Landschapsontwikkeling; Brief minister over de besteding van middelen voor de Agenda Landschap in 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137091
 2009-2010
 
 31 253
 Landschapsontwikkeling
 
 
 32 123 XIV
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 21
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 12 november 2009
 
 Op 25 november 2008 bood ik u samen met de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de Agenda Landschap aan (Kamerstuk 2008–2009,
31 253, nr. 7), waarover wij op 28 januari 2009 met uw Kamer
hebben gesproken (kamerstuk 31 253, nr. 17). In het begrotingsonderzoek
van 29 oktober jongsleden (kamerstuk 32 123 XIV, nr. 26) heeft
uw Kamer vragen gesteld over de besteding van middelen voor de Agenda Landschap
in 2010, onder meer omdat ik in 2010 4,7 miljoen euro uit de Coalitieakkoordmiddelen
aan deze begrotingspost heb toegevoegd. Ik heb u toegezegd om vóór
de LNV-begrotingsbehandeling daarover een brief te sturen.
 
 Deze brief is als volgt opgebouwd:
 1. de besteding van de huidige middelen die bij begroting 2009 beschikbaar
zijn gesteld voor de uitvoering van de Agenda Landschap;
 2. mijn voornemens voor de besteding van de extra middelen die bij begroting
2010 beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van de Agenda Landschap;
 3. een overzicht van de belangrijkste posten van overige middelen op de
LNV-begroting die specifiek voor landschap zijn opgenomen.
 1. Huidige besteding van middelen Agenda Landschap,
begroting 2009
 Bij begroting 2009 is voor de uitvoering van de Agenda landschap 3 miljoen
euro per jaar beschikbaar gesteld. In bijlage 1 van de Agenda Landschap staat
een overzicht van de voorgenomen bestedingen van deze middelen voor de komende
vijf jaar. Ik kan u melden dat in 2009 volgens deze voornemens het geld is
verplicht of binnenkort zal worden verplicht.
 
 De bestedingen in 2009 zijn als volgt:
 – Restauratiebeheer door Staatsbosbeheer: 1 miljoen euro
 – Publiekscampagne:
 «Een mooier landschap, maak het mee»: 1 miljoen euro
 – Procesondersteuning voorbeeldgebieden
 Financiering Landschap 0,8 miljoen euro
 – Ondersteuning projecten burgerparticipatie 0,2 miljoen euro
 2. Voornemens besteding extra coalitieakkoordmiddelen
Agenda Landschap, begroting 2010
 De Agenda Landschap heeft een hoog ambitieniveau. Een bedrag van 3 miljoen
euro per jaar is onvoldoende om deze ambities te realiseren. In de LNV-begroting
2010 is daarom 4,7 miljoen euro toegevoegd aan het begrotingsartikel 24.12
Landschap algemeen/Agenda Landschap. Het betreft budget van de derde tranche
coalitieakkoordmiddelen. In de begroting voor 2010 heb ik aangegeven dat deze
middelen bestemd zijn voor landschapsprojecten, zoals kleinschalige projecten
die een impuls geven aan het landschap en projecten inzake burgerinitiatieven.
Op grond van de ambities in de Agenda Landschap en de beleidsbrief «Genieten
van Buiten» van 29 juni jl. (Kamerstuk 2008–2009, 26 419,
nr. 36) wil ik in 2010 de 4,7 miljoen euro toegevoegde middelen besteden
aan de volgende acties:
 1. Restauratiebeheer Staatsbosbeheer (1 miljoen euro)
 De maximale openstelling die Staatsbosbeheer nastreeft in zijn terreinen,
betekent dat de herstelde gebieden voor een breed publiek bereikbaar en beleefbaar
zijn. Met deze actie geef ik invulling aan de eigen verantwoordelijkheid van
het Rijk voor landschapsherstel en behoud van landschappelijke kwaliteit.
Staatsbosbeheer heeft op dit moment voldoende plannen liggen die direct gereed
zijn voor uitvoering. De spa kan direct in de grond en het resultaat is op
korte termijn zichtbaar.
 2. Uitvoeringsgerichte Landschapsontwikkelingsplannen
(1 miljoen euro)
 Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van het ruimtelijk
beleid en daarmee voor de afweging van landschappelijke waarden in de ruimtelijke
planvorming.
 Een Landschapsontwikkelingsplan, dat gemeenten met steun van LNV kunnen
opstellen, helpt bij de afweging van landschap in gemeentelijk beleid en uitvoering.
De huidige regeling loopt eind dit jaar af en is door LNV geëvalueerd.
Verbeterpunten zijn de uitvoeringsgerichtheid van de regeling en de aansluiting
op de praktijk van integrale planvorming.
 
 Het Landschapsontwikkelingsplan heeft een breed draagvlak onder burgers,
gemeenten en maatschappelijke organisaties. Zij onderschrijven de verbeterpunten.
 In de Agenda Landschap heb ik aangekondigd de regeling voor Landschapsontwikkelingsplannen
gewijzigd voort te zetten. Ik leg daarbij een versterkt accent op uitvoering,
bijvoorbeeld door de inzet van gemeentelijke landschapscoördinatoren
te ondersteunen.
 3. Ondersteuning burgerinitiatieven/maatschappelijke
initiatieven (1 miljoen euro)
 Ik hecht een groot belang aan de eigen verantwoordelijkheid en betrokkenheid
van burgers bij hun landschap. Ik heb in de Agenda landschap het voornemen
geuit om de actieve betrokkenheid van burgers bij het landschap te verhogen
van 25% naar 50%. Maar ik realiseer me dat dit niet vanzelf
gaat en dat het noodzakelijk is om goede voorbeelden van burgerinitiatieven
een stimulans te geven. Daarom heb ik het afgelopen jaar tien concrete maatschappelijke
initiatieven uitgezocht die ik in 2009 en 2010 met «raad en daad»
ondersteun. Dat betekent dat ik bekijk wat de initiatiefnemers nodig hebben
om het idee te realiseren. Het budget kan worden gebruikt om de nu geselecteerde
initiatieven beter te ondersteunen met kennis en DLG-begeleiding
en om een aantal aanvullende burgerinitiatieven te ondersteunen.
 4. Openstelling en toegankelijkheid boerenland (ommetjes
en boerenlandpaden) (1 miljoen euro)
 Ik zet met de Agenda Landschap in op landschappen die voor recreanten
toegankelijk zijn. In de beleidsbrief «Genieten van Buiten» is
dit aspect verder uitgewerkt. Als mensen in een landschap hun vrije tijd kunnen
besteden, beleven ze het landschap en voelen ze zich erbij betrokken. Het
openstellen en toegankelijk maken van boerenland voor wandelaars sluit hierop
aan. De verdere ontsluiting van boerenland, zeker indien dit in de nabijheid
van grote steden en woonwijken gebeurt, draagt bij aan een betere verbinding
tussen stedeling en agrariër en aan een toenemende waardering voor het
agrarisch cultuurlandschap en de recreatieve functie van het boerenland. Ik
zal in overleg met betrokken partijen bepalen op welke wijze de aanvullende
middelen het best kunnen worden ingezet.
 
 5. Ik verwijs u verder naar mijn recente brief in reactie op de motie
Jacobi en Van Gent c.s. over openstelling in relatie tot subsidievoorwaarden
voor landschap, natuur en landbouw.
 6. Uitvoering Agenda Landschap/Genieten van Buiten
plus communicatieacties rond landschap (0,7 miljoen euro)
 Het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat voor een effectieve uitvoering
van de Agenda Landschap met de vele betrokken partijen (Rijk, provincies,
gemeenten en maatschappelijke organisaties) middelen nodig zijn voor kennisuitwisseling,
aansprekende voorbeeldprojecten en communicatie.
 
 Het aanvullende budget kan onder meer worden besteed aan kennisuitwisseling
en evaluatie van de vier voorbeeldgebieden financiering landschap, nader onderzoek
rondom financiering van landschap en aan aanvullende publiekscommunicatie
over landschap die zich op specifieke doelgroepen richt zoals jongeren, agrarische
bedrijven of recreanten in Nationale Landschappen.
 
 Bij de besteding van de middelen wil ik waar mogelijk voorrang geven aan
acties die neerslaan in de Nationale Landschappen. Voor het restauratiebeheer
van Staatsbosbeheer is dit bijvoorbeeld nu al een van de voorwaarden.
 3. Overige bestedingen landschap, begroting 2010
 Uw Kamer heeft gevraagd om inzicht in de middelen op de LNV-begroting
voor landschapsfinanciering en de doelen die daarmee gediend worden. De bestedingen
voor landschap treft u aan in de begrotingsartikelen 24.11 en 24.12 van de
LNV-begroting 2010. In totaal gaat het daarbij om een budget van 43,3 miljoen
euro in 2010. Ik beperk me in de tabel hieronder tot de belangrijkste bestedingen.
 Bedragen x € 1000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 24.11 Nationale Landschappen
 21 728
 
 Waarvan ILG:
 
 
 
 Waarvan
niet-ILG:
 
 
 
 
 
 
 Nationale Landschappen
 17 638
 Versterking beheer en behoud landschapskwaliteiten
 2 807
 
 
 
 
 BTW-compensatie
 546
 Monitoring, onderzoek en communicatie
 737 
 
 
 
 24.12 Landschap Algemeen
 21 564
 Landschap generiek
 12 126
 Agenda landschap
 7 700
 
 
 
 
 BTW-compensatie
 4
 Projectfinanciering
 1 734
 
 
 TOTAAL
 43 292
 
 30 314
 
 12 978
 
 
 
 
 
 Het grootste deel van dit budget, namelijk 30,3 miljoen euro, wordt via
de bestuursoverkomsten ILG onder regie van de provincies aan vier thema’s
besteed. Het gaat hierbij om:
 – Uitvoeringsprogramma’s Nationale Landschappen 7,7 miljoen
 – Subsidies aan de provinciale stichtingen landschapsbeheer 4,8
miljoen
 – FES project Nieuwe Hollandse Waterlinie 12 miljoen
 – Uitfinanciering Landinrichting bos en landschap en Landinrichting
ruimtelijke kwaliteit 4,9 miljoen
 – Landschap generiek 0,126 miljoen
 
 Van de niet-ILG gelden, 13 miljoen euro, is de post voor de Agenda Landschap
het grootst, namelijk 7,7 miljoen euro. Ik heb onder de punten 1 en 2 van
deze brief toegelicht waaraan ik deze middelen zal besteden.
 
 De resterende middelen (in totaal 5,3 miljoen euro) zijn bestemd voor
meerdere doelen zoals het budget voor de Rijksadviseur voor het Landschap,
de huidige regeling voor Landschapsontwikkelingsplannen, onderzoek en monitoring
ter ondersteuning van de uitvoering van de Agenda Landschap en het programmabudget
voor Kasteel Groeneveld.
 
 Tot slot wil ik u erop wijzen dat ik voornemens ben om u begin 2010, een
jaar na de parlementaire behandeling van de Agenda Landschap, een algemene
voortgangsrapportage Agenda Landschap te sturen waarin ik tevens zal ingaan
op de uitwerking van de in deze brief genoemde aanvullende acties voor 2010.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg
 
 
 
 
 In 2009 is een éénjarige verplichting aangegaan. Voornemen
is om in 2010 een meerjarige verplichting aan te gaan voor de resterende 4
jaren.
 
 
 Het betreft een driejarige verplichting van in totaal 3 miljoen.
 
 
 Bij twee van de vier gebieden is inmiddels een driejarige verplichting
aangegaan, de verplichting voor het derde gebied wordt naar verwachting binnenkort
aangegaan.
 
 
 Recent heb ik een selectie gemaakt van 10 initiatieven die in 2009 en
2010 ondersteuning zullen krijgen.