling voorzien.
Aandachtspunt van de overdracht is ondermeer de huisvestingssituatie van de
gedetineerde. Met de G4 is afgesproken dat zij de benodigde inspanningen verrichten
om ervoor te zorgen dat de gedetineerde die de penitentiaire inrichting verlaat
over onderdak kan beschikken. De verwachting is dat de aansluiting op voorzieningen
hiermee beter gerealiseerd wordt, waardoor de kans op recidive afneemt.28De leden van de PvdA-fractie willen de mogelijkheid
graag aangrijpen om nog een keer aandacht te vragen voor de oplossing die
Stichting Huisjes ontwikkelt voor hun groep «gekken». De ontmanteling
van grote instellingen heeft veel schizofrene mensen richting de stad gedreven,
in deze hectische omgeving kunnen zij zich te vaak niet staande houden. Daarom
ontwikkelen zij op de terreinen van oude instellingen vrijstaande «huisjes»
voor deze mensen waar zij een passende woning vinden. Op welke wijze kunt
u deze stichting steunen bij hun goede werk. Zie het antwoord op vraag 6.29Verder vragen genoemde leden speciale aandacht voor
het terrein van Sancta Maria in Noordwijk, dat ooit door de rooms-katholieke
kerk ter beschikking is gesteld om gebruikt te worden voor het opvangen en
behandelen van psychiatrisch patiënten. Naar is gebleken gaat dit terrein
gebruikt worden voor commerciële woningbouw. Wilt u kijken of u bij kunt
dragen aan het blijvende gebruik van dit terrein door de doelgroep waar het
ooit voor bedoeld was, bijvoorbeeld door er speciale huisvesting te realiseren?Het terrein van Sancta Maria is in het bezit van GGZ Rivierduinen te Oegstgeest.
Dit is een private rechtspersoon. Indien deze instelling geen gebruik meer
heeft voor een terrein of delen daarvan, dan kan dat worden afgestoten aan
belangstellende instellingen in de gezondheidszorg of aan derden. Binnen de
huidige wet en regelgeving is de instelling daar niet zondermeer vrij om hierin
te handelen. Het College sanering zorginstelling begeleidt de instelling in
het proces tot afstoot van de grond. Ik heb geen bevoegdheid hierin op te
treden. Overigens heeft mijn ministerie de instelling wel gepolst voor dit
initiatief met het verzoek hieraan aandacht te schenken.30Hulpverleners hebben de volgende suggestie aan de hand
gedaan: vrouwen en hun kinderen die slachtoffer zijn van geweld of bedreiging
door bijvoorbeeld een ex-man kunnen niet eenvoudig in een andere regio worden
gehuisvest, terwijl dat wel wenselijk is. Een ex uit Enschede zal immers niet
zo snel naar Zeeland reizen om daar zijn gezin lastig te vallen. Het is voor
de begeleiders echter heel lastig om voor die vrouwen ergens in Nederland
een woning te krijgen. Woningbouwverenigingen mogen veelal slechts verhuren
aan inwoners van de eigen gemeente. Slachtoffers komen op die manier op wachtlijsten
van soms wel 4 of 5 jaar. Die tijd hebben slachtoffers niet. In de particuliere
huursector zijn de woningen veel te duur of het zijn «achterafkamertjes».
Een eenvoudige databank waar begeleiders van slachtoffers van huiselijk geweld
zich kunnen melden met hun cliënten zou dit kunnen oplossen. Op die manier
wordt duidelijk waar plaats is of waar de mogelijkheid bestaat van woning
te ruilen. Dit kan ook bij dreigend huiselijk geweld een oplossing zijn! Wat
is de reactie van het kabinet op dit voorstel? Het is praktisch en snel te
realiseren met behulp van Aedes, de koepel van woningbouwcorporaties.Gemeenten kunnen op grond van de Huisvestingswet (art 13c lid d) vrouwen
en kinderen in bovengeschetste situatie de toegang tot hun woningmarkt niet
weigeren. Bovendien is in het algemeen in de gemeentelijke huisvestingsverordening
opgenomen dat mensen in deze situatie urgentie hebben bij de toewijzing van
een woning. Woningbouwcorporaties dienen conform de plaatselijke verordening
woningen toe te wijzen, waarbij deze mensen dus voorrang dienen te krijgen,
ook wanneer ze uit een andere regio afkomstig zijn.Omdat ondanks bovenstaande regelingen niet altijd onmiddellijk een woning
beschikbaar kan worden gesteld, en dit zeker in geval van gezinnen wel wenselijk
is, is het idee van een databank ten behoeve van woningruil sympathiek. Voor
de realisatie van een dergelijk systeem is behalve de medewerking van corporaties
ook de medewerking van de gemeenten nodig. De minister van VROM wil, indien
nodig, bijdragen aan het opzetten van een dergelijk systeem, maar het is aan
gemeenten en woningcorporaties zelf om een dergelijk systeem op te zetten
en operationeel te houden. De minister van VROM zal dit meenemen
in het overleg met VNG en Aedes.31Wat vindt het kabinet van het idee om ook bij de prestatieafspraken
over nieuwbouw en herstructurering bijzondere woonvormen mee te nemen? Dat
voorkomt Nimby-effecten (Not in my backyard) en straalt uit dat de huisvesting
van bijzondere doelgroepen er gewoon bij hoort.Een deel van het probleem van de weerstand kan ondervangen worden met
het door u geopperde voorstel. In de praktijk gebeurt dit ook wel. Zie verder
het antwoord op vraag 7.32Er is nog veel onduidelijkheid over de verdeelsleutel.
Wat is de laatste stand van zaken. Kan het kabinet de zorgen van de G4 en
de G27 wegnemen? Wat vindt het kabinet van het voorstel het geld via een egalisatiefonds
te verdelen en daar heen te laten vloeien waar de beste projecten en voorstellen
van de grond komen?Het onderzoek naar verdeelsleutel heeft tot doel te komen tot een rechtvaardige
verdeling van het bestaande budget, die aansluit bij de relevante structuurkenmerken
van de regio’s en alle regio’s in staat stelt om, globaal gesproken,
een zelfde voorzieningenniveau voor maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid
tot stand te brengen. Een fonds voor de beste projecten en voorstellen past
daar niet in.Zie voor de stand van zaken het antwoord op vraag 16.33De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling
kennis genomen van de initiatieven die zijn genomen in en de rapporten die
zijn verschenen over de maatschappelijke opvang. Bij de behandeling van de
VROM begroting 2005 hebben deze leden op het punt van maatschappelijke opvang
via een aantal moties problemen in de opvang aan de kaak gesteld. Genoemde
leden zien lokaal goede projecten starten en zien tevens dat er her en der
betere ketenaanpak ontstaat. Zij zijn echter ook van mening dat de maatschappelijke
opvang beleidsmatig beter moet worden gecoördineerd tussen de verschillende
departementen. De ministeries van VWS en VROM hebben hierin de belangrijkste
taak, maar ook ministeries als Financiën, Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Justitie dienen hierbij betrokken te worden. Momenteel is er, ondanks de
goede initiatieven, nog een te grote versnippering van geld en aandacht. Een
gezamenlijke aanpak begint in Den Haag. Daar moeten de departementen integraal
samenwerken en de Kamer het beleid hiervoor vaststellen.Ik deel de noodzaak van een gezamenlijke aanpak. Die aanpak heeft geleid
tot het Plan waaraan alle genoemde departementen bijgedragen hebben. Dat gold
ook voor het kabinetsstandpunt op het IBO-rapport «De opvang verstopt».
Daarover verschijnt jaarlijks in december een interdepartementale voortgangsrapportage.34De leden van deze fractie constateren dat verslaafden
vaak vele dossiers hebben bij vele verschillende instellingen. Er dienen afspraken
te worden gemaakt met betrokken instellingen zoals de afdeling sociale zaken
van de gemeente. Ook de wijkambtenaar, die weliswaar bij een andere afdeling
van de gemeente werkt heeft een cliëntdossier aangelegd. Daarnaast krijgen
cliënten, omdat ze ooit eens op een verkeerde manier aan geld geprobeerd
hebben te komen, af en toe bezoek van de wijkagent samen met een collega van
het Centraal Justitieel Incassobureau. Omdat cliënten in
het algemeen niet echt ruim bij kas zitten, komt ook regelmatig de deurwaarder
langs van de woningbouwcorporatie met het oog op het innen van achterstallige
huur. Dit mislukt vaak, omdat cliënten ook nog een betalingsachterstand
bij de Belastingdienst hebben. Daarnaast lopen cliënten dikwijls ook
nog eens bij een Centrum voor Verslavingszorg of het Consultatiebureau Alcohol
en Drugs. Al deze betrokkenen willen in principe de cliënt vanuit hun
perspectief helpen. Wat de cliënt van de één moet doen,
mag echter weer niet van de ander.Ter illustratie een voor veel mensen herkenbaar praktijkvoorbeeld van
een cliënt. De cliënt sprak: «Omdat ik lichamelijk niet zo
gezond ben door mijn verslaving, had ik vorig najaar graag een griepprik willen
hebben. Die kost 7 euro, maar volgens de zorgverzekeraar ben ik daarvoor nog
niet oud genoeg. Dat had tot gevolg dat ik dit voorjaar een poos in het ziekenhuis
op de intensive care heb gelegen. Ik kon me toen niet melden bij de Sociale
Dienst en ik heb geen familie die dat even kon doorgeven. De Sociale Dienst
heeft toen mijn uitkering gekort, waardoor mijn huurachterstand nog groter
is geworden.»Juist de door deze leden beschreven problematiek is aanleiding geweest
om als uitgangspunt van het Plan te kiezen voor een persoonsgerichte aanpak.
Dat betekent dat de gemeente ervoor zorgdraagt dat iedere dakloze een trajectplan
krijgt. Daarin staan de persoonlijke doelen op de terreinen wonen, zorg, inkomen
en dagbesteding. Door de gemeente aan te stellen veldregisseurs zijn verantwoordelijk
voor een sluitende samenwerking tussen instellingen en instanties die een
rol vervullen in het trajectplan.35De leden van de VVD-fractie constateren dat een specifiek
knelpunt in de zorguitvoering, even afgezien van een toegesneden regelgeving,
de cliëntgerichtheid vormt. Het overkoepelende probleem daarbij is niet
een gebrek aan kennis ten behoeve van de begeleiding, maar het ontbreken van
inzicht in het proces van begeleiding. Dan komt ook al snel de vraag naar
voren of de ingezette middelen wel op de juiste plaats bij de juiste cliënt
terecht komen? Met de inzet van «web enabled government» kan een
effectieve controle op de inzet van financiële (Rijks)middelen gedaan
worden. Op een efficiënte manier kan namelijk de output (het resultaat)
van inzet van de gelden zichtbaar worden gemaakt en worden gecontroleerd of
deze middelen aan de juiste daarvoor gestelde doelen werden uitgegeven. Deze
leden hechten grote waarde aan een dergelijk integraal systeem van monitoring
en controle waar verschillende departementen en andere belanghebbenden in
het veld aan gekoppeld zijn. Is dit reeds beschikbaar? Zo ja, op welke wijze
is dit beschikbaar en werken alle partners (provincies, gemeenten en instellingen)
mee om dit te doen laten slagen? Zo neen, is het kabinet bereid hier op korte
termijn werk van te maken? Genoemde leden zien graag op zeer korte termijn
een aanvang gemaakt worden met een dergelijk systeem, waarbij het veld gebruik
maakt van één en hetzelfde systeem en de cliënten uiteindelijk
de grote winnaar zijn en goede op maat gesneden zorg zullen krijgen. De verschillende
departementen dienen op dit punt écht door te pakken.Ik deel uw mening dat het van belang is dat de ingezette middelen op de
juiste plaats bij de juiste cliënt terecht komen. De output van het Plan
en inzet van de gelden worden daarom ook zichtbaar gemaakt en gecontroleerd
via een Bestuurlijke Monitor. In die bestuurlijke monitor zijn per concrete
doelstelling indicatoren opgenomen. Daarnaast komt per indicator een kwalitatieve
beschrijving beschikbaar van het gemeentelijke beleid. Dit vormt de gezamenlijke
integrale rapportage van gemeenten. De integrale rapportage wordt elk half
jaar door de gemeenten beschikbaar gesteld aan de Monitor Maatschappelijke
Opvang (MMO). Zo nodig maken we dan een afspraak over aanpassing in werkwijze
en in planning indien bijvoorbeeld blijkt dat de cliënt niet de juiste
zorg krijgt. Daarnaast bewaakt een breed samengestelde voortgangsgroep (vertegenwoordigers
van steden, departementen en het veld) de uitvoering van het Plan via een
Voortgangsgroep Monitoring Uitvoering. Ik ben bereid om te bekijken of een
dergelijk systeem als «web enabled government» in de toekomst
wellicht ook een vorm kan zijn om de output en inzet van gelden binnen deze
sector inzichtelijk te maken.36De leden van de VVD-fractie hebben altijd veel aandacht
gevraagd voor huiselijk geweld en de daarmee samenhangende problemen. Deze
leden constateren dat er veel problemen zijn met vrouwen die slachtoffer zijn
van huiselijk geweld en in Blijf van mijn Lijf-huizen verblijven. Met name
op het vlak van de doorstroming naar reguliere huisvesting dienen verbeteringen
te worden gerealiseerd. Het is wenselijk dat er een landelijk dekkend web-enabled
systeem voor woningtoewijzing in het leven wordt geroepen voor woningcorporaties.
Met dit systeem dienen vrouwen uit Blijf van mijn Lijf-huizen snel door te
kunnen stromen naar reguliere huisvesting, elders in het land. Woningcorporaties
dienen hiertoe continu enkele woningen beschikbaar te hebben voor deze doelgroep.
Is de minister bereid dit systeem op te zetten?Zie antwoord op vraag 30.37Genoemde leden wensen een halfjaarlijkse voortgangsrapportage
waarin de resultaten en plannen van de integraal samenwerkende departementen
op het gebied van maatschappelijke opvang vermeld worden. Daaraan gekoppeld
achten zij het wenselijk hierover halfjaarlijks een overleg in de Kamer te
organiseren met de betrokken bewindspersonen.Zie antwoord op vraag 22.38De leden van de GroenLinks-fractie waarderen het dat
er een plan van aanpak maatschappelijke opvang ligt. In het plan staan concrete
doelen, concrete instrumenten met kans op concrete resultaten. Deze leden
betreuren het wel dat kinderen en jongeren nagenoeg onzichtbaar zijn in de
plannen. Ze lezen bijna niets over het schrijnend tekort aan opvang voor zwerfjongeren,
over de gezinnen met huurschulden die op straat worden gezet of over kinderen
van uitgeprocedeerde asielzoekers. Sterker nog deze leden verwijten dit kabinet
voor die laatste groep bewust de ogen te sluiten.Zwerfjongeren maken ook onderdeel uit van het Plan. Dat heeft in Amsterdam
in 2006 al geleid tot 25 woonplekken voor tienermoeders en 24 plaatsen begeleid
wonen extra. In 2007 volgt een verdere uitbreiding. Dat gebeurt ook in de
andere steden. Uitgeprocedeerde (kinderen van) asielzoekers en illegalen maken
geen onderdeel van het Plan. Onverminderd geldt nog steeds het uitgangspunt,
zoals opgenomen in het IBO rapport De opvang verstopt, dat gemeenten geen
vervangende opvang mogen bieden aan (kinderen van) uitgeprocedeerde asielzoekers
die Nederland moeten verlaten. Deze vreemdelingen zijn verplicht Nederland
te verlaten en de verstrekking van voorzieningen is niet congruent met deze
verplichting. Maar daarmee is niet gezegd dat dit kabinet voor het lot van
(kinderen van) uitgeprocedeerde asielzoekers de ogen sluit. Integendeel. De Minister voor V en I stelt zich op het standpunt dat juist dit kabinet
zich ingezet heeft om de (kinderen van) uitgeprocedeerde asielzoekers van
faciliteiten te voorzien om hen in hun situatie te ondersteunen.Ten eerste is in mei 2004 het project Terugkeer van start gegaan. Binnen
dit project worden uitgeprocedeerde asielzoekers ondersteunt, die hun eerste
asielaanvraag hebben ingediend voor 1 april 2001, dus onder het regime
van de oude vreemdelingenwet. Als deze vreemdelingen zowel asiel als regulier
uitgeprocedeerd zijn, worden zij ondersteund om terug te keren naar het land
van herkomst. Hiertoe wordt zij eerst 8 weken intensief begeleid op hun huidige
plaats van opvang, om vervolgens nog 8 weken vanuit een vertrekcentrum aan
hun terugkeer te werken.Ten tweede heeft de Minister voor V en I intussen bij brief van 27 juni
jl. uw Kamer op de hoogte gesteld van haar voornemen om voor gezinnen met
minderjarige kinderen die hun eerste asielaanvraag na 1 april 2001 hebben
ingediend een nieuwe terugkeerfaciliteit te starten. Als deze gezinnen zijn
uitgeprocedeerd en actief werken aan hun terugkeer, krijgen zij na de vertrektermijn
nog 12 weken in een onderdaklocatie de tijd om hun ingezette inspanningen
af te ronden met terugkeer naar het land van herkomst vanuit de onderdaklocatie.39Genoemde leden zien in het plan van aanpak ambitie
om veel vaker te voorkomen dat kwetsbare mensen op straat terecht komen. Die
ambitie is hard nodig. Zo krijgen deze leden signalen dat er steeds meer gezinnen
met kinderen op straat moeten leven. Krijgt het kabinet die signalen ook?
Is zij bereid dit te onderzoeken? Die situatie vraagt immers om onorthodoxe
maatregelen. Is het kabinet bereid te overwegen om een verbod in te stellen
om kinderen uit huis te zetten, door in de opzeggingsgronden op te nemen dat
als er kinderen zijn, de huurovereenkomst alleen mag worden beëindigd
als er alternatieve opvang beschikbaar is?Het kabinet kent deze signalen niet. Eerdere signalen zijn indertijd niet
bevestigd, zoals ik heb aangegeven in de Voortgangsrapportage IBO (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 29 325, nr. 7). Bij het Plan
van aanpak zijn modelprotocollen preventie huisuitzettingen opgenomen waarin
is opgenomen dat in het geval van een gezin met kinderen het zorgnetwerk altijd
contact opneemt met het Bureau Jeugdzorg.40De leden van de GroenLinks–fractie zijn van mening
dat woningcorporaties veel te laks zijn als het gaat om het voorkomen van
dakloosheid, vier op de vijf doet er niets aan. Hoe beoordeelt het kabinet
het optreden van de woningcorporaties op dit punt? Het kabinet moet veel dwingender
optreden tegen die corporaties. Het is teleurstellend dat dit kabinet de verantwoordelijkheid
bij de gemeenten legt. Gemeenten kunnen het vriendelijk vragen aan corporaties,
terwijl het kabinet hen met een aanwijzing kan dwingen.Van oudsher is de zorg voor dak- en thuislozen een taak voor de woningcorporaties.
Echter gezien de in absolute aantallen toch beperkte omvang van deze groep én
het gegeven dat de problematiek zich vooral in de grote steden voordoet, is
het de vraag of deze problematiek een taak is voor álle corporaties.
Corporaties richten zich op specifieke doelgroepen die aansluiten bij hun
werkgebied, bezit of expertise. Toch is het van groot belang dat de zorg voor
de huisvesting van de meest kwetsbare groepen gewaarborgd is. De optelsom
van de activiteiten van de individuele corporaties moet kortom ook de zorg
voor de dak- en thuislozen bevatten. Dit geldt zowel voor het voorkomen van
huisuitzettingen als voor de opvang van mensen die al dakloos zijn. Uit het u onlangs toegestuurde rapport van het RIGO over dit onderwerp
kunt u lezen dat er een behoorlijk aantal corporaties is dat zijn taak op
dit terrein serieus neemt. Vooral in de grote steden zijn veel corporaties
actief op dit terrein. Veel corporaties die in kleinere plaatsen werkzaam
zijn, geven aan dat in hun werkgebied geen vraag is naar activiteiten op dit
terrein.Uiteraard kan het beter. Ik verwacht dat door de doorvertaling van het
Plan naar alle centrumgemeenten en door de aandacht die de minister van VROM
bij corporaties hiervoor vraagt, het aantal corporaties dat actief is nog
flink zal toenemen.Naar de aard van de problematiek, die nauw verweven is met de lokale samenstelling
van de bevolking en de beschikbaarheid van geschikte woonruimten, hoort de
verantwoordelijkheid voor huisvesting van dak- en thuislozen primair op lokaal
niveau thuis. Binnenkort gaat er een nieuwe proceslijn voor de samenwerking
tussen lokale partijen in werking (conform hetgeen in de brief Beleidsvisie
toekomst woningcorporaties (Tweede Kamer, 2005–2006, 29 453, nr. 30)
is vastgelegd). Het Rijk moedigt gemeenten en woningcorporaties aan om afspraken
over investeringen in het wonen vast te leggen in prestatiecontracten. Voor
de duur van een periode van 4 á 5 jaar komen gemeenten en corporaties
overeen welke investeringen er gepleegd gaan worden om aan de lokale behoefte
te voldoen. Voorafgaande hieraan stellen de gemeenten een woonvisie op waarin
zij een diagnose stellen wat er nodig is ten aanzien van de voorraad en welke
doelgroepen extra aandacht behoeven. Dak- en thuislozen behoren als onderdeel
van het prestatieveld wonen en zorg nadrukkelijk tot de aandachtsgroepen.
De woonvisie wordt vervolgens vertaald in een concrete investerings- en inspanningsopgave,
waarop de corporaties een bod doen en waar de prestatieafspraken uit voort
komen. Wanneer gemeenten er met de lokale corporaties niet uit komen, volgt
er – bij voldoende investeringscapaciteit van de corporatie –
zonodig na mediation – een aanwijzing van de Minister van VROM op basis
waarvan de corporatie gedwongen kan worden tot investeren.De minister van VROM streeft ernaar dat dit arrangement per 1 januari
2007 in werking treedt. Zie ook het antwoord op vraag 21.41Voorts enige vragen met betrekking tot het budget,
immers hoe ambitieuzer je bent, hoe belangrijker het budget. Hoe het staat
met de aanpassing van de verdeelsleutel? Zullen de middelen voor de gemeenten
toereikend zijn om hier echt werk van te maken? Betekent de aanpassing van
de verdeelsleutel dat er gemeenten zijn die minder budget zullen ontvangen?
Zo ja, welke gemeenten zijn dat dan?Het is nu nog niet mogelijk aan te geven welke gevolgen voor welke gemeenten
zullen optreden indien een andere verdeelsleutel wordt toegepast. Zie verder
het antwoord op vraag 32.42Er zijn in Nederland meer dan 5000 zwerfjongeren, voor
hen is er veel te weinig opvang. Volgens Stichting Zwerfjongeren Nederland
is er slechts voor één op de 10 begeleiding. De leden van deze
fractie willen van het kabinet weten of zij bekend zijn met deze cijfers en
hoe zij die beoordelen.Het is moeilijk om hierover een uitspraak te doen vanwege het ontbreken
van eenduidige cijfers op landelijk niveau. Zie daartoe ook mijn antwoord
op vraag 8.In het rapport Zwerfjongeren 2004 van de AR is er op basis van schattingen
of tellingen bij centrumgemeenten sprake van minimaal 3184 tot maximaal 4994
zwerfjongeren. De AR concludeert dat er een stijging is van het
geschatte maximum met 345 ten opzichte van 2003. Het geschatte minimum is
ten opzichte van 2003 gelijk gebleven.43Het probleem is al jaren bekend, ook bij het kabinet.
Toch is het nog steeds niet opgelost, sterker nog het aantal zwerfjongeren
lijkt toe te nemen. Kent het kabinet deze signalen ook? Genoemde leden wijzen
op het rapport van de Algemene Rekenkamer (AR) uit 2002 met pittige conclusies.
De zwerfjongeren waren onvoldoende in beeld en daarmee ook hun hulpvraag.
Maar duidelijk was wel dat er absoluut onvoldoende opvang beschikbaar was.
Het meest recente rapport van de AR concludeert opnieuw dat er onvoldoende
inzicht is in de problematiek. Er moet meer en beter worden geregistreerd.
Het kabinet belooft zich daar voor in te zetten, maar vindt het hele probleem
primair de verantwoordelijkheid van provincies en gemeenten. Daarmee laat
het kabinet de jongeren letterlijk in de kou staan. Want hoe belangrijk registratie
ook is, het gaat ten koste van de directe hulpverlening. Ook de AR wijst op
dit gevaar. Terwijl algemeen bekend is dat er veel te weinig opvang beschikbaar
is. Daarom moet er heel snel meer opvangplekken en begeleiding komen. Is het
kabinet bereid zich daarvoor in te zetten middels een Actieplan Zwerfjongeren?De groep zwerfjongeren valt onder de verantwoordelijkheid van de jeugdzorg
(provincie) en de maatschappelijke opvang (centrumgemeente). Ik ben verantwoordelijk
voor het instandhouden van het systeem op basis waarvan provincies en gemeenten
opvang en hulpverlening kunnen organiseren.Daarom heb ik provincies verplicht in hun beleidskaders jeugdzorg aandacht
te besteden aan de afstemming met gemeenten en expliciet aan zwerfjongeren.
Daarnaast vallen zwerfjongeren onder de doelgroep van het Plan. Dat heeft
in Amsterdam in 2006 al geleid tot 25 woonplekken voor tienermoeders en 24
plaatsen begeleid wonen extra. In 2007 volgt een verdere uitbreiding.Bij de verdere uitwerking bij de G4 en de doorvertaling naar de andere
centrumgemeenten zal ik erop toezien dat zwerfjongeren expliciete aandacht
krijgen en opgenomen worden in de persoonsgerichte aanpak.44De leden van de GroenLinks-fractie vragen opnieuw aandacht
voor de landelijke toegankelijkheid van maatschappelijke opvangvoorzieningen.
Onder de huidige welzijnswet is die gegarandeerd. Zij wijzen erop dat de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) de landelijke toegankelijkheid inperkt.
Bij de behandeling van de Wmo heeft het kabinet deze leden verzekerd dat dat
niet het geval is. Toch hebben genoemde leden van de Federatie Opvang vernomen
dat gemeenten al bezig zijn met de inperking van de landelijke toegankelijkheid.
Is het kabinet bereid alsnog het amendement van het Kamerlid Azough (30 131,
nr. 74) over te nemen?Om te beginnen wil ik op dit punt misverstanden uit de weg ruimen. Net
als in de Welzijnswet is in de Wmo de landelijke toegankelijkheid van opvangvoorzieningen
opgenomen. Wel heb ik explicieter dan in de Welzijnswet aangegeven dat die
eis alleen betrekking heeft op voorzieningen die uit de specifieke uitkeringen
maatschappelijke opvang en vrouwenopvang bekostigd worden.In de Voortgangsrapportage IBO heb ik naar aanleiding van vragen van de
G4 aangegeven dat ik op beleidsinhoudelijke gronden het realistisch vind om
bij langduriger opvang van daklozen in principe uit te gaan van regionale
binding. Ik ben in overleg met de VNG en de Federatie Opvang om te bezien
of er een landelijke code voor gemeenten en instellingen kan worden opgesteld.Ik hoor al langer verhalen over mensen die de toegang tot opvangvoorzieningen
ontzegd wordt omdat ze niet uit die regio afkomstig zijn. Bij herhaling heb
ik om «bewijzen» gevraagd. Tot nu toe heb ik niets ontvangen.
Ik zie derhalve geen aanleiding alsnog het amendement van het Kamerlid Azough
over te nemen.XNoot1 Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Buijs (CDA), Atsma (CDA),
Arib (PvdA), Vendrik (GL), Kant (SP), Blok (VVD), voorzitter, Smits (PvdA), Örgü
(VVD), Verbeet (PvdA), Van Oerle-van der Horst (CDA), ondervoorzitter, Vergeer
(SP), Vietsch (CDA), Joldersma (CDA), Varela (LPF), Van Heteren (PvdA), Smilde
(CDA), Nawijn (Groep Nawijn), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Hermans (LPF), Schippers (VVD), Omtzigt (CDA), Azough (GL), Koşer
Kaya (D66), Van der Sande (VVD) en Van Oudenallen (Groep Van Oudenallen).Plv. leden: Rouvoet (CU), Verdaas (PvdA), Ferrier (CDA), Çörüz
(CDA), Blom (PvdA), Halsema (GL), Gerkens (SP), Veenendaal (VVD), Hamer (PvdA),
Weekers (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Vacature
(algemeen), Ormel (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Vacature (LPF), Waalkens
(PvdA), Mosterd (CDA), Bussemaker (PvdA), Heemskerk (PvdA), Oplaat (VVD),
Van Egerschot (VVD), Eski (CDA), Van Gent (GL), Bakker (D66), Nijs (VVD) en
Vacature (LPF). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29325-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl