Rijksbegroting Defensie 1995; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-X, nr. 54

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-04-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-X nr. 54

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12OVERZICHT MARINIERSOEFENINGEN OVERZICHT OEFENINGEN KONINKLIJKE LANDMACHT3456789801011263842461213141516177218192021222324272848253031323345262728293031323334353637383940415042434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 88 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 XVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1995nr. 54LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 6 april 1995De vaste commissie voor Defensie1 heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de minister en de staatssecretaris van Defensie
over de gevolgen van de uit het regeerakkoord voortvloeiende financiële
problematiek en de wijze waarop de bezuinigingen op de defensie-uitgaven zouden
kunnen worden verwerkt (23 900 X, nrs. 7 en 8 («Novemberbrief»))
en over de in 1994 uitgevoerde doelmatigheidsonderzoeken en beleidsevaluaties
(23 900 X, nr. 22).De minister en de staatssecretaris hebben deze vragen beantwoord bij brief
van 6 april 1995.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,KorthalsDe griffier van de commissie,Teunissen 1Waaruit bestaat de operationele capaciteit van de krijgsmacht op
dit moment? Welke bataljons zijn paraat en welke niet? Kan per bataljon de
stand van zaken met betrekking tot de reorganisatie worden gegeven?De operationele capaciteit van de krijgsmacht is beschreven in de Prioriteitennota.
De voortgang van de herstructurering wordt behandeld in de memorie van toelichting
bij de ontwerpbegroting voor 1995.Alleen bij het Korps mariniers en bij de Koninklijke landmacht is sprake
van bataljons als organisatie-eenheid. Voor zover hierop wordt gedoeld, kan
het volgende overzicht worden gegeven. Twee bataljons mariniers zijn geheel
paraat, één bataljon is deels paraat en één bataljon
is mobilisabel. Bij de Koninklijke landmacht zijn de volgende eenheden geheel
mobilisabel: het 15e, 16e, 18e, 44e en 47e pantserinfanteriebataljon; het
12e, 52e, 54e en 57e tankbataljon; het 102e en 105e verkenningsbataljon; de
13e, 14e, 51e, 134e en 154e afdeling veldartillerie en het 41e pantsergeniebataljon.Van de landstrijdkrachten zijn het 11e, 12e en 13e bataljon luchtmobiel
en is het 42e pantserinfanteriebataljon volledig gereorganiseerd. Midden dit
jaar zullen ook het 17e pantserinfanteriebataljon en het 11e tankbataljon
volledig zijn gereorganiseerd, terwijl ook het 42e tankbataljon, het 11e pantsergeniebataljon
en de 11e afdeling rijdende artillerie op dit moment worden gereorganiseerd.
De reorganisatie van het 101e tankbataljon, het 103e verkenningsbataljon,
de 41e afdeling veldartillerie en de 25e afdeling luchtdoelartillerie moet
nog beginnen. De 43e afdeling veldartillerie zal midden dit jaar worden opgeheven.
Genoemde eenheden zijn alle paraat, met uitzondering van de 25e afdeling luchtdoelartillerie
die deels mobilisabel is. 2Kan een overzicht worden gegeven van de oefeningen op brigade- en
bataljonsniveau over de afgelopen vijf jaar?In het volgende overzicht van de oefeningen op brigade- en bataljonsniveau
van het Korps mariniers en van de Koninklijke landmacht zijn reguliere schiettrainingen,
bergtrainingen en amfibische trainingen die in het buitenland worden gehouden,
niet opgenomen. De gegevens voor 1995 betreffen voorgenomen oefeningen. OVERZICHT MARINIERSOEFENINGEN JaarAantalBataljonBrigadePlaats1991422buitenland 19924–4buitenland19933–3buitenland 19946–6buitenland19957–7buitenlandAan de in dit overzicht opgenomen internationale oefeningen op brigadeniveau
heeft Nederland steeds met één mariniersbataljon deelgenomen. OVERZICHT OEFENINGEN KONINKLIJKE LANDMACHTDoor de verkleining van de organisatie, het vervroegd opheffen van eenheden,
de verkorting van de dienstplicht en vervolgens de overgang naar een beroepsleger
zijn in de afgelopen vijf jaar slechts enkele «Field Training Exercises»
(FTX) op brigade- en bataljonsniveau gehouden. De meeste oefeningen zijn gehouden
op pelotons- en compagniesniveau, onder meer ter voorbereiding op uitzendingen
voor vredesoperaties. In de nabije toekomst zal zeker meer op brigade- en
bataljonsniveau worden geoefend, ook al omdat tijdens een laatste brigade
«Command Post Exercise» (CPX) is gebleken dat veel ervaring verloren
dreigt te gaan. Daarom zijn in 1995 meer oefeningen gepland dan in 1994. Het
aantal oefeningen in 1993 was relatief hoog, omdat in dat jaar nog een aantal
oefeningen was georganiseerd voor inmiddels opgeheven eenheden.Brigade- en bataljonsstaven zijn beperkt geoefend met «Computer
Assisted Exercises» (CAX), «Command Post Exercises» (CPX)
waaraan geen manoeuvre-eenheden deelnemen en met «Command post Field
Exercises» (CFX) waaraan alleen wordt deelgenomen door de commando-elementen
van de manoeuvre-eenheden. JaarNiveauFTXCFXCPXCAXIn
NL.Buitenland 1991Legerkorps––1–1– Brigade1––221 Bataljon19–481516 1992Legerkorps–––11– Brigade111–21  Bataljon14–228101993Legerkorps––1–1– Brigade–11121  Bataljon24–416231994Legerkorps–––1–1 Brigade1111–4  Bataljon8–1–181995Legerkorps––112– Brigade1–2122  Bataljon112112133Op pagina 2 (23 900 X, nr. 8) staat dat in 1994 een besluit
zal worden genomen over de aanschaf van de bewapende helikopter. Waarom is
dit nog niet gebeurd? Wanneer is er een besluit te verwachten?In december 1994 is de aanschaf van bewapende helikopters kort in de ministerraad
besproken. Toen bleek behoefte te bestaan aan aanvullende informatie over
de compensatie-orders. De ministerraad zal de behandeling van dit onderwerp
op korte termijn voortzetten. 4Zijn afspraken omtrent compensatieverplichtingen vast te leggen door
middel van contracten? Welke juridische middelen zijn hiervoor ter beschikking?
Hoe is dit geregeld in andere landen?5Is de minister bereid de thans in zwang zijnde compensatie-overeenkomsten
bij defensie-orders aan te scherpen en te voorzien van sancties bij niet-nakoming
van de overeenkomst door de orders ontvangende partijen? Te denken valt aan
een boetebeding.Zoals aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor Defensie van de Tweede
Kamer bij brief van 13 maart 1995 is meegedeeld, zal de minister
van Economische Zaken als primair verantwoordelijke voor het compensatiebeleid
de beantwoording van deze vragen verzorgen. 6In hoeverre kan de Prioriteitennota nog verantwoord worden uitgevoerd?De Prioriteitennota kan verantwoord worden uitgevoerd als de hoofdpunten
daarvan, die zijn opgesomd in bijlage 1 van de Novemberbrief, binnen afzienbare
tijd worden verwezenlijkt. Om te voorkomen dat de operationele capaciteit
van de krijgsmacht zou worden aangetast of dat belangrijke investeringsprojecten
moeten worden uitgesteld, is vanaf 1997 een vermindering van de bezuinigingstaakstelling
voor Defensie nodig met f 250 miljoen structureel. Zie ook het antwoord
op vraag 7. 7Waarom zijn de bezuinigingen in het regeerakkoord niet door de Novemberbrief
overgenomen?In de Novemberbrief is uiteengezet wat de gevolgen van het doorvoeren
van de bezuinigingen uit het regeerakkoord zullen zijn. Daarbij is, zoals
in het regeerakkoord is bepaald, een verantwoorde uitvoering van de Prioriteitennota
als toetssteen gehanteerd. Om maatregelen te voorkomen die een verantwoorde
uitvoering van de Prioriteitennota zouden belemmeren is het nodig de bezuinigingstaakstelling
voor Defensie vanaf 1997 structureel met f 250 miljoen te verminderen.
Deze problematiek wordt nader bezien in het kader van de herijking van het
buitenlands beleid, de voorbereiding van de begroting-1996 en de vaststelling
van de meerjarenramingen. Zie ook het antwoord op vraag 62. 8In welke gevallen zijn de plannen versneld (pagina 2)?Een aantal herstructureringsprojecten is versneld, enerzijds om zo spoedig
mogelijk eenheden in te kunnen zetten voor vredesoperaties, anderzijds om
op korte termijn besparingen te bereiken. Zo zijn bijvoorbeeld bij de Koninklijke
marine de onderzeeboten Zwaardvis en Tijgerhaai een jaar eerder uit dienst
gesteld. Bij de Koninklijke landmacht is het derde bataljon van de 11e luchtmobiele
brigade versneld geformeerd, de 43e gemechaniseerde brigade in 1994 in plaats
van 1996 mobilisabel gesteld en het 104e verkenningsbataljon versneld opgeheven.
De Koninklijke luchtmacht heft de Luchtmacht Instructie en Militaire Opleidingen
School te Nijmegen per 1 augustus 1995 op in plaats van in 1996. 9In hoeverre is bij de materieelplanning voor de komende jaren rekening
gehouden met extra slijtage van het materieel als gevolg van een daadwerkelijke
inzet – veelal onder zware terrein- en weersomstandigheden – van
de krijgsmacht?80Welke vervangingsinvesteringen voorziet men voor de komende jaren
als gevolg van slijtage van materieel in vredesoperaties? Is hier een bepaalde
berekeningssleutel voor? Is er inzicht in de extra exploitatiekosten die ontstaan
zijn als gevolg van intensiever gebruik van materieel bij vredesoperaties?
Welk materieel zal eerder vervangen moeten worden dan verwacht door intensiever
gebruik?Al het materieel van de krijgsmacht is in beginsel geschikt voor vredesoperaties.
Het intensievere gebruik heeft wel aanvullend onderhoud en het extra verbruik
van reservedelen en gebruiksgoederen tot gevolg. Door het zwaarder belasten
van het materieel tijdens crisisbeheersingsoperaties kan sprake zijn van een
verhoogde slijtage. Dit vergt extra logistieke inspanningen. Bovendien zal
dit materieel eerder dan voorzien het einde van de technische levensduur hebben
bereikt. Dit geldt met name voor voertuigen van de Koninklijke landmacht.
Als gevolg hiervan moeten sommige vervangingsinvesteringen worden versneld.
Bij nieuwe materieelprojecten wordt bij het bepalen van de levensduur van
het aan te schaffen materieel – indien van toepassing – rekening
gehouden met een mogelijk intensiever gebruik als gevolg van crisisbeheersingsoperaties. 10In hoeverre zijn/worden de financiële consequenties van de daadwerkelijke
inzet van de krijgsmacht in de begrotingen c.q. de financiële meerjarenplanning
verwerkt?In de begroting en de meerjarenraming wordt rekening gehouden met de verwachte
kosten van de inzet van de krijgsmacht. De uitgaven ten behoeve van vredesoperaties
worden geraamd ten laste van artikel 08.02. In deze raming is uitgegaan van
continuering van de huidige Nederlandse bijdragen aan vredesoperaties. Voor
1995 is hiervoor ruim f 304 miljoen beschikbaar, voor 1996 en latere
jaren ruim f 297 miljoen. Indien deze bedragen ontoereikend zijn, zal
daarvoor een voorziening moeten worden getroffen. De bijdrage aan internationale
vredesoperaties vormt ook voorwerp van studie in de herijking van het buitenlands
beleid. In het regeerakkoord is een financiële voorziening getroffen
voor beleidsintensiveringen op verschillende terreinen. Van de in dit verband
gereserveerde gelden voor de internationale samenwerking, is voor 1995 en
volgende jaren f 103 miljoen aan het defensiebudget toegevoegd ten behoeve
van vredesoperaties. Dit bedrag maakt deel uit van genoemde voorziening van
f 304 miljoen. 11Op welke wijze wordt de efficiency bij het inkoopbeleid vergroot?26Wordt in de doelmatigheidsoperatie van spoor 1 ook bezien of de verwerving
van materieel, diensten etc. interservice kan plaatsvinden (stroomlijnen verwervingsafdelingen
van de directies materieel KM/KL/ KLu)?38Op welke manier kan er doelmatigheid gezocht worden door het samenvoegen
van functies met die van andere departementen (automatisering, onderhoud)?42Hoe denkt de minister over het systeem van PPS-constructie inzake
uitbesteding van projecten? Zijn hiermee besparingen te verwachten? Zo ja,
om welke bedragen gaat het?46Welke van de niet-kerntaken worden 1) gebundeld; 2) verkleind dan
wel 3) afgestoten (bijlage 3, pagina 16)? De besluitvorming over de onderzoeksresultaten in spoor 1 is nog niet
afgerond. Nog dit voorjaar wordt de Kamer hierover geïnformeerd, voor
zover mogelijk nog vóór het kamerdebat over de Novemberbrief. 12Wordt met het uitstellen van investeringsprojecten in de periode
na 1999 een zware wissel getrokken op de volgende bewindslieden? In hoeverre
zijn na 1999 redelijke vooruitzichten op financiering van deze activiteiten?Indien het voorstel wordt gehonoreerd om de taakstelling voor Defensie
vanaf 1997 structureel met f 250 miljoen per jaar te verlagen, wordt
voorkomen dat een zware wissel op de toekomst wordt getrokken. Genoemde f 250
miljoen is voor een deel nodig om de uitgestelde investeringsprojecten te
«repareren». 13Waarom wordt de vertraging van investeringen voor de vijfde, mobilisabele
brigade ongedaan gemaakt? Welke kosten zijn hiermee gemoeid? Hoe zijn deze
terug te vinden in het financiële overzicht bij de brief?Het handhaven van de vijfde mobilisabele brigade werd in de Prioriteitennota
afhankelijk gesteld van een onderzoek naar onder meer de financiële en
personele aspecten van continuering van deze eenheid. Mede naar aanleiding
van de discussie die hierover in het parlement is gevoerd, is in 1994 besloten
de brigade in stand te houden. De investeringsprojecten waar het om gaat zijn
onderdeel van investeringen die ook voor andere eenheden van de Koninklijke
landmacht worden gedaan. Uitgangspunt is dat alle brigades, ook de mobilisabele,
worden uitgerust met hetzelfde materieel. Daarom is besloten andere maatregelen
te nemen die in de jaren tot 1999 eenzelfde besparing opleveren . 14Als gevolg van het ongedaan maken van de vertraging in de investeringen
voor de vijfde mobilisabele brigade zullen andere investeringsprojecten bij
de landmacht worden uitgesteld. Welke projecten zijn dit? Hoe lang worden
ze uitgesteld? Welke gevolgen heeft uitstel? Welke bedragen zijn hiermee gemoeid?Voor het ongedaan maken van de vertraging van investeringen voor de vijfde
brigade moest binnen het budget van de Koninklijke landmacht voor de periode
1996 t/m 1999 een oplossing worden gezocht met een totale omvang van f 171
miljoen. Dit bedrag maakt deel uit van de totale problematiek waarvoor maatregelen
zijn genomen. Daarbinnen zijn geen specifieke maatregelen aan te wijzen voor
de oplossing van de problematiek van de vijfde brigade. De projecten die zijn
aangepast staan vermeld in bijlage 4, punt 3 van de Novemberbrief. 15In hoeverre zijn de 32-uurs banen veeleer een zaak van overleg tussen
werkgever/werknemers dan een oplossingrichting, die nu reeds vaststaat?16In hoeverre is het mogelijk om full-time banen om te zetten in 32-uurs
banen voor militaire functies? Welke functies komen in aanmerking voor 32-uurs
banen? Betreft dit ook militaire functies? Zo ja, hoe verhoudt zich dit tot
de 24 uurs-beschikbaarheid van militairen? De in het regeerakkoord voorziene efficiencykorting op de rijksbegroting
bestaat voor een deel uit het – waar mogelijk en verantwoord –
herbezetten van vacatures door 32-uursbanen. Deze maatregel geldt alleen voor
burgerpersoneel en heeft geen betrekking op militaire functies. In de Novemberbrief
is aangekondigd dat voor vacatures als regel geen burgerpersoneel meer extern
zal worden geworven. De mogelijkheden voor het omzetten van full-time banen
in deeltijdbanen zijn derhalve zeer beperkt. Bovendien is het niet mogelijk
de bestaande 38-uursbanen in 32-uursbanen om te zetten zonder de instemming
van de betrokken ambtenaar. 17Leidt de vertraging in de financiering van de bewapende helikopter
en de LCF's tot een latere operationele beschikbaarheid van deze wapensystemen?72Wat zijn de gevolgen van de «bijstelling projectuitvoering»
van de LC-fregatten? Zal er vertraging in het project optreden? Zo ja, hoeveel
vertraging? Wat behelst precies «bijstelling projectuitvoering»?
Welke onderdelen van het project zullen worden getroffen?De bijstelling van de projectuitvoering van het project Luchtverdedigings-
en commandofregatten (LCF) houdt in dat betalingen later zullen worden gedaan
dan oorspronkelijk was voorzien. Als gevolg hiervan zal de «detailed
design»-fase langer duren. Omdat de bouwfase echter wordt bekort, leidt
deze maatregel niet tot een latere operationele beschikbaarheid van LC-fregatten.In de Prioriteitennota is aangekondigd dat de bewapende helikopters vanaf
1996 instromen. Om de periode vanaf 1996 tot de levering van de eerste helikopters
te overbruggen, zal als tussenoplossing gedurende enkele jaren gebruik worden
gemaakt van bestaande gevechtshelikopters. De herfasering van het budget heeft
mede als gevolg van deze tussenoplossing geen consequenties voor de operationele
beschikbaarheid van deze helikopters. 18Welke projecten worden bedoeld in de zinsnede (23 900 X, nr.
8, pagina 4) «dat voor investeringsprojecten die al zijn uitgesteld,
of ter oplossing van de financiële problematiek worden uitgesteld, in
de periode na 1999 ruimte op de begroting moet worden gevonden». Welk
bedrag (financieel volume) is met het totaal van deze projecten gemoeid? Betekent
de hiervoor vermelde zinsnede dat realisatie van deze projecten alleen kan
plaatsvinden als na 1999 extra gelden aan de begroting van defensie worden
toegevoegd?In de begroting voor 1995 is meegedeeld dat een aantal investeringsprojecten
is vertraagd om de taakstelling die volgt uit de Kaderbrief 1995 op te lossen.
Omdat de meerjarenramingen in die begroting slechts informatie geven tot en
met het jaar 1999, is daarin niet zichtbaar dat er in de jaren na 1999 nog
een voorziening moet worden getroffen om die vertraagde projecten alsnog te
financieren. Het betreft hier onder meer een vertraging van de betalingsreeksen
voor de bewapende helikopters, de luchtverdedigings- en commandofregatten
en de «midlife update» van de F-16 vliegtuigen. Het totale financiële
volume dat hiermee is gemoeid, bedraagt f 650 miljoen. Uit blz. 4 van
de Novemberbrief kan niet worden geconcludeerd dat deze projecten alleen kunnen
doorgaan als er geld aan het defensiebudget wordt toegevoegd. Uit de tekst
die ingaat op spoor 3 (blz. 7 en 8) blijkt dat deze projecten, indien er geen
fondsen worden toegevoegd aan het budget, alleen doorgang kunnen
vinden ten koste van maatregelen die de operationele capaciteit van de krijgsmacht
aantasten. Voorstellen daartoe worden in de Novemberbrief niet gedaan. Door
een vermindering van de bezuinigingstaakstelling uit het regeerakkoord met
f 250 miljoen per jaar vanaf 1997 kunnen dit soort maatregelen worden
voorkomen en kan de vertraging van investeringsprojecten worden «gerepareerd». 19Kunt u ons informatie verstrekken over de uitkomsten van de gesprekken
met VROM over het uitstellen van bodemsanering tot 2010? Deze sanering is
immers al eerder uitgesteld? Acht u een dergelijk uitstel maatschappelijk
gezien verantwoord, gelet op de kostbare saneringsoperaties waar particulieren
thans voor staan?Met de bodemsanering van defensieterreinen is in 1990 begonnen. Aanvankelijk
zouden alle saneringen in 2000 zijn voltooid; nu is dit pas in 2010 het geval.
De minister van VROM heeft met het uitstel ingestemd. Wel zullen vóór
2000 alle projecten in de woningbouw worden voltooid en projecten waarbij
de volksgezondheid in het geding is. Uitstel is verantwoord, omdat ook nu
nog wordt voldaan aan de doelstelling van het Nationaal Milieubeleidsplan
II. De bodemsanering van defensieterreinen is niet eerder uitgesteld. 20Staan er tegenover de meeropbrengsten uit de verkoop van de YPR ook
tegenvallers? Hoe verloopt de verkoop van materieel tot dusverre? Zijn de
ingeboekte bedragen haalbaar?21Zijn de opbrengsten van de verkoop van overtollig materiaal op het
verwachte peil c.q. zijn daarbij in de komende jaren – afgezien van
de YPR's – extra revenuen te verwachten?De verkoop van overtollig materieel verloopt volgens verwachting en de
geraamde bedragen worden gehaald. In enkele gevallen zijn zelfs hogere opbrengsten
gerealiseerd dan voorzien, zoals bijvoorbeeld bij de verkoop van YPR-voertuigen. 22Wanneer wordt het regeringsstandpunt over de uitplaatsingsstudie
naar de Kamer gezonden? Welk gevolg denkt de regering te kunnen geven aan
de uitplaatsingsstudie?23Aan welke fondsen wordt gedacht om uitplaatsing te realiseren als
er binnen de defensiebegroting geen mogelijkheden zijn? Ziet het kabinet nog
een mogelijkheid om buiten de defensiebegroting gelden vrij te kunnen maken
voor uitplaatsing van militaire oefenterreinen? Wordt er een actief beleid
gevoerd door Defensie om elders financiële middelen te verwerven voor
de uitplaatsing van oefenterreinen?Voor de beantwoording van deze vragen wordt verwezen naar het kabinetsstandpunt
over de Beleidsstudie Uitplaatsing dat de Kamer binnenkort wordt aangeboden. 24Welke samenhang hebben de drie sporen? 27Op welke wijze wordt in de doelmatigheidsoperatie voorkomen dat de
uitkomsten hiervan de operationele capaciteit aantasten? Welke criteria worden
hiervoor aangelegd?28Is het mogelijk binnen de gestelde termijn bij spoor 1 450 miljoen
gulden te bezuinigen op de «overhead» en ondersteuning zonder
de operationele capaciteit aan te tasten?48Binnen welke randvoorwaarden opereert de Task Force doelmatigheid?
Op welke wijze wordt voorkomen dat de doelmatigheidsoperatie de operationele
kwaliteit kan aantasten?Spoor 1 van de bezuinigingsoperatie is gericht op de «overhead»
en ondersteuning binnen de defensie-organisatie. De maatregelen uit het eerste
spoor hebben geen betrekking op de operationele capaciteit van de krijgsmacht
en tasten deze dus niet aan. Spoor 2 is gericht op internationale samenwerking
en spoor 3 op maatregelen die de operationele capaciteit van de krijgsmacht
raken. Deze sporen kunnen worden beschouwd als communicerende vaten, omdat
een grotere opbrengst van de sporen 1 en 2 ertoe leidt dat maatregelen in
spoor 3 kunnen worden voorkomen.De besluitvorming over de onderzoeksresultaten in het kader van spoor
1 is nog niet afgerond. De Kamer wordt nog dit voorjaar over de stand van
zaken met betrekking tot spoor 1 geïnformeerd, voor zover mogelijk nog
vóór het kamerdebat over de Novemberbrief. 25Waarom is in het kader van de maatregelen in spoor 1 niet gekozen
voor intensivering van de samenwerking tussen de krijgsmachtdelen op het gebied
van planning en uitvoering van het financieel-economische, personeels- en
materieelbeleid en de beleidsvorming?30In de Centrale Organisatie en de Haagse staven zullen 250 arbeidsplaatsen
vervallen (pagina 16). Wanneer zal deze reductie plaatsvinden? In hoeverre
vallen hier gedwongen ontslagen?31Welke maatregelen worden overwogen ter vergroting van de doelmatigheid
binnen de Centrale Organisatie en de Haagse Staven?32«Deze beleidsstaven zullen de komende jaren nog eens met 25%
worden verkleind» (pagina 16). Binnen welke termijn zal deze operatie
worden afgerond? Wanneer zal de opdracht tot het onderzoek naar de structuur,
de taken en de werkwijze van de Centrale organisatie en de Haagse staven afgerond
zijn?33Kloppen de berichten (onder andere in de Defensiekrant) dat het onderzoek
naar de Haagse Staven is uitgesteld tot na de zomer? Zo ja, waarom vindt dit
uitstel plaats? Hoe kunnen de resultaten van de onderzoeken goed worden beoordeeld
als de Haagse Staven niet worden meegenomen? Welke gedeelten van de Haagse
Staven worden ontzien? Acht de minister het ontzien van de top van het ministerie
een juist signaal naar de rest van de krijgsmacht? Waarom wordt niet reeds
in de eerste fase van het onderzoek in spoor 1 gestudeerd op
de mogelijke reductie in de centrale organisatie en de staven van de krijgsmachtdelen
(zie de uitspraken van plv. SG Hulshof in de Defensiekrant van 10 februari
jl.)?45Als het van het hoogste belang wordt geacht dat de in het eerste
spoor voorziene maatregelen tot de beoogde besparingen leiden, waarom ligt
het dan in het voornemen van het kabinet om de reductie van de overhead voorlopig
te temporiseren?De Centrale organisatie en de Haagse staven worden in de doelmatigheidsoperatie
niet ontzien. Ook bij deze organisatie-onderdelen zullen de mogelijkheden
van bijvoorbeeld stroomlijning en integratie worden onderzocht. Dit onderzoek
is echter afhankelijk van de herziening van de taken en de organisatie van
de «overhead» en ondersteunende eenheden van Defensie. Daarom
is ervoor gekozen eerst de resultaten van de nu lopende onderzoeken in kaart
te brengen, zodat na de zomer een doelgerichte opdracht tot aanpassing van
de Centrale organisatie en de Haagse staven kan worden verstrekt.De in de Defensienota en de Prioriteitennota aangekondigde reductie van
de Centrale organisatie en de Haagse staven van de krijgsmachtdelen wordt
op dit moment uitgevoerd. Dit betekent een vermindering van het aantal beleidsfuncties
van ongeveer 2 000 nu tot ongeveer 1 750 in 1998. Daarenboven is
in november 1994 besloten tot een verdere reductie van 25% tot ongeveer 1 300
functies. Op welke wijze deze vermindering zal worden verwezenlijkt, is afhankelijk
van het hierboven genoemde onderzoek. Van zowel werkgever als werknemers zal
het uiterste worden gevergd om te voorkomen dat als gevolg van deze reductie
het aantal gedwongen ontslagen verder zal toenemen. 26Wordt in de doelmatigheidsoperatie van spoor 1 ook bezien of de verwerving
van materieel, diensten etc. interservice kan plaatsvinden (stroomlijnen verwervingsafdelingen
van de directies materieel KM/KL/ KLu)?Zie het antwoord op vraag 11. 27Op welke wijze wordt in de doelmatigheidsoperatie voorkomen dat de
uitkomsten hiervan de operationele capaciteit aantasten? Welke criteria worden
hiervoor aangelegd?28Is het mogelijk binnen de gestelde termijn bij spoor 1 450 miljoen
gulden te bezuinigen op de «overhead» en ondersteuning zonder
de operationele capaciteit aan te tasten?Zie het antwoord op vraag 24. 29a. Betekent de zinsnede op pagina 5 (23 900 X, nr. 8 herdruk)
dat de operationele capaciteit van de krijgsmacht niet wezenlijk aangetast
wordt, dat er geen functies zullen vervallen bij de brigades?b. Kan de minister een nieuw overzicht van de personeelsomvang van
de krijgsmachtdelen en de Centrale Organisatie geven voor de jaren 1998 en
2000? c. Wat wordt precies bedoeld met het begrip «overhead»?
Hoe is dit gedefinieerd?d. Welke eenheden zijn aangemerkt als «eenheden in de eerste
linie» (pagina 1)? Welke onderdelen van de krijgsmacht zullen in ieder
geval worden ontzien?a. De zinsnede dat de operationele capaciteit van de krijgsmacht niet
zal worden aangetast betekent dat de gevechtskracht bij de bezuinigingsmaatregelen
zo veel mogelijk wordt ontzien. Dit betreft naast de operationele eenheden
ook dat deel van de ondersteunende eenheden dat een voorwaardenscheppende
rol vervult voor operationeel optreden. Wel is het mogelijk dat functies vervallen
in de niet direct met het operationele optreden verbonden ondersteuning van
de eenheden.b. De meest actuele informatie over de omvang van de defensie-organisatie
in 1998 is opgenomen in de begroting voor het jaar 1995 (bijlage 1). De reductievoornemens
die werden aangekondigd in de Novemberbrief worden momenteel uitgewerkt. Een
nieuw overzicht van de personeelsomvang voor de jaren 1996 t/m 2000, ook van
de afzonderlijke beleidsterreinen, wordt opgenomen in de begroting voor 1996.c. De «overhead» omvat alle staven, dat wil zeggen zowel de
Centrale organisatie en de Haagse staven als de staffunctionarissen van alle
niet-operationele eenheden.d. Met «eenheden in de eerste linie» worden de operationele
eenheden van de krijgsmacht bedoeld. 30In de Centrale Organisatie en de Haagse staven zullen 250 arbeidsplaatsen
vervallen (pagina 16). Wanneer zal deze reductie plaatsvinden? In hoeverre
vallen hier gedwongen ontslagen?31Welke maatregelen worden overwogen ter vergroting van de doelmatigheid
binnen de Centrale Organisatie en de Haagse Staven?32«Deze beleidsstaven zullen de komende jaren nog eens met 25%
worden verkleind» (pagina 16). Binnen welke termijn zal deze operatie
worden afgerond? Wanneer zal de opdracht tot het onderzoek naar de structuur,
de taken en de werkwijze van de Centrale organisatie en de Haagse staven afgerond
zijn?33Kloppen de berichten (onder andere in de Defensiekrant) dat het onderzoek
naar de Haagse Staven is uitgesteld tot na de zomer? Zo ja, waarom vindt dit
uitstel plaats? Hoe kunnen de resultaten van de onderzoeken goed worden beoordeeld
als de Haagse Staven niet worden meegenomen? Welke gedeelten van de Haagse
Staven worden ontzien? Acht de minister het ontzien van de top van het ministerie
een juist signaal naar de rest van de krijgsmacht? Waarom wordt niet reeds
in de eerste fase van het onderzoek in spoor 1 gestudeerd op de mogelijke
reductie in de centrale organisatie en de staven van de krijgsmachtdelen (zie
de uitspraken van plv. SG Hulshof in de Defensiekrant van 10 februari jl.)?Zie het antwoord op vraag 25. 34Waarom wordt de geestelijke verzorging niet als een kerntaak gezien?
Hoeveel wordt er op de geestelijke verzorging bezuinigd? Hoe ziet de regering
de geestelijke verzorging in de krijgsmacht in de toekomst?35Kan de bezuinigingstaakstelling voor de geestelijke verzorging worden
geconcretiseerd? In hoeverre wordt rekening gehouden met een tijdelijk versterkt
beroep dat op de geestelijke verzorgers wordt gedaan als gevolg van vredesoperaties
en de ingrijpende reorganisatie van de krijgsmacht?De kerntaak van de krijgsmacht bestaat uit het operationele optreden bij
vredesoperaties, bij crisisbeheersing en bij de verdediging van het eigen
en het bondgenootschappelijke grondgebied. In het kader van de taakuitoefening
kan bij militair personeel de wens ontstaan om een beroep te doen op geestelijke
verzorging. De geestelijke verzorging is dan ook een afgeleide van de kerntaak
van de krijgsmacht.Geestelijke verzorging is een waardevolle aanvulling op de door de organisatie
geboden personeelszorg. Het voortbestaan van de geestelijke verzorging in
de krijgsmacht staat niet ter discussie. De projectorganisatie geestelijke
verzorging is gevraagd door vergroting van de efficiency een bezuiniging te
verwezenlijken die oploopt tot ten minste f 10 miljoen in het jaar 2000.
De regering stelt zich op het standpunt dat in situaties waarin militair personeel
niet van de lokale (civiele) geestelijke verzorging gebruik kan maken, Defensie
waarborgen moet verstrekken waardoor daarin kan worden voorzien. Dat doet
zich onder meer voor bij initiële opleidingen, uitzending naar het buitenland,
varen en oefenen en onder operationele omstandigheden. Aan de hulpvraag die
verband houdt met vredesoperaties en met de ingrijpende reorganisatie van
de krijgsmacht zal zeker worden voldaan. 36Kan een overzicht worden gegeven van de bezuiniging op de militaire
tehuizen sinds de Prioriteitennota, inclusief de taakstelling die voortvloeit
uit de Novemberbrief?Het nieuwe beleid met betrekking tot de militaire tehuizen (Kamerstuk
23 400 X, nr. 68) heeft onder meer geleid tot de oprichting van een koepelorganisatie
voor de bestaande tehuisorganisaties. Hieraan wordt een «lump sum»-subsidie
verstrekt.De subsidie aan de Stichting militaire tehuizen overzee (SMTO) wordt met
ingang van 1 januari 1996 omgezet van een exploitatiesubsidie eveneens omgezet
in een «lump sum»-subsidie. Hiermee wordt een besparing van ongeveer
f 100 000,- per jaar bereikt. Het jaar 1995 fungeert als overgangsjaar.
Voor het overige zijn er geen bezuinigingen voorzien. 37Op welke wijze is in de contingency-planning rekening gehouden met
de twee hoofdtaken van de krijgsmacht?De «contingency-planning» voor de algemene verdedigingstaak
geschiedt als vanouds in bondgenootschappelijk verband. De Navo houdt rekening
met snelle inzet van eenheden om conflicten in een vroeg stadium te voorkomen
of in te dammen. Daartoe beschikken de lidstaten over «reaction forces».
Een deel daarvan wordt aangemerkt als «immediate reaction forces»
(IRF), een ander deel als «rapid reaction forces» (RRF). Deze
«contingency-planning» is ook van belang voor de crisisbeheersing.
In samenhang daarmee worden ook nationale «contingency-plannen»
opgesteld voor crisisbeheersing en humanitaire hulpverlening. Daarbij wordt
rekening gehouden met een scala van inzetmogelijkheden. 38Op welke manier kan er doelmatigheid gezocht worden door het samenvoegen
van functies met die van andere departementen (automatisering, onderhoud)?Zie het antwoord op vraag 11. 39Welk instrument heeft u in gedachten voor een systeem van kostenbeheersing
waardoor de doelmatigheid kan worden gecontroleerd?40Op welke wijze zullen instrumenten worden aangewend voor duurzame
doelmatigheidsvergroting? Welke instrumenten betreft het hier? Hoe wordt het
inzicht in kosten verbeterd? Welke «bedrijfsvoeringsinstrumenten»
(pagina 6) worden bedoeld? Hoe moeten deze werken?Eén van de projecten van de «Task-force doelmatigheid»
is het actieprogramma verbeterd economisch beheer. Dit actieprogramma moet,
voortbouwend op het al geruime tijd gevoerde beleid ter verbetering van de
bedrijfsvoering, leiden tot een beter inzicht in het middelenverbruik bij
operationele en ondersteunende eenheden. Daarbij wordt in het bijzonder gekeken
naar de relatie tussen de opgedragen activiteiten en de bereikte resultaten,
naar de verantwoordelijkheid voor het bereiken van de resultaten en het kostenbewustzijn.
Het actieprogramma beoogt de motivering van commandanten tot een economisch
en doelmatig beheer.Een belangrijk onderdeel van het actieprogramma is de invoering van decentrale,
integrale bedrijfsvoeringsbudgetten. Deze budgetten zullen worden toegekend
aan de commandanten en hoofden van resultaatverantwoordelijke operationele
en ondersteunende eenheden. Naast de personele en materiële exploitatie
van de desbetreffende eenheid zullen ook de interne diensten (opleidingen,
onderhoud e.d.) en decentrale investeringen uit dit budget moeten worden gefinancierd.
Op deze wijze worden alle decentraal veroorzaakte kosten en uitgaven een verantwoordelijkheid
van de commandant ter plaatse.De uitwerking van het actieprogramma en het bezien van de implicaties
ervan voor de bestaande organisatie, processen en bestuurlijke informatiesystemen
worden in de komende maanden ter hand genomen. De invoering van maatregelen
op dit gebied is een geleidelijk proces, dat enkele jaren duurt. Zo veel mogelijk
zal aansluiting worden gezocht bij bestaande bedrijfsvoeringsplannen van de
krijgsmacht. 41Kan een overzicht per jaar worden gegeven van de bedragen die tot
2000 gehaald moeten worden uit spoor 1? In de brief staat alleen dat in 2000
ongeveer 450 miljoen gulden structureel zal worden bezuinigd. Hoe is dit bedrag
opgebouwd? Welk resultaat zal in 1998 gehaald moeten zijn?50In de brief worden nergens bedragen genoemd bij spoor 2. Van welke
bedragen wordt per jaar uitgegaan? Wat zijn de verwachtingen op langere termijn?
Er wordt gesteld dat samenwerking soms zelfs extra kosten met zich meebrengt:
Met welke kosten wordt rekening gehouden? De bedragen die met spoor 1 en spoor 2 moeten worden opgebracht, zijn
(in miljoenen guldens): 19961997199819992000
e.v. 75 150 250 350450De maatregelen ter vergroting van de doelmatigheid en de internationale
samenwerking worden nader uitgewerkt door projectgroepen. Bij het bepalen
van de oplopende reeks van f 75 miljoen in 1996 tot uiteindelijk f 450
miljoen in het jaar 2000 is rekening gehouden met een gefaseerde uitvoering
van maatregelen ter vergroting van de doelmatigheid. Nog dit voorjaar wordt
de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot spoor
1, voor zover mogelijk nog vóór het kamerdebat over de Novemberbrief.Het voornemen is de doelmatigheidsopbrengsten op een apart uitgavenartikel,
een «min-post», in de begroting zichtbaar te maken (artikel 08.03).
In elke nieuwe ontwerp-begroting worden de concrete maatregelen die in de
desbetreffende jaren worden genomen, van dit artikel afgeboekt en ten laste
van de desbetreffende deelbudgetten gebracht. 42Hoe denkt de minister over het systeem van PPS-constructie inzake
uitbesteding van projecten? Zijn hiermee besparingen te verwachten? Zo ja,
om welke bedragen gaat het?Zie het antwoord op vraag 11. 43Is de minister van mening dat ten aanzien van calamiteiten, zoals
de onlangs opgetreden wateroverlast, voldoende capaciteit aanwezig is? Wordt
de omvang van het reserve-personeel uitgebreid naar aanleiding van de wateroverlast,
zoals in NRC-H stond vermeld?Defensie is in geval van rampen of bij ernstige vrees voor het ontstaan
daarvan voorbereid op het verlenen van militaire bijstand. Zo beschikt bij
voorbeeld de Koninklijke landmacht over een «luisterplichtige»
eenheid van 400 militairen die binnen een aantal uren kan worden ingezet.
Afhankelijk van de situatie kunnen vervolgens andere eenheden worden ingezet.Ook de andere krijgsmachtdelen zijn – al dan niet met enige voorbereidingstijd –
in staat tot snelle bijstandsverlening aan het bevoegd gezag. De huidige bijstandscapaciteit
is toereikend.Met Binnenlandse Zaken wordt op korte termijn bekeken op welke wijze Defensie
ondanks de verkleining van de krijgsmacht ook in de toekomst de «vangnetfunctie»
bij de rampenbestrijding kan vervullen. 44Is er sprake van samenwerking op het gebied van training, opleiding
en operationele planning tussen het Korps Mariniers en de Luchtmobiele Brigade?
Valt deze samenwerking nog verder te intensiveren?Er bestaat een goede samenwerking tussen het Korps mariniers en de Luchtmobiele
brigade. Deze samenwerking betreft onder meer uitwisselen op staf- en werkniveau
van gegevens en ervaringen opgedaan in (VN-)vredesoperaties.
Daarnaast wordt een aantal gezamenlijke cursussen gegeven. Op materieelgebied
wordt samengewerkt bij de verwerving van uitrusting en bewapening voor het
Korps mariniers en voor de Luchtmobiele brigade. Het bataljon van de Luchtmobiele
brigade in Bosnië-Hercegovina maakt gebruik van het rupsvoertuig BV-206
van het Korps mariniers. 45Als het van het hoogste belang wordt geacht dat de in het eerste
spoor voorziene maatregelen tot de beoogde besparingen leiden, waarom ligt
het dan in het voornemen van het kabinet om de reductie van de overhead voorlopig
te temporiseren?Zie het antwoord op vraag 25. 46Welke van de niet-kerntaken worden 1) gebundeld; 2) verkleind dan
wel 3) afgestoten (bijlage 3, pagina 16)?Zie het antwoord op vraag 11. 47Worden de ervaringen van de Koninklijke luchtmacht m.b.t. het inhuren
van externe adviseurs (23 900 X nr. 22, pagina 3) ook door de andere
krijgsmachtdelen gedeeld? Op welke wijze worden bij de andere krijgsmachtdelen
organisatie-adviesprojecten begeleid?Ook de Koninklijke marine en de Koninklijke landmacht hebben vastgesteld
dat in het verleden de inschakeling van externe adviseurs niet altijd een
aantoonbare meerwaarde heeft gehad. Als gedragslijn wordt thans door alle
krijgsmachtdelen gehanteerd dat organisatie-adviesprojecten in beginsel door
Defensie zelf worden uitgevoerd. Opdrachten aan externe adviesbureaus worden
verstrekt op basis van een vooraf vastgesteld te leveren produkt, met een
tijdschema van vaste rapportagemomenten en met een taakstellend budget. 48Binnen welke randvoorwaarden opereert de Task Force doelmatigheid?
Op welke wijze wordt voorkomen dat de doelmatigheidsoperatie de operationele
kwaliteit kan aantasten?Zie het antwoord op vraag 24. 49Welke concrete nieuwe activiteiten zijn al opgestart in spoor 2?In het kader van spoor 2 zijn potentiële samenwerkingsprojecten onderzocht.
Daarover zijn besprekingen gevoerd of heeft intern onderzoek plaatsgevonden.
De besprekingen over Belgisch-Nederlandse marinesamenwerking hebben geleid
tot de ondertekening op 28 maart jl. van een nieuwe overeenkomst. Deze betreft
niet alleen de samenvoeging van de operationele staven in het hoofdkwartier
van de commandant Zeemacht in Nederland, maar ook het gezamenlijk opereren
van de eenheden, het afstemmen en waar mogelijk combineren van opleidingen,
het verdiepen van de samenwerking op het gebied van logistiek en materieel
en het in voorkomende gevallen afstemmen van scheepsbouwprogramma's. Op 28
maart jl. is eveneens een intentieverklaring getekend over de samenwerking
tussen de Belgische en de Nederlandse luchtmacht. Met Duitsland wordt intensief samengewerkt in het Duits-Nederlandse legerkorps,
dat midden dit jaar operationeel wordt. Verdergaande samenwerking op deelgebieden
wordt nog onderzocht.Met het Verenigd Koninkrijk worden besprekingen gevoerd die ertoe kunnen
leiden dat naast de reeds bestaande maritieme banden ook samenwerking op andere
gebieden tot stand komt. 50In de brief worden nergens bedragen genoemd bij spoor 2. Van welke
bedragen wordt per jaar uitgegaan? Wat zijn de verwachtingen op langere termijn?
Er wordt gesteld dat samenwerking soms zelfs extra kosten met zich meebrengt.
Met welke kosten wordt rekening gehouden?Zie het antwoord op vraag 41. 51Bij de begrotingsbehandeling stelde u dat de Navo-bondgenoten verkleining
van de operationele capaciteit afwijzen. Bestond bij hen hiervoor vrees na
het lezen van de Novemberbrief? Hoe gaat u hiermee om? Hoe luidde de uitslag
van het landenexamen dit keer? Werd er getwijfeld aan de capaciteit van Nederland
om zijn taken naar behoren te verrichten zoals sommige kranten suggereerden?Tijdens het vorig jaar gehouden landenexamen bleek dat de bondgenoten
van mening waren dat de plannen uit de Prioriteitennota onverkort moeten worden
uitgevoerd. De aankondiging van een volgende bezuinigingsronde, korte tijd
na het opstellen van de Prioriteitennota leidde tot bezorgdheid. De bondgenoten
konden instemmen met besparingen die worden gevonden door rationalisatie van
de «overhead» en door het intensiveren van internationale samenwerking.
Verdere reducties van operationele eenheden of het uitstellen van investeringen
ten behoeve van de modernisering werden niet ondersteund. De bondgenoten waren
voorts van oordeel dat ernstige gevolgen voor operationele middelen en de
inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht moesten worden verwacht, indien
de voor de uitvoering van aangekondigde plannen benodigde fondsen niet ter
beschikking zouden worden gesteld. 52Is er op dit moment overleg gaande tussen de Navo-partners over de
afstemming van de bezuinigingen op defensie tussen de verschillende landen?
Hoe worden de reorganisatieprocessen in de verschillende landen op elkaar
afgestemd?Het «Nato Defence Planning Proces» heeft tot doel de defensieplannen
van de Navo-partners op elkaar af te stemmen. Hiermee wordt beoogd er voor
te zorgen dat de Navo blijft beschikken over een zowel in kwalitatief als
kwantitatief opzicht uitgebalanceerde militaire capaciteit waarmee de taken
van het bondgenootschap op een goede wijze kunnen worden uitgevoerd. Jaarlijks
legt ieder land zijn defensieplannen ter beoordeling aan de bondgenoten voor.
Vóór de vaststelling van de Novemberbrief zijn de partners over
de Nederlandse defensieplannen geïnformeerd. 53Op de ministeriële vergadering van de WEU in Noordwijk is een
eerste aanzet gegeven tot internationale kosten en investeringen, zoals de
deelinvestering in de aanschaf van een Europees satellietsysteem. Waarom zijn
deze kosten niet opgenomen in de begroting? Hoeveel bedragen
deze? Welke kosten zijn verder te verwachten in het kader van het Europees
veiligheidsbeleid?Nederland neemt deel aan het centrum voor beeldinterpretatie in Torrejòn,
Spanje. Bij de oprichting daarvan in 1993 heeft Nederland zich tot en met
1995 verplicht tot een bijdrage van ongeveer f 5 miljoen. Naar verwachting
zal in mei over de voortzetting van dit centrum worden beslist. Als de beslissing
positief uitvalt, zal Nederland blijven deelnemen. Hiervoor is in de begroting
een bedrag van f 1,7 miljoen per jaar opgenomen.De WEU verricht studie naar de operationele, technische, organisatorische
en financiële voorwaarden voor de mogelijke verwerving van een Europees
aardobservatie-satellietsysteem. Volgens een voorlopige schatting van de kosten
zou een Nederlandse bijdrage aan dit systeem minimaal f 65 miljoen per
jaar bedragen voor een interimsysteem dat tot 2005 zou functioneren. De Nederlandse
bijdrage voor het definitieve systeem zou tot ongeveer het dubbele kunnen
oplopen. Naar verwachting zal tijdens de ministeriële WEU-vergadering
in november 1995 een besluit worden genomen over het aardobservatie-satellietsysteem.
Nederland gaat ervan uit dat de met het systeem te verkrijgen strategische
informatie ook uit andere, eventueel commerciële, bronnen mogelijk zal
zijn. Daarom zijn noch in de plannen, noch in de begroting gelden voor deelname
aan dit programma opgenomen.Zie ook de dezer dagen aan de Kamer gezonden brief over internationale
samenwerkingsprojecten. 54Worden ook de mogelijkheden bestudeerd voor nauwere samenwerking
tussen de landstrijdkrachten van Nederland en België? Waaraan wordt in
dit verband gedacht?Er bestaat reeds een nauwe samenwerking tussen de landstrijdkrachten van
Nederland en België. Zo wordt gebruik gemaakt van elkaars opleidings-
en oefenfaciliteiten. De samenwerking spitst zich toe op het gebruik van simulatoren
en andere oefenfaciliteiten en het volgen van cursussen. De Koninklijke landmacht
en het Korps mariniers maken veelvuldig gebruik van het door België beheerde
oefenterrein Vogelsang in Duitsland en van oefenmogelijkheden in de Ardennen.
Belgische eenheden maken regelmatig gebruik van het Infanterie Schietkamp
De Harskamp (met name het daar aanwezige oefendorp). Momenteel wordt overleg
gevoerd over verdere samenwerking. Door de verkleining van beide krijgsmachten
is op sommige gebieden overcapaciteit ontstaan. Onderzocht wordt of benutting
hiervan kan leiden tot kostenbesparingen.Ook wordt met België overlegd over mogelijke samenwerking bij de
verwerving van defensiematerieel. 55Kan nader worden ingegaan op de versterking van de maritieme samenwerking
met Duitsland (zie ook rede minister Voorhoeve in Ebenhausen, Duitsland 18
februari jl.)? In welke fase bevindt zich het overleg over een gezamenlijke
LRMP en zou dit te zijner tijd ook de gezamenlijke aanschaf van een Nederlands
toestel kunnen betekenen? Welke locatie-opties worden hierbij onderzocht?De Koninklijke marine werkt sedert lange tijd samen met de marines van
bondgenoten, ook met die van Duitsland. De samenwerking met Duitsland is de
laatste jaren geïntensiveerd, onder meer door gezamenlijke
oefeningen, samenwerking bij opleidingen en het wederzijds gebruik van faciliteiten.
Met het oog op verdere versterking van de samenwerking wordt ook de samenwerking
tussen beide groepen maritieme patrouillevliegtuigen bezien. Deze besprekingen
hebben nog geen concrete voorstellen opgeleverd. 56In welke gevallen brengt internationale samenwerking nieuwe kosten
met zich mee? Welke dekking is daar voor gevonden?Internationale samenwerking kan tot kostenverhoging leiden wanneer gemeenschappelijke
faciliteiten moeten worden opgebouwd of bestaande moeten worden geïntegreerd.
Dit is ook het geval als de samenwerking een doelmatiger uitvoering van activiteiten
beoogt. Het beleid is erop gericht bij internationale samenwerking geen nieuwe
kosten te maken. 57Welke extra uitgaven voorziet men als gevolg van de uitwerking van
het concept van de Combined Joint Task Forces in het kader van het Partnership
for Peace-programma? Welke afspraken zijn hierover gemaakt binnen de NAVO?58Welke extra uitgaven voorziet men als gevolg van de militaire samenwerking
met Midden- en Oosteuropese landen?Zowel binnen de NAVO als de WEU wordt het CJTF-concept uitgewerkt. Het
concept speelt een essentiële rol bij het versterken van de operationele
rol van de WEU, daar het de WEU de beschikking zal geven over middelen om
militaire operaties uit te voeren. Nederland streeft naar het gebruik door
de WEU van bestaande onderdelen van de NAVO-structuur waardoor duplicering
kan worden voorkomen. Indien daarover overeenstemming kan worden bereikt,
zijn er aan de uitwerking van het CJTF-concept slechts beperkte extra kosten
verbonden.In het «Partnership for Peace» (PfP) wordt onderscheid gemaakt
tussen nationaal en internationaal te dragen kosten. Uitgangspunt binnen het
PfP is dat de partners hun eigen deelname financieren. In bepaalde gevallen
is een financiële tegemoetkoming mogelijk. De bilaterale defensiesamenwerkingsprogramma's
met Midden- en Oosteuropese landen worden zo veel mogelijk afgestemd op het
PfP. De kosten voor de Nederlandse bilaterale samenwerkingsprogramma's worden
voor 1995 geraamd op f 4,5 miljoen. De kosten voor deelname aan activiteiten
in internationaal verband worden geraamd op f 0,5 miljoen. NAVO-activiteiten
op dit terrein worden gefinancierd op basis van de contributies van de NAVO-landen
aan de bestaande budgetten. 59Waarom zijn de projecten zoals genoemd op pagina 3 (vertraging financiering
a.g.v. Kaderbrief 1995) niet dezelfde projecten als genoemd in punt 1 van
bijlage 4 (pagina 18)?60Hoe verhoudt zich het bedrag van 474 miljoen gulden (subtotaal maatregelen
uit de Kaderbrief 1995, bijlage 4) tot het bedrag van 650 miljoen gulden (vertraagde
Kaderbrief), vermeld in het overzicht verwerking regeerakkoord defensie (pagina
19)?In de defensiebegroting voor het jaar 1995 (Kamerstuk 23 900 X, nr.
2, blz. 3) is vermeld dat de taakstelling voor 1995 deels wordt ingevuld door een aantal investeringsprojecten financieel te herfaseren. Het betreft
de bewapende helikopters (voor een totaalvolume van f 354 miljoen), de
luchtverdedigings- en commandofregatten (voor f 111 miljoen), en de «midlife
update» van de F-16-jachtvliegtuigen (voor f 9 miljoen). Op blz.
3 van de Novemberbrief worden de eerste twee projecten genoemd. Aanvankelijk
was ook een vertraging voorzien van nieuwe investeringen voor de vijfde mobilisabele
brigade met een volume van f 171 miljoen. In totaal bedroegen de vertragingen
dus f 650 miljoen. In de Novemberbrief is ervoor gekozen de vertraging
van investeringen voor de vijfde brigade ongedaan te maken en in plaats daarvan
enkele andere projecten van de Koninklijke landmacht te vertragen. In bijlage
4, punt 3b van de Novemberbrief zijn laatstgenoemde projecten inbegrepen. 61Wat wordt bedoeld met de zinsnede «maatregelen met een ongunstige
uitwerking op de operationele capaciteit van de krijgsmacht stellen wij niet
voor» (pagina 8)? Op welke manier denkt u te kunnen verhinderen dat
uitstel van investeringen leidt tot aantasting van de operationele capaciteit
van de krijgsmacht?De passage geeft het vaste voornemen weer de Prioriteitennota op een verantwoorde
wijze uit te voeren, dat in het regeerakkoord is overeengekomen. Het aantasten
van de operationele capaciteit is daarmee in strijd, omdat daardoor de taken
die de krijgsmacht zijn opgedragen niet naar behoren kunnen worden uitgevoerd.
Het voorstel om de bezuinigingstaakstelling vanaf 1997 met f 250 miljoen
per jaar te verminderen is er mede op gericht om de vertraagde investeringen
binnen afzienbare termijn te «repareren». Aldus wordt aantasting
van de operationele capaciteit zo veel mogelijk voorkomen. 62Kan een nadere uitsplitsing worden gegeven van het bedrag van 250
miljoen gulden dat benodigd is en niet bezuinigd kan worden? Hoe is dit bedrag
opgebouwd? In het financiële overzicht wordt gesproken over een structureel
probleem van 155 miljoen. Hoe is dit opgebouwd?Door maatregelen die tot doel hebben het vergroten van de doelmatigheid
en door het intensiveren van internationale samenwerking kunnen forse besparingen
worden bereikt. Als deze besparingen f 450 miljoen opleveren en als rekening
wordt gehouden met de effecten van de in de begroting-1995 aangekondigde bezuinigingsmaatregelen,
resteert een «gat» van f 155 miljoen om de bezuinigingstaakstelling
van f 914 miljoen te bereiken.Vanaf 1997 is een bedrag nodig van f 250 miljoen per jaar om beide
genoemde knelpunten op te lossen. Het betreft het voorzien in het structurele
tekort (f 155 miljoen) en het scheppen van reparatiecapaciteit (f 95
miljoen per jaar) om de vertraging van investeringsprojecten te «repareren». 63Welke afspraken zijn in het kabinet gemaakt omtrent het niet verder
bezuinigen op Defensie? Waarop is de «veronderstelling» gebaseerd
«dat er in deze kabinetsperiode geen additionele kortingen op het defensiebudget
worden aangebracht» (pagina 8)?In het kabinet zijn geen afspraken gemaakt over het niet verder bezuinigen
op Defensie. De veronderstelling dat er niet verder bezuinigd zal worden,
berust op de overweging dat de in de Novemberbrief opgenomen invulling van
de taakstelling uit het regeerakkoord voldoet aan de randvoorwaarde
van een verantwoorde uitvoering van de Prioriteitennota. Een verdere bezuiniging
zou kunnen leiden tot aantasting van de operationele capaciteit zoals beschreven
in de Prioriteitennota. 64Op pagina 8 (23 900 X, nr. 8) staat een streefpercentage van
29 voor de investeringsquote genoemd. Verder wordt vermeld dat de investeringsquote
voor 1996 24,5% zou bedragen, terwijl in de begroting een percentage van 22
wordt genoemd. Hoe is dit te verklaren? Wat is nu precies het streefgetal?
Hoe wordt de investeringsquote precies berekend? Hoe is deze de afgelopen
tien jaar geweest? Hoe zal de investeringsquote dit jaar zijn? Wanneer zal
de investeringsquote weer op het gewenste peil gebracht zijn? En met welke
financiële middelen? Hoe kan de investeringsquote verlaagd worden zonder
dat de operationele sterkte wordt aangetast? Zijn er omstandigheden die de
verlaging van de investeringsquote rechtvaardigen?De investeringsquote geeft het aandeel van de bouw- en groot-materieelartikelen
in de totale defensiebegroting weer. In de Novemberbrief is meegedeeld dat
de investeringsquote bij een volledige invulling van de taakstelling uit het
regeerakkoord in de periode 1996 t/m 1998 gemiddeld 24,5% zou bedragen. Bij
een gedeeltelijke invulling zal de investeringsquote hoger zijn (zie het antwoord
op vraag 65). De 22% heeft betrekking op de vermoedelijke uitkomst over 1994
zoals vermeld in de ontwerpbegroting voor 1995 (blz. 54). De quote die uit
de ontwerpbegroting1995 voortvloeit bedraagt 22,0%.De Prioriteitennota noemt een streefpercentage van 28 à 30. De
bezuinigingen van de afgelopen jaren hebben geleid tot vertraging van investeringsprojecten
waardoor de investeringsquote onder het gewenste niveau is gekomen. Het streven
is om de investeringsquote op middellange termijn op het in de Prioriteitennota
genoemde niveau te brengen.De investeringsquote bedroeg de afgelopen tien jaar: 198532,2 198631,9198730,1 198827,9 198927,2 199025,7199125,0 199224,4 199320,5 199421,565Blijft in de periode 1996 t/m 1998 de investeringsquote in het geval
van het niet aantasten van de projecten in bijlage 4 van de beleidsbrief ad
1,3 miljard op het niveau van 29% gehandhaafd?Als ter volledige invulling van de bezuinigingstaakstelling uit het regeerakkoord
een groot aantal belangrijke investeringsprojecten zou moeten worden uitgesteld
(zoals beschreven in bijlage 4), dan zou de investeringsquote in de periode
1996 t/m 1998 gemiddeld ongeveer 24,5% bedragen. Als genoemde projecten volgens
plan verwezenlijkt kunnen worden, bedraagt de investeringsquote in deze periode
gemiddeld 27,7%. 66Betekent het gestelde op pagina 8 over de eenmalige injectie van
196 miljoen voor aan vredesoperaties gerelateerde investeringen dat deze injectie niet nodig is indien voor de 250 miljoen een oplossing wordt
gevonden? Om welke investeringen gaat het precies?Ja. In bijlage 4 van de Novemberbrief is onder punt 3a opgesomd om welke
investeringsmaatregelen het gaat. 67Kan de minister zijn oordeel geven over het pleidooi van de Adviesraad
Vrede en Veiligheid voor de instelling van een bijzondere begrotingspost voor
uitgaven ten behoeve van vredesoperaties en grote calamiteiten, waar defensie
en/of ontwikkelingssamenwerking een beroep op kunnen doen?68In hoeverre valt te vrezen dat de voorzieningen voor vredes- en humanitaire
operaties onvoldoende zijn?In de defensiebegroting worden op het artikel 08.02 «Vredesoperaties»
zowel de VN-contributies verantwoord als ook de additionele uitgaven als gevolg
van de Nederlandse deelname aan vredesoperaties. Met ingang van de ontwerpbegroting-1995
is voor de uitgaven vredesoperaties structureel een bedrag van ruim f 304
miljoen beschikbaar. Naar de huidige inzichten en uitgaande van de huidige
Nederlandse inspanningen zal deze begrotingsvoorziening voldoende zijn om
de uitgaven vredesoperaties in 1995 te financieren.Bovengenoemde structurele begrotingsvoorziening in de defensiebegroting
is het gevolg van het samenbrengen van de beschikbare financiële middelen
voor de uitgaven vredesoperaties op één begrotingshoofdstuk.De gedachte van de Adviesraad voor Vrede en Veiligheid om een internationaal
calamiteitenfonds op de rijksbegroting in te richten komt ter sprake in de
herijking buitenlands beleid, die later dit jaar wordt afgerond. 69Is er voldoende structurele ruimte om de voorziene investeringsvertragingen
en -ombuigingen in de volgende planperiode(s) door te voeren? Leidt het boeggolf-effect
in de periode 1998–2004 tot overuitputting en is niet nu al te voorzien
dat er in het planbudget voor dat tijdvak geen structurele investeringsruimte
meer aanwezig is? Leidt uitstel in dit geval niet tot afstel?De bezuinigingstaakstelling van het regeerakkoord noodzaakt onder meer
tot vertragingen van investeringen. Die vertragingen veroorzaken een boeggolf-effect.
Indien de taakstelling uit het regeerakkoord vanaf 1997 met f 250 miljoen
per jaar wordt verminderd, is er voldoende ruimte om de in de Prioriteitennota
geplande investeringen in de komende jaren te realiseren. Als die vermindering
achterwege blijft, is het onvermijdelijk dat ook investeringen moeten worden
geschrapt en structurele maatregelen moeten worden genomen die de operationele
capaciteit aantasten. 70Welke gevolgen zal het afnemen van de investeringsquote hebben voor
de werkgelegenheid in de Nederlandse defensie-industrie?Op termijn heeft een afnemende investeringsquote een nadelige consequentie
voor de werkgelegenheid in de Nederlandse defensie-industrie. Het effect hiervan
op de werkgelegenheid is moeilijk te kwantificeren. Hierbij spelen ook andere
factoren een rol. Te denken valt aan de mate waarin de Nederlandse
defensie-industrie opdrachten uit het buitenland kan verwerven. Ook wordt
gewezen op het feit dat de meeste defensie-industrieën in Nederland ook
produkten leveren op de civiele markt. De ontwikkelingen in die markt zijn
evenzeer van belang voor de werkgelegenheid bij de desbetreffende bedrijven. 71Wat zijn de gevolgen van de herfasering van de Midlife Update F16
voor dit project? Zal er vertraging optreden? Zo ja, hoeveel vertraging? Welke
onderdelen van de MLU zullen worden getroffen door de maatregelen uit de Novemberbrief?
Welke maatregelen worden bedoeld?De maatregel ten aanzien van de «midlife update» van de F-16
betreft uitsluitend een herfasering van het betalingsschema. Hierbij is dus
geen sprake van een herfasering van de uitvoering van het project. 72Wat zijn de gevolgen van de «bijstelling projectuitvoering»
van de LC-fregatten? Zal er vertraging in het project optreden? Zo ja, hoeveel
vertraging? Wat behelst precies «bijstelling projectuitvoering»?
Welke onderdelen van het project zullen worden getroffen?Zie het antwoord op vraag 17. 73Hoe staat het met het evaluatierapport van de YPR-inzet in Bosnië?
Zijn er al gegevens beschikbaar?Er bestaat geen afzonderlijk evaluatierapport over de inzet van YPR-voertuigen
in Bosnië. In het situatierapport over de studiefase van het project
«VN-voertuig» zal nader worden ingegaan op de inzet van de YPR
in Bosnië. Dit situatierapport wordt naar verwachting nog voor het zomerreces
aan de Kamer aangeboden. 74Vanaf welke datum worden de YPR's vervangen?De vervanging van de YPR is voorzien vanaf het jaar 2000. 75In hoeverre voldoen de huidige mijnruimsystemen bij inzet in VN-operaties?De Koninklijke landmacht beschikt niet over mijnenruimsystemen. Het ruimen
van mijnen en explosieven geschiedt op twee manieren. De eerste methode is
ontmanteling en aansluitend verwijdering door personeel van de Explosieven
Opruimingsdienst (EOD). De tweede methode is het onschadelijk maken met behulp
van explosieven door personeel van genie-eenheden en de EOD. Deze ruimmethoden
voldoen tijdens VN-operaties. Ze zijn echter relatief gevaarlijk en zeer arbeidsintensief. 76Welk verbindingssysteem wordt vervangen door de SCRA en in welke
opzichten voldoet dat systeem niet meer, bijvoorbeeld bij inzet in Bosnië?Het «Single Channel Radio Access» (SCRA) is niet bedoeld om
een bestaand systeem te vervangen, maar is een uitbreiding van het bestaande
«Zodiac»-systeem. Daardoor wordt communicatie met en tussen mobiele
gebruikers mogelijk. Het SCRA is te vergelijken met een autotelefoonsysteem
dat is aangepast aan specifieke militaire (beveiligings)eisen.
Hiermee wordt de vereiste operationele aanvulling verkregen op het bestaande
systeem, dat slechts communicatiemogelijkheden biedt tussen vaste locaties. 77De F-16's hebben op dit moment nog geen nachtzicht- en Laser Designator-apparatuur.
Wat is de huidige procedure bij aanvraag van nachtelijke luchtsteun door bijvoorbeeld
Dutchbat in Bosnië? Treden dan toestellen van bondgenoten op die wel
over deze apparatuur beschikken?Voor nachtelijke operaties boven Bosnië worden uitsluitend toestellen
van bondgenoten ingezet die beschikken over nachtzichtapparatuur. 78Waarom beschikken de Nederlandse eenheden in voormalig Joegoslavië
niet over lange dracht precisiegeweren voor zelfverdediging tegen sluipschutters
en de Franse en Britse troepen wèl?De Koninklijke landmacht heeft de beschikking over richtkijkers voor het
standaardgeweer Fal. Daarmee kan precisievuur worden afgegeven op doelen tot
op ongeveer 500 meter afstand. Bij de vervanging van het geweer Fal door het
geweer Diemaco wordt een aantal nieuwe wapens voorzien van speciale kijkers
voor het afgeven van precisievuur en worden opleidingen verzorgd voor een
geselecteerde groep schutters. 79Binnen welke termijn komen de Nederlandse troepen binnen het verband
van het Nederlands-Duitse legerkorps kwalitatief op hetzelfde niveau als Duitsland
voor wat betreft de dracht van vuurmonden, onbemande verkenningsvliegtuigen,
mijnenlegmiddelen en radar-doelopsporingsapparatuur?De vervanging van de getrokken vuursteunmiddelen M-114/39 is voorzien
vanaf 1999. De vervanging van de M-109 is in de plannen opgenomen vanaf 2005.
Na deze vervanging komt de Koninklijke landmacht wat de artillerie betreft
op een kwalitatief niveau dat gelijkwaardig is aan dat van de Bundeswehr.Onbemande verkenningsvliegtuigen worden ingevoerd vanaf 1998. De Bundeswehr
beschikt weliswaar al enige jaren over «drones», maar heeft de
komende jaren nog geen onbemande verkenningsvliegtuigjes.De verwerving van mijnenlegmiddelen is voorzien vanaf 2001. De Koninklijke
landmacht beschikt dan gedeeltelijk over middelen die gelijkwaardig zijn aan
die van de Bundeswehr. De Bundeswehr beschikt reeds over met de MLRS verschietbare
mijnen. De Koninklijke landmacht verwerft vanaf 2000 mijnen die door de M-109
moeten worden verschoten. Door onder meer de verschillen in dracht van de
te gebruiken wapensystemen zijn Duitse en Nederlandse mijnensystemen niet
vergelijkbaar.De verwerving van radardoelopsporingsmiddelen voor de Bundeswehr is in
een vergevorderd stadium. De invoering van de «Gevechtsveld Controle
Radar» bij de Koninklijke landmacht is voorzien vanaf 1999. Tevens is
in de plannen de verwerving van met die van de Bundeswehr gelijkwaardige grondgebonden
opsporingsmiddelen voor grondwapensysteembestrijding voorzien vanaf 1999. 80Welke vervangingsinvesteringen voorziet men voor de komende jaren
als gevolg van slijtage van materieel in vredesoperaties? Is hier een bepaalde
berekeningssleutel voor? Is er inzicht in de extra exploitatiekosten die ontstaan
zijn als gevolg van intensiever gebruik van materieelbij vredesoperaties?
Welk materieel zal eerder vervangen moeten worden dan verwacht door intensiever
gebruik?Zie het antwoord op vraag 9. 81Hoe wordt voorkomen dat verlaging van de normen bij het onderhoud
de veiligheid zal aantasten?Bij de verlaging van de technische normen voor de uitvoering van onderhoud
zal ervoor worden gezorgd dat de veiligheid niet in gevaar komt. 82Wat wordt bedoeld met de «tijdelijke verwerking van het inkoopbeleid»
in het financiële overzicht (pagina 19)?De uit het regeerakkoord voortvloeiende bezuinigingstaakstelling van f 40
miljoen, die moet worden bereikt door vergroting van de efficiency van het
inkoopbeleid wordt voor de jaren 1996 tot en met 1999 ingevuld met de opbrengsten
van spoor 1. Voor de latere jaren zal genoemde taakstelling meer specifiek
worden ingevuld. 83Op welke wijze wordt er binnen het defensiebudget rekening gehouden
met ontstane en toekomstige financiële tegenvallers (bv. KDC-10)? Komen
die bovenop het openstaande bedrag (rest-problematiek) of worden die binnen
het betreffende krijgsmachtdeel gecompenseerd? Welke effecten heeft dit op
de operationele capaciteit van de krijgsmachtdelen?In beginsel worden tegenvallers binnen het desbetreffende krijgsmachtdeel
gecompenseerd. Indien dat niet mogelijk blijkt danwel onaanvaardbare gevolgen
zou hebben, wordt op centraal niveau een voorziening getroffen, rekening houdend
met de geldende prioriteiten. Steeds wordt als uitgangspunt gehanteerd dat
de operationele capaciteit van de krijgsmacht zoals beschreven in de Prioriteitennota
niet mag worden aangetast. 84Hoeveel gedwongen ontslagen zullen er zijn? Waar zijn deze personen
werkzaam geweest? Hoeveel personeelsleden gesplitst in militairen en burgers
voor de drie krijgsmachtonderdelen hebben sinds de verschijning van de «Novemberbrief»
de militaire dienst reeds gedwongen verlaten? Hoeveel zullen de komende maanden
tot eind 1995 naar verwachting de dienst gedwongen verlaten?85Hoeveel personeelsleden zijn binnen de krijgsmacht overgeplaatst?
Hoeveel hebben binnen de overheid elders (gemeenten, ministeries e.d.) werk
gevonden?De beleidsvoornemens die zijn aangekondigd in de Novemberbrief worden
op dit moment in een projectorganisatie uitgewerkt tot concrete maatregelen.
De eerste gevolgen hiervan voor het personeel worden in 1996 verwacht. Er
zijn tot nu toe geen personeelsleden ontslagen of naar elders
overgeplaatst als gevolg van de Novemberbrief en dat wordt voor 1995 ook niet
verwacht. De Kamer wordt in de memorie van toelichting bij de begroting voor
1996 ingelicht over de voortgang van de herplaatsingsinspanningen. Naar verwachting
zal het eerder aangekondigde aantal van 1 000 gedwongen ontslagen als
gevolg van de in de Prioriteitennota aangekondigde maatregelen door de Novemberbrief
niet toenemen. Zie in dit verband ook het antwoord op de vragen 90, 98 en
99. 86Hoe zijn de mogelijkheden van herplaatsing voor personeel tussen
de 35 en 50 jaar?In samenwerking met onderzoeksbureau Research voor Beleid wordt een zogenoemde
arbeidsmarkt-monitor ontwikkeld. Deze monitor heeft tot doel de arbeidsmarktpositie
van Defensie te bepalen, zowel voor wat betreft de instroom (werving) als
uitstroom (herplaatsing). Naar verwachting kan de Kamer hierover in de tweede
helft van 1995 nader worden ingelicht. Overigens blijkt in de praktijk dat
de mogelijkheden voor succesvolle herplaatsing afnemen, naarmate de herplaatsingskandidaat
ouder is. Vandaar ook dat het beleid er thans op wordt gericht ook jongeren
voor herplaatsing in aanmerking te brengen om zodoende binnen de organisatie
ruimte te scheppen voor ouderen wier functie wordt opgeheven. 87Wat is het standpunt van de minister ten aanzien van koppeling van
plaatsing van belangrijke defensie-orders bij de industrie met overname van
defensiepersoneel door het betreffende bedrijf?De belangrijkste bij de verwerving van materieel gehanteerde criteria
zijn prijs, kwaliteit en levertijd. Overname van defensiepersoneel is hierbij
doorgaans niet aan de orde. In bepaalde situaties kan evenwel bij het uitbesteden
van eerder door Defensie verrichte werkzaamheden het overnemen van personeel
een onderdeel van de overeenkomst vormen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij
een cateringcontract en bij het contract voor de militaire ziektekostenverzekering. 88«Als regel zal extern geen burgerpersoneel meer worden geworven»
(pagina 9). Waarom gebeurt dit wel in het blad «Vacant»?Wellicht wordt gedoeld op het zogenoemde «Vacblad», een periodieke
uitgave die wordt toegestuurd aan HBO-ers en academici die interesse hebben
getoond voor een functie bij het ministerie van Defensie. Het blad belicht
onderdelen van de defensie-organisatie waar burgers werkzaam zijn; soms worden
dan vacatures voor HBO-ers en academici bij het desbetreffende deel van de
organisatie gepubliceerd. Dit gebeurde voor het laatst in oktober 1994, maar
ook in de toekomst zullen soms vacatures worden gemeld. De aankondiging in
de Novemberbrief dat «als regel» geen burgerpersoneel van buitenaf
wordt geworven, betekent in de praktijk dat externe publikatie van vacatures
uitsluitend wordt toegestaan wanneer het essentiële functies betreft
waarvoor bij Defensie en bij andere ministeries geen geschikte (herplaatsings)kandidaten
zijn gevonden. 89Wat zijn de resultaten van de werving bij de landmachteenheden? Wordt
reeds voor alle eenheden geworven? Hiervoor wordt verwezen naar de rapportage over de werving die in maart
aan de Kamer is aangeboden. 90Welke afspraken zijn in het kabinet gemaakt over optimale interdepartementale
medewerking? Welke afspraken zijn gemaakt over interdepartementale herplaatsing?
Hoeveel personeel zal herplaatst kunnen worden bij andere ministeries? Zijn
er al convenanten afgesloten? Welke garanties zijn er dat andere departementen
zich zullen inspannen om overtollig defensiepersoneel te herplaatsen? Op welke
wijze wordt dit bewaakt? Is de minister bereid halfjaarlijks te rapporteren
over de resultaten van het herplaatsingsbeleid?In februari jongstleden zijn nadere afspraken gemaakt over de bijdragen
van andere ministeries aan het oplossen van de overtolligheidsproblematiek
van Defensie. Deze houden in dat Defensie zich, naast het oplossen van de
overtolligheid als gevolg van de Prioriteitennota, zal inspannen om de helft
van de extra overtolligheid als gevolg van de Novemberbrief op te vangen (ongeveer
400 overtolligen per jaar). De andere ministeries hebben toegezegd bij te
dragen aan het oplossen van de andere helft van die extra overtolligheid.Eén onderdeel van de afspraken is een verdere intensivering van
het benutten van de Gemeenschappelijke Vacaturebank Rijksoverheid. Dit houdt
in dat alle vacatures van de ministeries die niet worden gevuld door eigen
herplaatsingskandidaten, in de Gezamenlijke Vacaturebank Rijksoverheid zullen
worden gepubliceerd. Voorts zullen de ministeries geen vacatures extern publiceren
dan nadat is vastgesteld dat geen geschikte herplaatsingskandidaten bij de
andere ministeries voorhanden zijn. Van defensiezijde zal zo goed mogelijk
worden aangesloten bij de behoefte aan personeel van de andere ministeries
door waar mogelijk ook jongeren voor herplaatsing in aanmerking te brengen.
Voorts zullen de ministeries in geval van afwijzing de gronden daarvan moeten
motiveren.Het tweede onderdeel van de gemaakte afspraken houdt in dat Defensie direct
wordt geïnformeerd indien bij een ministerie sprake is van nieuwe of
sterk uitbreidende taken waarvoor op grotere schaal nieuw personeel moet worden
geworven. In dat geval zal worden bezien of overheveling van grotere aantallen
overtolligen van Defensie mogelijk is. Hierover bestaat reeds een afspraak
met het ministerie van Justitie. Met het ministerie van Binnenlandse Zaken
is verkennend gesproken over mogelijkheden bij de politie. Zodra van die zijde
de behoefte kwalitatief en kwantitatief bekend is zullen nadere afspraken
worden gemaakt.Tot nu zijn afspraken gemaakt voor de herplaatsing van tenminste 300 personen.
Ook zijn ten behoeve van de externe herplaatsing om- en herscholingsprogramma's
begonnen, gericht op groeisectoren van de arbeidsmarkt. Op grond van contacten
met verschillende externe instanties kan met grote mate van zekerheid worden
gesteld dat betrokkenen bij afronding van de gevolgde opleiding buiten Defensie
kunnen worden geplaatst.In de memorie van toelichting bij de begroting zal de Kamer worden ingelicht
over de voortgang van de herplaatsingsinspanning. 91Zijn er al afspraken gemaakt over suppletie? Hoe wordt suppletie
gefinancierd? Omdat aan het recht op wachtgeld een eventuele loonsuppletie is verbonden,
hoeven hierover geen nieuwe afspraken te worden gemaakt. De kosten worden
gefinancierd uit de voor wachtgelduitgaven beschikbare middelen. 92Welke concrete afspraken zijn in het kabinet gemaakt met betrekking
tot de compensatie voor eventueel optredende wachtgelden? Bestaat niet het
risico dat deze kosten pas na 1998 zullen optreden, waardoor een volgend kabinet
de werkelijke problemen krijgt?Het beleid is gericht op het voorkomen van extra uitgaven voor wachtgelden.
Hiervoor is de medewerking nodig van andere ministeries ten aanzien van herplaatsing
van overtollig defensiepersoneel (zie ook het antwoord op vraag 90). Daarover
zijn afspraken gemaakt in de ministerraad. Ook is afgesproken dat als medewerking
niet tot het gewenste resultaat leidt, de dan optredende extra wachtgelduitgaven
in aanmerking komen voor generale compensatie. Over bedragen en percentages
zijn geen afspraken gemaakt, omdat er vanuit wordt gegaan dat het beleid slaagt.Aangezien de in het kader van de Novemberbrief voorziene extra reductie
zal beginnen in 1996, kan er vanuit worden gegaan dat nog binnen deze kabinetsperiode
duidelijkheid bestaat over het daadwerkelijk verloop daarvan en de daarmee
gemoeide uitgaven. 93Waarom is de herplaatsingstermijn verkort tot 1 jaar?De in het SBK opgenomen herplaatsingstermijn van twee jaar is niet gewijzigd.
De termijn van twee jaar betreft een maximum waarbinnen naar een oplossing
wordt gezocht. Door de extra budgettaire taakstelling als gevolg van de Novemberbrief
is het streven er echter op gericht om zo veel mogelijk binnen één
jaar tot herplaatsing te komen. 94Met welke kosten wordt rekening gehouden bij de afvloeiing van personeel?
Welk risico wordt gezien ten aanzien van «tegenvallende kosten»
in het Sociaal Beleidskader?Bij de afvloeiing van personeel wordt onder meer rekening gehouden met
kosten van om-, her- en bijscholing en «outplacement» en met wachtgeldkosten.
Tegenvallende kosten kunnen worden veroorzaakt door tegenvallende herplaatsingsresultaten,
waardoor meer personeel dan geraamd in de wachtgeldregeling terecht komt.
Het beleid is gericht op het voorkomen van extra uitgaven voor wachtgelden. 95Kan de minister toezeggen dat het SBK tot het jaar 2000 zal worden
verlengd, omdat de reorganisatie zal doorlopen tot het jaar 2000?Bij de uitvoering van de personeelsreducties als gevolg van de Novemberbrief
wordt het SBK toegepast. De toepassing ervan wordt periodiek geëvalueerd.
Het SBK loopt in 1998 af. Met de centrales van overheidspersoneel zal worden
gesproken over het daarna te voeren sociaal beleid. 96In hoeverre heeft verruiming van het SBK, waarbij inzet van gelden
ook kan plaatsvinden voor herplaatsing van overtolligen bij lagere overheden,
tot concrete afspraken geleid (VNG, IPO, individuele gemeenten)?In het SBK zijn middelen gereserveerd voor het bevorderen van herplaatsing
buiten Defensie van overtolligen. Hoe deze middelen ten behoeve van de herplaatsing
worden ingezet, kan per situatie verschillen en zal dan ook per situatie met
betrokken werkgever(s) en werknemer(s) in concrete afspraken worden vastgelegd.
De verruiming van het SBK heeft niet tot concrete afspraken geleid met de
sociale partners. 97Op welke wijze wordt rekening gehouden met extra kosten als gevolg
van het arbeidsvoorwaardenoverleg?Er is geen geld gereserveerd voor het arbeidsvoorwaardenoverleg voor het
jaar 1995. Ook met «extra kosten» wordt derhalve geen rekening
gehouden. De positie van Defensie onderscheidt zich wat dit betreft niet van
die van andere overheidsinstellingen. 98Wat zijn de verwachtingen ten aanzien van gedwongen ontslagen, nu
er 4000 extra arbeidsplaatsen komen te vervallen? Wat is het schema voor de
uitstroom van personeel tot en met het jaar 2000?99Kunt u een overzicht geven van de afvloeiing van het personeel over
de verschillende rangen (rang en leeftijd)?In de komende jaren zullen als gevolg van maatregelen uit de Prioriteitennota
ongeveer 4 000 mensen overtollig worden. Het betreft hier vooral personeelsleden
van opgeheven en nog op te heffen operationele onderdelen. Verwacht wordt
dat, ondanks alle inspanningen, gedwongen ontslagen voor ongeveer 1 000
van hen niet kan worden voorkomen. Het is niet mogelijk aan te geven waar
deze mensen op dit moment werkzaam zijn.De 4 000 extra mensen die overtollig worden als gevolg van de Novemberbrief
zullen veelal afkomstig zijn uit de «overhead» en de ondersteuning
en dus niet uit operationele onderdelen. Naar verwachting zullen deze 4 000
extra overtolligen beter herplaatsbaar zijn, zowel binnen als buiten de organisatie.
Er zijn aanvullende maatregelen genomen (zoals een vacaturestop voor burgerpersoneel)
om deze extra overtolligen allen te kunnen herplaatsen. Als dat lukt, zal
het aantal gedwongen ontslagen niet toenemen.De 4 000 extra overtolligen zullen in de periode 1996–2000
moeten afvloeien. Dit kan nu niet nader worden gespecificeerd, noch wat aantal
per jaar noch wat rang en leeftijd betreft, omdat de uitwerking van de Novemberbrief
in concrete maatregelen op dit moment nog niet is afgerond. 100Zullen BBT-ers een reserveplicht krijgen? Zo ja, hoe zal deze zijn
ingericht? Welke effecten zijn hiervan te verwachten voor de werving? Zo nee,
hoe zal dan aan voldoende reserve-personeel gekomen moeten worden? De BBT-ers hebben een reserve-plicht. Deze is vastgelegd in artikel 41
Dienstplichtwet, die gekoppeld is aan de Wet Reserve-personeel. De reserve-plicht
loopt voor soldaten tot 35 jaar, voor korporaals en onderofficieren tot 40
jaar en voor officieren tot 45 jaar. Op vrijwillige basis kan de aanstelling
bij het reserve-personeel worden verlengd tot de leeftijdsgrens die geldt
voor het BOT-personeel, namelijk 55 jaar. Deze verplichting heeft tot nu toe
geen aantoonbare (negatieve) effecten gehad op de wervingsresultaten. Naar
verwachting zullen deze effecten ook op termijn gering zijn. 101Ligt de salariëring van de BBT-ers achter bij salarissen in
de marktsector? Of zijn deze salarissen 16% hoger dan de thans vergelijkbare
functies bij de krijgsmacht?Wat betreft de salariëring wordt geen onderscheid gemaakt tussen
BOT-ers en BBT-ers. De suggestie dat de salariëring van BBT-ers achter
blijft bij salarissen in de marktsector is onjuist. 102Tot op heden heeft voornamelijk de Koninklijke landmacht op een beperkt
deel van zijn reserve-officieren een beroep gedaan bij het bereiken van het
45e levensjaar na te dienen. Hun is daarbij pensioen in het vooruitzicht gesteld.
Is de minister bereid degenen die ten gevolge van het proces van herstructurering
en verkleining uit de boot vallen, naar rato pensioen te doen uitkeren?Ja. Voor de pensioenpositie van reservisten is primair van belang, dat
gedwongen ontslag als gevolg van de herstructurering en verkleining van de
krijgsmacht voor hen niet aan de orde is. Zie ook de brief over dit onderwerp
van 8 september 1994 (Kamerstuk 23 400 X, nr. 75). Voorts is onlangs
met de centrales van overheidspersoneel overeenstemming bereikt over een verruiming
van de toelatingscriteria voor een reservistenpensioen. De pensioenperspectieven
van oudere reservisten, in beginsel diegenen die bij de publikatie van de
Prioriteitennota 45 jaar of ouder waren, blijven hierdoor verzekerd. 103Zijn er afspraken met de werkgevers gemaakt over het vervullen van
de reserve-verplichtingen?Onder buitengewone omstandigheden kan aan de reservist de wettelijke plicht
worden opgelegd in werkelijke dienst te komen voor het vervullen van zijn
mobilisabele functie. De werkgever dient hieraan zijn medewerking te verlenen.De reservist kan zich bereid verklaren in vredestijd vrijwillig in actieve
dienst te komen en deel te nemen aan training of aan crisisbeheersingsoperaties.
Een werkgever is echter niet verplicht hieraan zijn medewerking te verlenen.
Bestudeerd wordt hoe werkgevers kunnen worden gemotiveerd hun personeel deel
te laten nemen aan training en operationele inzet. 104Waarom wordt het stimuleren van de uitstroom vooral gericht op jongeren?
(interview met DGP Bunnik in blad van VBM-LKV). Zorgt dit niet voor een vergrijzing
van het Defensie-apparaat? Welk effect zal hiervan uitgaan op het imago van
de krijgsmacht? Waarom wordt niet gekozen voor een evenredige afvloeiing onder
ouderen en jongeren om de personeelsopbouw van krijgsmacht en
Centrale Organisatie zo evenwichtig mogelijk te maken c.q. te houden?105Zal het terugbrengen van het aantal arbeidsplaatsen met alle gevolgen
van dien voor carrière-perspectieven etc. bij Defensie leiden tot het
verslechteren van het imago van Defensie als werkgever voor veel jongeren?
Defensie is op dit moment druk bezig met de werving van BBT-ers. Zal deze
werving niet negatief worden beïnvloed door de onzekerheid als gevolg
van de November-brief?Het is onvermijdelijk dat een krimpende organisatie problemen ondervindt
met de wervingskracht en het imago van goede werkgever. Het zo veel mogelijk
benutten van herplaatsingsmogelijkheden kan ertoe bijdragen de wervingskracht
en het imago van Defensie op peil te houden. Het reductiebeleid is dan ook
gericht op behoud van werk – binnen of buiten Defensie – voor
zo veel mogelijk medewerkers. Het aanbieden van kansrijke herplaatsingskandidaten
leidt ertoe dat het aantal gedwongen ontslagen wordt beperkt.Tot nu toe heeft de toepassing van het SBK tot gevolg dat ouderen plaats
maken voor jongeren. Dat beleid zal worden aangepast. Voorkomen moet worden
dat veel mensen, die weinig kans maken op herplaatsing, de organisatie moeten
verlaten. Op deze manier wordt ook voorkomen dat de wachtgeldkosten hoog oplopen.
Onderzocht wordt dan ook of het bij herstructureringen mogelijk is minder
de nadruk te leggen op de uitstroom van ouderen door ook (maar niet uitsluitend)
jongere medewerkers voor herplaatsing in aanmerking te brengen; hun functies
kunnen worden bezet door ouderen. Hierbij geldt inderdaad het streven naar
een evenredige opbouw van zowel de overtolligheid als van het personeel van
de nieuwe organisatie als leidend beginsel.Het reorganisatieproces binnen de krijgsmacht lijkt niet of nauwelijks
van invloed te zijn op het sollicitatiegedrag van toekomstige BBT-ers. Aangezien
functie, contractduur en arbeidsvoorwaarden vooraf bekend zijn, bestaat daarover
geen onzekerheid voor het BBT-personeel. 106Wat zijn de gevolgen voor de Nederlandse bijdrage aan de huidige
vredesoperaties, indien de dienstplicht met ingang van 1 januari 1996 wordt
afgeschaft?Momenteel zijn ten behoeve van de vredesoperaties ongeveer 600 dienstplichtigen
van de Koninklijke landmacht met hun instemming naar Joegoslavië uitgezonden.
Als gevolg van een aanpassing van de Nederlandse eenheid in Joegoslavië
loopt dat bestand terug naar ongeveer 500 personen. De dienstplichtigen vervullen
functies waarvoor het moeilijk of onmogelijk is vrijwillig dienend personeel
aan te trekken. Het betreft onder meer de functies van chauffeur zware vrachtauto
(10 ton of trekker/oplegger-combinatie), van onderhoudsmonteur en diverse
geneeskundige functies. Er bestaat nog geen precies overzicht in de vullingssituatie
van de in 1996 uit te zenden eenheden van de Koninklijke landmacht. Wel is
duidelijk dat ook dan nog verschillende sleutelfuncties door dienstplichtigen
zullen moeten worden vervuld. Een snellere opschorting van de opkomstplicht
zou daarom ten koste kunnen gaan van het bijdragen van de Koninklijke landmacht
aan vredesoperaties. Vervroeging van de opschorting van de opkomstplicht heeft
bij de Koninklijke marine en de Koninklijke luchtmacht geen gevolgen voor
hun bijdrage aan vredesoperaties. 107Wat zijn de gevolgen voor de krijgsmachtdelen afzonderlijk indien
de dienstplicht met ingang van 1 januari 1996 wordt afgeschaft?108Hoeveel BBT-ers moeten er extra worden geworven indien de dienstplicht
met ingang van 1 januari 1996 wordt afgeschaft?In februari jl. is de Kamer geïnformeerd over de personeelsvoorziening
bij Defensie voor de periode 1995–1997, als gevolg van het een jaar
eerder opschorten van de opkomstplicht (Kamerstuk 23 400 X, nr. 40).
Toen is meegedeeld dat een nog eerdere opschorting van de opkomstplicht niet
mogelijk is, omdat de continuïteit van de bedrijfsvoering en de voortgang
van het herstructureringsproces gewaarborgd moeten blijven. Ook is daarin
meegedeeld dat de capaciteit bij de Koninklijke landmacht voor het werven
en opleiden van BBT-ers in 1995 al vrijwel geheel is benut. Het werven en
opleiden van extra BBT-ers is dus niet mogelijk.De opkomstplicht wordt in 1996 opgeschort: in april komt de laatste lichting
in werkelijke dienst en in december zwaaien de laatste dienstplichtigen af. 109Wordt gedacht aan het verkorten van de duur van opleidingen? Zo ja,
welke zijn de financiële voordelen van een dergelijke maatregel? Zijn
er andere dan financiële voordelen te noemen, indien tot verkorting van
de opleidingsduur wordt overgaan? Zal de opleiding voor BBT-ers nog voldoende
zijn als overgegaan wordt tot verkorting van de opleiding?110Zijn er voorstellen inzake samenvoeging van de opleidingen binnen
de verschillende krijgsmachtonderdelen te verwachten? Zo ja, om welke gaat
het? Welke financiële voordelen zijn hiervan te verwachten?In het kader van het onderzoek naar besparingen op «overhead»
en ondersteuning is een projectgroep belast met het onderzoek inzake de opleidingen
binnen Defensie. Hierin wordt zowel aandacht besteed aan de mogelijkheden
om de duur van opleidingen te bekorten als aan mogelijkheden voor de herinrichting
van de opleidingen.De financiële voordelen van verkorting van de opleidingsduur zijn
aanzienlijk. Doorgaans kan worden volstaan met minder onderwijsgevenden en
ondersteunend personeel. Daarnaast wordt de tijd dat een defensiewerknemer
geen functie vervult maar financieel wel op de begroting drukt, bekort. De
nu voorziene opleidingsduur zal toereikend zijn voor de opleiding van het
vrijwillig dienend personeel. Het onderzoek zal zeker ook gericht zijn op samenvoeging van opleidingen
binnen de verschillende krijgsmachtdelen. Over de resultaten van dit onderzoek
zal de Kamer nog dit voorjaar in de rapportage over de stand van zaken met
betrekking tot spoor 1 worden ingelicht. 111Generaal Couzy heeft de volgende uitspraak gedaan: «In vredestijd
zijn legers opleidingsfabrieken». Wordt de opleiding voor peace-keeping
beroepspersoneel ontzien bij de bezuinigingen? Behoudt deze opleiding het
noodzakelijke niveau? 112Is de minister bereid de opleiding voor dienstplichtigen, die naar
voormalig Joegoslavië gaan, nader te bezien op haar tijdsduur en waarde?
En deze opleiding te ontzien bij de bezuiniging in deze sector?Alle opleidingen, zowel voor het burgerpersoneel als voor het beroepspersoneel
zullen op hun doelmatigheid worden bezien. Ook de opleidingen voor vredesoperaties
worden getoetst op hun effectiviteit.Een gedegen opleiding voor personeel dat wordt uitgezonden voor vredesoperaties
is van groot belang. Eventuele maatregelen ten aanzien van deze opleidingen
zullen dan ook niet ten koste mogen gaan van het vereiste niveau van de opleidingen.
Gewaarborgd zal worden dat het personeel bij inzet in het kader van vredesoperaties
voldoende en adequaat is getraind om in moeilijke omstandigheden te kunnen
opereren. De opleiding voor dienstplichtigen die in het kader van vredesoperaties
worden uitgezonden, is op dit ogenblik zowel wat de duur als de inhoud betreft
toereikend. Zie in dit verband ook het antwoord op de vragen van de Tweede-Kamerleden
Van den Doel, Valk en Sterk van 7 maart 1995 (Aanhangsels 1994–1995,
nrs. 520 en 521). XNoot1Samenstelling: Leden: Dees (VVD), Mateman (CDA), Korthals (VVD), voorzitter,
H. Vos (PvdA), Van den Berg (SGP), Van Traa (PvdA), Van Gelder (PvdA), Zijlstra
(PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Van Hoof (VVD), Hoekema
(D66), Bukman (CDA), ondervoorzitter, Leerkes (U 55+), De Koning (D66), Voûte-Droste
(VVD), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hirsch Ballin
(CDA), Verkerk (AOV), Van Waning (D66), Sterk (PvdA), Van den Doel (VVD),
vacature CD.Plv. leden: Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Terpstra
(CDA), Van Rey (VVD), Dijksman (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA),
Middel (PvdA), Oudkerk (PvdA), Verhagen (CDA), Woltjer (PvdA), Rosenmöller
(GroenLinks), Weisglas (VVD), Ter Veer (D66), Mulder-van Dam (CDA), Stellingwerf
(RPF), De Hoop Scheffer (CDA), Hessing (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Van
der Hoeven (CDA), Beinema (CDA), Van Wingerden (AOV), Roethof (D66), Rehwinkel
(PvdA), Keur (VVD), Marijnissen (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-X-54.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl