Opwerking van radioactief materiaal; Brief regering; Beschikbaarheid radiofarmaca in 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141012
 2009-2010
 
 25 422
 Opwerking van radioactief materiaal
 
 
 
 
 Nr. 
 77
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN VAN
VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 16 februari 2010
 
 Bij deze willen wij u op de hoogte stellen over de reparatie van de Hoge
Flux Reactor in Petten (HFR) en de beschikbaarheid van radiofarmaca in 2010.
Volgens de ons thans ter beschikking staande gegevens zullen er ook in 2010
verschillende periodes van tekorten aan radiofarmaca ontstaan. Elke periode
zal enkele weken duren. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat de HFR vanaf 18 februari
gedurende een half jaar buiten bedrijf zal zijn vanwege een onvermijdelijke
reparatie aan het koelsysteem. In deze brief willen wij u op de hoogte stellen
van de ernst en de duur van de verwachte tekorten en van de initiatieven die
de betrokken organisaties (reactorexploitanten, farmaceutische bedrijven en
artsenorganisaties) en de overheden in Nederland en andere landen hebben genomen
om deze dreigende tekorten zoveel mogelijk tegen te gaan of de gevolgen ervan
te beperken.
 Voorgeschiedenis
 In februari 2009 hebben wij U op de hoogte
gesteld van de problematiek rond de HFR, te weten de geconstateerde vervormingen
in de koelwater uitlaatleidingen en de noodzaak om deze afwijkingen te repareren.
Tevens hebben wij u toen geïnformeerd over het besluit van het kabinet
om toe te staan dat de HFR vóór de reparatie tijdelijk (dat
wil zeggen tot uiterlijk 1 maart 2010) in bedrijf werd genomen ten behoeve
van de productie van radiofarmaca. Sindsdien is de reactor zonder problemen
in bedrijf geweest.
 
 Later in 2009 hebben wij u op de hoogte gesteld
van de visie van het kabinet over de voorziening van radiofarmaca op lange
termijn en over het voornemen van de exploitant van de HFR in Petten, de Nuclear
Research and consultancy Group (NRG), een nieuwe reactor met de naam Pallas
te bouwen. Deze visie was, kortheidshalve, dat het kabinet positief staat
tegenover de bouw van een nieuwe reactor, mits aan een aantal voorwaarden
wordt voldaan. Tot de komst van de nieuwe reactor zal de HFR in bedrijf blijven.
 Reparatie van de Hoge Flux Reactor
 De voorbereidingen voor de noodzakelijke reparatie van de HFR zijn in
volle gang. Recent (11–15 januari) heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap
(IAEA) op uitnodiging van de Kernfysische Dienst (KFD) het reparatieplan getoetst.
Het team deskundigen dat de plannen toetste was positief over de voorbereiding
van de reparatie; in het bijzonder het gebruik van proefmodellen (mock-ups) om de technici die de reparatie moeten uitvoeren, te trainen
en de optimale reparatietechnieken te bepalen, werd gewaardeerd. Daarnaast
heeft het IAEA een aantal waardevolle suggesties ter verbetering gegeven.
 De reparatie gaat op 19 februari as. (week 7) van start. De HFR zal
dan ruim 5 maanden uit bedrijf zijn. Na een aantal voorbereidende werkzaamheden
zal begin april begonnen worden met het weghalen van het beton rond de leidingen
van het koelsysteem. In mei start de reparatie van desbetreffende leidingen.
Naar verwachting zijn de reparaties in juli afgerond en kan de reactor begin
augustus (week 33) weer in bedrijf komen.
 Beschikbaarheid van radiofarmaca in 2010
 Per maand krijgen in Nederland 30 000 patiënten een radiofarmacon
toegediend. De HFR heeft wat betreft de productie van medische radioisotopen
een aandeel van 60% in de Europese markt en 30% in de wereldmarkt.
De gevolgen van de vijf, mogelijk zes maanden sluiting van de HFR zullen Europees
en mondiaal merkbaar zijn. Daarbij is ook nog het volgende van belang. De
reactor in Canada, mondiaal de grootste producent van medische radioisotopen,
is sinds mei 2009 buiten bedrijf vanwege een technische storing. Aanvankelijk
zou deze reactor in november 2009 weer in bedrijf komen, maar dat is vooralsnog
uitgesteld tot 1 april a.s. Geheel zeker is deze datum nog steeds niet.
De periode dat de Canadese reactor buiten bedrijf is komt in elk geval gedeeltelijk
overeen met de periode dat de HFR buiten bedrijf zal zijn.
 
 De afgelopen maanden hebben wij met relevante organisaties in Nederland
en daarbuiten gesproken over de verwachtingen ten aanzien van de beschikbaarheid
van medische radioisotopen en het hieruit voortkomende eindproduct, de radiofarmaca.
Tijdens dit overleg is gebleken dat de betrokken organisaties zich aanzienlijk
hebben ingespannen om de verwachte tekorten tegen te gaan. De belangrijkste
inspanningen zijn de volgende:
 – De farmaceutische industrie heeft zich ingespannen om extra productiecapaciteit
te bewerkstelligen via een onderzoeksreactor in de buurt van Warschau (Polen).
Volgens planning zal deze reactor vanaf eind maart as. medische radioisotopen
kunnen produceren.
 – De Nederlandse overheid en de overheden van andere EU-lidstaten
zijn verantwoordelijk voor het verlenen van de benodigde aanvullende vergunningen
voor het transport van radioactieve stoffen. Hierbij wordt, binnen de wettelijke
kaders, gewerkt aan een spoedige afhandeling.
 – Op verzoek van de farmaceutische industrie zal de exploitant van
de BR-2 reactor in België vier weken extra inlassen ten behoeve van de
productie van medische radioisotopen.
 – De exploitant van de Osirisreactor in Frankrijk heeft het onderhoudschema
zodanig aangepast dat deze reactor pas buiten bedrijf zal gaan voor noodzakelijk
onderhoud op het moment dat de reparatie van de HFR al geruime tijd gaande
is. De Osirisreactor gaat later dit jaar lange tijd uit bedrijf (week 24 tot
en met week 46).
 – Nucleair-geneeskundigen zullen zich inspannen om de perioden van
verwachte tekorten zo goed mogelijk op te vangen. Tijdens een recente periode
dat de HFR langer buiten bedrijf was (juli 2008 tot februari 2009) hebben
zij werkschema’s aangepast, prioriteiten gesteld voor diagnostiek of
behandeling en in voorkomende gevallen andere methoden voor diagnostiek en
behandeling toegepast.
 – De OESO heeft in juni 2009 een Task Force ingesteld met een mandaat
van twee jaar. Nederland heeft met een aantal andere landen zitting hierin.
De Task Force brengt de problematiek van de tekorten aan radiofarmaca in kaart
en zoekt naar wegen om deze situatie te verbeteren, voor 2010 en de eerstvolgende
jaren hierna maar ook voor de langere termijn. De Task Force werkt samen met
wetenschappers, behandelaars, reactorexploitanten en farmaceutische bedrijven.
De Task Force werkt ook samen met het IAEA.
 Welke tekorten verwachten wij in 2010 en wat betekent
dit voor de zorg?
 De medische radioisotopen uit de HFR zijn goed voor een aandeel van 60%
in de Europese markt en van 30% in de mondiale markt. De HFR gaat buiten
bedrijf halverwege week 7. De verwachting, gebaseerd op informatie van farmaceutische
bedrijven, is dat er een week later al tekorten ontstaan, maar dat deze in
de periode vanaf week 12 tot 14 sterk zullen toenemen, in die zin dat slechts
20 tot 30% van de normale hoeveelheid radiofarmaca beschikbaar zal
zijn.
 Vanaf 1 april as. (week 13) zal de reactor in Canada (goed voor
40% van de wereldmarkt) volgens planning weer in bedrijf komen, al
zullen er pas zeven tot tien dagen later medische radioisotopen beschikbaar
komen. Vanaf eind maart zal er volgens plan ook productie plaatsvinden in
de reactor in Polen. Desondanks zullen er tekorten ontstaan in week 18–22
en in week 27–28 in de orde van grootte van ongeveer 50%. Tussentijds
is de beschikbaarheid van radiofarmaca bijna normaal. Overigens merken wij
hierbij op dat het thans nog niet zeker is of de reactor in Canada daadwerkelijk
weer in bedrijf zal gaan.
 Van medische zijde is de verwachting dat er tijdens een periode van drie
weken aansluitende tekorten wachttijden ontstaan in Nederland voor een stijgend
aantal patiënten. Wekelijks stijgt dit aantal tot ruim 10 000 patiënten.
Bij eventueel langer durende tekorten zullen artsen gedwongen zijn andere
vormen van diagnostiek te kiezen. Per maand krijgen in Nederland 30 000
patiënten een radiofarmacon toegediend. Indien de aanvoer van de radiofarmaca
nog verder daalt tot 25% van normaal, zullen ongeveer 22 500 patiënten
hiervan de gevolgen ondervinden (zie de brief aan de Tweede Kamer van 12 februari
2009 ).
 Een aanbod van de TU Delft
 Tot slot willen wij nog melden dat de Technische Universiteit Delft aan
de farmaceutische industrie heeft aangeboden om de reactor van het Reactor
Instituut Delft (RID) tijdelijk in te zetten om een deel van de productie
van medische radioisotopen over te nemen van de HFR.
Het RID verzorgt momenteel onderwijs en verricht wetenschappelijk onderzoek.
 De technische, economische en veiligheidsaspecten van het voorstel van
de TU-Delft worden nu bestudeerd door de betrokken partijen en het ministerie
van VROM, om de haalbaarheid te toetsen.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 TK, 2008–2009, 25 422, nr. 65.
 
 
 TK, 2009–2010, 25 422, nr. 74.
 
 
 TK, 2008–2009, 25 422, nr. 65.
 
 
 http://www.tudelft.nl/live/pagina.jsp?id=fe42bd83–62db-4782-b3dd-659b9811f6ca&lang=nl