Lokale lastendruk; Brief minister over kostenveroorzaking door rijksbeleid bij de afvalverwerking (van vast afval en afvalwater)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25011, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25011 nr. 17

21-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding en afbakeningDe bepaling van de mate van kostenveroorzaking door rijksbeleidDe verwijdering van afvalstoffenad 1: toename gescheiden inzamelingad 2: verscherping emissie-eisen eindverwerkingad 3: toename dekkingspercentage afvalstoffenheffing/reinigingsrechtAd 4: inflatieAd 5: toename hoeveelheid afvalAd 6: invoering belasting op het storten van afvalDe eindverwerking van afvalwaterConclusieTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25011Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 011Lokale lastendruknr. 17BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 21 november 1997Bij motie van 4 december 1996 van de leden Noorman-Den Uyl, Hoekema en
Van der Hoeven heeft de Tweede Kamer de regering verzocht om een nadere inventarisatie
uit te voeren van kostenveroorzaking door rijksbeleid bij de afvalverwerking (van vast afval en afvalwater)1. Mede namens
de Staatssecretaris van Financiën en de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken, mw. Van de Vondervoort bericht ik u hierover het volgende. Inleiding en afbakeningGezien het gestelde in de motie wordt in deze brief ingegaan op de veroorzaking
van de kostenverhoging bij de verwerking van afval en afvalwater. Omdat voor
de lokale lasten de kosten van afvalverwerking en afvalinzameling sterk met
elkaar verweven zijn, worden ook de kosten van inzameling van het huishoudelijk
afval in deze inventarisatie betrokken.Hieronder wordt eerst een aantal algemene opmerkingen gemaakt over de
uitvoering van de motie, daarna wordt eerst voor afvalverwijdering en daarna
voor afvalwaterverwerking een schatting gemaakt van het aandeel van rijksbeleid
in de stijging van de relevante lokale lasten. De bepaling van de mate van kostenveroorzaking door rijksbeleidHet uitvoeren van de motie vereist het maken van een onderscheid tussen
kostenstijgingen die het gevolg zijn van rijksbeleid en kostenstijgingen die
het gevolg zijn van andere oorzaken. Bij het maken van dit onderscheid zijn
zowel conceptuele als technische vragen aan de orde.Het conceptuele vraagstuk is dat nagenoeg alle maatregelen ten aanzien
van afval die hun weerslag vinden in landelijke regels, voortkomen uit de
wens van alle overheden (rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) om
bepaalde problemen op te lossen. In deze zij verwezen naar de samenwerking
van de drie overheden in het Afval Overleg Orgaan gericht op de planning van
de verwijdering van een tiental afvalstromen door het gezamenlijk opstellen
van het Tienjarenprogramma Afval. Indien er maatregelen moeten worden getroffen
om bepaalde problemen op te lossen, dan wordt een instrument gekozen op een
bestuurlijk niveau, dat daarvoor het meest geëigend is. Een goed voorbeeld
hiervan is de invoering van het stortverbod voor een aantal categorieën
van afvalstoffen. Het eerste Tienjarenprogramma Afval uit 1992 voorzag in
de invoering van provinciale stortverboden in de regio's met voldoende verbrandings-,
bewerkings- en hergebruikscapaciteit en de voorbereiding van landelijk werkende
stortverboden door de Minister van VROM. Thans is, zonder dat de tussenstap
van de provinciale stortverboden is genomen, het (landelijk uniforme) Besluit
stortverbod afvalstoffen (Stb. 1995, 345) van kracht. Het afkondigen van een
stortverbod werkt kostenverhogend op de afvalverwijdering (verbranden is immers
duurder dan storten), maar amper kan worden volgehouden dat het hier zuiver
en alleen om rijksbeleid gaat. Hetzelfde geldt voor het gescheiden inzamelen
van afvalstoffen en de eisen die worden gesteld aan het storten of verbranden
van afvalstoffen.Het technische vraagstuk is dat er wel cijfers beschikbaar zijn van milieu-investeringen
en milieukosten, maar dat deze niet zijn uitgesplitst naar motief. Het is
dus niet altijd duidelijk of een bepaalde kostenverhoging een direct gevolg
is van regelgeving op lokaal, provinciaal of nationaal niveau of dat andere
motieven, bijvoorbeeld de modernisering van een installatie, tot de kostenverhoging
hebben geleid.Daarnaast zijn gemeenten in hoge mate vrij in het invullen van de zorgplicht
die zij van rijkswege hebben gekregen voor het inzamelen van huishoudelijk
afval. Er is een grote mate van variatie in de wijze waarop gemeenten dit
organiseren, en daardoor bestaan ook grote verschillen in inzamelingskosten
tussen de gemeenten onderling. Behalve het niveau van de voorzieningen verschilt
ook de verdeling over de verschillende kostensoorten (operationele kosten,
overheadkosten, kapitaalkosten en overige kosten) sterk en tenslotte worden
kosten verschillend toegerekend aan de verschillende posten.Opgemerkt zij, dat de hierboven geschetste problematiek vooral geldt voor
de verwijdering van afvalstoffen. Voor de verwijdering van afvalwater zijn
de kosten van maatregelen eenduidiger toe te schrijven aan het rijksniveau
of andere bestuursorganen.Het bovenstaande maakt, dat de verschillende kostenstijgingen niet in
alle gevallen eenduidig zijn toe te schrijven naar één van de
betrokken partijen. In het onderstaande worden de verschillende kostenstijgingen
daarom geanalyseerd en toebedeeld aan ofwel het rijk ofwel de andere overheden.
Gelet op het bovenstaande is dit slechts een grove indeling. De verwijdering van afvalstoffenDe kosten van de verwijdering van afvalstromen vallen uiteen in verschillende
componenten. Op dit moment is het zo dat ca. één derde van de
kosten is toe te schrijven aan de eindverwerking (storten en verbranden van
afvalstoffen), ongeveer de helft van de kosten is toe te schrijven aan de
inzameling, het transport en de overslag van afvalstoffen, minder dan 10%
is toe te schrijven aan het composteren en de rest van de kosten wordt veroorzaakt
door overige kosten, zoals voorlichting en overheadkosten. De kosten voor
het gescheiden inzamelen van GFT-afval (groente-, tuin- en fruitafval) vallen
hierbij onder inzamelkosten en zijn niet begrepen in de kosten van het composteren.
De genoemde getallen zijn overigens gemiddelden, die lokaal aanzienlijk kunnen
verschillen. Voorts zij erop gewezen dat het aandeel van de verschillende
componenten in de kosten niet geheel onafhankelijk van elkaar is. Zo betekent
het verschuiven van storten naar verbranden (rijksbeleid) een verhoging van
de kosten, omdat verbranden gemiddeld genomen duurder is dan storten. Daarentegen
betekent een verschuiving van het verbranden naar het composteren een kostenverlaging,
omdat composteren goedkoper is dan verbranden.De verhoging van de kosten van de afvalverwijdering is voor burgers vooral
tot uitdrukking gekomen in een hogere afvalstoffenheffing of een hoger reinigingsrecht.
In de periode tussen 1985 en 1995 is de gemiddelde opbrengst van deze heffing
per huishouden met gemiddeld 12% per jaar gestegen. Uit de Monitor lokale
lasten1 blijkt dat de stijging van de tarieven
na 1995 sterk afvlakt. In de Nota Lokale Lastendruk2
worden voor deze stijging de volgende hoofdoorzaken gegeven:1. de toename van het gescheiden inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen,
met name van GFT-afval en KCA (klein chemisch afval).2. de stijging van de tarieven van de eindverwerking van afval ten gevolge
van de toenemende milieueisen en, daarmee samenhangend, de verschuiving van
het storten van afval naar het verbranden van afval.3. de toename van het dekkingspercentage van de kosten van afvalinzameling
en -verwerking uit de afvalstoffenheffing/het reinigingsrecht.Daaraan kunnen worden toegevoegd:4. de stijging van het algemene prijspeil.5. de stijging van de gemiddelde hoeveelheid afval per huishouden.6. de invoering van de afvalstoffenbelasting van de Wet belastingen op
milieugrondslag.Hieronder wordt aangegeven in hoeverre deze componenten kunnen worden
toegerekend aan rijksbeleid: ad 1: toename gescheiden inzamelingHet op de verschillende overheidsniveaus geformuleerde beleid gericht
op hergebruik heeft geleid tot de wettelijke verplichting GFT-afval gescheiden
in te zamelen om het te composteren, en tevens tot de (door de provincies
gestelde) verplichting om KCA, glas, papier/karton en textiel gescheiden in
te zamelen. In het programma Afvalscheiding Droge Componenten, deelprogramma
Gescheiden inzameling huishoudelijk afval, zijn door de drie overheden gezamenlijk
acties afgesproken om bepaalde streefcijfers voor gescheiden inzameling te
bereiken. Dit leidt tot een intensivering van de gescheiden inzameling door
gemeenten en tot een kostenverhoging voor de gemeenten. Deze kostenverhoging
is aan alle overheden toe te schrijven.ad 2: verscherping emissie-eisen eindverwerkingIn de afgelopen jaren heeft het rijk de eisen aan de kwaliteit van lucht,
water en bodem aangescherpt. Voor de afvalverwerking heeft dit geleid tot
twee richtlijnen verbranden (1985 en 1989) gevolgd door het Besluit luchtemissies
afvalverbranding, de Richtlijn gecontroleerd storten (1980 en herzien in 1985),
en het Stortbesluit bodembescherming. Als gevolg hiervan zijn de kosten van
eindverwerking toegenomen. Deze kosten zijn toe te schrijven aan het rijksbeleid. ad 3: toename dekkingspercentage afvalstoffenheffing/reinigingsrechtNiet door alle gemeenten worden de kosten van afvalverwijdering volledig
uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing of het reinigingsrecht gedekt,
met andere woorden: de kostendekkingsgraad van deze heffingen is vaak lager
dan 100%. De kostendekkingsgraad is tussen 1985 en 1995 toegenomen van 65
% naar 89 %, is gestabiliseerd in 1996 en is in 1997 weer licht gedaald. De
stijging van de kostendekkingsgraad in de periode 1985–1995 heeft geleid
tot een stijging van de afvalstoffenheffing of het reinigingsrecht met gemiddeld
3% per jaar. Opgemerkt zij dat het hier geen verhoging van het totaal van
de lokale lasten betreft, omdat het verschil tussen de opbrengst van de afvalstoffenheffing
c.q. het reinigingsrecht en de werkelijke kosten op een andere wijze uit lokale
middelen moest worden gedekt, bijvoorbeeld uit de onroerende-zaak-belasting.
Deze stijging van de afvalstoffenheffing of het reinigingsrecht kan derhalve
niet aan het rijksbeleid worden toegeschreven. Ad 4: inflatieDe consumentenprijsindex is tussen 1985 en 1995 gemiddeld met bijna 2%
per jaar gestegen. De stijging van de opbrengst van de afvalstoffenheffing
die daarmee samenhangt is niet het gevolg van maatregelen van het Rijk. Ad 5: toename hoeveelheid afvalEen deel van de verhoging van de lasten voor de afvalverwijdering wordt
veroorzaakt doordat er thans per huishouden meer afval wordt geproduceerd
dan tien jaar geleden. In vergelijking met 1985, toen er gemiddeld 970 kg
per huishouden vrijkwam, is de hoeveelheid afval per huishouden met gemiddeld
1% per jaar gestegen tot gemiddeld 1080 kg in 1995. Deze kosten zijn niet
het gevolg van het door het Rijk gevoerde afvalstoffenbeleid. Ad 6: invoering belasting op het storten van afvalTenslotte is ook de afvalstoffenbelasting van de Wet belastingen op milieugrondslag
een rijksmaatregel die (vanaf 1-1-95) kosten veroorzaakt, zij het beperkt,
voor de verwijdering van huishoudelijk afval. Dit is een rijksmaatregel en
wordt wel tot de door het rijksbeleid veroorzaakte kosten gerekend.Uit het bovenstaande blijkt dat de kosten voor gescheiden inzameling gedeeltelijk,
en de kosten ten gevolge van de strengere milieueisen en ten gevolge van de
belasting op milieugrondslag geheel aan het rijksbeleid zijn toe te schrijven.
Het precies kwantificeren van deze kostenfactoren is, gelet op alle factoren
die een rol spelen bij de kosten van afvalverwijdering, niet goed mogelijk.
Wel is het mogelijk om een drietal factoren buiten de invloed van het rijksbeleid
te kwantificeren: de verhoging van de kostendekkingsgraad van de afvalstoffenheffing
of het reinigingsrecht (gemiddeld 3% per jaar), de inflatie (gemiddeld 2%
per jaar) en de stijging van de hoeveelheid afval per huishouden (gemiddeld
1% per jaar). Deze drie factoren verklaren samen ongeveer de helft van de
stijging van de opbrengsten van de gemiddelde afvalstoffenheffing of het reinigingsrecht.
In de overige helft zitten nog de kosten voor de inzameling van afvalstoffen,
waarvan de stijging zoals is aangegeven gedeeltelijk aan het rijksbeleid en
gedeeltelijk aan het beleid van andere overheden, in het bijzonder de gemeenten,
kan worden toegeschreven. Dit betekent dat minder dan de helft van de stijging
van de afvalstoffenheffing of het reinigingsrecht aan het rijksbeleid
kan worden toegeschreven.Tegenover de gestegen kosten staan duidelijke baten. Daarbij mogen de
verschillende affaires die de aanleiding vormden voor het verscherpen van
de emissies in herinnering worden geroepen. «Lekkerkerk» vormde
de aanleiding voor een meer verantwoorde omgang met (gevaarlijk) afval en
gaf daardoor mede de aanzet voor gecontroleerd storten. De vondst van dioxines
in de melk van koeien die in de omgeving van de afvalverbrandingsinstallatie
in de Rijnmond graasden leidde tot een stapsgewijze aanscherping van de emissie-eisen
voor afvalverbranding. De maatregelen die op grond hiervan zijn genomen, hebben
geleid tot een vermindering van de dioxine-emissies met ruim 99% ten opzichte
van 1989. Ook tegenover de gestegen kosten voor gescheiden inzameling zijn
er baten, in de vorm van een groei van het hergebruik met een factor 3 (990
kton in 1985 naar 3080 kton in 1995). Dit gaat uiteraard gepaard aan een daling
van de hoeveelheid afval voor eindverwijdering. De hoeveelheid gestort afval,
tenslotte, is sinds 1985 verminderd met 40%. De eindverwerking van afvalwaterDe waterkwaliteitsbeheerders dragen zorg voor de zuivering van afvalwater.
Deze zuiveringstaak maakt deel uit van de waterkwaliteitstaak die waterkwaliteitsbeheerders
hebben sinds het van kracht worden van de Wet verontreiniging oppervlaktewater
(Wvo) in 1970. De kosten voor de zuiveringstaak en andere kwaliteitstaken
worden via de Wvo-heffing opgebracht door huishoudens en bedrijven. Het aandeel
van de huishoudens hierin is 66 %. In 1995 bedroeg de gemiddelde heffing voor
een meerpersoonshuishouden f 251,–. Tussen 1985 en 1995 is de opbrengst
van de Wvo-heffing met ongeveer 5% per jaar gestegen.De stijging van de gemiddelde heffing per huishouden is niet uitsluitend
een gevolg van de toegenomen kosten voor de zuivering (eindverwerking) van
het afvalwater. Andere oorzaken zijn onder andere de toegenomen kosten voor
controle en onderzoek en de kosten voor sanering van de regionale waterbodems
waarvan in 1985 nog geen sprake was.Milieueisen met betrekking tot de zuivering van afvalwater, die in landelijke
regelgeving zijn vastgelegd en zijn aan te merken als kostenstijgingen door
rijksbeleid, betreffen:1. Het Lozingenbesluit Wvo-stedelijk afvalwater van 24 febr. 1996 (Stb.
140). Dit besluit vervangt het Fosfaatbesluit van 13 juni 1990 (Stb. 301)
en het Stikstofbesluit van 3 juli 1992 (Stb. 383) met handhaving van de materiële
bepalingen uit die besluiten. Vervanging van beide besluiten was nodig voor
het implementeren van de richtlijn 91/271/EEG van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater
(PbEG L 135). In het besluit worden grenswaarden gesteld voor fosfaat en totaal-stikstof
in door rioolwaterzuiveringsinrichtingen te lozen afvalwater.2. Het Besluit kwaliteit en gebruik overige organische meststoffen (BOOM)
van 20 november 1991 (Stb. 613) dat eisen stelt met betrekking tot de eindverwerking
van het zuiveringsslib.Verder is tussen 1985 en 1995 de zuiveringscapaciteit (investeringslasten)
toegenomen en wordt thans nagenoeg al het afvalwater dat op de riolering wordt
geloosd, behandeld in een rioolwaterzuiveringsinrichting (rwzi).Wordt ter vereenvoudiging met deze aspecten geen rekening gehouden, dan
verklaren de toegenomen milieu-eisen aan de eindverwerking van afvalwater
ongeveer 40% van de toename van de verontreinigingsheffing. Tegenover de toegenomen kosten van de eindverwerking van afvalwater staan
baten in de vorm van een vermindering van de milieubelasting. Zo is het zuiveringspercentage
van rwzi's voor fosfaat van 42% in 1985 toegenomen tot 77% in 1996. De doelstelling
van een zuiveringspercentage van 75 is hiermee gehaald. De totale fosfaatlozing
via de rwzi's op oppervlaktewater daalde met name ten gevolge van het stellen
van grenswaarden aan het effluent van 10,8 kton in 1985 tot 3,5 kton in 1995.
De stikstoflozing van rwzi's op oppervlaktewater is sinds 1991 licht aan het
dalen. Het zuiveringspercentage is voor stikstof toegenomen van 46 % in 1985
naar bijna 60 % in 1996. De komende jaren zal dit percentage stijgen naar
75.Het BOOM-besluit stelt normen voor het gebruik van zuiveringsslib in de
landbouw. Met name daardoor is de hoeveelheid zuiveringsslib die voor hergebruik
in aanmerking komt, gedaald van 1965 kton in 1985 tot 360 kton in 1995. Daarvoor
in de plaats is met name storten en verbranden van zuiveringsslib gekomen.
De totale hoeveelheid zuiveringsslib daalde van 3545 kton in 1985 tot 2135
kton in 1995. ConclusieVan de stijging van de reinigingsrechten en afvalstoffenheffing is maar
een beperkt deel, minder dan de helft, terug te voeren op rijksbeleid. Dit
rijksbeleid is evenwel in samenwerking met of soms zelfs op aandringen van
de andere overheden tot stand gekomen. De door rijksbeleid toegenomen milieu-eisen
aan de eindverwerking van afvalwater verklaren ca. 40% van de stijging van
de verontreinigingsheffing. Tegenover de gestegen kosten staan duidelijke
baten voor het milieu: een daling van de emissies naar de bodem, het water
en de lucht. De meest aansprekende voorbeelden hiervan zijn een reductie van
de dioxine- emissies met 99%, een verdrievoudiging van het hergebruik van
afvalstoffen, een aanzienlijke vermindering van de hoeveelheid te storten
afval en het terugbrengen van de fosfaatlozingen tot een derde van het niveau
van 1985. Tot slotGelet op de discussie over de toenemende lokale lastendruk, waarvan de
kosten voor de verwijdering van afval en afvalwater onderdeel uitmaken, stelt
het kabinet voor de lokale lasten te verlagen met f 100 per huishouden.
Gemeenten worden voor deze lastenverlichting gecompenseerd. De gemeenten kunnen
deze lastenverlaging doorgeven via de afvalstoffenheffing, het reinigingsrecht
of het rioolafvoerrecht. Na twee jaren staat de vorm van lastenverlichting
de gemeenten vrij. Het wetsvoorstel is bij de Kamer ingediend met het belastingplan
en een bijbehorende nota van wijziging. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de BoerXNoot1Kamerstukken II, vergaderjaar 1996–1997, 25 011, nr. 3.XNoot1Kamerstukken II, vergaderjaar 1997/98, 25 011, nr. 16.XNoot2Kamerstukken II, vergaderjaar 1995–1996, 25 011, nrs. 1–2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25011-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl