Rijksbegroting van het ministerie van Justitie voor het jaar 1997; Verslag algemeen overleg over het evaluatierapport "Twee jaar MOT" (Wet melding ongebruikelijke transacties)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000-VI, nr. 28

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000-VI nr. 28

28-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1997nr. 28VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 november 1996De vaste commissies voor Financiën1 en
voor Justitie2 hebben op 17 oktober 1996 overleg
gevoerd met minister Zalm van Financiën en minister Sorgdrager van Justitie
over hun brief van 27 juni 1996, houdende het evaluatierapport Twee jaar
MOT (Kamerstuk 24 400-VI, nr. 51).Hierbij zijn tevens betrokken de brieven van de minister van Financiën
d.d. 15 augustus 1996 inzake de strijd tegen het witwassen van uit misdaad
verkregen gelden, Financial action task force on money laundering (FATF) (F-96-415),
d.d. 26 juni 1996 inzake melding ongebruikelijke transacties (F-96-304) en
van de minister van Justitie d.d. 11 oktober 1996, houdende het jaarverslag
van het meldpunt ongebruikelijke transacties over 1996.Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Smits (CDA) constateerde dat de Wet melding ongebruikelijke
transacties (wet MOT) die in 1993 van kracht is geworden, onvoldoende blijkt
te werken. Elke kredietinstelling die een betaling van f 25 000
of meer verricht, wordt automatisch gemeld bij het centraal meldpunt in Zoetermeer.
Zowel de kwaliteit als de capaciteit van het centrale meldpunt is onvoldoende
om alles goed te zeven. Wellicht moet worden geconcludeerd dat er kans is
op een meer effectief resultaat als de banken meer ruimte wordt geboden om
dubieuze transacties te laten etiketteren, aldus de heer Smits. Om financiële instellingen niet het risico te laten lopen dat zij
door een loyale medewerking aan de wet strafrechtelijk zouden worden vervolgd
of civielrechtelijk aansprakelijk zouden worden gesteld, is destijds afgesproken
bij de bufferfunctie te voorzien in vrijwaringsclausules, zowel strafrechtelijk
als civielrechtelijk, indien naar behoren is voldaan aan de meldplicht. In
hoeverre biedt dit de banken en kredietinstellingen een zekere vrijheid van
handelen met betrekking tot «louche» klanten?Naast de repressieve aanpak door middel van het meldsysteem wordt melding
gemaakt van een preventieve werking van de wet. In de conclusie wordt evenwel
merkwaardig genoeg opgemerkt dat moeilijk vast te stellen is, wat de preventieve
werking van de wet is. Blijkbaar ontbreekt een maatstaf waaraan de huidige
praktijk kan worden getoetst. Hoe kan men constateren dat van de wet een preventieve
werking is uitgegaan, als er geen meetlat aangelegd kan worden? Toch delen
de banken kennelijk ook de mening over de preventieve werking. Immers, in
Kamerstuk 24 400-VI, nr. 51 staat: «Uit de evaluatie blijkt dat
de banken menen dat de wet MOT een barrière heeft opgeworpen».Blijkens de evaluatie is eenieder ervan overtuigd dat zich uitwijkverschijnselen
voordoen. In dat kader worden door het ministerie van Justitie gesprekken
gevoerd met het notariaat en de makelaardij over de wenselijkheid van een
meldplicht voor deze beroepsgroepen of van interne maatregelen binnen de groepen
die ertoe kunnen leiden dat pogingen tot witwassen aldaar tijdig worden onderkend.
Uit de manier waarop dit wordt gesteld, zou men kunnen afleiden dat notarissen
en makelaars ervan worden verdacht behulpzaam te zijn bij dit soort praktijken.
Is een dergelijke betrokkenheid in de praktijk vastgesteld? Waarom zal er aandacht worden besteed aan de effecten van nieuwe vormen
van geldtransacties, zoals thuisbankieren en betalen via Internet? Het gebruik
van die mogelijkheden maakt toch in principe niets uit, omdat alle transacties
uiteindelijk bij de bank terecht zullen komen.Het Belgische meldpunt heeft in 1995 een schrikbarende groei geconstateerd
van het Nederlandse witwassen in België. Wat is er met deze informatie
gedaan? Kan een uitgesplitst overzicht worden gegeven van het aantal aangiften
dat buitenlandse, in Nederland gevestigde banken doen van transacties van
meer dan f 25 000? Het ging de heer Smits met name om gegevens van
banken uit de Latijns-Amerikaanse regio en de Oostbloklanden. Hij zou graag
ook een dergelijk overzicht krijgen van de alhier gevestigde Nederlandse banken,
onderverdeeld in grote en kleine banken.Het evaluatierapport bevestigt dat er behoefte bestaat aan versterking
van de analysecapaciteit van het meldpunt in Zoetermeer. Wat is tot op heden
aan die versterking gedaan? Voorts is er een project gestart om te komen tot
de ontwikkeling van risicoprofielen. Wat wordt precies bedoeld met de term
«risicoprofiel»?Kan additionele informatie worden versterkt over de wijze waarop het meldpunt
in samenwerking met het ministerie actief bijdraagt aan de bevordering van
de internationale samenwerking, met name in de Europese Unie? Strekt deze
samenwerking zich ook uit tot de andere delen van het Koninkrijk? De beoogde
nieuwe president van de Nederlandsche Bank (DNB) heeft blijkens persberichten
erop gewezen dat met name het toezicht op de banken in Aruba moet worden versterkt.In de evaluatiebrief staat dat het openbaar ministerie en de politie zijn
overeengekomen om onder leiding van een gezamenlijke stuurgroep een project
uit te voeren, dat tot doel heeft een sterke impuls te geven aan het financieel
rechercheren. Inmiddels is de Tweede Kamer een rapport aangeboden, getiteld
«Melding van ongebruikelijke transacties in de praktijk», van
de stuurgroep financiële instellingen van de stichting Maatschappij en
politie. Is dat die stuurgroep? Het rapport is uiterst kritisch over de mate
van serieusheid waarmee bij de financiële instellingen wordt omgegaan
met de wet MOT. Er zijn blijkbaar nogal wat instellingen die formeel
onder de meldplicht vallen, maar die in het geheel niet of nauwelijks ongebruikelijke
transacties melden. Hoe kan dat? Wat wordt daar eventueel aan gedaan?Voorts geeft het rapport aan dat bij bepaalde categorieën instellingen
sprake is van een duidelijk uitgesproken overtuiging dat de financiële
instellingen nadrukkelijk een rol moeten spelen bij het bestrijden van het
witwassen en dat die rol belangrijk is voor het behoud van een integer financieel
verkeer in de toekomst. Andere instellingen benaderen de implementatie op
een meer technische, afstandelijke manier: loyaal aan de wettelijke plicht,
maar niet intrinsiek overtuigd van de noodzaak. Zo leeft binnen de bancaire
wereld het besef dat witwassen via banken zeer wel tot de mogelijkheden behoort.
Als dit de beroepsopvatting is van de branche/bedrijfstak, dan is er voor
de ministers van Financiën en van Justitie nog heel wat te doen om te
komen tot een wet MOT, die functioneert zoals beoogd, aldus de heer Smits.
Hoe oordelen de bewindslieden over de bevindingen van de stuurgroep?Blijkens het rapport is er ook sprake van verschillen in meldgedrag tussen
financiële instellingen binnen een- en dezelfde branche. Hoe kan dat?
Sommige instellingen melden niet of nauwelijks op basis van de indicatoren,
andere zijn terughoudend om aan te geven waarop hun verdenking is gebaseerd
en weer andere instellingen melden juist veel op basis van de indicatoren.
Zo moet het niet. De banken hebben ook belang bij het bonafide functioneren
van een en ander, aldus de heer Smits.Het stuurgroeprapport geeft ook aan dat felle kritiek uit te oefenen is
op het technisch-organisatorisch functioneren van het meldpunt. De heer Smits
somde een groot aantal punten op waaruit blijkt dat het meldpunt nog onvoldoende
voorbereid is op zijn taak.Blijkens het rapport verloopt de communicatie tussen de financiële
instellingen en de overheidsinstanties niet optimaal. Dit zullen de bewindslieden
ter harte moeten nemen, zo stelde hij.De heer Smits concludeerde dat de wet MOT moet worden aangepast en dat
daarbij de opmerkingen van de Nederlandse vereniging van banken dienen te
worden betrokken. De banken moeten binnen het geheel van de regeling melding
ongebruikelijke transacties een grotere bevoegdheid krijgen.Er is een begin gemaakt met het verbeteren van het functioneren van het
meldpunt. In oktober 1997 zal het daartoe met behulp van het RCC gestarte
X400 data-informatiesysteem operationeel zijn. Nadrukkelijk zal aandacht moeten
worden besteed aan de te geringe duidelijkheid over wat het meldpunt te Zoetermeer
feitelijk mag. Volgens artikel 3 van de wet zijn de taken van het meldpunt
globaal gesproken: het verzamelen, registreren, bewerken, doormelden en analyseren
van gegevens. De financiële politie (FinPol) klaagt dat de meldingen
die het meldpunt doorgeeft, onvoldoende zijn «aangekleed». Artikel
10 van de wet maakt dat uitdrukkelijk wel mogelijk. FinPol vindt de gegevens
ook onvoldoende geanalyseerd.De taken van het meldpunt zullen in de wet beter moeten worden geëtiketteerd,
met name ter versterking van het analyse-element. De bevoegdheden van FinPol
zijn niet in de wet genoemd. Zou het niet juist zijn om de plaats en taak
van FinPol in de wet te regelen?Mevrouw Voûte-Droste (VVD) noemde het van groot belang
dat het witwassen zowel nationaal als internationaal goed wordt bestreden.
De overheid doet wel pogingen om witwasoperaties van criminelen voor te zijn,
maar is daarin weinig succesvol, omdat de criminelen steeds weer andere wegen
weten te vinden.De wet MOT is bedoeld voor preventie en repressie. De preventieve werking
is blijkens de evaluatie nog niet duidelijk aan te tonen. De repressie zou
groter kunnen zijn. In 1994 zijn er 22 000 meldingen gedaan bij het meldpunt
ongebruikelijke transacties. In 1995 liep het aantal terug naar
16 000 en dit jaar loopt het nog verder terug. Heeft het kabinet enig
inzicht in het waarom van het teruglopen van het aantal meldingen? Is dat
een gevolg van gebrek aan motivatie bij degenen die moeten melden of is de
wet zo duidelijk geworden, dat de transacties er nu beter uitgezeefd worden?
Het is teleurstellend dat er op dat grote aantal meldingen slechts dertien
opsporingsonderzoeken zijn gevolgd.In de systematiek is terecht gekozen voor een bufferfunctie van het meldpunt.
Mevrouw Voûte vroeg of het aantal subjectieve indicatoren als zodanig
niet kan worden aangepast, omdat de objectivering leidt tot het grote aantal
meldingen. Er is kennelijk wel voortdurend overleg over.Steeds meer geldtransacties geschieden via thuisbankieren en Internet.
De staatssecretaris van Financiën heeft een groep whizzkids in het leven
geroepen om te bekijken hoe BTW-ontduiking daarbij kan worden aangepakt. Mevrouw
Voûte achtte dit een voorbeeld van een juiste aanpak door de overheid
van deze nieuwe ontwikkelingen. Hoe denkt men dit wat het witwassen betreft
te doen? Daarbij zal van belang zijn het nieuwe informatiseringssysteem dat
nu bij het meldpunt wordt ingevoerd, evenals de aansluiting van dit systeem
op alle andere systemen die in dezen een rol kunnen spelen. Worden al deze
systemen autonoom ontwikkeld of in relatie met elkaar zodat de doelmatigheid
wordt bevorderd?Kan een nadere uitwerking worden gegeven van het functioneren van het
meldpunt in relatie tot aansprakelijkstelling en vrijwaring van de banken
en de relaties met hun klanten? En dit dan gerelateerd aan de ontwikkelingen
die zich voordoen in het kader van de FATF die elk jaar opnieuw de indicatoren
in de trends aangeven. Hoe verhoudt zich dat met vrijwaring in het buitenland?Demotiverend voor de melders is dat de terugkoppeling van de resultaten
naar de banken en degenen die het aangaat, te wensen overlaat. Kunnen in de
nieuwsbrief die zal verschijnen ook de nieuwe trends op het gebied van het
witwassen worden vermeld, evenals karakteristieken en casussen? Met andere
woorden: kan daarin inzicht worden gegeven in het witwassen, zodat er voor
degenen die melden grotere duidelijkheid is?Zowel bij de opsporing als bij het meldpunt en het openbaar ministerie
behoeft de (opbouw van de) deskundigheid aandacht. Om optimaal van opgebouwde
deskundigheid te kunnen profiteren, zou het openbaar ministerie gedurende
langere tijd dezelfde mensen moeten inzetten bij opsporingen op dit terrein
en op het terrein van de Wet melding zeggenschap en de wet inzake misbruik
van voorwetenschap.Kan op de aangekaarte punten reeds nu tot aanpassing overgegaan worden,
gegeven de kritiek erop? Het leek mevrouw Voûte gunstig om volgend jaar
te evalueren en niet een jaar later. Zij vroeg zich af of wetswijziging nodig
is voor het aanpassen van de indicatoren en, zo ja, wanneer die dan totstandgebracht
kan worden.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA) merkte op dat het evaluatierapport
van het wetenschappelijk onderzoeks- en documentatiecentrum van het ministerie
van Justitie aantoont dat de wet MOT en het daarbij ingestelde meldingssysteem
met indicatoren redelijk functioneren, maar ook dat het systeem nog onvoldoende
doelmatig en efficiënt is. De meldingen die worden gedaan door financiële
instellingen, kunnen door de opsporingsdiensten niet voldoende effectief worden
gebruikt als gevolg van onvoldoende deskundigheid van en een gebrekkige automatisering
bij het meldpunt. Mevrouw Witteveen deelde de visie van de Nederlandse vereniging
van banken dat het achterwege blijven van opsporingsresultaten nadelige gevolgen
kan hebben voor de aandacht van medewerkers van financiële instellingen
voor de risico's van witwassen. Er was haar dan ook veel aan gelegen dat er
na meldingen opsporingsactiviteiten volgen die tot resultaten leiden. Zij onderschreef in grote lijnen de conclusie die het kabinet heeft getrokken
uit de evaluatie, namelijk dat verdere ontwikkeling van de kwaliteit van de
processen ter verwerking van meldingen noodzakelijk is. Het kabinet kondigt
op een zevental punten verdere acties aan om de aangetoonde knelpunten op
te lossen. De ingewikkeldheid van transacties op de financiële markten
vereist prioriteit voor de bevordering van de deskundigheid van alle betrokkenen.
Eigenlijk zou het het mooist zijn, aldus mevrouw Witteveen, indien opsporingsdiensten,
het MOT en andere partijen in staat zouden zijn, bepaalde geldstromen vanaf
het begin te volgen. Dat is niet alleen een kwestie van hoeveelheid menskracht,
maar ook van deskundigheid. Alle betrokken partijen (banken, verzekeringsmaatschappijen,
opsporingsdiensten, politie, OM en MOT) kunnen van elkaar leren door middel
van het instrument forensische expertise. Het bureau fraudebestrijding geeft
ook cursussen op dat punt. Kan hierover iets medegedeeld worden? Hoe staat
het met de toezeggingen die de minister van Financiën tijdens een algemeen
overleg over o.a. de integriteitsnotitie heeft gedaan met betrekking tot versterking
van het openbaar ministerie? Is het waar dat de Economische controledienst
(ECD) nog steeds niet de aangekondigde versterking van acht mensen heeft gerealiseerd?
Mevrouw Witteveen constateerde met leedwezen dat het financieel rechercheren
nog in de kinderschoenen staat.Een van de actiepunten van het kabinet luidt, dat nieuwe transactiemogelijkheden
zullen worden bezien met het oog op de bestrijding van witwasactiviteiten.
Welke mogelijkheden worden bedoeld? Gaat het daarbij ook om girale transacties?Voorts stelt het kabinet dat de samenwerking met buitenlandse meldpunten
zal worden geïntensiveerd, met inachtneming van de daarbij te stellen
kwalitatieve eisen. Hoe verloopt die samenwerking tot op heden? Welke knelpunten
doen zich daarbij concreet voor? Is dat niet een punt om in EU-verband aan
de orde te stellen, met name als het gaat om afstemming en regelgeving betreffende
de diverse meldpunten? Is er een moment gecreëerd waarop de effecten
van de invoering van de betreffende Europese richtlijn over witwassen worden
geëvalueerd?Voor de terugkoppeling van resultaten van de meldplicht wordt onder meer
gedacht aan de uitgifte van een periodieke nieuwsbrief. Kan nader worden toegelicht
wat er in die periodieke nieuwsbrief zal worden opgenomen? Is daarvoor nadere
regelgeving nodig?Graag kreeg mevrouw Witteveen de toezegging dat de aangekondigde zeven
actiepunten daadwerkelijk binnen een halfjaar gerealiseerd zullen worden.
Zij veronderstelde dat de resultaten in het volgende jaarverslag van het MOT
aan de orde zullen komen.De Nederlandse vereniging van banken is van mening dat de positie van
banken wordt bemoeilijkt door de discrepantie tussen de gesanctioneerde meldplicht
en de voor de bestrijding van misbruik van het financiële stelsel noodzakelijk
geachte samenwerking tussen overheid en financiële instellingen. Mevrouw
Witteveen vroeg de aandacht voor de suggesties die de vereniging heeft gedaan
om te bereiken, dat de banken ervan op aankunnen dat hun samenwerking met
de overheid om de effectiviteit van de wet en de daaraan verbonden meldcriteria
te verhogen en te verfijnen, zich niet tegen hen keert. Deze suggesties, die
niet allemaal nieuw zijn, hebben betrekking op feitelijke bescherming van
het betrokken personeel, bronbescherming en vrijwaring, zowel civielrechtelijk
als strafrechtelijk. Met name de strafrechtelijke vrijwaring schiet op dit
moment tekort. Volgens de vereniging zijn er nog te veel risico's verbonden
aan het verstrekken van gegevens over een melding aan het buitenland. Verondersteld
mag worden dat deze hartenkreet van de Nederlandse vereniging van banken serieus
bedoeld is. Zijn het kabinet concrete knelpunten op dit punt bekend? Wat is
hierop de visie van het kabinet in z'n algemeenheid? Moeten er acties worden
ondernomen? Kan een verklaring worden gegeven, mede op basis van de evaluatie van
de wet MOT, van de onverwachte daling van het aantal meldingen van verdachte
financiële transacties? Hoe staat het met het draagvlak voor deze wet
in de verzekeringsbranche? Het is een stap in de goede richting dat de Koninklijke
notariële broederschap heeft besloten artikel 2 van de beroeps- en gedragsregels
te wijzigen om een meldplicht voor notarissen in te voeren. Nu de makelaardij
nog! Hoe verlopen de gesprekken hierover met deze beroepsgroep? Wanneer kan
de Kamer het wetsvoorstel verwachten, waarin de mogelijkheid wordt geregeld
om transacties op basis van gegevens, waarover de Nederlandsche Bank beschikt
op grond van de Wet financiële betrekkingen buitenland, te melden als
ongebruikelijke transactie in de zin van de wet MOT of als verdachte transactie?
De ontwikkeling in het kader van Internet kan verstrekkende gevolgen hebben,
ook wat het witwassen van geld betreft. Er kunnen anoniem wereldwijde transacties
plaatsvinden. Die anonimiteit houdt in, dat het risico bestaat dat het systeem
wordt gebruikt voor het witwassen of wegschuiven van gelden. Zou het niet
goed zijn hieraan een aparte notitie te wijden en erover met elkaar van gedachten
te wisselen?Tot slot zei mevrouw Witteveen het belangrijk te vinden dat de wet MOT
over twee jaar opnieuw wordt geëvalueerd, zowel wetstechnisch als inhoudelijk
en op de uitvoering.De heer Rabbae (GroenLinks) vroeg naar de medewerking van de
wisselkantoren aan de uitvoering van de wet MOT. Wordt ook gedacht aan een
meldplicht voor de effectenhandel? Men kan geld immers ook langs die weg witwassen.
Wordt er een duidelijke aanpak richting de representative offices voorbereid
om hierop controle te kunnen uitoefenen? Inmiddels is immers bekend dat via
deze agentschappen nogal eens geld naar het buitenland wordt gesluisd. De
heer Rabbae onderstreepte de vraag over de verzekeringsbranche.In hoeverre hebben de afspraken die met o.a. de CRI zijn gemaakt de landelijke
officier van justitie enige duidelijkheid verschaft over de juiste definitie
van registratie?Er kan ook sprake zijn van gecontroleerde doorlevering. Moet daarbij worden
gedacht aan controle op het verkeer van de middelen tot op het laatste moment,
naar analogie van de gedachten over controle en aanhouding van drugscriminelen,
of aan het traceren van de bewegingen rond een (rechts)persoon terwijl de
middelen wel naar het buitenland kunnen verdwijnen?Op het terrein van de strafrechtelijke vervolging is de vrijwaring volledig
in handen van het OM. Maar kan de banken e.d. voldoende worden gegarandeerd
dat er in civielrechtelijke zaken ook sprake is van volledige vrijwaring?Al is het MOT nog niet zo lang geleden in het leven geroepen, het feit
dat maar 10% tot 20% van de meldingen wordt geoperationaliseerd in de richting
van de opsporingsdiensten, doet twijfelen aan de effectiviteit en roept de
vraag op of dit een gevolg is van gebrek aan analysecapaciteit of van de aard
van de meldingen zelf.Met de VS en België worden kennelijk bilaterale afspraken gemaakt
over de levering van gegevens aan de meldpunten aldaar, maar zijn of worden
er ook soortgelijke afspraken gemaakt met andere landen en met name andere
EU-landen? De heer Rabbae veronderstelde dat levering van gegevens aan dergelijke
instellingen in het kader van de internationale rechtshulp een juridische
titel heeft, maar hij wilde graag weten of ook buiten dat kader om zulke gegevens
worden verstrekt en, zo ja, op welke titel.De ECD voelt zich niet bij machte om het toezicht op de naleving van de
meldplicht uit te voeren. Vandaar dat dit toezicht naar het MOT wordt verschoven.
De heer Rabbae vroeg zich af of dit wel een goede constructie is,
omdat het MOT nu zowel consument van als toezichthouder op dezelfde instellingen
wordt.Het was hem opgevallen dat de Nederlandsche Bank geheel buiten beeld blijft,
zelfs als het gaat om het vergroten van de deskundigheid van het MOT op financieel
gebied, terwijl de Nederlandsche Bank toch op de eerste plaats komt als het
gaat om het schoonhouden van het financiële stelsel en om het hebben
van inzicht in en deskundigheid ten aanzien van het bancaire verkeer. Waarom
wordt de Nederlandsche Bank niet genoemd?Dat het MOT aan kinderziektes lijdt, is wel enigszins begrijpelijk, maar
er moet wel zo snel mogelijk een einde worden gemaakt aan de knelpunten die
de effectiviteit van het MOT belemmeren. Er zal klaarheid moeten worden geschapen
over de relatie tussen MOT en FinPol, CRI etc. Doublures moeten worden weggenomen
en mogelijk zullen competentielijnen uitgezuiverd moeten worden. Zijn beide
ministers van mening dat het MOT optimaal is ingebed? Was het niet beter geweest
om het bijvoorbeeld bij de Nederlandsche Bank in te bedden? Opsporen is inderdaad
geen taak voor de Nederlandsche Bank, maar er is waarschijnlijk geen instelling
die financiële zaken beter kan analyseren dan deze bank. Voor de opsporing
had men een relatie kunnen leggen met de opsporingsdiensten.Heeft het kabinet een idee over de toekomst van het MOT? Volgens het Belgische
meldpunt heeft de wet MOT ertoe geleid dat er in 1995 meer zwart geld vanuit
Nederland naar België is gegaan. Daarnaast kan dus maar 10% tot 20% van
de meldingen operationeel worden gemaakt. Het is dan de vraag of het MOT wel
overeind kan blijven als autonome organisatie. 20% is uiteraard beter dan
niks, maar de proportionaliteit van de inzet van de middelen en het resultaat
daarvan moeten ook in het oog worden gehouden.Mevrouw Giskes (D66) stelde vast dat het bij witwassen gaat
om het eindstadium van ernstige vormen van criminaliteit die veel geld op
leveren, welk geld men langs slinkse wegen in het legale circuit wil kunnen
gebruiken. Een meldpunt ongebruikelijke transacties is dan ook een noodzakelijk
iets in de strijd tegen de criminaliteit. Het verschil in beoordeling van
het MOT door «afnemers» en door degenen die er zich verantwoordelijk
voor voelen, is begrijpelijk, maar niet geheel geruststellend. De begeleidingscommissie
schrijft over de tweejaarlijkse rapportage in andere termen dan bijvoorbeeld
de Nederlandse vereniging van banken of de stichting Maatschappij en politie.
Tijdens het bezoek van een commissiedelegatie aan het MOT heeft mevrouw Giskes
de indruk gekregen dat een groep mensen hard bezig is om iets van het meldpunt
te maken. Zij heeft ook begrepen hoe moeilijk het moet zijn om uit de brij
van gegevens datgene te ziften waarnaar wordt gezocht. Misschien zal men zich
moeten concentreren op een aantal beter omschreven onderwerpen om de verhouding
tussen het aantal meldingen en het aantal opsporingen te verbeteren. Zij sloot
zich aan bij enkele vragen op dit stuk.Er is overigens ook nog zoiets als zwartwassen: het wegsluizen van legaal
verkregen geld, bijvoorbeeld om er geen belasting over te betalen. Wordt het
opsporen hiervan uitsluitend overgelaten aan de fiscus of is er ook sprake
van melding en aanpak van ongebruikelijke transacties in die sfeer?Zijn de bewindslieden het eens met de omschrijving van het primaire doel
van de wet MOT, die is gegeven door de Nederlandse vereniging van banken,
namelijk het zo snel mogelijk beëindigen van de relatie met cliënten
die zich vermoedelijk schuldig maken aan witwassen? Hoe wordt aandacht besteed
aan zaken als thuisbankieren en financiële transacties via Internet?Niet duidelijk is in welke vorm de internationale samenwerking wordt gegoten.
Wat zegt het bericht over uitwijkgedrag van witwassers naar België
in dit verband? Ook mevrouw Giskes had zich afgevraagd hoe het zit met de
representative offices die kennelijk niet onder de meldplicht vallen. Is hiervoor
reparatiewetgeving nodig?Is het kabinet het ermee eens dat de vervanging van de objectieve indicator
voor overboekingen naar het buitenland door een subjectieve problemen kan
gaan opleveren? DNB zal voortaan ook overboekingen in het kader van WFBB kunnen
melden. Zal het aantal meldingen bij het MOT daardoor exponentieel toenemen?Het deed mevrouw Giskes deugd dat de notarissen op de valreep hebben besloten
hun gedragscode aan te passen. Een dergelijk signaal uit de makelaardij zou
betekenen dat er een hechtere samenwerking op alle fronten mogelijk wordt
in de strijd tegen de criminaliteit. Er lijkt een verschil van mening te bestaan
over de mogelijkheid van het verwijderen van gegevens uit het MOT-bestand.
Volgens de begeleidingscommissie moet het wel degelijk kunnen, maar anderen
denken er anders over. Hoe ziet het kabinet dit?Waarom is het convenant inzake het geconcentreerd doorleveren van geld
nog niet in praktijk gebracht?Mevrouw Giskes vond het verbazend dat volgens zovelen de financiële
deskundigheid van het MOT verbetering behoeft, terwijl het toch logisch zou
zijn om bij het opzetten van zoiets in de eerste plaats te zorgen voor financiële
expertise. Hoe is het mogelijk dat het tot op heden kennelijk aan die deskundigheid
heeft ontbroken? Wat stelt men zich voor nu concreet te gaan doen?Bij het aanpassen van de wet MOT zal men zich moeten realiseren dat er
sprake is van een dilemma. Immers, men wil instellingen die op zich niet crimineel
zijn als een soort verklikker inschakelen in een meldproces. Welke mogelijkheden
zijn er om de wetgeving aan te scherpen zonder mensen aan te zetten of te
verplichten tot gedrag dat men niet voor zijn rekening wil nemen? Antwoord van de regeringDe minister van Justitie begon haar antwoord met de toezegging
specifiek technische vragen, zoals die over de uitsplitsing, schriftelijk
te zullen beantwoorden.Met de wet MOT en de oprichting van het meldpunt heeft het kabinet zich
een ambitieus doel gesteld, namelijk een systeem te ontwerpen waardoor witwassen
tegengegaan wordt. Dat vergt het opzetten van een perfecte organisatie, bestaande
uit uitermate deskundige personen en dat gaat niet zomaar. Gaandeweg blijkt
welke struikelblokken er in de keten voorkomen. Het is logisch dat het MOT
na twee jaar nog niet perfect loopt. Dat het functioneren ervan al na zo korte
tijd is geëvalueerd, heeft het voordeel dat zeer tijdig de gebleken probleempunten
aangepakt kunnen worden. Het gevolg is wel dat er veel kritiek wordt gespuid,
maar niet vergeten moet worden dat er veel in werking is gezet en dat er veel
goed gaat. De wetgeving over en de instelling van het MOT hebben een grote
stimulans gegeven aan de samenwerking met de banken. De nagestreefde doelen
zijn bekend en gezamenlijk doen banken en overheid iets aan het probleem van
het witwassen. Dat alles is positief.Naar aanleiding van een interruptie zei de minister dat het automatiseringssysteem
van het MOT moet worden vergroot en verbeterd, maar dat de grootste problemen
liggen in de sfeer van de doormelding van het MOT naar de CRI en/of de politieregio's.
Daar blijkt met de meldingen niet voldoende te kunnen worden gedaan. In het
evaluatierapport staat ook dat het MOT wel erg snel is ingesteld en dat er
achteraf gezien misschien even gewacht had moeten worden.De evaluatie leert dat de wet MOT op zich goed is en dat de problemen
in de uitvoering liggen. Voor verandering van de indicatoren is geen wetswijziging
nodig. Daarvoor hoeft hooguit een AMvB of de ministeriële regeling
te worden gewijzigd. De minister wilde daarom de wet voorlopig ongewijzigd
als uitgangspunt nemen en wilde proberen te bereiken dat de uitvoering op
orde komt.De samenwerking met de banken is steeds beter geworden. Er is prima contact
met de banken en er kunnen goede afspraken worden gemaakt over wederzijdse
hulp en bijstand en dergelijke.Waar er geen nulmeting is geweest, is het moeilijk om de preventieve werking
van de wet MOT en het MOT zelf te bepalen. Uit bepaalde verschijnselen kan
die werking wel worden afgeleid. De wet bemoeilijkt bepaalde transacties.
Kwaadwillenden zullen andere wegen zoeken om onder de wet uit te komen, zoals
door uit te wijken naar België. Mocht er bijvoorbeeld in geheel Europa
een soort MOT-wetgeving bestaan, dan zou het witwassen aanmerkelijk bemoeilijkt
en minder aantrekkelijk worden.De financiële instellingen zien het belang in van de melding voor
het zuiver houden van het geldverkeer. Voordat de wet MOT er was, werden al
op vrijwillige basis meldingen gedaan. De banken die dat toen al deden, zijn
uiteraard verder dan de banken die er pas na de wet mee zijn begonnen. Uiteindelijk
zal er sprake moeten zijn van globaal gelijk meldgedrag. Een punt is wel dat
bepaalde financiële instellingen meer risico opleveren dan andere. De
wet inzake de wisselkantoren heeft in dit verband een duidelijke sanering
bewerkstelligd in het aantal wisselkantoren.Banken zijn commerciële instellingen en moeten uiteraard zelf het
nut van een dergelijke regeling inzien. Dat doen ze ook, maar ze zien zich
daarbij geconfronteerd met tegenstrijdige belangen: de wet en het belang om
het kredietverkeer zuiver te houden én hun relatie met hun cliënten,
die ook hun eigen belangen hebben. Vandaar dat een goede regeling van de civiele
en strafrechtelijke vrijwaring een belangrijke zaak is. Er zijn op dit moment
overigens geen concrete problemen op dit stuk bekend. Als een bank zich houdt
aan de wet, dan zijn er geen problemen met de strafrechtelijke vrijwaring.
Die ontstaan pas bij het niet melden van het doorlaten van transacties.De terugkoppeling naar de banken heeft verschillende facetten. Een daarvan
is dat de banken, dat wil zeggen de individuele medewerkers, door terugkoppeling
gemotiveerd blijven om te melden. Samen met de banken wordt gezocht naar een
manier om zo goed mogelijk terug te koppelen, met inachtneming van privacy
van betrokkenen en mogelijkheden en onmogelijkheden. De nieuwsbrief met casusposities
die het meldpunt elk kwartaal zal uitbrengen is daartoe een middel. Bezien
zal worden wat daarin allemaal kan worden gemeld. De bankmedewerkers moeten
zien dat er iets met hun meldingen gebeurt. De minister was het ermee eens
dat er helaas nog niet zoveel mee gebeurt.Op het stuk van de verwerking speelt het probleem van met name de kwaliteit,
maar ook de kwantiteit, bij voortduring een rol. Op het ministerie van Justitie
is een project opgezet om de kwaliteit betreffende het financieel rechercheren
te bevorderen. Er is deskundigheid over de hele linie nodig, niet alleen van
een paar mensen. Deskundigheid is nodig bij het meldpunt, de CRI, het OM,
de zittende magistratuur, de politie, de regio en dergelijke. Als die deskundigheid
niet overal is, dan werkt het systeem niet. Er is met de banken afgesproken
dat deze expertise zullen leveren ter versterking van zowel de opsporingsinstanties
als het meldpunt en het openbaar ministerie. Nagegaan wordt, hoe dat zo goed
mogelijk kan worden geregeld. Binnenkort zullen er bij het MOT twee bancaire
experts zijn gestationeerd en bij het landelijk rechercheteam één.
In samenwerking met de banken worden cursussen georganiseerd om al de mensen
die zich met het financieel rechercheren bezighouden op te leiden. De forensische
accountancy is een tak van wetenschap die nog niet zo ver ontwikkeld is. De
minister trok een vergelijking met de gang van zaken bij het ontwikkelen van
computerdeskundigheid. Dergelijke deskundigen zijn schaars en worden voortdurend
weggekocht. De CRI had een paar deskundigen die inmiddels door
het bedrijfsleven zijn weggekocht. Nu wordt ervoor gezorgd dat er nieuwe deskundigen
op dit terrein komen, opdat deze deskundigheid in eigen huis aanwezig is en
niet van buiten behoeft te worden ingehuurd. Vanuit het ministerie worden
daarom opleidingen op het gebied van de forensische accountancy gestimuleerd.
Een combinatie van mensen uit de strafrechtelijke hoek met feeling voor financiën
en mensen uit de financiële hoek met feeling voor het strafrecht, levert
een zogenaamde win-winsituatie op.Eind oktober wordt een congres georganiseerd over financieel rechercheren
om te bekijken op welke manier deskundigheid kan worden bevorderd en ingezet.
In november zal een rondetafelgesprek worden georganiseerd zoveel mogelijk
met alle betrokkenen. De minister benadrukte dat getracht wordt te komen tot
verbetering, maar dat het nog wel even zal duren voordat de gewenste situatie
is bereikt.Gegeven ervaringen elders is destijds bewust gekozen voor een niet al
te omvangrijk automatiseringssysteem. Nu ongeveer bekend is wat het MOT nodig
heeft, wordt een nieuw en beter systeem opgezet. In dat nieuwe systeem wordt
ook de mogelijkheid tot matching, ook met het rechtspersonenbestand, ingevoerd,
wat nogal technisch gecompliceerd is. De CRI heeft zelf analysecapaciteit gecreëerd, omdat men vond dat
het MOT de meldingen onvoldoende analyseerde. Thans analyseert en veredelt
het MOT de informatie voorzover dit tot zijn taak behoort. De politiële
kant van de zaak wordt door de CRI geanalyseerd. Mocht de politieregio er
iets mee kunnen doen, dan gaat de informatie rechtstreeks van het MOT naar
de politieregio. De minister antwoordde bevestigend op de bij interruptie
gestelde vraag of uitbreiding dan wel betere benutting van de analysecapaciteit
van het MOT de pakkans in het vervolgtraject vergroot. Het MOT moet analyseren
of iets verdacht is of niet. Die analyse moet worden verbeterd. Op het moment
dat het MOT zegt, dat een transactie verdacht is, houdt de taak van het meldpunt
op en gaat de zaak naar de CRI.Er zijn nog geen concrete resultaten te melden van het landelijk rechercheteam,
dat grote onderzoeken op financieel gebied doet en zich nog aan het ontwikkelen
is. De politieregio's ontvangen de MOT-meldingen. Als men er het belang niet
van inziet of het niet past in de planning of iets dergelijks, dan pakt een
politieregio zo'n melding niet meteen op. Soms wordt de melding in een andere
zaak gebruikt. Dat maakt het moeilijk om achteraf te verifiëren hoeveel
opsporingsonderzoeken er precies zijn gestart. Inderdaad is het lastig dat
op landelijk niveau niet kan worden bepaald wat een regio moet gaan doen.
Dat is een gevolg van decentralisatie. Het OM kan ook moeilijk zeggen: breek
dat onderzoek maar af en begin aan dit. Een van de verbeteringen die in het
spanningsveld tussen centraal en decentraal wordt nagestreefd, is dat de politieregio's
melden welk onderdeel van een melding is uitgewerkt. Het is ook van belang
te weten welke meldingen op niets zijn uitgelopen, doordat er om welke reden
dan ook geen capaciteit voor onderzoek was.Bij de analyse van bepaalde maatschappelijke verschijnselen worden gegevens
over de branchesoort, de bank, de persoon waarom het gaat, de rechtspersonen
waarop de transactie zich richt, enzovoorts, gekoppeld tot een bepaalde risicoprofiel,
zodat men aan de hand daarvan extra alert kan zijn op verdachte transacties.Oorspronkelijk werden financiële deskundigen voor enige tijd bij
het MOT gedetacheerd, maar die periode bleek te kort om voldoende financiële
expertise op te bouwen. Vandaar dat er nu vaste deskundigen zitten. In de
reorganisatie van het openbaar ministerie wordt aandacht besteed aan de mogelijkheid
om officieren van justitie langere tijd op één beleidsveld actief
te laten zijn. De parketten zijn zich inmiddels van die wenselijkheid bewust.
Het is de bedoeling daarbij een dakpansgewijze constructie te hanteren: iemand
wordt voor vier jaar op een beleidsterrein gezet, na twee jaar wordt er weer
iemand voor vier jaar opgezet, de tweede persoon kan dan de kennis
van de eerste overnemen en vervolgens die kennis en zijn eigen kennis overdragen
aan de derde persoon die de eerste aflost enz.De samenwerking met het buitenland komt op gang. Er is gegevensuitwisseling
mogelijk op het niveau van intelligence, wat betekent dat het intern gebruikt
mag worden. Bij verdergaand gebruik geldt voor Nederland het Besluit politieregisters
en moet dus worden gelet op privacy en op de aansprakelijkheid van de bank.
Doordat de wettelijke regimes nogal van elkaar verschillen, is het soms moeilijk
om op een gelijksoortig niveau met elkaar te werken. Bij de formeel-juridische
weg via de rechtshulp gaat het om een geheel ander traject, waarmee het meldpunt
niet direct te maken heeft. Ieder land heeft een zekere bandbreedte om een
Europese richtlijn te implementeren, maar het is natuurlijk niet efficiënt
als die implementatie geheel verschillend is.Het ministerie is in onderhandeling met de Koninklijke notariële
broederschap om na te gaan of de notarissen bij wijziging van hun regels voldoende
ongebruikelijke transacties zullen melden. De onderhandelingen met de makelaars
verkeren nog in een beginstadium. Justitie is akkoord gegaan met de meldingsregeling
van de accountants. Als men met zelfregulering ver genoeg gaat, heeft het
ministerie geen behoefte aan een wettelijke regeling. De advocatuur kent overigens
ook al een eigen gedragscoderegeling.Financiële transacties in de vorm van thuisbankieren en via Internet
zijn een betrekkelijk nieuw verschijnsel dat nadere studie vergt. Er is een
project op het gebied van justitie betreffende wetgeving en de ontwikkeling
van bepaalde beleidsvelden. De CRI onderzoekt hoe deze nieuwe transactiemogelijkheden
onder eenzelfde regime kunnen worden gebracht als de gebruikelijke transactiemogelijkheden.Er is geen convenant inzake gecontroleerd doorleveren van gelden. Er zijn
door het openbaar ministerie wel bepaalde richtlijnen ontwikkeld in overleg
met de banken. Er zijn situaties, waarin het dienstig is dat een transactie
doorgaat om te proberen te volgen waar het geld naartoe gaat. Onder zeer stringente
voorwaarden kan de doorlevering dan toegestaan worden. Banken doen dan iets
wat uiteindelijk strafrechtelijke aansprakelijkheid kan veroorzaken. Daarover
moeten dan op het hoogste niveau bij het parket en op hoog niveau bij de bank
concrete afspraken worden gemaakt.Er zijn geen concrete afspraken over verwijdering van gegevens. Bestudeerd
zal worden wat het juiste moment is om gegevens te verwijderen.De wetgeving op het terrein van ongebruikelijke transacties is op Aruba
al rond. Er is daar met Nederlandse bijstand een meldpunt opgericht, dat al
functioneert. Op de Nederlandse Antillen zal de wetgeving op 1 januari 1997
in werking treden. Nederland heeft een projectleider uitgeleend en een hoofd
ad interim voor het MOT aldaar. Ook op het gebied van de automatisering wordt
assistentie verleend aan de Antillen.De minister van Financiën was zeer te spreken over de
inbreng van de banken, ook in de begeleidingscommissie MOT en de werkgroep
indicatoren, waarin tot nu toe in pais en vree voorstellen voor de indicatoren
worden ontwikkeld. Hij kon zich evenwel voorstellen dat mensen die niet in
de commissie zitten, wat kritisch zijn over de overlast voor de banken en
daarom alleen transacties willen melden als ze zelf denken dat daar iets fout
mee is, maar een dergelijke subjectivering zou ongelukkig zijn. De meerderheid
van de doormeldingen van het MOT is gebaseerd op de objectieve indicatoren.
Bij objectieve indicatoren is het ook gemakkelijker om de strafrechtelijke
en civielrechtelijke vrijwaring te regelen. Bovendien is er meer garantie
voor een gelijk meldgedrag van de verschillende instellingen, die dan niet
een politiefunctie behoeven uit te oefenen. De ministeriële regeling
voor de indicatoren is al drie keer aangepast. Desgevraagd zei
de minister dat de vervanging van de objectieve indicatoren door subjectieve
bij overboekingen naar het buitenland in de begeleidingscommissie MOT aan
de orde zal komen en dat de commissie wel voorstellen zal doen. Deskundigen
monitoren permanent de objectieve indicatoren. Wanneer bepaalde objectieve
indicatoren alleen maar tot overbodige informatie leiden waarop nooit een
doormelding volgt, dan worden die indicatoren geschrapt.Wat de opmerking over Aruba betreft, wees de minister erop dat de wetgeving
aldaar grotendeels is gebaseerd op de Nederlandse wetgeving, maar daaraan
niet identiek is. Wetgeving en uitvoering zouden op een aantal punten inderdaad
strenger kunnen dan nu het geval is. De bancaire sector op Aruba is beperkt
van omvang: zes lokale banken en twee Amerikaanse offshorebanken. De toezichtmethode
is wel gelijk aan die van de Nederlandse banken. De president van de Bank
van Aruba is afkomstig van de Nederlandsche Bank.De wet inzake de wisselkantoren heeft inderdaad een sanering onder de
wisselkantoren tot gevolg gehad. Op dit moment zijn er 43 ingeschreven wisselkantoren.
Zeven aanvragen zijn niet in behandeling genomen. Elf aanvragen zijn ingetrokken,
twaalf aanvragen zijn nog in behandeling en twee zijn er definitief afgewezen.
Het college van beroep buigt zich nog over elf afwijzingen. Een aantal wisselkantoren
heeft zelfs niet gepoogd goedgekeurd te worden en heeft de deuren gesloten.De Nederlandsche Bank wilde het meldpunt destijds niet hebben. Het meldpunt
is natuurlijk niet alleen bestemd voor de banken, maar ook voor casino's,
creditcardmaatschappijen, assurantietussenpersonen, effectenbemiddelaars,
verzekeringsmaatschappijen en dergelijke. Wel is het merendeel van de meldingen
afkomstig van banken. De toezichthoudende functie van de Nederlandsche Bank
is beperkt tot de bancaire sector en is bedrijfseconomisch van aard. Wat dat
betreft is het waarschijnlijk goed dat de functies gescheiden zijn en blijven,
aldus de minister.De Nederlandsche Bank verricht ook bancaire transacties en is dan ook
meldplichtig. Daarnaast beschikt de Nederlandsche Bank over extra informatie
op grond van toezichtswetten. Het kabinet meent dat de Nederlandsche Bank
bevoegd is verdachte transacties te melden die zij heeft op grond van de Wet
buitenlandse financiële betrekkingen, die zware geheimhoudingsbepalingen
bevat. Desgevraagd zei de minister dat het gaat om bij de banken zelf bekende
transacties die evenwel niet door de betrokken banken zelf zijn gemeld. De
Nederlandsche Bank zou dan die banken in feite moeten corrigeren. De bank
wordt daarom liever verplicht tot het doen van die meldingen. Een daartoe
strekkend voorstel tot wetswijziging mag vrij snel worden verwacht.Onder de MOT-indicatoren worden ook de zogenaamde money transfers gebracht.
De representative offices kan natuurlijk geen meldingsplicht worden opgelegd
voor dingen die ze niet mogen doen, namelijk financiële transacties verrichten.
De Nederlandsche Bank onderzoekt of representative offices niet misschien
toch in strijd met de wetgeving bancaire functies uitoefenen. Zo ja, dan moet
de Nederlandsche Bank ingrijpen.De minister had geen klachten over de medewerking van de verzekeringsbranche.
Dat er weinig meldingen uit die sector komen, houdt verband met het feit dat
in Nederland een ander type levensverzekeringen wordt aangeboden dan in andere
landen, waarin de verzekeringsbranche wel een aardige witwasmogelijkheid bood.
Bovendien willen criminelen vrijelijk met hun geld kunnen schuiven. De werkgroep
indicatoren onderzoekt of er nog onbekende routes zijn waarlangs de verzekeringsbranche
bij het witwassen zou kunnen worden betrokken.Internet en electronic banking staan op de agenda van de FATF. Op dit
moment is er op dat punt nog geen sprake van een aantoonbaar probleem met
witwassen. Dit onderwerp wordt wel nauwlettend in het oog gehouden. De kennis
van de groep whizzkids die staatssecretaris Vermeend in het leven
aan het roepen is, zal te zijner tijd ook van nut kunnen zijn voor het antiwitwasbeleid.De Economische controledienst is belast met het toezicht op de nakoming
van de meldplicht. De versterking van de dienst is een verantwoordelijkheid
van het ministerie van Economische Zaken. De vraag hierover zal dan ook schriftelijk
worden beantwoord.De minister was tot slot van mening dat eerst maar eens een paar jaar
moet worden gewerkt met het MOT en dat er dan pas weer moet worden geëvalueerd.
Bovendien brengt het meldpunt jaarlijks een verslag uit dat ook ontwikkelingen
meldt. De Tweede Kamer kan zich bij de jaarlijkse begrotingsbehandeling informeren.
Dat leek hem meer effect te sorteren dan almaar evalueren. Nadere gedachtewisselingDe heer Smits (CDA) was het daarmee eens. De Kamer kan over
dit onderwerp jaarlijks naar aanleiding van het jaarverslag met het kabinet
van gedachten wisselen. De wet MOT beoogt de kans te vergroten om mensen te
pakken die met zwart geld werken. De Nederlandse vereniging van banken meent
dat de pakkans wordt vergroot als de banken meer subjectieve indicatoren mogen
hanteren, wat het kabinet niet wil. Is het niet mogelijk daarbij een onderscheid
aan te brengen tussen grote en kleine banken? De grote banken beschikken over
uitgebreide veiligheidsdiensten die ook actief zijn op het terrein van zwart
en grijs geld en met die indicatoren de pakkans zouden kunnen vergroten.De heer Smits bleef erbij dat FinPol meer aangeklede analyses van het
meldpunt wenst, omdat die de pakkans vergroten. Het meldpunt moet daartoe
dan wel de kans worden geboden. FinPol rapporteert aan de CRI, maar heeft
niet de bevoegdheid om aan de regiopolitie te rapporteren, terwijl dat in
bepaalde gevallen effectiever zou kunnen zijn.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) had waardering voor de inzet
van beide ministers bij deze aanpak van het bestrijden van witwassen van geld
en voor de toezegging over de opbouw en continuering van expertise. Zij noemde
het verheugend dat de banken deskundigheid zullen leveren en dat het automatiseringssysteem
zal worden gematcht. Zij achtte de toezegging over de aandacht voor het spanningsveld
centraal/decentraal (landelijk rechercheteam en politieregio's) en de terugkoppeling
van belang.De veertig aanbevelingen van de FATF die de oorsprong zijn van de Nederlandse
Wet melding ongebruikelijke transacties, kunnen blijkens de antwoorden als
internationale grondwet tegen het witwassen worden beschouwd. De FATF speelt
flexibel in op nieuwe trends en heeft binnen zes jaar een aantal aanbevelingen
gewijzigd. De samenwerking in dat kader is van groot belang om van elkaar
te leren. Zal de samenwerking op dit stuk mede aan de orde worden gesteld
tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU volgend jaar?Mevrouw Voûte onderstreepte het belang van de aangekondigde inhoud
van de nieuwsbrief die ook op Internet zou kunnen worden gezet.Tot slot vroeg zij of niet beter in plaats van over het aantal meldingen,
kan worden gesproken over het aantal dossiers, omdat meerdere meldingen op
dezelfde personen betrekking kunnen hebben.Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA) was het ermee eens dat voortgegaan
moet worden met investeren in een effectieve uitvoering van de wet MOT, dus
in bevordering van de kennis van de onderscheiden instellingen.Zij vond het een goed idee de samenwerking binnen de EU tijdens het Nederlandse
voorzitterschap aan de orde te stellen, maar wilde ook in Europees
verband bekijken hoe de richtlijn waarop de wet MOT is gebaseerd, in de verschillende
EU-landen is geïmplementeerd.Graag kreeg zij te zijner tijd een overzicht van wat er allemaal gebeurt
om mogelijkheden tot het witwassen of wegsluizen van gelden via Internet aan
te pakken, zodat de Kamer van een en ander op de hoogte blijft.De heer Rabbae (GroenLinks) vroeg zich af of het wel de beste
oplossing is om het meldpunt toezicht te laten houden op het nakomen van de
meldplicht. Hij moest wel toegeven dat de Nederlandsche Bank in dezelfde situatie
verkeert en dat het daar wel goed werkt.Ook de heer Rabbae had geen behoefte aan dikke rapporten, maar wel aan
een overzicht van de stand van zaken betreffende de oplossing van de besproken
knelpunten. Graag zou hij per brief over een jaar worden geïnformeerd
over de manier waarop handen en voeten is gegeven aan het financieel rechercheren.Mevrouw Giskes (D66) onderschreef dat verbetering van de uitvoering
van de wet eerder aangewezen is dan wetswijziging. Het verheugde haar dat
de zorg over de financiële deskundigheid in alle instanties wordt gedeeld.Gezien het feit dat België kennelijk interessant is als uitwijkland,
zal de bevordering van de internationale samenwerking extra aandacht moeten
krijgen.De relatie meldpunt-fiscus is summier, omdat het meldpunt vreest dat mensen
over wie het informatie aan de fiscus vraagt, geëtiketteerd worden, terwijl
er misschien niets aan de hand is. Bekend is evenwel dat bij het natrekken
van meldingen veelal geen onjuistheden aan de dag treden. Waarom wordt er
dan zo moeilijk gedaan over het vragen van informatie aan de fiscus?Mevrouw Giskes vroeg nogmaals of het kabinet de mening deelt dat het belangrijkste
doel van de wet MOT voor de banken is het zo snel mogelijk beëindigen
van de relatie met cliënten die zich vermoedelijk schuldig maken aan
witwassen.De minister van Justitie zei erop toe te zien dat het meldpunt
en de CRI díé mensen aantrekken die in staat zijn de eigen analysetaak
van meldpunt respectievelijk CRI uit te voeren, zodat de werkzaamheden op
elkaar aansluiten. Voorkomen moet worden dat dingen dubbel worden gedaan of
juist niet worden gedaan. Er moeten goede afspraken worden gemaakt, zodat
een politieregio weet wat de waarde is van de meldingen die door verschillende
instanties worden gedaan. Een regio moet weten dat een melding van FinPol
actie vergt. Tenzij er bepaalde afspraken over bepaalde soorten van transacties
zijn gemaakt, zal niet het meldpunt, maar FinPol de regio moeten benaderen.Er bestaat al geruime tijd een public-private project Financiële
expertise. In dit samenwerkingsverband met de banken wordt bij voortduring
getracht de benodigde expertise op te bouwen. De overheid gebruikt nu expertise
van de banken, maar afgesproken is dat als de capaciteit van het OM het in
de toekomst toelaat, er eens een officier van justitie bij een bank zal worden
gedetacheerd om strafrechtelijke expertise over te brengen.De spanning centraal-decentraal zal nooit opgeheven kunnen worden. De
CRI speelt daarin een centrale rol. Op dit moment beseft eenieder dat die
spanning bestaat en welke voordelen samenwerking biedt. De inbedding van de
CRI in het Nederlandse politieapparaat is onderwerp van gesprek tussen minister
en regiokorpsen. Nagegaan wordt tevens of de CRI zowel organisatorisch als
qua capaciteit is toegesneden op de huidige ontwikkeling. Aangezien de nieuwsbrief nog helemaal opgezet moet worden, wordt vooralsnog
bekeken wat essentieel is om erin op te nemen. De brief zal in de loop van
de tijd wel ruimer van opzet worden.De minister was voornemens om tijdens het Nederlandse voorzitterschap
in de derde pijler nadere accenten te leggen op de ongeorganiseerde criminaliteit
en met name op het financieel rechercheren. De belangstelling daarvoor neemt
in Europa toe. Waar Nederland er intensief mee bezig is, lijkt het zinvol
om het tijdens het Nederlandse voorzitterschap in te brengen.In reactie op het verzoek om een brief over financieel rechercheren merkte
de minister op dat in het jaarverslag MOT uitvoerig zal worden gerapporteerd
over wat er wel en niet goed gaat. Verder zal er worden gerapporteerd in het
kader van het plan van aanpak ingevolge de parlementaire enquête waarin
het onderwerp financieel rechercheren specifiek is opgenomen. Er is voorts
een apart project kwaliteit recherche waarbij de financiële deskundigheid
wordt ingebracht. Daarnaast is er het jaarverslag van het landelijk bureau
openbaar ministerie. Er leken de minister daarom al voldoende aanknopingspunten
voor oordeelsvorming over het financieel rechercheren.De minister van Financiën betoogde dat ervan mag worden
uitgegaan dat de begeleidingscommissie de indicatoren zo zinvol mogelijk zal
formuleren ter vergroting van de pakkans. Volledige subjectivering van de
indicatoren kwam hem onjuist voor. Banken mogen trouwens ook zaken melden
waarvan zij menen dat die iets met witwassen te maken zouden kunnen hebben,
ook als de indicatoren er niet op van toepassing zijn.De Europese richtlijn was een soort uitwerking van de aanbevelingen van
de FATF. Nederland is in 1994–1995 voorzitter geweest van de FATF. Dankzij
die richtlijn heeft bijvoorbeeld Griekenland nu wel een wetgeving terzake.
Buurland Turkije evenwel niet, hoewel het lid is van de FATF. Banken is erop
gewezen dat zij daarop moeten letten bij de transacties.De Europese Commissie gaat na of landen de richtlijn adequaat in wetgeving
hebben geïmplementeerd. Er is een contactgroep witwassen in EU-verband
opgericht, waarin beide ministeries vertegenwoordigd zijn en waarin allerlei
problemen aan de orde worden gesteld en vergelijkingen worden getrokken. Het
voorzitterschap hoeft op dit vlak geen nieuwe impulsen te verschaffen.Op het moment dat er tot opsporing wordt overgegaan, wordt er wel een
relatie gelegd met de fiscus, maar die bestaat niet tussen meldpunt en fiscus.Het leek de minister een aardig punt voor het meldpunt om de volgende
keer in het jaarverslag op te nemen hoeveel transacties werden gemeld en hoeveel
transacties op één naam staan. De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,YbemaDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste commissie voor Financiën,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Hoogervorst
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA). Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66),
Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Rijpstra (VVD),
Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD), Crone (PvdA),
Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget
(PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA). XNoot2Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA),
Van Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Noorman-Den Uyl (PvdA), R.A. Meijer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas
(VVD), De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-VI-28.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl