Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Wet bescherming persoonsgegevens BES); Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139983
 2009-2010
 
 32 161
 Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (Wet bescherming persoonsgegevens BES)
 
 
 
 
 Nr. 
 6
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 19 januari 2010
 Het verheugt ons dat de leden van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken de openbare beraadslaging over het onderhavige wetsvoorstel
voldoende voorbereid achten onder het voorbehoud dat de gestelde vragen tijdig
zijn beantwoord. Ook zijn wij verheugd over het feit dat de leden van de fracties
van het CDA, de PvdA en de SP met interesse hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
De vragen van de leden zullen in de volgorde waarin ze zijn gesteld, worden
beantwoord.
 I. Algemeen
 Het stemt tot genoegen dat de leden van de CDA-fractie begrip hebben voor
de gekozen wijze van invoering van de Wet bescherming persoonsgegevens BES
(hierna: Wbp BES). Wel dringen deze leden aan om de overgangssituatie zo kort
mogelijk te laten duren. In dit verband wijzen zij op de evaluatietermijn
van vijf jaar die in de wet is opgenomen. Deze termijn lijkt een veel te lange
periode, aldus de aan het woord zijnde leden. De leden menen dat de Wbp BES
slechts voor een beperkte periode kan bestaan. Zij missen dan ook een horizonbepaling
in het wetsvoorstel die gericht is op het volledig functioneren op de BES-eilanden
van de in het Europese deel van Nederland geldende Wet bescherming persoonsgegevens
(hierna: Wbp). Zij vragen de regering alsnog een horizonbepaling het wetsvoorstel
op te nemen.
 Allereerst willen wij erop wijzen dat de Wbp BES in belangrijke mate overeenkomt
met de Wbp. De afwijkingen ten opzichte van de Wbp houden vooral verband met
het specifieke karakter van de eilanden, zoals de grote afstand tot het Europese
deel van Nederland en de kleinschaligheid en – bijgevolg – de
beperkte capaciteit bij bestuur en bedrijfsleven. Het gaat bovendien om een
beperkt aantal afwijkingen.
 Zoals de leden van de CDA-fractie terecht hebben opgemerkt, is de evaluatietermijn
van vijf jaar door de Raad van State geadviseerd. Aanvankelijk was een termijn
van drie jaar voorgesteld. De Raad van State acht die periode te kort voor
een zinvolle evaluatie, te meer omdat de jaarlijkse rapportages van de toezichthouder
informatie kunnen bevatten die van belang is voor eventuele bijstelling van
het invoeringsproces, alsmede bouwstenen voor aanpassing van de wet waar dat
geboden is. 
 Wij hebben aan het advies van de Raad van State gevolg gegeven, ook gelet
op de flexibiliteit die de termijn van vijf jaar biedt om waar nodig aanpassingen
te plegen voor een goede invoering en naleving van de Wbp BES. In dit licht
is een verkorting van de evaluatietermijn niet te verkiezen. Een goede invoering
en naleving van de Wbp BES heeft onzes inziens de voorkeur boven een snelle
uitbreiding van de wet met nieuwe verplichtingen en bevoegdheden die wellicht
niet of onvoldoende kunnen worden nageleefd. De invoering en de naleving van
de nu voorgestelde regels over de bescherming van persoonsgegevens zullen
namelijk al veel van burger, bedrijfsleven en bestuur vergen omdat de eilanden
voor het eerst daarmee worden geconfronteerd. In het Europese deel van Nederland
bestond voordat de Wbp werd ingevoerd al jarenlang een regeling voor de bescherming
van persoonsgegevens, te weten: de Wet persoonsregistraties. Er was dus al
ervaring met gereguleerde verwerking van persoonsgegevens. Op de eilanden
ontbreekt deze ervaring. Bovendien is de Wbp sterk georiënteerd op de
Europees Nederlandse samenleving. In dit licht kan nog worden opgemerkt dat
de Raad van State in zijn advies heeft gevraagd of de voorgestelde afwijkingen
wel toereikend zijn uit oogpunt van een goede invoering en uitvoering.
 Om de hiervoor genoemde redenen komt ons het opnemen van een horizonbepaling
in het wetsvoorstel niet opportuun voor. Mocht uit de opgedane ervaringen
blijken dat Wbp BES niet toereikend is voor een deugdelijke bescherming van
persoonsgegevens op de BES-eilanden, dan zullen wij de benodigde wetswijzigingen
ter verbetering voorstellen.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of bij elk wetsvoorstel waarbij de
Grondwet een rol speelt, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
geacht wordt het wetsvoorstel mede te ondertekenen. Zo nee, waarom het in
dit geval is gebeurd en zo ja, of dit ook altijd is gebeurd. Ook vragen zij
welke consequenties het voor het wetsvoorstel heeft als de Minister van Binnenlandse
Zaken niet altijd het wetsvoorstel heeft medeondertekend.
 Of de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties medeondertekent,
is afhankelijk van de vraag of het onderwerp de portefeuille van de Minister
betreft. Een regeling wordt namelijk ondertekend of medeondertekend door een
bewindspersoon die belast is met de behartiging van een belang dat de desbetreffende
regeling beoogt te dienen. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft de Wbp BES medeondertekend omdat deze wet een uitwerking is van artikel
10 van de Grondwet en de minister daarvoor mede verantwoordelijk is. Ook bij
de Wbp is de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties medeondertekenaar.
 II. Het wetsvoorstel
 De leden van de fractie van het CDA en de SP merken op dat zij ermee instemmen
respectievelijk blij zijn dat mede naar aanleiding van adviezen van de Raad
van State en het College bescherming persoonsgegevens is besloten tot het
creëren van een toezichthoudend orgaan. De leden van de CDA-fractie vragen
of de eilanden, mede gelet op de kleine schaal en de beperkte bestuurlijke
draagkracht, de bestuurlijke last aankunnen en of er op de BES voldoende gekwalificeerde
personen te vinden zijn voor deze en de overige toezichtcommissies.
 Voor de goede orde merken we op dat het altijd de bedoeling is geweest
om een toezichthouder in te stellen. Aanvankelijk was gekozen voor een delegatiebepaling
in het wetsvoorstel en nadere uitwerking van het toezicht bij algemene maatregel
van bestuur. Gelet op de adviezen van de Raad van State en het College bescherming
persoonsgegevens is ervoor gekozen om op het niveau van de wet een meer gedetailleerde
regeling vast te leggen. 
 De vraag of de eilanden de bestuurlijke last aankunnen, heeft bij het
ontwerp van het onderhavige wetsvoorstel een belangrijke rol gespeeld. Mede
gelet op de beschikbare capaciteit is er niet gekozen voor het onverkort van
toepassing verklaren van de Wbp maar voor een eigen wettelijke regeling voor
de eilanden, die – zoals eerder opgemerkt – in hoge mate overeenkomt
met de Wbp.
 Wij zijn ervan overtuigd dat er voldoende gekwalificeerde personen zijn
voor de betrokken toezichtcommissie en andere toezichtcommissies. Bovendien
kan de benodigde expertise door meerdere personen, die elkaar dus aanvullen,
worden ingebracht nu de commissie uit meerdere leden bestaat. Voor de Commissie
toezicht bescherming persoonsgegevens BES denken wij aan een bezetting waarbij
een of meer leden veel kennis van en ervaring met het bestuur of het bedrijfsleven
van de eilanden heeft of hebben, en ten minste één lid veel
kennis van en ervaring met de bescherming van persoonsgegevens heeft. Gelet
op de geringe ervaring in de Nederlandse Antillen met de bescherming van persoonsgegevens,
is het wel zo dat wij verwachten dat er in de eerste jaren voor de kennis
en ervaring op dit specifieke gebied gebruik zal moeten worden gemaakt van
deskundigheid uit het Europese deel van Nederland. Het is overigens niet uitgesloten
dat er met het oog op de doelmatigheid personele unies zullen bestaan tussen
de verschillende commissies op de BES en de nieuwe landen.
 De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de regering voornemens is
om de effecten/gevolgen van het ontbreken van de mogelijkheid tot bemiddeling
door de toezichthouder, dus waarbij direct de rechter wordt ingeschakeld,
mee te nemen in de evaluatie. Ook de leden van de PvdA-fractie vragen waarom
de toezichthouder op de BES niet de mogelijkheid kent om te bemiddelen, in
tegenstelling tot het College bescherming persoonsgegevens (hierna: Cbp).
Zij vragen of dit niet wenselijk is.
 Wij begrijpen de vraag van de leden van de CDA-fractie zo dat deze betrekking
heeft op de bemiddeling door het Cbp zoals dat is geregeld in artikel 47 van
de Wbp. In antwoord op de vraag van deze leden en van de leden van de PvdA-fractie
over het ontbreken van deze mogelijkheid, merken wij op dat er vanwege de
beperktere capaciteit gekozen is om desbetreffende taak, evenals een aantal
andere taken van het Cbp overigens, vooralsnog niet over te nemen voor de
commissie. De verwachting is namelijk dat alle capaciteit van de commissie
in het begin zal moeten worden aangewend voor de deugdelijke invoering van
de Wbp BES. Wij zullen bij de evaluatie zeker aandacht besteden aan de mogelijkheid
tot bemiddeling, zoals de leden van de CDA-fractie ook vragen.
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom hoofdstuk 3 van de Wbp over
gedragscodes niet is overgenomen in de Wbp BES. Het onderhavige wetsvoorstel
beoogt een regeling te treffen die voor burger, bedrijfsleven en bestuur het
minst belastend is in een periode waarin zich veel nieuwe ontwikkelingen voltrekken.
Een en ander overeenkomstig de afspraken in de Slotverklaring over de toekomstige
staatkundige positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba van oktober 2006. Gelet op dit uitgangspunt is een aantal verplichtingen
waarvan verwacht wordt dat zij een onevenredige belasting zouden kunnen vormen
niet overgenomen. Aan de hand van de praktische ervaringen met de voorgestelde
regeling kan dan worden bezien of bepaalde verplichtingen, zoals de bepalingen
over de gedragscodes, gaandeweg kunnen worden ingevoerd.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen welke geografische omstandigheden
hebben geleid dat het onderhavige wetsvoorstel van de Wbp afwijkt. Ook vragen
deze leden aan te geven om welke afwijkingen het gaat en waarom juist in die
gevallen niet de privacy of een goede privacybeschermende wetgeving prevaleren
maar de geografische omstandigheden.
 Wij willen nogmaals benadrukken dat de voorliggende regeling wat de bescherming
van persoonsgegevens betreft, in belangrijke mate overeenkomt
met de Wbp. De regeling voldoet volledig aan de eisen die artikel 10 van de
Grondwet stelt aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Met andere
woorden, er zijn geen concessies gedaan die afbreuk doen aan het niveau van
bescherming van persoonsgegevens.
 Een belangrijke geografische omstandigheid is de grote afstand tot het
Europese deel van Nederland. Om deze reden is er voorlopig de voorkeur gegeven
aan het instellen van een lokale toezichthouder in plaats van uitbreiding
van het werkterrein van het Cbp.
 Andere relevante geografische omstandigheden zijn de kleinschaligheid
van de eilanden en de ligging in de Caribische regio. De Europees Nederlandse
wetgeving is niet altijd zonder meer geschikt om toegepast te worden op een
klein Caribisch eiland met een andere sociaal-economische infrastructuur dan
het Europese deel van Nederland. Door de kleinschaligheid
is er ook beperktere capaciteit bij bestuur en bedrijfsleven dan in het Europese
deel van Nederland. Dit laatste is ook de reden waarom de meldplicht niet
is opgenomen in het wetsvoorstel. Wij hopen hiermee tevens een antwoord te
hebben gegeven op de vraag van de leden van de SP-fractie over de meldplicht.
 Er kan overigens over procedurele verplichtingen zoals de meldplicht of
het voorafgaand onderzoek worden gemeld dat uit evaluatie van de Wbp is gebleken
dat deze weinig bijdragen aan de daadwerkelijke bescherming van persoonsgegevens.
 De lokale toezichthouder is overigens ook gekozen met het oog op de verwevenheid
met Curaçao en Sint Maarten. Eventuele samenwerking op dit vlak met
deze landen zou, ook gelet op de doelmatigheid, niet moeten worden uitgesloten.
 III. De invoering
 De leden van de CDA-fractie vragen in hoeverre de wijze van beheer van
de in de basisadministratie persoonsgegevens van de BES opgenomen gegevens
in overeenstemming is met de Wbp BES.
 Artikel 2, tweede lid, onderdeel d, van de Wbp BES bepaalt dat de wet
niet van toepassing is op verwerking van persoonsgegevens ten behoeve van
de uitvoering van de Wet basisadministraties persoonsgegevens BES (Wbap BES).
Op dit punt bestaat er een vergelijkbare situatie als in het Europese deel
van Nederland, waar de Wbp niet van toepassing is op de verwerking van persoonsgegevens
ten behoeve van de uitvoering van de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (Wet GBA). In de Wet GBA is op verschillende plaatsen de
Wbp van overeenkomstige toepassing verklaard. Aangezien de Wbp BES en de Wbap
BES gemodelleerd zijn naar hun Europees Nederlandse voorbeelden, betekent
dit dat ook de wijze waarop in de basisadministraties persoonsgegevens van
de BES wordt omgegaan met persoonsgegevens in hoge mate overeenkomt met de
wijze waarop dat gebeurt in de verwerkingen die onder de werking van de Wbp
BES vallen.
 
 De leden van de fractie van het CDA vragen verder op welke manier de betrokken
organisaties en bedrijven op de BES en in Curaçao, Sint Maarten en
Aruba op de hoogte worden gebracht van deze regeling. Eveneens in dit kader
vragen de leden van de PvdA-fractie of de regering begeleiding bij de invoering
van de Wbp BES kan toezeggen.
 Naast de publicatie in c.q. de bekendmaking via het Staatsblad zal er
onder coördinatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
een voorlichtingscampagne plaatsvinden over de BES-wetten. Bij die gelegenheid
zal aan de ingezetenen van de BES ook voorlichting over de Wbp BES worden
gegeven.
 Op dit moment is het zogeheten Regionaal Service Centrum overigens al
actief met voorlichting en communicatie over de diverse terreinen. De frequentie
van de informatiebijeenkomsten voor de bewoners van de eilanden
wordt opgevoerd tot één per maand op Bonaire en één
per vier maanden op Sint Eustatius en Saba. Daarnaast vinden op Sint Eustatius
en Saba in de kantoren van het Regionaal Service Centrum regelmatig spreekuren
voor de bewoners plaats.
 Ook zullen wij in overleg met het Cbp en de toekomstige commissie bezien
op welke wijze zij een rol kunnen spelen bij de invoering van de Wbp BES.
 IV. Artikelen
 Artikelen 16 tot en met 24 De verwerking van bijzondere
gegevens
 De leden van de fracties van het CDA en de PvdA merken terecht op dat
in het wetsvoorstel niet tot uitdrukking komt dat de Commissie toezicht bescherming
persoonsgegevens BES ontheffing zal kunnen verlenen voor de verwerking van
bijzondere gegevens, in tegenstelling tot hetgeen de regering in het nader
rapport heeft aangegeven. Dit is abusievelijk niet in het wetsvoorstel verwerkt.
Met de bijgaande nota van wijziging wordt deze omissie hersteld.
 Artikelen 25 en 26 De informatieverstrekking aan
de betrokkene
 De leden van de SP-fractie vragen over de uitzondering van de plicht om
informatie aan de betrokkene te verstrekken, om een nadere omschrijving van «onevenredige
inspanning» en «bijzonder tijdrovend». Ook vragen zij hoe
de toezichthouder zal toezien op de toepassing van deze uitzondering.
 De desbetreffende begrippen zijn afkomstig uit de Wbp en zijn dus geen
nieuwe begrippen. Deze begrippen zullen ook op dezelfde wijze moeten worden
geïnterpreteerd. In de memorie van toelichting bij de Wbp is over de
begrippen opgemerkt: «De vraag of er sprake is van een «onevenredige
inspanning» is mede afhankelijk van bijvoorbeeld de mate waarin andere
wegen openstaan om de betrokkenen op adequate wijze van informatie te voorzien
en het medium waarvan mag worden aangenomen dat de betrokkene voor een groot
gedeelte bereikt».
 De toezichthouder zal veelal na ontdekking door de betrokkene die vervolgens
daarover een klacht indient, optreden c.q. kunnen beoordelen of de uitzondering
terecht is ingeroepen. De commissie zal daarnaast ook bij verwerkers of verantwoordelijken
steekproefsgewijs controleren. 
 Artikelen 27 tot en met 34 De rechten van betrokkene
 De leden van de CDA-fractie vragen over artikel 27, eerste lid, onderdeel
d, van het wetsvoorstel waarom niet de Commissie toezicht bescherming persoonsgegevens
BES wordt aangewezen als bevoegde autoriteit voor het verlenen van ontheffing.
Zoals eerder opgemerkt, is er sprake van een omissie die bij nota van wijziging
wordt hersteld. De commissie wordt de bevoegde autoriteit.
 Artikelen 42 en 43 Het gegevensverkeer met landen
buiten de Europese Unie
 De leden van de fractie van het CDA merken terecht op dat de BES geen
deel uitmaken van de Europese Unie. In artikel 42 is niettemin een regeling
getroffen over gegevensverkeer met landen buiten de Europese Unie. De reden
hiervoor ligt in het feit dat de BES onderdeel worden van het staatsbestel
van Nederland. Door deze verbondenheid is gegevensverkeer tussen het Europese
deel van Nederland en de BES onvermijdelijk. Hierdoor bestaat ook de kans
dat Europees Nederlandse gegevens, die aan het EU-regime zijn onderworpen,
worden doorgegeven aan andere, niet-EU landen. Om te waarborgen
dat deze gegevensuitwisseling voldoet aan de eisen die de Wbp en de EU-richtlijn
stellen, is artikel 42 opgenomen. Bovendien zijn wij van mening dat er bij
gegevensverstrekking door de BES aan niet-EU landen eveneens waarborgen voor
de bescherming van persoonsgegevens moeten zijn, zoals de waarborg van een
adequaat beschermingsniveau in het land van ontvangst.
 Artikelen 44 tot en met 55
 De eerdergenoemde leden merken terecht op de Algemene wet (hierna: Awb)
bestuursrecht niet van toepassing is op de BES. In artikel 51 is de Awb evenwel
van toepassing verklaard op de Commissie toezicht bescherming persoonsgegevens
BES. De eerdergenoemde leden vragen hoe dit wettechnisch vorm krijgt nu de
Awb geen kracht van wet krijgt op de BES. Ook vragen zij hoe zich dit verhoudt
tot eerdere verwijzingen naar de Wet administratieve rechtspraak BES.
 Het huidig Antilliaans recht kent geen algemene regels op het gebied van
het toezicht op de naleving zoals die in de Awb er wel zijn. Het stellen van
regels op dit vlak wordt echter in het onderhavige geval noodzakelijk geacht
omdat de commissie anders haar taken niet adequaat zal kunnen uitvoeren. Zoals
gezegd, kent de Awb wel dergelijke regels. Er is vervolgens een keuze gemaakt
tussen het overschrijven van de Awb-bepalingen en de van overeenkomstige toepassing
verklaring daarvan. Het laatste verdient de voorkeur uit het oogpunt van wetgevingssystematiek.
De bepalingen die van overeenkomstige toepassing zijn verklaard, kunnen overigens
ook los van de overige Awb-bepalingen worden toegepast. Dit brengt tevens
met zich dat er geen conflicten met het toepasselijke bestuursprocesrecht,
zoals dat is neergelegd in de Wet administratieve rechtspraak BES, kunnen
ontstaan.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten 
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 161, nr. 4.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 161, nr. 4.
 
 
 Kamerstukken II 2006/07, 30 800 IV, nr. 5.
 
 
 Zie ook de Aanpassing van wetten in verband met de nieuwe staatsrechtelijke
positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland
(Aanpassingswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba), Kamerstukken
II 2008/09, 31 959, nr. 3, blz. 3.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 051, nr. 5, blz. 8.
 
 
 Kamerstukken 1997/98, 25 892, nr. 3, blz. 155 e.v.