Vaststelling begroting van het Ministerie van VROM (XI) voor het jaar 1999; Verslag schriftelijk overleg over de Rapportage handhaving ruimtelijk beleid 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-XI, nr. 67

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-08-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-XI nr. 67

19-08-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12, 3, 4, 43, 44567891011, 12, 131415, 46, 481617181920 en 51212223242526, 27 en 282930, 31 en 323334 en 35363738, 39, 40, 424145474950525354555657585960
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 1999nr. 67VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 19 augustus 1999De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer de navolgende vragen over de Rapportage handhaving
ruimtelijk beleid 1998 ter beantwoording voorgelegd. De minister heeft deze
vragen beantwoord bij brief van 19 augustus 1999.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,ReitsmaDe griffie van de commissie,De Gier 1Hoe staat de regering, gezien de Rapportage Activiteiten Handhaving
Ruimtelijk Beleid 1998, tegenover het gebruik maken van het middel van beleidslijnen
om beleid in gang te zetten? Is het logisch om de uitvoering van beleid dat
op de middellange termijn wél, maar op de korte termijn níet,
in het belang is van een gemeente, in handen te leggen van die gemeente (zie
bijvoorbeeld de beleidslijn Ruimte voor de Rivier en de bebouwing in de uiterwaarden
in de gemeente Neerijnen)? Ziet de regering hier een grotere rol voor het
rijk weggelegd?Om rijksbeleid in gang te zetten kan het noodzakelijk zijn om gebruik
te maken van het middel van een beleidslijn, bijvoorbeeld wanneer in geval
van (dreigende) calamiteiten snelheid geboden is.De beleidslijn Ruimte voor de Rivier is hier een voorbeeld van.Bij de voorbereiding en formulering van nieuw rijksbeleid zal telkenmale
onder ogen moeten worden gezien bij wie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van dit beleid wordt neergelegd. Zeker wanneer bij dat beleid bovengemeentelijke
of rijksbelangen in het geding zijn en het beleid (al dan niet op korte termijn)
niet in het belang is van de betrokken gemeente(n), kan het voor het rijk
noodzakelijk zijn om de uitvoering van het beleid naar zich toe te trekken.
Bij de voorbereiding van de Vijfde Nota over de ruimtelijke ordening komt
deze verantwoordelijkheidsvraag en de rolverdeling tussen de overheden aan
de orde.Bovendien zal bij de komende fundamentele herziening van de Wet op de
Ruimtelijke Ordening de noodzaak van een snellere doorwerking van het rijksbeleid,
inclusief de wenselijkheid van een effectiever en efficiënter wettelijk
instrumentarium ten behoeve daarvan, aan de orde komen. 2, 3, 4, 43, 44In hoeverre kan de regering duidelijkheid geven over de wettelijke
grondslag die nodig is om de toezichtstaken van de provincie te vergroten?
(blz. 2).Ziet de regering mogelijkheden om de rol van de provincies op het
gebied van de ruimtelijke ordeningshandhaving te intensiveren? Zo ja, hoe?
Kan de samenwerking tussen de provincie en de rijksinspecteur op dit punt
worden verbeterd? (blz. 3).In het Nieuwsblad van het Noorden van 2 maart 1999, wordt de minister
geciteerd. De provincies zouden op het gebied van ruimtelijke ordening veel
belangrijkere taken moeten krijgen dan ze nu hebben. Welke taken worden hier
bedoeld en wat is de relatie tussen deze uitspraak en de voorliggende rapportage?
Wordt de handhaving van ruimtelijk beleid primair als een rijkstaak of een
provinciale taak beschouwd? Hoe zou de regering de taken en verantwoordelijkheden
tussen rijk, provincie en gemeente concreet willen verdelen? (blz. 3).Hoe kan een provincie correctief optreden als een situatie in een
gemeente daarom vraagt? Biedt de Provinciewet daartoe mogelijkheden en zo
ja, welke? (blz. 8).Zijn er inmiddels, naar aanleiding van het door de provincie Overijssel
en het rijk aangespannen hoger beroep al nieuwe feiten te melden met betrekking
tot een eventuele herbezinning op het toezichtinstrumentarium? (blz. 9).De rol van de provincies op het gebied van r.o.-toezicht en -handhaving
speelt zich tot nu toe vooral af in de preventieve, stimulerende en de laatste
tijd ook regisserende sfeer.Daarnaast behoren provincies ook correctief op te (kunnen) treden.Met dit laatste wordt gedoeld op de mogelijkheid van de provincie om via
de juridische weg bij een gemeente maatregelen af te dwingen om aan een illegale,
met het bestemmingsplan strijdige situatie een einde te maken.
Bijvoorbeeld omdat deze situatie ook in strijd is met het provinciaal ruimtelijk
beleid.Onlangs is door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
uitgesproken dat voor een dergelijke correctieve rol van de provincie geen
wettelijke grondslag bestaat.Dit maakt een herbezinning op het toezichtsinstrumentarium op het gebied
van de ruimtelijke ordening noodzakelijk. Het scheppen van een wettelijke
grondslag voor een provinciale handhavingstaak is niet louter een «technische»
aangelegenheid. Onder andere is hierbij de rol van het rijk bij de handhaving
in het geding. Daarom zal dit onderwerp worden betrokken bij de fundamentele
herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, waarvan de resultaten nog
deze kabinetsperiode aan de Tweede Kamer zullen worden voorgelegd.Via het IPO en de VNG zullen provincies en gemeenten bij de herbezinning
worden betrokken.De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak hoeft voor provincies
geen beletsel te vormen voor het vervullen en het intensiveren van preventieve,
stimulerende en regisserende activiteiten op het gebied van de r.o.-handhaving.
De provincies kunnen ook in de komende tijd veel doen, zoals het stimuleren
van actuele en handhaafbare bestemmingsplannen, het bevorderen en ondersteunen
van gebiedsgerichte handhavingsprojecten, het op het gebied van de ruimtelijke
ordening stimuleren en regisseren van regionale handhavingsstructuren (in
samenhang met de bestuursovereenkomsten inzake de milieuhandhavingssamenwerking)
en het afhouden van verzoeken van gemeenten om illegale situaties achteraf
te legaliseren.De sinds kort gerealiseerde uitbreiding van de toezichtscapaciteit van
de inspecties van de ruimtelijke ordening maakt het mogelijk om vanuit het
rijk de samenwerking met de provincies te verbeteren.Ook in de meer controlerende en correctieve sfeer hoeven provincies zich
niet te bepreken tot het vaststellen van streekplannen en het beoordelen van
ruimtelijke plannen van de gemeenten. Zij kunnen ook beoordelen of de feitelijke
situatie hiermee in overeenstemming is. Bij ongewenste situaties blijft de
mogelijkheid voor de provincie bestaan om een gemeente via de bestuurlijke
weg aan te spreken. Voor het voeren van een correctieve actie kunnen zij samenwerking
zoeken met de inspecteur van de ruimtelijke ordening. 5Welke soort overtredingen heeft geleid tot strafrechtelijke vervolging?
(blz. 3).Uit gegevens van de inspecties van de ruimtelijke ordening blijkt dat
het Openbaar Ministerie actie heeft ondernomen bij overtredingen van aanlegvoorschriften
in bestemmingsplannen voor het buitengebied en bij bedrijfsmatige activiteiten
in het buitengebied in strijd met de agrarische bestemming. 6Is voor de burger duidelijk waar hij met zijn klacht naar toe kan:
openbaar bestuur of strafrechter? (blz. 3).Het gemeentebestuur is bevoegd gezag om tegen overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften
op te treden. Dergelijke overtredingen zijn in het algemeen ook strafbare
feiten, die in beginsel vervolgd kunnen worden door het Openbaar Ministerie.
In de praktijk is optreden tegen r.o.-overtredingen vanuit de bestuursrechtelijke
lijn, dus door de gemeente, de meest gebruikelijke. Uit vragen, die de inspectie
van de ruimtelijke ordening bereiken, blijkt dat het onderscheid
tussen de bestuursrechtelijke en de strafrechtelijke lijn voor de burger niet
duidelijk is en dat deze daarom ook niet weet bij wie hij met klachten over
r.o.-overtredingen terecht kan.Overigens bestaat op grond van praktijkervaringen de indruk dat burgers
bij klachten in ieder geval wel de weg naar het gemeentebestuur weten te vinden. 7In de brief staat dat het openbaar ministerie in Almelo en in Alkmaar
handhavingsacties flankeert en ondersteunt. Wil de regering het ontstaan van
dergelijke initiatieven elders stimuleren? Zo ja, op welke wijze? (blz. 3).Ja. Door middel van overleg met het Openbaar Ministerie op zowel regionaal
als landelijk niveau willen wij initiatieven van het Openbaar Ministerie op
het gebied van de r.o.-handhaving stimuleren. Overigens worden initiatieven
van het OM beïnvloed door de aanwezigheid van een goed handhavingsbeleid
in de betrokken gemeenten. 8Kan een getalsmatige indicatie gegeven worden van het thematisch
toezicht, verdeeld over de provincies en over de thema's bijvoorbeeld locatiebleid,
inclusief beleid en de bescherming van ecologische waarden in het buitengebied?
(blz. 3).Neen.Hoewel de drie bedoelde thema's aandacht krijgen in de doorlichtingsonderzoeken
zijn deze onderzoeken niet gericht op de thema's afzonderlijk. De onderzoeken
bestrijken alle aspecten van de bestemmingsplannen, dus ook de thema's. Ik
overweeg om in de toekomst thema-gerichter onderzoek te laten verrichten. 9Wat moet worden verstaan onder restrictief beleid? (blz. 3).Het in de Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid (Vinex)
en de Partiële Herziening van deze PKB (Actualisering Vinex) opgenomen
restrictief beleid voor een aantal open ruimten in Nederland. 10Hoeveel gevallen zijn uit het onderzoek bekend geworden van stelselmatige
overtreding en categorisch misbruik van voorschriften en wat is de aard van
deze gevallen? (blz. 3).Uit het onderzoek is het aantal en de aard van de overtredingen niet duidelijk
geworden. 11, 12, 13De rijkscontrole (Inspectie Ruimtelijke Ordening) wordt geïntensiveerd.
In hoeverre is de uitbreiding van de toezichtscapaciteit inmiddels werkelijk
gerealiseerd? (blz. 3).Met hoeveel fte's is de toezichtcapaciteit van de Inspectie Ruimtelijke
Ordening thans uitgebreid en hoe zijn deze over de respectievelijke inspecties
verdeeld? Met hoeveel fte's is de centrale coördinatie uitgebreid en
zijn alle vacatures ook werkelijk vervuld? (blz. 3 en blz. 9).Concentreert de in begin 1999 gerealiseerde uitbreiding van de toezichtcapaciteit
zich op bepaalde regio's of is deze evenredig verdeeld? Op welke wijze (inhoudelijk)
heeft deze uitbreiding gestalte gekregen? (blz. 3). De uitbreiding van de toezichtscapaciteit bij de vier regionale Inspecties
en het centrale coördinatiepunt is inmiddels gerealiseerd. Het aantal
formatieplaatsen voor het uitoefenen van toezicht is bij de Inspecties verdubbeld
van 4 naar 8, dat wil zeggen dat elke inspectie nu twee medewerkers «toezicht»
heeft. Het centrale coördinatiepunt is uitgebreid van 0,4 naar 1,4 fte.Echter, ik stel vast dat de taken doorwerking en handhaving van de inspecties
even belangrijk zijn: enerzijds het zorgdragen van de doorwerking van het
ruimtelijk beleid in het beleid van andere overheden, anderzijds het toezicht
op en de handhaving van de uitvoering conform dat beleid. Zij kunnen niet
zonder elkaar. Ik streef er naar het evenwicht tussen doorwerking en handhaving
zowel in de functieomschrijving en toedeling van de inspecties als in hun
capaciteit tot uiting te laten komen. 14Is er, analoog aan de ontwikkelingen in de milieuhandhaving, wat
betreft de handhaving op het terrein van de ruimtelijke ordening sprake van
de opbouw van een internationaal handhavingsnetwerk, bijvoorbeeld op rijks-
of provinciaal niveau? (blz. 3).Neen, er is wat betreft de handhaving op het terrein van de ruimtelijke
ordening geen sprake van de opbouw van een internationaal handhavingsnetwerk.
Dit is ook minder opportuun. De handhaving van de ruimtelijke ordening verschilt
namelijk structureel van de milieuhandhaving: op het terrein van de ruimtelijke
ordening is vrijwel geen internationale regelgeving van toepassing, terwijl
de overtredingen geen verspreiding van stoffen en materialen, doch geografisch
gefixeerde situaties betreffen. 15, 46, 48Is er al een voorbeeld beschikbaar van een bestuursovereenkomst met
een provincie op het gebied van de handhaving van het milieubeleid en zo ja,
wordt deze aan de Kamer ter kennis gebracht? (blz. 3 en bijlage III).Welke provincies betrekken ruimtelijke-ordeningsvraagstukken niet
bij de voorbereiding van de bestuursovereenkomsten op het gebied van de handhaving
van het milieubeleid? Hoe wil de regering daarin verandering brengen? (blz.
9).In Noord-Brabant wordt getracht de handhaving van ruimtelijke ordening
te laten aanhaken bij bestaande regionale handhavingsstructuren op milieugebied;
in Limburg is er een soortgelijke aanpak. Hoe beoordeelt de regering deze
integrale aanpak? Welke mogelijkheden ziet zij om deze aanpak ook in andere
provincies ingang te doen vinden? (blz. 9).De onderhandelingen over de bestuursovereenkomsten zijn, onder regie van
de provincies, overal gaande en in een aantal gevallen afgerond. In de provincies
Drenthe en Groningen zijn de bestuursovereenkomsten door de deelnemende partijen
getekend. Deelnemende partijen zijn niet alleen rijk en provincie, maar alle
partijen die bij de handhaving van de milieuregels zijn betrokken.In de eerstvolgende halfjaarrapportage over de milieuwethandhaving zal
de actuele stand van zaken worden meegedeeld en zal ook op de inhoud van de
bestuursovereenkomsten worden ingegaan.Gebleken is dat de r.o.-handhaving in alle provincies in meer of mindere
mate bij de voorbereiding van de bestuursovereenkomsten inzake de milieuwethandhaving
is betrokken. Vrijwel overal is in de bestuursovereenkomsten een anker gelegd
voor een groeimodel, waarin wordt aangegeven hoe de samenwerking op het gebied
van de handhaving van de milieuregelgeving («grijs»), groene regelgeving
(«groen»), waterkwaliteisen kwantiteitsregelgeving («blauw»)
en ruimtelijke regelgeving («rood») zich in de komende
jaren op provinciale en regionale schaal zal ontwikkelen.Vaak is ervoor gekozen om bij de uitwerking en uitvoering van de bestuursovereenkomsten
de raakvlakken tussen milieu- en ruimtelijke ordeningsvraagstukken nader te
inventariseren en uit te werken.Een dergelijke integrale benadering van de handhaving, die vergelijkbaar
is met de aanpak in Noord-Brabant en Limburg, wordt toegejuicht en door de
VROM-inspecties in de contacten met provincies en gemeenten bevorderd. 16Hoe zijn de 145 gemeenten uit de steekproef geselecteerd? Is nagegaan
hoe de situatie is bij de 18 gemeenten die niet gereageerd hebben op de enquête?
Zouden deze niet juist gemeenten zijn waar de handhaving slecht geregeld is?
(blz. 4).De gemeenten, die zijn opgenomen in de steekproef zijn aselect getrokken.
Daarbij is wel rekening gehouden met een evenredige verdeling per provincie.
Voor de provincie Drenthe zijn alle 12 gemeenten benaderd, omdat de verwachting
was dat als gevolg van de gemeentelijke herindeling de respons uit deze provincie
minder zou zijn. Bovendien zijn er 14 gemeenten geselecteerd voor de provincie
Gelderland. Deze gemeenten hebben echter geen vragenlijst ontvangen, daar
alle Gelderse gemeenten kort daarvoor waren benaderd voor een soortgelijk
onderzoek door de Inspectie Ruimtelijke Ordening Oost.Uiteindelijk hebben 127 van de 145 gemeenten (inclusief Gelderland) de
vragenlijsten binnen de gestelde termijn ingevuld teruggestuurd. Deze respons
is in vergelijking met soortgelijke onderzoeken hoog te noemen. Eén
gemeente reageerde na de gestelde termijn. De 17 gemeenten die de vragenlijst
niet hebben geretourneerd voeren daarvoor twee redenen aan. Vijf gemeenten
zagen geen kans de informatie te achterhalen, vanwege een recente gemeentelijke
herindeling. De andere 12 gaven aan dat zij op het ogenblik niet de capaciteit
hadden om de vragenlijst in de te vullen. 17Biedt het onderzoek over de handhaving door gemeenten ook inzicht
in de relatie tussen de handhavingsinspanning en de grootte van de gemeentelijke
organisatie? (blz. 4).Neen, het onderzoek over de handhaving door gemeenten biedt geen inzicht
in de relatie tussen de handhavingsinspanning en de grootte van de gemeentelijke
organisatie. 18Hoe wil de regering bereiken dat het aantal gemeenten met een schriftelijk
vastgesteld handhavingsbeleid en met een stappenplan toeneemt? (blz. 4).Via stimuleringsmaatregelen wil ik het aantal gemeenten met een schriftelijk
vastgesteld handhavingsbeleid en een stappenplan laten toenemen. De «conclusies
en aanbevelingen» behorende bij de afronding van een gemeente-onderzoek
lenen zich hiervoor. De afsluiting van zo'n onderzoek kan in de praktijk worden
gebruikt om een handhavingsparagraaf in de te actualiseren bestemmingsplannen
aan te bevelen.In aanvulling hierop bezin ik mij in het kader van de fundamentele herziening
van de Wet op de Ruimtelijke Ordening op wettelijke prikkels ter bevordering
van een adequaat handhavingsniveau bij gemeenten. 19Waaruit blijkt dat meer dan de helft van de gemeenten die geen schriftelijk
geformaliseerd beleid hebben, toch adequaat handhaven? Wat houden de geïnstitutionaliseerde
patronen in? (blz. 4).Aan 38 gemeenten, die aangaven géén op schrift gesteld handhavingsbeleid
te hebben, is de vraag voorgelegd of er wel volgens een beleidsmatige aanpak
in de praktijk werd gewerkt. Beleidsmatige
aanpak in de praktijkPercentageAantal Gemeente werkt wel
volgens geïnstitutionaliseerde patronen 52,620 Gemeente
werkt niet volgens geïnstitutionaliseerde patronen 44,717Vraag niet ingevuld 2,6 1 Totaal10038Meer dan de helft van de gemeenten, die geen schriftelijk beleid hebben,
geeft aan dat binnen het gemeentelijk apparaat weliswaar geen schriftelijk
beleid is vastgesteld, maar dat er in de praktijk wel een beleidsmatige aanpak
zou zijn. Iets minder dan de helft zegt dat ook dit niet het geval is. Met
geïnstitutionaliseerde patronen wordt hier bedoeld, dat de wijze van
handhaving niet haar neerslag heeft gekregen in een door de gemeente vastgesteld
beleidsdocument, maar dat gehandeld wordt via in de dagelijkse praktijk gegroeide
patronen. Uiteraard is deze praktijk moeilijk controleerbaar. 20 en 51Een zoveel mogelijk gestandaardiseerd handhavingsbeleid bij gemeenten
zou de controleactiviteiten door provincies en rijk vergemakkelijken. Zou
niet, bijvoorbeeld op basis van de notitie die de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten heeft uitgebracht, een standaard beleidsplan voor gemeenten kunnen
worden ontwikkeld? (blz. 4).Zou het, gezien de grote verscheidenheid in de wijze waarop gemeenten
hun handhavingsbeleid formaliseren, niet wenselijk zijn om hier een vorm van
standaardisatie te introduceren? (blz. 11, tabel 2).Uit de Rapportage blijkt dat de publicatie «Besturen is ook handhaven»
van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de in opdracht van de RPD uitgegeven
publicatie «Handhaven met beleid» voor een aantal gemeenten een
nuttig hulpmiddel zijn geweest voor het vorm geven van een handhavingsbeleid.
Daarnaast blijkt dat bij het opstellen en formaliseren van een handhavingsbeleid
door gemeenten regelmatig gebruik wordt gemaakt van voorbeelden van andere
gemeenten.Hierdoor ontstaat in de praktijk werkende wijs een zekere standaardisatie
van het handhavingsbeleid.In de komende periode zal in overleg met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten worden bekeken of in aanvulling op en op basis van goede praktijkvoorbeelden
een model voor een handhavingsbeleid en een daarbij passende handhavingsorganisatie
kan worden ontwikkeld. 21Concludeert de regering uit het feit dat volgens de onderzochte gemeenten
samenwerking op ad hoc basis naar tevredenheid verloopt, dat een meer structurele
vorm voor samenwerking niet nodig is? (blz. 5).Nee.Praktijkervaringen leren dat meer structurele vormen van samenwerking
binnen en tussen gemeenten (bijvoorbeeld in regionaal verband) tot een verbetering
van de handhavingspraktijk kunnen leiden. Dit geldt voor de handhaving
van de milieuregelgeving, maar ook voor de handhaving op r.o.-gebied. Structurele
samenwerking biedt mogelijkheden voor professionalisering van de handhavingsorganisatie
en voor een meer effectieve en efficiënte inzet van mensen en middelen.
Daarom is het ook positief dat bij de bestuursovereenkomsten over de samenwerking
bij de milieuwethandhaving aspecten van de r.o.-handhaving worden betrokken. 22Wordt bij het opsporen van overtredingen gebruik gemaakt van luchtfotografie?
(blz. 5).Ja, indien een gemeente extra geld heeft gereserveerd voor de handhaving
(ruim 21% van de onderzochte gemeenten), dan wordt in het algemeen het grootste
deel aan het maken van luchtfoto's besteed. 23Wat is de oorzaak van het feit dat een aanzienlijk percentage van
de overtredingen binnen de gemeentegrenzen onopgemerkt blijft? (blz. 5).De gemeenten hebben relatief weinig formatieplaatsen gereserveerd voor
het uitoefenen van de verschillende handhavingstaken. 62.8% van de onderzochte
gemeenten heeft 1 fte of minder gereserveerd voor de controle van het handhavingsbeleid
en ruim 75% 1 fte of minder voor sanctionering. Daarnaast blijkt ruim meer
dan 70% van de gemeenten niet te beschikken over een opsporingsambtenaar.
De speciaal voor handhaving gereserveerde middelen, naast de personeelskosten
en het maken en het actualiseren van bestemmingsplannen, zijn beperkt. Zo
blijkt slechts 21.3% van de gemeenten extra middelen te hebben gereserveerd.
Deze extra bedragen variëren tussen de f 5000,– en f 15 000,–.
Bovendien blijkt slechts 25,2% van de gemeenten te beschikken over een op
schrift gesteld handhavingsbeleid.Uit deze gegevens kan de conclusie worden getrokken dat de handhavingsorganisatie
in veel gemeenten te wensen overlaat, waardoor een aanzienlijk percentage
van de overtredingen niet wordt opgemerkt. 24Gegevens over het aantal vastgestelde overtredingen werden over 1997
niet bijgehouden. Dat geldt ook voor de inzet van handhavingsinstrumenten.
In hoeverre is op dit gebied inmiddels verbetering opgetreden? Welke acties
heeft het rijk ondernomen?Zijn gemeenten verplicht om het aantal overtredingen systematisch
bij te houden? Zo nee, hoe kan dan vastgesteld worden of de gemeenten hun
wettelijke handhavingstaak adequaat invullen? (blz. 5).Door het rijk is (nog) geen nieuw landsdekkend onderzoek verricht als
vervolg op het in de Rapportage weergegeven onderzoek naar de algemene stand
van zaken van het handhavingsbeleid en de handhavingsorganisatie in de gemeenten.
Daarom kan, bij gebrek aan landsdekkende gegevens hierover, niet worden aangegeven
of landelijk gezien inmiddels verbetering is opgetreden in het bijhouden door
gemeenten van aantallen vastgestelde overtredingen en bij de inzet van handhavingsinstrumenten.
Gemeenten zijn overigens niet verplicht om het aantal overtredingen systematisch
bij te houden.Wel is het zo dat in de doorlichtingsonderzoeken, die in een aantal daartoe
geselecteerde gemeenten plaats vinden, door middel van zowel dossier- als
veldonderzoek kan worden vastgesteld of de betreffende gemeenten hun wettelijke
handhavingstaak adequaat invullen.In het kader van de bestuursovereenkomsten op het gebied van de milieuwethandhaving
(zie ook de antwoorden op de vragen 15, 46 en 48) zijn in een aantal gevallen
aanzetten gegeven voor rapportages door de deelnemende gemeenten
over de uitvoering van hun handhavingstaken op het gebied van de ruimtelijke
ordening. Hierdoor kan in de toekomst een beeld gevormd worden van het handhavingsniveau
in de betreffende gemeenten. 25Hoe beoordeelt de regering de praktijk dat overleg met de overtreder
de eerste voorkeur heeft van de gemeenten? (blz. 6).Positief, ervan uitgaande dat dit de eerste stap is om aan de overtreding
een einde te maken. 26, 27 en 28Bestaat de mogelijkheid om in het kader van het rijkstoezicht bij
de gemeenten aan te dringen op een bestuurspraktijk waarin van gedogen zo
min mogelijk sprake is, laat staan van stilzwijgend gedogen dat helaas nog
steeds gemeengoed is? (blz. 6).Vindt de regering het uit een oogpunt van handhaving een vooruitgang
dat in plaats van stilzwijgend er nu steeds meer schriftelijk gedoogd wordt?
Wat zijn de belangrijkste redenen voor stilzwijgend en schriftelijk gedogen?
(blz. 6).Impliceert het feit dat gemeenten ad hoc beslissen over het al dan
niet gedogen in concrete gevallen geen grote rechtsongelijkheid voor burgers
en daarmee verlies aan geloofwaardigheid van het beleid? Hoe staat het in
dit kader met het beleid op rijksniveau? Op welke wijze denkt de regering
dit probleem aan te pakken? (blz. 6).Zowel uit het rijksbeleid (zie onder andere de brief van de minister van
Justitie van 31 oktober 1996 aan de Tweede Kamer over Gedogen in Nederland,
Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997, 25 085) als uit de jurisprudentie
kan worden afgeleid dat handhavend optreden van een bestuursorgaan tegen een
illegale situatie regel hoort te zijn. Alleen in uitzonderingsgevallen kan
gedogen aanvaardbaar zijn. Daarbij heeft schriftelijk gedogen uit een oogpunt
van zorgvuldigheid en duidelijkheid bij de belangenafweging, rechtsgelijkheid,
rechtsbescherming en geloofwaardigheid van bestuur de voorkeur. Via schriftelijk
gedogen kan bovendien expliciet een traject worden vastgelegd waarlangs de
gewenste norm-conforme situatie na verloop van tijd wordt bereikt.In het kader van het rijkstoezicht op de naleving van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening worden gemeenten in voorkomende gevallen op deze regel gewezen, bijvoorbeeld
bij het bespreken van de resultaten van de in de Rapportage vermelde doorlichtingsonderzoeken.Door gemeenten worden overigens vele redenen genoemd waarom gedogen van
r.o.-overtredingen plaatsvindt. Enkele van de meest voorkomende zijn het gedogen
in afwachting van legalisatie en gedogen van erfenissen uit het verleden.Voor deze twee redenen biedt de handhavingsjurisprudentie enige ruimte.
Uit jurisprudentie kan worden afgeleid dat een gemeente van handhavend optreden
mag afzien, wanneer er zicht op is dat de overtreding door middel van een
aanpassing van het bestemmingsplan of een vrijstellingsprocedure kan worden
gelegaliseerd.Erfenissen uit het verleden kunnen het gevolg hebben dat een gemeente
in redelijkheid niet meer handhavend mag optreden. In die situaties moet helaas
worden geconstateerd, dat het gemeentebestuur de overtreding in het verleden
reeds heeft toegestaan of heeft laten lopen. 29Welke maatregelen worden overwogen om de toepassing van handhavingsinstrumenten
door gemeenten te stimuleren, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve zin?
(blz. 6). Voor de stimulering van de toepassing van de handhavingsinstrumenten is
het belangrijk dat gemeenten op de hoogte zijn van de mogelijkheden die het
huidige instrumentarium biedt. De «conclusies en aanbevelingen»
behorende bij de afronding van een gemeente-onderzoek lenen zich hiervoor.
Bovendien zal door middel van het tonen van goede voorbeelden, ondermeer via
het blad Handhaving, aandacht worden geschonken aan succesvolle handhavingsacties
op het gebied van ruimtelijke ordening. 30, 31 en 32Hoe verhouden zich in de prioriteitsstelling van het ministerie en
de inspecties ruimtelijke ordening de aandacht voor de handhaving van het
ruimtelijk beleid en de aandacht voor de actualiteit van de bestemmingsplannen?
(blz. 6).Wordt overwogen om, gezien het belang van actuele bestemmingsplannen
voor een effectieve handhaving van zowel ruimtelijk als milieubeleid, sancties
in te stellen op het niet tijdig actualiseren van bestemmingsplannen? (blz.
6).Is de regering van oordeel dat er, de jongste wijziging van de Wet
op de ruimtelijke ordening(WRO) mede in beschouwing genomen, voldoende prikkels
(zullen) bestaan om te bevorderen dat gemeenten meer stelselmatig voldoen
aan de op hen rustende verplichting van atikel 33 van de WRO, een bestemmingsplan
eens in de tien jaren te herzien? (blz. 6).Bij de mondelinge behandeling in de Tweede Kamer van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) dat reeds behandeld
en aanvaard is door de Eerste Kamer (Eerste Kamer, vergaderjaar 1998–1999,
25 311, nr. 207), heb ik het belang van actuele bestemmingplannen benadrukt.
Het actueel houden van bestemmingsplannen wordt langs verschillende wegen
gestimuleerd. In de eerste plaats wordt gewezen op de steeds verdergaande
ontwikkelingen in logistieke zin (automatisering en digitalisering van bestemmingsplannen),
die de uitvoeringspraktijk ten aanzien van het actualiseren van bestemmingsplannen
aanzienlijk vergemakkelijken. Daarnaast wordt met de inwerkingtreding van
genoemd wetsvoorstel tot wijziging van de WRO voorzien in een stimulans voor
gemeenten om hun bestemmingsplannen actueel te houden. Het nieuwe artikel
19, vierde lid, bepaalt dat geen vrijstelling ex artikel 19, eerste lid, mag
worden verleend, indien een gemeente niet ófwel aan de herzieningsplicht
van artikel 33 van de wet heeft voldaan, ófwel van gedeputeerde staten
vrijstelling heeft gekregen van die herzieningsplicht, ófwel aantoonbaar
een aanvang heeft gemaakt met de procedure tot herziening van het bestemmingsplan.In het kader van het door mij aangekondigde project fundamentele herziening
van de WRO zal ik nadrukkelijk aandacht geven aan de mogelijkheden in de sfeer
van regelgeving op het punt van een adequaat mechanisme voor het actueel houden
van bestemmingsplannen. 33Ondanks het gebrek aan handhaving geven gemeenten te kennen verantwoordelijk
te willen blijven voor de handhaving. Hoe staat de regering daar tegenover?
Hoe staat de regering tegenover de door de gemeenten bepleite (tijdelijke)
financiële regeling?Kunnen samenwerkingsafspraken tussen gemeenten, zoals onlangs in
enkele regio's overeengekomen, in voldoende mate gebrek aan menskracht en
financiën ondervangen? (blz. 6).De handhaving behoort, zoals reeds is verwoord in een brief van 14 oktober
1993 van een van mijn voorgangers aan de voorzitter van uw Kamer, tot de primaire
verantwoordelijkheid van de gemeenten. Het gaat immers om hun eigen ruimtelijke
plannen. De inspecties van de ruimtelijke ordening moeten zich
in eerste plaats richten op de doorwerking en handhaving van het ruimtelijk
beleid waarvoor het rijk een bijzondere eigen verantwoordelijkheid heeft en
daarnaast de voorwaarden helpen scheppen voor een goede handhaving van de
eigen plannen van de gemeenten.In de onderzoeksresultaten en het niet positieve beeld van de handhavingspraktijk
zie ik aanleiding om de primaire verantwoordelijkheid voor de handhaving van
het ruimtelijk bestuursrecht nader te bezien in de aangekondigde fundamentele
herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening.Vooralsnog zie ik niets in een financiële regeling. De gemeenten
geven zelf aan de eerste verantwoordelijkheid te willen dragen voor de handhaving,
en zullen de daarmee samenhangende kosten uit eigen middelen moeten bekostigen. 34 en 35Het beeld is ondanks enkele verhoogde beleidsinspanningen nog steeds
niet rooskleurig. Op welke termijn verwacht de regering tot betere resultaten
te komen? Van welke maatregelen verwacht zij in dezen concrete resultaten?
(blz. 7).Op welke wijze zal het rijk de vinger aan de pols houden bij provincies
en gemeenten; met andere woorden hoe denkt de regering te stimuleren dat deze
hun handhavingsbeleid, -organisatie en instrumentarium op meer systematische
wijze vormgeven? (blz. 7).Aan de hand van een opnieuw uit te voeren landsdekkend onderzoek, in 2001,
verwacht ik de Kamer concrete resultaten te kunnen melden. Deze worden nagestreefd
door middel van stimulerende activiteiten, het verhogen van het aantal (herhalings-)onderzoeken
en het uitbrengen van een jaarlijkse rapportage aan de Kamer. Ik zal mij in
het kader van de fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening
ook op de wenselijkheid van verdere maatregelen beraden. 36Kan aan gemeenten een compensatieverplichting worden opgelegd of,
indien daartoe een wettelijke grondslag vereist is, een dergelijke verplichting
in de wet worden opgenomen (vergelijk herplantschade uit de Boswet)? (blz.
7).De Wet op de Ruimtelijke Ordening kent geen «automatische»
compensatieverplichting in geval van overtredingen van voorschriften op het
gebied van de ruimtelijke ordening, noch voor de overtreder noch voor een
gemeente (bijvoorbeeld in geval van het gedogen van een overtreding). Wel
kunnen compenserende maatregelen een rol kunnen spelen bij de afweging door
een gemeentebestuur om een illegale situatie al dan niet te gedogen.Bij de voorstellen tot uitbreiding van het gemeentelijk sanctieinstrumentarium
zal de mogelijkheid voor invoering van een compensatieverplichting mede worden
betrokken, bij voorkeur uiteraard vooraf, niet achteraf. 37In welke mate volgen gemeenten bij vaststelling van illegale bouwwerken
de Belgische aanpak (sloop)? (blz. 7).De Belgische aanpak heeft betrekking op de daadwerkelijke hantering door
de verantwoordelijke minister van Vlaanderen van zijn bevoegdheid om tot sloop
van een illegaal bouwwerk over te gaan; en wel in gevallen waarin overtreder
en gemeente (na rechterlijk vonnis) nalatig zijn gebleken om aan de illegale
situatie een einde te maken. In ons decentrale stelsel zijn, in geval van de bouw van een illegaal
bouwwerk, thans uitsluitend gemeenten bevoegd om de overtreder door middel
van toepassing van bestuursdwang of het opleggen van een dwangsom te gelasten
om aan de illegale situatie een einde te maken.In gevallen waarin de overtreder niet aan het verzoek van de gemeente
tegemoet komt, kan de gemeente daadwerkelijk tot sloop van het bouwwerk of
inning van de dwangsom over gaan. Voorzover bekend lijken de sloopactiviteiten
van gemeenten zich in de praktijk te beperken tot de kleinere illegale bouwwerken.
Een eventuele verandering in de bevoegdheden kan aan de orde komen in het
kader van de fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. 38, 39, 40, 42Wat is de actuele stand van zaken van de voorbereidingen voor de
uitbreiding van het gemeentelijk sanctie-instrumentarium? (blz. 7).Wat zijn de vorderingen in het overleg tussen de ministers van VROM
en van Justitie met betrekking tot sancties uit hoofde van de Wet economische
delicten? Wat is de stand van zaken met betrekking tot de voortgang in het
onderzoek naar de invoering van de bestuurlijke transactie en de koppeling
met de Wet economische delicten? (blz. 7).Kan het overleg met het ministerie van Justitie om overtredingen
van bestemmingsplanvoorschriften te sanctioneren via de Wet economische delicten
met bekwame spoed worden afgerond om het op de kortst mogelijke termijn daarheen
te leiden dat de vereiste wijziging van de Wet op de ruimtelijke ordening
in gang wordt gezet? (blz. 8).Op welke wijze zal het sanctiebeleid (geldboetes) vorm worden gegeven
in gevallen waarbij geen sprake is van een relatie tussen de overtreding en
direct meetbare economische winst voor de overtreder? (blz. 8).Met het Ministerie van Justitie wordt overleg gevoerd over de vraag of
overtredingen van bestemmingsplannen als economisch delict kunnen worden aangemerkt.
Indien het antwoord op deze vraag positief zal luiden, zal worden bevorderd
dat deze overtredingen onder de werkingssfeer van de Wet op de economische
delicten worden gebracht.Dat zal dan geschieden in het kader van de komende fundamentele herziening
van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. De resultaten van de fundamentele herziening
zullen nog in deze kabinetsperiode aan de Tweede Kamer worden voorgelegd.
In geval een overtreding van een bestemmingsplan als economisch delict kan
worden aangemerkt, zal het Ministerie van Justitie, uiteraard in overleg met
alle betrokkenen, verder bezien of het wenselijk is de strafrechtelijke transactiebevoegdheid
in handen van het bestuur als een nieuw handhavingsinstrument voor het ruimtelijk
ordeningsrecht te introduceren. De introductie daarvan zal afhankelijk zijn
van de resultaten van de ervaringen die de betrokken bestuursorganen en het
openbaar ministerie gedurende een proefperiode van tweeënhalf jaar, die
waarschijnlijk zal ingaan tijdens de eerste helft van het jaar 2000, zullen
opdoen met de strafrechtelijke transactie op het terrein van het milieu. De
Minister van Justitie streeft ernaar het ontwerp- Transactiebesluit milieudelicten,
dat deze materie regelt, in september van dit jaar aan de ministerraad aan
te bieden. 41Is bekend hoe gemeenten staan tegenover de koppeling aan de Wet economische
delicten? Heeft een dergelijke koppeling niet alleen zin als gemeenten hun
handhavingstaak ter hand nemen? Zijn er cijfers bekend over een eventuele
strafrechtelijke vervolging? (blz. 8).Uit onder andere een brief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
aan mijn ambtsvoorganger van 5 maart 1998 blijkt dat gemeenten in beginsel
positief staan tegenover een mogelijke uitbreiding van de instrumenten
met die uit de Wet op de economische delicten (zie ook het antwoord op de
vragen 38, 39, 40 en 42) om handhavend te kunnen optreden tegen overtredingen
van bestemmingsplanvoorschriften. Uiteraard is een dergelijke uitbreiding
alleen zinvol als gemeenten de instrumenten in de praktijk ook ter hand nemen
en er een goede afstemming en samenwerking met het openbaar ministerie plaatsvindt.Er zijn bij het openbaar ministerie geen exacte cijfers bekend over het
aantal gevallen waarin strafrechtelijk is opgetreden tegen overtredingen van
bestemmingsplanvoorschriften. Wel bestaat de indruk dat tot dusverre niet
meer dan incidenteel strafrechtelijke vervolging daartegen is ingesteld.Dat is vermoedelijk het gevolg van het feit dat gemeenten weinig overtredingen
terzake aan het openbaar ministerie voorleggen en dat het strafrechtelijk
instrumentarium beperkt is. 45In hoeverre is bij de gemeenten die betrokken zijn geweest bij de
doorlichtingsonderzoeken, sprake van een meer geïntegreerd ruimtelijke
ordenings- en milieubeleid, of de intentie daartoe? (blz. 9).Tot op heden is het geïntegreerd ruimtelijke ordenings- en milieubeleid
geen onderwerp van onderzoek geweest. In de toekomst zal dit een thema worden,
in relatie tot de uitvoering van de bestuursovereenkomsten milieuhandhaving. 47De meeste provincies zien slechts een terughoudende, stimulerende,
ondersteunende rol voor zichzelf op het gebied van handhaving. De provincie
Utrecht heeft bijvoorbeeld het afgelopen jaar op dit terrein geen acties ondernomen.
Deze provincie wil met Noord-en Zuid-Holland tot een uniforme aanpak komen.
Acht de regering dit kansrijk gezien het feit dat beide laatstgenoemde provincies
ook geen activiteiten hebben ondernomen? Kan dan niet beter worden aangesloten
bij provincies die wèl actie hebben ondernomen? (blz. 9).Naar aanleiding van de uitspraak door de Afdeling bestuursrechtspraak
in de zaak Krabbe Beton (de provincie heeft geen formele bevoegdheid op het
gebied van het toezicht op de naleving van de Wet op de Ruimtelijke Ordening)
heb ik alle Colleges van Gedeputeerde Staten in een brief gevraagd deze uitspraak
niet als een beletsel te zien voor het vervullen van preventieve, stimulerende
en regisserende activiteiten. Ik wil samenwerking op deze drie activiteiten
stimuleren door de provincies goede praktijkvoorbeelden aan te reiken vanuit
andere provincies. 49Is de regering bereid de Kamer op de hoogte te houden van de activiteiten
op het gebied van de doorlichtingsonderzoeken en de resultaten van de genoemde
afspraken? (blz. 9).Ja, ik ben voornemens jaarlijks een rapportage over de activiteiten met
betrekking tot de handhaving van het ruimtelijk beleid aan te bieden aan de
Tweede Kamer. De stand van zaken van de doorlichtingsonderzoeken en de resultaten
van de genoemde afspraken zullen onderdeel uitmaken van deze rapportage. 50Is de regering nog steeds van mening dat zonder wettelijke aanpassing
de handhavingspraktijk werkelijk verbeterd kan worden? Hoe beargumenteert
zij deze mening? (blz. 9). Neen. In aansluiting op mijn voornemens tot uitbreiding van het gemeentelijk
sanctie-instrumentarium (zie de antwoorden op de vragen 38, 39, 40 en 42),
de door mij voorgenomen ontwikkeling van regelgeving voor het actueel houden
van bestemmingsplannen (zie de antwoorden op de vragen 30, 31 en 32) en mijn
voornemen om te bezien of en waar de provincie een wettelijke taak kan krijgen
bij de ro.-handhaving (zie de antwoorden op de vragen 2, 3, 4, 43 en 44),
zal ik in het kader van de fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening bezien of voor een verbetering van de handhavingspraktijk verdere
wettelijke aanpassingen noodzakelijk zijn. 52Zijn er verschillen in effectiviteit van de toegepaste handhavingsmethoden?
Blijven bepaalde overtredingen (bijvoorbeeld overtredingen in het buitengebieden,
overtredingen bij bepaalde typen gebouw) structureel vaker onontdekt? (blz.
12, tabellen 4 en 5).Zoals uit de rapportage blijkt, wordt het piepsysteem, als handhavingsmethode,
door de gemeenten het meest gebruikt. Dit systeem is effectief noch eenduidig.Uit onderzoek is gebleken dat overtredingen van de voorschriften in bestemmingsplannen
buitengebied het meest onopgemerkt blijven. Dit hangt samen met een geringe
capaciteit van de buitendienst bij de gemeenten én met het feit dat
het piepsysteem minder snel in werking treedt in het buitengebied dan binnen
de bebouwde kom. 53Kan een schatting gemaakt worden van de kosten die gepaard gaan aan
een adequaat handhavingsniveau? In welke mate zijn er inverdieneffecten bij
de handhavingskosten als bestemmingsplannen actueel zijn en een handhavingsparagraaf
hebben? (blz. 12, tabel 6).Per gemeente zal de hoogte van de kosten ten behoeve van een adequaat
handhavingsniveau variëren. Deze variatie hangt samen met de omvang van
de gemeente en het hebben van weinig of veel buitengebied.Het actualiseren van bestemmingsplannen, het introduceren van een handhavingsparagraaf
en het op peil brengen en houden van een qua omvang toegesneden handhavingsorganisatie
, kosten geld. Dat deze investering later volledig kan worden terugverdiend
in financieel opzicht, is niet altijd aantoonbaar. Wel zullen inverdien-effecten
van immateriële aard optreden, namelijk minder overtredingen en minder
gedogen. 54Hoe wil de regering bevorderen dat handhaving niet langer grotendeels
afhankelijk blijft van het controleren naar aanleiding van klachten (piepsysteem)?
(blz. 12).Via stimulering en overtuiging door middel van onder andere de doorlichtingsonderzoeken
wil ik de handhavingsorganisatie en het daarbij behorende handhavingsbeleid
bij de gemeente zo sterk verbeteren, dat handhaving niet langer grotendeels
afhankelijk is van het controleren naar aanleiding van klachten. Voorts bezin
ik mij in het kader van de fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening op wettelijke prikkels ter bevordering van een adequaat handhavingsniveau
bij gemeenten. 55Blijkens tabel 7 geven 74 van de 113 gemeenten op, dat tot maximaal
20% van de gevallen gedoogd wordt. Houdt dit in, dat in minimaal 80% van de
gevallen niet gedoogd wordt? Hoe verhoudt zich dit tot de in de brief van de minister gerapporteerde bevindingen over de handhaving van het
ruimtelijk beleid? (blz. 13).Ja, inderdaad mag uit tabel 7 worden geconcludeerd dat 74 van de 113 gemeenten
minimaal 80% van de gevallen niet gedoogt. Echter wel met de kanttekening
dat het in de bewuste tabel gaat om geconstateerde overtredingen. Zonder deze
nuancering zou een vertekend beeld van de werkelijkheid worden gegeven, immers
uit de onderstaande tabel, tabel 5 uit de rapportage, blijkt dat een groot
percentage van de gevallen niet wordt geconstateerd. Percentage
van de overtredingen dat wordt opgemerktPercentageAantal 0–20%
van de overtredingen wordt opgemerkt 23.9 27 20–40%
van de overtredingen wordt opgemerkt 14.2 16 40–60%
van de overtredingen wordt opgemerkt 29.2 33 60–80%
van de overtredingen wordt opgemerkt 23.0 27 80–100%
van de overtredingen wordt opgemerkt 6.2 7 Niet
mogelijk om een schatting te maken 3.5 4 Totaal10011356Hoe snel worden overtredingen vastgesteld nadat deze begaan zijn?
Hoe vaak komt het voor dat overtredingen gedoogd moeten worden omdat ze verjaard
zijn? (blz. 13).Op de eerste vraag valt geen eenduidig antwoord op te geven.Op basis van indrukken uit de praktijk en de literatuur kan worden afgeleid
dat de snelheid van het vaststellen van overtredingen afhankelijk is van een
alerte, actieve en goed geëquipeerde handhavingsorganisatie binnen een
gemeente. Ook de bestuurlijke bereidheid in een gemeente om te handhaven lijkt
de motivatie om overtredingen (snel) op te sporen te beïnvloeden.In het antwoord op vraag 55 wordt weergegeven hoe vaak gemeenten menen
te gedogen. Over het percentage «onontkoombare» gedooggevallen
ontbreekt het mij aan gegevens. 57Is de regering van plan, gezien de resultaten van de steekproef,
meer systematisch doorlichtingsonderzoeken te houden? (blz. 14, bijlage II).Ja, het aantal (doorlichtings)onderzoeken bij gemeenten zal in 1999 worden
uitgebreid, met als doel de handhavingspraktijk in de gemeenten te verbeteren. 58In antwoord op kamervragen over permanente bewoning van vakantiehuizen
(Aanhangsel 1998–1999, nr. 436), stelt de minister op 4 december 1998
dat het succesvol beëindigen van permanente bewoning van recreatieverblijven
in de praktijk bij enkele gemeenten lastig uitvoerbaar blijkt. Ook in de bijlage
bij de rapportage wordt Lienden genoemd. Waarom stelt de regering in de rapportage
geen aanvullende maatregelen voor om deze illegale bewoning tegen te gaan?
Is zij bereid in het kader van de handhaving ruimtelijk beleid alsnog voorstellen
te doen in reactie op het door gemeenten gevoerde gedoogbeleid en de belemmerende
werking hiervan op de effectiviteit van de handhaving? (blz. 16). De basis voor het succesvol beëindigen van permanente bewoning van
recreatiewoningen ligt in een actueel en adequaat bestemmingsplan. Verder
is een voorwaarde voor een succesvol optreden dat de gemeente over een helder
handhavingsbeleid beschikt en op grond hiervan alert en daadwerkelijk handelt.
Flankerende maatregelen kunnen het beleid van een gemeente ondersteunen, zoals
het sluiten van convenanten met recreatiebedrijven, het geven van goede voorlichting
en samenwerking in de handhaving. In de publicatie «Wonen of recreëren»
van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (Groene Reeks nr. 123) worden
gemeenten bouwstenen voor een goede aanpak aangereikt. Ook door de inspecties
en de provincies worden gemeenten regelmatig op mogelijkheden gewezen om permanente
bewoning van recreatiewoningen te voorkomen en te bestrijden.Ondanks de aanwezigheid van bovenvermelde basisvoorwaarden in een aantal
gemeenten, blijkt de beëindiging van permanente bewoning in de praktijk
moeilijk uitvoerbaar. Vaak is het moeilijk om permanente bewoning aannemelijk
te maken (in het bestuursrechtelijke spoor) of te bewijzen (in het strafrechtelijke
spoor). Het proces van opsporing tot en met beëindiging blijkt voor gemeenten
een tijdrovende, complexe en kostbare zaak.Daarom wordt in gemeentelijke kring gestudeerd op mogelijkheden voor alternatieve
of aanvullende maatregelen.Ik ben bereid dergelijke mogelijkheden te helpen vinden en ondersteunen.Bovenvermelde uitvoeringsproblemen mogen voor gemeenten overigens geen
reden zijn om permanente bewoning van recreatiewoningen op zijn beloop te
laten of te gedogen.Dit geldt temeer in gebieden waarvoor op basis van het nationaal en/of
provinciaal ruimtelijk beleid een restrictief beleid geldt of die deel uitmaken
van de ecologische hoofdstructuur.Daarom zal de inspectie van de ruimtelijke ordening in voorkomende gevallen
bij de gemeenten blijven aandringen om aan permanente bewoning van recreatiewoningen
een einde te maken. 59Worden er naast Noord-Oost Twente meer pilots voorzien voor gebiedsgerichte
aanpak van de handhaving? (blz. 20).Ja, en niet alleen pilots. Initiatieven op het gebied van de gebiedsgerichte
aanpak van de handhaving zijn op te splitsen in een integrale aanpak –
rode, groene, grijze en blauwe handhaving – en de de niet-integrale
aanpak, alleen ruimtelijke ordening.In de provincie Limburg werken al weer enige jaren 11 gemeenten samen,
in het kader van het project ROM-Mergelland, aan een integrale gebiedsgerichte
aanpak van de handhaving. Ook de gemeenten Lingewaal, Neerijnen en Geldermalsen
hebben gekozen voor zo'n integrale gebiedsgerichte aanpak.In Noord-Groningen is gestart met het project «leren kijken».
Bij dit project zijn zes gemeenten, provincie, regiopolitie, regioraad en
de Inspectie voor de Ruimtelijke Ordening betrokken. Het doel van dit project
is de handhaving van speciaal kwetsbare, cultuurhistorische waardevolle delen
van het buitengebied aan te pakken. Dit project moet uiteindelijk resulteren
in een integrale aanpak van de handhaving. In het Waddengebied wordt al weer
enige tijd gewerkt conform een integrale gebiedsgerichte aanpak.Daarnaast is er sprake van niet-integrale regionale en gebiedsgerichte
aanpakken in Noord-Midden Limburg, Brabant Noord-Oost, politieregio Midden-
en West-Brabant. In Alblasserwaard-Vijfherenlanden is een onderzoek
gestart naar samenwerkingsmogelijkheden tussen de gemeenten en andere handhavende
instanties. 60In hoeverre maakt in andere provincies dan Noord-Brabant de aandacht
voor de kwaliteit van het landschap integraal onderdeel uit van het handhavingsbeleid?
Is al besloten of er een landelijk project gestart zal worden? Zo ja, wie
zullen daarvan dan deel uitmaken? (blz. 22).In de provincie Groningen en in de regio West-Veluwe/Gelderse Vallei zijn
projecten gestart ter bescherming van landschappelijke kwaliteiten. De provincie
Noord-Holland is gestart met het inventariseren van de mogelijkheden om een
dergelijk beleid vorm te geven. Het Platform Groene Hart, dat delen van drie
Randstadprovincies beslaat, heeft een Voorbeeldplan Groene Hart ontwikkeld
waarin de handhaving van de kwaliteit van het Groene Hart is opgenomen.Een landelijk project is nog niet gestart. In de Startnota Ruimtelijke
Ordening 1999 «De ruimte van Nederland» wordt echter veel aandacht
besteed aan de trends/dilemma's, ruimtelijke visie en beleidsuitgangspunten
betreffende de kwaliteit van het landschap.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk XNoot1Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GL), Van Gent (GL), Oplaat (VVD),
Van der Staaij (SGP), Schoenmakers (PvdA), Udo (VVD) en vacature PvdA.Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA), Valk (PvdA),
Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Giskes
(D66), M. B. Vos (GL), Halsema (GL), Niederer (VVD), Van 't Riet (D66),
Spoelman (PvdA), Voorhoeve (VVD) en Waalkens (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-XI-67.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl