Verslag van een bezoek van een parlementaire delegatie aan Brazilië (11 tot 18 april 1999); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26647, nr. 00

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

05-07-1999

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26647 nr. 280;1

22-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingBeknopt historisch overzichtDe staatkundige inrichting van de federatieve republiek
BraziliëDe economie van Brazilië: ontwikkelingen, bedreigingen
en kansenSociale vraagstukkenHet ParlatinoDe situatie in voormalig JoegoslaviëDe Nederlandse kolonie HolambraConsulaire aangelegenhedenHistorie en cultuurSlotOndertekeningBIJLAGE 1 RIO DE JANEIROZondag, 11 april 1999 Maandag, 12 april 1999 Dinsdag, 13 april 1999 Woensdag, 14 april 1999 Donderdag, 15 april 1999 Vrijdag, 16 april 1999 Zaterdag, 17 april 1999 Zondag, 18 april 1999 BIJLAGE 2
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26647Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 647Verslag van een bezoek van een parlementaire delegatie aan Brazilië
(11 tot 18 april 1999)nr. 280nr. 1VERSLAGVastgesteld 22 juni 1999 InleidingOp uitnodiging van de Voorzitter van de Senaat en van de Voorzitter van
het Huis van Afgevaardigden van het Congres van de Federatieve Republiek Brazilië
bracht een delegatie uit de beide Kamers der Staten-Generaal van 11 tot en
met 18 april 1999 een bezoek aan Brazilië. Van de delegatie, die werd
geleid door de Voorzitter van de Eerste Kamer, mr. F. Korthals Altes (VVD),
maakten deel uit ir. G.J.M. Braks (Eerste Kamer, CDA), mevr. M.J.A. van der
Hoeven (Tweede Kamer, CDA), mevr. N.G. van 't Riet (Tweede Kamer, D66), dr.
J.P. Rehwinkel (Tweede Kamer, PvdA), J. Rijpstra (Tweede Kamer, VVD) en dr.ir.
E. Schuurman (Eerste Kamer, RPF). Mevrouw Van der Hoeven keerde op dinsdag
13 april op uitdrukkelijk verzoek van haar fractie naar Nederland terug voor
politiek overleg. De delegatie werd bijgestaan door mr B. Nieuwenhuizen, plaatsvervangend
griffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.Het bezoek van deze delegatie aan Brazilië was bovenal de uiting
van de in beide landen bestaande wens de bilaterale betrekkingen nu ook op
parlementair niveau te intensiveren, nadat daartoe reeds eerder op regeringsniveau
stappen waren gezet. Zo bezocht de Vice-President van Brazilië, de heer
Maciel, Nederland in februari 1998, bracht de Prins van Oranje, vergezeld
van Minister van Buitenlandse Zaken Van Mierlo, in maart 1998 een bezoek aan
Brazilië en maakte de Minister-President, vergezeld van staatssecretaris
Ybema van Economische Zaken en een grote handelsmissie een succesvolle reis
naar Brazilië in december 1998. In de tweede plaats wensten de beide
Kamers der Staten-Generaal met dit bezoek uitdrukking te geven aan hun waardering
voor en hun vertrouwen in de ontwikkeling van de democratie en de politieke
stabiliteit van Brazilië.De delegatie, die voor een gedetailleerd programma van de reis verwijst
naar bijlage 1, heeft de eer van dit bezoek als volgt verslag uit te brengen. Beknopt historisch overzichtBrazilië, dat in het jaar 2000 zijn vijfhonderdjarig bestaan viert
en herdenkt, heeft een bewogen geschiedenis. In 1500 werd het land een kolonie
van Portugal, één van de belangrijkste zeevarende naties in
Europa. Nadat de Portugese koninklijke familie, die in 1808 naar Brazilië
was uitgeweken voor Napoleon, in 1821 besloot terug te keren naar Portugal,
werd de onafhankelijkheid uitgeroepen en liet de zoon van de naar Portugal
teruggekeerde koning Dom Jôao VI, Dom Pedro I, zich tot keizer van Brazilië
kronen. Tijdens diens bewind kwam de eerste Grondwet tot stand, in 1824. Aan
het keizerlijk bewind kwam in 1889 een einde. In dat jaar werd de republiek
uitgeroepen en werd een federale constitutie van kracht. Intussen was in 1881
de slavernij, eens een pijler onder de economie van het koloniale Brazilië,
afgeschaft en kwam een immigratiegolf op gang, aanvankelijk uit Europa en
het Midden-Oosten, later ook uit Japan.Tussen 1899 en 1985 kende Brazilië achtereenvolgens perioden van
democratie en militaire dictatuur. De militaire regimes, die het land beheersten
in de periode 1964–1985, waren minder radicaal en gewelddadig dan in
andere Latijns-Amerikaanse landen. Het Congres bleef in deze periode vrijwel
onafgebroken functioneren. Legitimeerden deze regimes zich aanvankelijk met
een beroep op nationalisme en economische groei, diezelfde economische groei,
in het bijzonder haar toenemende complexiteit, vormde aan het eind van de
jaren 70 en aan het begin van de jaren 80 tezamen met een groeiende oppositie
vanuit de vakbeweging, de Rooms-Katholieke kerk en de gestaag opkomende middenklasse
voor de generaals de aanleiding om stapsgewijs tegemoet te komen aan de oppositionele
eisen. In 1985 leidde dit ertoe dat voor het eerst sedert 29 jaren een president
werd gekozen, zij het door een kiescollege, bestaande uit leden van het Congres
en zes gedelegeerden uit iedere deelstaat. In 1989 werd de overgang naar een
op basis van algemeen kiesrecht gekozen president voltooid met de verkiezing
van President Fernando Collor de Mello. Deze president moest in 1992 echter
aftreden wegens zijn betrokkenheid bij een corruptieschandaal. De Minister
van Financiën in diens regering, Fernando Henrique Cardoso, slaagde er
in 1994 in bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen de absolute meerderheid
van stemmen te verkrijgen en aanvaardde het ambt van president op 1 januari
1995. Inmiddels is President Cardoso, wiens eerste ambtstermijn op 31 december
1998 afliep, aan een tweede termijn begonnen na een nieuwe verkiezingszege
eind 1998. De staatkundige inrichting van de federatieve republiek
BraziliëBrazilië is een federale republiek van 26 deelstaten en een federaal
district, waarin de hoofdstad Brasilía ligt. De president is staatshoofd
en regeringsleider en wordt door algemene verkiezingen gekozen voor een termijn
van vier jaar. De president stelt het kabinet samen, waarvan de Vice-President
en de ministers deel uitmaken.De federale wetgevende macht is neergelegd bij het Congres, dat uit twee
kamers bestaat, het Huis van Afgevaardigden met 513 leden, die op basis van
een systeem van evenredige vertegenwoordiging worden gekozen en de Senaat
met 81 leden, te weten drie leden per deelstaat en drie uit het federale district.
De Senaat heeft instemmingsrecht o.a. bij de benoeming van de rechters van
het Hooggerechtshof.De verhouding en de taakverdeling tussen de federatie, de deelstaten en
de gemeenten zijn laatstelijk bij de wijziging van de grondwet in 1988 tamelijk
nauwkeurig geregeld. In de praktijk zijn de deelstaten volledig autonoom in
de organisatie en aanpak van interne aangelegenheden, zoals de interne veiligheid,
politie, het industriebeleid en het fiscale beleid. De verschillen
tussen de deelstaten op deze gebieden zijn daardoor aanmerkelijk.Tijdens de ontmoetingen met de voorzitters van de parlementen van de deelstaten
Rio de Janeiro, Pernambuco en São Paulo en met de voorzitters van het
federale Huis van Afgevaardigden en de Senaat kwamen enkele praktische gevolgen
van de federale structuur van de Braziliaanse staat aan de orde. Van de zijde
van de gastheren werd erop gewezen dat zowel op deelstaatniveau, als op federaal
niveau bestuurders veel tijd kwijt zijn aan afstemming van beleid en aan het
bereiken van overeenstemming in geschillen over deelstatelijke en federale
competenties. De federale regering heeft bovendien te maken met zes deelstaten
die oppositie voeren tegen het federale beleid. Minas Gerais, thans bestuurd
door oud-President Itamar Franco, een overtuigd tegenstander van president
Cardoso, neemt in die oppositie niet zelden de leiding. Tijdens dezelfde ontmoetingen
nam de delegatie kennis van een andersoortig probleem dat het functioneren
van de Braziliaanse democratie, zowel op het niveau van de deelstaten als
op federaal niveau soms ernstig hindert. Het betreft het overstappen van volksvertegenwoordigers
van de ene politieke partij naar de andere. Op federaal niveau zijn sedert
de jongste verkiezingen 60 leden van het Huis van Afgevaardigden van politieke
kleur verwisseld. De coalitie en de voorgenomen coalitieprogramma's komen
daardoor regelmatig in de gevarenzone. Bezien wordt of, en zo ja, hoe dit
ongewenste fenomeen langs wettelijke weg aan banden kan worden gelegd. Een
ander knelpunt in het praktisch functioneren van de Braziliaanse democratie
is gelegen in het grote aantal (42) politieke partijen dat op het Braziliaanse
politieke toneel een rol eist. De bestuurbaarheid van het land wordt met dit
grote aantal niet gediend, zo oordeelden de gastheren van de delegatie. Het
invoeren van een kiesdrempel van 5% als remedie tegen deze ontwikkeling wordt
thans bestudeerd. Een derde plan tot wijziging van het staatkundige bestel
van Brazilië betreft het kiesstelsel; het aantal voorstanders van invoering
van een districtenstelsel, dat het huidige stelsel van evenredige vertegenwoordiging
zou moeten vervangen, groeit. Van de zijde van bovengenoemde gesprekspartners
van de delegatie, maar ook bijvoorbeeld door de heer M. Jardim, directeur-generaal
Europa van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, werd de delegatie erop gewezen
dat het in de relatief jonge democratie van Brazilië niet eenvoudig zal
zijn de genoemde staatkundige hervormingen te verwezenlijken. Het feit dat
deze hervormingen, die niet zonder verandering van de Grondwet verwezenlijkt
kunnen worden, een 3/5 meerderheid in beide huizen van het Congres vereisen,
stemt de ongeduldige voorstanders vooralsnog niet optimistisch. De economie van Brazilië: ontwikkelingen, bedreigingen
en kansenBrazilië heeft met een Bruto Nationaal Product van US$ 804 mrd (vergelijk:
Nederland BNP US$ 306 mrd) de grootste economie van het Latijns-Amerikaanse
continent en de tiende in de wereld. Het inkomen per capita bedraagt US$ 5025,–
(vergelijk: Nederland US$ 23 094,–).Met de economische crises in de Russische Federatie, Azië en Mexico
als katalysatoren is de Braziliaanse economie de afgelopen jaren in een diepe
recessie geraakt. Sterk dalende winsten en afnemende productiviteit in de
industriële sector gingen gepaard met toenemende overheidstekorten. De
groeiende kapitaalvlucht naar het buitenland werd tegengegaan met hoog opgevoerde
rentetarieven, die de overheidstekorten nog vergrootten. En ofschoon het IMF
eind 1998 de Braziliaanse overheid te hulp schoot met een leningenpakket dat
de afnemende internationale reserves diende te compenseren, brokkelde het
internationale vertrouwen in de economie van het land begin 1999 verder af,
mede als gevolg van het feit dat de Braziliaanse regering de beide Huizen
van het Congres niet mee kreeg in haar plannen tot sanering van
de economie o.a. door middel van een ferme hervorming van het stelsel van
ambtenarenpensioenen.De Centrale Bank van Brazilië zag zich daarom op 13 januari 1999
genoodzaakt te besluiten tot een devaluatie van de Braziliaanse Real met bijna
10 procent. In feite betekende deze devaluatie het einde van de uitvoering
van het Plano Real, waarmee de toenmalige Minister van Financiën en huidige
President, Fernando Henrique Cardoso, in 1993 de enorme inflatie (in 1992 5000%)
wist te reduceren tot 2% in 1998. De verwachting is dan ook dat de inflatie
in 1999 weer zal stijgen.De recessie heeft ook de werkgelegenheid in Brazilië in negatieve
zin beïnvloed. Het werkloosheidspercentage steeg eind 1998 naar 8, een
cijfer dat voor dit land met zijn zeer lage minimumlonen en zijn grote aantallen
niet geregistreerde banen en nieuwkomers op de arbeidsmarkt hoog genoemd moet
worden.Tijdens de gesprekken die de delegatie voerde met de voorzitters en leden
van het Huis van Afgevaardigden en van de Senaat werd haar meegedeeld dat
de beide huizen van het Congres intussen hadden ingestemd met een pakket ingrijpende
maatregelen van de President. Deze maatregelen moeten leiden tot een structurele
sanering van het federale budget, tot een indrukwekkende privatiseringsoperatie
in o.a. de energiesector, de sanitaire infrastructuur en de afvalverwerking,
tot een effectiever fiscaal beleid en tot een uitbreiding van investeringen
vanuit het buitenland. In een tweetal ontmoetingen met Nederlandse zakenlieden
en vertegenwoordigers van in Brazilië gevestigde ondernemingen en banken
en met leden van de Nederlands-Braziliaanse Kamer van Koophandel, in Rio de
Janeiro en in São Paulo, werd de delegatie uitvoerig voorgelicht over
de aard en de omvang van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en Brazilië.
Die betrekkingen worden voornamelijk gekenmerkt door een relatief grote Nederlandse
export van investeringsgoederen en chemische producten en een relatief grote
Nederlandse invoer van grondstoffen, halffabrikaten, vlees en voedings- en
genotmiddelen. Tijdens deze ontmoetingen werd ook stil gestaan bij de nog
steeds groeiende investeringen door het Nederlandse bedrijfsleven in Brazilië.
Vooral in de financiële dienstensector en in de zgn. agribusiness wordt
Brazilië voor het Nederlandse bedrijfsleven, mede door zijn enorme marktpotentieel,
een steeds aantrekkelijker partner. Ook tijdens gesprekken die de delegatie
tijdens haar rondreis voerde met de Vice-President van de Republiek Brazilië,
met vertegenwoordigers van het Nationale Instituut voor Landbouwkundig Onderzoek,
Embrapa (Empresa Brasiliera de Pesquisa Agropecuária), en met de directeur-generaal
Europa van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de heer Jardim, werd nadrukkelijk
gewezen op de enorme potentie die Brazilië in economisch opzicht heeft.
Met een oppervlakte die circa 230 maal groter is dan die van Nederland beschikt
het land over een grote en gevarieerde rijkdom aan natuurlijke grond- en delfstoffen
en over miljoenen hectaren te ontginnen landbouwgrond onder een gevarieerd
klimaat.Een deel van haar bezoek aan Recife, de hoofdstad van de noordoostelijke
deelstaat Pernambuco, besteedde de delegatie aan een ontmoeting met het bestuur
van Superintendência do Desenvolvimente do Nordeste, SUDENE, een door
de federale overheid in 1959 opgerichte ontwikkelingsbank voor Noord-Oost
Brazilië. Het Noord-Oosten van Brazilië, een regio met in het totaal
45 miljoen inwoners, is één van de droogste en daardoor armste
gebieden van Brazilië, met een zeer kwetsbare economie en een hoge werkloosheid.
De ontwikkeling van deze regio wordt vooral bedreigd door ontvolking, die
het gevolg is van een grote migratie naar het Zuiden van vooral werkzoekende
mannen. SUDENE is belast met de planning en de coördinatie van sociaal-economische
programma's en probeert bijvoorbeeld door middel van de introductie van een
afgewogen stelsel van fiscale instrumenten zowel de economische
bedrijvigheid te stimuleren als de middelen te genereren ten behoeve van overheidsinvesteringen
in de infrastructuur, transport, telecommunicatie en toerisme. Ook tracht
SUDENE via onderwijsprogrammas het analfabetisme in de regio te verminderen
en de participatie in het onderwijs te verhogen. De inspanningen van SUDENE,
tezamen met die van de overheden van de deelstaten in het Noord-Oosten en
met die van het bedrijfsleven, hebben de laatste jaren tot positieve resultaten
geleid. De economische groei in de regio is de laatste jaren hoger dan in
de zuidelijke deelstaten en het bedrijfsleven ontdekt in toenemende mate de
aantrekkelijke aspecten van een vestiging in het Noord-Oosten: relatief goedkope
arbeid, een aantrekkelijk fiscaal klimaat en een gunstige ligging ten opzichte
van Noord-Amerikaanse markten.Een onderwerp waarover tijdens de gesprekken van de delegatie met de vice-president
van de Federatieve Republiek Brazilië, met de voorzitter van de Commissie
Buitenland, oud-president José Sarney, met de heer Jardim en met de
vertegenwoordigers van het Nederlandse bedrijfsleven uitvoerig is gesproken,
betreft de positie van en de ontwikkelingen binnen Mercosur (Mercádo
Común del Sur), de in 1995 door Brazilië, Argentinië, Paraguay
en Uruguay in het leven geroepen gemeenschappelijke markt, waartoe Chili en
Bolivia inmiddels als geassocieerde landen zijn toegetreden. Met dit economische
samenwerkingsverband wordt beoogd te komen tot een douane-unie voor vrij onderling
verkeer van goederen, diensten, arbeid en financiële transacties en tot
het slechten van non-tarifaire handelsbarrières. Die douane-unie moet
vooral ook de tegenhanger vormen van een ander economisch blok, de North American
Free Trade Agreement (NAFTA), waarin Canada, Mexico en de VS zich hebben verenigd.
Ook is door Mercosur voorzien in een gemeenschappelijk buitentarief van de
aangesloten landen. Uiteindelijk wensen de Mercosur-partners te komen tot
een situatie waarin het in de landen te voeren beleid op terreinen als landbouw,
industrie, transport en handel onderling wordt afgestemd. Tijdens de genoemde
ontmoetingen werd het de delegatie duidelijk dat Mercosur door Brazilië
niet alleen wordt beschouwd als een instrument om ruimte te creëren voor
zijn enorme potentieel op economisch gebied, maar ook als weg waarlangs politieke
stabiliteit in de Latijns-Amerikaanse regio kan worden bereikt. De relatie
Brasilía-Buenos Aires wordt in dat opzicht gezien als de as van het
Mercosur-raderwerk.Tijdens de genoemde gesprekken werd de delegatie een aantal malen gewezen
op de Braziliaanse wens tot verbetering en intensivering van de relatie tussen
Mercosur en de Europese Unie. Die wens komt vooral voort uit het inzicht dat,
gelet op de snel toenemende globalisering van handelsbetrekkingen, een intensievere
relatie tussen Mercosur en EU een bijdrage zal leveren aan de balans tussen
de grote handelsblokken in de wereld. In praktische termen gesproken zou de
vervulling van die wens betekenen dat de Europese Commissie uiterlijk op 28
juni 1999, de dag waarop het overleg tussen Europese Unie en de Latijns-Amerikaanse
Gemeenschap (LAC) te Rio de Janeiro aanvangt, een mandaat krijgt om onderhandelingen
te openen over een vrijhandelsassociatie tussen de EU en Mercosur. Deze vrijhandelsassociatie
zou mede moeten gelden voor de agrarische sector. Juist tijdens het verblijf
van de delegatie in Brazilië reisde President Cardoso af naar Bonn teneinde
met Bondskanselier Schröder, voorzitter van de Europese Raad van Ministers,
over dit onderwerp overleg te voeren. Sociale vraagstukkenOfschoon veel aandacht van de delegatie in haar ontmoetingen is uitgegaan
naar staatkundige en economische ontwikkelingen in Brazilië heeft zij
in diverse gesprekken ook een aantal knelpunten en problemen van sociale aard
aan de orde gesteld. Zo kon de delegatie in diverse gesprekken vernemen dat
het onderwijs in Brazilië, om diverse redenen van sociale aard, nog niet
die rol in de ontwikkeling van de samenleving heeft die men zou wensen. Zo
wordt onderwijs door vele Brazilianen nog niet beschouwd als een mogelijk
middel om tot materiële en immateriële verbetering van de eigen
positie of van die van komende generaties in de maatschappij te komen. In
veel gezinnen participeren kinderen niet in het onderwijs omdat zij, uit pure
noodzaak, moeten werken om een bijdrage te leveren aan het gezinsinkomen.
Ook de kwaliteit en de continuïteit van het onderwijs vormen een bron
van grote zorg van de overheid. Er is een groot gebrek aan leerkrachten, dat
moelijk op te heffen is als gevolg van de weinig aantrekkelijke salarissen.
Zoals ook in het gesprek met bestuursleden van SUDENE naar voren kwam, behoort
de bestrijding van het analfabetisme nog steeds tot de prioriteiten van veel
regionale en lokale overheden.In een ontmoeting met pater Jo Draxel, een uit de VS afkomstige hoogleraar,
die zich reeds 36 jaren het lot van straatkinderen in São Paulo aantrekt,
kreeg de delegatie in de voormiddag van vrijdag 16 april een schrijnend beeld
geschetst van de situatie waarin veel kinderen in deze stad leven. Grote gezinnen,
niet zelden gebroken, leven in slechte huisvesting met onvoldoende sanitaire
voorzieningen. Vroege zwangerschappen leiden tot omstandigheden waarin jonge
kinderen opvoeding moeten ontberen en hun socialisatieproces op straat ondergaan.
Met het gebruik van drugs, vooral de gevaarlijke crack, en door middel van
het snuiven van lijm pogen zij de werkelijkheid, zij het tijdelijk, te ontvluchten.
De zo ontstane verslaving leidt vervolgens tot een vrijwel niet te doorbreken
negatieve spiraal van steeds zwaardere criminaliteit, die de politie in sommige
gevallen door overmatig gebruik van geweld tracht te bestrijden. Pater Draxel
herleidde het grote probleem van de marginalisatie van de straatkinderen tot
de naar zijn oordeel evidente oorzaak: het uitblijven van fundamentele landhervormingen
waardoor thans meer dan 71% van de Braziliaanse bevolking in urbane gebieden
leeft, terwijl nog slechts 27% op het platte land leeft. De delegatie nam
met belangstelling kennis van zijn analyse, maar meent dat de problematiek
complexer is en met landhervorming alleen, als deze al mogelijk is, niet geheel
bestreden kunnen worden. Het ParlatinoTijdens het laatste onderdeel van haar bezoek, het verblijf in São
Paulo, bezocht de delegatie het indrukwekkende gebouw van het Latijns-Amerikaanse
Parlement, Parlatino, alwaar zij werd ontvangen door de secretaris-generaal
van het parlement en enkele van zijn stafleden. Het Parlatino werd in 1964
te Lima, Peru, door 22 lid-staten opgericht met het doel een parlementair
platform te zijn voor de verdediging van de democratie en voor de integratie
van de landen in Latijns-Amerika en het Caraïbische gebied. Van de zijde
van de delegatie werd dit bezoek van belang geacht, enerzijds omdat de twee
Caraïbische landen van het Koninkrijk, de Nederlandse Antillen en Aruba,
beide lid zijn van het Parlatino, anderzijds omdat het Parlatino nauwe samenwerkingsbanden
onderhoudt met het Europese Parlement. Het Parlatino vergadert twee maal per
jaar, beraadslaagt over voorstellen en rapporten die worden ingebracht door
de 18 vaste of bijzondere commissies die zich buigen over vraagstukken op
het terrein van de landbouw, van economische, culturele, juridische en politieke
aangelegenheden, consumentenzaken, mensenrechten, werkgelegenheid,
vrouwenaangelegenheden en milieu. De lid-staten van het Parlatino kunnen ieder
delegaties van maximaal 12 volksvertegenwoordigers afvaardigen. De stemmen
van de delegaties van de lid-staten wegen ieder even zwaar.De delegatie concludeerde dat aan de leden van de beide Kamers die deel
uitmaken van de vaste commissies voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse
Zaken, in overweging gegeven zou kunnen worden de samenwerking tussen het
Europese Parlement en het Parlatino als onderwerp van overleg tijdens de Contactplanbijeenkomsten
aan te dragen. De situatie in voormalig JoegoslaviëTijdens de eerder vermelde ontmoetingen met Nederlandse zakenlieden in
Rio de Janeiro en São Paulo heeft de voorzitter van de delegatie voldaan
aan hun verzoek een beknopte schets en een persoonlijke beoordeling te geven
van de Nederlandse participatie aan de NAVO-acties tegen het optreden van
militaire en politie-eenheden in Kosovo. Ook in de gesprekken met de Voorzitters
van de beide Huizen van het Congres en tijdens de ontmoeting met de voorzitter
van de Commissie Buitenland van de Senaat kwam dit onderwerp aan de orde.
De grote bezorgdheid over een dreigende grootscheepse etnische zuivering door
het Joegoslavische bewind in Kosovo en een verdere escalatie van het interne
en externe conflict werd door alle gesprekspartners gedeeld. Met het optreden
van de NAVO zonder een daartoe strekkend VN-mandaat toonden de Braziliaanse
gesprekspartners zich niet gelukkig. Van de zijde van de delegatie is nadrukkelijk
gewezen op de vrijwel unanieme steun uit de Staten-Generaal voor het beleid
van de Nederlandse regering in dezen. De Nederlandse kolonie HolambraOp zaterdag 17 april bracht de delegatie een bezoek aan de in 1948 door
Nederlandse immigranten uit Limburg, Brabant en de Achterhoek gestichte kolonie
Holambra (een samentrekking van Holland, Amerika, Brazilië), circa 140
kilometer ten noordwesten van So Paulo. Deze kolonie werd door rooms-katholieke
boeren, die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland geen mogelijkheden zagen
een eigen bedrijf te beginnen, gesticht. Op basis van een strikt coöperatief
stelsel werden landbouw en veeteelt de hoofdbronnen van het bestaan. Behoudens
het loon dat de jonge kolonisten voor het levensonderhoud van hun gezinnen
ontvingen, vloeiden alle opbrengsten van hun inspanningen toe aan de coöperatie,
die daarmee de kosten van het ontginnen van grond en de bouw van bedrijfsgebouwen
en huizen betaalde. In 1951–1953 vormden financiële problemen de
aanleiding tot onoverbrugbare verschillen van inzicht tussen de immigranten
over de toekomstige leiding en exploitatie van de kolonie. Een groot aantal
van hen verliet Holambra om zich elders in Brazilië, zonder coöperatieve
afhankelijkheden te vestigen. Nadat in de jaren 1958–1959 soortgelijke
verschillen opnieuw tot het vertrek van een groep boeren had geleid, werd
het regime binnen de coöperatie aanzienlijk versoepeld en konden de boeren
geleidelijk grond en opstallen in eigendom verwerven. Vormden landbouw en
veeteelt aanvankelijk de hoofdbron van bestaan, massale veesterfte als gevolg
van immunisatieproblemen dwongen de boeren in het begin van de jaren 50 ertoe
over te schakelen op akkerbouw en pluimveehouderij. Het zou vooral de teelt
van bloemen worden die met groot succes door Holambra werd en nog steeds wordt
bedreven. De naam Holambra is in Brazilië nu het synoniem voor bloemen.
De delegatie denkt met veel waardering en genoegen terug aan haar bezoek aan
de veiling van Holambra en aan de uitgestrekte bloemen- en plantenkassen die
het Braziliaanse landschap in en om Holambra een Nederlands tintje geven.
In de namiddag was de delegatie in de gelegenheid een bezoek te
brengen aan het de oorspronkelijke vestigingsplaats van de eerste immigranten
in de kolonie. Daar bevindt zich nu, naast een museum dat met een uitgebreide
collectie fotos uit de eerste jaren van Holambra, met een aantal gerestaureerde
huizen uit die jaren en met een rijke verzameling werktuigen en gereedschap
een compleet beeld geeft van het leven van de eerste immigranten, een park
met woningen voor immigranten op leeftijd en een klein bejaardenhuis, waar
hulpbehoevende immigranten leven en worden verzorgd. Consulaire aangelegenhedenReeds voorafgaande aan haar bezoek aan Holambra was de delegatie door
Hr.Ms. Ambassadeur in Brazilië, de heer F.B.A.M. van Haren, op de hoogte
gebracht van het feit dat er in de Nederlandse gemeenschap in Brazilië,
in het bijzonder bij hen die naast de Nederlandse ook de Braziliaanse nationaliteit
bezitten, ongerustheid is ontstaan over de dreiging van een onherstelbaar
verlies van hun Nederlandse nationaliteit. Als gevolg van een bepaling in
de Rijkswet op het Nederlanderschap, zoals die in werking trad op 1 januari
1985, verloren nl. onder anderen de meerderjarige kinderen van de naoorlogse
Nederlandse emigranten die tevens (bijvoorbeeld door geboorte in het buitenland)
een buitenlandse nationaliteit hebben en die tijdens hun meerderjarigheid
gedurende een ononderbroken periode van tien jaar in het buitenland gewoond
hebben, op 1 januari 1995 hun Nederlandse nationaliteit. In vele gevallen
bleef dat onopgemerkt omdat zij nog steeds over een geldig Nederlands paspoort
beschikken, waarin als nationaliteit de Nederlandse is vermeld. Nu de geldigheid
van deze paspoorten binnenkort expireert, zullen de ambassade en de consulaten
op de aanvragen tot het verstrekken van een nieuw paspoort aan betrokkenen
moeten meedelen dat zij hun Nederlanderschap inmiddels hebben verloren. In
een thans bij de Tweede Kamer aanhangig wetsvoorstel tot wijziging van de
Rijkswet op het Nederlanderschap is voorzien in enkele overgangsbepalingen
die ten doel hebben om het verlies van de Nederlandse nationaliteit te voorkomen
en voorzover dat intussen sedert 1 januari 1995 is opgetreden, te herstellen.
De Tweede Kamer, althans haar vaste Commissie voor Justitie, heeft echter
in afwachting van verdere ontwikkelingen op het gebied van de nationaliteitswetgeving
in de Europese Unie besloten het in februari 1998 ingediende voorstel van
wet tot wijziging van de Rijkswet vooralsnog niet af te handelen. Gezien de
verwachting dat er ook tijdens het bezoek van de delegatie aan Holambra veel
vragen zouden leven over dit onderwerp had de voorzitter van de delegatie,
bijgestaan door de consul-generaal te São Paulo, drs. H.N. Buisman,
en de consul aldaar, de heer A.J. Wagemakers, zich voorbereid op het geven
van een korte uiteenzetting over het vraagstuk. Aan het slot daarvan zegde
hij toe de Voorzitter van de Tweede Kamer schriftelijk te zullen verzoeken
te bevorderen dat het wetsvoorstel op korte tijd verder in behandeling wordt
genomen. Bij brief van 22 april 1999 deed de voorzitter van de delegatie deze
toezegging gestand (zie bijlage 2). Historie en cultuurOp diverse plaatsen en momenten tijdens het bezoek van de delegatie aan
Brazilië is zowel van de zijde van de gastheren als door de voorzitter
van de delegatie herinnerd aan de historische banden die bestaan tussen Nederland
en Brazilië. De oorsprong van die banden is gelegen in de aanwezigheid
van de West-Indische Compagnie in de deelstaat Pernambuco. Van 1637 tot 1644
werd onder het verlichte bestuur van Graaf Johan Maurits van Nassau het Noord-Oosten
van Brazilië, toen ook wel het Nederlandse Brazilië genoemd, tot
grote economische en culturele bloei gebracht. Mauricio de Nassau gaf grote
stimulansen aan de ontwikkeling van de wetenschap en onder andere
de schilderkunst. De veiligheid van de burgers verhoogde hij door middel van
de bouw van twee forten, het fort Oranje en het fort De Bruin, thans Dobrun.
De delegatie was op donderdag 15 april in de gelegenheid de overblijfselen
van deze forten te bezoeken. SlotDe delegatie meent dat haar bezoek heeft beantwoord aan de verwachtingen
van de beide Kamers der Staten-Generaal en aan de in de inleiding vermelde
intenties waartoe het werd afgelegd. Zij is van oordeel dat, juist op parlementair
niveau, goede wederzijdse betrekkingen kunnen bijdragen aan het intensiveren
van bestaande contacten en samenwerkingsrelaties en aan het doen ontstaan
van nieuwe betrekkingen op tal van andere niveaus en terreinen in de samenlevingen
in beide landen. De delegatie ziet voorts uit naar het staatbezoek aan Nederland
van President Fernando Henrique Cardoso, dat naar verwachting aan het eind
van de maand oktober zal plaatsvinden. Zij zou het bijzonder toejuichen indien
aan het voornemen om het Presidentiële gevolg mede te doen bestaan uit
enkele leden van de Senaat en van het Huis van Afgevaardigden uitvoering kan
worden gegeven.De voorzitter van de delegatie is van oordeel dat het de evenwichtigheid
van de delegatie en de doelstelling van een parlementair werkbezoek als het
onderhavige niet ten goede komt, wanneer leden van de delegatie het bezoek
tussentijds afbreken. Een dergelijk ontijdig einde kan bovendien tegenover
de gastheren de indruk van onwellevendheid wekken. Het beginsel dient te zijn
dat alle delegatieleden het gehele bezoek meemaken, behoudens overmacht in
het persoonlijk leven. De fracties dienen zodanige voorzieningen te treffen,
dat aan onvoorziene politieke ontwikkelingen het hoofd kan worden geboden
zonder terugtrekking van individuele delegatieleden.Tenslotte wenst de delegatie op deze plaats haar grote erkentelijkheid
en dank te richten tot Hr.Ms. Ambassadeur te Brazilië, de heer F.B.A.M.
van Haren, zonder wiens inspanningen de reis van de delegatie niet succesvol
zou hebben kunnen verlopen. Aan de voorbereiding, de documentatie en de begeleiding
tijdens het gehele bezoek heeft hij, met steun van zijn medewerkers, zeer
veel aandacht besteed. Dank gaat ook uit naar drs. R.J. Sieben, eerste ambassadesecretaris
en steun en toeverlaat tijdens de reis tot aan São Paulo en aan de
heer H. Smeeman, consul te Rio de Janeiro, die de delegatie aldaar terzijde
stond. Voor de voorbereiding en het goede verloop van het programma van de
delegatie te São Paulo dankt de delegatie in het bijzonder drs. H.N.
Buisman, consul-generaal te São Paulo, en de heer A.J. Wagemakers,
consul in diezelfde stad.De voorzitter van de delegatie,Korthals AltesDe griffier van de delegatie,Nieuwenhuizen BIJLAGE 1 RIO DE JANEIROPlaatsTijdEvenementZondag, 11 april 1999 luchthaven Galeão17.05 uaankomst delegatie per vlucht
KL793 van Amsterdam Rio Sheraton Hotel18.15 u aankomst in
het hotel Rio Sheraton Hotel19.30 u informeel diner met
medewerkers ambassade en consulaat-generaalMaandag, 12 april 1999 Rio Sheraton Hotel07.00 u ontbijt Shell07.45
u lezing over de huidige economische situatie in Brazilië hr. Pirret,
dir. Shell Brazilië Corcovado09.30 u bezoek ALERJ12.00
u ontmoeting met voorzitter en enkele leden deelstatelijk parlement 13.30 u lunch met Nederlandse zakenlieden vliegveld
Santos Dumont20.16 u vertrek naar Brasília per vlucht SL296vliegveld Brasilia Int. 21.15 u aankomst in BrasíliaHotel Nacional22.15 u aankomst in het hotelDinsdag, 13 april 1999 residentie ambassadeur07.30–08.30 u ontbijtlezing
inzake de huidige politieke situatie in Brazilië, spreker: de heer Jardim,
d.g. Europa Embrapa09.00 u Projectbezoek EMBRAPA Congres11.30
u ontmoeting met de voorzitter van de Federale Senaat, António
Magalhes Congres12.00 u ontmoeting met de voorzitter van
het Huis van Afgevaardigden, Michel Temer Congres12.30 u lunch
aangeboden door voorzitters Senaat en Huis van Afgevaardigden Plano
Piloto14.00 u stadsrondrit Brasília Congres15.15
u ontmoeting met leden van de parl. groep Brasil-Holanda Congres16.00
u ontmoeting met de voorzitter van de commissie Buitenland Pal.
Planalto17.00 u ontmoeting met vice-president Maciel Hotel
Nacional18.00 u rust residentie ambassadeur19.00 ureceptieWoensdag, 14 april 1999 hotel07.30 u ontbijt  09.56 u vliegveld
Brasília Internacional vliegveld Guararapes12.30 u aankomst
in Recife ALPb13.00 u ontmoeting met voorzitter deelstatelijk
parlement ALPb13.30 u lunch met leden deelstatelijk parlement 15.00 u ontmoeting met vice-gouverneur SUDENE16.00
u lezing over de ontwikkelingsproblematiek van Noordoost-Brazilië
door dhr. Sotero Sheraton hotel18.00 u aankomst in het hotelRecife20.00 u culturele avondDonderdag, 15 april 1999 hotel07.30 u ontbijt Recife-Velho e Olinda08.30
u rondrit langs overblijfselen uit de Nederlandse tijd in Pernambuco
(17e eeuw) vliegveld Guararapes15.30 u vertrek
naar So Paulo (Guarulhos) per vlucht RG331 luchthaven Guarulhos18.45
u aankomst in So Paulo (GRU) Ceasar Park Hotel20.15 u aankomst
in het hotel Ceasar Park Hotel20.30 u informele ontmoeting
met medewerkers consulaat-generaalVrijdag, 16 april 1999 Ceasar Park Hotel08.00 u ontbijt met bestuur en leden van
de Nederlands-Braziliaanse Kamer van Koophandel ALESP10.00 u ontmoeting
met voorzitter en leden deelstatelijk parlement Parlatino12.00
u lunch met voorzitter en leden van Parlatino Pal. Bandeirantes15.30
u ontmoeting met vice-gouverneur residentie consul-generaal19.30
u ontvangst Nederlandse gemeenschapZaterdag, 17 april 1999 Holambra gehele dag bezoek aan de kolonie HolambraZondag, 18 april 1999 Embuochtend en middag bezoek aan kunstenaarskolonie Embuluchthaven Guarulhos20.55 u vertrek naar Amsterdam per vlucht
KL794BIJLAGE 2De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaalmevrouw J. van NieuwenhovenPostbus 20 0182500 EA DEN HAAGDen Haag, 22 april 1999De delegatie van leden van beide Kamers van de Staten-Generaal naar Brazilië
is tijdens haar bezoek gestuit op het probleem van het verlies van het Nederlanderschap
door oorspronkelijke Nederlanders die tevens een vreemde nationaliteit bezitten
en tijdens hun meerderjarigheid gedurende een ononderbroken periode van tien
jaar in het bezit van beide nationaliteiten hun hoofdverblijf hebben buiten
Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba, en buiten de gebieden waarop
het Verdrag betreffende de Europese Unie van toepassing is.Het probleem is ontstaan door de Rijkswet op het Nederlanderschap die
in werking is getreden op 1 januari 1985. Als gevolg van voormelde bepaling
verloren onder anderen de meerderjarige kinderen van de naoorlogse Nederlandse
emigranten die in het buitenland zijn geboren en daardoor naast de Nederlandse
nationaliteit ook een buitenlandse nationaliteit hebben, op 1 januari 1995
hun Nederlandse nationaliteit. In vele gevallen bleef dat onopgemerkt, omdat
zij nog steeds over een geldig Nederlands paspoort beschikken, waarin als
nationaliteit de Nederlandse is vermeld. De geldigheid van deze paspoorten
expireert echter binnenkort. Dat betekent dat de ambassades en consulaten
in de betrokken landen bij de dan te verwachten verlengingsverzoeken zullen
moeten antwoorden dat de betrokken personen inmiddels hun Nederlandse nationaliteit
hebben verloren en daarom niet meer in aanmerking komen voor een Nederlands
paspoort.In de Tweede Kamer is sedert februari 1998 aanhangig wetsvoorstel 25 891
(R1609) Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap met betrekking tot
de verkrijging, de verlening en het verlies van het Nederlanderschap, welk
wetsvoorstel onder andere beoogt voor de hierboven bedoelde groep de mogelijkheid
in het leven te roepen de Nederlandse nationaliteit te behouden. Dit kan geschieden
door vóór de afloop van de tienjarige periode een nieuw paspoort
aan te vragen. Door die aanvraag geeft de betrokkene te kennen de Nederlandse
nationaliteit te willen behouden en aan die wens wordt gevolg gegeven door
verstrekking van een Nederlands paspoort. In het wetsvoorstel is in artikel
V voorzien in overgangsbepalingen die ten doel hebben om het verlies van de
Nederlandse nationaliteit dat intussen sedert 1 januari 1995 is opgetreden,
te herstellen. Ik wijs in dit verband in het bijzonder op het tweede lid van
artikel V.Het wetsvoorstel is gereed voor plenaire behandeling, maar de delegatie
is ter ore gekomen dat de vaste commissie voor Justitie geen haast maakt met
een voorstel tot agendering, omdat zij zou willen wachten op ontwikkelingen
op het gebied van de nationaliteitswetgeving in de Europese Unie. De delegatie
voorziet nu echter dat door langer uitstel van de plenaire behandeling een
grote groep in het buitenland wonende ex-Nederlanders geconfronteerd zal worden
met het verlies van de Nederlandse nationaliteit, ondanks het feit dat het
een doelstelling van genoemd wetsvoorstel en van de genoemde overgangsbepalingen
is dat zij daarmee niet geconfronteerd zal worden.Ik zou daarom namens de delegatie het verzoek tot het Presidium willen
richten te bevorderen dat het wetsvoorstel op korte termijn wordt behandeld
teneinde te voorkomen dat een groot aantal voormalige Nederlanders
die nog niet is geconfronteerd met het verlies van hun Nederlandse nationaliteit,
daarmede alsnog wordt geconfronteerd. Het lijkt beter dat wordt voorkomen
dat de betrokkenen eerst niet meer de beschikking krijgen over een geldig
Nederlands paspoort en daarna, ingevolge de overgangsbepalingen, opnieuw een
Nederlands paspoort kunnen gaan aanvragen.F. Korthals Alteskopie: leden delegatie Brazilië 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26647-00.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl