Goedkeuring van het op 28-11-2003 totstandgekomen Aanvullend Protocol inzake ontplofbare oorlogsresten (Protocol V) (Trb. 2004, 227); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29848, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29848-(R1775) nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. Het Conventionele Wapens Verdrag (CWV)3. Voorbereiding en verloop van de onderhandelingenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGPreambuleArtikel 1: Algemene bepaling en werkingssfeerArtikel 2: BegripsomschrijvingenArtikel 3: Ruiming, verwijdering of vernietiging van ontplofbare
oorlogsrestenArtikel 4: Het registreren, bijhouden en verzenden van
informatieArtikel 5: Andere voorzorgsmaatregelen voor de bescherming
van de burgerbevolking, individuele burgers en burgerobjecten tegen de risico's
en gevolgen van ontplofbare oorlogsrestenArtikel 6: Bepalingen voor de bescherming van humanitaire
missies en organisaties tegen de gevolgen van ontplofbare oorlogsrestenArtikel 7: Bijstand ten aanzien van bestaande ontplofbare
oorlogsrestenArtikel 8: Samenwerking en bijstandArtikel 9: Algemene preventieve maatregelenArtikel 10: Overleg van de Hoge Verdragsluitende PartijenArtikel 11: NalevingTechnische BijlageIII. KoninkrijkspositieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29848Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 848 (R 1775)Goedkeuring van het op 28 november 2003 te Genève totstandgekomen
Aanvullend Protocol inzake ontplofbare oorlogsresten (Protocol V), gehecht
aan het op 10 oktober 1980 te Genève totstandgekomen Verdrag inzake
het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens
die geacht kunnen worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende
werking te hebben (Trb. 2004, 227)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. InleidingHet advies van de Raad van State van het Koninkrijk wordt niet openbaar
gemaakt, omdat het zonder meer instemmend luidt (artikel 25a, vijfde lid j°
vierde lid, onder b, van de Wet op de Raad van State).Het nieuwe Protocol bij het op 10 oktober 1980 te Genève totstandgekomen
verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele
wapens die geacht kunnen worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende
werking te hebben (Trb. 1981, 154; hierna te noemen het CWV), betreft maatregelen
in post-conflictsituaties die de gevaren van ontplofbare oorlogsresten tot
een minimum moeten beperken. Tijdens de Bijeenkomst van verdragspartijen die
op 27 en 28 november 2003 in Genève werd gehouden, kon consensus
worden bereikt over dit juridisch bindende instrument, dat als Protocol V
aan het CWV werd toegevoegd. Over het verloop van de onderhandelingen over
dit Protocol werd de Tweede Kamer geïnformeerd bij brieven van 7 december
2001 (Kamerstukken II 2001–2002, 28 000 V, nr. 37), 15 maart
2002 (Kamerstukken II 2001–2002, 28 000 V, nr. 50), 15 mei
2003 (Kamerstukken II 2002–2003, 28 600 V, nr. 63) en 5 februari
2004 (Kamerstukken II 2003–2004, 29 200 V, nr. 61).Het Protocol is het eerste juridisch bindende wapenbeheersingsinstrument
dat sinds 1996 te Genève tot stand is gekomen. Het draagt bij aan het
verminderen van het humanitaire leed dat wordt veroorzaakt door niet-ontplofte
oorlogsresten, zoals clustermunitie of granaten, en door achtergelaten munitie,
die na afloop van een conflict een gevaar voor de bevolking blijven vormen.
Ook maatregelen inzake het voorkómen van ontplofbare oorlogsresten
komen aan de orde. Het Protocol kan worden gezien als een aanvulling op de
reeds bestaande instrumenten van het internationaal humanitair oorlogsrecht.Nederland heeft, ondermeer als opsteller van de concept-verdragstekst
en als voorzitter van de onderhandelingen, een belangrijke rol gespeeld bij
de totstandkoming van dit Protocol. 2. Het Conventionele Wapens Verdrag (CWV)Het CWV trad op 2 december 1983 in werking. Het Koninkrijk heeft
het Verdrag op 18 juni 1987 voor Nederland aanvaard, waarna het op 18 december
1987 voor Nederland in werking is getreden. Het Verdrag bevat een verbod of
de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens die geacht
kunnen worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende
werking te hebben. Het CWV is een raamverdrag met afzonderlijke protocollen
voor verschillende soorten conventionele wapens. Het verdrag regelt ondermeer
de werkingssfeer, toetreding tot het verdrag, de toetsing en de eventuele
herziening ervan. De protocollen bevatten bepalingen over specifieke categorieën
conventionele wapens.Het Verdrag telde oorspronkelijk drie protocollen. Protocol I betreft
niet-waarneembare deeltjes, met een verbod op het gebruik van wapens die als
belangrijkste effect hebben verwonding door middel van kleine deeltjes die
in het menselijk lichaam niet kunnen worden waargenomen met behulp van röntgenapparatuur.
Protocol II verbiedt of beperkt het gebruik van mijnen, valstrikmijnen of
andere mechanismen. Protocol III betreft het verbod of de beperking van het
gebruik van brandwapens. Op 13 oktober 1995 kwam te Wenen als aanvulling
op het CWV het Protocol IV inzake blindmakende laserwapens (Trb. 1996, 261)
tot stand. In 1996 werd overeenstemming bereikt over de herziening van Protocol
II, dat aanzienlijk werd uitgebreid (verder te noemen: Geamendeerd Protocol
II; zie Trb. 1996, 260). Tijdens de tweede Toetsingsconferentie van het CWV
kon consensus worden bereikt over een verdere uitbreiding van het Verdrag
zelf. Er werd besloten de reikwijdte van alle bestaande CWV-protocollen te
verruimen tot interne conflicten. De hiervoor benodigde wijziging van artikel
1 van het CWV kwam op 21 december 2001 te Genève tot stand (Trb.
2002, 169) (Kamerstukken II 2003–2004, 29 024 (R1740)) en is op
19 mei 2004 voor het Koninkrijk bekrachtigd.Voor een nadere achtergrond met betrekking tot het CWV zij verwezen naar
de Memorie van Toelichting bij het Verdrag (Kamerstukken II 1983–1984,
18 278 (R1248)) en naar de Memorie van Toelichting bij de goedkeuring
van Protocol IV en Geamendeerd Protocol II (Kamerstukken 1997–1998,
25 925 (R1614)).3. Voorbereiding en verloop van de onderhandelingenAan de totstandkoming van het Protocol inzake ontplofbare oorlogsresten
(Protocol V) lag in feite de landmijnenproblematiek ten grondslag.Rond 1990 nam de belangstelling voor de landmijnenproblematiek wereldwijd
sterk toe. In tientallen landen vielen dagelijks burgerslachtoffers door deze
wapens, vaak vele jaren nadat het conflict waarbij de mijnen werden ingezet
al was beëindigd. De landen die door de mijnenproblematiek zijn getroffen
blijken hierdoor ook vaak in de ontwikkeling te worden belemmerd. Mede door
een actieve lobby van internationale NGO's kon in 1996 overeenstemming worden
bereikt tussen de verdragspartijen van het CWV over een amendering van het
Tweede Protocol bij dat Verdrag. Daarbij werden regels voor het gebruik van
anti-personeelmijnen en anti-voertuigmijnen aangescherpt. Een grote groep
landen, waaronder Nederland, deelde echter de mening van de NGO's en het Internationale
Comité van het Rode Kruis dat deze maatregelen onvoldoende waren. Deze
landen streefden naar een totaal verbod op anti-personeelmijnen. Dit resulteerde
in het op 18 september 1997 te Oslo totstandgekomen Verdrag inzake het
verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht
van anti-personeelsmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens (hierna
te noemen het Ottawa Verdrag, Trb. 1998, 65). Het Ottawa Verdrag
heeft sindsdien bewezen dat het een effectief instrument is om de landmijnenproblematiek
terug te dringen.Het bleek echter dat het Ottawa Verdrag onvoldoende mogelijkheden bood
om het hele probleem van niet-ontplofte munitie op te lossen. Het Internationale
Comité van het Rode Kruis (ICRC) toonde op basis van een studie in
Kosovo («Explosive Remnants of War; Clusterbombs and Landmines in Kosovo»,
opgesteld door de Mine-Arms Unit van het ICRC, augustus 2000) aan dat de meerderheid
van de «mijnenslachtoffers» in Kosovo bij nader onderzoek het
slachtoffer bleken te zijn van niet-ontplofte munitie in plaats van landmijnen.
Vooral niet-ontplofte submunities van clusterwapens bleken een groot gevaar
te vormen. Echter, ook niet-ontplofte mortier- en handgranaten en andere munitie
vormden een gevaar, evenals achtergelaten wapens en munitie. Het bleek dat
ontplofbare oorlogsresten ook in vele andere landen grote humanitaire- en
ontwikkelingsproblemen veroorzaken. Omdat de bestaande verdragen, bijvoorbeeld
die ten aanzien van mijnen, geen betrekking hadden op ontplofbare oorlogsresten,
riep het ICRC in het jaar 2000 op tot onderhandelingen over een juridisch
bindend instrument.De keuze voor agendering van dit onderwerp in CWV-kader lag voor de hand.
Dit Verdrag maakt een belangrijk deel uit van het raamwerk van juridische
instrumenten dat regels stelt aan het voeren van een gewapend conflict. De
totstandkoming van het CWV in 1980 bouwde voort op eerder overeengekomen verdragen,
waaronder de Haagse Vredesverdragen uit 1899 (Stb. 1900, 163) en 1907 (Stb.
1910, 73) over de regels inzake het voeren van oorlog op land, de vier Rode
Kruisverdragen van Genève uit 1949 (Trb. 1951, 72–75) en de Additionele
Protocollen betreffende de bescherming van de slachtoffers van internationale
gewapende conflicten uit 1977 (Trb. 1978, 41 en 42). Deze verdragen zijn gebaseerd
op de breed gedragen overeenstemming dat humanitaire overwegingen tijdens
het voeren van oorlog niet uit het oog mogen worden verloren, met andere woorden:
er dient een balans te zijn tussen het nut van de militaire handeling en het
humanitaire leed dat daardoor wordt veroorzaakt.Nederland heeft in het najaar van 2000 het initiatief genomen het onderwerp
te agenderen op de agenda van de Toetsingsconferentie van het Conventionele
Wapens Verdrag. Het werd daarna voorzitter van de besprekingen ter zake en –
in een later stadium – van de onderhandelingen in de Deskundigengroep
over een Vijfde Protocol bij dit Verdrag. In dat kader is door Nederland ook
de concept-verdragstekst opgesteld. Het bewerkstelligen van consensus over
dit onderwerp was daarbij het belangrijkste doel, omdat de zienswijzen van
de diverse CWV-verdragslanden aanvankelijk behoorlijk uiteen liepen.Aanvankelijk streefde Nederland naar een protocol dat in de eerste plaats
zou bijdragen aan het voorkomen van ontplofbare oorlogsresten. Het was de
bedoeling vooral technische eisen te stellen aan de kwaliteit van de munitie
die in een conflict gebruikt mag worden. Overeenstemming over technische eisen
bleek niet haalbaar, mede omdat dit verschillende typen wapens dermate duur
zou maken dat deze voor minder ontwikkelde landen onbetaalbaar zouden worden.
In de tweede plaats werd getracht maatregelen te stellen, die na afloop van
een conflict (post-conflict) zouden moeten voorkomen dat er slachtoffers vallen
door de ontplofbare oorlogsresten die gedurende het conflict zijn ontstaan.
Over de post-conflictaspecten kon wel overeenstemming worden bereikt. Dat
resulteerde in het Vijfde Protocol bij het CWV. Een belangrijk deel van het
Protocol is gewijd aan de bepalingen inzake de ruiming van ontplofbare oorlogsresten
en het voorkomen van slachtoffers na afloop van gevechtshandelingen.
Ook de bepalingen inzake de verantwoordelijkheden van de verschillende verdragspartijen
en het verlenen van bijstand zijn van belang. Overigens komen mogelijke preventieve
maatregelen, dus voorafgaand aan een conflict, aan de orde in generieke bepalingen
in artikel 9 van het Protocol. Deze worden in de – niet-verbindende –
annex bij het Protocol verder uitgewerkt. Ten slotte vormen wapenspecifieke
maatregelen tijdens de bijeenkomsten van de Deskundigengroep van het CWV nog
een onderwerp van overleg.Het was niet op voorhand zeker of de uitonderhandelde concept-verdragstekst
het zou halen als Protocol V bij het CWV. Ten aanzien van de vraag of het
instrument al dan niet juridisch bindend zou moeten zijn hielden met name
de Verenigde Staten een slag om de arm. Omdat de Deskundigengroep besluiten
met consensus dient te nemen, was tot het laatste moment ongewis of een juridisch
bindend instrument werkelijk haalbaar zou zijn. Uiteindelijk werden de landen
het daarover eens en kon het protocol als Protocol V worden toegevoegd aan
het CWV.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGPreambuleHet is niet gebruikelijk dat individuele protocollen bij het CWV een preambule
hebben. De preambule bij het CWV, het raamverdrag, is immers al relevant voor
alle onderliggende protocollen. Op een van de laatste dagen van de onderhandelingen
is echter toch gekozen voor een korte preambule. Daarmee konden overgebleven
meningsverschillen met betrekking tot artikel 9 worden opgelost, zonder de
tekst van dit artikel opnieuw te veranderen. De preambule stelt in de tweede
en derde alinea dat de post-conflictbepalingen van het Protocol juridisch
bindend zijn. De generieke preventieve maatregelen daarentegen die het verbeteren
van de betrouwbaarheid van munitie betreffen, op basis van «best practices»,
zijn vervat in de Technische Annex.Artikel 1: Algemene bepaling en werkingssfeerArtikel 1, eerste lid, geeft een van de belangrijkste doelstellingen van
het Protocol aan: het minimaliseren van het gevaar dat ontplofbare oorlogsresten
na afloop van een conflict kunnen vormen. Omdat tijdens de onderhandelingen
lange tijd een preambule niet aan de orde was, wilde een aantal verdragspartijen
in een algemene bepaling de belangrijkste overweging voor de totstandkoming
van het Protocol vastleggen. Na totstandkoming van de preambule werd besloten
dit eerste lid te handhaven.In artikel 1, tweede lid, wordt vastgelegd dat het Protocol slechts betrekking
heeft op ontplofbare oorlogsresten te land van de verdragspartij. Hieronder
vallen ook de binnenwateren. Ontplofbare oorlogsresten ter zee vallen echter
niet onder de werking van het Protocol. De overwegingen voor deze keuze waren
dat het voornaamste humanitaire gevaar wordt gevormd door ontplofbare oorlogsresten
te land. Het relatief beperkte gevaar voor scheepvaart en visserij, dat wordt
gevormd door de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten ter zee, inclusief
de territoriale wateren, zou een geheel aparte regelgeving vereisen. Een aantal
landen maakte bezwaar tegen opname van dergelijke maatregelen in dit Protocol.
Verschillende verdragspartijen trokken een parallel met Geamendeerd Protocol
II, dat immers ook niet van toepassing is op zeegebied.Het Protocol heeft betrekking op ontplofbare oorlogsresten die na de inwerkingtreding
van het Protocol zullen ontstaan. Artikel 7 vormt hierop een uitzondering
en heeft betrekking op de ontplofbare oorlogsresten die al vóór
de inwerkingtreding van het Protocol waren ontstaan. Om mogelijke misverstanden
te vermijden wilden enkele verdragspartijen dit onderscheid duidelijk vermelden
in de algemene bepalingen van artikel 1. Deze onderverdeling is in het vierde
lid vastgelegd. Voor wat betreft het beschermen van humanitaire missies en
organisaties tegen de gevaren van ontplofbare oorlogsresten (artikel 6) zal
in de praktijk gelden dat de relevante bepalingen, zoals vastgelegd in dit
artikel, zowel op «nieuwe» als op de bestaande ontplofbare oorlogsresten
van toepassing zijn.Artikel 2: BegripsomschrijvingenIn de begripsomschrijvingen van artikel 2 is vastgelegd dat het begrip
«ontplofbare oorlogsresten» zowel betrekking heeft op na inzet
niet-ontplofte munitie alsook op achtergelaten ontplofbare munitie. Het begrip
«bestaande ontplofbare oorlogsresten» geldt voor alle ontplofbare
oorlogsresten die op het grondgebied van een verdragspartij aanwezig waren
voordat het Protocol voor deze verdragspartij in werking trad. Dit is van
belang om de bepalingen van artikel 7 te onderscheiden van de overige artikelen
van het Protocol.Artikel 3: Ruiming, verwijdering of vernietiging van ontplofbare
oorlogsrestenHet eerste lid van artikel 3 bevat een van de belangrijkste bepalingen
van Protocol V. Het was tevens een van de moeilijkste bepalingen om overeenstemming
over te kunnen vinden. De verplichtingen van verdragspartijen inzake ontplofbare
oorlogsresten zijn afhankelijk van de plaats waar deze ontplofbare oorlogsresten
zich bevinden. Er zijn twee mogelijkheden: de ontplofbare oorlogsresten kunnen
zich bevinden in een gebied dat onder zeggenschap van de verdragspartij staat
of ze kunnen zich in een gebied bevinden dat niet onder zeggenschap van de
verdragspartij staat. In het eerste geval gaan de bepalingen verder en dient
de verdragspartij de ontplofbare oorlogsresten zo spoedig als haalbaar is
na afloop van de feitelijke vijandelijkheden te markeren, te ruimen, te verwijderen
of te vernietigen. In het laatste geval gaan de bepalingen minder ver en staat
de verplichting tot het geven van assistentie centraal. De verdragspartij
die ontplofbare oorlogsresten heeft veroorzaakt in een gebied dat niet onder
de zeggenschap van die verdragspartij valt, dient, waar haalbaar, financiële,
technische, materiële of personele ondersteuning te verstrekken.De regering heeft tijdens de onderhandelingen de voorkeur gegeven aan
bovengenoemde benadering, boven de benadering dat de veroorzaker van de ontplofbare
oorlogsresten als enige verantwoordelijk is voor de ruiming en andere activiteiten.
Een gedeelde verantwoordelijkheid biedt de beste garantie dat de ruiming en
andere activiteiten worden uitgevoerd, mede omdat het vaak niet mogelijk is
exact vast te stellen wie ontplofbare oorlogsresten in een bepaald gebied
heeft veroorzaakt. De gekozen benadering volgt die van Geamendeerd Protocol
II bij het CWV. Ook in het Ottawa Verdrag wordt de verplichting tot ruiming
en andere activiteiten in de eerste plaats gelegd bij de verdragspartij in
wiens gebied de anti-personeel mijnen zich bevinden.Een aantal landen heeft, evenals de betrokken NGO's, er voor gepleit een
bepaling over de speciale verantwoordelijkheid op te nemen, die de veroorzaker
van ontplofbare oorlogsresten heeft na afloop van een conflict. Dit stuitte
echter op onoverkomelijke bezwaren van andere landen, mede omdat zij wilden
uitsluiten dat een verantwoordelijkheid in de toekomst tot aansprakelijkheidsvragen
en bijvoorbeeld schadeclaims van individuen zou kunnen leiden. Tenslotte dienen de verdragspartijen op basis van het vijfde lid van dit
artikel samen te werken ter realisering van het in artikel 3 gestelde. Deze
samenwerking kan behalve onderlinge samenwerking ook samenwerking met andere
staten, internationale organisaties en non-gouvernementele organisaties behelzen.
De bepalingen inzake assistentie en samenwerking worden in artikel 8 meer
in detail uitgewerkt.Artikel 4: Het registreren, bijhouden en verzenden van
informatieDoor de ervaring die in de afgelopen jaren is opgedaan met het ruimen
van mijnen en ontplofbare oorlogsresten, is bekend dat het van groot belang
is zo spoedig mogelijk na het beëindigen van gevechtshandelingen over
de juiste informatie te beschikken en deze onder de belanghebbenden te verspreiden.
Vaak blijkt echter dat de gebruiker van munitie die heeft geleid tot het ontstaan
van ontplofbare oorlogsresten niet in staat is aan te geven waar munitie is
gebruikt, wat voor soort het betreft en welke hoeveelheid is gebruikt. Ook
blijkt in de praktijk dat de beschikbare informatie vaak te laat diegenen
bereikt die er baat bij kunnen hebben, zoals bijvoorbeeld de verantwoordelijken
voor het ruimen van ontplofbare oorlogsresten of de lokale bevolking die gewaarschuwd
dient te worden.Informatie is dus een essentiële schakel in de aanpak van de humanitaire
problematiek die door ontplofbare oorlogsresten wordt veroorzaakt. De bepalingen
over informatie staan in artikel 4. De verplichting informatie over het gebruik
van munitie bij te houden en te bewaren staat in het eerste lid. Verschillende
delegaties vroegen tijdens de onderhandelingen aandacht voor de specifieke
omstandigheden tijdens gevechtshandelingen. Het is vaak niet doenlijk nauwkeurig
bij te houden op welke plaats welke munitie is gebruikt. Daarom is besloten
inzake de registratie de zinsnede toe te voegen: «...in zo groot mogelijke
mate en voor zover praktisch uitvoerbaar...».Artikel 4, tweede lid, bepaalt dat de informatie zo spoedig mogelijk na
de beëindiging van de gevechtshandelingen wordt overgedragen. Ook hier
is rekening gehouden met mogelijke militaire overwegingen die het geven van
uitvoering aan dit principe verhinderen. Zo wezen verschillende verdragspartijen
op het risico dat het vrijgeven van de gekozen doelen in sommige gevallen
waardevolle informatie kan verschaffen over bijvoorbeeld de gebruikte strategie
of over de technische specificaties van het gebruikte wapen (zoals het bereik
van de munitie). Daarom is de tekst toegevoegd: «voor zover praktisch
uitvoerbaar, met inachtneming van de legitieme veiligheidsbelangen van deze
partijen». Het is niet ondenkbeeldig dat landen direct na afloop van
een conflict weinig voelen voor rechtstreekse samenwerking, daarom kan de
informatie ook worden overgedragen via een derde partij, bijvoorbeeld de Verenigde
Naties.In deel 1 van de Technische Bijlage wordt informatie gegeven over de beste
manier waarop verdragspartijen, op basis van vrijwilligheid, de bepalingen
van artikel 4 kunnen uitvoeren.Artikel 5: Andere voorzorgsmaatregelen voor de bescherming
van de burgerbevolking, individuele burgers en burgerobjecten tegen de risico's
en gevolgen van ontplofbare oorlogsrestenArtikel 5 bepaalt dat de betrokken verdragspartijen alle uitvoerbare voorzorgsmaatregelen
zullen nemen in het gebied dat onder hun zeggenschap valt om de burgerbevolking,
individuele burgers en burgerobjecten tegen de risico's en gevolgen van ontplofbare
oorlogsresten te beschermen. Deze worden verder gespecificeerd in deel 2 van
de Technische Bijlage. Tijdens de onderhandelingen kon over de
inhoud van dit artikel vrij eenvoudig overeenstemming worden bereikt.Artikel 6: Bepalingen voor de bescherming van humanitaire
missies en organisaties tegen de gevolgen van ontplofbare oorlogsrestenDe bepalingen voor de bescherming van humanitaire missies en organisaties
tegen de gevolgen van ontplofbare oorlogsresten in Protocol V zijn gebaseerd
op artikel 12 van Geamendeerd Protocol II, dat een van de langste artikelen
van dat Protocol vormt. Zowel de verdragspartijen alsook het ICRC meenden
echter dat de formuleringen uit artikel 12 onnodig uitgebreid waren. Voorts
waren de verdragspartijen het er over eens dat, indien het artikel vrijwel
ongewijzigd zouden worden overgenomen in Protocol V, het door de lengte ervan
in onevenredige verhouding zou komen te staan met de belangrijkere artikelen.
Het humanitaire probleem dat door ontplofbare oorlogsresten wordt veroorzaakt
betreft immers voornamelijk de burgerbevolking. In de sterk verkorte versie,
waarover zonder veel problemen overeenstemming werd gevonden, handelt het
eerste lid over het geven van bescherming aan humanitaire missies tegen de
gevolgen van ontplofbare oorlogsresten, inclusief het verstrekken van informatie
over de locatie van ontplofbare oorlogsresten, voor zover dit uitvoerbaar
is. Het tweede lid dient te voorkomen dat de bepalingen van artikel 6 afbreuk
kunnen doen aan het geldende internationaal humanitair recht of andere toepasselijke
internationale instrumenten of aan besluiten door de Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties, die voorzien in een hoger niveau van bescherming.Artikel 7: Bijstand ten aanzien van bestaande ontplofbare
oorlogsrestenDe aanleiding voor de totstandkoming van Protocol V was de humanitaire
problematiek die werd veroorzaakt door de bestaande ontplofbare oorlogsresten,
dus oorlogsresten die reeds aanwezig waren voorafgaand aan de inwerkingtreding
van het Protocol, of voordat het Protocol voor een bepaalde staat van kracht
werd. Protocol V is echter voor het grootste deel gericht op ontplofbare oorlogsresten
die na de inwerkingtreding van het Protocol zullen ontstaan. In het Protocol
zijn echter ook bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de bestaande
ontplofbare oorlogsresten. De onderhandelingen over de bepalingen van artikel
7 vormden, samen met de eerder besproken discussies over verantwoordelijkheid
in het kader van artikel 3, een van de lastigste kwesties tijdens de onderhandelingen
in Genève.Het onderwerp bestaande ontplofbare oorlogsresten lag in sommige gevallen
gevoelig, omdat dit probleem kon worden gerelateerd aan conflicten die zich
in het verleden tussen verschillende verdragspartijen hadden voorgedaan. Een
aantal landen sprak de voorkeur uit voor harde bepalingen over verantwoordelijkheid
voor de (gevolgen van) ontplofbare oorlogsresten en wilde tevens duidelijke
bepalingen in artikel 7 over een verplichting tot het geven van hulp bij de
aanpak van de problematiek. Dezelfde groep landen zou ook graag hebben gezien
dat andere artikelen uit het Protocol ook op bestaande oorlogsresten van toepassing
zouden zijn. Met name artikel 8 zou, volgens deze landen, daarvoor in aanmerking
moeten komen.Deze voorstellen stuitten op felle weerstand van een aantal landen dat
van mening was dat alle bepalingen uit het Protocol uitsluitend van toepassing
zouden moeten zijn op ontplofbare oorlogsresten die na de inwerkingtreding
van het Protocol zullen ontstaan. Pas op de laatste dag van de bijeenkomst
van de deskundigengroep kon overeenstemming over de tekst van artikel 7 worden
gevonden. Het gevonden compromis bepaalt enerzijds dat elke verdragspartij
het recht heeft bijstand te trachten te verkrijgen en anderzijds dat, waar
dat nodig en uitvoerbaar is, assistentie gegeven zal worden door elk land
dat, naar zijn eigen oordeel (zie artikel 8), in de positie verkeert om hulp
te kunnen geven.Hoewel deze bepaling een breed te interpreteren compromis betreft, is
hij niet zonder betekenis. De tekst is deels overgenomen uit artikel 6 van
het Ottawa Verdrag. Toch hebben de bepalingen in artikel 6 van het Ottawa
Verdrag geresulteerd in een aanzienlijke toename van de donorbijdragen. Bij
de toelichting van artikel 8 wordt hier verder op ingegaan.Artikel 8: Samenwerking en bijstandMet name door sommige landen werd het belang benadrukt van opname van
bepalingen over samenwerking en het verlenen van bijstand. Deze bepalingen
staan in artikel 8 en hebben, zoals hierboven gesteld, betrekking op ontplofbare
oorlogsresten die pas na de inwerkingtreding van het Protocol zullen ontstaan.
Dit juridische onderscheid tussen nieuwe en bestaande ontplofbare oorlogsresten
zal echter in de praktijk niet altijd goed zijn te maken. In een gebied waar
zich in de loop der tijd verschillende conflicten hebben afgespeeld, is het
niet altijd mogelijk te bepalen welke resten zijn achtergebleven uit welke
conflicten. Vanuit een humanitair perspectief bezien is het niet logisch in
een gebied slechts een deel van de resten te ruimen. Aangenomen kan worden
dat donoren en ruimingorganisaties in de praktijk vaak een brede interpretatie
aan deze bepaling zullen geven. Deze situatie is te vergelijken met de huidige
praktijk van de humanitaire mijnenruiming. Op de plaatsen waar het Ottawa
Verdrag wordt uitgevoerd en mijnenvelden worden geruimd, zullen eventuele
ontplofbare oorlogsresten die zich in het mijnenveld bevinden eveneens worden
geruimd.In artikel 8 wordt gesproken over «landen die in staat zijn bijstand
te verlenen». In de deskundigengroep bestond er overeenstemming over
dat elke verdragspartij zelf kan bepalen of het hulp kan geven. Deze bepaling
is niettemin niet zonder betekenis. Dezelfde formulering wordt in het Ottawa
Verdrag gehanteerd. De bepaling wordt door vele donoren zodanig geïnterpreteerd,
dat de grote toename van de wereldwijde bijdragen aan mijnenruiming en gerelateerde
activiteiten als slachtofferhulp en voorlichting erdoor is bevorderd. De regering
informeerde de Tweede Kamer in de eerdergenoemde brief van 5 februari
2004 al dat het de verplichting hulp te geven serieus zal nemen. Toekomstige
projecten op het gebied van ontplofbare oorlogsresten en bijdragen aan het
VN-trustfund terzake zullen in eerste instantie vanuit het recent opgerichte
Stabiliteitsfonds – het fonds waarmee de regering projecten ondersteunt
op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling – worden gefinancierd.
Ook van andere landen is bekend dat zij invulling zullen geven aan de verplichting
tot het geven van assistentie.Artikel 8, eerste lid, geeft de meest in het oog springende verplichtingen
aan. Deze betreffen het geven van bijstand ten behoeve van het markeren, het
verwijderen en het vernietigen van ontplofbare oorlogsresten, alsmede ten
behoeve van gevarenvoorlichting aan de burgerbevolking. Ook slachtofferhulp
komt aan de orde, en wel in het tweede lid. Een aantal landen vond dit onderwerp
zo belangrijk dat het in een apart artikel zou moeten worden behandeld, doch
daar was onvoldoende steun voor. Het derde lid betreft bijdragen aan fondsen,
onder meer van de Verenigde Naties. Dit is een meer indirecte methode die
door veel landen wordt gebruikt voor het geven van assistentie ten behoeve
van mijnenruiming en gerelateerde activiteiten. Tenslotte is in
het kader van dit artikel van belang te vermelden dat het zevende lid bepaalt
welke stappen de Verenigde Naties kunnen nemen na ontvangst van een verzoek
om assistentie.Artikel 9: Algemene preventieve maatregelenZoals in paragraaf 3 van onderdeel I van deze toelichting is gemeld,
bleek het niet mogelijk overeenstemming te bereiken tussen alle verdragspartijen
over technische eisen voor specifieke typen wapens. De onderhandelingen richtten
zich vrijwel uitsluitend op mogelijke post-conflictmaatregelen. Er werd wel
onderhandeld over mogelijke preventieve generieke bepalingen. Deze vormen
het onderwerp van artikel 9. Dit zijn geen juridisch bindende bepalingen.
De verdragspartijen worden aangemoedigd generieke preventieve maatregelen
te nemen en verdragspartijen kunnen informatie uitwisselen over het bevorderen
van dergelijke maatregelen.Artikel 10: Overleg van de Hoge Verdragsluitende PartijenVeel verdragspartijen waren van mening dat een regelmatig, bijvoorbeeld
jaarlijks, overleg van verdragspartijen zou kunnen bijdragen aan de bevordering
van de implementatie en uitvoering van het Protocol. Een bepaling dat een
dergelijke bijeenkomst ieder jaar zou moeten plaatsvinden werd echter niet
opgenomen in het Protocol. Op deze manier zou flexibiliteit worden behouden,
en zou de bestaande tekst over de frequentie van de bijeenkomsten niet hoeven
worden aangepast. Waarschijnlijk zullen de eerste jaren na de inwerkingtreding
van het Protocol jaarlijks bijeenkomsten van verdragspartijen worden georganiseerd,
waarna de frequentie van deze bijeenkomsten op een bepaald moment zal gaan
afnemen.Enkele verdragspartijen voelden weinig voor het opnemen van een verplichting
om jaarlijks te rapporteren. Andere verdragspartijen daarentegen, waaronder
Nederland, hechtten daar veel belang aan. Het compromis werd de formulering
in het tweede lid, onder b. Strikt genomen is er geen rapportageverplichting,
maar de bijeenkomst van verdragspartijen zou wel kunnen besluiten over rapportage.
Mogelijk wordt dan besloten tot een vrijwillige rapportage, op basis van een
overeengekomen rapportageformulier.Artikel 11: NalevingDe regering had graag sterkere bepalingen gezien inzake naleving, dan
de tekst waar uiteindelijk consensus over kon worden gevonden. Zoals bij alle
protocollen van het CWV kon ten aanzien van naleving slechts consensus worden
gevonden over enkele relatief gematigde bepalingen. Het eerste lid bepaalt
dat elke verdragspartij van haar strijdkrachten en daarvoor in aanmerking
komende instanties of departementen eist dat instructies en handelingsvoorschriften
worden opgesteld en bekendgemaakt en dat de personeelsleden van de strijdkrachten
een opleiding krijgen die aansluit op de desbetreffende bepalingen van dit
Protocol. Het tweede lid bepaalt dat indien zich problemen voordoen met betrekking
tot de uitlegging en toepassing van de bepalingen van dit Protocol, de verdragspartijen
met elkaar moeten overleggen en samenwerken om de problemen op te lossen.
Hoewel het artikel relatief algemeen gesteld en kort is kan het in de toekomst
van pas komen. Zo kan bij vermeende overtredingen van de bepalingen van het
Protocol met verwijzing naar dit artikel aan het desbetreffende land gevraagd
worden een toelichting te geven. De Nederlandse zienswijze ten aanzien van
een nalevingsmechanisme onder het CWV en de moeizame onderhandelingen daaromtrent zijn uitgebreid beschreven in de nota naar aanleiding van het
verslag (Kamerstukken II 2003–2004, 29 024 (R1740), nr. 5) bij
de wijziging van artikel 1 van het CWV.Technische BijlageDe Technische Bijlage is aan te merken als zijnde van uitvoerende aard.
Ondanks dat de bijlage integraal deel uitmaakt van het verdrag, is dit onderdeel,
zoals aangegeven, van niet-verbindende aard. Eventuele verdragen tot wijziging
van deze bijlage behoeven op grond van artikel 7, onderdeel f, van de Rijkswet
goedkeuring en bekendmaking verdragen geen parlementaire goedkeuring, tenzij
de Staten-Generaal zich thans het recht tot goedkeuring terzake voorbehouden.III. KoninkrijkspositieEvenals dat het geval was bij het CWV en de bijbehorende overige protocollen,
wordt de goedkeuring van het onderhavige Protocol voor het gehele Koninkrijk
gevraagd. De gelding van Verdrag en Protocollen is tot op heden nog niet uitgebreid
tot de Nederlandse Antillen en Aruba, omdat de vereiste uitvoeringswetgeving
aldaar nog niet tot stand is gebracht. Deze is thans wel in een vergevorderd
stadium. Zodra die uitvoeringswetgeving gereed is, zullen Verdrag en Protocollen
worden aanvaard voor de Nederlandse Antillen en Aruba.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29848-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl