Wijziging Wetboek van Strafrecht, Wetboek van Strafvordering en Wet op de jeugdzorg (gedragsbeïnvloeding jeugdigen); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30332, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30332 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1.1 Inleiding1.2 Advisering over het wetsvoorstel1.3 De invoering van een gedragsbeïnvloedende maatregel
voor jeugdigen1.4 De relatie met de Wet op de jeugdzorg1.5 De uitbreiding van de mogelijkheden om jeugdsancties
te combineren1.6 Voorwaarden bij schorsing voorlopige hechtenis1.7 Voorwaarden bij voorwaardelijke veroordeling1.8 Een aparte regeling van conservatoir beslag ten aanzien
van jeugdigen1.9 KostenARTIKELSGEWIJSArtikel I, onderdeel AArtikel I, onderdeel BArtikel I, onderdeel EArtikel I, onderdeel FArtikel I, onderdeel GArtikel I, onderdeel IArtikel I, onderdeel JArtikel IIArtikel III, onderdeel AArtikel III, onderdeel BArtikel V, onderdeel AArtikel V, onderdeel BArtikel V, onderdeel COndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30332Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 332Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering
en de Wet op de jeugdzorg met het oog op verruiming van de mogelijkheden tot
gedragsbeïnvloeding van jeugdigen (gedragsbeïnvloeding jeugdigen)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1.1 InleidingHet onderhavige wetsvoorstel strekt tot verruiming van de mogelijkheden
tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen die een of meer strafbare feiten
hebben begaan. Van oudsher staat het jeugdstrafrecht mede in het teken van
de (her)opvoeding van jeugdigen. Door recente ontwikkelingen in de jeugdcriminaliteit
is de behoefte toegenomen om jeugdigen die in aanraking komen met het strafrecht
in aanmerking te brengen voor vormen van (her)opvoeding. Dit wetsvoorstel
beoogt de wettelijke mogelijkheden daartoe te verruimen.Onder meer door een toename van door jeugdigen gepleegde geweldsdelicten,
is sprake van een verharding van de jeugdcriminaliteit. Voorts is bij jeugdigen
die in aanraking komen met het strafrecht in toenemende mate sprake van (ernstige)
gedragsproblemen. Deze problemen hangen veelal samen met achterliggende gezinsproblematiek
en met het ontbreken van voldoende duidelijkheid en correctie vanuit de directe
omgeving van de jeugdige. Een strafrechtelijke aanpak van deze jeugdigen zal
eerder effectief zijn wanneer deze is gericht op (her)opvoeding van de jeugdige.
Bij deze aanpak dienen de beïnvloeding van het gedrag en het bieden van
een duidelijke structuur aan de jeugdige centraal te staan. Doel daarvan moet
zijn het bevorderen van de herintegratie van de jeugdige en de aanvaarding
door de jeugdige van een opbouwende rol in de samenleving. Het bestaande sanctiearsenaal
voor jeugdigen biedt momenteel voor een dergelijke pedagogische aanpak van
langere duur, waarbij mede kan worden voorzien in een eventuele behoefte aan
jeugdzorg, te weinig mogelijkheden. Daarom wordt voorgesteld het jeugdstrafrecht
te verrijken met een maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige. De
keuze voor een maatregel in plaats van een straf wordt ingegeven door het
feit dat de pedagogische aanpak, de behandeling van de gedragsproblematiek,
het voorkomen van verder afglijden van de jeugdige en de bescherming van de
samenleving bij de invulling van de maatregel aanzienlijk meer voorop dienen
te staan dan leedtoevoeging. Met de nieuwe maatregel, die zich qua zwaarte
bevindt tussen de voorwaardelijke veroordeling met bijzondere voorwaarden
en de taakstraf enerzijds en de maatregel plaatsing in een inrichting
voor jeugdigen anderzijds, ontstaat binnen het jeugdstrafrecht een meer geleidelijke
opbouw van sancties. De verwachting is dat een dergelijke aanvulling van het
jeugdsanctiearsenaal zowel aansluit bij wensen vanuit de samenleving als vanuit
de uitvoeringsinstanties die dagelijks in aanraking komen met deze jeugdigen.
De maatregel voorziet in een vorm van vrijheidsbeperking voor de duur van
ten minste zes maanden en ten hoogste een jaar en is eenmaal te verlengen
met dezelfde termijn als waarvoor deze werd opgelegd. De rechter geeft in
zijn vonnis aan waar de maatregel uit bestaat. De nadere invulling van de
maatregel vindt plaats door het samenstellen van een programma, dat gericht
is op de individuele jeugdige en dat kan bestaan uit verschillende modules.
Daar waar de maatregel voorziet in de mogelijkheid om – als dat gelet
op de problematiek van de jeugdige nodig is – een vorm van jeugdzorg
te bieden, sluit het wetsvoorstel aan op de Wet op de jeugdzorg.De verharding van de jeugdcriminaliteit en het streven naar maatwerk in
het jeugdstrafrecht, maakt het daarnaast wenselijk meer combinaties van jeugdsancties
mogelijk te maken. Dit wetsvoorstel beoogt daarom de mogelijkheden om jeugdsancties
te combineren, te verruimen.Voor de effectiviteit van jeugdsancties is het voorts van groot belang
dat daarmee snel na het plegen van het strafbare feit een aanvang kan worden
genomen. Het blijkt in veel gevallen echter niet mogelijk de zaak zo snel
af te handelen dat kort na het gepleegde feit met de gewenste aanpak een aanvang
kan worden genomen op basis van een vonnis van de rechter. Ook als er geen
sprake is van capaciteitsnood, gaat er immers altijd enige tijd heen met het
onderzoek van de raad voor de kinderbescherming, het voorbereiden van de zaak
ter zitting, het inpassen van de zaak in de beschikbare zittingscapaciteit,
etcetera. Voor sommige jeugdigen is de wachttijd die dit oplevert onverantwoord
lang, gelet op de ernst van de problematiek. Ook het houden van deze jeugdigen
in voorlopige hechtenis kan voor deze jeugdigen uit opvoedkundig oogpunt bijzonder
ongewenst zijn. De Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen biedt de
mogelijkheid om de voorlopige hechtenis verder ten uitvoer te leggen door
middel van het scholings- en trainingsprogramma. Een scholings- en trainingsprogramma
(STP) is een samenstel van activiteiten waaraan wordt deelgenomen door jeugdigen
ter verdere tenuitvoerlegging van de aan hen opgelegde vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende
maatregel in aansluiting op hun verblijf in een inrichting en dat als zodanig
door de Minister van Justitie is erkend. Deze mogelijkheid blijkt in de fase
van de voorlopige hechtenis echter niet te worden toegepast. In reactie op
een discussienotitie hierover hebben de betrokken organisaties laten weten
dat zij zowel inhoudelijke, juridische als praktische bezwaren hebben tegen
het STP bij voorlopige hechtenis. Voorgesteld wordt daarom de mogelijkheid
van de STP bij voorlopige hechtenis te laten vervallen en daarvoor in de plaats
een regeling te treffen die beter aansluit bij de werkwijze in de praktijk.
In de praktijk wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de schorsing van de voorlopige
hechtenis onder bijzondere voorwaarden. Deze praktijk ontbeert nu een expliciete
wettelijke basis. Aangezien het belang van een snelle start door de wetgever
wordt onderkend en tevens het belang wordt onderkend dat aan de praktijk duidelijkheid
wordt geboden over de juridische mogelijkheden, wordt voorgesteld te voorzien
in uitwerking van de bijzondere voorwaarden waaronder de voorlopige hechtenis
kan worden geschorst bij algemene maatregel van bestuur. Bij de voorstellen
over de uitwerking van de voorwaarden waaronder de voorlopige hechtenis kan
worden geschorst wordt in deze toelichting uitgebreid aandacht besteed aan
het onschuldbeginsel. Het onschuldbeginsel stelt namelijk grenzen aan de mogelijkheid
een strafrechtelijke reactie te geven, vooruitlopend op het oordeel van de
rechter ter terechtzitting. Dit wetsvoorstel heeft mede ten doel duidelijkheid te scheppen over de maximale ruimte die dit beginsel biedt en
de mogelijkheden te vergroten om die ruimte optimaal te benutten.Om duidelijkheid te bieden over de bijzondere voorwaarden die in het kader
van de voorwaardelijke veroordeling kunnen worden toegepast, wordt voorgesteld
ook deze voorwaarden uit te werken in een algemene maatregel van bestuur.De behoefte om snel een reactie te geven op strafbaar gedrag doet zich
ook voor bij de toepassing van vermogenssancties ten aanzien van jeugdigen.
Het gaat dan vooral om de geldboete en om de maatregel ontneming van het wederrechtelijk
voordeel. Teneinde het zogenaamde lik-op-stuk beleid bij jeugdigen die een
vermogensdelict hebben gepleegd, beter vorm te kunnen geven, wordt thans voorgesteld
de mogelijkheden om – vooruitlopend op een vermogenssanctie –
beslag tot zekerheid te leggen, te verruimen.Van de gelegenheid van dit wetsvoorstel is voorts gebruik gemaakt om de
mogelijkheid tot het opleggen van de straf van levenslang aan minderjarigen
wettelijk uit te sluiten, alsmede om te voorzien in een wettelijke conversie
van vervangende jeugddetentie naar de vervangende hechtenis voor het geval
dat de jeugdige op het moment van tenuitvoerlegging meerderjarig is geworden.
Voorts wordt een wettelijke conversie voorgesteld van de voorwaardelijke jeugddetentie
naar een gevangenisstraf voor het geval de jeugdige op het moment van tenuitvoerlegging
meerderjarig is geworden. Zie hierover nader de artikelsgewijze toelichting
bij artikel I, onderdeel A respectievelijk D en J.1.2 Advisering over het wetsvoorstelDe Nederlandse vereniging voor rechtspraak (NVVR), de raad voor de rechtspraak
(RvdR), het college van procureurs-generaal (OM), de Nederlandse orde van
advocaten (NOVA), het interprovinciaal overleg (IPO) en de Raad voor strafrechtstoepassing
en jeugdbescherming (RSJ) zijn om advies gevraagd over het wetsvoorstel. Voorts
zijn reacties op het wetsvoorstel ontvangen van onder andere de maatschappelijke
ondernemersgroep (MO-groep) en het landelijk platform politiële jeugdtaak
(politie).De ontvangen adviezen en reacties1 waren overwegend
positief. De NVVR waardeert bijvoorbeeld in het bijzonder het feit dat de
mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding van jeugdigen die met het strafrecht
in aanraking komen worden verruimd. De Nederlandse orde van advocaten vindt
het verheugend dat met dit wetsvoorstel meer belang wordt toegekend aan de
(her)opvoeding, de behandeling van gedragsproblematiek, het voorkomen van
verder afglijden en aan de bescherming van de samenleving dan aan leedtoevoeging.
Ook de RSJ geeft aan maatregelen die negatief gedrag van jongeren willen beïnvloeden
in zijn algemeenheid toe te juichen. De politie noemt het positief dat de
rechter (en de officier van justitie) meer wettelijke mogelijkheden krijgen
tot het leveren van maatwerk.Uiteraard hebben de geraadpleegde instanties ook kritische kanttekeningen
geplaatst bij onderdelen van het wetsvoorstel. De wijze waarop zij in het
wetsvoorstel zijn verwerkt wordt hieronder toegelicht.De ontvangen adviezen en reacties geven in het algemeen steun aan het
voorstel tot de invoering van de nieuwe maatregel, maar plaatsen tegelijkertijd
diverse vragen en kanttekeningen bij dit voorstel. Naar aanleiding daarvan
is in de eerste plaats de redactie van het wetvoorstel en van de toelichting
verhelderd en is in de tweede plaats besloten een evaluatiebepaling
op te nemen. De redactie van artikel 77w is aangepast; daarnaast is uitgebreider
toegelicht wat de verhouding van de nieuwe maatregel is tot het bestaande
sanctiearsenaal en tot de civielrechtelijke ondertoezichtstelling en welke
mogelijkheden er zijn om aan de gedragsmaatregel invulling te geven. Voorts
is besloten een voorafgaand advies van de raad voor de kinderbescherming te
verlangen in plaats van een advies van «een gedragsdeskundige»;
bij de verlenging van de maatregel werd ook al een advies van de raad voor
de kinderbescherming vereist. Ook is duidelijker in het wetsvoorstel tot uitdrukking
gebracht dat de jeugdreclassering tot taak heeft de voorbereiding en de ondersteuning
van de tenuitvoerlegging van de maatregel. Over de wijze waarop de veroordeelde
de maatregel uitvoert, kan het openbaar ministerie inlichtingen inwinnen bij
de jeugdreclassering. In de tekst van artikel 77wa is verhelderd dat voor
elke maand waarvoor de maatregel is opgelegd de vervangende jeugddetentie
maximaal een maand beloopt en in artikel 77wb is duidelijker tot uitdrukking
gebracht dat de maatregel kan worden verlengd voor ten hoogste dezelfde tijd
als waarvoor de maatregel was opgelegd. Het voorstel van de NOVA en de NVVR
om in alle gevallen voor omzetting van de maatregel naar vervangende hechtenis
rechterlijke tussenkomst te vereisen is overigens niet overgenomen. Wel is
bepaald dat de rechter in het vonnis waarin de vervangende jeugddetentie wordt
bepaald, kan bepalen dat de jeugdige ook in geval van meerderjarigheid in
aanmerking moet komen voor vervangende jeugddetentie (artikel 77p, vierde
lid). Langs deze weg kan de rechter voorkomen dat vervangende jeugddetentie
wordt omgezet naar vervangende hechtenis in gevallen waarin dit het belang
van de jeugdige onevenredig zou kunnen schaden. De evaluatiebepaling verplicht
tot het evalueren na drie jaar van de doeltreffendheid en de effecten in de
praktijk van de maatregel alsmede tot het innemen van een standpunt inzake
de wenselijkheid van behoud van de maatregel in het Wetboek van Strafrecht.
Deze evaluatiebepaling is ingegeven door het feit dat, mede gelet op het feit
dat naast de maatregel ook andere verruimingen van het jeugdstrafrecht worden
voorgesteld, op voorhand niet volledig is in te schatten in hoeverre en op
welke wijze van de maatregel gebruik zal worden gemaakt. Na drie jaar zullen
deze effecten derhalve in kaart worden gebracht.Vrijwel alle geraadpleegde instanties tonen zich ingenomen met het voorstel
om de mogelijkheden om jeugdsancties te combineren te verruimen. Alleen de
RSJ waarschuwt voor het zogenaamde «net-wideningseffect». Naar
aanleiding van het advies van de NVVR wordt nu voorgesteld ook het combineren
van meer dan twee hoofdstraffen mogelijk te maken.Met name het OM en de NVVR waren van mening dat de beperkingen die in
de toelichting werden afgeleid uit het onschuldbeginsel voor wat betreft de
bij een schorsing van de voorlopige hechtenis te stellen bijzondere voorwaarden,
hier en daar moeilijk uitvoerbaar zouden zijn. Naar aanleiding daarvan is
de memorie van toelichting op dit punt aangepast. In de toelichting wordt
nu aangegeven dat de bijzondere voorwaarden bijvoorbeeld een individuele trajectbegeleiding
(ITB) van maximaal zes maanden kunnen inhouden. Ook zijn leerprojecten in
dit kader mogelijk mits zij beperkt zijn in duur en geen bestraffend karakter
hebben. Het feit dat sommige leerprojecten de jeugdige confronteren met het
delict behoeft geen strijd met het onschuldbeginsel op te leveren mits de
jeugdige instemt met de betreffende voorwaarde. Een expliciete bekentenis
van de jeugdige behoeft daarbij niet te worden verlangd. Het vereiste van
instemming brengt uiteraard wel mee dat de jeugdige – voordat hij beslist –
voldoende en duidelijk moet zijn geïnformeerd en dat de beslissing tot
instemming volledig in vrijheid moet zijn genomen. Naar aanleiding van het
advies van het OM wordt voor het stellen van bijzondere voorwaarden bij schorsing
van de voorlopige hechtenis als voorwaarde gesteld dat de rechter
vooraf advies inwint bij de raad voor de kinderbescherming. Hiermee wordt
beoogd te waarborgen dat over de te stellen bijzondere voorwaarden wordt beslist
op basis van voldoende inzicht in de persoon van de verdachte en de aard en
omvang van de zaak.Het OM geeft aan het vastleggen bij algemene maatregel van bestuur van
de bij de voorwaardelijke veroordeling te stellen bijzondere voorwaarden onwenselijk
te achten omdat dit mogelijk strijd zou opleveren met het legaliteitsbeginsel.
Het door de rechter stellen van bijzondere voorwaarden bij een voorwaardelijke
veroordeling is echter nu ook al mogelijk en wordt in het algemeen niet in
strijd geacht met het legaliteitsbeginsel. Dit is terecht omdat de bijzondere
voorwaarden geen zelfstandige straffen zijn, maar voorwaarden waaronder de
opgelegde straf niet behoeft te worden tenuitvoergelegd. Het wetsvoorstel
brengt hierin geen wijziging maar biedt slechts een grondslag voor de uitwerking
bij algemene maatregel van bestuur van de bijzondere voorwaarden die kunnen
worden gesteld. Daarbij wordt overigens niet beoogd een uitputtende regeling
te treffen, maar duidelijkheid te bieden over de voorwaarden die in elk geval
tot de mogelijkheden behoren. Niet valt in te zien in hoeverre dit zou kunnen
leiden tot strijd met het legaliteitsbeginsel. Overigens is naar aanleiding
van het advies van de NVVR in de toelichting nader ingegaan op de toepassing
van bijzondere voorwaarden waarvan het welslagen mede van anderen afhangt,
zoals de multi systeem therapie (MST) die alleen kan slagen als de ouders
aan de aanpak meewerken.Tenslotte is naar aanleiding van de adviezen de memorie van toelichting
met betrekking tot het conservatoir beslag en met betrekking tot de financiële
gevolgen van het wetsvoorstel hier en daar aangevuld en verhelderd.1.3 De invoering van een gedragsbeïnvloedende maatregel
voor jeugdigenVan de jeugdigen die voor het eerst in aanraking komen met het strafrecht,
recidiveert het overgrote deel gelukkig niet. Een beperkt aantal jeugdigen
echter ontwikkelt een hardnekkig delictgedrag en blijft tot op volwassen leeftijd
recidiveren. Een relatief kleine groep van veelplegers is daardoor verantwoordelijk
voor zeer veel delicten, en blijft dat dan meestal ook na het bereiken van
de meerderjarigheid. Het is dan ook zaak de zogenaamde meer- en veelplegers
al op jeugdige leeftijd een aanpak te bieden waarvan optimaal effect mag worden
verwacht. Hetzelfde geldt voor zogenaamde hardekernjongeren die op jeugdige
leeftijd al relatief zware delicten op hun naam hebben staan. Beide –
elkaar deels overlappende – categorieën vormen een zware belasting
voor de maatschappij wanneer hun criminele carrière niet tijdig wordt
gestopt. Het gaat dan veelal om jeugdigen met een meervoudige achtergrondproblematiek
en met gedragsproblemen, als gevolg waarvan van een louter repressieve reactie
weinig effect mag worden verwacht. De maatregel betreffende het gedrag van
de jeugdige, die thans wordt voorgesteld, beoogt vooral voor deze probleemveroorzakende
categorieën van jeugdigen een passende reactie te bieden teneinde hun
criminele carrière tijdig te stoppen en verder afglijden van deze jeugdigen
te voorkomen. Niettemin wordt voorgesteld het toepassingsgebied van de maatregel
niet op voorhand te beperken tot deze categorieën van jeugdigen. Het
streven naar individueel maatwerk pleit ervoor zoveel mogelijk aan de rechter
ter beoordeling over te laten welke jeugdigen voor de maatregel in aanmerking
komen. Ook een jeugdige die bijvoorbeeld twee of drie misdrijven heeft gepleegd
en strikt genomen niet voldoet aan de definitie van veelpleger of hardekernjongere
maar van wie op basis van de persoonlijke omstandigheden kan worden verwacht
dat hij in herhaling zal vervallen en dat een maatregel deze ontwikkeling
zou kunnen keren, kan in beginsel in aanmerking komen voor de maatregel. De
wettelijke vereisten van artikel 77w bevatten daarbij telkens de ondergrens:
de ernst van het misdrijf of meerdere gepleegde misdrijven moeten de aanleiding
geven voor de maatregel en de maatregel moet bovendien de verdere ontwikkeling
van de jeugdige bevorderen. Laatstgenoemde eis is identiek aan artikel 77s,
eerste lid, onderdeel c en geeft uitdrukking aan het pedagogisch aspect van
de maatregel. Overigens zal de voorgestelde maatregel – anders dan de
maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen – ook kunnen worden
opgelegd door de enkelvoudig sprekende rechter.Daar waar de problematiek van jeugdigen zich bevindt op het grensgebied
van strafrecht en jeugdzorg, past als reactie een maatregel die enerzijds
de jeugdige doet beseffen dat het vertoonde crimineel gedrag niet wordt getolereerd
maar die anderzijds gericht is op het behandelen of begeleiden van de jeugdige
in verband met de gedragsproblemen die aan het crimineel gedrag ten grondslag
liggen. Juist in de combinatie van die twee componenten schuilt het (her)opvoedend
karakter ervan. Een bestaande sanctie die deze beide componenten al sterk
in zich draagt is de maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen.
In de praktijk blijkt echter dat deze maatregel voor de in het voorafgaande
beschreven doelgroep vaak te zwaar wordt geacht in relatie tot de aard en
omvang van het gepleegde feit. Voorts betekent de oplegging van deze maatregel
doorgaans dat de jeugdige wordt opgenomen in een justitiële jeugdinrichting.
Juist voor die jeugdigen met gedragsproblemen, voor wie de – al dan
niet voorwaardelijke – maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen
te zwaar wordt geacht in relatie tot het gepleegde feit, bestaat behoefte
aan een kortere en lichtere maatregel die eveneens gericht is op gedragsbeïnvloeding.
In de praktijk wordt om aan deze behoefte tegemoet te komen gebruik gemaakt
van de voorwaardelijke veroordeling met als bijzondere voorwaarde bijvoorbeeld
het aanvaarden van jeugdzorg dan wel het volgen van een individuele trajectbegeleiding.
De wenselijkheid om langs deze weg gedragsbeïnvloeding van jeugdigen
te realiseren, vergt echter dat het jeugdstrafrecht daar een expliciete wettelijke
basis voor biedt. De thans voorgestelde maatregel beoogt daarin te voorzien.
In tegenstelling tot de maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen
wordt met de voorgestelde maatregel beoogd te voorzien in een vorm van vrijheidsbeperking
in plaats van in vrijheidsontneming. De voorgestelde maatregel wordt dan ook
niet ten uitvoer gelegd in een justitiële jeugdinrichting. De meerwaarde
van de maatregel ten opzichte van het bestaande sanctiearsenaal is juist dat
de jeugdige een behandeling, begeleiding of training krijgt buiten de gebruikelijke
justitiële setting. Doel van de maatregel moet zijn de herintegratie
van de jeugdige en de aanvaarding van de jeugdige van een opbouwende rol in
de samenleving.Voorgesteld wordt een gedragsmaatregel door de rechter op te leggen voor
de duur van ten minste zes maanden en ten hoogste een jaar. Voor deze duur
is gekozen omdat daarmee precies het «gat» wordt opgevuld tussen
enerzijds datgene wat nog passend wordt geacht in het kader van bijzondere
voorwaarden bij een voorwaardelijke veroordeling en in het kader van de taakstraf
en anderzijds datgene wat mogelijk is in het kader van de maatregel van de
plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. Alvorens de gedragsmaatregel op
te leggen wint de rechter het advies in van de raad voor de kinderbescherming.
De raad adviseert de rechter in het algemeen over een passende reactie op
het strafbare feit. De maatregel betreft het gedrag van de jeugdige. De rechter
geeft in zijn uitspraak aan waar de maatregel uit bestaat. Het advies van
de raad zal daarvoor de vereiste informatie moeten bevatten. Wanneer de problematiek
van de jeugdige aanleiding geeft ter invulling van de gedragsmaatregel een
vorm van jeugdzorg in de zin van de Wet op de jeugdzorg te overwegen, pleegt de raad overleg met het bureau jeugdzorg. Het bureau jeugdzorg wordt
hierdoor in staat gesteld – indien het een vorm van jeugdzorg aangewezen
acht – overeenkomstig de Wet op de jeugdzorg voorafgaand aan de uitspraak
van de rechter een indicatiebesluit af te geven. Als een andere vorm van begeleiding
of training wenselijk wordt geacht, zal de raad hierover overleg plegen met
de jeugdreclassering omdat deze belast is met de voorbereiding en ondersteuning
daarvan. De raad kan vervolgens mede op basis van deze inbreng de rechter
adviseren.Een programma is een samenstel van activiteiten voor een bepaalde tijd.
In het kader van de gedragsmaatregel dient het programma minimaal zes maanden
te omvatten en maximaal een jaar. De maatregel kan inhouden dat de jeugdige
een door de rechter te bepalen ambulant programma zal volgen, maar ook dat
de jeugdige deelneemt aan het volgen van een programma in een daarbij te bepalen
instelling. Een programma in het kader van de gedragsmaatregel kan een specifieke
behandeling of begeleiding bevatten, maar kan daarnaast ook leerzame of praktische
onderdelen bevatten zoals trainingen die gericht zijn op het afleren van gedrag
dat aanleiding gaf tot het delict (bijvoorbeeld agressietrainingen of sociale
vaardigheidstrainingen). De instelling of organisatie die op basis van de
uitspraak van de rechter met de uitvoering van het programma is belast, stelt
vervolgens een plan vast dat is afgestemd op de problematiek van de veroordeelde
jeugdige. In het kader van dit plan krijgt het programma zijn definitieve
samenstelling. De coördinatie vindt plaats door de jeugdreclassering
in het kader van de voorbereiding en ondersteuning van de maatregel. Bij het
samenstellen van het programma kan gebruik worden gemaakt van al beschikbare
aanpakken die veelal een intensieve training bieden onder een strakke regie,
maar er kunnen ook nieuwe worden ontwikkeld. Door verschillende aanpakken
te combineren, kunnen programma's op maat worden aangeboden. Het vereiste
dat sprake moet zijn van een programma maakt dat, wanneer dit bestaat uit
verschillende onderdelen, deze wel een samenhangend geheel moeten vormen.
De meerwaarde van de maatregel is vooral gelegen in de mogelijkheid om meerdere
aanpakken in combinatie met elkaar binnen één samenhangend programma
en onder één juridische titel te kunnen toepassen.Voor invulling van de maatregel met gebruik van bestaande aanpakken moet
vooral worden gedacht aan het combineren van een of meer bestaande leerprojecten
met individuele trajectbegeleiding, eventueel ook in combinatie met begeleiding
aan het gezin. Voor de invulling van de ambulante variant van de maatregel
kan naast bestaande aanpakken als de ITB, diverse leerprojecten, ook gebruik
worden gemaakt van weliswaar reeds ontwikkelde maar nog slechts op kleine
schaal toegepaste aanpakken die gericht zijn op verbetering van het funcioneren
van het gezin zoals de Multisysteemtherapie (MST) en de Functionele gezinstherapie
of Functional Family Therapy (FFT). De Multisysteemtherapie is een Amerikaans
programma waarbij de jeugdige en zijn ouders intensieve begeleiding krijgen
terwijl de jeugdige binnen het eigen gezin verblijft. De aanpak richt zich
op verschillende risicofactoren die hebben geleid tot ernstige vormen van
antisociaal gedrag. De aanpak vindt plaats in een context van steun en van
het aanleren van vaardigheden. De FFT is bedoeld voor jeugdigen bij wie zich
een heel scala aan misdragingen voordoet, van geweld tot drankmisbruik, van
hyperactiviteit tot allerlei andere gedragsstoornissen. De aanpak is gericht
op het terugdringen van de risicofactoren en het versterken van de protectieve
factoren. Daartoe wordt per jeugdige een stappenplan opgesteld.De betrokkenheid van anderen dan de verdachte draagt binnen het strafrechtelijk
kader per definitie een vrijwillig karakter. Voordat tot de betreffende aanpak
wordt besloten, moet dan ook duidelijkheid bestaan over de bereidheid
tot medewerking van de betrokkenen. Het onvoldoende meewerken van anderen
dan de verdachte mag niet leiden tot het oordeel dat de veroordeelde onvoldoende
aan de tenuitvoerlegging heeft meegewerkt. Het strafrecht is immers individueel
en dadergericht. Voor maatregelen die zich in de eerste plaats richten tot
degenen die zijn belast met het ouderlijk gezag, biedt – voor het geval
zij niet vrijwillig meewerken– het civiele recht het instrumentarium.
Uit de ervaring met andere programma's die in strafrechtelijk kader aan
jeugdigen worden opgelegd en waarbij ouders worden betrokken blijkt echter
dat ouders doorgaans graag bereid zijn hun medewerking te verlenen en die
medewerking in de praktijk geen oorzaak van mislukking is.Van de genoemde aanpakken zijn de belangrijkste elementen het bieden van
een strak dagprogramma, waar in elk geval onderwijs en het aanleren van sociale
vaardigheden onderdeel van uitmaken. De maatregel beoogt een wettelijke basis
te bieden voor dergelijke vormen van heropvoeding van langere duur voor zover
zij plaatsvinden binnen een strafrechtelijk kader. In veel gevallen zal een
dergelijke aanpak mogelijk zijn vanuit het huisadres. De aanbeveling van de
Raad van Europa van 24 september 2003 (recommendation Rec (2003)20) houdt
zelfs onder meer in dat interventies naar aanleiding van delictgedrag van
jeugdigen zoveel als mogelijk moeten worden toegepast vanuit de woonomgeving
van de jeugdige. Het is echter niet uitgesloten dat in bepaalde gevallen (tijdelijk)
verblijf van de jeugdige in een intramurale voorziening nodig is. De maatregel
biedt ook daartoe de mogelijkheid. Voor de invulling van de intramurale variant
van de maatregel bieden wellicht enkele bestaande jeugdzorginstellingen al
de mogelijkheid. Denkbaar is dat daarnaast bestaande of nieuwe instellingen
zich aandienen voor het ontwikkelen van specifieke programma's, onder
meer ter invulling van de maatregel. Het is aan de praktijk om – wanneer
daaraan behoefte bestaat – nieuwe voorzieningen te ontwikkelen. Het
is van belang dat in dit kader ook aan experimentele aanpakken een kans kan
worden geboden. Bezien zal worden of een dergelijk ontwikkeltraject ook vanuit
het ministerie van Justitie ondersteuning behoeft. Bij experimentele aanpakken
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan aanpakken die zich mede richten op de
gezinssituatie, zoals de zogenaamde Multidimensional Treatment Foster Care
(MTFC). Dit programma is bedoeld voor adolescenten die problemen hebben op
het vlak van chronisch antisociaal of delinquent gedrag, of die (tevens) lijden
aan ernstige emotionele stoornissen. De jongeren worden geplaatst in een pleeggezin
dat vooraf een speciale training heeft gekregen. De gemiddelde plaatsingsduur
is zes tot negen maanden. Tijdens de plaatsing in dit gezin krijgt de jongere
te maken met streng toezicht zowel thuis, op school als elders. Er worden
duidelijke grenzen en regels gesteld en gehandhaafd en gewenst gedrag wordt
beloond. Ook het eigen gezin van de jeugdige wordt in het programma betrokken:
men krijgt gezinstherapie en het is de bedoeling dat de jongere na de pleeggezinplaatsing
weer terugkeert naar het eigen gezin. De rechter kan ook een combinatie opleggen
van een gedeelte dat moet worden doorgebracht in een instelling en een ambulant
gedeelte. Langs die weg kan de maatregel – eventueel in combinatie met
een vrijheidsbenemende sanctie – mede voorzien in een vorm van verplichte
nazorg. Indien de rechter beslist dat de maatregel in een instelling ten uitvoer
wordt gelegd, wijst hij daarbij de instelling aan.Overigens biedt de gedragsmaatregel geen geschikte juridische titel voor
plaatsing in de Glen Mills School. De duur van minimaal achttien maanden van
de aanpak in de Glen Mills School past immers niet binnen de maximale duur
van een jaar van de gedragsmaatregel. Dit betekent dat jeugdigen op strafrechtelijke
titel in de Glen Mills School kunnen worden geplaatst, uitsluitend met behulp
van de maatregel «plaatsing in een inrichting voor jeugdigen»,
waarbij de jeugdige – eventueel op advies van de rechter – door
de minister van Justitie wordt geplaatst in de Glen Mills School. Uiteraard
staat ook voor de Glen Mills School de mogelijkheid open om naast de bestaande
aanpak, desgewenst een aanpak van kortere duur te ontwikkelen om een interventie
te kunnen aanbieden die past binnen het kader van de gedragsmaatregel.De maatregel kan worden opgelegd als óf de ernst van het begane
misdrijf, óf de veelvuldigheid van de begane misdrijven of voorafgegane
veroordelingen wegens misdrijf hiertoe aanleiding geven. Daarnaast moet de
maatregel in het belang zijn van een zo gunstig mogelijke verdere ont-wikkeling
van de verdachte. In het bijzonder moet hierbij worden gedacht aan jeugdige
veelplegers en hardekernjongeren met gedragsproblemen en wellicht tevens achterliggende
opvoedings- of gezinsproblematiek. Daarbij is niet van belang of de betreffende
jeugdige voldoet aan de vastgestelde definitie van veelplegers en hardekernjongeren.
Ook meerplegers en – wanneer de aard van het gepleegde feit daar aanleiding
toe geeft – ook first offenders, kunnen onder omstandigheden in aanmerking
worden gebracht voor de maatregel. Het wetsvoorstel laat in hoge mate aan
de rechter ter beoordeling over welke jeugdigen voor de maatregel in aanmerking
komen.Het maatregelkarakter brengt mee dat de verhouding tussen de ernst van
het delict en de aard en zwaarte van de sanctie minder strikt behoeft te zijn
dan vereist zou zijn in het geval van een straf. Niettemin brengt het strafrechtelijke
karakter van de maatregel mee dat deze relatie ook weer niet volledig kan
worden losgelaten. Het is van belang dit te benadrukken omdat regelmatig jeugdigen
in aanraking komen met het strafrecht, van wie de aanleiding tot ingrijpen
meer is gelegen in de achterliggende problematiek, de gedragsproblematiek
of de gezinssituatie dan in het strafbaar gedrag van relatief geringe ernst.
In die gevallen ligt ingrijpen door middel van een civielrechtelijke kinderbeschermingsmaatregel
meer voor de hand dan het opleggen van de gedragsmaatregel. Een kinderbeschermingsmaatregel
zoals de ondertoezichtstelling – eventueel gecombineerd met een uithuisplaatsing –
is immers bij uitstek bedoeld voor ingrijpen in situaties waarin het gezond
opgroeien van de jeugdige in gevaar komt. Dit laat onverlet dat wanneer strafbare
feiten zijn geconstateerd, een passende afwikkeling daarvan binnen het strafrecht
aangewezen is, ook wanneer daarnaast een civielrechtelijke maatregel wordt
getroffen. Voorkomen moet worden dat de overheidstaken stilzwijgend in elkaar
overlopen waardoor voor de jeugdige niet duidelijk is met welk gezicht van
de overheid hij van doen heeft. Uit oogpunt van rechtszekerheid is het daarom
wenselijk het strafrechtelijke traject volledig af te wikkelen, ook wanneer
daarnaast een civielrechtelijk traject wordt gestart. Het verloop van beide
trajecten moet daarbij zoveel mogelijk op elkaar worden afgestemd. De raad
voor de kinderbescherming en het openbaar ministerie vervullen daarbij een
belangrijke rol. De raad voor de kinderbescherming heeft tot taak om in gevallen
waarin een jeugdige met het strafrecht in aanraking komt vroegtijdig te signaleren
of, gelet op de aard van de problematiek, in plaats van of naast het strafrechtelijk
traject ook een civielrechtelijke maatregel nodig is. De raad kan zonodig
de rechter verzoeken om een kinderbeschermingsmaatregel. Het openbaar ministerie
heeft tot taak om in die gevallen waarin zowel een strafrechtelijk als een
civielrechtelijk traject is ingezet, deze trajecten procedureel op elkaar
af te stemmen.1.4 De relatie met de Wet op de jeugdzorgZoals aangegeven is een goede afstemming nodig met de bureaus jeugdzorg.
De bureaus jeugdzorg vormen immers de centrale toegang tot de jeugdzorg waarop
op grond van de Wet op de jeugdzorg (WJZ) aanspraak bestaat. Om in aanmerking
te komen voor deze vorm van jeugdzorg is een indicatiebesluit van bureau jeugdzorg
vereist. Aan dit vereiste wordt – ook in het kader van het strafrecht –
zoveel mogelijk vastgehouden. Er zijn verschillende modaliteiten waarbij een
jeugdige via het strafrecht in aanmerking kan komen voor jeugdzorg in de zin
van de WJZ. Ten eerste kan de rechter in het kader van een voorwaardelijke
schorsing van de voorlopige hechtenis of in het kader van een voorwaardelijke
veroordeling als bijzondere voorwaarde stellen dat de jeugdige gebruik maakt
van een bepaalde vorm van jeugdzorg. Ten tweede kan de minister van Justitie
in geval van een veroordeling tot de maatregel plaatsing in een inrichting
voor jeugdigen, de veroordeelde elders doen plaatsen. Het «elders»
kan een instelling van jeugdzorg zijn in de zin van de WJZ. Ten derde kan
de directeur van de justitiële jeugdinrichting gebruikmaking van jeugdzorg
als bijzondere voorwaarde stellen bij proefverlof in het kader van de maatregel
plaatsing in een inrichting voor jeugdigen en kan een vorm van jeugdzorg onderdeel
uitmaken van een scholings- en trainingsprogramma. Alleen in geval van plaatsing
elders in het kader van de maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen,
in geval van proefverlof in het kader van de maatregel plaatsing in een inrichting
voor jeugdigen en in geval van plaatsing door de selectiefunctionaris in een
STP, komt de betreffende beslissing in de plaats van een indicatiebesluit
van het bureau jeugdzorg. In de andere gevallen is voorafgaand aan de beslissing
een indicatiebesluit van het bureau jeugdzorg vereist. Onderhavig wetsvoorstel
heeft tot gevolg dat de rechter ook in het kader van de gedragsmaatregel kan
beslissen dat de jeugdige gedurende een daarbij te bepalen termijn gebruik
maakt van een vorm van jeugdzorg in de zin van de WJZ. Om te waarborgen dat
het bureau jeugdzorg ook in deze gevallen zijn rol als centrale toegang tot
de jeugdzorg kan waarmaken, is voorafgaand aan de uitspraak van de rechter
waarbij een gedragsmaatregel wordt opgelegd, steeds een indicatiebesluit van
bureau jeugdzorg vereist. Indien de maatregel inhoudt dat de jeugdige gebruik
maakt van een in justitieel kader ontwikkelde interventie (zoals een leerproject
of intensieve begeleiding van de jeugdreclassering), dan is geen indicatiestelling
van het bureau jeugdzorg vereist. De raad voor de kinderbescherming kan in
zijn advies aan de rechter zorgdragen voor een optimale aansluiting tussen
het strafrecht en de jeugdzorg door voorafgaand daaraan overleg te plegen
met het bureau jeugdzorg.Gebruikmaking in het kader van het strafrecht van vormen van jeugdzorg
in de zin van de WJZ, heeft uiteraard als gevolg dat de betrokken jeugdigen
die een delict hebben gepleegd, van dezelfde voorziening gebruik maken als
jeugdigen die jeugdzorg nodig hebben zonder dat zij een strafrechtelijke achtergrond
hebben. Er is hier een wezenlijk verschil met de situatie waarbij jeugdigen
met een kinderbeschermingsmaatregel worden geplaatst in een justitiële
jeugdinrichting. In de eerste plaats ziet de gedragsmaatregel op vrijheidsbeperking
en niet op vrijheidsontneming. Bij plaatsing van jeugdigen met een kinderbeschermingsmaatregel
in een justitiële jeugdinrichting gaat het juist om samenplaatsing in
een situatie van vrijheidsontneming. De jeugdigen worden gedwongen opgenomen
in een inrichting van waaruit men niet mag en kan weglopen. Er is dus sprake
van gedwongen samenplaatsing. In de tweede plaats gaat het bij de gedragsmaatregel
om het – op strafrechtelijke titel – plaatsen van een jeugdige
in een jeugdzorginstelling vanwege het feit dat de rechter jeugdzorg nodig
acht. Bij de gedwongen samenplaatsing daarentegen worden jeugdigen –
op civielrechtelijke titel – geplaatst in justitiële jeugdinrichtingen, die mede als bestemming hebben de plaatsing van strafrechtelijke
jeugdigen; de instellingen hebben in verband daarmee een hoog beveiligingsniveau
met een daarbij behorende uitstraling. Ouders van civielrechtelijk geplaatste
jeugdigen ervaren dat hun kind in een jeugdgevangenis geplaatst worden, terwijl
de uitspraak van de rechter niet die strekking had.Bij de totstandkoming van de WJZ is er voor wat betreft strafrechtelijke
sancties die geen plaatsing in een justitiële jeugdinrichting inhouden
(de voorwaardelijke sancties alsmede extramurale executiemodaliteiten) voor
gekozen om nauw aan te sluiten bij de jeugdzorg. Bij deze modaliteiten staat
de zorgvraag van de jeugdige centraal; het punitieve element van de sanctie
komt op de tweede plaats. Dit rechtvaardigt dat deze jeugdigen gebruik kunnen
maken van de jeugdzorg die ook voor andere jeugdigen open staat. Het gaat
getalsmatig ook om een geheel andere situatie dan bij samenplaatsing van strafrechtelijke
en civielrechtelijke jeugdigen in de justitiële jeugdinrichtingen. Het
aanbod van jeugdzorg is dermate groot dat de enkele strafrechtelijk geplaatste
jeugdige het klimaat niet negatief zal beïnvloeden.Ook bij de gedragsmaatregel wordt aangesloten bij de systematiek die gekozen
is bij de WJZ. Wanneer de gedragsmaatregel wordt opgelegd staan de zorgvraag
en de opvoeding voorop. Jeugdigen die de gedragsmaatregel opgelegd krijgen
zullen derhalve jeugdzorg kunnen ontvangen die is geregeld in de WJZ. Een
uitzondering zal worden gemaakt voor de gesloten vorm van jeugdzorg ten aanzien
waarvan momenteel wetgeving wordt voorbereid. In het kader van de scheiding
van strafrechtelijke en civielrechtelijke jeugdigen heeft het kabinet besloten
dat onder regie van de WJZ een gesloten zorgaanbod voor civielrechtelijke
jeugdigen aan de provincies wordt opgedragen. Gelet op het vrijheidsbeperkend
karakter van de maatregel ligt het niet in de lijn om jeugdigen op grond van
een gedragsmaatregel in deze gesloten voorzieningen te plaatsen. Zij zijn
bovendien specifiek bedoeld voor de groep civielrechtelijken. Het zou niet
van consistent beleid getuigen wanneer via de gedragsmaatregel straf- en civielrechtelijke
jeugdigen in een situatie van vrijheidsontneming weer bijeen worden geplaatst.Mede gelet op het feit dat naast de maatregel ook andere verruimingen
van het jeugdstrafrecht worden voorgesteld, is op voorhand niet volledig in
te schatten in hoeverre en op welke wijze van de nieuwe juridische titel van
de gedragsmaatregel gebruik zal worden gemaakt. Om die reden zal de werking
van de maatregel na drie jaar worden geëvalueerd. Bij de rapportage hierover
aan de Staten-Generaal zal een standpunt worden ingenomen over de wenselijkheid
van het behoud van de maatregel in het Wetboek van Strafrecht.1.5 De uitbreiding van de mogelijkheden om jeugdsancties
te combinerenMet het oog op verhoging van de effectiviteit van op te leggen sancties,
wordt – ook bij jeugdige veelplegers – in toenemende mate niet
alleen gekeken naar het concrete strafbare feit dat de aanleiding vormt voor
de vervolging, maar ook naar het criminele verleden, de persoon van de dader
en diens eventuele achtergrondproblematiek. Aan de hand van risicofactoren
wordt getracht vooraf zo goed mogelijk in te schatten welke jeugdigen na hun
eerste of tweede delict aan het begin staan van een criminele carrière
en welke jeugdigen niet. In plaats van een vaste opbouw van lichte naar zware
interventies in de loop van de criminele carrière, wordt steeds meer
gestreefd naar het vroegtijdig afstemmen van de intensiteit van de aanpak
op het risico van herhaling. Voor jeugdigen die waarschijnlijk
niet zullen recidiveren, past een bescheiden aanpak. Voor jeugdigen waarvan
op basis van verschillende risicofactoren, waaronder hun delictgedrag, kan
worden gezegd dat zij hoogstwaarschijnlijk in herhaling zullen vervallen,
past veelal direct een stevige aanpak. Naast de intensiteit moet ook de aard
van de reactie zoveel mogelijk worden afgestemd op de risicofactoren die de
achtergrond vormen van het crimineel gedrag. Het streven om zo te komen tot
een individuele aanpak komt voort uit het Actieprogramma Jeugd terecht en
de daarin genoemde doelstelling om de effectiviteit van sancties te verhogen,
maar volgt in zekere zin ook al uit het Verdrag voor de Rechten van het Kind.
De betrokken jeugdigen hebben recht op een aanpak die dermate passend is bij
hun delictgedrag en achtergrondproblematiek dat daarvan daadwerkelijk effect
mag worden verwacht. Doel moet zijn dat de jeugdige na ommekomst van de sanctie
in staat is zonder noemenswaardige problemen deel te nemen aan de samenleving.Bij het leveren van maatwerk in het jeugdstrafrecht vormt het combineren
van sancties één van de mogelijkheden. Bij de behoefte om per
jeugdige een individuele aanpak samen te stellen uit de beschikbare mogelijkheden,
past dat de wet zo min mogelijk beperkingen stelt aan het combineren van sancties.
In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld de wettelijke beperkingen om sancties
te combineren volledig op te heffen. Het is vervolgens aan de rechter om in
elke individuele strafzaak maatwerk te leveren in de op te leggen straffen
en maatregelen en daarbij de proportionaliteit te bewaken. Als gevolg van
deze voorstellen wordt ook de beperking dat een taakstraf slechts kan worden
gecombineerd met een onvoorwaardelijke jeugddetentie van maximaal drie maanden
opgeheven. Met onderhavig wetsvoorstel wordt mede uitvoering gegeven aan amendement
nr. 18 op het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de
Wegenverkeerswet 1994, in verband met de herijking van een aantal wettelijke
strafmaxima (Kamerstukken II 2003/04, 28 484, nr. 18). Dit amendement
houdt in dat de zinsnede «ten hoogste drie maanden» in artikel
77g, derde lid, wordt vervangen door: ten hoogste zes maanden. Daarmee werd
beoogd dat in de situatie dat een jeugdige tot de behandeling op de terechtzitting
in voorlopige hechtenis verblijft en de rechter meent dat jeugddetentie niet
langer geïndiceerd is, de rechter naast de op dat moment al ondergane
jeugddetentie (die dan veelal net de termijn van drie maanden overschrijdt),
nog een taakstraf kan opleggen. Het wetsvoorstel gaat zelfs verder dan het
betreffende amendement door geen specifieke beperking meer te stellen aan
de duur van de jeugddetentie voor het geval deze wordt gecombineerd met een
taakstraf.Teneinde de effectiviteit van sancties te verhogen, wordt het van belang
geacht zoveel mogelijk te voorzien in vormen van nazorg na afloop of aan het
einde van de tenuitvoerlegging van de sanctie. In verband daarmee is overwogen
in dit wetsvoorstel ook te voorzien in een afzonderlijke voorziening ten behoeve
van nazorg. Nazorg blijkt in de praktijk effectiever wanneer deze door de
rechter is opgelegd en derhalve niet uitsluitend vrijwillig is. Een dergelijke
vorm van nazorg kan dan ook het beste onderdeel vormen van de door de rechter
opgelegde sanctie(s). Met de thans voorgestelde uitbreiding van het sanctiearsenaal
met de gedragsmaatregel en de uitbreiding van de combinatiemogelijkheden van
sancties ontstaan meer mogelijkheden om in het vonnis mede te voorzien in
het geleidelijk afbouwen van de interventie, waardoor een vorm van verplichte
nazorg kan worden verleend. Zo kan bijvoorbeeld een jeugddetentie worden opgelegd
in combinatie met een (deels) ambulante gedragsmaatregel. De gedragsmaatregel
kan in dat geval zowel in het teken worden gesteld van gedragsbeïnvloeding
en eventueel behandeling als van – begeleide – terugkeer in de
maatschappij. De opbouw van de maatregel kan eventueel zo worden vormgegeven
dat de overgang van de jeugdige naar volledige vrijheid zeer
geleidelijk verloopt. Een ander voorbeeld is het combineren van een taakstraf
en een voorwaardelijke jeugddetentie waarbij in het kader van de bijzondere
voorwaarde een ITB ten uitvoer wordt gelegd. De taakstraf zou dan kunnen voorzien
in de spreekwoordelijke «eerste klap» en met de bijzondere voorwaarde
kan vervolgens worden voorzien in begeleiding zodat wordt voorkomen dat de
jeugdige na het volbrengen van de taakstraf terugvalt in zijn oude levenspatroon.
De verwachting is dat met de voorstellen voldoende in de behoefte aan mogelijkheden
tot verplichte nazorg wordt voorzien. Daarnaast kunnen uiteraard ook vormen
van vrijwillige nazorg worden toegepast, eventueel in aansluiting op de verplichte
nazorg.1.6 Voorwaarden bij schorsing voorlopige hechtenisHet Actieprogramma Jeugd terecht noemt snelheid, vanuit pedagogisch oogpunt,
een belangrijke voorwaarde voor een zo groot mogelijk effect van de reactie.
In veel gevallen blijkt het echter niet mogelijk de zaak snel ter zitting
te brengen. In de praktijk wordt de gewenste snelheid daarom vaak gerealiseerd
door de voorlopige hechtenis onder voorwaarden te schorsen en een pedagogische
aanpak te starten ter voldoening aan de daarbij geformuleerde bijzondere voorwaarde.Het Actieprogramma adviseert om voornamelijk bij jeugdige veelplegers
de recidive vaker te gebruiken als grond voor voorlopige hechtenis en de voorlopige
hechtenis eventueel onder voorwaarden te schorsen. Het Actieprogramma kondigt
voorts aan dat de mogelijkheid zal worden onderzocht om een voorlopige voorziening
te treffen in het kader van schorsing voorlopige hechtenis. Achtergrond hiervan
is onder meer het gemis van een duidelijke wettelijke basis voor de gegroeide
praktijk om veelvuldig te schorsen onder bijzondere voorwaarden. Voornamelijk
bij het toepassen van ITB op deze basis bestaat bij uitvoerende instanties
onvrede met het feit dat deze aanpak een expliciete wettelijke basis ontbeert.
Dit leidt tot twijfels over de juridische basis ervan. Behalve het ontbreken
van een duidelijke wettelijke basis, heeft de gegroeide praktijk ook geleid
tot verschillen van inzicht binnen de rechterlijke macht en daardoor tot rechtsongelijkheid.
In een aantal arrondissementen is het gebruik van schorsing van de voorlopige
hechtenis onder bijzondere voorwaarden geaccepteerd en staande praktijk; in
andere arrondissementen wordt deze werkwijze structureel afgewezen als in
strijd met het onschuldbeginsel en derhalve niet of nauwelijks toegepast.Doel van de ITB is het voorkomen van recidive door middel van het bieden
van een intensieve reclasseringsbegeleiding in het kader waarvan op maat gesneden
(goedgekeurde) programma's en activiteiten die de resocialisatie bevorderen,
kunnen worden toegepast. Er zijn tot nu toe twee toepassingsvarianten van
de ITB. Bij de eerste variant ligt de nadruk op zorg met een duidelijke drang-
of dwangcomponent, en op het erbij betrekken van het hele «systeem»
rond de jeugdige (ouders, school, etc), waarbij tevens bijzondere aandacht
wordt besteed aan het overbruggen van een eventuele culturele afstand. Deze
ITB-variant is oorspronkelijk speciaal ontwikkeld voor minderjarige delinquenten
van allochtone herkomst die zich schuldig maken aan lichtere vormen van criminaliteit
of een relatief licht justitieel verleden hebben, en woonachtig zijn in een
van de grote steden. Bij de tweede variant ligt de nadruk op strakke begeleiding
(vooral gericht op de jeugdige zelf), het niet-vrijblijvende karakter en het
nakomen van gemaakte afspraken. Deze ITB-variant is oorspronkelijk ontwikkeld
voor de hardekernjongeren met achterliggende problematiek. Beide aanpakken
komen in aanmerking voor toepassing op een bredere doelgroep, dan waarvoor
zij oorspronkelijk zijn ontwikkeld.Naast de behoefte aan toepassing van ITB is er ook behoefte aan de mogelijkheid
om leerprojecten al in de fase van de voorlopige hechtenis te kunnen toepassen.
In het kader van de Wet taakstraffen zijn aan de invulling van de voorlopige
hechtenis, onder meer met het oog op het onschuldbeginsel, destijds scherpe
grenzen gesteld. Het toepassen in het kader van de voorlopige hechtenis van
zowel zware als lichte leerprojecten werd sindsdien niet langer mogelijk geacht.
Thans is er echter reden om de destijds ingeslagen koers bij te stellen. In
de praktijk blijkt namelijk dat de in 2001 geschapen mogelijkheid van het
scholings- en trainingsprogramma tijdens de voorlopige hechtenis niet voldoende
in de behoefte voorziet. Voorts is de behoefte om in de fase van de voorlopige
hechtenis al een aanvang te kunnen maken met een gedragsbeïnvloedende
aanpak toegenomen, mede onder invloed van de in het Actieprogramma Jeugd terecht
ingezette beleidslijn. Onder het motto «lik-op-stuk» dient volgens
dit Actieprogramma de strafrechtelijke reactie zo snel mogelijk te volgen
op de aanhouding.Er is derhalve behoefte aan verruiming van de mogelijkheden om in de fase
van de voorlopige hechtenis, vooruitlopend op een veroordeling door de rechter,
alvast te kunnen starten met een vorm van gedragsbeïnvloeding evenals
aan een duidelijke wettelijke grondslag daarvoor.Bij de uitwerking van deze verruiming is het van belang de grenzen in
acht te nemen die worden ingegeven door het vermoeden van onschuld. Dit zogenaamde
onschuldbeginsel is een van de klassieke beginselen van het Nederlandse strafprocesrecht:
een ieder die wordt beschuldigd van een strafbaar feit wordt voor onschuldig
gehouden totdat zijn schuld overeenkomstig de wet is bewezen. Het beginsel
heeft ook een prominente plaats gekregen in enkele internationale verdragen,
zoals in artikel 6, tweede lid, EVRM en artikel 14, tweede lid, IVBP. Per
definitie bestaat een zekere spanning tussen het onschuldbeginsel en de voorlopige
hechtenis. Niettemin is de mogelijkheid van voorlopige hechtenis volledig
geaccepteerd en wordt deze ook erkend in de beide mensenrechtenverdragen (art.
5, eerste lid, EVRM en art. 9, derde lid, IVBP). Het beginsel leidt echter
wel tot beperkingen met betrekking tot de daadwerkelijke invulling van de
voorlopige hechtenis. Zo mag een voorlopige voorziening geen elementen bevatten
die overwegend bestraffend zijn of die anderszins de indruk wekken dat de
verdachte als veroordeelde behandeld wordt. In combinatie met het beginsel
van proportionaliteit brengt het onschuldbeginsel ook mee dat strafrechtelijk
ingrijpen tijdens de fase van de voorlopige hechtenis in duur en zwaarte beperkt
moet zijn.Het doel van elke interventie in het kader van de voorlopige hechtenis
is het voorkomen van recidive gedurende de fase van de voorlopige hechtenis,
dus tot aan de zitting. Het stellen van vrijheidsbeperkende voorwaarden, met
als doel recidive op de korte termijn te voorkomen, sluit daarbij aan. Met
de betreffende voorwaarden kunnen tegelijkertijd positieve effecten voor de
langere termijn worden beoogd, zoals bij het aanleren van sociale vaardigheden
en het aanbrengen van regelmaat in het leven van de jeugdige. Dat stuit niet
op juridische bezwaren.Door te verlangen dat de jeugdige instemt met de te stellen bijzondere
voorwaarden wordt voorkomen dat de indruk zou ontstaan dat de jeugdige als
veroordeelde wordt behandeld. Toepassingsvarianten van ITB die beperkt zijn
in duur (bijvoorbeeld zes maanden) en die geen bestraffende elementen bevatten,
zijn in dit kader zeer wel mogelijk. Dit geldt ook voor de toepassing van
leerprojecten, mits zij beperkt zijn in duur en geen bestraffend karakter
hebben. Het toepassen in de fase van de voorlopige hechtenis van overwegend
bestraffende interventies, zoals een werkstraf of een lang en zwaar behandelprogramma
(zoals MTFC of Glen Mills), komt wel in strijd met het onschuldbeginsel.Veel van de genoemde interventies, die zich lenen voor toepassing als
bijzondere voorwaarde bij schorsing van de voorlopige hechtenis, bevatten
elementen die de jeugdige beogen te confronteren met het gepleegde delict.
Daarbij valt in het bijzonder te denken aan leerprojecten die speciaal zijn
gericht op zeden- of geweldsdelinquenten. Dit behoeft geen strijd met het
onschuldbeginsel op te leveren, mits de jeugdige instemt met de betreffende
voorwaarde. Een expliciete bekentenis is daarbij niet nodig. Door een bekentenis
te verlangen voor het schorsen van de voorlopige hechtenis onder bijzondere
voorwaarden, zou een jeugdige in de verleiding kunnen komen om te bekennen
uitsluitend om voor de schorsing in aanmerking te komen. Dit lijkt niet wenselijk.
Bovendien kan de culturele achtergrond van bepaalde jeugdigen extra terughoudendheid
bij het afleggen van een bekentenis meebrengen. Door instemming te verlangen
met de beoogde aanpak wordt bereikt dat de jeugdige voor de aanpak kiest,
hetgeen de motivatie om zich ervoor in te zetten positief kan beïnvloeden.
Het vereiste van instemming brengt uiteraard met zich mee dat de jeugdige –
alvorens te beslissen – voldoende en duidelijk moet zijn geïnformeerd
en dat de beslissing tot instemming in vrijheid moet zijn genomen waarbij
de jeugdige geestelijk in staat was de informatie te bevatten en de consequenties
van zijn beslissing te overzien. Vanzelfsprekend hoort hierbij dat de jeugdige
zich bij zijn beslissing juridisch kan laten bijstaan.Teneinde duidelijkheid te bieden over de ruimte die binnen de grenzen
van het onschuldbeginsel kan worden benut, zal bij algemene maatregel van
bestuur worden bepaald welke bijzondere voorwaarden bij de schorsing van de
voorlopige hechtenis kunnen worden gesteld. Daarmee wordt enerzijds bereikt
dat de voorwaarden een duidelijke wettelijke basis hebben en anderzijds dat
zij tezijnertijd relatief snel kunnen worden uitgebreid indien daar aanleiding
toe bestaat in verband met eventueel nieuw te ontwikkelen aanpakken. Bij de
uitwerking van de bijzondere voorwaarden bij algemene maatregel van bestuur,
valt in de eerste plaats te denken aan de ITB en aan verschillende leerprojecten.
Voor de invulling van de bijzondere voorwaarde van het leerproject valt bijvoorbeeld
te denken aan de kwartaalcursus, DTC en Cashba. Cashba heeft al geruime tijd
geen toepassing meer gekregen omdat de zwaarte en duur niet verenigbaar bleek
met de wettelijke regeling van de taakstraffen. Met onderhavig wetsvoorstel
komt daarin verandering hetgeen wellicht aanleiding vormt de Cashba-aanpak –
wellicht in een geactualiseerde vorm – opnieuw toe te passen. Voorts
kan de veelgebruikte voorwaarde van het aanvaarden van hulp en steun van een
stichting als bedoeld in artikel 1, onder f, van de Wet op de jeugdzorg worden
opgenomen in de algemene maatregel van bestuur. Ook voorwaarden waarbij de
ouders dan wel verzorgers of bredere omgeving van de jeugdige worden betrokken
en vormen van herstelrecht en family group conferences zijn in dit kader te
overwegen. Voor de laatstgenoemde aanpakken geldt dat zij indringend ingaan
op het gepleegde delict zodat het extra van belang is dat de verdachte welbewust
instemt met de betreffende bijzondere voorwaarde. Bij algemene maatregel van
bestuur zal worden uitgewerkt aan welke eisen de instemming van de jeugdige
moet voldoen. Het ligt voor de hand te verlangen dat daartoe een verklaring
wordt ondertekend waaruit blijkt dat de jeugdige zich ten tijde van zijn instemming
bewust was van de aard en inhoud van de bijzondere voorwaarde(n). Voorts kan
bij het uitwerken van de bijzondere voorwaarden worden gedacht aan een contactverbod, locatieverbod
of locatiegebod en aan een meldingsgebod. Tenslotte lijkt het raadzaam een
algemene grondslag in de vorm van «andere voorwaarden, het gedrag van
de verdachte betreffende» te behouden ten behoeve van de vereiste flexibiliteit.
Om te bewerkstelligen dat de rechter in staat is ook in dit kader maatwerk
te leveren, wordt als voorwaarde gesteld dat hij vooraf advies inwint bij
de raad voor de kinderbescherming. Met dit vereiste wordt beoogd
te waarborgen dat over de te stellen bijzondere voorwaarden wordt beslist
op basis van voldoende inzicht in de persoon van de verdachte en de aard en
omvang van de zaak.Hierbij moet overigens worden aangetekend dat verruiming van de mogelijkheden
om met gedragsbeïnvloedende aanpakken te beginnen tijdens de fase van
de voorlopige hechtenis niet tot gevolg mag hebben dat het zwaartepunt van
de strafrechtelijke reactie verschuift naar de fase voorafgaand aan het rechterlijke
oordeel. Uitgangspunt blijft dat de bestraffing van de jeugdige zijn basis
behoort te vinden in een voorafgaand rechterlijk vonnis. Dit uitgangspunt
brengt mee dat in elk individueel geval moet worden afgewogen of de beoogde
interventie in het kader van de schorsing van de voorlopige hechtenis proportioneel
is, gelet op het rechterlijk oordeel dat redelijkerwijs kan worden verwacht.
Uit de adviezen kwam naar voren dat dit uitgangspunt door de geconsulteerde
instanties zonder meer wordt gedeeld. Hieraan kan de verwachting worden ontleend
dat deze afweging in de praktijk op zorgvuldige wijze zal plaatsvinden.1.7 Voorwaarden bij voorwaardelijke veroordelingBij het stellen van voorwaarden bij een voorwaardelijke veroordeling gelden
niet de beperkingen die in verband met het onschuldbeginsel gelden in de fase
voorafgaand aan het vonnis. De opgelegde voorwaarden vinden immers hun basis
in een door de rechter uitgesproken veroordeling. Hierdoor zijn de duur en
zwaarte van de voorwaarden aan minder beperkingen onderhevig dan in de fase
voorafgaand aan het vonnis van de rechter. Niettemin zijn – gelet op
het proportionaliteitsbeginsel – ook bij een voorwaardelijke veroordeling
de duur en zwaarte van de voorwaarden niet onbegrensd. Zo moeten de voorwaarden
bijvoorbeeld in een redelijke verhouding staan tot de voorwaardelijke sanctie
die is opgelegd. Voorts ligt het voor de hand om een zware strafrechtelijke
sanctie eerder te gieten in de vorm van een straf of maatregel dan in de vorm
van een voorwaarde bij een voorwaardelijke straf. Dit geldt temeer nu in het
onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld het jeugdstrafrecht te verrijken
met een gedragsmaatregel voor de duur van minimaal zes maanden en maximaal
een jaar, welke eenmaal kan worden verlengd met ten hoogste dezelfde periode
als waarvoor de maatregel was opgelegd. Bij het bestaan van een dergelijke
maatregel binnen het jeugdstrafrecht brengen de beginselen van proportionaliteit
en subsidiariteit mee dat voorwaarden die langer duren dan zes maanden of
bijzonder intensief van aard zijn bij voorkeur worden toegepast in het kader
van de voorgestelde maatregel in plaats van in het kader van de voorwaardelijke
veroordeling. Om duidelijkheid te bieden over de bijzondere voorwaarden die
in het kader van de voorwaardelijke veroordeling kunnen worden toegepast,
wordt voorgesteld ook deze voorwaarden uit te werken in een algemene maatregel
van bestuur. Met uitzondering van het leerproject, dat al in de vorm van een
taakstraf kan worden toegepast, kunnen in het kader van de voorwaardelijke
veroordeling dezelfde voorwaarden worden toegepast als bij de voorwaardelijke
schorsing van de voorlopige hechtenis. Daarbij vervallen echter de beperkingen
die in het kader van de voorlopige hechtenis gelden op grond van het onschuldbeginsel.
Zo zijn in het kader van de voorwaardelijke veroordeling ook voorwaarden met
een bestraffend karakter mogelijk. Voor de bij algemene maatregel van bestuur
uit te werken bijzondere voorwaarden valt met name te denken aan ITB, vormen
van herstelrecht of family group conferences, een contactverbod, locatieverbod
of locatiegebod en een meldingsgebod. Tenslotte lijkt het raadzaam een algemene
grondslag in de vorm van «andere voorwaarden, het gedrag van de verdachte
betreffende» te behouden ten behoeve van de vereiste flexibiliteit.1.8 Een aparte regeling van conservatoir beslag ten aanzien
van jeugdigenIn het Actieprogramma Jeugd terecht is aangekondigd dat de mogelijkheid
tot uitbreiding van inbeslagneming en verbeurdverklaring van – voor
de jeugdige gevoelige – goederen zou worden onderzocht. Doel daarvan
was om ten aanzien van jeugdigen vaker direct na aanhouding te kunnen reageren
door middel van een lik-op-stuk-aanpak. Daarbij werd gedacht aan het ruimer
toepassen van de bestaande mogelijkheden, waaronder voornamelijk de inbeslagneming
van goederen waarmee het feit is gepleegd. Daarnaast zou worden gekeken of
de juridische mogelijkheden tot inbeslagneming van goederen die uit de baten
van het misdrijf zijn verkregen kunnen worden uitgebreid.De bestaande straf van verbeurdverklaring voorziet al in de mogelijkheid
om goederen waarmee het feit is gepleegd of die de directe opbrengst van het
gepleegde delict vormen in beslag te nemen. Een goed voorbeeld hiervan is
de inbeslagneming van de scooter waarmee een tasjesroof is gepleegd. De scooter
waarmee het feit gepleegd is of waarmee het feit is gefaciliteerd, is vatbaar
voor verbeurdverklaring en komt – vooruitlopend op de beslissing van
de rechter daarover – in beginsel in aanmerking voor inbeslagneming.
De verbeurdverklaring, of de inbeslagneming die daaraan voorafgaat, is –
afgezien van het proportionaliteitsbeginsel – niet beperkt tot delicten
van een bepaalde zwaarte of tot een bepaalde waarde van de goederen. De bestaande
wetgeving staat op zichzelf dan ook niet in de weg aan een ruimer gebruik
van deze mogelijkheid in de praktijk. Anders ligt het ten aanzien van de mogelijkheid
die de bestaande wetgeving biedt tot het leggen van conservatoir beslag, vooruitlopend
op een eventueel door de rechter op te leggen geldboete of een ontnemingsmaatregel.
De mogelijkheid hiertoe beperkt zich tot misdrijven waarop een geldboete staat
van tenminste de vijfde categorie. Daaronder vallen weliswaar de meeste vermogensdelicten,
maar er vallen ook enkele delicten niet onder, die nu juist veelvuldig door
jeugdigen worden gepleegd. Hierbij valt met name te denken aan diefstal, vernieling
en mishandeling. Diefstal leent zich goed voor het toepassen van zowel een
geldboete als een ontnemingsmaatregel en ten aanzien van de andere genoemde
delicten behoort het opleggen van een geldboete wel degelijk tot de mogelijkheden.
Voor het leggen van conservatoir beslag is geen band van het betreffende goed
met het strafbare feit vereist. Voldoende is dat gevaar bestaat dat voorwerpen
van de verdachte na een onherroepelijke oplegging van een geldboete of ontnemingsmaatregel
niet meer als verhaalsobject beschikbaar zijn en dat niet onwaarschijnlijk
is dat een geldboete of een ontnemingsmaatregel zal worden opgelegd. Ook ten
aanzien van jeugdigen kan het middel van het conservatoir beslag goed bruikbaar
zijn, vooruitlopend op een op te leggen geldboete of een ontnemingsmaatregel.
Doordat jeugdigen echter veelal minder zware delicten plegen dan volwassenen
blijkt in de praktijk ten aanzien van jeugdigen niet vaak te zijn voldaan
aan het vereiste van een feit waarvoor een geldboete van tenminste de vijfde
categorie kan worden opgelegd. Daarom wordt thans voorgesteld om specifiek
ten aanzien van jeugdigen de grens voor het leggen van conservatoir beslag
te verlagen naar feiten waarop een geldboete staat van tenminste de vierde
categorie. Daarmee wordt het beter mogelijk om ook ten aanzien van jeugdigen
regelmatig gebruik te maken van de mogelijkheid tot het leggen van conservatoir
beslag. Daarmee kan tegemoet worden gekomen aan de behoefte aan een lik-op-stuk
aanpak ten aanzien van jeugdigen aan wie naar verwachting een geldboete of –
in een enkel geval zelfs een ontnemingsmaatregel – zal worden opgelegd.
Voorts sluit dit aan bij het streven om aan jeugdigen, bij wie geen sprake
is van achterliggende problematiek, vaker een geldboete op te leggen.1.9 KostenOnderhavig wetsvoorstel dient er voor een belangrijk deel toe een duidelijke
wettelijke basis te bieden aan een al gegroeide praktijk en aan de praktijk
meer duidelijkheid te bieden over het juiste juridisch kader voor de toepassing
van de verschillende strafrechtelijke interventies. Daarnaast dient het wetsvoorstel
ertoe meer keuzeruimte te bieden aan de rechter bij het opleggen van sancties
ten behoeve van verhoging van de effectiviteit van de op te leggen sancties.
De voorstellen over het expliciteren van de bijzondere voorwaarden voor schorsing
van de voorlopige hechtenis en voor de voorwaardelijke veroordeling zullen
dan ook niet leiden tot extra kosten. Wel zal als gevolg daarvan hier en daar
een verschuiving optreden in de fase waarin bepaalde interventies worden toegepast.
Naar verwachting zal na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel bijvoorbeeld
vaker gebruik worden gemaakt van schorsing van de voorlopige hechtenis onder
bijzondere voorwaarden. De bij de veroordeling op te leggen sanctie zal in
die gevallen naar verwachting korter zijn omdat de rechter rekening zal houden
met het deel van de interventie dat al heeft plaatsgevonden in het voorstadium.
De verwachte toename van het aantal malen waarin de voorlopige hechtenis wordt
geschorst kan ertoe leiden dat een minder groot beroep wordt gedaan op de
capaciteit van de jeugdinrichtingen. Als gevolg van de verruiming van de mogelijkheden
tot het (vroegtijdig) toepassen van vormen van gedragsbeïnvloeding zal
bovendien de straf van jeugddetentie minder vaak worden opgelegd. Daar tegenover
staat echter dat capaciteit nodig zal kunnen zijn voor het alsnog tenuitvoerleggen
van de voorlopige hechtenis of vervangende detentie als de bijzondere voorwaarden
niet worden nageleefd of niet wordt meegewerkt aan de tenuitvoerlegging van
de gedragsmaatregel. Ten aanzien van de ruimere mogelijkheden om sancties
te combineren is de verwachting dat dit slechts leidt tot meer keuzemogelijkheden
voor de rechter, en in een aantal gevallen tot een grotere effectiviteit van
de interventies, maar per saldo niet tot langere of zwaardere straffen en
dientengevolge evenmin tot extra kosten. Ten aanzien van de voorgestelde gedragsmaatregel
is de verwachting dat de toepassing daarvan vooral in de plaats zal komen
van gevallen waarin thans jeugddetentie wordt opgelegd of een langdurige leerstraf
of een voorwaardelijke veroordeling met als bijzondere voorwaarde het aanvaarden
van jeugdzorg dan wel het volgen van een individuele trajectbegeleiding. Voor
zover de gedragsmaatregel daarnaast zal leiden tot enige aanzuigende werking
is de verwachting dat het gaat om gevallen waarin de maatregel wordt ingevuld
met jeugdzorg in gevallen waarin anders een justitiële reactie wordt
gevolgd. Het ministerie van VWS zal voor deze verschuiving van kosten worden
gecompenseerd. Het wetsvoorstel heeft daarnaast mede het doel een frequenter
gebruik van conservatoir beslag ten aanzien van jeugdigen mogelijk te maken.
Wanneer hiervan in de praktijk gebruik wordt gemaakt, kan dit leiden tot extra
kosten voor de opslag van in beslag genomen goederen. Anderzijds zal het frequenter
leggen van conservatoir beslag er naar verwachting toe leiden dat ten aanzien
van jeugdigen ook vaker een geldboete zal worden gevorderd en opgelegd, wat
zal leiden tot hogere opbrengsten.Per saldo zal het wetsvoorstel naar verwachting geen extra kosten voor
de Rijksbegroting met zich meebrengen. Wel zal het wetsvoorstel leiden tot
enige aanzuigende werking van de toepassing van de gedragsmaatregel, waarbij
justitiecapaciteit wordt omgezet in jeugdzorgcapaciteit bij VWS. In het kader
van de evaluatie die in artikel IV van dit wetsvoorstel is voorzien, zal het
verloop van deze kostenverschuiving worden gevolgd. Met VWS is afgesproken
dat de budgettaire effecten met behulp van nacalculatie tussen beide departementen
worden verrekend, waarbij het gaat om de extra zaken die toegeschreven kunnen
worden aan het wetsvoorstel. Uit de evaluatie zal blijken welke
extra zaken kunnen worden toegeschreven aan dit wetsvoorstel.ARTIKELSGEWIJSDe voorgestelde wijzigingen zijn in het algemeen deel al uitvoerig toegelicht.
Daarom wordt volstaan met een korte artikelsgewijze toelichting.Artikel I, onderdeel AOp grond van artikel 77b van het Wetboek van Strafrecht kan de rechter
ten aanzien van degene die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit
de leeftijd van zestien jaren doch nog niet die van achttien heeft bereikt,
besluiten de toepassing van het jeugdstrafrecht achterwege te laten en de
betrokken overeenkomstig het volwassenenstrafrecht berechten. De toepassing
van het reguliere (volwassenen) strafrecht brengt mee dat voor bepaalde strafbare
feiten een levenslange gevangenisstraf door de rechter kan worden opgelegd.
In geval van de berechting van een persoon die ten tijde van het begaan van
een strafbaar feit 16 of 17 jaar oud was, is het niet goed voorstelbaar
dat de rechter een levenslange gevangenisstraf zal opleggen. Tot nu toe is
deze dan ook nog nooit aan een minderjarige opgelegd. Het Comité inzake
de rechten van het kind van de Verenigde Naties heeft niettemin verschillende
keren de aanbeveling gedaan om de mogelijkheid van een levenslange gevangenisstraf
ten aanzien van minderjarigen uit te sluiten (recentelijk in zijn conclusies
naar aanleiding van de behandeling van het tweede Nederlandse rapport over
de implementatie van het Verdrag voor de rechten van het kind van 30 januari
2004, VN Doc. CRC/C/15/Add.227). Hoewel – gelet op de Nederlandse rechtspraktijk –
in feite sprake is van een theoretische mogelijkheid, wordt hierbij ter voldoening
aan genoemd verdrag toch voorgesteld om de mogelijkheid van een levenslange
gevangenisstraf voor deze gevallen uitdrukkelijk wettelijk uit te sluiten.Artikel I, onderdeel BDe formulering van artikel 77g, tweede en derde lid, impliceert dat in
beginsel alle combinaties van hoofdstraffen, bijkomende straffen en maatregelen
mogelijk zijn. Het streven naar individueel maatwerk bij het opleggen van
sancties aan jeugdigen maakt het wenselijk geen enkele combinatie wettelijk
uit te sluiten. Het is aan de rechter om in elke individuele strafzaak het
beoogde maatwerk te leveren en de proportionaliteit te bewaken.Artikel I, onderdeel EDe wijziging van artikel 77p is ingegeven door de wens vanuit de praktijk
om – voor gevallen waarin wegens een niet-betaalde boete of wegens een
niet-uitgevoerde taakstraf vervangende hechtenis moet worden ten uitvoer gelegd –
te voorzien in een wettelijke conversie naar het meerderjarigenstrafrecht
indien de jeugdige op het moment van tenuitvoerlegging van de vervangende
jeugddetentie de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt. De omzetting naar
het meerderjarigenstrafrecht vindt thans op grond van artikel 77k Sr plaats
door de rechter op vordering van het openbaar ministerie. De rechter past
deze conversie echter standaard toe waardoor een wettelijke conversie praktischer
is en onnodige belasting van de rechterlijke macht voorkomt.Bewust is het voorstel tot het introduceren van een wettelijke conversie
naar het meerderjarigenstrafrecht beperkt tot de vervangende jeugddetentie
en de voorwaardelijke jeugddetentie (zie onderdeel J). Artikel 77k blijft
derhalve gelden voor de onvoorwaardelijke jeugddetentie. Een algehele wettelijke
conversie zou een doorbreking betekenen van het principe dat de leeftijd van
de verdachte ten tijde van het plegen van het delict bepalend is voor de vraag
of het jeugdstrafrecht van toepassing is dan wel het meerderjarigenstrafrecht.
Voor het maken van uitzonderingen op deze regel is rechterlijke tussenkomst
gewenst. Het is van belang dat de rechter beoordeelt of de jeugdige inmiddels
niet alleen in leeftijd maar ook in zijn ontwikkeling toe is aan een volwassenstraf
en zo ja, welke straf dan het meest in aanmerking komt en of deze van gelijke
duur moet zijn als de opgelegde jeugddetentie. De rechter kan bij gelegenheid
van de omzetting van een jeugddetentie naar een gevangenisstraf bijvoorbeeld
besluiten de duur van de straf te matigen. Hiervoor kan onder meer aanleiding
bestaan wanneer sprake is van een aanzienlijk tijdsverloop tussen de oplegging
van de straf en de tenuitvoerlegging. Voorts kan de rechter bij gelegenheid
van de omzetting, wanneer daar aanleiding tot bestaat, eventueel beslissen
tot voorwaardelijke niet-tenuitvoerlegging van een deel van die straf. Na
de omzetting vervalt immers deze mogelijkheid van artikel 77j, vierde lid.Artikel I, onderdeel FVoor het opleggen van de gedragsmaatregel is een voorafgaand advies vereist
van de raad voor de kinderbescherming. Dit advies moet de rechter voldoende
informatie geven over de vraag of het opleggen van de gedragsmaatregel aangewezen
is en zo ja, waar deze – gelet op de problematiek van de jeugdige –
uit zou moeten bestaan. Op grond van het derde lid van artikel 77w moet de
rechter immers bepalen waar de maatregel uit bestaat. Overigens kan daarbij
worden volstaan met een globale omschrijving van de inhoud van de maatregel.
De instantie of organisatie die op grond van de uitspraak wordt belast met
de uitvoering van het programma is op grond van het vijfde lid verplicht tot
het vaststellen van een plan dat is afgestemd op de problematiek van de veroordeelde
jeugdige. In dat plan worden de bestanddelen van de maatregel nader uitgewerkt.
De omschrijving van de maatregel in het vonnis moet uiteraard wel voldoende
aanknopingspunten bevatten voor de gewenste samenstelling daarvan. Voorts
moet uit het vonnis blijken of de maatregel ambulant dan wel intramuraal moet
worden tenuitvoergelegd of een combinatie van beide. Tenslotte moet de instantie
of organisatie die wordt belast met de uitvoering ervan in het vonnis worden
genoemd. De jeugdreclassering is belast met de voorbereiding en ondersteuning
van de tenuitvoerlegging van de gedragsmaatregel en heeft op grond daarvan
een coördinerende taak wanneer onderdelen van de gedragsmaatregel door
verschillende instanties en/of organisaties worden uitgevoerd.Bewust is afgezien van een regeling omtrent de weigerende observandus,
zoals deze is opgenomen in artikel 77s, vierde lid. Jeugdigen die niet bereid
zijn mee te werken aan de advisering aan de rechter hebben veelal een problematiek
die te zwaar is om hen in aanmerking te brengen voor de gedragsmaatregel.
De gedragsmaatregel zal immers veelal bestaan uit ambulante begeleiding ofwel
uit intramurale jeugdzorg binnen een relatief open regime. Een weigerende
observandus past derhalve niet binnen doelgroep waar de gedragsmaatregel op
ziet. De maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen zal voor dergelijke
jeugdigen een meer geschikt kader bieden.Anders dan bij bijvoorbeeld jeugddetentie is voor een goede tenuitvoerlegging
van de gedragsmaatregel vereist dat de jeugdige meewerkt aan de behandeling,
begeleiding of trainingen die onderdeel uitmaken van het programma. Artikel
77wa bepaalt dat de rechter in het vonnis beveelt dat wanneer
de jeugdige niet naar behoren aan de tenuitvoerlegging van de maatregel meewerkt,
vervangende jeugddetentie zal worden toegepast. Deze regeling is vormgegeven
naar analogie van artikel 77n met betrekking tot de taakstraf. Belangrijk
verschil is dat de maatregel in tegenstelling tot de taakstraf in maanden
in plaats van in uren wordt opgelegd. Op grond van het vierde lid is artikel
77p van overeenkomstige toepassing. Op grond hiervan vindt de tenuitvoerlegging
van de vervangende jeugddetentie plaats op bevel van het openbaar ministerie.Artikel 77wb voorziet in de mogelijkheid de maatregel te verlengen. Deze
bepaling is vormgegeven naar analogie van artikel 77t inzake de verlenging
van de plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. Belangrijke verschillen
zijn echter dat de gedragsmaatregel slechts eenmaal kan worden verlengd en
dat de verlenging niet plaatsvindt voor een in de wet bepaalde tijd maar voor
ten hoogste dezelfde tijd als waarvoor de maatregel aanvankelijk was opgelegd.
De voorgestelde regeling biedt de rechter maximale armslag om de maatregel
op maat toe te passen. Artikel 77u is van overeenkomstige toepassing. Op grond
hiervan wordt de beslissing over de verlenging bij beschikking genomen, nadat
de veroordeelde, en indien deze minderjarige is, ook degenen die het gezag
over hem uitoefenen, zijn gehoord of behoorlijk opgeroepen. Voor de verlenging
van de maatregel is een voorafgaand advies van de raad voor de kinderbescherming
vereist. In het geval dat de gedragsmaatregel jeugdzorg inhield, ligt het
voor de hand dat de raad voor de kinderbescherming alvorens zijn advies uit
te brengen overleg pleegt het het bureau jeugdzorg over de vraag of jeugdzorg
ook in het kader van de verlenging aangewezen is. Is dat het geval, dan kan
immers een nieuw indicatiebesluit vereist zijn.Evenals de maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, wordt
de tenuitvoerlegging van de gedragsmaatregel – al dan niet na verlenging –
gewoon voortgezet als de jeugdige inmiddels de leeftijd achttien jaar heeft
bereikt.Alvorens de gedragsmaatregel op te leggen wint de rechter het advies in
van de raad voor de kinderbescherming. Dit vereiste is lichter dan voor maatregel
plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, waarbij advies van tenminste twee
gedragsdeskundigen vereist is. Anders dan bij de maatregel plaatsing in een
inrichting voor jeugdigen, waarbij de rechter advies behoeft omtrent de vraag
of de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of
goederen de maatregel verlangen, wordt ten aanzien van de gedragsmaatregel
een advies van de raad voor de kinderbescherming voldoende geacht. Bij de
advisering van de rechter over het opleggen van de maatregel staat de vraag
centraal of de maatregel in het belang is van een zo gunstig mogelijke verdere
ontwikkeling van de verdachte. De raad voor de kinderbescherming wordt geacht
over voldoende deskundigheid te beschikken om die vraag te kunnen beantwoorden.
Voorts geldt dat wanneer de maatregel (deels) wordt ingevuld met vormen van
jeugdzorg, een indicatiebesluit van het bureau jeugdzorg vereist is. Een eventuele
gedragsstoornis die relevant is voor de keuze van het type jeugdzorg, zal
in dat kader worden gesignaleerd. De raad lijkt voor deze advisering de meest
aangewezen organisatie omdat van deze organisatie mag worden verlangd inzicht
te hebben in zowel de situatie van de jeugdige als diens problematiek en de
gewenste (verdere) aanpak daarvan. Zo is de raad voor de kinderbescherming
bij uitstek de organisatie die borg moet staan voor een goede wisselwerking
tussen het straf- en het civiele recht indien vanuit beide trajecten een maatregel
wenselijk wordt geacht. Daarbij is uiteraard ook de rol van de raad voor de
kinderbescherming als casusregisseur van belang. Op grond van het voorgestelde
artikel 77wb beslist de rechter ook over een eventuele verlenging van
de maatregel op basis van een advies van de raad voor de kinderbescherming.Voorlopige hechtenis wordt bij een maatregel niet verrekend, maar de rechter
kan er uiteraard wel rekening mee houden. Dit ligt zeker voor de hand wanneer
in de fase van de voorlopige hechtenis met de gedragsbeïnvloedende aanpak
al een aanvang is gemaakt. Zie hiervoor ook de toelichting bij de voorgestelde
wijziging van artikel 493 Sv.Artikel I, onderdeel GHet voorgestelde eerste lid van artikel 77x leidt ertoe dat de rechter
ook ten aanzien van de maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige kan
bepalen dat deze geheel of gedeeltelijk niet ten uitvoer wordt gelegd. Op
grond van artikel 77z kunnen daar vervolgens – naast de algemene voorwaarden –
ook bijzondere voorwaarden aan worden verbonden. Naar verwachting zal deze
mogelijkheid in de praktijk niet veelvuldig worden toegepast. Alles wat in
het kader van bijzondere voorwaarden van de jeugdige kan worden verlangd,
kan immers ook onderdeel worden gemaakt van de maatregel zelf. De maatregel
als stok achter de deur zal in dat geval niet veel betekenis hebben ten opzichte
van de gestelde voorwaarden. Vanwege het feit dat onderhavig wetsvoorstel
er tevens toe dient het aantal sancties en het aantal combinatiemogelijkheden
van sancties uit te breiden, gaat het niet aan juist deze mogelijkheid op
voorhand uit te sluiten. Aangezien ook de maatregel plaatsing in een justitiële
jeugdinrichting geheel of gedeeltelijk voorwaardelijk kan worden opgelegd
en deze mogelijkheid ingevolge wetsvoorstel 29 4131 naar verwachting binnenkort ook voor de taakstraf in de wet wordt
opgenomen, leidt het streven naar een heldere wetsystematiek ertoe ook ten
aanzien van onderhavige maatregel de voorwaardelijke variant mogelijk te maken.Artikel I, onderdeel IAls gevolg van dit wetsvoorstel komt het tweede lid van artikel 77z, op
grond waarvan als bijzondere voorwaarde kan worden gesteld dat de veroordeelde
zich zal laten opnemen in een inrichting, niet zijnde een inrichting als bedoeld
in artikel 1, onderdeel b, van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen,
te vervallen. Deze bijzondere voorwaarde is niet meer nodig nu de voorgestelde
gedragsmaatregel een geschikte juridische titel biedt voor plaatsing van een
jeugdige in een jeugdzorginstelling.Om aan de praktijk meer duidelijkheid te bieden over de bijzondere voorwaarden
die in het kader van de voorwaardelijke veroordeling kunnen worden toegepast,
wordt voorgesteld deze voorwaarden uit te werken in een algemene maatregel
van bestuur. Deze opzet sluit aan bij de voorgestelde opzet voor de bijzondere
voorwaarden bij de schorsing van de voorlopige hechtenis, ten aanzien waarvan
eveneens wordt voorgesteld deze in een algemene maatregel van bestuur uit
te werken. De voorwaarden die kunnen worden gesteld bij de schorsing van de
voorlopige hechtenis, kunnen in beginsel ook worden gesteld bij de voorwaardelijke
veroordeling. Dit ligt slechts anders ten aanzien van de leerprojecten. Het
stellen van een leerproject als voorwaarde bij de voorwaardelijke veroordeling
lijkt niet passend, gezien het feit deze via de taakstraf als zelfstandige
straf kan worden opgelegd. Voorts behoeft bij de voorwaardelijke veroordeling
geen rekening te worden gehouden met het onschuldbeginsel omdat de voorwaarden
worden opgelegd bij rechterlijk vonnis. Daardoor zijn de voorwaarden bij de
voorwaardelijke veroordeling aan minder beperkingen gebonden dan de voorwaarden
bij de schorsing van de voorlopige hechtenis. Wel ligt het voor de hand bij
de uitwerking van de voorwaarden de duur daarvan beperkt te houden
tot bijvoorbeeld maximaal zes maanden. De achtergrond daarvan is dat voorwaarden
die langer duren dan zes maanden bij voorkeur opgelegd zouden moeten worden
in het kader van de gedragsmaatregel.Artikel I, onderdeel JMet de wijziging van artikel 77dd wordt voorzien in een wettelijke conversie
naar het meerderjarigenstrafrecht indien de jeugdige op het moment van tenuitvoerlegging
van de voorwaardelijk opgelegde jeugddetentie de leeftijd van achttien jaar
heeft bereikt. De omzetting naar het meerderjarigenstrafrecht vindt thans
op grond van artikel 77k Sr plaats door de rechter op vordering van het openbaar
ministerie. Het is voor de rechter thans niet mogelijk om – buiten de
mogelijkheid van artikel 77k om – ambtshalve te besluiten tot omzetting
van de voorwaardelijke jeugddetentie naar een gevangenisstraf (Vgl. HR 23 maart
2004, LJN AO 1751 en HR 8 juni 2004, LJN AO8370). Aangezien op grond
van artikel 77dd, eerste lid, een last van de rechter vereist is voor de tenuitvoerlegging
van de jeugddetentie of gevangenisstraf, is in de vereiste rechterlijke tussenkomst
al voorzien. Op grond van het eerste lid onder b kan de rechter voorts gelasten
dan slechts een gedeelte van de jeugddetentie of gevangenisstraf zal worden
tenuitvoergelegd. Langs die weg kan derhalve ook worden voorzien in een eventuele
matiging van de duur van de tenuitvoer te leggen voorwaardelijke straf. Een
omzetting via de route van artikel 77k is dan ook onnodig omslachtig.Artikel IIHet voorgestelde artikel 488a leidt ertoe dat ten aanzien van jeugdigen
ook conservatoir beslag kan worden gelegd in geval van verdenking van of veroordeling
voor een misdrijf waarvoor een geldboete van de vierde categorie kan worden
opgelegd. Het leggen van conservatoir beslag in geval van misdrijven waarop
een hogere dan de vierde categorie geldboete staat, blijft uiteraard ook mogelijk.
Overigens blijft ongewijzigd het algemene vereiste voor het leggen van conservatoir
beslag dat de jeugdige eigenaar moet zijn van het voorwerp waarop dergelijk
beslag wordt gelegd.Artikel III, onderdeel ADe wijziging van artikel 3 van de Wet op de jeugdzorg voorziet in de mogelijkheid
voor de rechter om de gedragsmaatregel op te leggen, ook in het geval waarin
hij daarmee afwijkt van het indicatiebesluit van het bureau jeugdzorg dan
wel in het geval dat het bureau jeugdzorg in het geheel geen indicatiebesluit
heeft genomen. De achtergrond hiervan is dat de rechter de maatregel op moet
kunnen leggen wanneer is voldaan aan de op grond van artikel 77w daarvoor
geldende voorwaarden en het opleggen daarvan naar zijn oordeel wenselijk is.
De rechter zou tezeer in zijn mogelijkheden worden beperkt wanneer hij de
maatregel niet zou kunnen opleggen, ook al zou zijn voldaan aan de wettelijke
voorwaarden daarvoor, alleen door het feit dat het bureau jeugdzorg een andersluidende
indicatie afgeeft of geen indicatie afgeeft. Naar verwachting zal door voorafgaande
afstemming tussen de raad voor de kinderbescherming en het bureau jeugdzorg
kunnen worden voorkomen dat op deze regeling omtrent de gelijkstelling veelvuldig
een beroep moet worden gedaan.Artikel III, onderdeel BDe wijziging van artikel 10, eerste lid, onder c, van de Wet op de jeugdzorg
strekt ertoe de taken van bureau jeugdzorg uit te breiden met het begeleiden
van de jeugdige die is veroordeeld tot de gedragsmaatregel indien de rechter
bureau jeugdzorg voor die begeleiding heeft aangewezen.Artikel V, onderdeel AMet het oog op de rechtszekerheid is ten aanzien van onderdelen van het
wetsvoorstel voorzien in overgangsrecht. De verruiming van mogelijkheden tot
het combineren van sancties wordt op grond van de hier opgenomen overgangsbepaling
slechts toegepast met betrekking tot feiten ten aanzien waarvan de vervolging
is aangevangen na inwerkingtreding van deze wet .Artikel V, onderdeel BDe gedragsmaatregel wordt op grond van deze overgangsbepaling slechts
opgelegd voor feiten ten aanzien waarvan de vervolging is aangevangen na inwerkingtreding
van de wet. Overigens wordt met de voorgestelde gedragsmaatregel niet beoogd
of verwacht dat jeugdigen zwaarder zullen worden bestraft dan zij waren geweest
zonder gedragsmaatregel binnen het sanctiearsenaal. Wel wordt beoogd de rechter
in staat te stellen een effectievere en voor de ontwikkeling van de jeugdige
gunstiger sanctie te kunnen opleggen dan zonder gedragsmaatregel mogelijk
zou zijn.Artikel V, onderdeel CDe omzetting van rechtswege van de vervangende jeugddetentie naar de vervangende
hechtenis vindt op van het voorgestelde overgangsrecht slechts plaats voor
zover de veroordeling is uitgesproken na inwerkingtreding van deze wet. Behalve
dat het beginsel van rechtszekerheid zich zou verzetten tegen onmiddellijke
werking van de voorgestelde wijziging van de artikenen 77l, vijfde lid, en
77p, vierde lid, zou de rechter ten aanzien van reeds veroordeelde jeugdigen
ook niet in staat zijn geweest in het vonnis of de beslissing te bepalen dat
de veroordeelde ook in geval van meerderjarigheid in aanmerking komt voor
vervangende jeugddetentie.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, de Beginselenwet
verpleging ter beschikking gestelden, de Penitentiaire beginselenwet en enige
andere wetten onder meer naar aanleiding van evaluatieonderzoeken; Kamerstukken
II 2003/04, 29 413, nrs. 1–2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30332-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl