Wetsvoorstel ter beperking van de bevoegdheid van enkelvoudige kamers; Verslag wetgevingsoverleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28866, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28866 nr. 7

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Justitie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28866Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 866Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht
en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen strekkende tot het beperken
van de bevoegdheid van de politierechter en de enkelvoudige kamer in hoger
beroep (beperking bevoegdheid enkelvoudige kamers)nr. 7VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 7 april 2004De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
5 april 2004 overleg gevoerd met de heer Donner, minister van Justitie,
over het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering,
het Wetboek van Strafrecht en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen
strekkende tot het beperken van de bevoegdheid van de politierechter en de
enkelvoudige kamer in hoger beroep (beperking bevoegdheid enkelvoudige kamers)
(28 866).Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Justitie,De Groot Stenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor JustitieMaandag 5 april 2004 11.00 uurDe voorzitter: De Pater-van der MeerAanwezig zijn 4 leden der Kamer, te weten:Griffith, Van Haersma Buma, Wolfsen en De Pater-van der Meer,alsmede de heer Donner, minister van Justitie.Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel
Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht en
de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen strekkende tot het beperken
van de bevoegdheid van de politierechter en de enkelvoudige kamer in hoger
beroep (beperking bevoegdheid enkelvoudige kamers) (28866).De heerWolfsen(PvdA)Voorzitter. Ik heb een voorstel van orde. Het is toch uniek dat de minister
verheugd kennisneemt van afwijzende reacties van zowel de VVD als het CDA.
Wij hebben instemmend gereageerd op het wetsvoorstel; ik zal nader toelichten
waarom dat is gebeurd. Het is toch gek. Ik begrijp wel hoe het loopt. De minister
komt een toezegging na aan de Eerste Kamer, maar zegt: inmiddels is die toezegging
niet meer dan een formele toezegging; materieel wil ik die niet nakomen. Het
lijkt mij chic om het wetsvoorstel in te trekken, wat ook nu kan, in plaats
van het te behandelen. Je staat oprecht achter een wetsvoorstel of je staat
er niet oprecht achter. Anders gaan wij straks twee uur debatteren over een
wetsvoorstel dat de minister niet steunt; sterker nog, waarvan hij graag wil
dat de Kamer het verwerpt. Dan is het de koninklijke weg om het in te trekken,
dat uit te leggen aan de Eerste Kamer en daarmee basta. Dan kost het ons niet
twee, drie uur wetgevingsoverleg die wij ook hadden kunnen besteden aan bijvoorbeeld
TBS en bolletjesslikkers. Het kost heel veel tijd en overleg, terwijl iedereen
weet dat niemand het wil. Ik wil de minister ernstig in overweging geven om
de koninklijke weg te bewandelen en, omdat hij de toezegging materieel niet
wil nakomen, het wetsvoorstel nu in te trekken.MevrouwGriffith(VVD)De heer Wolfsen zegt dat iedereen dit niet wil. Kan hij aangeven of de
PvdA-fractie dit wetsvoorstel ook niet wil? Ik haalde dat niet direct uit
de nota naar aanleiding van het verslag.De heerWolfsen(PvdA)De minister heeft een goed geheugen. Hij heeft gelijk, want wij hebben
in het verleden samen met uw fractie een initiatiefvoorstel ingediend om die
grens te verhogen. Daar staan wij nog steeds achter. Wij hebben ook een motie
gesteund om uit te zoeken of twee jaar mogelijk was onder bepaalde voorwaarden.
Daar zijn wij ook nog steeds voor. Maar wij dachten: laten wij ook chic zijn;
de minister heeft overleg gehad met de Eerste Kamer en hij wil die toezegging
oprecht nakomen. Dan kunnen de Tweede en Eerste Kamer elkaar wel gaan bevechten,
maar als de minister dit oprecht wil en die toezegging oprecht wil nakomen,
is het niet meer dan chic om dit wetsvoorstel te steunen, ervan uitgaande
dat er vervolgens een wetsvoorstel tot uitbreiding komt.De voorzitter:Mijnheer Wolfsen, u bent nu toch met de discussie bezig. U hebt een voorstel
van orde gedaan. Ik geef de minister heel kort gelegenheid om te reageren
waarom hij tot op heden het wetsvoorstel niet heeft ingetrokken. Ik meen dat
wij daarna toch aan het wetgevingsoverleg moeten beginnen.MinisterDonnerIk heb aan de Eerste Kamer aangegeven dat de weg die de heer Wolfsen suggereert
mij de juiste weg leek. Dat heb ik apart gedaan bij brief nadat de Tweede
Kamer de motie-Teeven had aanvaard om de mogelijkheid van een uitbreiding
naar twee jaar te onderzoeken. De Eerste Kamer stond daar echter zeer afwijzend
tegenover. Het bijzondere van de situatie hier is dat indertijd de noodwet
verworpen zou zijn geweest door de Eerste Kamer zonder deze toezegging. Onder
die omstandigheden acht ik het niet terecht, ook al zijn de omstandigheden
gewijzigd, om het wetsvoorstel in te trekken zonder nadere bespreking. Ik
heb toen bij de Eerste Kamer de mogelijkheid aangekaart om het wetsvoorstel
met haar te bespreken en het dan in te trekken. Ik acht het nog steeds mogelijk –
ik wil dat de Tweede Kamer in overweging geven – dat wij het vandaag
kort bespreken, waarbij duidelijk wordt of de Tweede Kamer meent dat dit wel
of niet moet, dat ik vervolgens met de Eerste Kamer overleg in het licht van
deze bespreking en dat ik het wetsvoorstel alsdan intrek, zodat de Tweede
Kamer het niet hoeft te verwerpen als dat de wens is. Maar het is een eis
van de Eerste Kamer dat het hier wordt besproken. Dat was heel duidelijk toen
ik aangaf dat ik het voorstel wilde intrekken. Aangezien anders
de nu geldende regeling niet aanvaard zou zijn geweest en het een toezegging
betreft van een voorganger, meen ik dat de minister het wetsvoorstel onder
die omstandigheden nu niet moet intrekken.De voorzitter:Wij hebben een tweetal procedurevergaderingen geleden aan de hand van
een hele lijst met wetten besproken welke voorstellen wij op korte termijn
wilden bespreken. Daar hoorde dit wetsvoorstel bij. Wij hebben dit geagendeerd
en ik geef u nu de gelegenheid om uw standpunten erover weer te geven, waarna
de minister kan reageren.De heerWolfsen(PvdA)Ik vraag de collega's verlof om nog een keer iets te zeggen over de orde,
want ik heb daar behoefte aan.De voorzitter:De orde over dit wetsvoorstel hebben wij een paar weken geleden in een
procedurevergadering besproken. Dan hadden wij er een nadere procedurevergadering
over moeten hebben.MevrouwGriffith(VVD)Voorzitter. Volgens mij hoeven wij ons niet zo strikt aan de regels te
houden, want dit is zeer belangrijk. De minister komt zelf met een opening
en geeft aan dat hij bereid is het wetsvoorstel in te trekken. Maar hij heeft
de Eerste Kamer toegezegd dat hij het eerst met de Tweede Kamer zal bespreken.
Het is nog steeds een procedurele kwestie: kun je er met elkaar uitkomen welke
weg je gaat bewandelen? Daarom hecht ik eraan dat wij dat punt toch nog even
bespreken en dat de heer Wolfsen het woord hierover krijgt.De voorzitter:Ik vind het allemaal leuk en aardig, maar nu lopen er twee discussies
door elkaar. Wij hebben tijdens de procedurevergadering in volle overtuiging
gezegd dat dit wetsvoorstel met spoed in een wetgevingsoverleg moest worden
besproken. Het is toch een beetje raar dat wij ons nu allerlei andere discussies
menen te moeten herinneren voordat wij het wetgevingsoverleg beginnen.De heerWolfsen(PvdA)Het is raar, maar ook niet raar, omdat het gaat om de oprechtheid van
de argumenten. Als er een wetsvoorstel wordt ingediend, ga je ervan uit dat
de minister dat oprecht wil en oprecht de toezegging aan de Eerste Kamer wil
nakomen. Ik vind het wel netjes dat de minister voorstelt om er oriënterend
over te spreken, waarna hij naar de Eerste Kamer kan gaan. Maar voor de buitenwereld
is het niet meer te volgen als er een voorstel binnenkomt en de minister vervolgens
zegt dat hij verheugd is als het wordt verworpen. Wij moeten onszelf serieus
blijven nemen. Het leidt er straks toe dat de minister in de Eerste Kamer
zegt dat hij zijn toezegging nakomt en de schuld voor het niet kunnen nakomen
ervan bij ons legt. Als wetgever moeten wij chic met elkaar blijven omgaan.
Onze argumenten moeten in ieder geval oprecht zijn en blijven, want anders
is het voor de buitenwereld niet meer te volgen. Dan moet je vervolgens vragen:
wilt u dat dit wetsvoorstel wordt aangenomen of niet? Dat is toch een zotte
situatie?De voorzitter:U kunt die vraag ook aan uzelf voorleggen. Wilt u dat dit wetsvoorstel
wordt aangenomen of niet? Daar gaat dit wetgevingsoverleg over.De heerWolfsen(PvdA)Ik geef de minister ernstig in overweging het wetsvoorstel in te trekken
en vraag de collega's zich hierbij aan te sluiten. De minister hoeft er dan
niet op te reageren, maar kan met die overwegingen naar de Eerste Kamer gaan
en eventueel hier terugkomen.De voorzitter:U houdt nu uw eerste termijn. U heeft uw mening gegeven.De heerWolfsen(PvdA)Nee, ik wil nog een toelichting geven.De voorzitter:Dan wil ik ook dat u uw mening toelicht, maar dan gaan wij de sprekers
in volgorde langs. Ik vind dat er een toelichting bij hoort.De heerVan Haersma Buma(CDA)Voorzitter. Ik wil nog ingaan op de orde. Op zichzelf vind ik het punt
van de heer Wolfsen zeer terecht dat de preliminaire vraag wordt gesteld of
de minister het wetsvoorstel wil intrekken. Dan kunnen wij wel met elkaar
spreken, maar is het geen wetgevingsoverleg. Als wij dat doen, weten wij dat
het helemaal misgaat, want de Eerste Kamer wil dat wij dit debat voeren. Dan
moet men de Handelingen lezen en trekken wij de conclusie wel. Ik heb er toch
behoefte aan om het debat te voeren en de Eerste Kamer een oordeel te laten
geven.De heerWolfsen(PvdA)De Eerste Kamer gaat niet over onze debatten.De voorzitter:U heeft gelijk, mijnheer Wolfsen. De Eerste Kamer gaat niet over onze
debatten. U gaat erover of u dit wetsvoorstel wel of niet wilt. Ik hoor dat
graag beargumenteerd.MevrouwGriffith(VVD)Voorzitter. In 2002 is het wetsvoorstel tot uitbreiding van de bevoegdheden
van de enkelvoudige kamers aangenomen met een ruime meerderheid van de Kamer,
te weten de fracties van de PvdA, het CDA, de VVD, de ChristenUnie en de SGP.
De PvdA-fractie heeft het wetsvoorstel zonder omwegen ondersteund. Er is in
1999 zelfs een initiatiefvoorstel ingediend door de heer Van Oven samen met
de heer Vos van de VVD-fractie om de termijn van een half jaar te verruimen
tot een jaar. Mijn fractie staat nog steeds achter het wetsvoorstel dat toen
door de Tweede Kamer is aangenomen. Wij hebben ons destijds op het standpunt
gesteld dat er een gebrek was aan zittingscapaciteit. De werkvoorraden liepen
op en er waren enorme doorlooptijden. Juist door die doorlooptijden kregen
verdachten strafkortingen. Wij zagen het wetsvoorstel dan ook voor een groot
deel als een formalisering van de praktijk. Als de politierechter in staat
zou worden gesteld ruimere straffen op te leggen, tussen de zes maanden en
een jaar, zouden meer zaken sneller kunnen worden afgedaan. Minder verdachten
zouden hun straf ontlopen en er zou veel minder sprake zijn van strafkortingen.De Eerste Kamer heeft haar bezwaren geuit tegen de verruiming van de bevoegdheden.
De fractie van de VVD is heel ongelukkig met de aangebrachte beperkingen,
zeker de beperkingen die in de aanwijzing zijn opgenomen. Daarin staat namelijk
dat de politierechter alleen twaalf maanden kan opleggen in drugszaken die
zich met name in Haarlem hebben voorgedaan. Voor mijn fractie is niet de aard
van het delict bepalend, maar de ernst ervan. Daarom zijn wij tegen de beperking
die door de Eerste Kamer is opgelegd, omdat die alleen maar zal leiden
tot meer versnippering en verwarring. Je moet alleen kijken naar de ernst
van het strafbare feit, naar de ernst van de bewijsmiddelen en naar de wet.Wij zijn vrij ongelukkig met het wetsvoorstel dat nu voor ons ligt, vooral
als wij kijken naar het veiligheidsprogramma. De minister heeft zelf in eerder
overleg aangegeven dat het zo succesvol is dat de zaken binnenstromen. Er
komen steeds meer zaken binnen en ook rechters gaan zwaardere straffen opleggen,
dus het strafrechtelijke apparaat staat voor een enorme uitdaging. Wij staan
nog steeds achter het wetsvoorstel dat door de Tweede Kamer is aangenomen
en vinden dat de politierechter in staat moet worden gesteld niet slechts
zes maanden, maar ook twaalf maanden gevangenisstraf op te leggen. Uit de
kringen van de politierechter horen wij bezwaren dat het aantal zware delicten
zal toenemen, maar het is de officier van justitie die op basis van de eenvoud
van de zaak bepaalt of de zaak zal worden voorgelegd aan de politierechter
dan wel de meervoudige kamer. Bovendien heeft de politierechter de mogelijkheid
om de zaak door te verwijzen naar de meervoudige kamer. Ook de verdachte dan
wel de raadsman heeft de mogelijkheid om aanhouding te vragen in een zaak,
als blijkt dat zij te weinig tijd hebben gehad om zich voor te bereiden.Mijn fractie hecht veel waarde aan de zorgvuldigheid van de beoordeling
door de politierechter. Dat mag niet ten koste gaan van de snelheid en efficiency
die wij voor ogen hebben. Wel hebben wij nog enkele aandachtspunten, waaronder
de ervaring van de politierechters. Hoe is het precies geregeld? Wanneer en
in welke fase kan een RAIO politierechter worden? Wordt er ook gekeken naar
de deskundigheid op dat vlak? Hoe zit het met de ondersteuning van de politierechter,
juist omdat er nu zwaardere straffen kunnen worden opgelegd? Dat geldt ook
voor de aanwijzingen die nu die beperkingen in het leven hebben geroepen.
Het zal u duidelijk zijn dat mijn fractie tegen dit wetsvoorstel zal stemmen.
Daarom vraag ik de minister om de aanwijzing die nu voorligt in te trekken.
Wil de minister daarop ingaan?Bij de behandeling van het wetsvoorstel hebben wij gesproken over de evaluatie.
Het wetsvoorstel is in 2002 aangenomen en wij leven nu in 2004. Komt er nog
een evaluatie? Hoe zal die eruitzien, wanneer zal die plaatsvinden en welke
punten zullen worden meegenomen? Er is een WODC-onderzoek geweest, maar dat
heeft plaatsgevonden in een ander verband, met name de motie-Teeven. Wij vinden
dat veel te beperkt, omdat het niet toeziet op de praktijk van de verhoging
van zes naar twaalf maanden. Wij willen weten hoeveel zaken er meer zijn voorgelegd
aan de politierechter. Is er hoger beroep tegen ingesteld? De minister heeft
zelf aangegeven dat er in nul zaken hoger beroep is geweest. Welke wijzigingen
hebben zich voorgedaan en waarmee wordt de politierechter geconfronteerd?Wij zullen niet pleiten voor de verhoging van één naar twee
jaar. Wij willen dat de huidige praktijk wordt uitgebreid en dat er geëvalueerd
wordt. Na de evaluatie zullen wij het verder bezien.Het zou mijn fractie een groot genoegen zijn als dit wetsvoorstel wordt
ingetrokken. Mocht dat niet gebeuren, dan willen wij toch heel duidelijk het
signaal geven dat de Tweede Kamer beslist of dit wetsvoorstel doorgestuurd
zal worden naar de Eerste Kamer. Om daar absoluut geen onduidelijkheid over
te laten ontstaan, zullen wij tegen dit wetsvoorstel stemmen. Wij hopen dat
het verworpen wordt, zodat het niet aan de Eerste Kamer kan worden voorgelegd.
De VVD-fractie vindt dit een onbegaanbare weg.De heerVan Haersma Buma(CDA)Mevrouw Griffith wil voor de toekomst nadenken over een verhoging van
de grens naar twee jaar. Aan welke voorwaarden moet daarvoor worden voldaan?MevrouwGriffith(VVD)Op dit moment zijn wij geen voorstander van de grens bij twee jaar. Wij
vinden één jaar, juist gelet op de eenvoud van de zaken, meer
dan genoeg. Dat is natuurlijk de kern van de zaken die aan de politierechter
worden voorgelegd. Er is indertijd een motie-Teeven aangenomen, waarin gepleit
is voor een grens bij twee jaar, maar er is ook een WODC-rapport waaruit blijkt
dat heel veel politierechters twee jaar een stap te ver vinden. Ik geef het
gefaseerd aan. Ik wil eerst een uitgebreide evaluatie hebben van de verruiming
van de bevoegdheden naar één jaar alvorens ik überhaupt
wil nadenken over een grens van twee jaar.De heerWolfsen(PvdA)Voorzitter. De enkelvoudige kamer is een uitzondering op de algemene regel
dat iedereen meervoudig wordt berecht. Deze uitzondering leidt tot een eenvoudige
procedure en tot snelheid. Dat is goed. De criteria zijn dat het bewijstechnisch
eenvoudig is en tot voor kort dat de eis niet hoger dan zes maanden is. Altijd
is er de verwijsmogelijkheid naar de meervoudige kamer óf op eis van
de officier van justitie óf door de rechtbank ambtshalve, omdat op
de zitting blijkt dat de zaak bewijstechnisch vrij ingewikkeld is. Wij hebben
het al gehad over de aanleiding tot dit wetsvoorstel: de noodwetgeving rondom
Schiphol en de strakke richtlijnen voor de eisen. Feitelijk maakt het netto
niet zo heel veel uit. Tot zes maanden krijg je geen korting, maar bij een
straf van een jaar krijg je eenderde korting. Netto kan de enkelvoudige kamer
dan maar twee maanden meer opleggen. Dat valt allemaal dus wel mee.Wat zien wij als ideaal? In de fractie hebben wij er nog eens indringend
over gesproken. Wij zouden zelfs kunnen leven met een verruiming naar twee
jaar onder de volgende omstandigheden. Het moet blijven gaan om bewijstechnisch
eenvoudige zaken en zaken waarin er voor het openbaar ministerie vrij strakke
richtlijnen voor de eis zijn. Iedereen ziet: het zijn vrij eenvoudige zaken,
bijvoorbeeld inbraken of bepaalde drugszaken. Ook kan gedacht worden aan een
bekennende verdachte. Dit soort zaken zou kunnen worden aangebracht door de
enkelvoudige kamer, eventueel oplopend tot twee jaar. Ik maak wel een onderscheid.
Ons ideaal zou zijn dat een gewone politierechter die zaken tot een half jaar
behandelt, en een zware politierechter die zaken tot één of
tot twee jaar behandelt, niet onmiddellijk op de zitting uitspraak doen, maar
qua methodiek aansluiten bij de werkwijze van de meervoudige kamer en dus
pas na veertien dagen uitspraak doen, na rustig intern beraad. De verwijzingsmogelijkheid
moet natuurlijk behouden blijven. Zeker als de eis verhoogd kan worden tot
twee jaar, zouden wij graag zien dat de zaak in hoger beroep wél
meervoudig wordt behandeld. Daar moet je een goede toets hebben.MevrouwGriffith(VVD)Enkele rechters hebben zich vrij negatief uitgelaten over de verhoging
naar twee jaar. Wat betekent dat voor de PvdA-fractie? Legt zij die mening
naast zich neer en is zij nu al bereid om te kiezen voor een verruiming tot
twee jaar? De verruiming is pas sinds 2002 in werking. Moet niet eerst worden
bekeken wat dat betekent voor de rechterlijke macht alvorens een stap verder
wordt gezet naar twee jaar?De heerWolfsen(PvdA)Dat ben ik met u eens. Ik heb gezegd wat ons ideaal is. Wij spreken over
het wensbare voor de langere termijn. Als in de rechtbanken blijkt dat niet
iedereen voldoende ervaring heeft, moet je wachten met de invoering tot iedereen
die ervaring wél heeft. Je moet het wensbare uitspreken, zodat de praktijk
daarop kan volgen. Met opleiding en misschien in het wervingsbeleid zou daarop
aansluiting kunnen worden gezocht.MevrouwGriffith(VVD)En de geluiden uit de rechterlijke macht?De heerWolfsen(PvdA)Die sluiten daarbij aan. Op dit moment zijn er onvoldoende ervaren mensen
om enkelvoudig te kunnen inzetten. Laat ons vragen wanneer het moment is aangebroken
dat zij er wél zijn. Men weet dat men erop moet anticiperen, omdat
de verruiming er wellicht zit aan te komen.De heerVan Haersma Buma(CDA)Ik vind dit voorstel buitengewoon interessant. Zegt u in wezen dat de
politierechter de politierechter blijft, maar dat er een enkelvoudige behandeling
komt voor zaken met een straf tussen één en twee jaar? Welke
termijn ziet u voor de invoering? Wilt u wachten op de evaluatie? Wat is uw
perspectief?De heerWolfsen(PvdA)Natuurlijk moet de evaluatie worden afgewacht. Ik zou het wel goed vinden
als wij de intentie zouden uitspreken dat wij die kant op willen. De praktijk
kan zich er dan op voorbereiden. Desnoods nemen wij op termijn een wetsvoorstel
aan en wachten wij met de feitelijke invoering totdat de praktijk erop voorbereid
is. Waarom dan toch onze instemming met dit wetsvoorstel? Dat heeft te maken
met de toezegging aan de Eerste Kamer. Samen met de Eerste Kamer vormen wij
het parlement. Daar hou je een beetje rekening mee; daarbij wil je de minister
niet te veel in de wielen rijden. Als de toezegging oprecht was, dan moet
je daaraan meewerken. Immers, de minister komt aanvullend met een wetsvoorstel
ter verruiming. Nu merken wij dat de toezegging aan de Eerste Kamer van de
ambtsdrager de minister van Justitie niet oprecht blijkt te zijn, in die zin
dat de situatie zodanig veranderd is dat de minister verheugd is over de mededeling
dat de CDA- en de VVD-fractie zullen tegenstemmen. Dat is, denk ik, uniek
in de geschiedenis. Wij kunnen daarmee leven, maar vragen de minister wel
om een aanvullend voorstel. Daar neemt de minister vervolgens met grote verbazing
kennis van. Ik vind dat een bizarre situatie. Ik zou het goed voor dit wetgevingsoverleg
vinden als voordat wij over dit wetsvoorstel gaan stemmen, de minister contact
opneemt met de Eerste Kamer. Hij kan dan zeggen: wij hebben de zaak oriënterend
besproken...MevrouwGriffith(VVD)Oriënterend besproken? Wij zijn feitelijk een wetsvoorstel aan het
behandelen. De VVD-fractie heeft haar standpunt erover gegeven. De PvdA-fractie
diende indertijd een motie in, maar de nota naar aanleiding van het verslag
creëert verwarring. Immers, de PvdA-fractie wil dat de verruiming wordt
teruggedraaid. Waarschijnlijk heeft de PvdA-fractie dus ook voor verwarring
bij de minister van Justitie gezorgd.De heerWolfsen(PvdA)Onze inbreng is eigenlijk maar één regel geweest: wij kunnen
ermee instemmen. Dat is gebeurd omdat wij ervan uitgingen dat de intentie
van de minister oprecht was en dat hij zijn toezegging aan de Eerste Kamer
wilde nakomen. Inmiddels zegt de minister: help mij, stem de wet weg, dan
kan ik in de Eerste Kamer zeggen dat de Tweede Kamer het niet wil. Dat is
een rare manier van wetgeving, die wij eigenlijk niet zouden moeten willen.
Ik zou het netter vinden als de minister zou wijzen op voortschrijdend inzicht,
als hij zou aangeven dat hij hoopt dat zijn wetsvoorstel wordt weggestemd.
Het zou van meer karakter getuigen als de minister zijn wetsvoorstel intrekt,
naar de Eerste Kamer gaat en pal voor zijn opvattingen staat. Nogmaals, wij
wilden meegaan in de koninklijke weg en vervolgens met een nieuw wetsvoorstel
komen. Dat gebeurt dus niet. Vandaar deze wat bizarre manier van wetgeving.MevrouwGriffith(VVD)Ik vraag de heer Wolfsen om een duidelijke uitspraak. Ik begrijp dat hij
met de minister wil meegaan in de koninklijke weg, maar zijn partij heeft
natuurlijk een eigen standpunt. Wat vindt de PvdA-fractie nu precies van dit
wetsvoorstel, los van de tegemoetkoming aan de minister en het bewandelen
van de koninklijke weg? Wij gaan hier over dit wetsvoorstel. Er moet een duidelijk
standpunt over worden ingenomen. Wat er daarna moet gebeuren en met welke
boodschap de minister naar de Eerste Kamer moet, is punt twee. Punt één
is een duidelijke uitspraak over dit wetsvoorstel. Stel dat het wetsvoorstel
in stemming wordt gebracht. Stemt de PvdA-fractie dan voor of tegen?De heerWolfsen(PvdA)Wij merken dat de minister het wetsvoorstel liever geen wet ziet worden.
Dat spoort met onze opvattingen. Wij zullen dus tegen het wetsvoorstel stemmen.MevrouwGriffith(VVD)En als de minister het wetsvoorstel wél had gewild?De heerWolfsen(PvdA)Als hij het wetsvoorstel wél zou hebben gewild vanwege de toezegging
aan onze parlementaire collega's in de Eerste Kamer en als hij zou hebben
beloofd met een wetsvoorstel te komen ter uitvoering van de wens van de Kamer
om de grens te verhogen, dan zouden wij het wetsvoorstel hebben gesteund.
Nu de minister het wetsvoorstel liever niet meer wil, moeten wij gewoon doorbijten
en tegen het wetsvoorstel stemmen.MinisterDonnerIk wou dat de coalitie zo loyaal was.MevrouwGriffith(VVD)Ik begrijp dat de heer Wolfsen graag wil meeregeren. Dit is een manier
om mee te doen. Stel dat je in de toekomst geen meerderheid krijgt voor die
twee jaar. Dan ben je al meegegaan met het intrekken van een wetsvoorstel
en blijf je hangen op zes maanden. Dat vind ik wel een gokje. De PvdA-fractie
moet een eigen standpunt hebben over dit wetsvoorstel sec. Dan kunnen wij
altijd nog verder gaan naar die twee jaar. Ik weet dat de heer Wolfsen een
heel vriendelijk mens is en dat hij minister Donner wil steunen. Ik doe dat
ook.De heerWolfsen(PvdA)Wij willen ook die verruiming. Ik vind het een gokje als een kabinet een
wetsvoorstel indient en erbij zegt: "Niet steunen hè. Stem tegen, want
ik heb zelf niet de moed om in de Eerste Kamer te zeggen: schande, ik doe
het niet. De Tweede Kamer moet mij helpen en dan kan ik haar de schuld geven".
Ik vind dat gek. Nu de minister een nieuwe opvatting te kennen heeft gegeven,
gaan wij tegen het wetsvoorstel stemmen. Op termijn moeten wij inhoudelijk
terugkomen op de grenzen van de behandeling in de enkelvoudige kamer, aan
de hand van wetgeving die oprecht wordt gemeend door de minister van Justitie.De heerVan Haersma Buma(CDA)Voorzitter. De Tweede-Kamerfractie van het CDA is verheugd dat de minister
verheugd was dat het CDA niet verheugd was over zijn wetsvoorstel. Daarmee
kom ik al bijna tot mijn conclusie, maar ik zal nog een paar opmerkingen maken.Dat wij hier nu zitten, heeft niet te maken met de behandeling in de Tweede
Kamer, want een grote meerderheid vond het verstandig om de bevoegdheid van
de politierechter op te trekken tot één jaar. Twee jaar geleden
is er in de Eerste Kamer indringend over dit voorstel gesproken. Tegen de
toenmalige minister is gezegd dat hij het wetsvoorstel alleen maar mocht indienen
als hij vervolgens zou komen met een reparatiewet die de wet in feite onderuithaalt.
Het is de vraag of de Eerste Kamer op die manier met wetgeving kan omgaan.
In feite is het een verkapt amendementsrecht geweest. Wij hebben de wet aangenomen.
De Eerste Kamer heeft vervolgens het recht om daar "ja" of "neen" tegen te
zeggen. Het recht van "ja, maar de minister moet de wet op een andere manier
uitleggen" is echter een risicovol recht. Dat blijkt nu ook. De minister kon
niets anders doen dan een richtlijn uitbrengen, waarin hij de wet die de Tweede
Kamer absoluut uitgevoerd wilde zien, omdat die voor alle zaken geldt, terwijl
het nu beperkt is, onderuithaalt en vervolgens met een nieuwe wet komen, terwijl
de toenmalige minister al wist dat de Tweede Kamer daar tegen zou stemmen.
Op die manier wordt de minister in een positie gebracht waar hij nauwelijks
meer uitkomt, want óf wij zijn boos óf de overzijde is dat.
Wij hebben dan een wet gekregen, waarvan de minister zelf al zei dat hij die
helemaal niet wil. De Eerste Kamer zegt dan dat, als de minister de wet niet
wil, hij zijn afspraak met haar niet nakomt en dat hij de beperking heel graag
moet willen.De heerWolfsen(PvdA)Wij zijn nu een soort bliksemafleider voor misschien het conflict tussen
de minister en de Eerste Kamer. Eigenlijk moeten wij ons daar niet voor laten
gebruiken.De heerVan Haersma Buma(CDA)Dat zie ik, maar ons doel is dat de politierechter de mogelijkheid van
dat ene jaar krijgt. Dat is nu nog niet het geval, want de minister heeft
een toezegging aan de Eerste Kamer gedaan, op basis waarvan het wetsvoorstel
onderuit wordt gehaald, zodat de strafmaat weer een half jaar wordt en een
en ander wordt beperkt tot de bolletjesslikkers.De heerWolfsen(PvdA)Als de minister het wetsvoorstel intrekt, dan is er niets aan de hand.
Dan blijft het een jaar. Einde oefening. Dan kunnen wij nu naar huis.De heerVan Haersma Buma(CDA)Dan moeten wij vervolgens van de minister eisen dat hij de rekwireerrichtlijn
ook intrekt.De heerWolfsen(PvdA)Dan doen wij dat.De heerVan Haersma Buma(CDA)Daar zit de klem, want de Eerste Kamer heeft voor de aanneming van de
wet een eis gesteld. Daar is het begonnen. Ik hoop niet dat het nog eens gebeurt
dat wij een wet aannemen, waarna de Eerste Kamer aangeeft de wet te steunen,
op voorwaarde dat de minister die op een andere manier uitlegt. Of de wet
moet worden gesteund, of je doet dat niet. Wij fungeren nu inderdaad als bliksemafleider. In die zin zijn wij een
soort rechter. De Eerste Kamer heeft een probleem geschapen en wij...De heerWolfsen(PvdA)Wij zijn de onpartijdige derde.De heerVan Haersma Buma(CDA)Ook goed.Ik kom tot een conclusie. De minister mag het wetsvoorstel intrekken,
maar dat is zijn eigen keuze. Doet de minister dat niet, dan stemt het CDA
tegen dit voorstel. Ik sluit mij verder bij de andere sprekers aan als zij
stellen dat liefst nog vandaag de rekwireerrichtlijn ook van tafel moet. Anders
hebben wij nog niets. De Eerste Kamer kan nog altijd stellen dat de minister
zijn toezegging na moest komen, maar dat uit de stukken blijkt dat hij dat
eigenlijk niet wilde. Dat wist die Kamer overigens wel, want zij vroeg de
minister iets wat hij niet wilde, namelijk een beperking van het voorstel
waar hij achter stond. Ik denk dus dat de Eerste Kamer zich formeel niet meer
op het standpunt kan stellen dat de minister niet eerlijk is geweest. Ik neem
tenminste aan dat de minister dit voorstel niet wil. Anders heeft hij weer
een probleem met de Tweede Kamer. Uit die klem komen wij niet. Wij stemmen
dus tegen dit wetsvoorstel, als de minister het niet intrekt. Ik vraag me
zelfs af of de beperking tot een jaar op termijn een sterke zal blijken te
zijn. Volgens mij is niet zozeer de hoogte van de op te leggen straf bepalend,
maar de ingewikkeldheid van de zaak. Een enkelvoudige kamer kan een langere
straf opleggen, tenzij het een heel gevoelige en ingewikkelde zaak is. Ik
kan mij voorstellen dat je de mogelijkheid opent – de heer Wolfsen duidde
daar ook op – dat enkelvoudige rechtspraak ook een strafmaat tussen
een en twee jaar mag hanteren, overigens niet via het woord "politierechter",
want dat duidt nog altijd op zaken van een mindere ernst. Het kan nu ook gaan
om ernstige zaken die zorgvuldig kunnen worden gewogen. Daarnaast bestaat
altijd nog de mogelijkheid door te verwijzen naar de meervoudige kamer. Zolang
die mogelijkheid er is, kunnen de bezwaren van de rechterlijke macht zeer
beperkt zijn. Het wisselt overigens, al wil de meerderheid het niet. Ik heb
ook rechters gesproken die geen bezwaar tegen twee jaar hebben. De CDA-fractie
geeft de voorkeur aan twee jaar, maar als wij dat via dit wetsvoorstel doen,
dan moet dat via een amendement dat tegen de wet ingaat. Dit is namelijk de
wet beperking bevoegdheid. Als wij er vervolgens twee jaar in zetten, dan
moet de titel van de wet in ieder geval ook veranderen. Ik vind het te ver
gaan om dat via een amendement te doen.MevrouwGriffith(VVD)De rechters zijn erop tegen de strafmaat naar twee jaar te verhogen. Ze
stellen dat als ze een zaak krijgen voorgelegd, er alleen maar oponthoud zal
volgen, omdat ze zich daar eerst in moeten verdiepen, voordat ze kunnen door
verwijzen. Dat kost maanden. Ik heb de minister voorgesteld de evaluatie van
de ophoging naar een jaar af te wachten, voordat we nog een stapje verder
gaan. Wat vindt u van dat voorstel?De heerVan Haersma Buma(CDA)Een en ander ontloopt elkaar niet zoveel. Ik open bij voorkeur de mogelijkheid
de strafmaat naar twee jaar te verhogen. De rechterlijke macht is mijns inziens
mans genoeg om te bekijken op welke zaken men die strafmaat toepast. Vergeet
niet dat de rechterlijke macht ook in een klem zit, vanwege het enorme capaciteitstekort.
Ook de rechterlijke macht is ongelukkig met de wachtlijsten. Ik geef de enkelvoudige
kamer daarom graag de bevoegdheid hogere straffen op te leggen. Dat hoeft
niet in zoveel gevallen te gebeuren, maar de mogelijkheid is er. Wanneer de
rechterlijke macht en masse zegt dat dit niet moet, dat men niet meewerkt
en dat men iedere zaak bij wijze van spreken doorverwijst naar de meervoudige
kamer, dan hebben wij niets. In navolging van de heer Wolfsen suggereer ik
de minister niet te wachten totdat de evaluatie is afgerond, maar de vervolgstappen
te entameren en bijvoorbeeld met een concept te komen, waarbij de politierechter
uitgebreidere bevoegdheden krijgt, maar wel enkelvoudig blijft. De rechtsstaat
wordt namelijk buitengewoon geholpen met het afdoen van zaken. Het is van
groot belang dat wij criminelen hun straf laten uitzitten. Nu gebeurt dat
niet, of ze krijgen een te lage straf.MevrouwGriffith(VVD)Ik hecht toch aan die evaluatie, maar daar wordt niet nu mee begonnen.
De evaluatie is al in 2002 toegezegd. We zitten nu in 2004. Ik ga ervan uit
dat er heel wat is ondernomen. Het hoeft dus niet meer zo lang te duren. U
zegt zelf ook dat een en ander elkaar niet zoveel ontloopt. Het is echter
wel goed zicht te krijgen op de vraag of het klopt dat rechters nu ook al
geen hogere straf opleggen dan die tussen zes maanden en een jaar en of straks
hetzelfde zal gebeuren als er een strafmaat mogelijk is tussen een en twee
jaar. Als je dat zicht hebt, kun je een bepaald gedrag ontwaren. Dan kun je
stellen dat men hetzelfde gedrag straks wellicht ook zal vertonen. Is het
niet beter daar ook zicht op te hebben?De heerVan Haersma Buma(CDA)Dan nog is er niets op tegen om de door mij voorgestelde mogelijkheid
te openen, want er is geen verplichting om daar gebruik van te maken. Toch
zijn er genoeg zaken waarbij dat zinvol is. Ik open die mogelijkheid dus liever.
Ik laat het vervolgens aan de rechterlijke macht over om er slechts beperkt
gebruik van te maken. Anders moet ik eerst eindeloos wachten en kom ik er
dan achter dat het toch moet. Dan zijn wij inmiddels twee jaar verder. In
de praktijk wordt mijn suggestie toch niet direct ingevoerd, want als de strafmaat
van een half jaar naar een jaar gaat, dan is het goed even te bezien hoe dat
loopt. Te lang wachten en daarmee veel tijd verloren te laten gaan, daar ben
ik niet voor. Er zijn qua ingewikkeldheid genoeg zaken met een strafmaat tussen
de een en de twee jaar die enkelvoudig kunnen worden afgedaan. Ik vind het
niet verstandig om dat niet te doen. Ik ben niet gevoelig voor koudwatervrees
bij de rechterlijke macht. Je moet op een gegeven moment ook durven.De heerWolfsen(PvdA)Als je de mogelijkheid verruimt, dan is het nog geen plicht om betrokkenen
op die manier te behandelen. Het is slechts een mogelijkheid, niet meer dan
dat. Ik ga ervan uit dat hiermee in de praktijk verstandig zal worden omgegaan.Wetgeving is serieuze arbeid. Daar zijn wij het over eens. In die zin
begrijp ik het getob van de heer Van Haersma Buma over hoe je daarmee om moet
gaan. Het is echter een feit dat wij er nu allemaal ontevreden over zijn.
De minister steunt het wetsvoorstel niet meer. Is het gelet op het voortschrijdend
inzicht wetgevingstechnisch niet veel chiquer, voor de buitenwereld veel begrijpelijker
en ook moediger en getuigen van een zeker karakter als de minister voor de
koninklijke weg kiest door het wetsvoorstel in te trekken? Dat is voor ons
ook veel beter, want dan hoeven wij ons niet te laten gebruiken als bliksemafleider.De heerVan Haersma Buma(CDA)Ik ben niet tegen intrekken. Ik kan mij dat heel goed voorstellen, maar
ik wil voorkomen dat de minister het wetsvoorstel intrekt, waarna de Eerste
Kamer de minister aan zijn rekwireerrichtlijn houdt, zodat dat hij een en
ander beperkt moet houden. Dan blijven wij kaatsen. Ik zie de actie van de
Eerste Kamer als volgt. De minister koopt een rode auto, maar de Eerste Kamer
vindt een blauwe veel mooier en zegt tegen de minister dat hij een blauwe
moet kopen. De minister komt bij ons en zegt dat hij rood niet mooi meer vindt
en dat het een blauwe auto wordt, terwijl hij de rode auto toch mooier vindt.De heerWolfsen(PvdA)Dan ben je slap bezig. Dan koopt de minister een blauwe auto, omdat de
Eerste Kamer dat een mooiere kleur vindt. De minister moet karakter tonen
en zelf een kleur kiezen. Hij moet het wetsvoorstel al of niet steunen. Als
je dat niet doet, dan ben je slap.De heerVan Haersma Buma(CDA)Het probleem is dat de Eerste Kamer de toenmalige en huidige minister
in een positie heeft gebracht waar hij niet uit kon komen. Of het gaat bij
ons mis, of het gaat aan de overkant mis. Ik ben blij als de minister het
wetsvoorstel intrekt, want dan zijn wij ervan af. Als hij zijn toezegging
aan de Eerste Kamer in die zin ziet dat hij, ondanks dat iedereen weet dat
hij dat niet wil, door moet gaan met het wetsvoorstel, dan moet hij dat doen.De heerWolfsen(PvdA)Is het niet gek dat er een wetsvoorstel wordt ingediend, waarvan de regering
expliciet zegt dat zij er inhoudelijk niet meer achter staat? Dat kan toch
niet? Dan neem je het wetgevingsproces toch niet serieus?De heerVan Haersma Buma(CDA)Dat is raar, maar het is ook raar als de minister het wetsvoorstel
indient met de mededeling dat hij erachter staat, want dan spreekt hij de
waarheid niet.MinisterDonnerVoorzitter. Ik dank de Kamer voor haar steun, al ligt het eraan wat zij
steunt.Eerst iets over de voorgeschiedenis. Het wetsvoorstel is indertijd gevoegd
geweest bij de noodwet bolletjesslikkers. Het maakte er geen onderdeel van
uit. Het is separaat aan de orde gesteld. Derhalve valt de verruiming niet
onder de horizonbepaling van de noodwet bolletjesslikkers. Het hing er wel
volstrekt logisch mee samen en werd als zodanig ook in de stukken verdedigd.
De Eerste Kamer constateerde vervolgens dat, als het motief was gelegen in
de bolletjesslikkers, het wetsvoorstel te ruim was, omdat de verruiming van
de bevoegdheid betrekking had op alle misdrijven. De toenmalige minister van
Justitie was dat met de Eerste Kamer eens. Dat was voor hem reden, geconfronteerd
met het gegeven dat de Eerste Kamer meende dat de verruiming voor het gehele
terrein onterecht was, maar vanwege de situatie op Schiphol met de bolletjesslikkers
aanvaardde dat het wetsvoorstel zou passeren, hoewel ze het er in meerderheid
niet mee eens was, toe te zeggen dat hij een wetsvoorstel zou indienen om
de wettelijke situatie weer terug te brengen tot wat de motivering was.Vervolgens kwam er een nieuw kabinet, met het veiligheidsprogramma. In
dat kader werd geconstateerd dat een verruiming van de bevoegdheid van de
enkelvoudige rechter op zichzelf wenselijk was als maatregel in het kader
van het verhogen van de capaciteit van de zittende magistratuur, dus los van
de bolletjesslikkers. Na de aanvaarding van de motie-Teeven heb ik dat als
zodanig ook aan de Eerste Kamer geschreven. Vervolgens heb ik er met de Eerste
Kamer over gedebatteerd. Ik meende af te kunnen zien van het indienen van
een wetsvoorstel, maar de Eerste Kamer was in overgrote meerderheid evenwel
van mening dat, gelet op de voorgeschiedenis, de minister niet ontslagen kon
worden van zijn toezegging. Het volgende beginsel is misschien sterker dan
karakter: als er een toezegging in de Kamer wordt gedaan, dan wordt die nagekomen,
zeker in de omstandigheden dat het duidelijk was dat het wetsvoorstel anders
zou zijn verworpen. Dat is de aanleiding voor het proces waar wij nu in zitten.
In de toelichting heb ik de argumenten van de Eerste Kamer, waarom de beperking
gerechtvaardigd was, zo eerlijk mogelijk gepresenteerd. Vervolgens heb ik
in de Tweede Kamer gezegd dat ik, in reactie op het verslag van de Kamer,
zou aangeven dat ik meende dat dit wetsvoorstel niet meer paste in het beleid
dat het kabinet inmiddels had ingezet. Dat verklaart de reactie in de memorie
van antwoord dat de minister verheugd is. Nogmaals, op dit punt is het niet
een kwestie van moeten of niet moeten. Als wij een ordelijke parlementaire
behandeling willen, dan zal de toezegging die de minister in de Eerste Kamer
heeft gedaan ten tijde van de aanvaarding, gestand gedaan moeten worden. Daarom
zitten wij hier.De heerWolfsen(PvdA)Dan moet u ook zeggen: u moet mij daarin steunen!MinisterDonnerLaat ik eerst mijn redenering afronden. Ik ben het op zichzelf genomen
eens met de heer Van Haersma Buma dat er sprake is van een symptoom van een
glijdende verandering, die niet nu is begonnen, maar die al veel langer geleden
is ingezet. Door middel van de wijziging achteraf in de interpretatie en door
middel van de novelle is er in wezen sprake van amendering door de Eerste
Kamer, en dat is niet terecht. Bij navraag zal u blijken dat ik in de Eerste
Kamer de naam heb dat ik daar fel tegen ben. In beginsel dien ik geen novelle
in, tenzij er een fout in de wet zit, waardoor deze niet in werking kan treden
zonder dat eerst de novelle is aanvaard. Dat wordt mij in de Eerste Kamer
niet in dank afgenomen, maar zo ligt wel de verhouding. Ik weet dus niet of
deze situatie zou zijn ontstaan zonder de bijzondere omstandigheid dat het
toenmalige kabinet in zijn nadagen iets moest doen op Schiphol.De Kamer vindt dat ik nu iets zou moeten doen. Welnu, dat is de reden
waarom ik zojuist in het kader van het ordedebat aangaf dat de Eerste Kamer
al gevraagd heeft om met mij alsnog over dit vraagstuk te overleggen. Dat
kon niet voordat de Tweede Kamer hierover had gesproken. Ik hoop dat dit overleg
met de Eerste Kamer op zo kort mogelijke termijn wel kan plaatsvinden. Als
de Tweede Kamer de stemming over het wetsvoorstel zou willen uitstellen totdat
ik het overleg met de Eerste Kamer heb gevoerd, kan ik in dat overleg, mede
in het licht van de standpunten die in dit overleg naar voren zijn gebracht,
concluderen dat nu is voldaan aan de toezegging van de minister. Daarbij zal
ik aangeven dat ik meen dat het uit een oogpunt van wetgevingsprocedure juister
is om het wetsvoorstel in te trekken. Van alle koninklijke wegen die hier
zijn genoemd, is dat de meest koninklijke. Die weg wil ik volgen. Onderdeel
van de toezegging aan de Eerste Kamer was de aanwijzing die ook is gevolgd,
namelijk dat andere zaken dan drugszaken door het openbaar ministerie niet
bij de politierechter zouden worden aangebracht. Mede in het licht van de
motie-Teeven meende ik dat het tijd was om die aanwijzing in te trekken. De
Kamer meende dat dit niet aan de orde was, maar het moge duidelijk zijn dat,
bij intrekking of verwerping van dit wetsvoorstel, de aanwijzing zal worden
ingetrokken. Ik zal dat althans in gang zetten, want het betreft een aanwijzing
van het College van procureurs-generaal.De Raad voor de rechtspraak heeft indertijd voor de verruiming van de
bevoegdheid geadviseerd. De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak was ertegen.
Ik verheel niet dat er onder de rechters verschillend wordt gedacht over de
vraag of intrekking nu wel of niet wenselijk is. Elke indicatie daaromtrent
is weinig zeker om de koers te bepalen. Inmiddels hebben enkele rechters gevraagd
waarom ik de termijn niet zou optrekken naar drie jaar, om deze gelijk te
laten lopen met de voorlopige hechtenis. Daarbij gaat het om het onderscheid
tussen de zware en de niet-zware misdrijven. Ik heb hierover ook mijn twijfels
en om die reden zou ik wat het vervolg betreft de weg willen volgen waarbij
ervaring wordt opgedaan met de verruiming. De evaluatie is niet in gang gezet,
want de maatregel is alleen toegepast op de bolletjeszaken. Bij alle andere
zaken speelt dit niet, zodat er niets te evalueren valt. Wij moeten dus eerst
ervaring opdoen met de verruiming, ook in andere zaken. De ervaring tot nu
toe wijst erop dat juist in de grensgevallen het handhaven van de huidige
bevoegdheid tot gevolg heeft dat er lichter wordt gestraft in
zaken waarin normaal gesproken zwaarder wordt gestraft. Er worden lichtere
eisen ingediend, om de zaken binnen het totaal van de capaciteit beneden de
grens van zes maanden te houden, zodat deze daar kunnen worden ondergebracht.
Ik hoop dat dit verdwijnt met het wegvallen van de aanwijzing. Dan wordt er
ervaring opgedaan en ik denk dat er reden is om te bezien of wij met een verdere
verruiming moeten komen, conform de motie-Teeven. Ik zal daarbij gaarne de
gedachten gebruiken die de heer Wolfsen heeft verwoord, om te bezien of die
een inkadering bieden. Op dat moment moet worden bezien of de afbakening in
de wet moet worden opgenomen of aan de praktijk moet worden overgelaten. Ik
geef toe dat het wat al te boud zou zijn om nu bij amendement op dit wetsvoorstel
de termijn van zes maanden te veranderen in twee jaar. Het wetsvoorstel zou
dan vermoedelijk toch eerst naar de Raad van State moeten voordat het naar
de Eerste Kamer zou komen, waar het lot van dit wetsvoorstel vermoedelijk
op voorhand vrijwel vaststaat. Dit zou een omslachtige methode inhouden om
te komen waar wij nu ook uitkomen.MevrouwGriffith(VVD)Bij de behandeling in de Tweede Kamer kwam aan de orde dat het wetsvoorstel
niet alleen drugszaken zou betreffen. De heer Van de Camp van de CDA-fractie,
bijvoorbeeld, heeft dit nadrukkelijk aangegeven. De Kamer wilde dus al een
veel bredere toepassing. Wilt u die overweging meenemen naar de Eerste Kamer?Ik begrijp dat er weinig valt te evalueren als de Eerste Kamer het wetsvoorstel
beperkt tot drugszaken. Kunt u desondanks ingaan op tijdstip en inhoud van
de evaluatie?MinisterDonnerIk ben mij ervan bewust dat er bij de behandeling van het wetsvoorstel
in de Tweede Kamer partijen waren die een verschuiving van de bevoegdheid
sowieso gerechtvaardigd achtten, maar de motivering van de regering berustte
terecht op de situatie op Schiphol. Daar is vervolgens in de Eerste Kamer
op gewezen. Dat ten aanzien van de voorgeschiedenis.De evaluatie is nog niet in gang gezet, omdat er buiten de bolletjeszaken
weinig te evalueren valt. De ervaring met Haarlem leert dat het in die gevallen
heel wel kan, al kan ik u ongezien op een briefje geven dat er ook rechters
zullen zijn die zeggen dat het niet kan. Dat blijft nu eenmaal de controverse
bij deze zaak. Als het gedaan wordt, dan zal er geëvalueerd moeten worden
wanneer er wordt verschoven, in wat voor zaken blindelings de politierechter
wordt gevolgd, of er een patroon te zien valt en of er verschillen zijn tussen
de regio's. Ik kan mij ook voorstellen dat er verschillen in de praktijk ontstaan
tussen de verschillende rechtbanken. Een vraag is ook wat het effect dan weer
is op de grensgevallen. Het effect dat zich nu voordoet, namelijk dat zaken
die anders net boven de zes-maandengrens zouden zitten, nu onder deze grens
worden gebracht, kan zich ook weer voordoen als de grens naar een jaar wordt
gebracht.Een andere vraag is of er straks waar te nemen valt dat er in zaken die
enkelvoudig gedaan zijn, vaker beroep wordt ingediend dan in gevallen die
meervoudig afgehandeld worden. Vooralsnog is er in de huidige praktijk maar
één correlatie: naarmate de straf hoger is, wordt er eerder
beroep ingediend. Dat hangt ook samen met de grens van enkelvoudige dan wel
meervoudige behandeling, maar een eenduidig antwoord valt er niet op te geven.
Pas in een situatie waarin dezelfde zaken zowel meervoudig als ook enkelvoudig
worden afgedaan, kun je objectief evalueren op verschillen, maar dat is een
situatie die moeilijk kan ontstaan.Wanneer kunnen RAIO's politierechter worden? De praktijk is op dit moment
dat een RAIO in het kader van de RAIO-opleiding als griffier ondersteuning
biedt aan een politierechter. De politierechters zelf zijn ervaren rechters
en dus geen RAIO's. Het is dan aan de mentor, aan de rechter dus die door
de RAIO wordt begeleid, om te bepalen of de RAIO als griffier ervaren genoeg
is om de politierechterzitting te ondersteunen.MevrouwGriffith(VVD)Ik hoor geluiden dat mensen vrij snel na het voltooien van hun opleiding
als RAIO en na een korte inwerkperiode als rechter al politierechter worden.
In het WODC-rapport staat eveneens dat de ervaring van politierechters toch
wel een probleem is, vooral als je steeds meer gaat verhogen. Ik zou het fijn
vinden als de minister dit punt meenam in de gesprekken die hij gaat voeren.
Dan kan erop worden gelet dat mensen die net klaar zijn met hun RAIO-opleiding
niet direct al politierechter worden, maar dat er toch een bepaalde ervaring
wordt ingebouwd. De zaken moeten immers deskundig kunnen worden afgedaan.MinisterDonnerIk acht dit zeker een punt om mee te nemen. Ik zal dit ook bij de Raad
voor de rechtsspraak in overweging geven, hij zal dit in eerste instantie
moeten bewaken. Tegelijkertijd is het een argument om niet halsoverkop de
grenzen telkens verder te verhogen. Er moet toch eerst ervaring worden opgedaan.
Dit in antwoord op de vragen van mevrouw Griffith.De heer Wolfsen heb ik geantwoord en zijn suggesties zal ik zeker meenemen.
Ik wil in ieder geval verre van mij werpen dat ik de Kamer hier als bliksemafleider
zou gebruiken tegenover de Eerste Kamer. Ik hoop dat ik dat duidelijk heb
gemaakt. Ik hoop ook duidelijk te hebben gemaakt waarom ik het beginsel zo
belangrijk vind dat toezeggingen die een minister in de Kamer doet in ieder
geval nagekomen moeten worden. Vandaar dat het mij altijd irriteert als er
wordt gesuggereerd dat de minister de Kamer niet behoorlijk zou hebben voorgelicht.
Daar wilde ik het bij laten.De voorzitter:Wensen de leden nog een tweede termijn?De heerWolfsen(PvdA)Ik heb nog een afsluitende opmerking met betrekking tot het laatstgenoemde
punt. Toezeggingen nakomen klinkt naar wat in mijn kringen een katholieke
opmerking heet: ik kom het materieel wel na, maar feitelijk sta ik er niet
meer achter.MinisterDonnerIk ben ook katholiek, alleen niet rooms-katholiek.De heerWolfsen(PvdA)Dat klopt, daar hebt u gelijk in, maar je staat voor je opvatting of je
staat er niet voor. Ik zou het prettig vinden als de minister – maar
dat is hem wel duidelijk geworden – zijn "coming out" met betrekking
tot zijn voortschrijdend inzicht zou vervolmaken door er pal voor te gaan
staan en het wetgevingsproces niet te misbruiken om problemen
met de Eerste Kamer op te lossen. De uitweg om met de Eerste Kamer te overleggen
voordat de Tweede Kamer gaat stemmen, stel ik zeer op prijs. Anders zou ik
mij een beetje misbruikt voelen.De voorzitter:Kunnen de andere twee hier aanwezige leden het verzoek van de minister
honoreren om de stemming over dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer uit te stellen
tot na het gesprek in de Eerste Kamer?MevrouwGriffith(VVD)Ik kan mij vinden in dat voorstel.De heerVan Haersma Buma(CDA)Moeten wij dan aan de Eerste Kamer vragen of zij daadwerkelijk een dergelijk
overleg wil plannen?De voorzitter:Als de minister zegt dat het al gepland is, vind ik dat goed. Anders kunnen
wij daaraan bijdragen, maar als het al gepland is, houden wij het zo. Als
dit voorstel op de stemmingslijst verschijnt, vragen wij of de stemming aangehouden
wordt tot de uitslag van het overleg bekend is.Daarmee denk ik dit wetgevingsoverleg te kunnen afsluiten. Ik vind het
plezierig dat in ruime mate argumenten gewisseld zijn over de vraag hoe wij
op dit punt omgaan met wetsvoorstellen en met toezeggingen aan het parlement.
Ik dank u voor uw komst.Sluiting 12.04 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks), Jan de Vries (CDA), Van Haersma Buma
(CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Fessem (CDA), Straub
(PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van der Laan (D66) en Visser (VVD). Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel
(CDA), Van Dijken (PvdA), Hermans (LPF), Örgü (VVD), Lambrechts
(D66) en Rijpstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28866-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl