Jaarverslagen over het jaar 2002; Jaarverslag van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28880, nr. 32

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

21-05-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28880 nr. 32

21-05-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamGerealiseerde ontvangsten 2002 naar artikelGerealiseerde uitgaven 2002 naar artikelINHOUDSOPGAVE blz.A. ALGEMEEN1. VOORWOORDOndertekeningLichaam2. DECHARGEVERLENING3. LEESWIJZERToelichting bij de begrotingsopzetOpbouw jaarverslagSpecifieke aandachtspuntenRelatie met de Sociale NotaAfwijkingen van de RijksbegrotingsvoorschriftenBelastinguitgaven en ESF-middelenBeschikbaarheid van derdeninformatieToedeling apparaatuitgaven naar de beleidsartikelen4. DE BELEIDSPRIORITEITEN 20024.0 AlgemeenEconomische groei en werkgelegenheidKoopkrachtontwikkeling 20024.1 Vergroten arbeidsaanbodA. Algemene maatregelenVerkleining armoedevalScenario's armoedevalToetrederskorting en afdrachtsverminderingVervanging uitstroompremiesCombineren Arbeid en ZorgFlexibele beloningPremiestelling sociale fondsenB. Verhogen arbeidsdeelname specifieke groepenStimulansen om de arbeidsdeelname van ouderen te vergrotenVerhogen arbeidsdeelname laagopgeleidenVerhogen arbeidsdeelname etnische minderheden4.2 Activering en reïntegratieBestuurlijke afspraken Agenda voor de toekomstReïntegratie arbeidsgehandicaptenCommissie Donner II4.3 Verbetering inkomenspositie specifieke groepenUitvoering motie Inkomenspositie langdurige minima zonder
arbeidsmarktperspectiefInkomenspositie chronisch zieken/uitvoering motie Melkert4.4 EmancipatieStimuleren van een zelfstandig bestaan van vrouwen en
mannenBevorderen van gelijke rechten, kansen, verantwoordelijkheden
en vrijheden onder vrouwen en mannen4.5 Verbetering uitvoering sociale zekerheidWet SUWIUitvoering AbwStroomlijning informatievoorziening gemeenten4.6 Naleving regelgeving; inspectie en handhavingVeiligheid en gezondheid op het werkBijzondere opsporing van zwaardere gevallen4.7 Nieuwe prioriteiten gedurende 2002AOW-gat grensarbeidersAanvullende pensioenen4.8 Beleidsmatige conclusies5. BELEIDSARTIKELENBeleidsartikel 1 Basisdienstverlening Werk en Inkomen
(CWI)1.1 Algemene doelstelling1.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1 Inrichting van een operationeel
netwerk van 131 CWI'sOperationele doelstelling 2 Iedere bij de CWI ingeschreven
werkzoekende krijgt passende dienstverlening aangeboden in de vorm van bemiddeling
naar werk (en indien nodig uitkering) zodat werkzoekenden op een zo kort mogelijke
termijn aan het arbeidsproces kunnen deelnemen.Operationele doelstelling 3Operationele doelstelling 4 Uitkeringsdossiers en de fase
2,3 en 4 werkdossiers moeten binnen een bepaalde periode en compleet worden
overgedragen aan gemeenten of UWV.1.3 Budgettaire gevolgen van het beleid1.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 2 Stimulering en kwaliteitsbevordering
arbeidsaanbod2.1 Algemene doelstelling2.2. Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Ad c,d en e) Aanbod en uitstroomInstroom in de langdurige werkloosheidOperationele doelstelling 2Verdeling middelen Sluitende reïntegratieNiet-uitkeringsgerechtigden (Nug) en AnwCasemanagement en projectenImpuls ex-asielzoekers:Regeling Kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders (KOA)Bestuurlijke afspraken kinderopvangOperationele doelstelling 3Operationele doelstelling 4Operationele doelstelling 5Etnische minderhedenGrafiek 2.1: Netto arbeidsparticipatie 1996–2002
autochtonen en etnische minderhedenGrafiek 2.2: Werkloosheid 1996–2002, autochtonen
en etnische minderheden(Herintredende) vrouwenOuderenVoortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatieEuropese geldenESF-oudESF-nieuwAfgeronde evaluatieonderzoeken artikel 2 in 20022.3 Budgettaire gevolgen van het beleidWiw dienstbetrekkingen en WEPScholing HVS (Hoofdelijke Versnelde scholing)MinderhedenbeleidKinderopvang AbwSectorale stimulansen: Stimuleringsregeling vacaturevervulling
door werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers (SVWW)Casemanagement e.d.2.4 Groeiparagraaf1. Beleid Sluitende Aanpak nieuwe werkloosheid2. Beleid Sluitende Aanpak langdurige werkloosheid3. Beleid aanvaarding (duurzaam) niet gesubsidieerd werk4. Beleid arbeidsparticipatie etnische minderheden.Beleidsartikel 3 Aanvullende werkgelegenheid3.1 Algemene doelstelling3.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Grafiek 3.1: Gemiddeld aantal bezette ID-banen 2000–2002Operationele doelstelling 2RSPVLW en SPAK (fiscaal)Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 3 in 20023.3 Budgettaire gevolgen van het beleidID-banenOntvangsten3.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 4 Aangepast Werken4.1 Algemene doelstelling4.2 Operationele doelstellingenRealisatie taakstelling arbeidsplaatsenRealisatie verkorting wachtlijst en wachtduurBegeleid werken4.3 Budgettaire gevolgen van het beleidWSWOntvangsten4.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau5.1 Algemene doelstelling5.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Operationele doelstelling 4Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 5 in 20025.3 Budgettaire gevolgen van het beleidAbw, Ioaw, IoazToeslagenwetRechtmatigheid Toeslagenwet5.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 6 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten6.1 Algemene beleidsdoelstelling6.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Rechtmatigheid WajongOperationele doelstelling 26.3 Budgettaire gevolgen van beleid6.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 7 Inkomensaanvulling voor herkeurde arbeidsongeschikten7.1 Algemene doelstelling7.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Rechtmatigheid BIAOperationele doelstelling 27.3 Budgettaire gevolgen van beleid7.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 8 Inkomensgarantie voor kunstenaars8.1 Algemene doelstelling8.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 8 in 20028.3 Budgettaire gevolgen van het beleid.Uitkeringslasten WIKOntvangsten WIK8.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 9 Tegemoetkoming in de kosten van kinderen9.1 Algemene beleidsdoelstelling9.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 39.3 Budgettaire gevolgen van beleidAKWTOGRechtmatigheid AKWRechtmatigheid TOG9.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 10 Maatschappelijke participatie van gehandicaptenDit artikel is per Koninklijk besluit van 21 juli 2002
in zijn geheel overgegaan naar het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport De verantwoording over dit artikel vindt plaats in het jaarverslag
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beleidsartikel 11 Bevorderen van combinatiemogelijkheden
van arbeid en zorg11.1 Algemene doelstelling11.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Rechtmatigheid FinloAanvullende operationele doelstelling KinderopvangKinderopvangUitbreidingsoperatieNieuwe wetgeving11.3 Budgettaire gevolgen van beleidRijksbijdrage wet FinloKinderopvang11.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 12 Coördinatie Emancipatiebeleid12.1 Algemene beleidsdoelstelling12.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Start implementatie Kabinetsstandpunt gender mainstreamingVoltooiing Actieplan Emancipatietaakstellingen DepartementenEmancipatiemonitor 2002Operationele doelstelling 2LevensloopDagindelingDagarrangementenESF-3 Local Social CapitalPersoonlijke dienstverleningGlazen plafond: AmbassadeursnetwerkVoorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjesInstrumenten en InstrumentontwikkelingOperationele doelstelling 3Operationele doelstelling 4Versterken van de veiligheid en fundamentele mensenrechtenAfgeronde evaluatieonderzoeken artikel 12 in 200212.3 Budgettaire gevolgen van het beleid12.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 13 Verbetering arbeidsomstandigheden13.1 Algemene doelstelling13.2. Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1WerkdrukTillenGeluidRSIOperationele doelstelling 2ArbodienstenRisico-inventarisatie en -evaluatieGrafiek 13.1: Beschikbaarheid schriftelijke risico-inventarisatie
en -evaluatie bedrijven 1998–2002Kwaliteitsborging producten, processen en systemen op
de marktOntwikkeling en verspreiding van arbokennis en bevordering
arbokennisinfrastructuurOperationele doelstelling 3ArboconvenantenFarbo-regelingOperationele doelstelling 4Handhaven van basisarbonormen door de Arbeidsinspectie
juist gericht op bestrijding van misstanden.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 13 in 200213.3 Budgettaire gevolgen van beleid13.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 14 Tegemoetkoming asbestslachtoffers14.1 Algemene doelstelling14.2 Operationele doelstellingRechtmatigheid TASAfgeronde evaluatieonderzoeken artikel 14 in 200214.3. Budgettaire gevolgen van het beleid14.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 15 Rijksbijdragen sociale fondsen15.1 Algemene beleidsdoelstelling15.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Rechtmatigheid WazOperationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Aanvullende operationele doelstelling 415.3 Budgettaire gevolgen van beleidRijksbijdragenPremiebijdragen gemoedsbezwarenOntvangsten op rijksbijdragen15.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 16 Rijksbijdragen Spaarfonds AOW16.1 Algemene beleidsdoelstelling16.2 Operationele doelstellingen16.3 Budgettaire gevolgen van beleid16.4 GroeiparagraafBeleidsartikel 17 Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk
en Inkomen17.1 Algemene doelstelling17.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling aOperationele doelstelling bOperationele doelstelling cOperationele doelstelling dOperationele doelstellingen e en fOperationele doelstellingen g en hOperationele doelstelling i17.3 Budgettaire gevolgen van beleid17.4 Groeiparagraaf6. NIET-BELEIDSARTIKELENArtikel 97. Aflopende regelingen97.1 Algemene beleidsdoelstelling97.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 98. Algemeen98.1 Karakter van de uitgaven98.2 Personeel en materieelPersoneelFormatie en bezetting SZWPersoneelskostenMaterieelMaterieel (inclusief de bijdrage Moederdepartement a/h
Agentschap IWI)HuisvestingAutomatiseringArbeidsinspectieInspectie Werk en Inkomen98.3 Programmauitgaven op artikel 98Primair ProcesVoorlichtingGrafiek 98.1: Verdeling van de uitgaven voor voorlichting
over beleidsterreinen in 2002Onderzoek en beleidsinformatieSubsidiesHandhaving en kwaliteitsverbetering uitvoeringAfgeronde evaluatieonderzoeken in 2002 die niet aan een
begrotingsartikel zijn toe te wijzen98.4 Budgettaire gevolgen van beleid98.5 GroeiparagraafArtikel 99. Nominaal en onvoorzien99.1 Karakter van de uitgaven99.2 Budgettaire gevolgen van beleid7. PREMIEGEFINANCIERDE SOCIALE ZEKERHEIDSUITGAVENUitvoeringskosten 2002UWVSvbPremieartikel 1 Inkomensgarantie bij werkloosheid1.1 Algemene beleidsdoelstellingen1.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Operationele doelstelling 4Operationele doelstelling 5Operationele doelstelling 6Afgeronde evaluatieonderzoeken premieartikel 1 in 20021.3 Budgettaire gevolgen van het beleid1.4 GroeiparagraafPremieartikel 2 Inkomensgarantie bij ziekte en arbeidsongeschiktheid2.1 Algemene beleidsdoelstellingen2.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 32.3 Budgettaire gevolgen van het beleid2.4 GroeiparagraafPremieartikel 3 Reïntegratie3.1 Algemene beleidsdoelstellingen3.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Operationele doelstelling 43.3 Budgettaire gevolgen van het beleid3.4 GroeiparagraafPremieartikel 4 Inkomensgarantie voor nabestaanden4.1 Algemene beleidsdoelstellingen4.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 2Operationele doelstelling 3Operationele doelstelling 44.3 Budgettaire gevolgen van het beleid4.4 GroeiparagraafPremieartikel 5 Inkomensgarantie bij ouderdom5.1 Algemene beleidsdoelstellingen5.2 Operationele doelstellingenOperationele doelstelling 1Operationele doelstelling 25.3 Budgettaire gevolgen van het beleidUitvoeringskosten5.4 Groeiparagraaf8. MEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERINGMededeling over de bedrijfsvoering9. TOEZICHTSRELATIESToezicht op zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen
met een wettelijke taak9.1 Inspectie Werk en Inkomen9.2 Doel en missie IWI9.3 Toezichtbeleid IWI9.4 Producten jaarplan IWI 20029.4.1 Geleverde producten9.4.2 Producten uitgebracht, in aanvulling op het jaarplan9.4.3 Uitgestelde producten9.4.4 Gewijzigde of niet geleverde producten9.5 Jaarverslag IWIC. JAARREKENING10. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT (JAARVERSLAG)10.1 Departementale verantwoordingsstaat van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid10.2 De samenvattende verantwoordingsstaat 2002 van de
baten-lastendiensten vanhet ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(XV)11. FINANCIËLE TOELICHTING BIJ DE VERANTWOORDINGSSTATEN11.1 Financiële toelichting bij de beleidsartikelenToedeling apparaatuitgaven naar de beleidsartikelenBeleidsartikel 1. Basisdienstverlening Werk en InkomenBeleidsartikel 2. Stimulering en kwaliteitsbevordering
arbeidsaanbodWiw dienstbetrekkingen en WEPScholing HVS (Hoofdelijke Versnelde Scholing )MinderhedenbeleidKinderopvang Abw (KOA)Sectorale stimulansen: Stimuleringsregeling vacaturevervulling
door werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers (SVWW)Casemanagement e.d.Beleidsartikel 3. Aanvullende werkgelegenheidID-banenRegeling Schoonmaakdiensten Particulieren (RSP)OntvangstenBeleidsartikel 4. AangepastwerkenBeleidsartikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveauAbw, Ioaw, IoazBijstand zelfstandigenBeleidsartikel 6. Inkomensgarantie voor jonggehandicaptenUitkeringslasten WajongOntvangsten op uitkeringslasten WajongBeleidsartikel 7. Inkomensaanvulling voor herkeurde arbeidsongeschiktenUitkeringslasten BiaBeleidsartikel 8. Inkomensgarantie voor kunstenaarsBeleidsartikel 9. Tegemoetkoming in de kosten van kinderenAKW-uitkeringenAKW-uitvoeringskostenTOG-uitkeringenTOG-uitvoeringskostenOntvangstenBeleidsartikel 10. Maatschappelijke participatie van gehandicaptenBeleidsartikel 11. Bevordering van combinatiemogelijkheden
van arbeid en zorgRijksbijdrage wet FinloKinderopvangBeleidsartikel 12. Coördinatie emancipatiebeleidBeleidsartikel 13. Verbetering arbeidsomstandighedenBeleidsartikel 14. Tegemoetkoming asbestslachtoffersBeleidsartikel 15. Rijksbijdragen sociale fondsenRijksbijdragenPremiebijdragen gemoedsbezwarenBijdragen BIKKOntvangsten op rijksbijdragenBeleidsartikel 16. Rijksbijdragen Spaarfonds AOWBeleidsartikel 17. Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk
en Inkomen11.2 Financiële toelichting bij de niet-beleidsartikelenNiet-beleidsartikel 97. Aflopende regelingenFinanciële afwikkeling afgesloten regelingenJeugdspaarwetRegelingen ex-mijnwerkersExperimentenIHS-banenpoolsOntvangstenNiet-beleidsartikel 98. AlgemeenTotaal apparaatuitgavenPersoneelMaterieel (inclusief bijdrage moederdepartement aan het
AG IWI)HuisvestingAutomatiseringPrimair procesOnderzoek en beleidsinformatieVoorlichtingSubsidiesHandhaving en kwaliteitsverbetering uitvoeringNiet-beleidsartikel 99. Nominaal en onvoorzien11.3 Toelichting bij de baten-lastendienstenAgentschap SZWToelichting op de balansActivaImmateriële vaste activaMateriële vaste activaVorderingenLiquide middelenPassivaEigen vermogenLeningen bij het Ministerie van FinanciënVoorzieningenCrediteurenOverige schulden en nog te betalen kostenNiet uit de balans blijkende verplichtingen1.2 Staat van baten en lasten 2002Toelichting op de staat van baten & lastenOpbrengst moederdepartementRentebatenBuitengewone batenExploitatiebijdrageApparaatskosten, personele kostenApparaatskosten, materiële kostenAfschrijvingskosten, materieelAfschrijvingskosten, immaterieelBuitengewone lasten1.3 Kasstroomoverzicht1.4 VermogensontwikkelingOverzicht vermogensontwikkeling
2001–2002Inspectie Werk en Inkomen2.1 BalansToelichting op de balansWaarderingsgrondslagenActivaMateriële vaste activaVlottende activaLiquide middelenPassivaVermogenVoorzieningenKortlopende schuldenNiet uit de balans blijkende verplichtingenHuurovereenkomsten gebouwenLeaseovereenkomsten dienstauto'sOvereenkomsten inhuur extern personeel2.1 Staat van baten en lasten 2002Toelichting op de staat van baten en lasten 2002BatenOpbrengst moederdepartementRentebatenBuitengewone batenLastenPersonele kostenMateriële kostenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningen4 Kasstroomoverzicht5 Overzicht vermogensontwikkeling12. SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 200212.1 TOELICHTING BIJ DE SALDIBALANSUitgaven/ontvangsten 2002Realisaties 2002Liquide middelen (€ 71)Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (€ 19 540 081)Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding Arbeidsvoorzieningsorganisatie
(€ 136 134)Uitgaven buiten begrotingsverband (€ 48 884)Ontvangsten buiten begrotingsverband (€ 303 002)Rechten (€ 0)Extra-comptabele vorderingen (€ 9 663)Analyse Extra-comptabele schulden (€ 0)Voorschotten inclusief Agentschap SZW (€ 32 414 951)Ministerie (€ 31 998 829) Artikel 2 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbod
(€ 2 573 778)Artikel 3 Aanvullende werkgelegenheid (€ 1 835 855)Artikel 4 Aangepast en begeleidwerken (€ 4 020 987)Artikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau (€ 9 523 515)Artikel 6 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten (€ 2 888 833)Artikel 8 Tijdelijke inkomensgarantie voor kunstenaars
(€ 104 284)Artikel 9 Tegemoetkoming in kosten van kinderen (€ 9 325 626)Artikel 11 Bevorderen van combinatie mogelijkheden van
arbeid en zorg (€ 497 040)Artikel 15 Rijksbijdragen sociale fondsen (€ 110 264)Artikel 17 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen
(€ 826 930)Artikel 97 Aflopende regelingen (€ 54 414)Artikel 98 Algemeen (€ 76 327)Buiten begrotingsverband (€ 2 766)Agentschap SZW (€ 416 122)Garantie verplichtingen (€ 131)Openstaande verplichtingen (5 881 280)Verplichtingen inclusief Agentschap SZW(verplichtingen
binnen en buiten begrotingsverband)Ministerie (5 464 418)Specificaties openstaande verplichtingen MinisterieToelichtingArtikel 2 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbodArtikel 3 Aanvullende werkgelegenheidArtikel 4 Aangepast en begeleidwerkenArtikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveauArtikel 10 Maatschappelijke participatie van gehandicaptenArtikel 17 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en InkomenVerplichtingen Agentschap SZW (€ 416 862)Specificatie verplichtingen Agentschap SZW uitvoering
subsidies departement (€ 105 583)Deelnemingen (€ 0)BIJLAGE 1AANBEVELINGEN ALGEMENE REKENKAMERBIJLAGE 2BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN MISBRUIK EN ONEIGENLIJK
GEBRUIK (M&O-BELEID)1. Inleiding2. Hoofdlijnen van het gevoerde M&O-beleid2.1 Preventief beleid2.2 Controle- en opsporingsbeleid2.3 Sanctie-, maatregelen- en terugvorderingsbeleid2.4 Sturing, medebewind & toezicht2.5 Onderzoek, evaluatie en innovatie3. Uitkeringen & premies3.1 WerknemersverzekeringenVerbeterplan aansturing M&O-beleid3.2 Volksverzekeringen3.3 Centra voor Werk & Inkomen3.4 Sociale voorzieningen3.5 Financiële effecten van m&o-beleid in de
sociale zekerheidToelichting op tabelA. RegelgevingB. Projecten RegeerakkoordC. Extra intensiveringen 2001/2002D. Overige handhavingsactiviteiten en verbetering uitvoeringskwaliteit4. Subsidies5. Fiscale instrumentenBIJLAGE 3BRONNENOVERZICHTBIJLAGE 4LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGENBIJLAGE 5TREFWOORDENREGISTER
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28880Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 687 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 880Jaarverslagen over het jaar 2002nr. 32JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
(XV)Aangeboden 21 mei 2003Gerealiseerde ontvangsten 2002 naar artikelGerealiseerde uitgaven 2002 naar artikelINHOUDSOPGAVE blz.A.Algemeen61.Voorwoord62.Dechargeverlening73.Leeswijzer10   B.Beleidsverslag144.Beleidsprioriteiten145.Beleidsartikelen296.Niet-beleidsartikelen1307.Premiegefinancierde SocialeZekerheidsuitgaven1428.Mededeling over de bedrijfsvoering1749.Toezichtsrelaties175   C.Jaarrekening18210.Verantwoordingsstaten18210.1.De verantwoordingsstaat van het
Ministerie van SZW18210.2.De samenvattende verantwoordingsstaat
van de batenlastendiensten18311.Financiële toelichting bij
de verantwoordingsstaten18411.1.Toelichting bij de beleidsartikelen18411.2.Toelichting bij de niet-beleidsartikelen21511.3.Toelichting bij de baten-lastendiensten22312.Saldibalans24013.Bijlage 1: Aanbevelingen van de
Algemene Rekenkamer25514.Bijlage 2: Beleid ter voorkoming
van misbruik en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (m&o-beleid)25915.Bijlage 3: Bronnenoverzicht27416.Bijlage 4: Lijst met gebruikte
afkortingen27817.Bijlage 5: Trefwoordenregister281A. ALGEMEEN1. VOORWOORDVoor u ligt het eerste departementale jaarverslag van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat op de VBTB-leest geschoeid is. Niet langer
staan de financiën in de verantwoording centraal, maar wordt er primair
verantwoording afgelegd over de behaalde beleidsprestaties in 2002: Hebben
we bereikt wat we hebben beoogd, hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen
en heeft het gekost wat we dachten dat het zou kosten?In navolging van de VBTB-begroting is met dit VBTB-jaarverslag dan ook
een flinke stap in de goede richting gezet om begroting en jaarverslag toegankelijker
te maken voor het brede publiek. De komende jaren dienen nog wel stappen worden
gezet om het jaarverslag te verbeteren.Een nieuw element in het jaarverslag is de zogenaamde mededeling bedrijfsvoering.
Met deze mededeling geeft de verantwoordelijke minister van een vakdepartement
aan of hij/zij «in control» is op het gebied van de bedrijfsvoering.
Hoewel beleid vaak in het middelpunt van de belangstelling van de media en
de samenleving staat is de minister uiteraard ook verantwoordelijk voor een
effectieve, efficiënte en doelmatige bedrijfsvoering.Tot slot merk ik op dat de verantwoording over de voorgenomen doelstellingen
in dit jaarverslag nog betrekking hebben op de uitgangspunten zoals geformuleerd
in het Regeerakkoord van het kabinet Kok II. Met het aantreden van het Kabinet
Balkenende zijn veel beleidsdoelstellingen van SZW medio 2002 geherformuleerd
en is de verantwoordelijkheid voor de Wet voorzieningen gehandicapten (WVG)
overgegaan naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en is
de verantwoordelijkheid voor de Kinderopvang overgekomen van datzelfde departement.In de gevallen waar beleidsdoelstellingen al in 2002 zijn gewijzigd als
gevolg van het aantreden van het nieuwe kabinet wordt er in dit jaarverslag
aandacht aan besteed.Het is mij een genoegen dit eerste VBTB-jaarverslag te mogen aanbieden.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de Geus2. DECHARGEVERLENINGVerzoek tot dechargeverlening van de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid aan de Voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer
van de Staten-Generaal.Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid decharge te verlenen over het in het jaar 2002 gevoerde
financiële beheer van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Dit verzoek heeft zowel betrekking op het financieel beheer dat samenhangt
met de uitvoering van de departementale begroting als op het financieel beheer
dat samenhangt met de uitvoering van de begroting van het Spaarfonds AOW.Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld
van haar bevindingen en haar oordeel met betrekking tot:a. het gevoerde financieel en materieelbeheer;b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;c. de financiële informatie in de jaarverslagen;d. de departementale saldibalansen;e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;f. de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit rapport wordt
separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden.Bij het besluit tot dechargeverlening dienen, naast het onderhavige jaarverslag
en het hierboven genoemde rapport van de Algemene Rekenkamer, de volgende,
wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2002; dit jaarverslag
wordt separaat aangeboden;b. de slotwet van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en van het Spaarfonds AOW; de slotwet is als afzonderlijk kamerstuk gepubliceerd.Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen;c. Het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2002 met betrekking
tot de onderzoeken, bedoeld in artikel 83 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit rapport, dat betrekking heeft op het onderzoek van de centrale administratie
van 's Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk, wordt
separaat door de Algemene Rekenkamer aangeboden;d. De verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking
tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2002 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2002 alsmede met betrekking
tot de Saldibalans van het Rijk over 2002 (de verklaring van goedkeuring,
bedoeld in artikel 83, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2001).het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.De Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de GeusMede namensde Staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,M. RutteK. L. PhoaDechargeverlening door de Tweede KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de
Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet
is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Tweede Kamer,Naam:Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen aantekening door de voorzitter van de Tweede Kamer,
ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.Dechargeverlening door de Eerste KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de
Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet
is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van
De Voorzitter van de Eerste Kamer,Naam:Handtekening:Datum:3. LEESWIJZERHet departementaal Jaarverslag SZW 2002 is het eerste jaarverslag van
SZW dat volledig volgens de VBTB-uitgangspunten is opgezet. Dat betekent dat
in dit jaarverslag niet langer de middelen centraal staan, maar het beleid
de primaire invalshoek is. Stonden in de begroting 2002 de volgende vragen
centraal:– wat willen we bereiken?– wat gaan we daarvoor doen? en– welke middelen worden daarvoor ingezet?In het jaarverslag 2002 wordt een terugblik op het begrotingsjaar 2002
gegeven aan de hand van de volgende vragen:– hebben we bereikt wat we hebben beoogd?– hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen? en– heeft het gekost wat we dachten dat het zou kosten?Toelichting bij de begrotingsopzetIn deze leeswijzer wordt de nieuwe opzet van het jaarverslag toegelicht.Opbouw jaarverslagHet jaarverslag van SZW bestaat, naast een algemeen deel met daarin een
voorwoord, de dechargeverlening en de leeswijzer, uit een beleidsverslag en
een jaarrekening. Het onderscheid tussen het jaarrekeningdeel en het beleidsverslag
is van belang in verband met de reikwijdte van de accountantsverklaring.De financiële informatie is opgenomen in de jaarrekening en valt
onder de reikwijdte van de accountantsverklaring. De niet-financiële
informatie valt niet onder de accountantsverklaring, maar is wel onderdeel
van de accountantscontrole. Overigens zijn in voorkomende gevallen ook financiële
gegevens in het beleidsverslag opgenomen om het beleid toe te lichten. Deze
financiële informatie is ontleend aan de jaarrekening. De premiegefinancierde
sociale zekerheidsuitgaven in het beleidsverslag vallen wel onder de accountantscontrole
maar niet onder de reikwijdte van de accountantsverklaring.1. Het beleidsverslag is opgebouwd uit de volgende elementen:a. De beleidsprioriteitenb. De beleidsartikelenc. De niet-beleidsartikelend. De premiegefinancierde sociale zekerheidsuitgavene. De mededeling over de bedrijfsvoeringf. ToezichtsrelatiesIn het onderdeel beleidsprioriteiten wordt
verantwoord in hoeverre de beleidsdoelstellingen uit de beleidsagenda 2002
zijn behaald. Daarbij wordt per beleidsprioriteit aangegeven welke beleidsconclusies
er op basis van de verantwoordingsgegevens kunnen worden getrokken. Hiermee
wordt invulling gegeven aan de motie Vendrik (Kamerstukken II, 2001–2002,
28 380, nr. 81). Het gaat in dit onderdeel niet alleen om de activiteiten
die uit de begroting van SZW worden gefinancierd, maar ook uit premies en
belastinguitgaven. Besluitvorming in 2002 welke betrekking heeft op 2003 en/of
latere jaren zijn niet in de beleidsprioriteiten opgenomen.In de beleidsartikelen in het beleidsverslag
wordt verantwoord in hoeverre de doelstellingen van SZW, waarbij instrumenten
zijn ingezet en waarvoor de minister van SZW aan het parlement
heeft gevraagd middelen beschikbaar te stellen, zijn behaald. Hetzelfde geldt
voor de niet-beleidsartikelen die in dit jaarverslag
zijn opgenomen. Daarnaast wordt in de premiegefinancierde
sociale zekerheidsartikelen verantwoording afgelegd over de doelstellingen
en instrumenten die worden gefinancierd met premiegelden. Deze premiegelden
staan niet op de begroting van het ministerie van SZW, maar zijn voor de samenhang
in de budgetdisciplinesector Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt (SZA) wel in
dit jaarverslag opgenomen. Deze uitgaven hoeven niet door het parlement geautoriseerd
te worden.Een nieuw onderdeel is de mededeling bedrijfsvoering. In de mededeling doet de Minister een uitspraak over de stand van
zaken van de bedrijfsvoering van het ministerie van SZW in 2002. De mededeling
over het jaar 2002 heeft alleen betrekking op het financieel en materieelbeheer
bij SZW. Een volledige mededeling op alle elementen van de bedrijfsvoering
is vanaf het begrotingsjaar 2004 verplicht.In het hoofdstuk Toezichtstrelaties, ten slotte,
wordt kort ingegaan op het toezicht op de zelfstandige bestuursorganen (zbo)
en rechtspersonen met een wettelijke taak (rwt). Het verslag over de uitkomsten
van de in 2002 uitgevoerde toezichtswerkzaamheden, ook met betrekking tot
de gemeentelijke sociale diensten, wordt separaat door de Inspectie Werk en
Inkomen uitgebracht en door de minister ter kennis van de beide Kamers der
Staten-Generaal gebracht.2. De jaarrekening is opgebouwd uit de volgende elementen:a. De verantwoordingsstaat van het ministerie van SZWb. De samenvattende verantwoordingsstaat van het Agentschap SZW en de
Inspectie Werk en Inkomen (IWI)c. Financiële toelichting bij de beleidsartikelend. Financiële toelichting bij de niet-beleidsartikelene. Financiële toelichting bij de baten-lastendienstenf. De saldibalansIn het onderdeel Jaarrekening van het departementaal jaarverslag worden
de bestede middelen verantwoord.In de departementale verantwoordingsstaat van het ministerie van SZW wordt
inzicht gegeven in de geraamde en gerealiseerde bedragen van de verplichtingen,
de uitgaven en ontvangsten. De samenvattende verantwoordingsstaten van de
baten-lastendienst Agentschap SZW en de baten-lastendienst in oprichting IWI
geven inzicht in de oorspronkelijk geraamde en in de gerealiseerde totalen
van de baten en lasten, saldo van baten en lasten, totalen van kapitaaluitgaven
en kapitaalontvangsten.In de financiële toelichting wordt per (niet-)beleidsartikel inzicht
geboden in het met beleid samenhangende meerjarige bedragen van de aangegane
verplichtingen, de gerealiseerde programma- en apparaatuitgaven en de gerealiseerde
ontvangsten. De toelichting op de financiële gegevens in de jaarrekening
is aldus uitgebreider dan de toelichting in het beleidsverslag. Voor het behoud
van het totaaloverzicht heeft SZW er voor gekozen de verdiepingsbijlage te
integreren in de financiële toelichting.De financiële toelichting van beleid van de baten-lastendienst Agentschap
SZW en de baten-lastendienst in oprichting Inspectie Werk & Inkomen wordt
in een aparte paragraaf van het departementaal jaarverslag toegelicht1. In de verantwoording van de baten-lastendiensten staat
het geven van inzicht in de omvang en de samenstelling van het
vermogen en het behaalde resultaat centraal. De beleidsprestaties van de baten-lastendiensten
worden overigens niet in deze paragraaf verantwoord maar in het beleidsverslag.
De beleidsprestaties worden verantwoord op de artikelen waar de bijdrage van
het moederdepartement aan de baten-lastendiensten is verantwoord (Agentschap
SZW op artikel 2; IWI op artikel 98).De saldibalans geeft een overzicht van de financiële posten uit 2002
die naar 2003 moeten worden overgebracht.Tot slot bevat het jaarverslag de volgende bijlagen:g. Bijlage 1: Aanbevelingen van de Algemene Rekenkamerh. Bijlage 2: Beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruiki. Bijlage 3: Bronnenoverzichtj. Bijlage 4: Lijst van gebruikte afkortingenk. Bijlage 5: TrefwoordenregisterHet overzicht van de maatregelen met een scholingscomponent en het overzicht
van de prestatiegegevens in dit jaarverslag zijn op de internetsite van SZW
(home.szw.nl) gepubliceerd.Het jaarverslag en de slotwet van het Spaarfonds AOW 2002 worden separaat
aan de Kamer aangeboden.Specifieke aandachtspuntenRelatie met de Sociale NotaHet kabinet heeft toegezegd om het VBTB-gedachtengoed zoveel mogelijk
op de Sociale Nota van toepassing te laten zijn. In dit jaarverslag wordt
daarom verantwoording afgelegd over zowel de beleidsdoelstellingen die vanuit
de Rijksbegroting worden gefinancierd als over de premiegefinancierde beleidsdoelstellingen.
Deze laatste categorie uitgaven is niet opgenomen in de door de Tweede Kamer
geautoriseerde begrotingsstaat.Afwijkingen van de RijksbegrotingsvoorschriftenOp een drietal punten wordt in dit jaarverslag afgeweken van de rijksbegrotingsvoorschriften.Ten eerste wijken de tabellen budgettaire gevolgen van beleid (zowel in
het beleidsverslag als in het jaarrekeningdeel) licht af van de voorgeschreven
modellen. Omdat in de begroting 2002 binnen de geoperationaliseerde doelstelling
nog geen uitsplitsing is gemaakt naar financiële instrumenten ontbreekt
deze uitsplitsing eveneens in de tabellen in dit jaarverslag.Ten tweede zijn de tabellen uit de voorgeschreven verdiepingsbijlage niet
in een aparte bijlage opgenomen, maar voor het behoud van het totaaloverzicht
geïntegreerd in de financiële toelichting bij de beleidsartikelen.Tot slot heeft SZW er voor gekozen om een overzicht van de in 2002 afgeronde
evaluatieonderzoeken in een bijlage op te nemen. Daarbij worden ook de conclusies
betrokken.Belastinguitgaven en ESF-middelenIn dit jaarverslag streeft het ministerie van SZW een zo integraal mogelijke
presentatie van beleid na. Daarom zijn ook de premiegefinancierde regelingen
in een aparte paragraaf toegelicht. Ook bij de belastinguitgaven is getracht
deze zoveel mogelijk bij de beleidsartikelen zichtbaar te maken in de toelichting
op de operationele doelstellingen. Dit is gebeurd bij de beleidsartikelen
2, 3, 11 en 13.De programmauitgaven voor ESF-3 en EQUAL lopen buiten begrotingsverband
en zijn dus niet in de verantwoordingsstaat terug te vinden. De verantwoording
over de doelstellingen die mede met Europese middelen worden bereikt is terug
te vinden in de beleidsartikelen 2 en 12.Beschikbaarheid van derdeninformatieVoor de verantwoording over de in de begroting 2002 opgenomen prestatiegegevens
is veelal informatie van derden nodig, zoals uitvoeringsorganen sociale zekerheid
(UWV, CWI, SVB), gemeenten, CBS en Belastingdienst. In het afgelopen jaar
zijn met een aantal van deze organisaties afspraken gemaakt over tijdige levering
van realisatiecijfers met betrekking tot prestatiegegevens. De organisaties
waarmee die afspraken zijn gemaakt zijn CBS, UWV, SVB, CWI en Belastingdienst.Als gevolg van deze afspraken kan een groot deel van de in de begroting
2002 opgenomen prestatie-indicatoren tijdig en op realisatiebasis worden verkregen.
Van een groot aantal indicatoren zal de verantwoording echter nog voorlopig,
dat wil zeggen op basis van een actuele raming, zijn. Dat is bijvoorbeeld
het geval bij de gemeentelijke uitvoering van het reïntegratiebeleid
(WIW, WSW, ID). Het gaat hierbij om het verkrijgen van realisatiecijfers vanuit
gemeenten. Daarbij is van realisatiecijfers pas sprake als van alle gemeenten de relevante informatie is verkregen. Wanneer daarvan
bij het verstrijken van de deadline nog geen sprake – een klein aantal
gemeenten ontbreekt dan nog, zo is de ervaring – is zal moeten worden
bijgeschat.Toedeling apparaatuitgaven naar de beleidsartikelenIn de ontwerpbegroting 2002 is een eerste aanzet gedaan met de toedeling
van begrote apparaatuitgaven naar de beleidsartikelen. De toedeling vond medio
2001 plaats en was gebaseerd op de toen geldende organisatiestructuur (beschikbare
capaciteit, inzet van de directies aan de verschillende artikelen).Per 1 januari 2002 is het departement heringericht. De toerekening van
de realisaties van de apparaatuitgaven aan de verschillende beleidsartikelen
is daarom gebaseerd op de nieuwe organisatiestructuur. De verhoudingen zijn
echter zo veranderd dat de confrontatie tussen begrote toedeling en de uiteindelijke
realisatie op de meeste artikelen tot aanzienlijke verschillen hebben geleid.
Een toedeling van de realisaties op basis van de oude organisatiestructuur
is technisch niet mogelijk.4. DE BELEIDSPRIORITEITEN 2002In dit hoofdstuk van het departementaal jaarverslag wordt over de speerpunten
van het beleid in 2002 verantwoording afgelegd. De verantwoording vindt plaats
aan de hand van de doelen in de beleidsagenda uit de begroting 2002.In de Sociale Nota 2002 (TK, 2001–2002, 28 001, nrs 1–2)
zijn dezelfde prioriteiten als in de beleidsagenda opgenomen, aangevuld met
de prioriteiten «Werkende» arbeidsverhoudingen en privatisering
en reïntegratie. Deze prioriteiten hebben geen directe gevolgen voor
de begroting en zijn daarom niet in de beleidsagenda van de begroting opgenomen.Per beleidsprioriteit worden de behaalde resultaten in 2002 weergegeven.
De term «resultaat» is breed opgevat. Zowel effectinformatie (outcome),
prestatiegegevens ten aanzien van de output en informatie over uitgevoerde
activiteiten of gerealiseerde input worden als resultaat gepresenteerd. Een
brede definitie ligt in de rede, omdat er voor veel prioriteiten geen concrete
prestatiegegevens in de begroting 2002 zijn opgenomen. Nieuwe prioriteiten
die gedurende 2002 zijn ontstaan zijn aan dit hoofdstuk toegevoegd. Voor alle
prioriteiten waarover resultaten zijn opgenomen, zijn beleidsmatige conclusies
getrokken. Deze zijn opgenomen in tabel 4.6.Tabel 4.1 geeft de budgettaire en financiële consequenties van de
beleidsprioriteiten 2002 weer (stand ontwerp-begroting, mutaties, stand realisatie
2002). In de kolom Financiering is aangegeven of de extra middelen in 2002
gefinancierd werden via de SZW-begroting, de sociale fondsen of fiscaal zijn
gefaciliteerd. De negatieve bedragen duiden op lastenverlichting.Tabel 4.1: Budgettaire en
financiële consequenties van de beleidsprioriteiten 2002Beleidsprioriteiten jaar 2002Bedragen x € 1
miljoenArt.nr.FinancieringOntwerp-begrotingNadere mutatiesRealisatie 20021. Vergroten Arbeidsaanbod     A. Algemene maatregelen     • Verkleining armoedeval Fiscaal– 281132– 150$• Toetrederskorting en afdrachtsvermindering Fiscaal– 9853– 45$• Vervanging uitstroompremies2,3 en 4Begroting– 23,60– 23,6• Combineren arbeid en zorg SZA-premie19,1– 18,90,2• Flexibele beloning Fiscaal– 45450$      B. Verhogen arbeidsdeelname specifieke groepen     • Verhogen arbeidsdeelname ouderen Fiscaal– 10229– 73$• Verhogen arbeidsdeelname laag opgeleiden OCW/fiscaal181,5n.b.n.b.• Verhogen arbeidsdeelname etnische minderheden2/1Begroting11,3– 1,89,5#      2. Activering en reïntegratie     • Bestuurlijke afspraken gemeenten2Begroting142,5– 23,5119,0• REA SZA-premie– 100,7 – 100,7      3. Verbetering inkomenspositie specifieke inkomensgroepen     • Motie inkomenspositie langdurige minima zonder arbeidsmarktperspectief5Begroting54,5– 54,40• Chronisch zieken Fiscaal– 452– 43$      4. Emancipatie12Begroting5,5– 2,2*3,3      5. Verbetering uitvoering sociale zekerheid     • SUWI/ESF Staartpost
SZA 405,4405,4      6. Naleving regelgeving; inspectie en handhaving     • Capaciteitsuitbreiding Arbeidsinspectie98Begroting6,1 6,1• Extra middelen oprichting SIOD, BUO98Begroting21,3– 6,313,6&• Opsporingssamenwerkingsverbanden gemeenten98Begroting6,1– 2,30,1      7. Nieuwe prioriteiten tijdens 2002     • AOW-gat grensarbeiders15Begroting01111$ Deze realisaties betreffen het budgettaire beslag omdat de fiscale realisatie
nog niet bekend is.# De realisatie betreft het totaal gerealiseerde bedrag voor minderheden.
Het beschikbare bedrag maakt deel uit van de begroting van CWI (artikel 1).
De taakstelling was hiervoor in 2002 23 000 allochtonen aan het werk
te helpen. Deze doelstelling is behaald. Zie tekst onder B.* € 2 miljoen kasschuif begroting 2003. De extra middelen zijn
toegevoegd aan het reeds beschikbare budget voor emancipatiebeleid. De realisatie
betreft het totaal gecorrigeerd voor de kasschuiven.& € 10,5 miljoen personeel, materieel, huisvesting SIOD
en € 3,1 miljoen ontwikkeling en exploitatie ICT SIOD.4.0 AlgemeenEconomische groei en werkgelegenheidDe Nederlandse economie heeft in het jaar 2002 zo goed als stil gestaan.
Bij het opstellen van de begroting 2002 verwachtte het CPB dat de economische
groei gelijk zou zijn aan 2 procent (MEV 2002). Dit cijfer is herhaaldelijk
neerwaarts bijgesteld. Volgens het Centraal Economisch Plan (CEP) is de groei
in 2002 gelijk aan 0,3 procent (1¾ procent lager geraamd). De groeidaling
is veroorzaakt door een verminderd vertrouwen van consumenten en producenten.
Daarnaast herstelde de Nederlandse uitvoer traag door de verslechterde concurrentiepositie.
In Nederland stijgen de arbeidskosten per eenheid product al een aantal jaren
sneller dan in de rest van Europa. De stijging van de arbeidskosten per eenheid
product is het gevolg van een lagere arbeidsproductiviteitsgroei en van hoge
contractloonstijgingen. De contractlonen stegen met 3,7 procent zoals geraamd. In combinatie met de afnemende arbeidsproductiviteit leidt
dit tot een stijgende arbeidsinkomensquote (AIQ). Volgens het CEP komt de
AIQ voor 2002 uit op 85,3 procent, terwijl een jaar eerder bij het opstellen
van de begroting een AIQ van 84 ¼ procent werd geraamd.De werkgelegenheid in personen groeide in 2002 met 0,7 procent. Deze stijging
is lager dan in voorgaande jaren. De werkgelegenheid reageert gewoonlijk met
een zekere vertraging op een afname van de economische groei. Hierdoor heeft
ook de economische neergang van 2001 zijn invloed op de werkgelegenheid en
de werkloosheid in 2002. Volgens het CEP komt de werkloosheid in 2002 uit
op 302 000 personen. Dit betekent een stijging van de werkloosheid met
62 000 personen, terwijl tijdens de begrotingsvaststelling voor 2002
een toename van 40 000 personen geraamd was. In 2000 en 2001 daalde de
werkloosheid nog sterk. De omslag is het gevolg van de economische teruggang
en de daarmee gepaard gaande sterk verminderde groei van de werkgelegenheid.Tabel 4.2: Kerngegevens 2002
(procentuele mutaties) MEV 2002MEV 2003 CEP 2003BBP2¼0,3Contractloon marktsector3¾3¾3,7Werkgelegenheid (in personen)¾½0,7Werkloosheid (in %)3¾43,9Arbeidsinkomensquote (niveau, %)84¼8585,3Arbeidsproductiviteit marktsector (mutatie in %)1½0– 0,1Bron: MEV 2002, MEV 2003 en CEP 2003.Koopkrachtontwikkeling 2002Tabel 4.3 presenteert in de eerste kolom de koopkrachtontwikkeling zoals
die in de Sociale Nota 2002 voor 2002 werd verwacht. De tweede kolom presenteert
de koopkrachtontwikkeling 2002 volgens de meest recente inzichten.Tabel 4.3: Statische Koopkrachtontwikkeling
2002 (in procenten)CategorieSociale Nota
2002Huidige inzichtenInactieven  Sociale minima paar zk <651¼ (1)a½ (¼)aSociale minima paar mk <651¾ (1)a2 (1¼)aAOW alleenstaand1½1AOW paar1¼1¼AOW + 5 000 paar¾½   Actieven  Minimumloon paar mk2¼ (1½)a2¼ (1¼)aModaal paar mk1¼¼b2*modaal paar mk1–½tweeverdiener modaal &½modaal mk1½¼tweeverdiener 2*modaal & modaal mk1¼–¼a De cijfers tussen haakjes gelden voor degenen die huursubsidie
ontvangen binnen de genoemde inkomenscategorie. Zij ondervonden in 2002 nadeel
van het vervallen van de kinder- en de koopkrachttoeslagen in de huursubsidie.b De grote neerwaartse bijstelling voor huishoudens met een
modaal inkomen en kinderen hangt mede samen met de (rekenkundige) verwerking
van de kinderkortingen in de koopkrachtcijfers. Een modaal inkomen ligt dicht
in de buurt van de inkomensgrens van de aanvullende kinderkorting. Hierdoor
wordt in de cijfers in de Sociale Nota 2002 er nog mee gerekend dat deze groep
nog net profiteert van de stijgingen van de aanvullende kinderkorting. In
de nieuwe berekeningen wordt van een hoger modaal inkomen uitgegaan waardoor
deze groep net niet meer profiteert van de stijging van de aanvullende kinderkorting.De verschillen tussen de huidige inzichten en de cijfers gepresenteerd
in de Sociale Nota 2002 hebben twee achtergronden. Ten eerste is de raming
van de prijsontwikkeling met 1%-punt opwaarts bijgesteld van 2½% naar
3½%. De gemiddelde loonontwikkeling voor 2002 bedraagt, conform de
raming in de MEV 2002, 3¾%. Per saldo heeft deze bijstelling een negatief
effect op de koopkrachtraming. Ten tweede zijn ten opzichte van de beleidsvoornemens,
zoals verwoord in de Sociale Nota 2002 enkele wijzigingen doorgevoerd naar
aanleiding van de behandeling van de voorstellen in de Tweede Kamer (verhoging
van de aanvullende kinderkorting en geen verhoging van de arbeidskorting).
De combinatie van deze mutaties leidt er toe dat het koopkrachtbeeld voor
gezinnen met kinderen en een inkomen onder modaal vrijwel gelijk is aan het
in de Sociale Nota 2002 gepresenteerde beeld. Voor de meeste overige inkomensgroepen
blijft de koopkrachtontwikkeling achter bij de raming.4.1 Vergroten arbeidsaanbodDe situatie op de arbeidsmarkt is in de afgelopen jaren aanmerkelijk veranderd.
Eind jaren negentig ontstond in toenemende mate krapte op de arbeidsmarkt.
Als uitvloeisel hiervan is het beleid meer gericht op bevordering van het
arbeidsaanbod. In 2002 nam de krapte enigszins af, maar bevordering van het
arbeidsaanbod en verhoging van de arbeidsparticipatie bleven noodzakelijk.
Zij zullen dat ook in de toekomst blijven. In 2002 zijn maatregelen genomen
die bijdragen aan verhoging van de kwantiteit en de kwaliteit van het arbeidsaanbod.
Een deel van deze maatregelen geldt voor iedereen (paragraaf A) en een ander
deel is gericht op specifieke groepen (B).A. Algemene maatregelenOm arbeidsdeelname van gemiddeld 64% te laten toenemen tot 70% in 2010
zijn in de begroting 2002 de volgende prioriteiten geformuleerd:Verkleining armoedevalWerk moet lonen om de arbeidsparticipatie daadwerkelijk te bevorderen.
Als gevolg van het bestaan van de armoedeval is dit niet het geval. Bestrijding
van de armoedeval is van groot belang daar waar het gaat om het terugdringen
van de uitkeringsafhankelijkheid en het bevorderen van de arbeidsparticipatie
en scholing. Van armoedeval is sprake wanneer een bruto inkomenstoename (voortvloeiend
uit de acceptatie van een baan of een toename van het inkomen) niet of nauwelijks
leidt tot een toename van het netto besteedbaar inkomen. Hierdoor kan de beslissing
om werk te aanvaarden (werkloosheidsval) of te investeren in doorstroming
op de arbeidsmarkt (doorstroomval) negatief worden beïnvloed.In 2002 zijn conform de beleidsagenda voor 2002 de volgende fiscale maatregelen
genomen ter verkleining van de armoedeval:• de combinatiekorting voor werkende ouders met jonge kinderen is
verhoogd met € 50 (€ 86 miljoen);• verhogen van de leeftijdsgrens voor de aanvullende alleenstaande
ouderkorting van 12 naar 16 jaar (€ 14 miljoen);• in de huursubsidie zijn de kindertoeslagen afgeschaft onder gelijktijdige
intensivering van de aanvullende kinderkorting (€ 50 miljoen).De voorgenomen verhoging van de arbeidskorting voor werkenden met € 23
is door de Kamer niet overgenomen (€ 132 miljoen).Op het gebied van lokaal inkomensbeleid zijn in 2002 de volgende maatregelen
geëntameerd:• Begin 2002 is het wetsvoorstel «Lang-laag» naar de
Raad van State voor advies gestuurd. Dit wetsvoorstel beoogde het beperken
van categoriale verstrekkingen en het introduceren van een regeling voor langdurige
minima. Dit wetsvoorstel is ingetrokken en vervangen door een alternatief
voor «Lang-laag» in het nieuwe, meeromvattende wetsvoorstel «Wet
Werk en Bijstand». Het wetsvoorstel vervangt de Algemene bijstandswet
(Abw), de Wet inschakeling werkzoekenden (WIW) en het besluit I/D-banen. Dit
wetsvoorstel helpt iedere Nederlander die niet in staat is zelf in zijn bestaan
te voorzien met het zoeken naar werk en, zo lang met werk nog geen zelfstandig
bestaan mogelijk is, met inkomensondersteuning. Onderdeel van de wet is het
afschaffen van categoriale regelingen en het introduceren van een regeling
voor langdurige minima.Scenario's armoedevalIn juni 2002 is de notitie «Scenario's armoedevalbestrijding»
aan de Kamer verzonden. Deze notitie bevat scenario's waarlangs de armoedeval
verder kan worden teruggedrongen, waarbij tevens aandacht is besteed aan de
armoedevalmaatregelen in de verkiezingsprogramma's van politieke partijen.
In de notitie worden de meest recente inzichten in de omvang en de reikwijdte
van de armoedeval weergegeven. Verder wordt een uitgebreid overzicht gepresenteerd
van mogelijke maatregelen om de armoedeval terug te dringen. Aangezien de
armoedeval afhankelijk van het huishoudtype anders uitpakt, wordt onderscheid
gemaakt naar verschillende groepen. De analyse in de notitie laat zien dat
de armoedeval nog steeds een belangrijke barrière vormt voor de participatie
aan de onderkant van de arbeidsmarkt, ondanks de gunstige effecten van de
invoering van de arbeidskorting en de belastingverlaging in IB 2001.Tabel 4.4 laat de ontwikkeling van de werkeloosheidsval tussen 2001 en
2002 zien.Tabel 4.4: Werkloosheidsval
2001/2002(overgang van de bijstand naar 100% wettelijk minimumloon)(x € 1)20012002Verschilalleenstaande 100% wml– 277– 26413alleenstaande ouder 100% wml307415107alleenverdiener met kinderen 100% wml– 721– 70616Bron: CEP 2003De werkloosheidsval is in 2002 verbeterd voor de drie gepresenteerde huishoudtypen.
Voor alleenstaanden is de armoedeval in 2002 beperkt met € 13 en
voor alleenverdieners met kinderen is de armoedeval afgenomen
met € 16. Alleenstaande ouders gaan er in 2002 in besteedbaar inkomen € 107
meer op vooruit bij werkaanvaarding op 100% WML dan in 2001.Toetrederskorting en afdrachtsverminderingEr is in 2002 een toetrederskorting geïntroduceerd voor de belastingplichtige
die zich (weer) op de arbeidsmarkt begeeft. De toetrederskorting geeft mensen
die niet werken, een extra financiële stimulans om (weer) te gaan werken.
De toetrederskorting bedraagt maximaal € 2 723 en kan in drie
tranches in aflopende bedragen op de te betalen belasting in mindering worden
gebracht (totaal € 64 miljoen). De in de begroting 2002 voorgestelde
afdrachtvermindering voor werkgevers die een toetreder in dienst nemen is
door de Kamer niet overgenomen. De toetrederskorting is met ingang van 2003
afgeschaft met het oog op de effectiviteit van de regeling, de administratieve
lasten en de totale budgettaire situatie.Vervanging uitstroompremiesDe premie op duurzame uitstroom uit uitkering Abw, IOAW/IOAZ of uit gesubsidieerde
arbeid is per 1 januari 2002 ingetrokken en vervangen door een fiscale heffingskorting,
de zogenaamde toetrederskorting. In verband hiermede is een bedrag van € 23,6
miljoen overgeheveld van de begroting van SZW naar Financiën.Combineren Arbeid en ZorgVerlofvormen die het combineren van arbeid en zorg vergemakkelijken zijn
opgenomen in de Wet arbeid en zorg, die sinds 1 december 2002 van kracht is.
In deze wet zijn verschillende verlofvormen geregeld: een kortdurend zorgverlof
van maximaal 10 dagen per jaar ten behoeve van de zorg voor zieke kinderen,
partner en ouders; een adoptieverlof van vier weken voor elke adoptieouder
en een kraamverlof voor partners van twee dagen. Verder is in de Wet arbeid
en zorg, zoals aangegeven in de begroting 2002, het ouderschapsverlof geflexibiliseerd
(het kan in maximaal drie delen worden opgenomen) en de financieringsregeling
loopbaanonderbreking opgenomen (met versoepeling van de voorwaarden voor gebruik,
met name voor degenen die verlof nemen ten behoeve van kinderen met een levensbedreigende
ziekte).Flexibele beloningHet kabinet heeft in het Belastingplan 2002 een fiscale faciliteit voor
flexibele beloning van € 45 miljoen opgenomen. Het betrof een uitbreiding
van de bestaande faciliteit voor winstdeling, die onderdeel uitmaakt van de
werknemersspaarregelingen. Het voorstel stelde dat het dan moest gaan om beloningscomponenten
die daadwerkelijk «mee-ademen» met de winstgevendheid van bedrijven.
Het voorstel moest bijdragen aan een verantwoorde loonkostenontwikkeling in
2002. Bij de stemmingen over het Belastingplan 2002 is een amendement aangenomen
dat aan de voor deze faciliteit gereserveerde gelden een andere aanwending
gaf. De fiscale faciliteit voor flexibele beloning is dan ook niet ingevoerd.Premiestelling sociale fondsenAls gevolg van het aan het begin van 2002 doorgevoerde lastenpakket en
de zich tijdens het jaar verslechterende economische situatie, zijn de premie-ontvangsten
in 2002 in totaal lager dan verwacht uitgevallen. In de sector SZA heeft dit
ertoe geleid dat het exploitatiesaldo met € 0,5 miljard gedaald
is, waardoor het exploitatie-overschot nu € 1,6 miljard bedraagt.
Deze daling ligt voornamelijk bij de volksverzekeringen. Het exploitatietekort
bedraagt hier € 1 miljard. Bij de werknemersverzekeringen is het exploitatieoverschot gelijk gebleven, zodat dit nu € 2,6
miljard bedraagt. Het najaarsakkoord voor het jaar 2003 met daarin afspraken
om de AWf-premie te verlagen in ruil voor afspraken tot loonmatiging van de
zijde van de sociale partners, heeft tot gevolg dat het overschot in het Algemeen
Werkloosheidsfonds (AWf) in 2003 verder zal dalen.Een interdepartementale werkgroep heeft onderzocht op welke wijze de omvang
van de overschotten in de fondsen voor de werknemersverzekeringen kan worden
verkleind. De eindrapportage van deze werkgroep is in juni 2002 aan de Kamer
aangeboden.B. Verhogen arbeidsdeelname specifieke groepenNaast de algemene maatregelen die de arbeidsdeelname moeten vergroten,
zijn in 2002 specifieke maatregelen getroffen voor drie groepen in de samenleving
waar de arbeidsdeelname ver onder het gemiddelde is. Dit zijn ouderen (in
2000: 34%), mensen met een lage opleiding (46%) en etnische minderheden (48%).Stimulansen om de arbeidsdeelname van ouderen te vergrotenDe arbeidsparticipatie onder ouderen (55–64 jaar) is in 2002 licht
gestegen: van 34% in 2000 tot 37% in 2002. Voor ouderen wordt gestreefd naar
vergroting van de arbeidsparticipatie met 0,75% per jaar.• De in de begroting 2002 aangekondigde verhoging van de arbeidskorting
voor oudere werknemers is per 1 januari 2002 geëffectueerd.• De mogelijkheid voor werkgevers om oudere werknemers een onbelaste
bonus te geven is naar aanleiding van de kamerbehandeling van het Belastingplan
2002 niet doorgevoerd.• Op 1 januari 2002 is de WAO-premiekorting oudere werknemers voor
werkgever ingevoerd met het doel de arbeidsparticipatie van ouderen te verhogen.
Door de loonkosten van oudere werknemers te verlagen, worden werkgevers gestimuleerd
oudere werknemers in dienst te houden of in dienst te nemen. Werkgevers maken
aanspraak op een korting van 2% op de WAO-premie voor iedere werknemer van
58 jaar of ouder. De korting is niet aan een maximum gebonden, bovendien loopt
de korting door tot de werknemer 65 jaar is geworden.• In 2002 is de herinvoering van de sollicitatieplicht voor oudere
werkzoekende met recente werkervaring verder voorbereid. De Taskforce Ouderen
en Arbeid is in 2002 gekomen met een eerste tussenadvies. Hierin wordt melding
gemaakt van de diverse projecten die door de TOA in gang zijn gezet om de
beoogde mentaliteitsverandering onder werkgevers en (oudere) werknemers te
bewerkstelligen die nodig is om ouderen langer te laten participeren op de
arbeidsmarkt.• Om oneigenlijk gebruik WW te voorkomen heeft het Lisv naar aanleiding
van de bevindingen en de aanbevelingen van het Ctsv de uitvoeringsinstructies
aangescherpt en aangekondigd in alle gevallen waarin daartoe aanleiding bestaat
te zullen toetsen of de werknemer verwijtbaar werkloos is omdat hij zich niet
of niet adequaat heeft verzet tegen zijn ontslag. In 2002 is gebleken dat
het UWV er niet in is geslaagd laatstgenoemd voornemen te realiseren. De reden
daarvoor is dat het UWV de bedrijfseconomische expertise mist om in deze gevallen
de juiste toedracht te achterhalen en om vast te stellen of er enige mate
van verwijtbaarheid is. Aan SZW is voorgesteld om het UWV in staat te stellen
de benodigde expertise in te kopen bij de CWI.• In 2002 is de (gefaseerde) invoering voorbereid van de sollicitatieplicht
voor 57½-jarigen en ouder en de daaraan gekoppelde inwerkingtreding van het wetsvoorstel werkgevers bijdrage oudere werknemers (WWOW).
In het najaarsoverleg 2002 hebben het kabinet en sociale partners geconstateerd
dat in 2003 verder gesproken zou moeten worden over het arbeidsmarktinstrumentarium,
waaronder WWOW en sollicitatieplicht.• De resultaten van onderzoek naar de arbeidsmarktpositie van ouderen
aan de Tweede Kamer aangeboden. Dit als onderdeel van de reactie op het Beleidskader
Raad voor werk en inkomen 2002.Verhogen arbeidsdeelname laagopgeleidenLaagopgeleiden (mensen zonder startkwalificatie) vormen een kwetsbare
groep op de arbeidsmarkt. Het beleid is erop gericht om het aandeel werkenden
en werklozen zonder startkwalificatie in de beroepsbevolking van 25–64
jaar terug te brengen. Dit met het oog op het verhogen van het kennisniveau
van de beroepsbevolking en het bevorderen van duurzame arbeidsparticipatie.
De maatregelen betreffen enerzijds investeringen in het beroepsonderwijs,
anderzijds middelen voor de scholing van werknemers.Het kabinet investeert sinds 2002 € 136 miljoen per jaar extra
in de versterking en vernieuwing van het beroepsonderwijs. Deze versterking
is onder meer gericht op het verbeteren van de doorstroom in de beroepskolom
(VMBO-MBO-HBO) en het verminderen van het aantal uitvallers uit het onderwijs.
Voor nadere informatie wordt verwezen naar begroting en departementaal jaarverslag
van het ministerie van OCenW. Daarnaast is in aanvulling op de bestaande fiscale
faciliteiten voor scholing van werknemers de fiscale faciliteit voor scholing
van voormalig werkloze werknemers in 2002 ingevoerd.Verhogen arbeidsdeelname etnische minderhedenDe kabinetsdoelstelling voor de periode 1998–2002 was het halveren
van het verschil in werkloosheid tussen autochtonen en etnische minderheden.
Dit betekent dat de werkloosheid onder etnische minderheden moet worden teruggebracht
van 16% in 1998 tot 10% in 2002. Zoals in onderstaande tabel te zien is de
doelstelling in 2002 gehaald. Ook de arbeidsparticipatie van etnische minderheden
blijkt in de afgelopen periode te zijn toegenomen.Tabel 4.5 Netto-arbeidspartictipatie
en werkloosheid vergeleken voor autochtonen en etnische minderheden Netto ArbeidsparticipatieWerkloosheid 19941996199719981999200020012002*19941996199719981999200020012002*Totaal62%59%61%62%64%65%65%66%8%7%6%5%4%4%3%4%                 Autochtonen63%61%62%64%65%65%65%68%7%6%5%4%3%3%3%3%Etnische minderheden–39%42%44%45%48%51%50%26%22%20%16%14%10%9%10%* voorlopige cijfers.Bron: CBS, Enquête beroepsbevolking.Om de doelstelling te realiseren is algemeen en specifiek beleid gevoerd.
Het algemene beleid, met als belangrijkste element de sluitende aanpak, is
er op gericht dat minderheden evenredig uitstromen uit een uitkering. Met
gemeenten zijn hierover in het kader van de Agenda voor de Toekomst afspraken
gemaakt.Informatie over het aandeel en aantal etnische minderheden in trajecten
arbeidsreïntegratie en sociale activering is nog niet voorhanden. In
aanvulling op het algemene beleid wordt specifiek beleid gevoerd. Dit beleid
is effectief gebleken. Zo heeft succesvolle MKB-convenant uiteindelijk geleid
tot plaatsing van 62 000 allochtone fase-1 cliënten (cliënten
wier kans op het vinden van werk groot wordt geacht). De taakstelling voor
2002 betrof plaatsing van 23 000 allochtonen, deze taakstelling is met
26 000 ruimschoots overtroffen. Extra middelen voor het MKB convenant
ad. € 11,345 miljoen zijn bij Voorjaarsnota 2002 voor deze beleidsprioriteit
aan de begroting van SZW toegevoegd.Ook het Raamconvenant Grote Ondernemingen blijkt succesvol. Met 110 grote
ondernemingen zijn afspraken gemaakt om de in- en doorstroom van etnische
minderheden te bevorderen. In december 2002 heeft de minister met 108 bedrijven
afspraken gemaakt over verlenging van het convenant tot juni 2004.In aanvulling op de kabinetsnota Arbeidsmarktbeleid
voor etnische minderheden; plan van aanpak 2000–2003 is in
april 2002 een plan aanpak naar de Tweede Kamer gestuurd om de arbeidsmarktpositie
van hoger opgeleide vluchtelingen te verbeteren. In mei is de Tweede Kamer
geïnformeerd over de voortgang1. Om de arbeidsdeelname
van vrouwen van etnische minderheden te verhogen wordt er een landelijke stuurgroep
ingesteld die op basis van de kabinetsreactie op beleidsaanbevelingen van
de commissie AVEM aan slag gaat. In 2002 heeft het voorbereidende werk plaatsgevonden.4.2 Activering en reïntegratieBestuurlijke afspraken Agenda voor de toekomstIn het kader van de Agenda voor de Toekomst zijn met gemeenten concrete
afspraken gemaakt over het bevorderen van maatschappelijke participatie in
de vorm van uitstroom naar betaald werk of – bij een grote afstand van
de arbeidsmarkt sociale activering. In de naar de Tweede Kamer gezonden Eerste
voortgangsrapportage is ingegaan op de in 2001 behaalde resultaten en is een
tussenstand voor 2002 weergegeven. In 2001 zijn geen afspraken gemaakt over
uitstroom uit trajecten, omdat een traject om een (vaak langdurig werkloze)
bijstandsgerechtigde te activeren tijd vergt. In 2001 zijn 90% van de met
Den Haag, Utrecht en de G26-gemeenten afgesproken prestatieafspraken gerealiseerd.Met betrekking tot de prestaties 2002 is het beeld over de uitstroomprestaties
in de eerste helft van 2002 divers. De G4- en G26-gemeenten samen hebben 23%
van de afgesproken uitstroom gerealiseerd.Reïntegratie arbeidsgehandicaptenNaar aanleiding van het evaluatierapport over de Wet REA zijn er in 2002
een aantal wijzigingen doorgevoerd ten aanzien van de subsidieaanvragen voor
werknemers. In 2002 zijn minder subsidie aanvragen geweest dan in vergelijking
met vergelijkbare subsidievormen in 2001. Dit komt omdat veel lopende aanvragen
van 2001 in 2002 zijn afgehandeld en door de relatieve onbekendheid van de
nieuwe regelingen. Eind 2002 is er sprake van een toename van het aantal aanvragen
voor de nieuwe regelingen. Aangenomen mag worden dat de nieuwe regelingen
voldoende bekend zijn.Commissie Donner IIHet rapport van de Commissie Donner II is voorgelegd aan de SER en de
Raad voor het Overheidspersoneel (ROP). De voorstellen van de SERsluiten
aan op de hoofdlijnen van het rapport van de Commissie Donner en liggen voor
een deel in het verlengde daarvan. Het uitgangspunt in beide adviezen is dat
niet arbeidsongeschiktheid moet worden verzekerd, maar dat arbeidsgeschiktheid moet worden geactiveerd. De ROP is er niet
in geslaagd een gezamenlijk advies uit te brengen. Het Verbond Sectorwerkgevers
Overheid en de Samenwerkende Centrales voor Overheidspersoneel hebben ieder
een eigen advies uitgebracht.4.3 Verbetering inkomenspositie specifieke groepenUitvoering motie Inkomenspositie langdurige minima zonder
arbeidsmarktperspectiefDoor het kabinet is besloten het wetsvoorstel «Lang-laag»
in te trekken. Dit is inmiddels gebeurd. De totstandkoming van de financiële
regeling voor langdurige minima zonder arbeidsmarktperspectief is in het kader
van de voorbereiding van de nieuwe bijstandswet met de grootst mogelijke voortvarendheid
ter hand genomen.Het kabinet kiest ervoor om te komen tot afspraken met de gemeenten om
al in 2003 de beschikbare middelen voor de gemeentelijke inkomensondersteuning
toe te spitsen op deze doelgroep.In het in november 2002 gesloten akkoord met de sociale partners is afgesproken
dat daarvoor in 2003 door het Rijk € 20 miljoen aan het gemeentefonds
wordt toegevoegd.Inkomenspositie chronisch zieken/uitvoering motie MelkertIn 2002 zijn in het kader van een verbetering van de inkomenspositie van
gehandicapten en chronische zieken, en mede ter uitvoering van de motie Melkert
(Kamerstukken II, 2000–2001, 27 400, nr. 11), de volgende maatregelen
ingevoerd.• Aanpassing van het Belastingplan 2002 aan de fiscale voorstellen
van de interdepartementale werkgroep Inkomenspositie Gehandicapten en Chronisch
Zieken (IGCZ), waaronder de invoering van vermenigvuldigingsfactoren en de
aftrekpost ziektekosten voor inwonende ernstig gehandicapte kinderen van 27
jaar en ouder.• Naar aanleiding van de bij de behandeling van het Belastingplan
2002 ingediende motie Dijsselbloem (TK 2001–2002, 28 013, nr 24)
is door het ministerie van VWS nader onderzoek aanbesteed met het oog op een
verkenning van mogelijkheden voor een indirect model voor indicatiestelling.
Bezien wordt of het resultaat aangrijpingspunten biedt voor meer gerichte
van compensatie van niet vergoede kosten in verband met handicap of chronische
ziekte. Uiterlijk juli 2003 zal de Kamer op de hoogte worden gesteld van de
bevindingen.4.4 EmancipatieAan de hand van de in november 2002 verschenen resultaten van de tweede
Emancipatiemonitor kan worden nagegaan in hoeverre de realisatie van de beleidsdoelen
voor 2010 op schema liggen:Stimuleren van een zelfstandig bestaan van vrouwen en
mannenDe arbeidsparticipatie van vrouwen stijgt volgens planning. De economische
zelfstandigheid van vrouwen is ook toegenomen, echter niet in een zodanig
tempo dat het streven voor 2010 lijkt te worden gehaald. De groei van het
aandeel van vrouwen in het totale inkomen uit arbeid tenslotte ligt op schema,
waarmee het doel voor 2010 wordt bereikt.Bevorderen van gelijke rechten, kansen, verantwoordelijkheden
en vrijheden onder vrouwen en mannenHet aandeel van mannen in het totaal aantal uren onbetaalde zorg is lager
uitgekomen dan voor 2002 voorzien was. De voorzieningen voor het combineren
van arbeid en zorg nemen echter toe. Er wordt ook meer van deze voorzieningen
gebruik gemaakt.Meer vrouwen zijn gaan deelnemen aan het openbare leven. Hun aandeel in
de posities met macht en invloed is evenwel niet navenant gegroeid. In tegendeel,
in het bedrijfsleven, de politiek, het openbaar bestuur en de wetenschap zijn
vrouwen nog ondervertegenwoordigd.Vergeleken met de streefcijfers in het Meerjarenbeleidsplan kan geconcludeerd worden dat er op veel terreinen het gestaag de
beoogde richting uit gaat met het emancipatieproces, zij het niet altijd snel
genoeg om de doelstellingen voor 2010 te halen. Op andere terreinen is sprake
van achterblijvende groei. De aan dacht en inzet van het emancipatiebeleid
zal zich in de toekomst met name op deze laatste terreinen richten.4.5 Verbetering uitvoering sociale zekerheidWet SUWIOp 1 januari 2002 is de Wet structuur uitvoering werk en inkomen (SUWI)
van kracht geworden. De uitvoeringsinstellingen en het Landelijk instituut
sociale verzekeringen (Lisv) zijn samengevoegd tot de Uitvoeringsorganisatie
Werknemersverzekeringen (UWV). In het kader van de opbouw van de organisatie
heeft het UWV een vestigingsbeleid vastgesteld, dat onder andere voorziet
in terugbrenging van het aantal regionale vestigingen van 171 naar 27. Gelijk
oplopend met de nieuwe regionale organisatie worden ook de nieuwe werkprocessen
geïmplementeerd. De uitvoering van de sociale zekerheidswetgeving heeft
geen hinder ondervonden van de samenvoeging.Per 1 januari 2002 zijn er 129 Centra voor Werk en Inkomen (CWI) operationeel.
Bij de start geconstateerde aanloopproblemen zijn gaandeweg het jaar langzamerhand
opgelost. De CWI's hebben zich in het eerste half jaar in sterke mate toegelegd
op de uitvoering van de uitkeringsintake, i.c. op de juiste, volledige en
tijdige overdracht van gegevens aan UWV en sociale diensten. Na de eerste
paar maanden is er meer geïnvesteerd in de vervulling van de poortwachtersrol
en in werkgevers.Medio mei 2003 vindt de eerste evaluatie van de Wet SUWI plaats.Uitvoering AbwHet verslag over de uitkomsten van de in 2002 uitgevoerde toezichtswerkzaamheden,
ook met betrekking tot de uitvoering van de Abw, wordt separaat door de Inspectie
Werk en Inkomen uitgebracht en door de minister ter kennis van de beide Kamers
der Staten-Generaal gebracht.Stroomlijning informatievoorziening gemeentenHet ministerie van SZW heeft in 2002 een stroomlijning doorgevoerd van
de diverse communicatiekanalen gericht op gemeenten (onder meer overleg met
bestuurders, brieven van en aan gemeenten, bijeenkomsten voor gemeenten, telefoonverkeer
met gemeenten). In 2003 wordt hier een vervolg op gegeven. De aanleiding was
het omvangrijke pakket maatregelen van het kabinet op het terrein van werk
en inkomen gemeenten. De doelstelling is gemeenten vanuit het ministerie van
SZW eenduidig over de uitwerking van dit pakket maatregelen te benaderen.4.6 Naleving regelgeving; inspectie en handhavingVeiligheid en gezondheid op het werkVoor de effectiviteit van de regelgeving is controle op de naleving van
groot belang. In 2002 is, mede met de inzet van een aantal nieuw aangetrokken
Arbeidsinspecteurs, het beoogde aantal arbo-interventietrajecten gerealiseerd.
Het instrument bestuurlijke boete wordt ook steeds meer ingezet door de Arbeidsinspectie.
Evaluatie wijst uit dat dit effectief is. Na inzet van het boete-instrument
is in ruim 80 procent van de gevallen de overtreding daadwerkelijk opgeheven
op het moment van eerste hercontrole.Bijzondere opsporing van zwaardere gevallenDe Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) is 1 januari 2002
van start gegaan. De opsporingsambtenaren van SIOD zullen na invoering van
de Kaderwet Bijzondere Opsporingsdiensten gelijk gesteld worden met rechercheonderdelen
van de politie. Naar het zich laat aanzien zal de Kaderwet BOD'en niet voor
1 januari 2004 zijn ingevoerd. De opsporingsambtenaren van SIOD zijn momenteel
aangewezen krachtens artikel 142 van het Wetboek van Strafvordering.Het jaar 2002 stond bij de SIOD vooral in het teken van de opbouw van
de organisatie, het opbouwen van een netwerk met de opsporingspartners en
het opleiden en inwerken van de medewerkers. Door het opleidingsprogramma
leidde de toename van het aantal medewerkers (eind 2002 circa 170 fte) in
eerste instantie niet tot een evenredige toename van de productie. Daarnaast
heeft SZW besloten tot temporisering van de werving omdat het opleiden en
inwerken van de nieuwe medewerkers meer tijd in beslag nam dan voorzien.In de loop van 2002 zijn de opsporingsonderzoeken van start gegaan. De
bij de begroting 2002 SZW voorziene 60 zaken zijn in het handhavingarrangement
SZW voor 2002 teruggebracht. Hierin is afgesproken dat de SIOD tussen de15
en 25 zware onderzoeken zou doen en dat de SIOD in het kader van de ontwikkeling
van de organisatie tussen de 15 en 20 zaken op zou pakken. De «leeronderzoeken»
zijn vervallen omdat er gekozen is voor zwaardere opleidingstrajecten en het
praktischer bleek het opdoen van ervaring onder te brengen in de grote opsporingsonderzoeken.
De SIOD heeft in 2002 in totaal zesentwintig operationele grote opsporingsonderzoeken
gestart. Drie onderzoeken zijn inmiddels afgerond. De opsporingsonderzoeken
bevinden zich met name op de volgende SZW-terreinen: premie- en werkgeversfraude,
malafide intermediairs en illegale tewerkstelling. Daarnaast zijn in 2002
enkele onderzoeken op het gebied van ESF-fraude en uitkerings- en voorzieningenfraude
gestart.4.7 Nieuwe prioriteiten gedurende 2002AOW-gat grensarbeidersIn 2002 is € 11 miljoen uitgetrokken voor de opheffing met terugwerkende
kracht tot 1 januari 2002 van de onvolledige AOW-opbouw van echtgenotes van
mannen die tussen 1957 en 1985 in het buitenland hebben gewoond.Aanvullende pensioenenAan de aanvullende pensioenen is in de Sociale Nota 2002 geen expliciete
aandacht besteed. In het jaar 2002 is sprake geweest van de volgende activiteiten
en nieuwe prioriteiten:• Op 27 maart 2002 heeft Staatssecretaris Hoogervorst de notitie
Hoofdlijnen voor een nieuwe Pensioenwet aan de Tweede Kamer gestuurd
(Kamerstukken II, 2001–2002, 28 294, nr. 1). De Tweede Kamer heeft
deze notitie twee maal controversieel verklaard waardoor deze niet besproken
is.• In de loop van 2002 is het onderwerp «pensioenen» hoog
op de Europese agenda komen te staan. Het kabinet heeft op 12 juli 2002 het
Nationaal Actieplan Pensioenen aan de Europese Commissie, en in afschrift
aan de Tweede Kamer gestuurd. Tevens hebben de Europese Lidstaten een Gemeenschappelijk
Standpunt geformuleerd op de Europese Richtlijn betreffende de werkzaamheden
van pensioenfondsen.• Als gevolg van de ontwikkelingen op de financiële markten
zijn de buffers van de pensioenfondsen verminderd. Op 30 september heeft de
toezichthouder, de Pensioen- & Verzekeringskamer, een circulaire verstuurd
aan alle pensioenfondsen waarin zij opgedragen worden aan te geven of er sprake
is van onderdekking dan wel buffertekort en tevens opgedragen worden een herstelplan
in te dienen. Staatssecretaris Rutte heeft in opeenvolgende brieven de Tweede
Kamer geïnformeerd over de financiële positie van pensioenfondsen.
Op 31 oktober 2002 heeft een Algemeen Overleg over dit onderwerp plaatsgevonden.
In het Najaarsoverleg met sociale partners is geconstateerd dat wat de dekkingsgraad
van de pensioenfondsen betreft, maatwerk als uitgangspunt de essentie is.
In 2003 zal het totaalbeeld van de ingediende herstelplannen de basis vormen
voor een gesprek van het kabinet met de Stichting van de Arbeid. Tevens zullen
kabinet en sociale partners in 2003 overleg voeren over het financieel toetsingkader
ten behoeve van de nieuwe Pensioenwet, gericht op gezamenlijke conclusies.4.8 Beleidsmatige conclusiesDe tabel «Beleidsmatige conclusies ten aanzien van beleidsprioriteiten»
geeft aan welke beleidsconclusies er op basis van de verantwoordingsgegevens
zijn getrokken. Hiermee wordt invulling gegeven aan de motie Vendrik (Kamerstukken
II, 2001–2002, 28 380, nr. 81).Tabel 4.6: Beleidsmatige conclusies
ten aanzien van de beleidsprioriteitenPrioriteitBeleid wordt geïntensiveerd/geëxtensiveerd/ongewijzigd voortgezetTe nemen maatregelen/te ondernemen
activiteiten1. Vergroten Arbeidsaanbod  A. Algemene maatregelen  • Verkleining armoedevalHerprioritering van beleidBestrijding van de armoedeval
is van groot belang daar waar het gaat om het terugdringen van de uitkerings-afhankelijkheid
en het bevorderen van de arbeidsparticipatie en scholing . Nadere maatregelen
zijn aan de orde gekomen in begroting voor 2003 en komen aan de orde in de
begroting voor 2004.• Toetrederskorting en afdrachtsverminderingBeleid wordt geëxtensiveerd.Afdrachtvermindering
voor werkgevers is niet door de Kamer overgenomen.De toetrederskorting is
met ingang van 2003 vervallen.• Vervanging uitstroompremiesBeleid wordt geëxtensiveerd.Uitstroompremies
zijn vervangen door de toetrederskorting. De toetrederskorting is per 1–1-2003
weer vervallen i.v.m. de verhoging van fiscale heffingskortingen.• Combineren arbeid en zorgBeleid wordt voortgezet. • Flexibele beloningBeleid wordt geëxtensiveerd.Door aannemen amendement
op het belastingplan 2002 zijn de gereserveerde gelden op een andere wijze
ingezet.• Premiestelling sociale fondsenBeleid wordt voortgezet.In 2003 worden voorstellen
ten aanzien van de omvang van de overschotten in de fondsen voor de werknemersverzekeringen
aan de Kamer gezonden.   B. Verhogen arbeidsdeelname specifieke
groepen  • Verhogen arbeidsdeelname ouderenBeleid wordt ongewijzigd voortgezet.Nieuwe
kabinet beslist over herinvoering sollicitatieplicht + WWOWO.b.v. eindrapport
Taskforce Ouderen en Arbeid wordt plan van aanpak opgesteld voor follow up• Verhogen arbeidsdeelname laag opgeleidenBeleid op terrein stimuleren
arbeidsvraag laagopgeleiden wordt geëxtenisveerd.SPAK en VLW worden in 4 jaar
afgebouwd en jongeren-Spak per 2003 afgeschaft.• Verhogen arbeidsdeelname etnische minderhedenBeleid wordt ongewijzigd
voortgezet.Via stuurgroep extra aandacht voor allochtone vrouwen   2. Activering en reïntegratie  • Bestuurlijke afspraken Agenda voor de toekomstBeleid wordt ongewijzigd
voortgezet als opmaat voor de voorgenomen nieuwe wet Abw/FWI.Flexibilisering van prestatieafspraken
onder handhaving van resultaten (output) = 300 000 trajecten en 40% uitstroom.• Reïntegratie arbeidsgehandicaptenBeleid wordt geïntensiveerd.Nieuwe
commissie in vervolg op Westerlaken en Donner I om expertise en beeldvorming
over arbeidsmogelijkheden van arbeidsgehandicapten te versterken.• Commissie Donner IIBeleid wordt geïntensiveerd.In de nieuwe WAO zal bevordering
arbeidsongeschiktheid het uitgangspunt zijn.   3. Verbetering inkomenspositie
specifieke inkomensgroepen  • Motie Inkomenspositie langdurige minima zonder
arbeidsmarktperspectiefIn gewijzigde vorm opgenomen in voorgenomen nieuwe wet Abw/FWIWetsvoorstel «Lang-laag» is ingetrokken.
Middelen voor gemeentelijke inkomensondersteuning worden toegespitst op deze
doelgroep.• Chronisch ziekenBeleid wordt voortgezet.Mogelijkheden tot indicatiestelling
ter verdere verbetering worden verkend. Eind juli 2003 wordt de TK hierover
geïnformeerd.   4. EmancipatieBeleid wordt geherprioriteerd.    5. Verbetering uitvoering sociale
zekerheid  • SuwiBeleid wordt voortgezet.Instrumenten in het kader van planning en controlcyclus worden
verder uitgebouwd (o.a. aanscherping prestatie-indicatoren).• Uitvoering AbwIn het jaarverslag Inspectie Werk en Inkomen
wordt verslag gedaan.    6. Naleving regelgeving; inspectie
en handhaving  • Veiligheid en gezondheid op het werkBeleid wordt geïntensiveerd.Acties
om werken met gevaarlijke stoffen veiliger te maken (SOMS-traject), het starten
van veiligheidsverbetertrajecten in bedrijven en de ontwikkeling van een risicomodel
voor bedrijfsveiligheid met bijbehorende gegevensverzameling.• Bijzondere opsporing van zwaardere gevallenBeleid wordt voortgezet.De SIOD
zal in 2005 de structurele formatie van 326 fte bereiken.   7. Nieuwe prioriteiten gedurende
2002  • AOW-gatBeleid wordt voortgezet • PensioenenBeleid wordt voortgezet.In 2003 zal het kabinet met de Pensioen- & Verzekeringskamer
en met de sociale partners overleg voeren over het financieel toetsingskader
ten behoeve van de Pensioenwet.5. BELEIDSARTIKELENBeleidsartikel 1 Basisdienstverlening Werk en Inkomen
(CWI)1.1 Algemene doelstellingDe CWI bevordert de werking van de arbeidsmarkt door
het bij elkaar brengen van vraag en aanbod ten behoeve van werklozen, andere
werkzoekenden en werkgevers. De CWI zorgt voor een zodanige dienstverlening
op het terrein van werk en inkomen dat werkzoekenden op een zo kort mogelijke
termijn aan het arbeidsproces kunnen deelnemen en werkgevers hun vacatures
op zo kort mogelijke termijn kunnen vervullen. Voor zo ver nodig wordt voor
werkzoekenden een uitkeringsintake verricht.Met de bekrachtiging van de SUWI wet op 1 januari 2002 voert de Centrale
organisatie voor werk en inkomen (CWI) een aantal taken uit die voorheen werden
uitgevoerd door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie (Arbvo), gemeenten en uitvoeringsinstellingen
(uvi's).De CWI tracht zo veel mogelijk zijn dienstverlening aan één
loket vorm te geven. Hiertoe verzorgt de CWI zowel de ondersteuning bij de
uitstroom naar werk, die voorheen werd uitgevoerd door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie,
als de uitkeringsintake, die voorheen door gemeenten en uvi's werd gedaan.Doordat het zoeken naar werk en het aanvragen van een uitkering niet langer
gescheiden zijn kan de CWI zijn dienstverlening richten op het uitvoeren van
de taakstelling Werk boven Inkomen. Het op een zo kort mogelijke termijn bemiddelen van mensen naar werk, die anders in aanmerking
komen voor een uitkering, is een belangrijke taak van de CWI. In eerste instantie
kijkt de CWI of er geschikt werk is voor de klant en bemiddelt deze dan direct
naar werk. Daarnaast beoordeelt de CWI de afstand van werkzoekenden tot de
arbeidsmarkt en wordt er een persoonlijk advies opgesteld om deze afstand
te overbruggen. Om personen te bemiddelen naar werk hebben werkgevers de mogelijkheid
om vacatures aan te melden bij de CWI. Indien een werkzoekende niet direct
naar werk kan worden bemiddeld, verzamelt de CWI de uitkeringsgegevens die
de ketenpartners (UWV en gemeenten) nodig hebben, voor het bepalen van een
recht op een uitkering. Naast deze werkzaamheden behoort ondermeer het verstrekken
van tewerkstellings- en ontslagvergunningen tot de taken van de CWI.Deze nieuwe structuur houdt in dat de CWI, ten opzichte van de voormalige
Arbeidsvoorzieningsorganisatie, actiever diensten verleent, aan werkzoekenden,
werkgevers en intermediairs, beleidsmakers, het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV) en de Gemeentelijke sociale dienst (GSD).1.2 Operationele doelstellingen1. Inrichting van een operationeel netwerk van 131
CWI's;2. Iedere bij de CWI ingeschreven werkzoekende krijgt
passende dienstverlening aangeboden in de vorm van bemiddeling naar werk (en
indien nodig uitkering) zodat werkzoekenden op een zo kort mogelijke termijn
aan het arbeidsproces kunnen deelnemen;3. Iedere werkgever die bij de CWI een vacature aanmeldt
krijgt passende dienstverlening aangeboden. Hetzij via de toegang tot de Nationale
Vacature en Sollicitantenbank (NVS), hetzij in de vorm van het aanbieden van
geschikte kandidaten voor de vervulling van een vacature, zodat deze op zo
kort mogelijke termijn vervuld worden;4. Uitkeringsdossiers en de fase 2,3 en 4 reïntegratieadviezen
moeten binnen een bepaalde periode en compleet worden overgedragen aan gemeenten
of UWV.Operationele doelstelling 1 Inrichting van een operationeel
netwerk van 131 CWI'sHet streven om per 1 januari 2002 131 CWI vestigingen te laten opereren
is gerealiseerd. Eind 2002 waren er weliswaar 129 CWI vestigingen operationeel,
maar in Amsterdam Nieuw-West en de regio Eindhoven zijn de activiteiten van
twee vestigingen samengevoegd.Het begin van 2002 heeft in het teken gestaan van het «inleren en
inregelen» van de nieuwe werkprocessen en het integreren van de werknemers
(die uit drie organisaties afkomstig waren). Tevens stond in deze periode
het maken van afspraken op lokaal niveau met de ketenpartners centraal. Hierdoor
was het niet mogelijk om de uit de SUWI-wet voortvloeiende taken naar behoren
uit te voeren. Zoals uit de aanbevelingen van bureau Berenschot blijkt zijn
de poortwachtersfunctie en de werkgeversbenadering in het eerste half jaar
van 2002 nog onvoldoende ontwikkeld. De in deze periode ontstane achterstanden
en de lange wachttijden zijn vanaf het tweede deel van 2002 teruggebracht.
De huidige stand van zaken laat zien dat het dienstverleningsconcept van de
CWI verder is ontwikkeld (ook t.a.v. de poortwachtersfunctie en de werkgeversbenadering)
en dat de opgelopen achterstanden1 voor een belangrijk
deel zijn ingelopen. Ondanks deze inspanningen zijn de bedrijfsprocessen van
de CWI organisatie nog niet optimaal en dient er in de toekomst nog een aantal
efficiency- en kwaliteitsslagen gemaakt te worden.Het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI) is in 2002 als
onderdeel van de CWI ingericht. BKWI beheert de centrale systeemdelen van
Suwinet, en voert tevens operationeel beheer van de Suwinet-standaards. Hiertoe
zijn in afstemming met de ketenpartners de noodzakelijke beheerprocessen en
-procedures ingericht en uitgevoerd. BKWI heeft in 2002 voor de verdere ontwikkeling
van de gegevensuitwisseling in de keten projecten uitgevoerd, ter consolidatie
van ontwikkelde voorzieningen en beheerprocessen (m.n. de Suwinet-Inkijk)
en voorbereiding van nieuwe uitwisselingen.Operationele doelstelling 2 Iedere bij de CWI ingeschreven
werkzoekende krijgt passende dienstverlening aangeboden in de vorm van bemiddeling
naar werk (en indien nodig uitkering) zodat werkzoekenden op een zo kort mogelijke
termijn aan het arbeidsproces kunnen deelnemen.Van de personen die zich inschrijven bij een CWI-vestiging dient de afstand
tot de arbeidsmarkt, c.q. de kans op het vinden van werk, beoordeeld te worden
(fasering). Personen van wie de kans op het vinden van werk groot wordt geacht
komen in aanmerking voor actieve bemiddeling door de CWI (fase 1). Met personen
van wie de kans op het vinden van werk geringer wordt geacht, wordt een nader
beoordelingsgesprek (kwalificerende intake) gevoerd; de CWI maken een nadere
inschatting van de afstand tot de arbeidsmarkt en bepaalt tot
welke fase (fase 2, 3, 4) de personen behoren. Voor personen die behoren tot
fase 2 en fase 3 wordt een reïntegratieadvies opgesteld.Tabel 1.1: Dienstverlening
werkzoekendenPrestatiegegevens dienstverlening werkzoekendenStrevenRealisatieAandeel ingeschreven niet-werkende fase 1 cliënten met inschrijvingsduur
van meer dan 6 maanden binnen totaal ingeschreven niet-werkende fase 1 cliënten 21%Gemiddelde verblijfsduur van fase-1 cliënten in de CWI-registratie.< 6 maanden Plaatsingpercentage – na actieve bemiddeling – naar
werk van fase 1 cliënten binnen zes maanden70%55%Plaatsingpercentage – na actieve bemiddeling – naar
werk van fase 1 cliënten binnen twaalf maanden– Aantdeel etnische minderheden fase 1 in totaal ingeschreven niet-werkende
fase 1 cliënten met inschrijvingsduur van meer dan 6 maanden  21%Aandeel van etnische minderheden fase 1 in het aantal plaatsingen
fase 1 binnen 6 maanden. 70%49%Rapportcijfer klanttevredenheid werkzoekenden.77,5Bron: Kwartaalverslag 4e kwartaal 2002 met bijbehorende tabellen,
CWI.Van de instroom in het eerste en tweede kwartaal van 2002 bedraagt het
uitstroompercentage van fase 1 cliënten die naar werk zijn bemiddeld
55%. De uitstroom van werkzoekenden die een uitkeringsintake WW hebben gehad
(56%) is hoger dan de uitstroom van werkzoekenden die een uitkeringsintake
Abw hebben gehad (50%). Het uitstroompercentage van etnische minderheden (fase
1) bedraagt 49% in 2002. De norm voor het uitstroompercentage, dat gesteld
is op 70% is zowel voor de totale uitstroom als voor de etnische minderheden
niet gerealiseerd. (Bron: Jaarverslag 2002, CWI). In 2002 is gebleken dat
het plaatsingpercentage van fase 1 cliënten en het aandeel van etnische
minderheden fase 1 in het aantal plaatsingen binnen zes maanden niet leverbaar
was. Hiervoor in de plaats is de uitstroomquote binnen zes maanden van fase
1 cliënten en de uitstroomquote van etnische minderheden fase 1 gemeten.In het kader van de dienstverlening aan doelgroepen konden personen die
tot de etnische minderheid behoren gebruik maken van de één-op-één
aanpak1 die in het kader van het MKB-minderhedenconvenant
is ontwikkeld. De taakstelling voor het plaatsen van etnische minderheden
in 2002 bedraagt 23 000, waarvan er na vier kwartalen 26 324 zijn
gerealiseerd. Dit is 114% van de taakstelling in 2002. (Bron: Kwartaalverslag
4e kwartaal 2002, CWI).De wijze waarop werkzoekenden de dienstverlening van de CWI waarderen
komt tot uitdrukking in het rapportcijfer klanttevredenheid werkzoekenden.
In een onderzoek naar de klanttevredenheid dat in het tweede kwartaal van
2002 is uitgevoerd blijkt dat werkzoekenden de CWI waarderen met een 7,5 (op
een schaal van 10). Het streven voor dit cijfer bedraagt een 7. Hieruit blijkt
dat de werkzoekenden de dienstverlening van de CWI positief waarderen. (Bron:
Kwartaalverslag 3e kwartaal 2002, CWI).In 2002 zijn er een tweetal prestatiegegevens toegevoegd aan de verplichte
prestatiegegevens, die de prestaties van de CWI met betrekking tot de plaatsing
van fase 1 cliënten inzichtelijker maakt. Het eerste prestatiegegeven
is het aandeel ingeschreven niet-werkende fase-1 cliënten
met inschrijvingsduur van meer dan 6 maanden binnen totaal ingeschreven
niet werkende fase-1 cliënten. Het tweede nieuwe prestatiegegeven
dat in 2002 wordt geregistreerd is het aandeel etnische
minderheden in totaal ingeschreven niet-werkende fase-1 cliënten met
inschrijvingsduur van meer dan 6 maanden binnen totaal ingeschreven niet werkende
fase-1 cliënten. Voor deze twee prestatie-indicatoren zijn nog
geen streefcijfers geformuleerd.Operationele doelstelling 3Iedere werkgever die bij de CWI een vacature aanmeldt
krijgt passende dienstverlening aangeboden. Hetzij via de toegang tot de Nationale
Vacature en Sollicitantenbank (NVS), hetzij in de vorm van het aanbieden van
geschikte kandidaten voor de vervulling van een vacature, zodat deze op zo
kort mogelijke termijn vervuld worden.De actieve dienstverlening en bemiddeling hebben ook betrekking op de
dienstverlening aan werkgevers. De CWI biedt werkgevers de mogelijkheid om
vacatures te presenteren. Het doel is zoveel mogelijk vacatures in de databank
te krijgen, om zo de kans te vergroten dat werkzoekenden aan het werk komen.
De CWI heeft als taak om actief te bemiddelen bij de vervulling van vacatures.Het aantal vervulde vacatures t.o.v. het aantal gemelde vacatures, waarbij
de CWI «voorwerk» verricht t.b.v. de werkgevers bedraagt 41%.
Het streven van deze quote is 40%.Tabel 1.2: Dienstverlening
werkgeversPrestatiegegevens dienstverlening werkgeversStrevenRealisatieVervullingsquote (= aantal vervulde vacatures ten opzichte van
het aantal aangemelde vacatures).Ten minste 40%*41%Gemiddelde inschrijvingsduur vacatures.––Marktbereik op de totale vacaturemarkt32%21%Rapportcijfer klanttevredenheid werkgevers.7–Bron: Kwartaalverslag 4e kwartaal 2002, CWI.* De uitstroom naar werk of de vervulling van vacatures die gerealiseerd
wordt via zelfstandig gebruik van de NVS wordt niet gemeten.De gegevens over de gemiddelde inschrijvingsduur vacatures worden niet
geregistreerd. Hiervoor in de plaats wordt het marktbereik van de CWI op de
totale vacaturemarkt gemeten. In het jaar 2002 is het marktbereik 21% (norm
32%). De oorzaak dat deze norm niet wordt gehaald wijt de CWI aan de opstartproblemen
in het eerste kwartaal die ertoe hebben geleid dat er minder aandacht heeft
kunnen zijn voor werkgevers. Inmiddels zijn de contacten met werkgevers (vacatureacquisitie,
bedrijfsbezoek) aangehaald en heeft de CWI haar dienstverleningsconcept voor
werkgevers uitgebreid.Het eerste klanttevredenheidsonderzoek onder werkgevers zal in de eerste
helft van 2003 worden gehouden. Daarom kan er op dit moment niets gezegd worden
over de klanttevredenheid.Operationele doelstelling 4 Uitkeringsdossiers en de fase
2,3 en 4 werkdossiers moeten binnen een bepaalde periode en compleet worden
overgedragen aan gemeenten of UWV.Na de kwalificerende intake door de CWI worden fase 2, 3 en 4 cliënten
ten behoeve van hun reïntegratie overgedragen aan gemeenten en UWV. De
overdracht gaat gepaard met een reïntegratieadvies ten behoeve van de
uitkeringsinstantie. Voorts dienen de uitkeringsdossiers tijdig en volledig
te worden overgedragen aan UWV of gemeenten.Tabel 1.3: Overdracht reïntegratieadviezen
en uitkeringsdossiersPrestatiegegevensStrevenRealisatieAantal tijdig (d.w.z. binnen 3 werkdagen) overgedragen reïntegratieadviezen
in totaal aantal overgedragen reïntegratieadviezen–100%Aandeel tijdig (d.w.z. binnen 8 werkdagen) overgedragen uitkeringsdossiers
in totaal aantal overgedragen uitkeringsdossiers80%80%Rapportcijfer klanttevredenheid uitkerende instanties.7–Bron: Kwartaalverslag 4e kwartaal 2002, CWI.Het aandeel tijdig overgedragen uitkeringsdossiers ten opzichte van het
totaal aantal overgedragen uitkeringsdossiers is in 2002 gelijk aan 80%. Voor
de uitkeringsdossiers Abw is het aandeel dat tijdig wordt overgedragen 92%,
voor de uitkeringsdossiers WW is het aandeel lager, namelijk 77%. In 2002
geldt als norm dat 80% van de uitkeringsdossiers tijdig worden overgedragen.
Wat de tijdige overdracht van uitkeringsdossiers Abw betreft is dit streven
gerealiseerd. Voor de WW (en IOAW) is de norm niet gehaald.Voor zowel de Abw als de WW laat het aandeel van de uitkeringsdossiers
dat volledig wordt overgedragen aan gemeenten en UWV een stijgende trend zien.
Per 1 mei 2002 heeft de CWI in samenwerking met de ketenpartners de Lijnmonitor Kwaliteit ontwikkeld. Met deze monitor wordt
beoogd om met een maandelijkse frequentie per CWI vestiging de kwaliteit van
de overdrachtdossiers te volgen. Hiertoe zijn in eerste instantie de definities
van volledigheid afgestemd met de gemeenten en UWV.In 2002 is in het kader van de kwaliteitscriteria voor de kwalificerende
intake en het reïntegratieadvies een werkgroep geformeerd. Deze werkgroep
heeft als doel het verbeteren van het gebruik van de diensten in de keten
rond reïntegratie van klanten van gemeenten, met name aan de wijze en
het moment van rapporteren is aandacht besteed.Met UWV zijn er in het kader van Service Niveau Overeenkomst (SNO) reeds
afspraken gemaakt over kwaliteit en overdrachtsmoment van de reïntegratieadviezen.
Er zijn afspraken gemaakt m.b.t. de eisen aan inhoud, lay-out en volledigheid
van het reïntegratieadvies. Dit is in een «afsprakendocument»
vastgelegd.Het klanttevredenheidsonderzoek onder uitkerende instanties is niet uitgevoerd.
Deze zal worden uitgevoerd in 2003.1.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 1. Basisdienstverlening
Werk en Inkomenx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen561 870497 467435 636252 819182 817Uitgaven561 870497 467435 613252 819182 794      Apparaatsuitgaven  4721 924– 1 452Personeel  4351 301– 866Materieel  37623– 586      Programmauitgaven561 870497 467435 141250 895184 246CWI561 870497 467421 179250 895170 284BKWI  13 962 13 962      Ontvangsten158 8230000Uitgaven en verplichtingen 2000 en 2001 hebben betrekking op de totale
rijksbijdrage Arbeidsvoorzieningsorganisatie.Bron: SZW-administratie.De stand vastgestelde begroting 2002 is gebaseerd op de omvang van de
basis dienstverlening van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. In het bedrijfsplan
CWI 2002 is een indicatie gegeven van de taken, productie en prestaties en
de daarvoor in 2002 benodigde middelen om deze te realiseren. Deze taken wijken
af van de taken van de voormalige Arbeidsvoorzieningsorganisatie (o.a. uitkeringsintake
en MKB). Het initiële budget van € 253 miljoen is derhalve
gedurende de begrotingsuitvoering 2002 naar boven bijgesteld tot € 439,5
miljoen mede ten behoeve van de kosten van de transformatie. Uiteindelijk
is € 435,6 miljoen gerealiseerd.1.4 GroeiparagraafDe onderzoeken naar de tevredenheid van de klanten van de CWI zijn in
2002 slechts voor de klantgroep werkzoekenden uitgevoerd. In 2003 zal de CWI
de tevredenheid van de werkgevers en ketenpartners meten.Tevens heeft de CWI enkele prestatiegegevens gedurende het jaar niet geregistreerd
en zijn voor 2003 een aantal komen te vervallen en een aantal vervangen door
prestatiegegevens, die beter aansluiten op het dienstverleningsconcept van
de CWI.Het plaatsingspercentage -na actieve bemiddeling- naar werk van fase 1
cliënten binnen twaalf maanden is in 2002 niet gemeten, zo ook de gemiddelde
verblijfsduur van fase 1 cliënten in de CWI-registratie. Deze laatste
wordt in 2003 vervangen door de uitstroomquote: gemiddelde uitstroom (in dagen)
binnen zes maanden na datum ingang uitkering. In 2003 zal voorts de preventiequote
voor het eerst worden opgenomen als prestatiegegeven. Mede door deze aanpassingen
worden de prestaties van de CWI inzichtelijker en kan een volwaardiger VBTB-jaarverslag
worden gerealiseerd.In 2003 zal de CWI rapporteren aan de hand van het Model Verantwoording
en Controle CWI 2003. In dit document wordt een helder kader beschreven welke
verantwoordelijkheden worden belegd bij de CWI en op welke wijze daarover
gerapporteerd dient te worden. De CWI zal zich verantwoorden
over het functioneren, zowel wat betreft de financiële aspecten, als
wat betreft de niet-financiële uitvoeringsaspecten. Voorts zal de CWI
voorzien in de behoefte aan beleidsinformatie. Deze informatie wordt gebruikt
voor het analyseren van verbanden en ontwikkelingen en is een onmisbare basis
voor beleidsontwikkeling op het gebied van werk en inkomen.Beleidsartikel 2 Stimulering en kwaliteitsbevordering
arbeidsaanbod2.1 Algemene doelstellingHet bevorderen van duurzame arbeidsparticipatie door:
het realiseren van een sluitende keten van reïntegratie voor nieuwe en
langdurig werklozen; het wegwerken van kwalitatieve achterstanden van minder
kansrijke werklozen en werkende werkzoekenden; het voor niet-actieven financieel
aantrekkelijk maken zich op de arbeidsmarkt aan te bieden; het bevorderen
van op minder kansrijke groepen gericht personeelsbeleid door werkgevers.Voor de economische ontwikkeling is het van belang dat Nederland beschikt
over een kwalitatief en kwantitatief toereikend arbeidsaanbod. Door de arbeidsparticipatie
te vergroten, kan een groter arbeidsaanbod worden bereikt. In 2002 was voorzien
om extra aandacht te besteden aan het bereiken van een evenredige arbeidsparticipatie
van gedeeltelijk gehandicapten, etnische minderheden, vrouwen, laag opgeleiden
en ouderen.Naast de arbeidsparticipatie was ook in 2002 de kwaliteit van het aanbod
een aandachtspunt, zowel voor werkenden als nog niet-werkenden1.De middelen die in 2002 begroot waren voor reïntegratietrajecten
staan weergegeven in tabel 2.1. Naast de middelen staan in de tabel het aantal
geraamde trajecten, plaatsingen en de plaatsingsresultaten opgenomen. Dit
betreft nu nog geraamde resultaten. Er wordt naar gestreefd om in volgende
jaarverslagen steeds vaker gerealiseerde resultaten op te nemen.Tabel 2.1: Middelen voor en
resultaten van reïntegratietrajecten 2002  2002Middelen voor inkoop reïntegratietrajectenWAO222 mln(geraamde uitgaven)WW75 mln Abw+overig389* mln Totaal686 mln   Aantal reïntegratietrajectenWAO48 000(WW en WAO: voorlopige realisaties)WW17 000(Abw: prestatie-afspraken AvdT)Abw95 000** Totaal160 000   Aantal plaatsingenWAO14 400(voorlopige realisaties)WW6 800 Abw9 500** Totaal30 700   PlaatsingsresultatenWAO30%(WW en WAO: voorlopige realisaties)WW40%(Abw: afspraak AvdT)Abw40%***Bronnen: UWV en SZW.* Exclusief terugontvangsten.** Dit betreft mensen die een Abw-uitkering ontvangen. De gegevens komen
uit de Agenda voor de Toekomst (afspraken tussen SZW, VNG en gemeenten).*** Gegevens van Agenda voor de Toekomst. Een plaatsingsresultaat van
40% is de afspraak die met gemeenten zijn gemaakt in het kader van de Agenda
voor de Toekomst over het aantal plaatsingen in 2006 van gestarte trajecten
in de periode 1 juli 2001 tot en met 2004. Omdat in 2002 en 2003 nog een groot
deel van de gestarte trajecten niet beëindigd zijn is het effectieve
plaatsingspercentage in deze jaren derhalve lager.2.2. Operationele doelstellingen1. Nieuw ingeschreven werklozen en jeugdige werklozen
(< 23 jaar) die niet op eigen kracht werk kunnen vinden, krijgen een aanbod
voor activiteiten gericht op werk of sociale activering;2. Langdurig werklozen krijgen een aanbod voor aanvullende
activiteiten ter versterking van hun arbeidsmarktpositie;3. Bevordering economische zelfstandigheid en stimuleren
van het aanvaarden van (duurzaam) niet-gesubsidieerd werk door bijstandsgerechtigden,
werknemers op Wiw-dienstbetrekkingen, ID-banen en Wsw-plaatsen en nieuwe toetreders
tot de arbeidsmarkt door het verstrekken van een toetrederskorting (heffingskorting),
en de uitstroomregeling ex-banenpoolers in de Wiw;a4. Daling aandeel werkenden en werklozen zonder startkwalificatie
in de beroepsbevolking van 25–64 jaar;5. Het vergroten van de netto-arbeidsparticipatie van
etnische minderheden.Een aantal van de opgenomen indicatoren bij de operationele doelstellingen
zijn voor het eerst opgenomen in de begroting van 2003, maar hebben betrekking
op het jaar 2002. Deze indicatoren over 2002 zijn opgenomen in dit departementaal
jaarverslag.Operationele doelstelling 1nieuw ingeschreven werklozen en jeugdige werklozen
(< 23 jaar) die niet op eigen kracht werk kunnen vinden, krijgen een aanbod
voor activiteiten gericht op werk of sociale activering.De Sluitende Aanpak is geënt op Europese richtsnoeren op het terrein
van werkgelegenheid, die in 1997 zijn opgesteld in het kader van het Verdrag
van Amsterdam. Om langdurige werkloosheid zoveel mogelijk te voorkomen krijgt
iedereen die in een uitkering stroomt en niet op eigen kracht werk kan vinden
binnen 12 maanden een aanbod gericht op werk of sociale activering. Voor jongeren
geldt dat zij binnen 6 maanden een aanbod ontvangen. Aan jongeren die na 12
maanden nog geen werk of aanbod hebben ontvangen, dient de gemeente volgens
de Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW) een dienstbetrekking aan te bieden,
tenzij een andere voorziening meer aangewezen is. Daarmee realiseren we een
Sluitende Aanpak voor jongeren.Voor volwassen geldt voor 2002 het streven om een sluitendheid1 van in elk geval meer dan 86% te bereiken (= realisatie
2000). In 2002 was de sluitendheid voor volwassenen 83% inclusief 3% weigeringen.
De sluitendheid ligt hiermee op een lager niveau dan in 2001.Tabel 2.2: Prestaties Sluitende
Aanpak nieuw ingeschreven werklozen 2002 RealisatieSluitendheid: nieuw ingeschreven werklozen die ofwel werk vinden
of binnen 12 maanden een aanbod hebben gekregen gericht op werk of sociale
activering83%  (a) Totale instroom volwassen werklozen *100%(b) waarvan na 1 jaar aan het werk of aanbod**83%(c) waarvan aan het werk na aanbod2%(d) waarvan aan het werk zonder aanbod71%(e) waarvan na 1 jaar het aanbod nog niet heeft geleid tot werk7%(f) waarvan na 1 jaar nog werkloos en aanbod geweigerd***3%***(g) waarvan na 1 jaar werkloos zonder aanbod17%* = op basis van cohortonderzoek.** = onder aanbod wordt verstaan een geaccordeerd plan.*** = op basis van ramingen uit Regioplanonderzoek 2001.Bron: Cijferonderzoek Sluitende Aanpak, Regioplan.Bij het in beeld brengen van de prestaties van de Sluitende Aanpak is
het van belang onderscheid te maken naar soort uitkering (kolom). Het onderscheid
tussen de WW, Abw en overig (Nug, Anw) kan gemaakt worden voor het jaar 2002
en komt beschikbaar in het tweede kwartaal van 2003. Hierdoor kan het onderscheid
nog niet in dit departementale jaarverslag worden opgenomen. Het beschikbaar
komen van deze gegevens is een noodzakelijke voorwaarde voor (verdere) analyses
op en inzicht in de sluitendheid.In voorgaande jaren werd de sluitendheid bepaald op basis van de start
van een traject. Door betere databestanden zijn wij nu in staat om aan te
sluiten bij de definitie volgens Richtsnoer 1 van het Europese werkgelegenheidsbeleid.
In 2002 is de sluitendheid dan ook gedefinieerd op basis van een aanbod. Onder
een aanbod wordt hier verstaan een geaccordeerd plan.Ad c,d en e) Aanbod en uitstroomHet streven van de Sluitende Aanpak is dat het aanbod (een geaccordeerd
plan) uiteindelijk leidt tot duurzaam regulier werk. Ten aanzien van de output
van de Sluitende Aanpak zijn drie indicatoren van belang:1. aandeel nieuw ingeschreven werklozen dat binnen 12 maanden een aanbod
heeft gekregen. Dit is 12% van de nieuwe instroom;2. uitstroom naar (gesubsidieerd) werk: 73% van de nieuwe instroom is
uitgestroomd naar werk. 71% stroomde zelfstandig uit en 2% stroomde uit na
een aanbod;3. duurzame uitstroom: de uitstroom uit de uitkering is duurzaam, als
er niet opnieuw binnen 6 maanden een inschrijving bij het CWI plaatsvindt.
Het streven is om in 2002 te realiseren dat 55% van de mensen met een aanbod
duurzaam zijn uitgestroomd (streefcijfer over 2002, komend uit de begroting
2003). De realisatie van de duurzame uitstroom komt in het tweede kwartaal
van 2003 beschikbaar en is derhalve niet op tijd voor dit departementaal jaarverslag
beschikbaar.Instroom in de langdurige werkloosheidDe stand van zaken met betrekking tot de Sluitende Aanpak wordt naar de
Europese Commissie bekend gemaakt met behulp van het Nationaal Actieplan Werkgelegenheid.
Eén van de belangrijke indicatoren die zowel nationaal naar de Tweede
Kamer als internationaal naar de Europese Commissie gerapporteerd wordt, is
het aantal nieuw ingeschreven werklozen, dat instroomt
in de langdurige werkloosheid. Hieronder vallen drie groepen, die
apart gepresenteerd worden:1. nieuw ingeschreven werklozen die na 12 maanden nog werkloos zijn, die
reeds een aanbod hebben gekregen, maar waarvan het aanbod nog niet heeft geleid
tot werk (7%);2. nieuw ingeschreven werklozen die na 12 maanden nog werkloos zijn en
die geen aanbod hebben gekregen (17%);3. nieuw ingeschreven werklozen die na 12 maanden nog werkloos zijn, die
wel een aanbod hebben gekregen, maar die dit aanbod geweigerd hebben (3% o.b.v.
ramingen 2001).De nieuw ingeschreven werklozen die na 12 maanden nog werkloos zijn en
wel een aanbod hebben gekregen maar waarvan het aanbod nog niet geleid heeft
tot werk, stromen in de langdurige werkloosheid én vallen onder de Sluitende Aanpak (omdat zij een aanbod hebben ontvangen)
(7%). Nieuw ingeschreven werklozen die niet op eigen kracht werk kunnen vinden
en die binnen 12 maanden geen aanbod hebben ontvangen
gericht op werk of sociale activering (12%), stromen in de langdurige werkloosheid
en zijn niet sluitend bediend (17%). Het streven is om dit aandeel zo laag
mogelijk te houden en om in 2003 iedereen sluitend te bedienen.Werklozen die een aanbod hebben gekregen, maar die geen gebruik hebben
gemaakt van het aanbod, vallen wel onder de Sluitende Aanpak (zij hebben een
aanbod ontvangen), maar zijn nog niet geactiveerd.Operationele doelstelling 2Langdurig werklozen krijgen een aanbod voor aanvullende
activiteiten ter versterking arbeidsmarktpositie (Sluitende Aanpak zittend
bestand).In aanvulling op de Sluitende Aanpak voor nieuwe instroom heeft de Tweede
Kamer in 2000 ingestemd ook een Sluitende Aanpak voor het zittende bestand
na te streven. Het bestand langdurig werklozen wordt doorgelicht en de langdurig
werklozen die ervoor in aanmerking komen krijgen een aanbod voor aanvullende
activiteiten ter versterking van hun arbeidsmarktpositie dan wel maatschappelijke
activering.Tabel 2.3: Prestaties Sluitende
Aanpak langdurig werklozen (zittend bestand) 2002PrestatiegegevensStrevenRealisatieAandeel langdurig werklozen dat een aanbod heeft gekregen gericht
op uitstroom naar werk, arbeidsreïntegratie of sociale activering:  – Abw (arbeidsplichtigen);– Ww-ers80%niet bepaald––Bron: Cijferonderzoek Sluitende Aanpak, Regioplan.Eén van de speerpunten van het UWV is om in 2003 de Sluitende Aanpak
ook voor het zittend bestand te realiseren. Voor 2002 is er geen expliciete
streefwaarde opgenomen.Voor wat betreft de Abw zijn in het kader van de Agenda voor de Toekomst
afspraken gemaakt met gemeenten voor het realiseren van een Sluitende Aanpak
van het zittend bestand. In 2002 zullen gemeenten het zittende bestand doorlichten
en in 2003 zullen de werkprocessen zijn ingericht op het tot stand brengen
van een sluitende keten van reïntegratie. Op basis van deze afspraken
is in de begroting van SZW voor 2002 een streefcijfer geformuleerd van een
sluitende benadering van 80% van de huidige langdurig werkloze bijstandsgerechtigden
met een arbeidsplicht. De mate waarin deze doelstelling is gerealiseerd, is
nog niet bekend.Verdeling middelen Sluitende reïntegratieIn tabel 2.4 staan de verdeling van de middelen van de Sluitende reïntegratie.Tabel 2.4: Verdeling middelen
Sluitende reïntegratie (x € 1 miljoen) begroting 2002realisatie 2002Totaal681 WIW normbudget232 WIW Scholing & Activering(inclusief sluitende aanpak gemeenten
en REA gemeenten)418 waarvan geoormerkt voor niet-uitkeringsgerechtigden en Anw97 UWV270Monitoring Sluitende Aanpak4,53,15Bron: SZW.De benutting van het bij begroting toegekende WIW normbudget en WIW Scholing
& Activeringsbudget komen in 2004 beschikbaar en kunnen derhalve niet
worden meegenomen in dit departementaal jaarverslag.Het scholings- en activeringsbudget WIW (€ 418 miljoen) wordt
door gemeenten aangewend voor de reïntegratie van bijstandsgerechtigden
en andere groepen die behoren tot de gemeentelijke reïntegratieverantwoordelijkheid
(niet-uitkeringsgerechtigden en Anw-gerechtigden). Daarmee maakt het onderdeel
uit van het budget voor sluitende reïntegratie. Het vast budget voor
WIW-dienstbetrekkingen (normbedragen) en het WIW scholings- en activeringsbudget
worden op voorschotbasis aan de gemeenten verstrekt. Overschotten op het vast
budget (normbedragen) mogen de gemeenten toevoegen aan het scholings- en activeringsbudget
voor het volgende jaar en overschotten op het scholings- en activeringsbudget
mogen de gemeenten voor een bij regeling vastgesteld deel meenemen naar het
volgende jaar.Tabel 2.5: Uitstroomgegevens
WIW dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsenUitstroomcijfers20012002 begroting 2002
realisatieUitstroom dienstbetrekkingen29%*33%Uitstroom werkervaringsplaatsen64%*58%Bron: WIW-monitor.*Voor het jaar 2002 was geen streefcijfer geformuleerd.Tabel 2.6: Prestatiegegevens
WIW-dienstbetrekkingen basis en werkervaringsplaatsen (x € 1 miljoen) 2000*2001realisatie 2002** (raming)begroting 2002verschil 2002*Dienstbetrekkingen285,2273,7252,7285,9– 35,9Werkervaringsplaatsen44,338,222,240,7– 17,7      Volume     Dienstbetrekkingen34 73032 25228 50032 250– 3 750Werkervaringsplaatsen5 3904 5002 5004 591– 2 091      Gemiddelde prijs (x € 1)     Dienstbetrekkingen18 2138 4868 8658 8650Werkervaringsplaatsen8 2138 4868 8658 8650Bron: SZW.1 excl. Normbudget.* Voor 2000 zijn de volumegegevens bijgesteld, hierdoor sluiten de realisatiecijfers
in deze tabel niet aan bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid.** Realisatiecijfers 2002 zijn gebaseerd op de definitieve cijfers van
het eerste half jaar van 2002 en een extrapolatie van een beperkte steekproef
voor het tweede half jaar. Hierin zitten nog onzekerheden, omdat vooral in
het laatste kwartaal grote verschuivingen worden verwacht.Als gevolg van het lagere aantal dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsen
dan geraamd is er door gemeenten voor € 53,6 miljoen minder aan
basisbedragen gedeclareerd. Zowel een lagere instroom als een hogere uitstroom –
mede door de uitstroomactie voor ex-banenpoolers-hebben aan deze onderrealisatie
bijgedragen.Niet-uitkeringsgerechtigden (Nug) en AnwGemeenten hebben sinds 2002 de verantwoordelijkheid voor de plaatsing
van werkzoekende niet-uitkeringsgerechtigden.Ter voorbereiding van de overdracht van de Nug- en Anw-ers heeft voormalig
Arbeidsvoorziening de bestanden doorgelicht. Tijdens de bestandsopschoning
van de dossiers bleek een groot deel van het potentiële bestand niet
te behoren tot de doelgroep, ofwel omdat er toch sprake was van een uitkering
ofwel omdat inmiddels een baan gevonden was. Slechts een klein deel van het
potentiële bestand bleek daadwerkelijk niet-uitkeringsgerechtigd of Anw-er
te zijn en geïnteresseerd te zijn in een traject.Vóór 1 juli 2002 is het zittende bestand niet-uitkeringsgerechtigden
en Anw-ers overgedragen aan gemeenten. Dit betreft ongeveer 1 500 personen.Het CWI heeft in 2002 het casemanagement afgemaakt voor 8 000 trajecten
van de NUG-ers die zich vóór 31 december 2001 bij het CWI hebben
aangemeld. In 2003 zullen de laatste trajecten worden afgerond (ruim 2 000).
Deze zijn inmiddels overgedragen aan gemeenten.In welke mate gemeenten daadwerkelijk reeds in 2002 een Sluitende Aanpak voor Nug/Anw-ers hebben kunnen realiseren, zal blijken uit
de realisatiecijfers die gedurende het tweede kwartaal van 2003 beschikbaar
komen. Aan de gemeenten is in 2002 een bedrag van € 87 miljoen ter
beschikking gesteld (exclusief vergoeding voor uitvoeringskosten).Tabel 2.7: Casemanagement/Agenda
voor de Toekomst (x € 1 miljoen) 2001realisatie 2002begroting 2002verschil 2002Casemanagement1,472,7752,3Projecten etc0,610,540– 29,5Impuls ex asielzoekers*Zie projectenZie projecten3,5Zie projectenBron: SZW.* De middelen voor de Impuls ex asielzoekers zijn toegevoegd aan de middelen
voor Agenda voor de Toekomst.Casemanagement en projectenOm een extra impuls te geven aan het realiseren van de activering en uitstroom
(zie tabel 2.1), zijn – op basis van prestatieafspraken – middelen
casemanagement ter beschikking van gemeenten gesteld. De realisatie blijft
achter bij de begroting. Belangrijkste verklaring is dat niet aan alle gemeenten
in 2002 een voorschot is verstrekt.Het budget projecten in het kader van de Agenda voor de Toekomst is gericht
op het realiseren van projecten en experimenten om vernieuwing in de uitvoering
van de Abw te stimuleren. Een belangrijk deel van het budget is bestemd voor
gemeenten uit de G4 en de G26, die hierop aanspraak kunnen maken door het
indienen van projectvoorstellen. Omdat de bestuurlijke afspraken met het merendeel
van de gemeenten in de loop van 2002 zijn ondertekend, hebben nog niet alle
gemeenten projectvoorstellen ingediend.De totstandkoming van een project regionale samenwerking gemeenten was
voorzien voor 2002. Dit is niet volledig gehaald, maar in 2002 zijn wel de
bestuurlijke afspraken over het project gemaakt met de VNG. De uitgaven schuiven
echter door van 2002 naar 2003 en 2004. De realisatie in 2002 blijft daarom
achter bij de begroting.Impuls ex-asielzoekers:De middelen hiervoor zijn ondergebracht onder het budget projecten/experimenten.Tabel 2.8: Kinderopvang 20002001realisatie 2002begroting 2002verschil 2002Uitgaven x € 1 miljoen     KOA505957,66911,4Bestuurlijke afspraken0516,4181,6Totaal5064748713      Aantal kinderopvangovereenkomsten KOA herleid
tot voltijd en op jaarbasis (fte's)     Hele-dagopvang1 6161 490   Halve-dagopvang286330   Buitenschoolse opvang3 4213 310   Gastouderopvang1 9651 850   * = de cijfers voor 2001 zijn gebaseerd op voorlopige cijfers (jaaropgaven
2001). Hierin ontbreken nog de cijfers van een aantal gemeenten.Bron: SZW.Regeling Kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders (KOA)Het kaseffect van de KOA-regeling 2002 is in 2002 € 55 miljoen
(80% van de € 68,4 miljoen verleende subsidie), daarnaast hebben
er nabetalingen plaatsgevonden voor de KOA-regeling in voorgaande jaren. Om
de structurele onderbenutting van de KOA-regeling tegen te gaan is de regeling
voor 2003 vereenvoudigd. Door deze vereenvoudiging van de regeling zal het
voor 2003 beschikbare budget naar verwachting volledig worden ingezet voor
de inkoop van kinderopvang voor alleenstaande ouders met een bijstandsuitkering.
De volumeverantwoording over 2002 komt eind 2003. Hierover zijn overigens
geen streefcijfers opgenomen in de begroting 2002 in verband met de eindigheid
van de KOA als gevolg van de invoering van de Wet basisvoorziening kinderopvang
(Wbk).Bestuurlijke afspraken kinderopvangDoordat de bestuurlijke afspraken met gemeenten voor een belangrijk deel
in 2002 zijn afgesloten en niet in 2001, waren de uitgaven in 2002 lager dan
de begroting.Operationele doelstelling 3Bevordering economische zelfstandigheid en stimuleren
van het aanvaarden van (duurzaam) niet-gesubsidieerd werk door bijstandsgerechtigden,
werknemers op Wiw-dienstbetrekkingen, ID-banen en Wsw-plaatsen en nieuwe toetreders
tot de arbeidsmarkt door het verstrekken van een toetrederskorting (heffingskorting),
en de uitstroomregeling ex-banenpoolers in de Wiw.Het kabinet heeft in 2002 een fiscaal instrument ingezet omdat werk moet
lonen en mensen met een baan er netto op vooruit moeten gaan: de toetrederskorting.
De toetrederskorting wordt toegekend aan langdurig bijstandsgerechtigden en
personen die langdurig gesubsidieerd arbeid verrichten, als zij voor ten minste
zes maanden volledig uitstromen naar een substantiële baan (vanaf 1 januari
2002). Een substantiële baan is in dit verband gedefinieerd als een baan
waarmee ten minste een inkomensvooruitgang van 50% van het wettelijk minimumloon
kan worden bereikt. De korting wordt in drie jaar toegekend. In het kader
van de bezuinigingen op het reïntegratiebudget is de toetrederskorting
per 1 januari 2003 afgeschaft.Voor de toetrederskorting was in de ontwerpbegroting 2002 een bedrag geraamd
van € 98 miljoen. Door nadere mutaties (amendementen Belastingplan
2002) is het verwachte budgettaire beslag bijgesteld met € 53 miljoen.
Per 1 februari 2003 zijn er ruim 3 500 beschikkingen voor de toetrederskorting
2002 toegekend. Dit is een voorlopig cijfer omdat de aangiften 2002 pas uiterlijk
1 april moeten zijn ingeleverd. Voorlopige ramingen komen uit op een budgettair
beslag van € 45 miljoen1. Voor de overgangsregeling
(2003 t/m 2005) wordt een bedrag geraamd van in totaal € 40 miljoen.Mede door de uitstroomactie voor ex-banenpoolers, die doorliep tot 1 juli
2002, is de uitstroom uit WIW-dienstbetrekkingen in 2002 op een hoog niveau
gebleven. Definitieve cijfers over 2002 waarin een verbijzondering gemaakt
kan worden naar ex-banenpoolers zijn op dit moment nog niet beschikbaar.Operationele doelstelling 4Daling aandeel werkenden en werklozen zonder startkwalificatie
in de beroepsbevolking van 25–64 jaar.In 2000 bedraagt het aandeel werkenden en werklozen zonder startkwalificatie
in de beroepsbevolking van 25–64 jaar 27,3%. In 2001 ligt dit aandeel
op 27,5%. Dit betekent dat er ruim 1,7 miljoen mensen van 25–64 jaar
geen startkwalificatie hebben. Het overgrote deel daarvan is werkzaam.Diverse (fiscale) instrumenten zijn ingezet om dit aantal terug te brengen.
In 2002 is in aanvulling hierop de fiscale faciliteit voor scholing van voormalig
werkloze werknemers van 23 jaar en ouder tot startkwalificatieniveau ingevoerd.
Het bereik onder de doelgroep is echter nog zeer beperkt. Bekeken wordt hoe
het gebruik van de regeling door werkgevers gestimuleerd kan worden.Ingezet wordt op een meer gerichte aanpak met heldere streefcijfers. De
Raad voor Werk en Inkomen (RWI) is gevraagd om in aanvulling op het kabinetsbeleid,
voorstellen te ontwikkelen voor streefcijfers voor scholing tot startkwalificatieniveau,
waarbij aandacht voor het in te zetten instrumentarium en de meetbaarheid.
Mede naar aanleiding van de voorstellen van de RWI worden de prioriteiten
in de aanpak en de streefcijfers bepaald. De nieuwe streefcijfers zullen in
de loop van 2003 bekend zijn en als input dienen voor de begroting van 2004.Operationele doelstelling 5Het vergroten van de netto-arbeidsparticipatie van etnische minderheden.2Operationele doelstelling 5 is aangepast waardoor ook het vergroten van
de netto-arbeidsparticipatie van andere doelgroepen dan etnische minderheden
onder deze doelstelling vallen.Tabel 2.9. Prestaties netto-arbeidsparticipatie
etnische minderheden 2002 Streven 2002Realisatie 2002Werkloosheid onder etnische minderheden10%10%** = voorlopig cijfer.Bron: CBS, Enquête beroepsbevolking.Etnische minderhedenDe doelstelling van het vorige kabinet om de werkloosheid onder etnische
minderheden in 2002 terug te brengen tot 10% is echter wel 2002 behaald, ondanks
een lichte toename van de werkloosheid met 1%. \Tabel 2.10 Arbeidsparticipatie
en werkloosheid vergeleken voor autochtonen en etnische minderheden Netto arbeids participatieWerkloosheid 1996199719981999200020012002*1996199719981999200020012002*autochtonen61%62%64%65%65%65%68%6%5%4%3%3%3%3%etnische minderheden39%42%46%45%48%51%50%22%20%16%14%10%9%10%* = Cijfers 2002 zijn voorlopige cijfers.Bron: CBS, Enquête beroepsbevolking.Grafiek 2.1: Netto arbeidsparticipatie 1996–2002
autochtonen en etnische minderhedenBron: CBS, Enquête beroepsbevolking* voorlopige cijfersGrafiek 2.2: Werkloosheid 1996–2002, autochtonen
en etnische minderhedenBron: CBS, Enquête Beroepsbevolking.* voorlopige cijfersOm de netto arbeidsparticipatie van minderheden te vergroten wordt algemeen
en specifiek beleid gevoerd. Het algemene beleid, met als belangrijkste element
de sluitende aanpak, is er op gericht dat minderheden evenredig uitstromen
uit een uitkering. Informatie over het aandeel en aantal etnische minderheden
in trajecten arbeidsreïntegratie en sociale activering is nog niet voorhanden.Door koppeling bij het CBS van de statistieken van de WIW, ID en de Wsw
met de Gemeentelijke Basisadministratie is inzicht verkregen in de herkomst
van de deelnemers aan de regelingen voor gesubsidieerde arbeid.Uit de cijfers blijkt dat ten opzichte van de beroepsbevolking het aandeel
niet-westerse allochtonen in de WIW en de ID hoog is. Er zitten relatief 7
maal zoveel niet-westerse allochtonen in de WIW en de ID als autochtonen.
Het aandeel westerse allochtonen is iets hoger dan het aandeel autochtonen.Bij de Wsw zijn de aandelen meer gelijkmatig verdeeld, met dien verstande
dat in de Wsw in het zittende bestand deze groep een wat lager aandeel heeft,
maar op de wachtlijst duidelijk hoger (door afrondingen in de tabel niet te
zien). Ten opzichte van eerdere metingen blijkt vooral het aandeel niet-westerse
allochtonen te stijgen.Als wordt gekeken naar de werkloze beroepsbevolking blijkt dat de participatie
van niet-westerse allochtonen in de gesubsidieerde arbeid ruim anderhalf maal
zo hoog is als van autochtonen.Tabel 2.11 Aandeel deelnemers
in gesubsidieerde arbeid t.o.v. beroepsbevolking naar etnische herkomst 2002* TotaalAutochtonenNiet-westerse allochtonenWesterse allochtonenWIW dienstbetrekking0,4%0,2%1,6%0,4%WIW werkervaringsplaats0,0%0,0%0,2%0,1%Wsw1,2%1,2%1,1%1,0%Wsw wachtlijst0,1%0,1%0,1%0,1%ID0,5%0,3%2,1%0,6%Bron: CBS.* = de informatie over etniciteit heeft betrekking op de eindstand van
het eerste half jaar van 2002. Cijfers over het tweede half jaar zijn nog
niet bekend.In aanvulling op het algemene beleid wordt specifiek beleid gevoerd. Partijen
binnen en buiten de (rijks)overheid, die verantwoordelijk zijn voor en betrokken
zijn bij het arbeidsmarktbeleid, worden gestimuleerd om het arbeidsmarktbeleid
zodanig in te richten en uit te voeren dat etnische minderheden in evenredigheid
profiteren. De verantwoording van operationele doelstelling 5 heeft primair
betrekking op het gevoerde specifieke beleid.Een voorbeeld van succesvolle (onorthodoxe) aanpak is het MKB-minderhedenconvenant.
In het kader van dit convenant is voor het jaar 2002 met CWI afgesproken dat
23 000 allochtone kandidaten moesten worden geplaatst. Deze doelstelling
is kort voor het eind van het jaar met circa 26 000 plaatsingen ruimschoots
behaald. Het succesvolle dienstverleningsconcept zoals ontwikkeld in het kader
van het convenant wordt vanaf 2003 gecontinueerd in de reguliere dienstverlening
van de CWI.Ook de doelstelling om met 100 grote ondernemingen een convenant af te
sluiten over de in- en doorstroom van etnische minderheden en het voeren van
multicultureel personeelsbeleid is met de ondertekening van het 110 convenant
in maart 2002 ruimschoots gehaald. De bedrijven waarmee een convenant is afgesloten
worden bij de uitvoering van de afspraken ondersteund door Ruim Baan voor
Minderheden, dat is gesitueerd bij het ministerie van SZW.Het KOM-project (Krachtig Ondernemen met Minderheden) heeft tot doel een
branchegerichte aanpak te ontwikkelen en te implementeren om bedrijven beter
in staat te stellen duurzaam gebruik te maken van het grote potentieel aan
allochtone arbeidskrachten. Het (in)voeren van multicultureel personeelsbeleid
en het realiseren van een verbeterde samenwerking tussen partijen op de regionale
arbeidsmarkt staat hierbij centraal. In de vijf branches die hebben geparticipeerd
in het project zijn aantoonbare kwantitatieve en kwalitatieve resultaten geboekt
op het gebied van instroom en het behoud van allochtoon personeel. Het project
heeft tevens de samenwerking tussen de diverse arbeidsmarktpartijen verbeterd.(Herintredende) vrouwenDoelstelling is de netto-arbeidsdeelname van vrouwen te verhogen van 51%
in 1999 tot 65% in 2010. In 2002 was de participatie van vrouwen 54%.
Tot 2010 is dus nog een groei van 11% nodig. Op grond van deze autonome trend
moet worden geconcludeerd dat zonder extra inspanningen dit percentage niet
zal worden gehaald. Een belangrijke bijdrage kan geleverd worden door stimulering
van de participatie van herintredende vrouwen en allochtone vrouwen. Momenteel
participeren beide groepen namelijk relatief weinig. Om de participatie van
herintredende vrouwen te vergroten is gekozen voor de convenantaanpak. In
2002 zijn de eerste convenanten afgesloten.In totaal moeten door toedoen van de (huidige en nieuwe) convenantpartijen
70 000 herintredende vrouwen aan het werk komen tot en met 2005.Tabel 2.12: Netto-participatiegraad
vrouwen 19901995200020012002*Participatiegraad totaal55%58%65%65%66%Mannen71%71%77%77%77%Vrouwen39%44%52%53%54%Vrouwen etnische minderheden26%28%36%40%40%* = Cijfers 2002 zijn voorlopige cijfers.Bron: CBS, Enquête beroepsbevolkingDe arbeidsparticipatie van niet-westerse vrouwen in Nederland groeit,
maar blijft achter: 40% in 2002 tegenover 54% participatie van vrouwen in
het algemeen. Vooral onder Turkse en Marokkaanse moeders, en vrouwen uit de
zogenaamde «nieuwe» etnische minderheidsgroepen (Iraniërs,
Ethiopiërs, Somaliërs) blijft deelname aan maatschappelijke activiteiten
en betaalde arbeid fors achter.OuderenHet vorige kabinet heeft zich ten doel gesteld de arbeidsmarktparticipatie
van 55 tot 65-jarigen te verhogen tot 50 procent in 2030. Het kabinet heeft
in juni 2001 een «Taskforce Ouderen en Arbeid» (TOA) geïnstalleerd
voor een periode van twee jaar. De TOA neemt initiatieven gericht op werknemers
en werkgevers om de arbeidsparticipatie van ouderen te verhogen.Tabel 2.13: Participatiegraad
ouderen 19901995200020012002*Participatiegraad totaal55%58%65%65%66%Ouderen (55–64 jaar)26%26%34%34%37%* = Cijfers 2002 zijn voorlopige cijfers.Bron: CBS, Enquête beroepsbevolking.Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatieBij instroom op de arbeidsmarkt hebben voortijdige schoolverlaters een
wankele arbeidsmarktpositie en loopt ze het risico sneller ontslagen te worden
en afhankelijk te worden van een uitkering. Het jongerenbeleid is daarom gericht
op het behalen van een startkwalificatie tijdens het werk door 70 procent
van de voortijdig schoolverlaters tot 23 jaar, die niet terug zijn te geleiden
naar het onderwijs, in 2007. In 2002 is een aantal pilots gestart
om vast te stellen op welke wijze deze doelstelling kan worden gerealiseerd
en op welke wijze daarmee kan worden bijgedragen aan het terugdringen van
de werkloosheid onder de voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie.Teneinde meer samenhang in het jeugdbeleid tot stand te brengen wordt
op dit punt in het kader van de interdepartementale operatie JONG nauw samengewerkt
met andere departementen.Tabel 2.14: Werkloosheid onder
jongeren gerelateerd aan de beroepsbevolking en in relatie tot het al dan
niet hebben van een startkwalificatieGroepcriteriumPercentage 200115–22 jaarWerkloos8%15–22 jaar zonder startkwalificatieWerkloos10%Bron: CBS, Enquête beroepsbevolking 2001.Tabel 2.15: Budget Doelgroepenbeleid
(x € 1 000) 20002001realisatie
2002begroting 2002verschil 2002Minderheden     – Bureau RuimBaan voor Minderheden545545151545394– MKB-convenant minderheden038 1632 18912 38810 199– Wet SAMEN2501821170– 117– Krachtig Ondernemen met Minderheden (KOM)-projecten01 3615601 361801– Hoger opgeleide vluchtelingen  6060– 606– Stimuleringsprojecten allochtone groepen (SPAG)1 4613 6302 6753 630955– Overig:2 35214 1272174 5694 352(Herintredende) vrouwen  3070– 307Ouderen  2 4290– 2 429Voortijdig schoolverlaters  2670– 267Totaal generaal4 60858 0089 51822 49312 975Bron: SZW-administratie.De onderuitputting op het budget wordt grotendeels veroorzaakt doordat
de geplande eindafrekening van het project MKB-convenant minderheden (€ 11,4
miljoen) in 2002 niet heeft plaatsgevonden.Europese geldenOp 1 april 2001 is de afwikkeling van de ESF-programma's die in de periode
1994–1999 zijn uitgevoerd door Arbeidsvoorziening en Buesi overgedragen
aan het Agentschap SZW. Onderstaande tabellen geven het verloop in 2002 van
de ontvangsten en uitgaven buiten begrotingsverband en de verplichtingen van
de Europese regelingen van het Agentschap SZW weer.Tabel 2.16: Ontvangsten en
uitgaven Europese gelden buiten begrotingsverband Ultimo 2001Ultimo 2002Ontvangsten buiten begrotingsverband  Door te betalen ESF gelden aan subsidieaanvragers153 62698 897Nog door te betalen vorderingen AGSZW17 20545 686Uitgaven buiten begrotingsverband  Door te betalen vorderingen AGSZW17 20545 686Bron: SZW-administratieTabel 2.17: Verplichtingen
AG SZW Europese regelingen Ultimo 2001Nieuw aangegaanBetaald
of bijgesteldUltimo 2002ESF nieuw (incl. Equal)92 026279 08459 341311 769ESF oud162 0930162 0930Buesi-oud57 134057 1340Totaal verplichtingen AGSZW Europese regelingen311 253279 084278 568311 769Bron: SZW-administratie.ESF-oudDe afwikkeling van ESF-subsidies 1994–1999 vindt plaats op twee
niveaus: het niveau projecten-lidstaat en het niveau lidstaat-Europese Commissie.
De afwikkeling van ESF-subsidies op het niveau projecten-lidstaat is –
behoudens de nog lopende bezwaar- en beroepprocedures – geheel afgerond.
In het kader van de afwikkeling lidstaat-Europese Commissie stelt het Agentschap
eindafrekeningen ESF op. De laatste eindafrekeningen zijn op 27 maart 2003
bij de Europese Commissie ter afwikkeling ingediend.ESF-nieuwHet Ministerie van SZW is voor de programmaperiode 2000–2006 aangemerkt
als betalingsautoriteit voor ESF3 en Equal. Dit betekent dat de betalingen
van de ESF3-middelen aan Nederland vanuit de Europese Commissie beschikbaar
worden gesteld aan SZW. Deze ontvangsten worden buiten begrotingsverband geboekt.
In het kader van de regelingen ESF3-nieuw en Equal gaat het Agentschap SZW
verplichtingen aan en worden betalingen aan projectaanvragers verricht.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 2 in 2002Evaluatie Informatie- en servicepunt Sociale Activering
(ISSA)Doelstelling:In hoeverre zijn de doelstellingen van het ISSA volgens
het veld bereikt;Hoe worden de activiteiten die het ISSA sinds de start
heeft uitgevoerd door het veld beoordeeld en hoe zou er vervolg aan gegeven
moeten worden.Conclusie:Nagenoeg alle gemeenten en het merendeel van de welzijnsorganisaties
hebben van het ISSA gehoord. Zij beoordelen de activiteiten van het ISSA positief.
Bijna tweederde van de gemeenten en de helft van de welzijnsorganisaties vinden
dat het ISSA een stimulans is geweest in een meer integrale aanpak van sociale-activeringsactiviteiten.Mede op basis van de uitkomsten van het onderzoek zijn
de activiteiten van het ISSA per 1 oktober 2002 overgedragen aan de VNG.Rapportage:«Evaluatie Informatie- en Servicepunt Sociale
Activering», Elsevierreeks mei 2002.Evaluatie verlenging experimenten ex artikel 144 ABWDoelstelling:Inzicht in de uitvoering, het bereik en de uitstroom
van de bijstandsexperimenten vanaf medio 1999.Wat zijn de belangrijkste lessen die uit de bijstandsexperimenten
geleerd kunnen worden voor de activering van de groep langdurig bijstandsgerechtigden.Conclusie:Bij het merendeel van de gemeenten behoort sociale
activering tot het reguliere activeringsaanbod of zal dat gaan behoren. De
resultaten van sociale activering zijn duurzaam. Samenwerking tussen alle
organisaties blijft dringend nodig om de doelgroep optimale kansen te kunnen
geven. Bij gemeenten en uitvoerders leeft een brede wens om beschikbare financiële
middelen flexibel te kunnen inzetten.Rapportage:«Bijstandsexperimenten: impulsen tot activering.
Stand van zaken en lessen na zesjaren experimenten in de Algemene bijstandswet»,
september 2002.2.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 2. Stimulering
en kwaliteitsbevordering arbeidsaanbodx € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 148 1511 082 7111 732 1371 408 429323 708Uitgaven1 035 933977 9481 287 5171 371 526– 84 009      Apparaatsuitgaven136 13419 41524 04724 640– 593Personeel  4 0722 9761 096Materieel  2121 425– 1 213Agentschap SZW136 13419 41519 76320 239– 476      Programmauitgaven899 799958 5331 263 4701 346 886– 83 416Sluitende reïntegratie502 161565 398688 597688 001596Wiw dienstbetrekkingen en WEP344 700303 500290 260326 585– 36 325Scholing HVS0096 07863 52932 549Minderhedenbeleid3 14734 9149 51822 493– 12 975Kinderopvang Abw49 79153 54757 60486 809– 29 205Sectorale stimulansen0014 20734 033– 19 826Casemanagement e.d. 01 17499 586118 890– 19 304 Subsidies en overige beleidsuitgaven006 4885 2981 190Onderzoek en beleidsinformatie001 1321 248– 116      Ontvangsten086 21840 67338 2992 374Algemeen086 218 38 299– 38 299Ontvangsten Arbeidsmarkt  33 473 33 473Ontvangsten Bijstandszaken  7 200 7 200Bron: SZW-administratieWiw dienstbetrekkingen en WEPDe onderuitputting op dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsen is het
gevolg van een lager aantal gerealiseerde dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsen
dan in de begroting was voorzien. De realisatie van de WIW (dienstbetrekkingen,
werkervaringsplaatsen en scholing en activering) is voor 2000 uitgekomen op € 802
mln. Naast de scholings- en activeringsactiviteiten hebben de gemeenten hiervoor
34 730 dienstbetrekkingen en 5 390 werkervaringsplaatsen gecreëerd. Scholing HVS (Hoofdelijke Versnelde scholing)De overdracht van Centrum Vakopleiding activiteiten naar de ROC's heeft
per 1 januari 2003 plaatsgevonden. Ter voldoening van hogere bijdragen aan
de ROC's voortvloeiende uit de koopovereenkomsten en voor de kosten van de
liquidatie van de Stichting, is aan de Stichting Centrum Vakopleiding een
extra bijdrage toegekend.MinderhedenbeleidDe onderuitputting op dit budget wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt
doordat de eindafrekening van het MKB-convenant minderheden uit 2001 niet
heeft plaatsgevonden in 2002 maar is doorgeschoven naar 2003.Kinderopvang AbwDe middelen voor de KOA-regeling zijn in 2002 onderbenut door de volgende
oorzaken: a) te hoge prijzen voor kinderopvang in verhouding tot de maximale
vergoeding per kindplaats uit de KOA-regeling, b) onvoldoende beschikbare
capaciteit aan kinderopvang plaatsen, c) hoge administratieve (uitvoerings)
lasten. Als gevolg van een wijziging van de KOA-regeling per 2003 zal de onderuitputting
zich naar verwachting niet meer voordoen in 2003 en verder.Sectorale stimulansen: Stimuleringsregeling vacaturevervulling
door werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers (SVWW)De SVWW moest in 2002 nog worden ontwikkeld, waardoor er in totaal € 14,2
miljoen is uitgegeven. De uitgaven bestaan uit een bedrag van ruim € 9,6
miljoen voor apparaatskosten en ruim € 4,5 miljoen voor de SVWW.Casemanagement e.d.De realisatie in het kader van de Agenda voor de Toekomst (casemanagement
en projecten/experimenten) blijft achter bij de begroting, omdat de bestuurlijke
afspraken met het merendeel van de gemeenten uit de G4 en G26 in de loop van
2002 zijn gerealiseerd. Hierdoor waren niet alle gemeenten in staat om reeds
in 2002 voorstellen in te dienen voor vernieuwende projecten. Ook hebben niet
alle gemeenten in 2002 een voorschot ontvangen. Daarnaast heeft het project
regionale samenwerking vertraging opgelopen.2.4 Groeiparagraaf1. Beleid Sluitende Aanpak nieuwe werkloosheidEen punt van aandacht in 2002 was de beschikbaarheid van prestatiegegevens
over het bereiken van de Sluitende Aanpak van nieuwe werklozen, met als kernpunt
in welke mate de Sluitende Aanpak leidt tot deelname aan arbeid. In 2002 is
op het gemeentelijk terrein de monitor scholing en activering verder ontwikkeld.
De data de deze monitor bevat zijn kwalitatief steeds beter van aard, maar
voor 2002 volstaat de monitor nog niet voor het meten van de effecten van
de Sluitende Aanpak. Om deze effecten voor 2002 te meten is dan
ook aanvullend onderzoek uitgezet. De dataverzameling voor komende jaren is
een actueel onderwerp. Vanuit de nieuwe rol van de Rijksoverheid, waarbij
zij meer op afstand staat en meer stuurt op resultaten dan op processen, ligt
het in de lijn van de verwachting dat de komende jaren de gegevens uitvraag
zal verminderen en de beschikbare informatie zal veranderen. De monitor scholing
en activering wordt in het licht van deze discussie eveneens onder de loep
genomen.2. Beleid Sluitende Aanpak langdurige werkloosheidOm het bereik van de Sluitende Aanpak voor het zittende bestand in de
bijstand in beeld te krijgen is eind 2002 en begin 2003 een separaat onderzoek
uitgevoerd.De KOA-regeling is geëvalueerd in 2001. De resultaten van deze evaluatie
wijzen uit dat de regeling in grote lijnen beantwoord aan haar doelstelling.
Knelpunten die de uitvoering van de regeling volgens gemeenten belemmerden
zijn grotendeels weggenomen door een vereenvoudiging van de regeling 2003.
De regeling is tijdelijk en loopt door tot aan de inwerkingtreding van de
Wet basisvoorziening kinderopvang (Wbk).3. Beleid aanvaarding (duurzaam) niet gesubsidieerd werkPer 1 januari 2003 is de toetrederskorting afgeschaft.4. Beleid arbeidsparticipatie etnische minderheden.In 2003 wordt samengewerkt aan de inrichting van het Knooppunt Beleidsinformatie.
Via het knooppunt zijn verschillende koppelingen van bestanden mogelijk met
als doel te bepalen waar de verschillende doelgroepen van het arbeidsmarktbeleid
zijn terug te vinden. Inrichting van het Knooppunt Beleidsinformatie was hiervoor
noodzakelijk, aangezien het persoonsgegevens betreft waarmee uiterst zorgvuldig
moet worden omgegaan.Beleidsartikel 3 Aanvullende werkgelegenheid3.1 Algemene doelstellingHet vergroten van het aanbod van laagbetaalde arbeidsplaatsen
voor (langdurig) werklozen die (vooralsnog) geen andere baan op de reguliere
arbeidsmarkt kunnen verkrijgen.Het aanbod van laagbetaalde arbeidsplaatsen is enigszins toegenomen in
2002 door inzet van gesubsidieerde arbeid. Met het Strategisch Akkoord 2002
is het accent verlegd van het creëren van aanvullende werkgelegenheid
naar reïntegratie met ingang van 2003.3.2 Operationele doelstellingen1. Het terugdringen van de werkloosheid door middel
van het creëren en bezetten van gesubsidieerde arbeidsplaatsen.2. Het stimuleren van werkgevers om eenvoudige, laagbetaalde
banen te creëren.Operationele doelstelling 1Het terugdringen van de werkloosheid door middel van
het creëren en bezetten van gesubsidieerde arbeidsplaatsen.De In- en doorstroombanen zijn een instrument om langdurige werkloosheid
terug te dringen. Primaire doelgroep is personen uit de Abw langer dan 1 jaar
werkloos of personen die daaraan gelijk zijn gesteld. Het Besluit ID-banen
wordt uitgevoerd door gemeenten. De minister is verantwoordelijk voor de inhoud
van wet- en regelgeving, de financiering en toezicht. De subsidieverstrekking
aan gemeenten voor loon- en aanvullende kosten per arbeidsplaats vindt op
declaratiebasis plaats.De uitstroom uit ID-banen naar reguliere niet-gesubsidieerde arbeid is
onbevredigend. In 2002 zijn 2 220 personen uitgestroomd naar niet-gesubsidieerd
werk. ID-banen blijken in praktijk als eindfunctie te fungeren. Vanaf 2003
zullen de middelen voor de ID-banen als vrij besteedbaar budget ter beschikking
worden gesteld aan de gemeenten. Anticiperend op de volumedaling naar 45 500
banen ultimo 2003 zijn gemeenten in de tweede helft van 2002 geadviseerd om
onbenutte banen niet verder in te vullen en vacante arbeidsplaatsen na (natuurlijke)
uitstroom niet her te bezetten.Tabel 3.1: Overzicht volume-
en prijsgegevens ID-banen Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie
2002Begroting 2002Gemiddeld aantal bezette banen gedurende het jaar (32-uurs eenheden)43 10047 01050 47452 833Waarvan:    instroombanen43 09046 86550 11351 097doorstroombanen101453611 736     Eindstand aantal bezette banen (32-uurs eenheden) 48 68052 989 Waarvan:    instroombanen 48 47552 736 doorstroombanen 205253      Instroom in het jaar (personen) 10 81510 482 Uitstroom in het jaar (personen) 6 0805 100 waarvan uitgestroomd naar werk 2 1702 220      Kostprijs per eenheid € 17 844€ 19 149€ 19 798Bron: FEZ declaratiegegevens ID en ID monitor.Grafiek 3.1: Gemiddeld aantal bezette ID-banen 2000–2002Bron: FEZ declaratiegegevens ID.Het gemiddeld aantal bezette ID-banen in 2002 bedraagt 50 474, 2 359
minder dan begroot. De verklaring voor deze lichte onderbenutting is waarschijnlijk
gelegen in het feit dat gemeenten reeds anticiperen op de wijzigingen ten
aanzien van de ID-regeling in 2003.In 2002 zijn gemiddeld 361 doorstroombanen van de geraamde 1 736 doorstroombanen gerealiseerd. Daarmee is de gecreëerde ruimte
voor doorstroombanen niet volledig benut. Gedeeltelijk valt dit te verklaren
doordat werknemers uitstromen voordat zij vijf jaar op een instroombaan werkzaam
zijn. Daarnaast is sprake van een te hoge inschatting van het aantal te realiseren
doorstroombanen in 2002.Over het jaar 1999 zijn de uitgaven inmiddels definitief vastgesteld en
over het jaar 2000 zijn de uitgaven bijna definitief. Op basis hiervan wordt
in 1999 de gemiddelde prijs per baan € 16 001 en in 2000 € 17 112
gemiddeld per baan. De oploop in de gemiddelde prijs per baan wordt veroorzaakt
door hogere subsidiebedragen (stijging van de loonkosten door indexering van
de WML-bedragen) en een bestand dat al langer in de ID-regeling zit (waardoor
men in een duurdere subsidiecategorie valt).De uitstroom in 2002 ligt ongeveer op gelijk peil met de uitstroom in
2001. Het aandeel personen in de totale uitstroom dat een niet-gesubsidieerde
baan vindt, vertoont een lichte stijging (43,5% in 2002 vs. 35,7% in 2001).Sinds 1999 is het streven dat 10% van de instroom op ID-banen uit arbeidsgehandicapten
bestaat. In 2002 was dat aandeel 6,2%1, een stijging
ten opzichte van voorgaande jaren (2001: 5,4% 2000: 4,6%).Operationele doelstelling 2Het stimuleren van werkgevers om eenvoudige, laagbetaalde
banen te creëren.RSPDe Regeling schoonmaakdiensten particulieren (RSP) is ingevoerd met een
tweeledige doelstelling. Enerzijds inschakeling van laagopgeleide werkzoekenden
in het arbeidsproces en anderzijds verruiming van de markt van huishoudelijke
dienstverlening. De regeling is er op gericht om blijvend werk te creëren
in dit segment van de markt, maar kan daarnaast ook perspectief bieden op
uitstroom naar niet gesubsidieerde arbeid.Tabel 3.2: Overzicht RSP Realisatie 2001Realisatie 2002Begroting 2002Gemiddeld aantal bezette RSP-banen gedurende het jaar (32-uurs
eenheden)612661711Subsidiebedrag€ 9 439€ 9 850€ 9 850Bron: FEZ declaratiegegevens ID.De realisatie van de RSP blijft enigszins achter bij de verwachting. Verklaring
hiervoor is dat de verwerving van personeel moeizaam is. Voor 2003 wordt de
regeling vereenvoudigd op twee punten:– de doelgroep hoeft maar een half jaar werkloos te zijn;– RSP-werknemer moet minimaal 12 uur per week werken (was 15 uur).VLW en SPAK (fiscaal)De VLW en SPAK zijn fiscale instrumenten. Totaal budgettair beslag in
2001 van de vermindering langdurige werklozen (VLW) bedroeg € 207
miljoen. De kosten voor de specifieke afdrachtskorting (SPAK) in het jaar
2001 bedroegen € 890 miljoen.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 3 in 2002Evaluatie Europese werkgelegenheidsstrategie, februari
2002Doelstelling: bepalen in welke mate de werkgelegenheidsrichtsnoeren
het beleid en het beleidsproces van de lidstaten hebben beïnvloed; bepalen,
los van specifieke beleidsmaatregelen, in welke mate het beleid heeft bijgedragen
aan het realiseren van de doelstellingen van de Europese werkgelegenheidsstrategie.3.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 3. Aanvullende
werkgelegenheidx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen760 989877 1781 925 2501 054 486870 764Uitgaven760 989877 178986 6271 054 486– 67 859      Apparaatsuitgaven  5821 440– 858Personeel  545974– 429Materieel  37466– 429      Programmauitgaven760 989877 178986 0451 053 046– 67 001I/D-banen755 181871 014979 3941 045 967– 66 573RSP5 8086 1646 6517 079– 428      Ontvangsten22 87115 74126 330026 330Bron: SZW-administratie.ID-banenHet verschil ten opzichte van de begroting 2002 houdt verband met een
lager groeitempo met name bij de doorstroombanen en met anticipatie door gemeenten
op het nieuwe Besluit ID-banen 2003.OntvangstenIn 2002 is bij de vaststelling subsidies voor In- en doorstroombanen en
de RSP een bedrag van € 26,3 miljoen ontvangen.3.4 GroeiparagraafAls gevolg van de bij het Strategisch Akkoord ingezette ontwikkelingen
wordt beleidsartikel 3 in 2003 aangepast.Beleidsartikel 4 Aangepast Werken4.1 Algemene doelstellingHet bevorderen van de arbeidsparticipatie van arbeidsgehandicapten
door hen op zo kort mogelijke termijn aangepaste arbeid te bieden, indien
zij daarop zijn aangewezen, en zo mogelijk door te laten stromen naar een
reguliere, niet-gesubsidieerde arbeidsplaats.Aangepaste arbeid voor mensen die arbeidsgehandicapt zijn vanwege een
lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking kan binnen het kader
van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) worden gerealiseerd. Op basis van
deze wet heeft de gemeente de zorgplicht de benodigde arbeidsplaatsen voor
geïndiceerde arbeidsgehandicapten tot stand te brengen.4.2 Operationele doelstellingen1. Het realiseren van aangepaste arbeid voor diegenen
die daarop zijn aangewezen.Tabel 4.1: Prestatiegegevens
WSW Begroting 2002Realisatie 2002Aantal arbeidsplaatsen in het kader van de WSW (in standaardeenheden
= SE).89 82087 000Verwachte aantal personen op de wachtlijst WSW.4 000 a 5 0005 650Verblijfsduur op de wachtlijst WSW. Max 12 maanden14 maandenUitstroom uit de WSW naar niet-gesubsidieerd werk.–450 personenAandeel etnische minderheden op een WSW-baan.–7,5%Aandeel plaatsingen in begeleid werken t.o.v. totale aantal plaatsingen13%8%Bron: voorlopige gegevens WSW monitor; bij CBS uitgevoerde koppeling WSW-monitor
en GBA; voorlopige volumegegevens gemeenten.Voor de Wsw komen in aanmerking personen die:1. Door lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen uitsluitend
onder aangepaste omstandigheden tot regelmatige arbeid in staat zijn;2. in staat zijn om regelmatige arbeid, zonder verstoring van de arbeidsomgeving,
te verrichten.Realisatie taakstelling arbeidsplaatsenIn 2002 is de taakstelling in arbeidsplaatsen opnieuw verhoogd met 1 159
standaardeenheden, als onderdeel van de in het vorige kabinet afgesproken
jaarlijkse uitbreiding taakstelling tot 89 820 standaardeenheden. De
realisatie is gestegen van een gemiddelde van 86 300 in 2001 tot 87 000
in 2002. Het streven van 89 820 arbeidsplaatsen is hiermee in 2002 niet
gehaald.Sinds 1998 is er sprake van een beperkte onderrealisatie in Wsw. Als reden
hiervoor kan worden aangehaald dat de continue groei in taakstelling van de
afgelopen jaren (een forse groei van 1997 op 1998 met ruim 4 000 extra
standaardeenheden, en vervolgens 1 159 extra standaardeenheden gedurende
4 jaar, 1999–2002) met enige vertraging wordt gevolgd door een navenante
groei in feitelijk gerealiseerde arbeidsplaatsen. Nu de taakstelling niet
langer toeneemt, is de verwachting dat de realisatie in 2003 en 2004 de taakstelling
steeds dichter nadert.Het aandeel etnische minderheden in de (werkende) Wsw populatie bedraagt
7,5%. Realisatie verkorting wachtlijst en wachtduurDe wachtlijst is sinds de invoering van de vernieuwde wet van 1998 fors
teruggelopen, van ruim 20 000 in 1998 naar ongeveer 5 650 eind 2002.
De wachtlijst is in 2002 gelijk gebleven aan die van 2001. Ten opzichte van
eerdere jaren is het aantal nieuwe Wsw-geïndiceerden sterker toegenomen.
Tegelijkertijd wordt in 2002 de capaciteit aan taakstelling voor het aantal
arbeidsplaatsen niet volledig benut. Ongeveer een derde van de gemeenten en
schappen realiseert het taakgestelde aantal arbeidsplaatsen; bij de overige
twee derde vindt onderrealisatie plaats.De uitstroom uit de WSW naar niet-gesubsidieerde banen bedraagt in 2002 450
personen, dat is 0,5% van het bestand.De gemiddelde wachtduur op de wachtlijst neemt sinds 2000 af en bedraagt
op dit moment 14 maanden. Het streven van maximaal 12 maanden in 2002 is daarmee
nog niet gerealiseerd. Ongeveer 60% van de personen op de wachtlijst staat
minder dan 1 jaar op de wachtlijst. Voor 2003 zijn op 2 september 2002 bestuurlijke
afspraken met de VNG gemaakt om de wachtduur te verkorten. Zie brief aan de
TK van 27 november 2002.Begeleid werkenHet grootste deel van de huidige doelgroep is werkzaam in een Wsw-dienstbetrekking
bij een Sw-bedrijf (86%). Daarnaast is ook detachering (individueel of in
groepen) vanuit een Wsw-dienstbetrekking bij een reguliere werkgever (13%)
en sinds 1998 begeleid werken mogelijk. Begeleid werken is een vorm van Wsw-arbeid,
waarbij betrokkene in dienst is van een reguliere werkgever en specifieke
begeleiding op de werkplek ontvangt. Eind 2002 zijn ruim 1 000 personen
werkzaam in het kader van begeleid werken (dat is 1% van het totale bestand
en 5% van de nieuwe instroom sinds 1998).Het aantal plaatsingen van personen in begeleid werken plekken blijft
nog altijd achter bij het streefpercentage. In 2002 is een percentage van
8% gerealiseerd, bij een verwachting van 13%. Voor 2003 zijn op 2 september
2002 bestuurlijke afspraken met de VNG gemaakt om concrete maatregelen te
nemen om begeleid werken te bevorderen.Tabel 4.2: Subsidies aan gemeenten
voor de realisatie van werkplekken 20002001Realisatie
2002begroting 2002Uitgaven (x € 1 miljoen)    Wsw-decentraal (realisatie bij slotwet)1 826,601 942,402 069,801 968,0Wsw-centraal (realisatie bij slotwet)4,47,25,96,3Wsw-decentraal na vaststelling1 784,60   Wsw-centraal na vaststelling4,40        Taakgesteld volume87 50088 66089 82089 820Gerealiseerd volume85 82086 35087 000      Gemiddelde prijs (x € 1)    Kosten per SE bij slotwet en begroting20 92621 98923 10921 963Kosten per SE na vaststelling20 860   Bron: SZW , Jaaropgaven WSW van gemeenten en voorlopige gegevens WSW monitor.De gemiddelde prijs per standaardeenheid (SE) is gebaseerd op het totaal
beschikbare bedrag aan centrale en decentrale uitgaven gedeeld door het taakgestelde
volume. De stijging van de kosten per SE in 2002 weerspiegelt de (jaarlijkse)
toevoeging van de arbeidsvoorwaardenruimte aan de begroting.In elk jaar is het feitelijk gerealiseerde aantal arbeidsplaatsen iets
achtergebleven bij het taakgestelde volume waarvoor subsidie is verstrekt.
Bij de vaststelling achteraf wordt de subsidie voor de niet gerealiseerde
plaatsen teruggevorderd, zodat de gemiddelde prijs voor het betreffende jaar
dezelfde blijft. De vaststelling 2000 heeft in 2002 plaatsgevonden. De uitgaven
zijn voor 2000 € 41,8 miljoen lager vastgesteld ten opzichte van
de begroting bij slotwet. Per SE is in 2000 uiteindelijk € 20 860
uitgegeven, tegenover de begrote € 20 926.4.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 4. Aangepast
werkenx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 929 8042 061 4492 144 3071 974 210170 097Uitgaven1 831 0241 949 5112 076 2791 974 936101 343      Apparaatsuitgaven  592629– 37Personeel  555425130Materieel  37204– 167      Programmauitgaven1 831 0241 949 5112 075 6871 974 307101 380Wsw1 831 0241 949 5112 075 6871 974 307101 380      Ontvangsten387 026390 615435 402394 78940 613Anticumulatiebepalingen369 792372 915393 544394 789– 1 245Uitvoering Wsw17 24417 70041 858041 858Bron: SZW-administratie.WSWDe uitgaven Wsw zijn hoger dan geraamd door de reguliere aanpassing van
de uitgaven aan de loon- en prijsontwikkeling.OntvangstenIn 2002 is bij vaststelling van de subsidies WSW, en met name die over
2000, een bedrag van in totaal bijna € 42 miljoen verrekend met
gemeenten. De terugvordering van toegekende subsidiemiddelen betreft vooral
onderrealisatie van arbeidsplaatsen.Tabel 4.3: Budget, volume,
uitkering AnticumulatiebatenArtikelonderdeelomschrijving20002001Realisatie 2002Begroting 2002Anticumulatie baten (x € 1 miljoen)    WAZ1,81,61,63,0WAO133,4126,2134,4142Wajong232,5245,2257,6249,8     Volume bespaarde uitkeringen    WAZ100100100200WAO17 50017 80017 50018 000Wajong22 80023 20023 70023 100     Gemiddelde bespaarde uitkering (x € 1 miljoen)    WAZ14 74812 79013 42019 830WAO7 6877 2537 6807 882Wajong10 17810 56910 88510 832Bron: De ontvangsten zijn afkomstig van SZW. De volume- en prijsgegevens
zijn gebaseerd op voorlopige informatie van het UWV; definitieve gegevens
komen eerst medio 2003 beschikbaar.De totale anticumulatiebaten zijn vrijwel uitgekomen op het in de begroting
gegeven bedrag. Te zien is dat de WAO en WAZ baten lager zijn uitgevallen,
samenhangend met een lager volume. Volume en baten wegens samenloop WSW en
Wajong zijn daarentegen hoger uitgevallen.4.4 GroeiparagraafDe persoonsstatistiek is in 2002 verder ontwikkeld. Met ingang van 1 januari
2003 wordt onder andere informatie opgevraagd over het aantal detacheringen.
Dit is van belang met het oog op het streven naar in de Wsw naar een arbeidsintegratie
zo dicht mogelijk bij een reguliere werkgever. De gemiddelde wachtduur op
de wachtlijst is aanleiding geweest voor nader onderzoek. De uitkomsten van
dit onderzoek zijn meegenomen in gemaakte bestuurlijke afspraken voor het
subsidiejaar 2003. Deze afspraken zullen in 2003 nader uitgewerkt worden.Beleidsartikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau5.1 Algemene doelstellingHet garanderen van een inkomensvoorziening op het sociaal
minimum voor mensen die om uiteenlopende redenen niet (volledig) zelf kunnen
voorzien in hun levensonderhoud, alsmede het bevorderen van de bekendheid
en toegankelijkheid van relevante voorzieningen. Daarbij mede:• Het bevorderen van het zo snel mogelijk weer
zelf kunnen voorzien in de noodzakelijke kosten van het bestaan;• Het bestrijden van armoede en sociale uitsluiting
en het voorkomen van problematische schulden;• Het beperken van het onterechte beroep op bijstand
en toeslagen.De algemene doelstelling brengt tot uitdrukking dat enerzijds voor mensen
die niet zelfstandig kunnen voorzien in hun middelen van bestaan een sociaal
minimum wordt gegarandeerd en anderzijds dat het beleid er op gericht te bewerkstelligen
dat mensen die hierop een beroep doen zo snel mogelijk weer zelf kunnen voorzien
in hun levensonderhoud.De garantie heeft praktisch vorm gekregen in vier uitkeringsregelingen,
te weten: Algemene bijstandswet (Abw), Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werknemers c.q. zelfstandigen (Ioaw en Ioaz) en de Toeslagenwet
(TW).Bestrijding van armoede en sociale uitsluiting heeft zijn uitwerking in
een Nationaal Actieplan gekregen. Het voorkomen van problematische schulden
is daar nauw aan gelieerd.5.2 Operationele doelstellingen1. Het op een adequaat niveau houden van de inkomenspositie
van de minima.2. Bestrijden en voorkomen van armoede en sociale uitsluiting
door onder meer het voorkomen en bestrijden van problematische schulden.3. Het realiseren van een activerend stelsel van sociale
zekerheid door:– het bevorderen van de maatschappelijke participatie
van uitkeringsgerechtigden (inclusief de uitstroom naar werk);– het verkleinen van de armoedeval.4. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude c.q. het
aan het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Het op een adequaat niveau houden van de inkomenspositie
van de minima.Door de koppeling van het sociaal minimum aan de ontwikkeling van het
minimumloon op grond van de Wet koppeling met afwijkingsmogelijkheid (WKA)
wordt bereikt dat het sociaal minimum de algemene loonontwikkeling volgt.
Hierdoor zijn de uitkeringen welvaartsvast.Het sociaal minimum is in 2002 aangepast per 1 januari en per 1 juli.
Dit levert het volgende beeld op:Tabel 5.1 Samenstelling en
hoogte minimuminkomens in 2001 en 2002 (x € 1) alleenstaandeen-ouderPaarVastgestelde bijstandsnorm per 1 januari 2001525,91736,281 051,82Vastgestelde bijstandsnorm per 1 juli 2001533,83747,361 067,66Vastgestelde bijstandsnorm per 1 januari 2002549,91769,871 099,81Vastgestelde bijstandsnorm per 1 juli 2002557,10779,931 114,19Bron: SZW.Met betrekking tot aanvullende inkomensondersteuning voor langdurige minima
zonder arbeidsmarktperspectief kan het volgende worden gemeld. Door het kabinet
is het wetsvoorstel dat door het vorige kabinet was opgesteld naar aanleiding
van de motie Noorman-den Uyl, ingetrokken. Op 28 november 2002 is in het najaarsoverleg
met de sociale partners afgesproken dat het kabinet de totstandkoming van
een financiële regeling voor langdurige minima zonder arbeidsmarktperspectief
in het kader van de voorbereiding van de nieuwe bijstandswet met de grootst
mogelijke voortvarendheid ter hand wordt genomen.Naast het Rijk leveren gemeenten door hun inkomensondersteuningsbeleid
een op individuele en lokale omstandigheden toegesneden bijdrage aan de inkomenspositie
van de minima. Uit de Monitor gemeentelijk armoedebeleid 1999 – 2000,
die op 28 november 2002 aan de Tweede Kamer is aangeboden (kenmerk B&GA/IW/02/68 017),
blijkt dat de totale gemeentelijke uitgaven voor armoedebeleid in 1999 € 364
miljoen bedroegen en in 2000 € 404 miljoen. Grootste uitgavenposten
vormen bijzondere bijstand met in beide jaren circa € 180 miljoen
en kwijtschelding van lokale lasten met € 94 miljoen in 1999 en € 108
miljoen in 2000. Op dit moment zijn geen recentere cijfers beschikbaar. Naar
verwachting komt in het najaar 2003 de Monitor gemeentelijk armoedebeleid
2001 beschikbaar.Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2001 aan 271 000 huishoudens
bijzondere bijstand is verstrekt (bron: CBS bijstandskenmerkenstatistiek met
bewerking SZW). In 2002 gaat het om 236 000 huishoudens. Dit laatste
cijfer is gedeeltelijk gebaseerd op een schatting van SZW.Over de achterliggende oorzaken van de daling van het aantal huishoudens
bestaat op dit moment nog geen inzicht.Het tegengaan van niet-gebruik van inkomensvoorzieningen is een belangrijk
onderdeel van het beleid gericht op bestrijding van armoede. Het is daarbij
van belang inzicht te hebben in de omvang en determinanten van niet-gebruik.
Naar de mogelijkheden om dit in kaart te brengen voert het Sociaal Cultureel
Planbureau (SCP) in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
een voorstudie uit. Medio 2003 komen de resultaten hiervan beschikbaar.Operationele doelstelling 2Bestrijden en voorkomen van armoede en sociale uitsluiting
door onder meer het voorkomen en bestrijden van problematische schulden.Op 8 december 2002 is de Tweede Kamer bij brief geïnformeerd over
de uitvoering van het Nationaal Actieplan bestrijding armoede en sociale uitsluiting
(NAP 2001). Deze brief bevat een schematisch overzicht waarin per
streefdoel uit het NAP 2001 kort de stand van zaken is weergegeven en, waar
relevant, de recente beleidsmaatregelen en beleidsintensiveringen zijn vermeld.Op het terrein van schuldhulpverlening kunnen de volgende activiteiten
worden gemeld:• in november 2002 is de Tweede Kamer geïnformeerd over het
Plan van Aanpak jongerenschulden naar aanleiding van de motie Noorman-Den
Uyl c.s.;• eind 2002 is een werkgroep gestart die de haalbaarheid van een
centrale schuldenregistratie onderzoekt;• in november 2002 is de eerste bijeenkomst geweest van het Platform
schuldeisers ter verbetering van de betrokkenheid van schuldeisers bij minnelijke
schuldhulp trajecten;• in 2002 is gestart met een verkenning van de mogelijkheden te komen
tot certificering van schuldhulpverlening.Met betrekking tot deze operationele doelstelling wordt jaarlijks door
SZW subsidie verstrekt. In 2002 ging het om een bedrag van € 1,215
miljoen. Er zijn alleen projecten geselecteerd die een relatie hebben met
de SZW-streefdoelen in het NAP. Dit is nader ingevuld met onderstaande prioriteiten:1. Verbetering implementatie en uitvoering armoedebeleid door integrale
aanpak;2. Bevorderen van schuldpreventie en integrale schuldhulpverlening;3. Stimuleren van het armoededebat en cliëntenparticipatie.In 2002 zijn onder andere subsidies verstrekt aan het Landelijk Platform
Integrale Schuldhulpverlening en de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet
(NVVK) en voor het project Integrale Schuldhulpverlening Parkstad Limburg.
Voorts ontvangt het NIBUD subsidie voor met name het verstrekken van financiële
voorlichting aan consumenten.Operationele doelstelling 3Het realiseren van een activerend stelsel van sociale
zekerheid door:• het bevorderen van de maatschappelijke participatie van uitkeringsgerechtigden
(inclusief de uitstroom naar werk);• het verkleinen van de armoedeval.In het kader van de Agenda voor de Toekomst zijn met gemeenten concrete
afspraken gemaakt over het bevorderen van maatschappelijke participatie in
de vorm van uitstroom naar betaald werk of – bij een grote afstand tot
de arbeidsmarkt-sociale activering. In de naar de Tweede Kamer gezonden Eerste
voortgangsrapportage wordt ingegaan op de in 2001 behaalde resultaten en wordt
een tussenstand voor 2002 weergegeven. In 2001 zijn geen afspraken gemaakt
over uitstroom uit trajecten, omdat een traject om een (vaak langdurig werkloze)
bijstandsgerechtigde te activeren tijd vergt. In 2001 zijn 90% van de met
Den Haag, Utrecht en de G26-gemeenten afgesproken prestatieafspraken gerealiseerd.
Met betrekking tot de prestaties 2002 is het beeld over de uitstroomprestaties
in de eerste helft van 2002 divers. De G4- en G26-gemeenten tezamen hebben,
op basis van gemeentelijke opgave, 23% van de afgesproken uitstroom werk (inclusief
gesubsidieerde arbeid) gerealiseerd.Ter vermindering van de armoedeval zijn in 2002 de volgende maatregelen
genomen:• Een (inkomensneutrale) aanpassing in de huursubsidie in de vorm
van het verdwijnen van de kindertoeslag met dezelfde motivatie
als bij het afschaffen van de koopkrachttoeslagen.• Verhoging van de arbeidskorting en de combinatiekorting.• Verhoging van de uitstroompremie naar € 2269; de uitkering
in het eerste jaar is € 1361 (3000 gulden), gevolgd door tweemaal € 454
(1000 gulden).Operationele doelstelling 4Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude c.q. het aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.In onderstaande tabel staan de kengetallen van de resultaten van gemeentelijke
inspanningen.Tabel 5.2 Indicatoren handhaving
Abw ca 199920002001raming 2002Geconstateerde fraude per 10 000 uitkeringsjaren414335386390Totaal aantal geconstateerde fraudegevallen17 67013 27014 39014 500Waarvan:    – percentage witte fraude73%75%61%73%– percentage zwarte fraude14%15%21%17%Gemiddeld geconstateerd fraudebedrag (x € 1)3 6224 0693 2663 800Percentage administratieve afdoening42%64%67%64%Percentage strafrechtelijke afdoening25%17%16%11%Percentage geen-afdoening32%19%16%26%Incasso-ratio16%15%15%PMBron: CBS bijstandsfraudestatistiek 1e helft 2002, bewerking
SZW.Incasso-ratio 2002 is pas in september 2003 bekend.Op basis van de resultaten uit de fraudestatistiek over de eerste helft
van 2002 is een raming gemaakt voor het jaar 2002. Hieruit blijkt dat het
aantal fraudegevallen zowel relatief als absoluut niet veel af zal wijken
van aantal in 2001. De verwachting is dat het gemiddelde fraudebedrag na een
daling in 2001 weer zal stijgen. Het aandeel administratieve afdoeningen blijft
op een gelijk niveau als voorgaande jaren. De dalende trend in de strafrechtelijke
afdoening zet zich naar verwachting voort. Overigens geven de gegevens uit
de fraudestatistiek geen inzicht in het uiteindelijke resultaat van de strafrechtelijke
vervolgprocedure. In 2002 zijn meer belastingsignalen dan in de twee voorgaande
jaren afgehandeld, welke relatief vaker tot een fraudeconstatering zonder
afdoening leidden.In de fraudestatistiek worden alleen de fraudegevallen opgenomen waarbij
de sociale recherche betrokken is. Omdat de sociale recherche vooral «zware
gevallen» behandelt, heeft dit tot gevolg dat veel kleinere fraudegevallen
niet in de fraudestatistiek zijn opgenomen. Door deze fraudestatistiek te
«verrijken» met de debiteurenstatistiek waarin de kleinere fraudegevallen
opgenomen zijn, is het CBS erin geslaagd een volledig beeld te geven van het
totaal aantal opgespoorde fraudegevallen in de eerste helft van 2002. Op basis
hiervan is een raming gemaakt voor het totaal aantal opgespoorde
fraudegevallen in 2002 : circa 35 000. Het gemiddeld fraudebedrag is
ruim € 2 500. Meer dan 80% van alle fraudes wordt met een boete
afgedaan.SZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijk weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen of te weinig
betaalde premies.Bovenstaande indicatoren hebben betrekking op de gehele handhavingsketen
van preventie, controle, opsporing en afdoening. Een deel van de indicatoren
is bekend voor de Toeslagenwet.Tabel 5.3 Indicatoren handhavingsketen
ToeslagenwetOnderdeel handha- vingsketenkengetal19981999200020012002*opsporingaantal geconstateerde fraudes219545708651650 totaal fraudebedrag (x € 1
mln)0,40,50,90,71,0 gemiddeld fraudebedrag (x € 1)1 7519581 2091 1261 538afdoeningaantal waarschuwingennbnb96136nb aantal maatregelen144201226310300 aantal boeten370506519494530 aantal aangiftes20622491920* Raming UWV.Bron: Kwartaalverslag UWV 4e kwartaal 2002.Er is bij de TW geen duidelijke trend waarneembaar in geconstateerde overtredingen,
waaronder fraude en de gemiddelde bedragen die daarmee gemoeid zijn. Sinds
de introductie van de waarschuwing bij overtredingen die niet leiden tot schade
(ook wel nulschades, voorheen nulfraudes genoemd), is het aantal geregistreerde
overtredingen bij de TW namelijk niet toegenomen.Het aantal geconstateerde fraudes is gelijk gebleven, maar het totale
fraudebedrag is aanzienlijk gestegen evenals het gemiddelde schadebedrag.
Dit duidt op intensievere aandacht voor grotere overtredingen. Het aantal
boeten is vermoedelijk daardoor eveneens gestegen. Het aantal maatregelen
is licht gedaald.Bij de TW is geen sprake van een duidelijke dalende trend in het aandeel
strafrechtelijke afdoening. Het aantal in 2002 is vrijwel gelijk aan dat over
2001.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 5 in 2002Evaluatie Regionale Interdisciplinaire Fraudeteams,
mei 2002Doel onderzoek: bouwstenen leveren voor aanpassing van huidige werkwijze
RIF's en landelijk overlegplatform.Evaluatie verbetertrajecten gemeentenDoelstelling:Het verkrijgen van inzicht in opzet en werking van verbetertrajecten die
gemeenten hebben ingezet als gevolg van geconstateerde rechtmatigheidstekortkomingen
in de uitvoering van de Algemene bijstandswet. Belangrijk aandachtspunt is
de duurzaamheid van de opgetreden effecten.Conclusie:Uit het onderzoek blijkt dat een belangrijke meerwaarde van het instrument
verbetertraject is gelegen in een toename van de lokale bestuurlijke betrokkenheid
bij de uitvoering van de bijstand.Rapportage:«De evaluatie van het instrument verbetertraject», SZW, december
2002.5.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 5 Algemene
inkomensgarantie op minimumniveaux € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen4 057 3955 539 8734 790 8664 537 623253 243Uitgaven4 057 3954 473 3214 636 2804 537 63698 644      Apparaatsuitgaven  3 1533 202– 49Personeel  2 9922 165827Materieel  1611 037– 876      Programma-uitgaven4 057 3954 473 3214 633 1274 534 43498 693Gebudgetteerd deel Abw, Ioaw en Ioaz01 089 4201 108 5791 048 62859 951Declaratie deel Abw, Ioaw en Ioaz3 745 0273 084 8533 190 1043 143 57546 529Toeslagenwet uitkeringen291 444274 630306 804285 486– 21 318Toeslagenwet uitvoeringskosten19 40026 1008 00723 130– 15 123Handhaving0018 66332 400– 13 737Subsidies en overige beleidsuitgaven009701 215– 245      Ontvangsten81 90781 81727 90279 412– 51 510Ontvangsten Abw, Ioaw, Ioaz0026 35079 412– 53 062Ontvangsten Toeslagenwet001 55201 552Bron: SZW-administratie.Tabel 5.4 Achterliggende volume
en prijsgegevens Abw, Ioaw en Ioaz 20002001Realisatie 2002Begroting
20021VerschilVolumina     Periodiek algemeen <65 ABW, IOAW en IOAZ371 449349 632340 304356 485– 16 181wv Abw<65348 000328 142318 492335 735– 17 243Periodiek algemeen >=6518 00018 69920 70119 3981 303Toeslagen Abw273 013262,900259 740262 719– 2 979Zelfstandigen uitkeringen2 6001 9001 7003 300– 1 600Zelfstandigen kredieten5 40020001 3002 600– 1 300Abw inrichtingen4 4004 0004 2344 20076Nederlanders in het buitenland65050067561065Onderzoeken zelfstandigen3 8004 5005 2004 600600Onderzoeken Ioaz900500319500– 181      Gemiddelde prijzen in euro's     Periodiek algemeen <65 ABW, IOAW en IOAZ8 0529 54510 0299 264768wv Abw<657 8979 0789 8599 110749Periodiek algemeen >=654 3985 4545 7175 65067Toeslagen Abw2 3222 4502 7482 464284Zelfstandigen uitkeringen4 48610 92412 2309 3982 832Zelfstandigen kredieten1 4665 5213 1155 211– 1 096Abw inrichtingen2 9193 7924 1873 905283Nederlanders in het buitenland4 4924 9214 8764 918– 42Onderzoeken zelfstandigen1 3241 3331 3251 378– 53Onderzoeken Ioaz4541 2001 157800357Bronnen: SZW administratie en CBS met bewerking door SZW.1 De standen begroting 2002 in deze tabel zijn niet geheel
gelijk aan de standen in de ontwerp-begroting 2002. In de ontwerp-begroting
2002 zijn een aantal verkeerde volumes en prijzen terecht gekomen; deze zijn
in dit jaarverslag gecorrigeerd.Abw, Ioaw, IoazDe uitgaven aan Abw, Ioaw en Ioaz in 2002 waren ruim € 106 miljoen
hoger dan begroot. De oorzaak zit voor een groot deel (€ 60 miljoen)
in de stijging van het budgetdeel. Dit is voornamelijk veroorzaakt door de
koppeling van de bijstandsuitkeringen aan de loonontwikkeling (WKA). Het budgetdeel
is gedurende 2002 naar boven bijgesteld op basis van de verwachte conjuncturele
ontwikkeling en de koppeling aan de loonontwikkeling. In totaal is door de
koppeling € 188 miljoen extra uitgegeven. Exclusief de koppeling
zijn de uitgaven dus lager dan oorspronkelijk geraamd. De belangrijkste oorzaak
hiervoor is dat het volume Abw aan mensen jonger dan 65 jaar ruim 17 000
lager uit is gevallen dan oorspronkelijk geraamd (circa 318 000 ten opzichte
van een raming van circa 336 000). De verwachte stijging van de Abw als
gevolg van de verslechterende conjunctuur in 2002 trad later op dan verwacht.
Pas eind 2002 is het Abw-volume gaan stijgen. In plaats van de verwachte lichte
stijging ten opzichte van 2001 is er in 2002 een daling van het Abw volume
opgetreden ten opzichte van 2001. Omdat het gebudgetteerde deel nu over een
lager volume wordt verdeeld, heeft dit als gevolg dat de gemiddelde uitkering
hoger uitvalt dan verwacht. Een andere oorzaak van de hogere gemiddelde uitkering
ligt in nabetalingen over voorgaande jaren.De uitgaven voor het budgetdeel zijn door aanhoudingen en verrekening
van oude jaren iets hoger dan wat er aan de gemeenten is uitgedeeld voor 2002.
Dit betekent niet dat gemeenten extra geld krijgen over 2002. De Realisaties Zelfstandigen uitkeringen komen € 11 miljoen
lager uit ten opzichte van de begroting 2002 (€ 31 miljoen). Dit
is voornamelijk een gevolg van het volume: het aantal uitkeringen komt uit
op de helft van het begrote aantal (3 300). De gemiddelde uitgaven daarentegen
zijn € 2 832 hoger.De rubriek Zelfstandigen kredieten op de begroting is een saldopost van
verstrekte kredieten minus de ontvangsten daaruit. Hiernaast is het volume
gehalveerd ten opzichte van de begroting. Deze twee elementen samen veroorzaken
een verlaging van het gemiddelde krediet.ToeslagenwetTabel 5.5: Volume en prijsgegevens
Toeslagenwet 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven (x € 1 mln)312299315309Waarvan:    Uitkeringslasten291274307286Uitvoeringskosten1926823     Volume (x 1 000 uitkeringsjaren)91908889     Gemiddelde prijs (x € 1)3 2103 0633 4793 212     Uitvoeringskosten per uitkeringsjaar (x € 1)213290912601 incl. sociale lasten.Bron: SZW-administratie, jaarnota UWV fondsenIn 2002 deed zich een daling voor van het volume van de Toeslagenwet.
Ondanks de toename van het WW-volume in 2002 daalde het aantal toeslagen op
de WW. De gemiddelde toeslag liet een stijging zien ten opzichte van 2001.
Beide ontwikkelingen waren voorzien in de raming, maar deden zich in sterkere
mate voor. De sterkere stijging van de gemiddelde toeslag weegt zwaarder dan
de grotere daling van het volume. Dit resulteert in € 21 miljoen
hogere uitkeringslasten dan voorzien in de raming. Een algemene toelichting
op de uitvoeringskosten is in hoofdstuk 7 van dit jaarverslag opgenomen.Rechtmatigheid ToeslagenwetIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de TW in het jaar 2001. Op grond van het onderzoek heeft IWI vastgesteld dat
de geschatte onrechtmatigheid van de gecontroleerde uitkeringslasten 3,7%
(2000: 4,7%) bedraagt. De onrechtmatigheid werd veroorzaakt door een onjuiste
wetsinterpretatie. De controles op de uitvoeringskosten uitvoeringsinstellingen
hebben geleid tot een geschatte onrechtmatigheid van 3,8% van de gecontroleerde
uitvoeringskosten. De onrechtmatigheid wordt veroorzaakt door tekortkomingen
in de AO/IC van de processen van de kosten van reguliere producten, kosten
van projecten en Europese aanbestedingsrichtlijnen.De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van IWI is afkeurend.5.4 GroeiparagraafIn de Monitor Gemeentelijk Armoedebeleid 1999–2000 is, conform hetgeen
daarover is aangegeven in de groeiparagraaf van de Begroting 2002, gerapporteerd
over het aantal huishoudens, dat gebruik maakt van het gemeentelijk inkomensondersteuningsbeleid.
Tevens is gerapporteerd over de gemeentelijke inspanningen om het niet-gebruik
van het gemeentelijk inkomensondersteuningsbeleid terug te dringen.Met betrekking tot het opstellen van indicatoren voor armoede en sociale
uitsluiting kan gemeld worden dat in december 2001 in Europees verband een
set van 17, financiële en niet-financiële, indicatoren is afgesproken.
Het betreft o.a. de indicatoren «vroegtijdig schoolverlater»,
«langdurige werkloosheid», «duurzaam laag inkomen»
en «levensverwachting bij geboorte».Een aantal prestatiegegevens zijn afkomstig uit de monitor Misbruik en
Oneigenlijk gebruik. Deze monitor wordt om de twee jaar uitgevoerd. Het laatste
jaar was 2001. Voor de begroting 2003 zijn deze indicatoren vervangen door
andere indicatoren, die eventueel wel via de reguliere informatievoorziening
kunnen worden verzameld.Beleidsartikel 6 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten6.1 Algemene beleidsdoelstellingHet garanderen van een minimuminkomen voor alle jongeren
die gehandicapt zijn, geen arbeidsverleden hebben en niet zelf in dat inkomen
kunnen voorzien.De Wajong voorziet in een inkomensgarantie op minimumniveau voor personen
die jonggehandicapt zijn en studerenden tot 30 jaar, omdat zij nog geen arbeidsverleden
hebben kunnen opbouwen. De Wajong is tevens van toepassing op stagiairs.6.2 Operationele doelstellingen1. Zorgdragen dat aan rechthebbenden Wajong-uitkeringen
worden verstrekt tot het sociaal minimum.2. Zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Zorgdragen dat aan rechthebbenden Wajong-uitkeringen
worden verstrekt tot het sociaal minimum.De hoogte van de Wajong-uitkering hangt af van de mate van arbeidsongeschiktheid
en bedraagt maximaal 70% van de (leeftijdsgebonden) grondslag. Deze grondslag
is gebaseerd op het bruto minimum(jeugd)loon. Door arbeidsinkomsten van de
uitkeringsgerechtigde zal de Wajong-uitkering niet altijd tot uitbetaling
leiden (nuluitkeringen). In 2002 zijn geen wetswijzigingen aangebracht.Tabel 6.1: Volume en prijsgegevens
Wajong 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven Wajong (x € 1 mln)1 320,11 462,91 469,01 459,3Uitkeringslasten1 255,51 368,41 381,31 375,7Uitvoeringskosten34,341,737,740,9REA-lasten30,452,849,942,7     Gemiddeld jaarvolume (excl. nuluitkeringen)    (x 1 000 jaaruitkeringen)123,2124,3126,7127,1     Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)10 19111 00910 90210 823     Uitvoeringskosten    Per jaaruitkering (x € 1)278335298322In % van de uitkeringslasten2,7%3,0%2,7%3,0%     Aantal nuluitkeringen ult. jaar (x 1 000 personen)7,07,57,310,2Bron: februarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003;
kwartaalverslag t.b.v. SZW 4e kwartaal 2002; SZW-administratie.De Wajong-uitgaven zijn onderverdeeld in uitkeringslasten, uitvoeringskosten
en de aan Wajonggerechtigden toe te rekenen REA-uitgaven. De uitkeringslasten
zijn € 5 miljoen hoger dan geraamd. De volume-ontwikkeling blijkt
iets gunstiger dan geraamd (-400 uitkeringen; – € 4 miljoen).
De gemiddelde jaaruitkering ligt € 77 hoger dan geraamd (+ € 9
miljoen). De reguliere prijsbijstelling vanwege indexering bedroeg € 63
miljoen. De reële prijs is derhalve met € 54 miljoen neerwaarts
bijgesteld. De reden van de bijstelling is administratief van aard en ligt
in verschillen tussen administratie op transactiebasis (gebruikt voor de raming
in de begroting 2002) en kasbasis (gebruikt voor de bovenstaande realisatie).
Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten is in hoofdstuk 7 van dit
jaarverslag opgenomen.De kosten van REA worden verdeeld over de WW-fondsen en de AO-fondsen.
De REA-bijdrage van het Wajong-fonds is ten opzichte van de raming met € 7
miljoen verhoogd om de hoger dan verwachte REA-lasten te dekken. De ontwikkeling
van de REA-lasten wordt toegelicht in premieartikel 3 (Reïntegratie).Rechtmatigheid WajongIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de Wajong in het jaar 2001. Op grond van het onderzoek heeft IWI vastgesteld
dat de geschatte onrechtmatigheid van de gecontroleerde uitkeringslasten 0,8%
(2000: 1,2%) bedraagt. De onrechtmatigheid werd veroorzaakt door een onjuiste
wetsinterpretatie. De controles op de uitvoeringskosten uitvoeringsinstellingen
hebben geleid tot een geschatte onrechtmatigheid van 3,5% van de gecontroleerde
uitvoeringskosten. De onrechtmatigheid is veroorzaakt door tekortkomingen
in de AO/IC van de processen van de kosten van reguliere producten, kosten
van projecten en Europese aanbestedingsrichtlijnen.De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van IWI is goedkeurend.
Omdat naast het hoge foutpercentage in de uitvoeringskosten ook de uitvoering
van het sociaal medisch handelen niet toereikend was heeft IWI een afkeurend
totaal oordeel over de rechtmatige uitvoering van deze wet.Operationele doelstelling 2Zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het licht
brengen en afhandelen van gepleegde fraude.SZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijk weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen of te weinig
betaalde premies.Het UWV registreert de fraudeconstateringen inzake de Wajong in een samengevoegde
arbeidsongeschiktheidsstatistiek. Deze is opgenomen in premieartikel 2 (Inkomensgarantie
bij ziekte en arbeidsongeschiktheid) van het onderdeel premiegefinancierde
sociale verzekeringsuitgaven.6.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 6. Inkomensgarantie
voor jonggehandicaptenx € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 320 1321 462 8861 469 0421 459 4479 595Uitgaven1 320 1321 462 8861 469 0421 459 4479 595      Apparaatsuitgaven  97182– 85Personeel  92123– 31Materieel  559– 54      Programmauitgaven1 320 1321 462 8861 468 9451 459 2659 680Wajong uitkeringen1 285 8571 421 2291 431 2751 418 36512 910Wajong uitvoeringskosten34 27541 65737 67040 900– 3 230      Ontvangsten4002316 65506 655Bron: SZW-administratie.De Wajong uitkeringen vallen hoger uit door een hogere gemiddelde uitkering
en door een hogere REA-bijdrage aan het Wajong-fonds. De uitvoeringskosten
Wajong bedragen € 38 miljoen.In 2002 is voor € 6,7 miljoen aan ontvangsten gerealiseerd op
afrekeningen 2001. Ten tijde van de ontwerpbegroting waren deze ontvangsten
niet voorzien.6.4 GroeiparagraafZoals aangekondigd in de groeiparagraaf in de begroting 2002 is in de
begroting 2003 informatie gegeven over de kans voor jongeren om in te stromen
in de Wajong. Tevens is in de begroting 2003 vermeld hoeveel Wajong'ers (gedeeltelijk)
werken en hoe de uitstroomkansen voor Wajong'ers zich in de tijd ontwikkelen.Beleidsartikel 7 Inkomensaanvulling voor herkeurde arbeidsongeschikten7.1 Algemene doelstellingHet bieden van inkomenszekerheid aan oudere herkeurde
arbeidsongeschikten die op basis van het in 1994 herziene arbeidsongeschiktheidscriterium
worden afgeschat.De Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
(BIA) heeft als doelstelling om de inkomensgevolgen van de toepassing van
de aangescherpte arbeidsongeschiktheidscriteria volgens de Wet terugdringing
beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (TBA) voor bepaalde categorieën
oudere werknemers te beperken door een (aanvulling tot) een minimuminkomen
te verstrekken. Gezien het tijdelijke karakter van deze wet, zijn er geen
evaluatiebepalingen opgenomen in deze wet.7.2 Operationele doelstellingen1. Zorgdragen dat aan rechthebbenden BIA-uitkeringen
worden verstrekt tot het sociaal minimum.2. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en het
aan het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Zorgdragen dat aan rechthebbenden BIA-uitkeringen worden verstrekt tot
het sociaal minimum.BIA-gerechtigden zijn (als men na 1 augustus 1993 als gevolg van herkeuring
het recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering (gedeeltelijk) verliest:• Arbeidsongeschikten die op 1 augustus 1993 reeds recht hadden op
een AAW- of een WAO-uitkering en op die dag 45 jaar of ouder waren,• Arbeidsongeschikten die op 31 december 1986 in de leeftijd van
35 jaar of ouder waren en zowel op die datum als ook op 31 juli 1993 een AAW-
of WAO-uitkering ontvingen. Voorwaarde is daarbij dat zij geen recht hebben
op een werkloosheidsuitkering.De hoogte van een BIA-uitkering is gelijk aan een vervolguitkering in
de WW. Een BIA-uitkering wordt verstrekt tot het bereiken van de 65-jarige
leeftijd. Aangezien voor het recht op uitkering onder andere het geboortejaar
van belang is, loopt de regeling langzaam leeg. De wet BIA is een tijdelijke
wet, welke vervalt met ingang van 1 december 2016. In 2002 zijn geen wetswijzigingen
aangebracht.Het Uitvoeringsorgaan werknemersverzekeringen (UWV) verstrekt de BIA-uitkeringen.
Het UWV voert de wet BIA uit op basis van de door SZW ontwikkelde wet- en
regelgeving. SZW houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering
van het UWV.Tabel 7.1: Volume en prijsgegevens
BIA 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven BIA (x € 1 mln)6,06,87,07,4Uitkeringslasten5,36,06,66,9Uitvoeringskosten0,70,70,40,5     Gemiddeld jaarvolume (x 1 jaaruitkering)8008508901 000     Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)6 6937 1207 4166 900     Uitvoeringskosten    Per jaaruitkering (x € 1)828781390500In % van de uitkeringslasten12,7%11,0%5,3%6,5%Bron: SZW-administratie, UWV.Op basis van uitvoeringsinformatie blijkt dat het BIA-volume in 2002 slechts
licht is gestegen ten opzichte van het volume in 2001. De verwachte sterkere
stijging van het volume heeft zich niet voorgedaan. De BIA verstrekt een uitkering
aan oudere herkeurde arbeidsongeschikten tot een minimumniveau ter voorkoming
van een terugval op bijstand. De instroom in de regeling is slechts beperkt.
De uitstroom uit de BIA is vrijwel even groot als de instroom, omdat het gemiddeld
een steeds oudere groep instromers en uitkeringsgerechtigden betreft. Per
saldo groeit het volume bijna niet meer en is er in feite sprake van een stabilisering
van het volume. De gemiddelde uitkering is hoger dan geraamd en beperkt gestegen
ten opzichte van 2001. De uitkeringslasten BIA bedragen per saldo € 6,6
miljoen in 2002 en zijn daarmee € 0,6 miljoen hoger dan in 2001
en € 0,3 miljoen lager dan geraamd.Rechtmatigheid BIAIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de BIA in het jaar 2001.Op grond van het onderzoek heeft IWI vastgesteld dat de geschatte onrechtmatigheid
van de gecontroleerde uitkeringslasten 5,8% (2000: 7,9%) bedraagt. De onrechtmatigheid
werd veroorzaakt door een onjuiste wetsinterpretatie. Van de uitvoeringskosten
uitvoeringsinstellingen kon over 11,7% onvoldoende zekerheid worden verkregen.
De onzekerheid wordt veroorzaakt door het feit dat onvoldoende interne controlemaatregelen
zijn getroffen betreffende de kosten van reguliere producten, kosten van projecten
en Europese aanbestedingsrichtlijnen.De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van IWI is afkeurend.Operationele doelstelling 2Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en het aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Het UWV registreert de fraudeconstateringen inzake de BIA in een samengevoegde
werkloosheidsstatistiek. Deze is opgenomen in premieartikel 1 (Inkomensgarantie
bij werkloosheid) in het onderdeel premiegefinancierde sociale verzekeringsuitgaven.
Er zijn derhalve geen afzonderlijke gegevens over 2002 en de jaren daarvoor
bekend.7.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 7. Inkomensaanvulling
voor herkeurde arbeidsongeschiktenx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen6 0206 7166 9707 556– 586Uitgaven6 0206 7166 9707 556– 586      Apparaatsuitgaven  19160– 141Personeel  18108– 90Materieel  152– 51      Programmauitgaven6 0206 7166 9517 396– 445Tbia uitkeringen5 3206 0166 6006 896– 296Tbia uitvoeringskosten700700351500– 149      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratie.De uitkeringslasten BIA zijn iets lager dan geraamd door een lager volume.
De gemiddelde uitkering in 2002 is licht gestegen ten opzichte van de vastgestelde
begroting 2002. De uitvoeringskosten vallen lager uit. Een algemene toelichting
op de uitvoeringskosten is in hoofdstuk 7 van dit jaarverslag opgenomen.7.4 GroeiparagraafGezien het kleine aantal uitkeringen wordt er vooralsnog van afgezien
om de specifieke prestatiegegevens voor de herkeuringen te gaan verzamelen.Beleidsartikel 8 Inkomensgarantie voor kunstenaars8.1 Algemene doelstellingHet gedurende een beperkte periode bieden van inkomenszekerheid
aan:• aankomende kunstenaars, ter ondersteuning bij
het opzetten van een renderende, al dan niet gemengde eigen beroepspraktijk
als kunstenaar,• gevestigde kunstenaars, teneinde hen in staat
te stellen een tijdelijke terugval in inkomsten op te vangen.In de algemene doelstelling komt tot uitdrukking dat de Wet Inkomensvoorziening
Kunstenaars (WIK) als doel heeft een inkomensvoorziening te bieden aan (startende)
kunstenaars, ten einde hen in de gelegenheid te stellen om in betrekkelijke
rust te werken aan de (her)opbouw van een renderende al dan niet gemengde
beroepspraktijk. In deze algemene doelstelling komt tot uitdrukking dat de
WIK, anders dan de Algemene bijstandswet (Abw) geen specifieke uitstroomdoelstelling
heeft.Uit de resultaten van de in november 2002 aan de leden van de Eerste en
Tweede Kamer aangeboden evaluatie van de WIK kan worden geconcludeerd dat
de WIK in grote lijnen voldoet aan de algemene doelstelling.De WIK blijkt vooral aankomende en gevestigde kunstenaars die een tijdelijk
inkomensprobleem hebben een goede mogelijkheid te bieden om doelgericht te
kunnen werken aan de opbouw van een beroepspraktijk als kunstenaar. Voor de
veelal oudere kunstenaars die in 1999 vanuit de Abw zijn ingestroomd in de
WIK heeft de WIK in aanzienlijk minder gevallen kunnen beantwoorden aan de
doelstellingen. Daar het in dit laatste geval echter een eenmalige instroom
betrof, behoeven hieraan voor wat betreft de WIK geen verdere beleidsconclusies
te worden verbonden.8.2 Operationele doelstellingen1. Ter voorkoming van het ontstaan van bijstandsbehoevendheid
ervoor zorgdragen dat aan rechthebbenden WIK-uitkeringen worden verstrekt.2. Iedere kunstenaar die in aanmerking komt voor een
WIK-uitkering moet ermee bekend zijn dat hij/zij recht heeft op een WIK-uitkering
en er gebruik van kan maken.3. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en het
aan het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Ter voorkoming van het ontstaan van bijstandsbehoevendheid
ervoor zorgdragen dat aan rechthebbenden WIK-uitkeringen worden verstrekt.Ten opzichte van 2001 is het aantal personen dat een beroep doet op de
WIK vrijwel gelijk gebleven.In relatie tot de meerjarenramingen kan worden geconcludeerd dat de WIK
onder het voorbehoud van gelijkblijvende economische omstandigheden in 2002
zijn maximum volume heeft bereikt.Operationele doelstelling 2Iedere kunstenaar die in aanmerking komt voor een WIK-uitkering
moet ermee bekend zijn dat hij/zij recht heeft op een WIK-uitkering en er
gebruik van kan maken.Gezien de doelstelling van de WIK zijn instroomcijfers pas relevant als
daarnaast duidelijk is dat in beginsel iedere kunstenaar, die tot de doelgroep
van de WIK behoort, op de hoogte is van het bestaan van de WIK.Om de bekendheid van de WIK te bevorderen zijn in 2002 door de stichting
Kunstenaars & CO diverse activiteiten ontploooid, onder meer het geven
van voorlichting aan studenten van de kunstacademie, het uitgeven van voorlichtingsmateriaal,
en via een telefonische helpdesk.Voor 2002 kan ten aanzien van deze doelstelling nog geen sluitend geheel
van indicatoren en realisatiecijfers worden gegeven. In een periodiek onderzoek
onder beeldende kunstenaars dat wordt uitgevoerd door de Stichting voor Economisch
Onderzoek (SEO), is op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
een aantal vragen opgenomen waaruit de bekendheid van de doelgroep met de
WIK kan worden afgeleid. Op basis van dit onderzoek kan worden gesteld dat
de bekendheid met de WIK onder de beeldende kunstenaars groot is, slechts
4% van de respondenten zegt niet bekend te zijn met de WIK. Uit enkele in
het onderzoek opgenomen kennisvragen blijkt voorts dat de beeldende kunstenaars
goed op de hoogte zijn van hetgeen de WIK hen te bieden heeft. Hoewel hiernaar
nog geen onderzoek is verricht mag worden verondersteld dat de bekendheid
met de WIK onder podiumkunstenaars navenant groot is.Daar de evaluatie van de WIK zelf zich met name heeft gericht op kunstenaars
die een WIK-uitkering ontvangen of hebben ontvangen kunnen hieruit geen conclusies
worden getrokken betreffende de bekendheid van de WIK.Operationele doelstelling 3Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en het aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Voor de WIK zijn vanwege het geringe aantal uitkeringsgerechtigden (nog)
geen aparte handhavingsindicatoren beschikbaar. Indien daartoe aanleiding
bestaat, wordt door een gemeente een onderzoek ingesteld. In een beperkt aantal
gevallen wordt daadwerkelijk fraude aangetoond.Uit de evaluatie van de WIK blijkt dat het aantal geconstateerde fraudegevallen
in de WIK gering is. Naar het oordeel van de uitvoerende gemeenten stimuleert
de WIK op zich niet tot fraude vanwege het daarin opgenomen beroepskostenforfait,
de bijverdienruimte en de omzeteis. De aard van de inkomstenbronnen van kunstenaars
maakt controle hierop echter lastig.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 8 in 2002Evaluatie WIK, uitvoeringsinstellingen en kunstenaarsperpectief,
juli 2002Doelstelling:In hoeverre dragen de beleidsinstrumenten in de WIK ertoe bij dat kunstenaars
geen beroep behoeven te doen op de Abw omdat zij (op termijn) blijvend zelfstandig,
middels inkomen uit kunst of middels inkomsten uit een gemengde beroepspraktijk
(kunst en anderszins) in de kosten van het bestaan kunnen voorzien. Indien
niet: welke oorzaken liggen hieraan ten grondslag en indien ja: wat zijn de
bevorderende factoren.Conclusie:Zowel de uitvoering als het kunstenaarsveld beoordelen de WIK op uitgangspunten
en inhoud positief. De WIK blijkt kunstenaars een goede mogelijkheid te bieden
om te kunnen bouwen aan de opbouw van een beroepspraktijk. Echter, voor de
kunstenaars die in 1999 rechtstreeks vanuit de Abw zijn ingestroomd in de
WIK heeft de WIK in minder gevallen aan de doelstellingen kunnen beantwoorden.Kritiekpunten:De WIK wordt zowel inhoudelijk als op uitkeringsniveau als een ingewikkelde
en bureaucratische regeling ervaren. Tevens geven de gemeenten aan dat er
van de WIK zelf nog weinig activerende impulsen uitgaan.Rapportage:«De evaluatie van de Wet inkomensvoorziening kunstenaars»,
september 2002. 8.3 Budgettaire gevolgen van het beleid.Beleidsartikel 8. Inkomensgarantie
voor kunstenaarsx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen42 63447 31253 85847 2486 610Uitgaven42 63447 31253 85847 2486 610      Apparaatsuitgaven  74191– 117Personeel  71129– 58Materieel  362– 59      Programmauitgaven42 63447 31253 78447 0576 727WIK Uitkeringslasten35 20940 96947 61540 0697 546WIK Uitvoeringskosten7 4246 3436 1696 988– 819      Ontvangsten004 24104 241Bron: SZW-administratie.Uitkeringslasten WIKDe uitkeringslasten WIK vallen ruim € 7,5 miljoen hoger uit
dan in de ontwerpbegroting 2002 was geraamd. Dit wordt veroorzaak door een
hogere gerealiseerde gemiddelde uitkering (€ 10 780) dan oorspronkelijk
geraamd (€ 8 898).Ontvangsten WIKAan restituties in verband met vaststellingen gemeenten over voorgaande
jaren en verrekening van voorschotten over het vierde kwartaal 2001 werd in
2002 ruim € 4,2 miljoen ontvangen.Tabel 8.1: Volume en prijsgegevens
Wik 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven Wik (x € 1 miljoen)4347,353,847Uitkeringslasten3541,447,640Aantal personen4 1004 2004 4174 500Gemiddelde uitkering (x € 1)8 5899 76210 7808 898     Uitvoeringskosten gemeenten (x € 1miljoen)54,24,35Aantal personen5 5004 2004 2874 690Gemiddelde kosten (x € 1)998998998998     Uitvoeringskosten Kunstenaars & Co (x € 1 miljoen)1,91,71,92Vaste kosten0,80,90,81Variabele kosten1,10,91,11Volume toetsing (totaal per jaar)5 6043 2413 9445 535Prijs per toetsing227272272272Bron: SZW-administratie, CWI-cultuur met bewerking SZW.Het gerealiseerde volume is met 4 417 (raming gebaseerd op het bestand
van CWI-cultuur) vrijwel gelijk aan de oorspronkelijke raming van 4 500
WIK-uitkeringen. De stijging van de gemiddelde uitkering heeft voor een deel
betrekking op doorwerking van uitvoeringsmutaties in 2001 en de koppeling
van de netto-uitkeringen aan de loonontwikkeling (WKA).Een andere mogelijke oorzaak kan gelegen liggen in teruglopende inkomsten
van kunstenaars.De uitvoeringskosten gemeenten bedragen € 4,3 miljoen. Gemeenten
ontvangen een vast bedrag van € 998 per WIK-gerechtigde per ultimo
van het uitvoeringsjaar.De uitvoeringskosten van de beroepsmatigheidstoets door Kunstenaars &
CO zijn € 1,9 miljoen. Kunstenaars & CO ontving in 2002 € 0,8
miljoen als vaste vergoeding naast een vergoeding van € 272 per
advies.8.4 GroeiparagraafIn tegenstelling tot wat in de begroting van 2002 is aangegeven zijn de
resultaten van de evaluatie van de WIK niet eerder dan in november 2002 aangeboden
aan de Kamer.Daar de evaluatie van de WIK zich vooral heeft toegespitst op de ervaringen
van kunstenaars die een WIK-uitkering (hebben) ontvangen geeft de evaluatie
geen algemeen zicht op het bereik van de WIK.De evaluatie van de WIK geeft aanleiding om de WIK op een aantal onderdelen
te herzien. In het voorkomende geval zullen, tegelijkertijd met de herzieningen
in de WIK, ook meetbare operationele doelstellingen worden ontwikkeld die
aansluiten bij de algemene doelstellingen van de WIK.Beleidsartikel 9 Tegemoetkoming in de kosten van kinderen9.1 Algemene beleidsdoelstellingHet bieden van een financiële tegemoetkoming aan
ouders en verzorgers in de kosten van kinderen.Een verzekerde heeft overeenkomstig de bepalingen van de Algemene kinderbijslagwet
(AKW) recht op kinderbijslag. Verzekerd is degene die ingezetene is van Nederland,
of de niet-ingezetene die in Nederland arbeid in dienstbetrekking verricht
en op grond daarvan aan de loonbelasting is onderworpen. Recht op kinderbijslag
bestaat voor eigen, aangehuwde en pleegkinderen tot 18 jaar. Daarnaast bestaat
recht op een tegemoetkoming op grond van de Regeling tegemoetkoming onderhoudskosten
thuiswonende gehandicapte kinderen 2000 (TOG 2000) voor een persoon die in
Nederland woont en tot wiens huishouden een kind van 3 tot 18 jaar woont dat
ernstig gehandicapt is. De Sociale Verzekeringsbank (Svb) keert de kinderbijslag
en de TOG-tegemoetkoming uit op basis van de door SZW ontwikkelde wet-en regelgeving.9.2 Operationele doelstellingen1. Zorgdragen dat aan rechthebbenden kinderbijslag
wordt verstrekt die gelijke pas houdt met de prijsontwikkeling.2. Zorgdragen dat aan rechthebbenden Tog-tegemoetkomingen
worden verstrekt.3. Zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Zorgdragen dat aan rechthebbenden kinderbijslag wordt
verstrekt die gelijke pas houdt met de prijsontwikkeling.De kinderbijslagbedragen zijn in 2002 overeenkomstig de wet per 1 januari
en 1 juli van dat jaar aangepast aan de hand van de ontwikkeling van het prijsindexcijfer
van de gezinsconsumptie.In 2002 is de kinderbijslag-uitkering verstrekt aan 1 878 000
ouders/verzorgers ten behoeve van 3 483 000 telkinderen.Operationele doelstelling 2Zorgdragen dat aan rechthebbenden Tog-tegemoetkomingen
worden verstrekt.Voor uitwonende gehandicapte kinderen kan tweevoudige kinderbijslag worden
verstrekt. Voor thuiswonende gehandicapte kinderen bestaat die mogelijkheid
niet. Aan het thuisverzorgen van een gehandicapt kind zijn extra kosten verbonden.
De TOG biedt een tegemoetkoming in deze kosten.De bedragen van de TOG-tegemoetkoming zijn in 2002 op dezelfde wijze als
de kinderbijslagbedragen geïndexeerd. In 2002 is de TOG-tegemoetkoming
ten behoeve van 19 658 kinderen verstrekt.Operationele doelstelling 3Zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het licht
brengen en afhandelen van gepleegde fraude.SZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijk weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen.Tabel 9.1: Prestatiegegevens
misbruik en oneigenlijk gebruik AKW 199719981999200020012002Aantal onderzoeken per 10 000 uitkeringsjaren13,42,62,31,61,41,3Aantal fraudegevallen per 10 000 uitkeringsjaren1,60,90,70,30,40,2Aantal fraudegevallen/aantal onderzoeken47%35%30%19%29%15%Gemiddeld geconstateerd fraudebedrag (x € 1)5 51813 75911 12411 7368 62611 747Aandeel processen verbaal in % fraudegevallen64%69%58%80%95%86%Incassoratio276%93%71%66%79%pm1Aantal gezinnen AKW op jaarbasis.2De mate van effectuering van de invorderingen.Bron: SVB.Bovenstaande indicatoren hebben betrekking op de gehele handhavingsketen
van preventie, controle, opsporing en afdoening.Er is een duidelijke trend waarneembaar in geconstateerde overtredingen,
waarbij fraude in het spel is en de gemiddelde bedragen die daarmee gemoeid
zijn. Het aantal onderzoeken is in 2002 licht gedaald terwijl het aantal (geconstateerde)
fraudegevallen is gehalveerd. Veel minder onderzoeken hebben fraudegevallen
aan het licht gebracht. Het gemiddelde schadebedrag is daarentegen fors gestegen.
Dit duidt erop dat met name de zwaardere fraudegevallen zijn opgespoord. Het
aantal processen-verbaal laat daarentegen een teruggang zien die op dit moment
niet kan worden verklaard en nader wordt onderzocht.Fraudegevallen van een geringere omvang worden administratief afgedaan.
Deze gegevens kunnen over 2002 (en eerdere jaren) door het gehanteerde administratieve
systeem niet op betrouwbare wijze worden gepresenteerd. Met ingang van 1 januari
2003 komt hierin verbetering.9.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 9. Tegemoetkoming
in de kosten van kinderenx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen3 010 5013 105 6113 218 3433 154 49963 844Uitgaven3 010 5013 105 6113 218 3433 154 49963 844      Apparaatsuitgaven  971 317– 1 220Personeel  92890– 798Materieel  5427– 422      Programmauitgaven3 010 5013 105 6113 218 2463 153 18265 064AKW-uitkeringen2 920 9463 010 8493 118 3893 060 54557 844AKW-uitvoeringskosten78 63976 98878 13876 8001 338TOG-uitkeringslasten9 89315 75319 81314 7375 076TOG-uitvoeringskosten1 0242 0211 9061 100806      Ontvangsten10 0429 8923 1742722 902Bron: SZW-administratie.AKWDe realisatie van de AKW-uitkeringen is € 57,8 miljoen hoger
dan de raming met name als gevolg van aanpassing van de geraamde uitkeringslasten
voor gestegen prijzen.TOGDe uitkeringslasten TOG zijn € 5,1 miljoen hoger dan geraamd
bij de ontwerpbegroting. De belangrijkste oorzaken zijn een hoger volume en
nabetalingen 2001 aan nieuwe gevallen.Tabel 9.2: Prestatiegegevens
AKW 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven AKW (x € 1 miljoen)2 999,63 087,83 196,53 137,3Uitkeringslasten2 911,02 996,03 098,03 050,5Achteraf vastgestelde rechten10,915,821,410,9Overige baten– 0,9– 1,0– 1,0– 0,9Uitvoeringskosten78,677,078,176,8     Volume AKW (x 1 000)    Aantal telkinderen (jaargemiddelde)3 426,03 454,03 483,03 481,8Aantal gezinnen AKW (jaargemiddelde)1 837,01 861,01 878,01 883,6     Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)    Per telkind (jaargemiddelde)*849867889876Per gezin (jaargemiddelde)1 5851 6101 6501 620     Prijsontwikkeling    AKW-index (%-mutatie)1,52,83,53,0CPI laag afgeleid (%-mutatie)2,13,53,52,5     Uitvoeringskosten AKW    Per telkind (x € 1)23222222In % van de uitkeringslasten2,72,62,52,5Bron: SZW-administratie, Oktobernota SVB en CBS.* In het volume en/of de gemiddelde uitkering worden de bedragen die zijn
gemoeid met de achteraf vastgestelde rechten niet meegeteld. Het betreft hier
uitkeringslasten, waarvan bij de vaststelling van dat recht sprake is van
een terugwerkende kracht van meer dan één kwartaal.De realisatie van de AKW-uitkeringen is € 3 118 miljoen
is per saldo € 58 miljoen hoger dan de raming volgens de ontwerpbegroting
2002. De toename is het gevolg van de volgende ontwikkelingen:• Een aanpassing van de geraamde uitkeringslasten voor gestegen prijzen
(+ € 46,6 miljoen)• Een toename van het aantal (tel)kinderen dat in aanmerking komt
voor een kinderbijslag uitkering (+ € 0,9 miljoen)• Nabetalingen over het laatste kwartaal van 2001 (+ € 1,4
miljoen)• Nadere afrekening over jaar 2001 op ontvangsten geboekt bij SZW
van € 2,6 miljoen• Herziening naar aanleiding van uitvoeringsgegevens van uitkeringen
met terugwerkende kracht (+ € 6,5 miljoen).De uitvoeringskosten AKW zijn € 1,3 miljoen hoger dan geraamd.Rechtmatigheid AKWIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de AKW door de SVB in het jaar 2001. IWI is van oordeel dat de uitvoering
van de AKW in 2001 rechtmatig is verlopen en dat de daarmee samenhangende
uitgaven en ontvangsten over 2001 rechtmatig zijn. Het foutenpercentage bedraagt
in 2001 0,31% (2000: 0,56%). De strekking van de rechtmatigheidsverklaring
van IWI is goedkeurend.Tabel 9.3: Prestatiegegevens
TOG 20002001Realisatie
2002Begroting 2002Uitgaven TOG (x € 1 miljoen)10,917,821,715,8Uitkeringslasten8,512,415,013,5Achteraf vastgestelde rechten1,43,44,81,2Overige baten0,00,00,00,0uitvoeringskosten1,02,01,91,1     Volume TOG (x 1 000)    Aantal telkinderen (jaargemiddelde)12,016 45619 65818,0     Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)    Per telkind (jaargemiddelde)*711753764753     Prijsontwikkeling    TOG-index (%-mutatie)1,52,83,53,0CPI laag afgeleid (%-mutatie)2,13,53,52,5     Uitvoeringskosten TOG    Per telkind (x € 1)831239761In % van de uitkeringslasten11,816,312,78,1Bron: SZW-administratie, Oktobernota SVB en CBS.* In het volume en/of de gemiddelde uitkering worden de bedragen die zijn
gemoeid met de achteraf vastgestelde rechten niet meegeteld. Het betreft hier
uitkeringslasten, waarvan bij de vaststelling van dat recht sprake is van
een terugwerkende kracht van meer dan één kwartaal.De realisatie van de uitkeringen en uitvoeringskosten TOG komt voor 2002
uit op € 21,7 miljoen en is daarmee € 5,9 miljoen (ofwel
37%) hoger dan verwacht (€ 15,8 miljoen). De totale uitkeringslasten
zijn € 5,1 miljoen hoger dan geraamd bij de ontwerpbegroting. Verklaring
hiervoor:• Nadere afrekening over 2001 heeft tot nabetalingen geleid in 2002
van € 2,6 miljoen;• Op ontvangsten geboekt bij SZW over 3de en 4de kwartaal 2001 is € 517 000 (i.e. niet gesaldeerd met
voorschotbedragen 3de en 4de kwartaal 2001).• De uitkeringen met terugwerkende kracht zijn € 523 000
hoger dan geraamd;• Door hoger volume en indexaties TOG uitkeringen is de uitkeringslast
(p*q) € 1,46 miljoen hoger.De nadere afrekening over 2001 heeft zowel betrekking op een hogere uitkeringslast
dan geraamd over 2001 als op extra uitkeringen in verband met achteraf vastgestelde
rechten voor TOG gerechtigden in 2001.Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de (versoepelde) TOG regeling
2000 is circa 9% hoger dan in de begroting. De nieuwe gevallen hebben vaak
recht op een uitkering met terugwerkende kracht. De uitkeringen met terugwerkende
kracht bedragen in 2002 totaal € 1,72 miljoen.De uitvoeringkosten zijn in 2002 aanzienlijk hoger dan geraamd bij de
ontwerpbegroting (€ 0,8 miljoen) als gevolg van de arbeidsintensieve
verwerking van het toegenomen aantal nieuwe aanvragen.Rechtmatigheid TOGIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de TOG door de SVB in het jaar 2001. IWI is van oordeel dat de uitvoering
van de TOG in 2001 rechtmatig is verlopen en dat de daarmee samenhangende
uitgaven en ontvangsten over 2001 rechtmatig zijn. Het foutenpercentage bedraagt
in 2001 0,0% (2000: 0,0%). De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van
IWI is goedkeurend.Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten is in hoofdstuk 7 van
dit jaarverslag opgenomen.9.4 GroeiparagraafGedurende het jaar 2002 heeft onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheid
van het onderbrengen van de indicatiestelling TOG bij de AWBZ-indicatiestelling.
Het jaar 2003 zal worden gebruikt ter implementatie van de overdracht, zodat
per 1 januari 2004 de feitelijke overdracht kan plaatsvinden. De indicatiestelling
van de TOG behoort tot de verantwoordelijkheid van het departement van VWS.
De prestatieindicatoren ter sturing van het begrotings-, controle- en verantwoordingsproces
worden in overleg met de SVB nader bepaald. Hiervoor geldt een tijdpad tot
2005. In de begroting 2003 zijn hiervoor de eerste stappen gezet.Beleidsartikel 10 Maatschappelijke participatie van gehandicaptenDit artikel is per Koninklijk besluit van 21 juli 2002
in zijn geheel overgegaan naar het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport De verantwoording over dit artikel vindt plaats in het jaarverslag
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beleidsartikel 11 Bevorderen van combinatiemogelijkheden
van arbeid en zorg11.1 Algemene doelstellingHet bevorderen van de mogelijkheden van mannen en vrouwen
om arbeid en zorg te combineren ter bevordering van de arbeidsparticipatie
van vrouwen en daarmee van een zelfstandig bestaan van vrouwen, en de zorgparticipatie
van mannen.De verantwoordelijkheid voor het beleidsterrein kinderopvang is, als uitvloeisel
van het Strategisch Akkoord, per 22 juli 2002 overgedragen van het ministerie
van VWS aan het ministerie van SZW. De met het beleidsterrein gemoeide beleidsuitgaven
zijn voor het hele begrotingsjaar 2002 naar SZW overgeboekt. De apparaatsuitgaven
worden eerst met de overgang van de beleidsambtenaren per 1–1-2003 overgedragen
aan SZW.11.2 Operationele doelstellingen1. Werknemers mogelijkheden bieden tot combinatie van
arbeid en zorg door middel van adequate verlofvormen en mogelijkheden tot
aanpassing van de arbeidsduur en het bevorderen van het gebruik van deze mogelijkheden.2. Werkgevers stimuleren tot (gedeeltelijke) loondoorbetaling
van werknemers die verlof opnemen om reden van zorg.3. Werknemers faciliteren om verlof op te nemen.Operationele doelstelling 1Werknemers mogelijkheden bieden tot combinatie van
arbeid en zorg door middel van adequate verlofvormen en mogelijkheden tot
aanpassing van de arbeidsduur en het bevorderen van het gebruik van deze mogelijkheden.Verlofvormen die het combineren van arbeid en zorg vergemakkelijken zijn
opgenomen in de Wet arbeid en zorg, die sinds 1 december 2002 van kracht is.
In deze wet zijn verschillende verlofvormen geregeld: een kortdurend zorgverlof
van maximaal 10 dagen per jaar ten behoeve van de zorg voor zieke kinderen,
partner en ouders; een adoptieverlof van vier weken voor elke adoptiefouder
en een kraamverlof voor partners van twee werkdagen. Verder is in de Wet arbeid
en zorg, zoals aangegeven in de begroting 2002, het ouderschapsverlof geflexibiliseerd:
het kan in meerdere delen (maximaal drie) worden opgenomen. De Wet arbeid
en zorg dient binnen drie jaar na inwerkingtreding te worden geëvalueerd.Over de mate waarin werkgevers hun werknemers formele of informele bovenwettelijke
regelingen voor het combineren van arbeid en zorg aanbieden, kwamen gegevens
beschikbaar met een mede door SZW (programma-) gefinancierd onderzoek van
de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek (Remery et al., Zorg
als arbeidsmarktgegeven: werkgevers aan zet, juli 2002). Het onderzoek beperkte
zich tot de sectoren commerciële dienstverlening en gezondheidszorg en
welzijn. Verder zijn in het onderzoek grote bedrijven oververtegenwoordigd.
Een ruimer ouderschapsverlof dan de wettelijke regeling komt voor in 16% van
de bedrijven. In driekwart daarvan gaat het om een formele regeling. Een ruimere
regeling voor zwangerschaps- en bevallingverlof werd in 9% (waarvan meer dan
de helft een formele regeling) van de bedrijven aangetroffen. Een ruimere
regeling voor kraamverlof kwam voor in 6% van de bedrijven (waarvan
ongeveer de helft via een formele regeling). Voorts kende 45% van de bedrijven
een formele dan wel informele regeling voor calamiteitenverlof (waarvan in
bijna de helft via een formele regeling).Het (geclausuleerd) recht op aanpassing van de arbeidsduur is vastgelegd
in de Wet aanpassing arbeidsduur (WAA), die sinds 1 juli 2000 van kracht is.
De evaluatie van de WAA zal eind 2003 gereed zijn. In 2002 is een voortgangsrapportage
over de WAA naar de Tweede Kamer gezonden. Deze is opgesteld vanwege een toezegging
aan de Kamer om twee jaar na inwerkingtreding van de wet over de voortgang
te rapporteren. De juridische monitor – één onderdeel
van de voortgangsrapportage – analyseert negen rechterlijke uitspraken
over de WAA na de komst van de WAA gemeten tot 1 januari 2002. Uit deze uitspraken
blijkt dat de werkgever vaak verzuimt aan te tonen dat een door hem gesteld
bedrijfsbelang tot ernstige problemen leidt. Uit de casestudies een tweede
onderdeel van de voortgangsrapportage – komt naar voren dat kennis van
de precieze inhoud van de wet (gemeten één jaar na de inwerkingtreding
van de wet) onder werkgevers en werknemers beperkt is. Bij de meeste bedrijven
zijn het vooral vrouwen die een verzoek indienen en dan vooral voor arbeidsduurvermindering.
De houding van de bedrijfsleiding ten aanzien van arbeidsduurvermindering
wordt met name bepaald door de heersende cultuur van het bedrijf en de mate
waarin werken in deeltijd reeds tot de mogelijkheden behoort.Een noodzakelijke voorwaarde voor het gebruik van wettelijke mogelijkheden
is, dat de beoogde doelgroepen bekend zijn met deze mogelijkheden. Om ruime
bekendheid te geven aan de arbeid-en-zorgregelingen in de Wet arbeid en zorg
en de WAA is in 2002 een brede voorlichtingscampagne uitgevoerd onder de titel Combineren werk en privé. Via radio- en tv-spots,
via affiches, brochures, artikelen in huis-aan-huisbladen, freecards, de uitgave
van een speciaal magazine (Toptijd) en de websites Verlofwijzer.nl en Toptijd.nu
zijn de nieuwe wettelijke mogelijkheden onder de aandacht van een breed publiek
gebracht.Tabel 11.1: Gebruik van ouderschapsverlof
in aantallen en als percentage van de doelgroep 1998199920002001Raming 2002Gebruik (x 1 000 personen)5458555562Doelgroep (x 1 000 personen)270276229225270Gebruik (als % van de doelgroep)20%21%24%25%23%Bron: CBS, SZW.Zoals tabel 11.1 toont betreffen de meest actuele gegevens over het gebruik
van ouderschapsverlof het jaar 2001. In 2001 bedroeg het aantal werknemers
dat ouderschapsverlof heeft opgenomen 55 000. Dat is 25% van het aantal
werknemers dat in 2001 gebruik kon maken van verlof (de doelgroep) en vrijwel
gelijk aan het gebruik een jaar eerder. Een vergelijking met eerdere jaren
valt niet goed te maken omdat zich tussen 1999 en 2000 een trendbreuk heeft
voorgedaan als gevolg van een gewijzigde vraagstelling in de steekproef waarop
het CBS zijn gegevens baseert. Deze gewijzigde vraagstelling heeft met name
tot gevolg gehad dat het volume werknemers dat gebruik kan maken van ouderschapsverlof
(de doelgroep) kleiner is geworden. Het kan zijn dat het toegenomen gebruikspercentage
tussen 1999 en 2000 (van 21% naar 24%) deels het gevolg is van de gewijzigde (kleinere) doelgroep. Vòòr 1999 heeft het gebruik
zich slechts geleidelijk ontwikkeld van 17% in 1992 (het eerste jaar na de
invoering van ouderschapsverlof) tot 21% in 1999. De verwachting voor 2002
is dat het gebruikspercentage vrijwel gelijk zal zijn aan dat van 2001. Op
basis van de gewijzigde vraagstelling circa 25% van de doelgroep.Operationele doelstelling 2Werkgevers stimuleren tot (gedeeltelijke) loondoorbetaling
van werknemers die verlof opnemen om reden van zorg.De Wet arbeid en zorg biedt voor enkele verlofvormen een recht op verlof
gekoppeld aan een recht op (gedeeltelijke) loondoorbetaling (kortdurend zorgverlof,
calamiteitenverlof en ander kort verzuimverlof). Het recht op zwangerschaps-
en bevallingsverlof en adoptieverlof is gekoppeld aan een recht op een uitkering
(uit het Awf dan wel het AOfz). Daarnaast biedt de wet een recht op onbetaald
ouderschapsverlof. Ook voor deze verlofvorm geldt evenwel dat het gebruik
ervan vergemakkelijkt wordt indien het verlof (gedeeltelijk) betaald wordt.
Om werkgevers te stimuleren tot (gedeeltelijke) loondoorbetaling geldt sinds
1 januari 2001 de fiscale stimuleringsregeling betaald ouderschapsverlof.
Werkgevers die loon doorbetalen tijdens ouderschapsverlof kunnen aanspraak
maken op fiscale compensatie: zij mogen onder bepaalde voorwaarden 50% van
het doorbetaalde loon tot maximaal een bedrag ter hoogte van 70% van het minimumloon
in mindering brengen op hun afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen.
Een belangrijke voorwaarde voor de werkgever voor toepassing van de afdrachtkorting
is, dat de afspraak tot (gedeeltelijke) loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof
dient te zijn opgenomen in een collectieve arbeidsovereenkomst of regeling
door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan, dan wel dat de mogelijkheid
tot loondoorbetaling openstaat voor tenminste driekwart van de werknemers
van de betreffende werkgever. In 2000 heeft evenals in 1999 6% van de CAO's
een afspraak over (gedeeltellijk) loonbetaling tijdens ouderschapsverlof.
Dit betekent dat voor 7% van de werknemers vallend onder een CAO deze bepaling
geldt. Voor 2002 zijn deze gegevens nog niet bekend. De (oorspronkelijke)
verwachting was dat in 2002 in meer dan 6% van de CAO's een afspraak tot gedeeltelijke
loondoorbetaling tijdens verlof zou worden opgenomen en dat het gebruik van
de regeling zou toenemen.In het Strategisch Akkoord van juli 2002 werd aangekondigd dat de fiscale
stimuleringsregeling ouderschapsverlof per 1 januari 2003 zou worden geschrapt.
Dit kan het maken van nieuwe CAO-afspraken in de tweede helft van 2002 hebben
ontmoedigd.Tabel 11.2: Gebruik afdrachtkorting
ouderschapsverlof 2001Raming 2002Belastinguitgaven (x € 1 mln)1835Aantal aangiften4 19413 578Bron: Ministerie van Financiën.Het gebruik van de afdrachtskorting is in 2002 ten opzichte van 2001 bijna
verdubbeld. Net als in 2001 is het grootste deel van het aantal inhoudingsplichtigden
in verband met loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof afkomstig uit de
overheidssector. Het aandeel van de overheid in het aantal aangiften
is echter gedaald van 73% in 2001 naar 60% in 2002. Dit komt met name door
de relatief grote toename van het aantal inhoudingsplichtigden afkomstig uit
de onderwijssector. Het aandeel van deze sector steeg van 8% in 2001 naar
20% in 2002. Dit vloeit voort uit de centrale loonafspraak (Commissie Van
Rijn) waarbij is overeengekomen dat het loon voor 75% tijdens ouderschapsverlof
wordt doorbetaald. Het aandeel van de marktsector (van 8% naar 9%) evenals
het aandeel van de zorgsector (van 4% naar 5%) bleef tussen 2001 en 2002 vrijwel
constant.Operationele doelstelling 3Werknemers faciliteren om verlof op te nemen.De wet Financiering Loopbaanonderbreking (Finlo) en de fiscale tegemoetkoming
verlofsparen zijn door de overheid ingestelde regelingen om het opnemen van
verlof voor onder andere zorgtaken financieel te faciliteren.De financieringsregeling loopbaanonderbreking was aanvankelijk geregeld
in de wet Finlo, maar is sinds 1 december 2001 opgenomen in de Wet arbeid
en zorg. Met de onderbrenging van de regeling in deze wet is een aantal voorwaarden
voor de financieringsregeling versoepeld. Die betreffen met name de vereiste
vervanging van de verlofganger door een uitkeringsgerechtigde, arbeidsgehandicapte
of herintreder. Bovendien is voor een bepaalde groep verlofgangers, namelijk
ouders van levensbedreigend zieke kinderen, de mogelijkheid opengesteld om
zonder de voorwaarde van vervanging van de regeling gebruik te maken.De fiscale tegemoetkoming verlofsparen beoogt werknemers in staat te stellen
om tijd (zoals adv- of vakantiedagen) of geld (uit het brutoloon) te sparen
ten behoeve van (onbetaald) verlof op een later tijdstip. Bij sparen in tijd
worden de gespaarde uren omgerekend in geld. In totaal mag per jaar maximaal
tien procent van het brutoloon worden gespaard voor een verlof van maximaal
12 maanden. De belastingheffing over de gespaarde dagen of het brutoloon wordt
dan uitgesteld tot het moment waarop het verlof wordt opgenomen. Deze regeling
werd op 1 januari 2001 van kracht en zou naar verwachting in 2002, onder invloed
van toenemende bekendheid ervan, een toenemend gebruik laten zien.Tabel 11.3: Aantal gebruikers
Finlo 2001–2002 Realisatie 20012002Raming 2002Aantal gebruikers1571132 200Totale Finlo-uitgaven Awf (x € 1 mln)0,20,25,2Bron: SZW-administratieDat het aantal gebruikers van de financieringsregeling loopbaanonderbreking
ook in 2002 nog zeer gering was en (ver) achter bleef bij de ramingen zou
een gevolg kunnen zijn van de moeite die het werkgevers, ondanks versoepeling
van het vervangingsvereiste, kostte om geschikte (uitkeringsgerechtigde of
herintredende) vervangers te vinden. Met name in de sectoren waarin de meeste
gebruikers van de regeling te vinden zijn (gezondheidszorg en welzijn; onderwijs),
deden zich in 2002 nog steeds grote personeelstekorten voor1. Ook de organisatorische en administratieve moeite die
het voor werkgevers en werknemers kost om een aanvraag voor een tegemoetkoming
in te dienen, gevoegd bij de beperkte omvang van de tegemoetkoming (max. € 490,-
bruto p/mnd voor fulltime verlof van een voltijdsmedewerker), zou het gebruik
van de regeling blijvend kunnen belemmeren.Verder is sinds 1 januari 2002 voor degenen die een tegemoetkoming aanvragen
in verband met zorgverlof ten behoeve van een kind met levensbedreigende ziekte
het vervangingsvereiste vervallen. Tot slot is voor 2002 een verder oplopend
gebruik verondersteld op basis van de aanname dat de regeling steeds bekender
zou worden bij werknemers en werkgevers.Rechtmatigheid FinloIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de Wet Finlo in het jaar 2001. Op grond van het onderzoek heeft IWI vastgesteld
dat de geschatte onrechtmatigheid van de gecontroleerde uitkeringslasten 11,0%
(2000: 15,4%) bedraagt. De onrechtmatigheid werd veroorzaakt door een onjuiste
wetsinterpretatie.De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van IWI is afkeurend.Hierbij dient te worden opgemerkt dat het rechtmatigheidsonderzoek gebaseerd
is op een klein aantal gevallen (5 per uitvoeringsinstelling), dat niet als
representatief gezien kan worden voor alle uitkeringsgevallen. Omdat er maar
weinig personen betrokken zijn bij de uitvoering van de financieringsregeling
loopbaanonderbreking is verbetering eenvoudig te verwezenlijken. Verbetermaatregelen
om de rechtmatigheid te verhogen zijn inmiddels getroffen.De raming voor de doelgroep ouders van levensbedreigend zieke kinderen
was gebaseerd op empirische gegevens uit het SCP-onderzoek Vrij om te helpen (voorjaar 2001). Het lage totaal aantal gebruikers
van de regeling in 2002 geeft aan dat deze groep ouders niet in de geraamde
mate gebruik heeft gemaakt van de regeling. Mogelijk was onder hen de vergrote
toegankelijkheid van de regeling in 2002 nog niet ruim genoeg bekend. Voorts
is goed denkbaar dat juist voor deze groep (ouders van levensbedreigend zieke
kinderen) het aanvragen van de tegemoetkoming in hun situatie teveel moeite
kost. Mogelijk is echter ook de potentiële behoefte van de doelgroep
overschat.Tabel 11.4: Gebruik van adoptieverlof 20012002Volume gebruik (aantal werknemers)Nvt425Uitgaven Awf (x € 1 mln)Nvt0,5Bron: UWV, SZW.Wat betreft de bekendheid van verschillende regelingen biedt de evaluatie
van de voorlichtingscampagne «Werk en privé» enkele globale
gegevens. Uit onderzoek van de Rijksvoorlichtingsdienst bleek dat 62% van
de brede doelgroep (mannen en vrouwen tussen de 18 en 60 jaar die –
willen – werken) na afloop van de campagne positief stond tegenover
het combineren van werk en privé. Van de doelgroep kon 36% drie (wettelijke)
mogelijkheden noemen voor het combineren van werk en privé. Of en hoe
de bekendheid van de regelingen verschilt onder diverse specifieke doelgroepen
(zoals mannen en vrouwen met en zonder jonge kinderen) kon niet
vastgesteld worden, omdat de steekproef onvoldoende respondenten bevatte uit
de verschillende doelgroepen.Aanvullende operationele doelstelling KinderopvangHet scheppen van adequate randvoorwaarden voor een toereikende kwaliteit
en voldoende aanbod van kinderopvang.KinderopvangDe operationele doelstelling op het terrein van de kinderopvang is niet
veranderd met de overgang van VWS naar SZW. In 2002 zijn belangrijke vorderingen
gemaakt ten behoeve van het behalen van de doelstelling.UitbreidingsoperatieHet begrotingsjaar 2002 was het laatste jaar van de in 1996/1998 ingezette
uitbreidingsoperatie voor de kinderopvang. Doel van deze uitbreidingsoperatie
was om ten opzichte van de zogenaamde nulmeting 71 000 extra kinderopvangplaatsen
te creëren. Gemeenten hebben gedurende die periode middels een specifieke
uitkering van het Rijk de middelen gekregen om die uitbreiding te faciliteren.
Uit de laatste meting (Monitor 2002) blijkt dat er in 2002 ruim 18 000
plaatsen zijn bijgekomen. Daarmee is de uitbreidingsdoelstelling met ruim
6 000 plaatsen overschreden.In 2002 is daarnaast besloten tot een verlenging van de uitbreidingsoperatie
tot en met 2003. In dat jaar moeten er nog eens 10 000 extra plaatsen
bijkomen. De uitkering aan de gemeenten voor 2003 zijn in 2002 over de gemeenten
verdeeld. Daarbij werd de uitkering specifiek gericht op gemeenten waar de
ontwikkeling van kinderopvangplaatsen relatief achter is gebleven. Circa 90%
van de toegekende plaatsen is door gemeenten ook daadwerkelijk aangevraagd.
De uitkering voor de overige plaatsen is toegekend aan gemeenten die extra
plaatsen hadden aangevraagd.In onderstaande tabel is de uitbreiding uitgesplitst naar de drie soorten
kinderopvang: kinderdagverblijven voor kinderen van 0 tot 4 jaar, buitenschoolse
opvang voor 4 tot 12 jarigen en gastouderopvang voor kinderen van 0 tot 12
jaar.Tabel 11.5: Kinderopvang (aantal
plaatsen) Nulmeting (1998)Realisatie eind 2002Verwachting
instellingen eind 2003kinderdagverblijven66 380107 211119 296buitenschoolse opvang19 27854 99561 260gastouderopvang8 20810 44710 628Totaal93 866172 653191 184Bron: Deloitte & Touche, Monitor Uitbreiding Kinderopvang 2002.Nieuwe wetgevingBelangrijk zijn voorts de voorbereidingen die zijn getroffen voor een
nieuwe op zet voor de financiering van de kinderopvang en een nieuwe regulering
van kwaliteit en toezicht. Met dit doel is in juni 2002 het wetsontwerp Wet
basisvoorziening kinderopvang (Wbk) aan de Tweede Kamer aangeboden.Het wetsvoorstel beoogt op het terrein van de financiering de huidige regelingen (gemeentefonds; specifieke doeluitkering aan gemeenten
voor de uitbreidingsoperatie; de SZW-subsidieregeling voor bijstandsgerechtigden;
de fiscale regeling voor werkgevers en de fiscale regeling voor ouders) te
vervangen dooréén uniforme regeling, waarbij ouders centraal
staan. Op basis van een vaste bijdrage van werkgevers en een subsidie van
het Rijk die afhankelijk is van het inkomen van de ouders, worden ouders in
staat gesteld zelf kinderopvangplaatsen in te kopen. De administratieve lasten
voor werkgevers worden daarbij verlicht. Op het terrein van kwaliteit en toezicht
beoogt het wetsvoorstel het bestaande woud aan regels (een tijdelijk besluit
kwaliteitsregels, aangevuld met soms sterk van elkaar verschillende gemeentelijke
verordeningen) te vervangen door landelijk uniforme regels voor kwaliteit
en toezicht.Via financiering van projecten en met behulp van het opgerichte implementatiebureau
is de sector (instellingen, gemeenten, GGD en ouders) door het ministerie
ondersteund bij de voorbereiding op de nieuwe wetgeving.11.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 11. Bevordering
van combinatiemogelijkheden van arbeid en zorgx € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen140151161 7035 841155 862Uitgaven140151153 3585 841147 517      Apparaatsuitgaven  1802 211– 2 031Personeel  1701 495– 1 325Materieel  10716– 706      Programmauitgaven140151153 1783 630149 548Rijksbijdrage wet Finlo1401512383 630– 3 392Kinderopvang  152 691 152 691Onderzoek en beleidsinformatie  249 249      Ontvangsten00404Bron: SZW-administratie.Rijksbijdrage wet FinloHet beroep op de Finlo-uitkering bleef ver achter bij de oorspronkelijke
verwachting. Derhalve bleef ook het aantal vervangers (uitkeringsgerechtigden)
achter en daarmee de bespaarde uitkeringslasten. Tevens is slechts een fractie
(naar schatting circa 15%, gebaseerd op het eerste halfjaarcijfer 2002) van
de verlofgangers vervangen (voor de overige verlofgangers gold geen vervangingsvereiste),
terwijl de raming uitging van 45% vervanging; dit op basis van realisaties
in eerdere jaren. Beide factoren hadden een drukkend effect op de bespaarde
uitkeringen en daarmee op de hoogte van de Rijksbijdrage. Omdat het beroep
op de Finlo-regeling achter is gebleven bij de verwachtingen, zijn ook de
uitvoeringskosten van het UWV voor de aanvraagprocedure en het regulier uitkeren
van een Finlo-uitkering veel lager gebleken.KinderopvangDe beleidsverantwoordelijkheid voor de kinderopvang is op 22 juli 2002
overgegaan van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
naar SZW. De beleidsuitgaven en ontvangsten op dit terrein worden voor het
hele jaar 2002 verantwoord op beleidsartikel 11 van de SZW-begroting.De beleidsuitgaven kinderopvang hebben met name betrekking op de specifieke
uitkering aan gemeenten op grond van de Regeling uitbreiding Kinderopvang
en Buitenschoolse opvang (RKB). Hiermee was in 2002 een bedrag van € 146,2
miljoen gemoeid. Het resterende bedrag is besteed aan subsidies en opdrachten
in het kader van het flankerend beleid.11.4 GroeiparagraafIn het voorbereidingsproces van de begroting 2003 is de algemene doelstelling
van artikel 11 nader bezien. Daarbij is ook het onderscheid tussen artikel
11 en artikel 12 (coördinatie emancipatiebeleid) en de daarbij behorende
doelstellingen verhelderd. Bij gevolg is in de begroting 2003 de algemene
doelstelling van artikel 11 vereenvoudigd. Deze luidt nu: «voorwaarden
scheppen opdat mannen en vrouwen arbeid en zorg kunnen combineren».
De bredere doelstellingen bevorderen arbeidsparticipatie van vrouwen en zorgparticipatie
van mannen zijn in de begroting 2003 opgenomen in artikel 12.De informatievoorziening met betrekking tot de realisatiegegevens voor
dit beleidsartikel is nog in opbouw. Van groot belang is, dat alleen via monitoring
(herhaald onderzoek) op gestructureerde wijze en met een zekere frequentie
de voor dit artikel noodzakelijke data (gegevens over gewenst en feitelijk
gebruik) verkregen kunnen worden. Het lopend SCP-onderzoek zal voor de verschillende
verlofvormen en aanpassing van de arbeidsduur gegevens bieden met betrekking
tot de discrepantie tussen behoefte en gebruik en zou daarvoor als een eerste
meting kunnen dienen.Uitgebreidere informatie over de houding van werkgevers ten aanzien van
gebruik van arbeid-en-zorgregelingen en de relatie tussen deze houding en
het feitelijk gebruik van de regelingen is niet voorhanden. Mogelijk zal ten
behoeve van een adequate evaluatie van de Wet arbeid en zorg een nader onderzoek
onder werkgevers plaatsvinden indien resultaten van het bovengenoemde SCP-onderzoek
(met name over eventuele belemmeringen in de arbeidsorganisatie) daartoe aanleiding
geven. De realisatiegegevens 2002 over de fiscale regeling verlofsparen en
de fiscale stimuleringsregeling betaald ouderschapsverlof zijn nog niet beschikbaar.Beleidsartikel 12 Coördinatie Emancipatiebeleid12.1 Algemene beleidsdoelstellingHet coördineren van het interdepartementale emancipatiebeleid
en het stimuleren van vernieuwingen en draagvlakverbreding ter bevordering
van een pluriforme maatschappij waarin ieder, ongeacht sekse, in wisselwerking
met andere maatschappelijke ordeningsprincipes zoals etniciteit, burgerlijke
staat, validiteit en seksuele voorkeur, de mogelijkheid heeft een zelfstandig
bestaan te verwerven en waarin vrouwen en mannen gelijke rechten, kansen,
vrijheden en (sociale) verantwoordelijkheden kunnen realiseren.12.2 Operationele doelstellingen1. Het bevorderen van het interdepartementale emancipatiebeleid.2. Het stimuleren van innovatief beleid, vernieuwingen
en draagvlakverbreding van de emancipatiedoelstelling.3. Het stimuleren van een zelfstandig bestaan van vrouwen
en mannen.4. Het bevorderen van gelijke rechten, kansen, verantwoordelijkheden
en vrijheden onder mannen en vrouwen.Het beleid op dit terrein wordt in mindere mate gerealiseerd met de inzet
van geld, zoals bij uitkerings-regelingen. De verantwoording betreft derhalve
een beschrijving van met name de ingezette instrumenten om de beleidsdoelstellingen
te behalen. In dat opzicht zijn de voor 2002 beoogde doelstellingen bereikt
en is ook daadwerkelijk gedaan wat in de begroting 2002 is aangegeven.Operationele doelstelling 1Het bevorderen van het interdepartementale emancipatiebeleid. StrevenRealisatieStart implementatie kabinetsstandpunt gender mainstreaming20024e kwartaal 2002Eindrapport Actieplan emancipatietaakstellingen departementen2002mei 2002Emancipatiemonitor 20022002november 2002Gender budget analysis2002niet gerealiseerdStart implementatie Kabinetsstandpunt gender mainstreamingDe verankering van emancipatiedoelen in het beleid van departementen,
andere overheden en bij maatschappelijke organisaties (gender mainstreaming)
moet in 2006 gerealiseerd zijn. In 2002 is er een onderzoek geweest naar de
emancipatie effect-rapportage, is er een start gemaakt met de gender budget
analyse en de ontwikkeling van de e-learning modules gender deskundigheid
t.b.v. de departementen en zijn de voorbereidingen gestart voor het instellen
van een visitatiecommissie, die per ministerie zal beoordelen wat de kwaliteit
is van de resultaten van het gevoerde gender mainstreambeleid.Voltooiing Actieplan Emancipatietaakstellingen DepartementenDe Emancipatietaakstellingen zijn tijdens de kabinetsperiode 1998–2002
onder verantwoordelijkheid van de departementen uitgevoerd. In 2002 is de
eindrapportage opgesteld, die juli 2002 aan de Tweede Kamer is gestuurd.Emancipatiemonitor 2002November 2002 is de tweede Emancipatiemonitor aan de Tweede Kamer aangeboden.
De monitor biedt een actueel overzicht over de positie van vrouwen in politieke
en maatschappelijke besluitvorming, betaalde en onbetaalde arbeid, dagindeling,
inkomen, onderwijs, geweld tegen vrouwen en participatie van vrouwen in de
kennissamenleving.Operationele doelstelling 2Het stimuleren van innovatief beleid, vernieuwingen
en draagvlakverbreding van de emancipatiedoelstelling. StrevenRealisatieVerkenning levensloopbewust regeringsbeleid2002januari 2002Nota Stimuleringsmaatregel Dagindeling halverwege  Uitvoering experimenten Dagindeling  Advies Commissie Dagarrangementen  Kabinetsreactie MDW rapport persoonlijke dienstverlening2002januari 2002   Afronding en follow-up Ambassadeursnetwerk Glazen plafond2002juni 2002   Beleidsreactie voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen2002december 2002Instrumenten en instrumentontwikkeling  – Emancipatie subsidiebeleid  – Joke Smit prijs20022002LevensloopBegin 2002 is de «Verkenning levensloop» aan de Tweede Kamer
aangeboden. De verkenning is opgesteld in samenwerking tussen de ministeries
van SZW, OC&W, VWS en VROM. In de verkenning worden verschillende levensloop-bewuste
opties voor regeringsbeleid geschetst op het gebied van het sociale stelsel
en werken, onderwijs, wonen, zorg en gezondheid. In aansluiting op de verkenning
zijn vanuit de themasubsidie 2002 in het kader van emancipatie-ondersteuning
een tiental projecten gestart onder het motto «Maak een Project van
je Levensloop», gericht op de jonge generatie. Zij hebben als doel de
vaardigheden te stimuleren om de levensloop te «plannen» (leren,
economische zelfstandigheid, zorg, pensioen). Vergelijkbaar met de aanpak
bij de experimenten dagindeling worden de resultaten gebruikt voor het te
ontwikkelen levensloopbeleid.Het rapport Anders denken over zekerheid van
de «denktank Leijnse», dat in oktober 2002 aan de Tweede Kamer
is aangeboden, geeft aanzetten voor een een langetermijn-perspectief op de
uitwerking van de levensloopregeling. Een belangrijk onderdeel van dit rapport
is dat zorg een normaal onderdeel wordt van inkomensbescherming, aansluitend
bij behoud van individuele economische zelfstandigheid. Voorts is de SER in
2002 gestart met de voorbereiding van een advies met daarin een reactie op
de Verkenning Levensloop, het idee van de levensloopregeling en het lange
termijnperspectief zoals dat in het rapport Anders denken
over zekerheid is uitgewerkt.DagindelingIn 2002 waren vele van de 140 experimenten in het kader van de Stimuleringsmaatregel
Dagindeling nog in uitvoering. In de Nota Dagindeling Halverwege (januari
2002 gepresenteerd) zijn de (voorlopige) resultaten beschreven
van de experimenten Dagindeling. De experimenten leverden in 2002 veel aanknopingspunten
op voor vernieuwing van (familie)beleid en aanpassing van wet- en regelgeving.
Dit heeft bij diverse departementen tot effect geleid (VROM, VWS en de stimulerings-impuls
landelijk gebied bij LNV). In 2002 zijn de voorbereidingen gestart voor de
afronding van de stimuleringsmaatregel Dagindeling per 1 april 2003.DagarrangementenOp de conferentie Dagindeling Halverwege is ook het advies van de Commissie
Dagarrangementen gepresenteerd. Dit advies bevat concrete voorstellen voor
een sluitend aanbod van onderwijs, opvang en vrijetijdsvoorzieningen voor
ouders en kinderen. De voorstellen sluiten aan bij de ontwikkeling van de
brede school.ESF-3 Local Social CapitalEind 2002 zijn er 27 experimenten dagindeling van start gegaan binnen
het ESF-3 programma Local Social Capital. In het
kader van de Communautaire Raamstrategie voor Gelijkheid tussen mannen en
vrouwen 2001–2005 is het project Daily Routine Arrangements in november 2002 van start gegaan. Ervaringen opgedaan binnen de
experimenten dagindeling worden gedeeld met de Europese lidstaten.Persoonlijke dienstverleningIn het kader van het traject Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit
(MDW) van het ministerie van EZ is het rapport Vijf vliegen
in één klap verschenen over de ontwikkelingen in de
persoonlijke dienstverlening. In de kabinetsreactie op dit rapport is aangekondigd
een (nadere) inventarisatie te maken van mogelijke belemmeringen om te komen
tot een open markt voor persoonlijke dienstverlening. Pilotprojecten moeten
dit proces versnellen. Op basis van de aanbevelingen is in het najaar van
2002 een vervolg MDW-traject gestart. Hierbij spelen praktische ervaringen
opgedaan in experimenten dagindeling een belangrijke rol.Glazen plafond: AmbassadeursnetwerkIn juni 2002 werd de slotbijeenkomst gehouden van het Ambassadeursnetwerk,
bestaande uit topmanagers uit het bedrijfsleven en de universitaire wereld.
Dit netwerk is ingesteld met als doel de doorstroming van vrouwen naar hogere-
en topfuncties een extra impuls te geven. De inspanningen van de ambassadeurs
zijn opgetekend in een publicatie die werd aangeboden aan het VNO NCW, EZ
en SZW. In november 2002 zijn de voorbereidingen gestart voor een follow-up
van het netwerk.Voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjesIn december 2002 is de nota Een veilig land waar vrouwen
willen wonen aan de Tweede Kamer aangeboden. De nota zet het internationale
beleidskader van het brede onderwerp geweld tegen vrouwen uiteen, de uitgangspunten, de recente activiteiten van de rijksoverheid,
de algemene beleidsconclusies, en de wijze waarop verbetering van het beleid
vanuit de coördinatie van het emancipatiebeleid zal worden geïnitieerd:
via aanjagen, vernieuwen en bevorderen van monitoring.Instrumenten en InstrumentontwikkelingIn november 2002 is de regeringsprijs voor emancipatie, de Joke Smit-prijs,
uitgereikt aan de projecten Steady en Spiegelbeeld.In de Beleidsbrief Emancipatiebeleid 2002 zijn de hoofdlijnen van een
veranderingstraject naar een vernieuwd subsidiebeleid weergegeven. Centraal
staan een projectmatige en resultaatgerichte opzet en beoordeling
van subsidie-aanvragen, hetgeen zwaardere eisen stelt aan de professionaliteit
van aanvragende organisaties. Daarom is in 2002 van start gegaan met professionaliseringstrajecten
voor zowel kleinere maatschappelijke (vrouwen)organisaties die veelal aanvragen
indienen voor eenmalige, kortdurende projecten, als voor de grotere maatschappelijke
organisaties die een meerjarige subsidie ontvangen. In lijn met de afspraken
die over de meerjarige subsidies lopen, is de subsidierelatie met Toplink
en Opportunity in Bedrijf ultimo 2002 beëindigd. De subsidierelatie met
E-Quality is vooralsnog met één jaar verlengd; in 2003 zal een
besluit genomen worden over het al dan niet voortzetten van de subsidie aan
E-Quality na 2003. Van de subsidies aan Opportunity in Bedrijf, Toplink en
E-Quality hebben in 2002 evaluaties plaatsgevonden.Tabel 12.1: Realisatie Emancipatie
subsidiebeleidBedragen x € 1 000RealisatieBegrotingAantal aanvragenAantal toekenningen(Thema)subsidies1 6511 3627831IIAV1 6361 588  E-Quality2 0872 087  Vrouwen Alliantie388363  Toplink331272  Opportunity in Bedrijf454454  Overig3041 361  Bron: SZW-administratie.Operationele doelstelling 3Het stimuleren van een zelfstandig bestaan van vrouwen
en mannen.Tabel 12.2 Realisatie en streefwaarden
in 2002 Zelfstandig bestaan van vrouwen en mannen. RealisatieStreefwaarde 2002Operationele doelstelling 3:  a. netto arbeidsparticipatie van vrouwen55% in
200254,7%b. economische zelfstandigheid van vrouwen38% in
200042,0%c. aandeel vrouwen in totale inkomen uit arbeid32% in 200030,4%Operationele doelstelling 4:  a. aandeel van mannen in onbetaalde arbeid36% in
200037,1%b. aandeel vrouwen in politieke functies35%40%c. aandeel vrouwen in hoge functies:   • Profit sector3,9% in 20014% • Non-profit sector (zorg en welzijn)31%
in 200235% • Overig non-profit20% in 200220%d. aandeel vrouwen in de ICT10% in 200110%Voorlopige realisatiecijfers. Cijfers voor economische zelfstandigheid
van vrouwen zijn gecorrigeerd voor een reeksbreuk.Bron voor cijfers 2000: SCP/CBS, Emancipatiemonitor 2002. Bron netto arbeidsdeelname:
Enquête Beroepsbevolking 2002 van het CBS.In het Meerjarenbeleidsplan Emancipatie is een aantal prestatie-indicatoren
geformuleerd om te kunnen beoordelen of de gewenste situatie voor 2010 gehaald
wordt. De bovenstaande tabel bevat het overzicht van de streefcijfers
en de feitelijke situatie, zoals die in de laatste emancipatiemonitor (november
2002) is beschreven.De arbeidsparticipatie van vrouwen stijgt volgens planning. Als de trend
doorzet is de doelstelling voor 2010 dat 65% van de vrouwen twaalf uur of
meer werkt, haalbaar.De toenemende arbeidsdeelname van vrouwen heeft ertoe geleid dat ook de
economische zelfstandigheid van vrouwen is toegenomen. In 2000 is het percentage
gestegen tot 38%. Als ook in de eerste tien jaar van de 21ste eeuw
het aantal economisch zelfstandige vrouwen in hetzelfde tempo blijft stijgen,
wordt de doelstelling voor 2010 (60%) echter niet gehaald.In 2000 werd 32% van het totale inkomen uit arbeid door vrouwen verworven.
Als de groei van het aandeel van door vrouwen verworven inkomens in de komende
jaren in dit tempo doorzet, zal het streefcijfer (35%) inderdaad gehaald worden.Het aandeel van mannen in onbetaalde arbeid in 2000 is iets lager uitgekomen
dan voor 2002 voorzien was.De streefcijfers die in het Meerjarenbeleidsplan emancipatie met betrekking
tot vrouwen in topfuncties zijn geformuleerd, hebben betrekking op diverse
soorten topfuncties: binnen het bedrijfsleven, in de nonprofit-sector en in
de politiek en het openbaar bestuur. Uit de Emancipatiemonitor 2002 is gebleken
dat meer vrouwen deelnemen aan het openbare leven. Hun aandeel in de posities
met macht en invloed is evenwel niet navenant gegroeid. Integendeel, in het
bedrijfsleven, de politiek, het openbaar bestuur en de wetenschap zijn vrouwen
zwaar ondervertegenwoordigd. In de verklaring van het «glazen plafond»
komen diverse aspecten naar voren. Zoals de studie- en beroepskeuzes van vrouwen,
zorgverantwoordelijkheid, de aanpak en criteria bij werving en selectie, de
manier waarop werk is georganiseerd, stereotype beelden rond leidinggeven
en aspecten van de bedrijfscultuur.De seksesegregatie op de arbeidsmarkt is één van de aandachtsgebieden
in het Equal-programma van het Europees Sociaal Fonds. Met een aantal partners
in dit beleidsveld is in 2002 een Equal-project gestart dat loopt tot eind
2004. Doel is een verhoging van het aandeel van vrouwen op hogere posities
in bedrijven en instellingen. In drie deelprojecten worden instrumenten ontwikkeld
voor, respectievelijk, het beter zichtbaar maken van vrouwelijk talent (aanbodzijde),
het beter benutten van vrouwelijk talent door veranderingen in de organisatie
zelf (vraagzijde), en het verankeren van succesvolle maatregelen in het gewone
personeelsbeleid. Elk deelproject zal pilots omvatten met specifieke aandacht
voor allochtone vrouwen.In 2002 zijn twee Equal-projecten opgezet met als doelstelling een grotere
inzet van mannen thuis, in relatie tot gezin en familie, en meer ruimte voor
vrouwen om te blijven werken. Voor veel vrouwen is zorgverantwoordelijkheid
nog steeds het motief om te stoppen met werken.
Het eerste project «Mannen in de Hoofdrol» bestaat uit een multimediale
campagne, een televisieserie, internetsites, onderzoek, conferenties, een
scholencampagne en programma's met intermediaire organisaties. Het tweede
project «Werkende vaders, Zorgende Mannen» bestaat uit een onderzoek
naar zorgverantwoordelijkheden van mannen en een internationale conferentie
tijdens het Nederlands EU-voorzitterschap in 2004.Operationele doelstelling 4Het bevorderen van gelijke rechten, kansen, verantwoordelijkheden
en vrijheden onder mannen en vrouwen.Versterken van de veiligheid en fundamentele mensenrechtenTer voorkoming en bestrijding van mensenhandel stuurt het kabinet aan
op een intensivering van internationale samenwerking. Medio 2002 heeft de
nationaal rapporteur mensenhandel haar eerste rapport over mensenhandel in
Nederland aan de regering overhandigd. Eind 2002 is de kabinetsreactie i.c.
de nota «Een veilig land waar vrouwen willen wonen» aan de Tweede
Kamer verzonden.Het VN-Vrouwenverdrag verplicht tot het invoeren van gelijkheid voor de
wet, positieverbetering van vrouwen en het doorbreken van een op traditionele
rolpatronen en vooroordelen gebaseerde cultuur. Medio 2002 is voor Nederland,
Antillen en Aruba het facultatief protocol bij het VN-Vrouwenverdrag in werking
getreden, dat voorziet in een individueel klachtrecht bij het Comité
van het VN-Vrouwenverdrag.In juli 2002 is het rapport van Clingendael Versterking
van de positie van de vrouw en versterking van genderdeskundigheid in conflictpreventie,
-oplossing en postconflictsituaties aan de Tweede Kamer aangeboden.
In het rapport staat een aantal aanbevelingen waar het gaat om de versterking
van de rol van vrouwen in conflictpreventie,-oplossing en naoorlogse wederopbouw.
Doel is het realiseren van meer vrouwen op posities waar besluitvorming plaatsvindt
ter voorkoming, beheersing en oplossing van conflicten. In dat kader is in
2002 gestart met de voorbereidingen van de in te stellen Taskforce Vrouwen,
Veiligheid en Conflict.In juni 2002 werd de conferentie Van tienermoeder tot
carrièrepil gehouden in het kader van de seksuele en reproductieve
rechten van vrouwen en meisjes. Vrouwen en meisjes dienen zelf zeggenschap
over deze rechten en over hun recht op gezondheid te hebben. Dit betekent
dat er meer perspectieven voor de toekomst moeten worden geboden dan uitsluitend
een tienermoederschap. In 2002 is een onderzoek gestart naar de betreffende
belemmerende factoren.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 12 in 2002Eindevaluatie Toplink, Equality en Opportunity in BedrijfIn 2002 hebben er drie eindevaluaties plaatsgevonden vanwege het aflopen
van de subsidierelaties.Doelstelling:Beoordelen beleidsrelevantie, effectiviteit en efficiëntie van de
subsidierelaties. Voor Toplink en OiB is ook de haalbaarheid van subsidie-onafhankelijk
functioneren beoordeeld.Conclusie:Toplink:Beleidsrelevantie: veel «free-publicity« waardoor onderwerp
op de agenda is blijven staan.Effectiviteit: geslaagde bemiddelingen de laatste jaren sterk afgenomen;
geslaagde bemiddelingen voornamelijk in sectoren waar al vrouwen aanwezig
waren (effectiviteit beperkt);Efficiëntie: organisatie was onvoldoende geëquipeerd voor professionele
bedrijfsvoering (efficiëntie moeilijk te achterhalen);Haalbaarheid financiële verzelfstandiging; door mislukken samenwerking
met commercieel bureau, te weinig gerealiseerde commerciële activiteiten
en verslechterde markt, wordt een financieel zelfstandige positie na 31 december
2002 zeer moeilijk geacht.OiB:Beleidsrelevantie; m.n. de publicitaire en concrete activiteiten hebben
bijgedragen aan vergroten draagvlak voor het emancipatieproces in het bedrijfsleven.Effectiviteit; OiB-formule slaat aan bij de meeste segmenten van het bedrijfsleven
en de overheid; media-exposure en aandacht succesvol (effectiviteit goed).Efficiëntie: organisatie was onvoldoende geëquipeerd voor professionele
bedrijfsvoering (efficiëntie moeilijk te achterhalen).Haalbaarheid financiële verzelfstandiging: bestaande formule, netwerkorganisatie
met betalende deelnemers, is bij voldoende commerciële opdrachten levensvatbaar;
verslechterende markt zal effect hebben op een financieel zelfstandige positie
na 31 december 2002.E-Quality:Beleidsrelevantie: de doelstellingen en de activiteiten sluiten aan bij
het emancipatiebeleid, met relatief meer nadruk op de etnische achtergrond.Effectiviteit: er ligt nog een knelpunt. De Mid Term Review gestelde doelen
zijn in beperkte mate gerealiseerd; E-Quality is onvoldoende zichtbaar voor
de doelgroep politici en beleidsmedewerkers van de overheid.Efficiëntie; vooral in de beginperiode weinig efficiënt, er
zit wel verbetering in.12.3 Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 12. Coördinatie
emancipatiebeleidx € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen16 99812 62810 59112 459– 1 868Uitgaven13 14714 31116 15219 050– 2 898      Apparaatsuitgaven  2 2305 922– 3 692Personeel  2 1091 841268Materieel  1214 081– 3 960      Programmauitgaven13 14714 31113 92213 128794Emancipatiesubsidies8 1037 9156 3447 491– 1 147Dagindeling5 0456 3963 8524 503– 651Primair proces  2 73302 733Voorlichting Meerjarenbeleidsplan  3651 134– 769Onderzoek en beleidsinformatie  6280628      Ontvangsten501450145Bron: SZW-administratie.De uitgaven voor emancipatiesubsidies waren begroot op € 7,5
miljoen. Er is € 6,3 miljoen uitgegeven. Het verschil ad. € 1,1
miljoen is ontstaan doordat de voorziening voor de Vrouwenvakscholen (VVS)
niet geheel tot uitbetaling is gekomen en doordat een voor 2002 geplande verrekening
met Justitie inzake het in te stellen Infopunt Gelijke Behandeling niet heeft
plaatsgevonden.De uitgaven voor de Stimuleringsmaatregel Dagindeling waren op € 4,5
miljoen begroot. De realisatie bedraagt € 3,9 miljoen. Wijzigingen
in de looptijd alsmede opschorting van de bevoorschotting van een aantal experimenten
hebben geleid tot de onderbesteding van € 0,7 miljoen.In verband met een aantal budgettair neutrale verschuivingen binnen ditartikel is per saldo € 2,6 miljoen meer uitgegeven aan
primair proces, voorlichting en onderzoek en beleidsinformatie dan geraamd.12.4 GroeiparagraafIn de begroting 2002 is aangegeven dat de tweede operationele doelstelling
zodanig nader zou worden geconcretiseerd dat relevante indicatoren kunnen
worden geformuleerd, zodat de koppeling tussen inzet van het beleid en de
operationele doelen zal worden verbeterd. In de tabel bij de tweede operationele
doelstelling zijn de betreffende indicatoren vermeld.Bij de operationele doelstellingen 3 en 4 is in de begroting 2002 vermeld
dat er in de komende periode streefwaarden zullen worden geformuleerd voor
het beleid van andere departementen naast SZW, BZK, EZ en OC&W. Dit streven
wordt meegenomen bij de nadere uitwerking in het kader van een VBTB-proof
artikel 12 voor de begroting 2004.Beleidsartikel 13 Verbetering arbeidsomstandigheden13.1 Algemene doelstellingBevordering van goede arbeidsomstandigheden, realisatie
van effectieve arbobeleidsvoering in arbeidsorganisaties, preventie van ziekteverzuim
en arbeidsongeschiktheid en reïntegratie bij uitval uit arbeid.Om een representatief beeld te schetsen van de stand van zaken en de ontwikkelingen
op het gebied van arbeidsomstandigheden in de Nederlandse bedrijven en instellingen
wordt elk jaar de Arbobalans toegezonden aan de Staten-Generaal. De laatste
Arbobalans is op 14 november 2002 naar de Kamer gezonden.De resultaten van de in 2002 gehouden evaluatie-onderzoeken zijn in een
aparte bijlage bij het jaarverslag opgenomen.13.2. Operationele doelstellingen1. Vermindering van het aantal werkenden dat blootgesteld
is aan bepaalde arbeidsrisico's conform vastgestelde streefcijfers.2. Het scheppen en onderhouden, mede door marktwerking,
van voorwaarden voor beleidsvoering door arbeidsorganisaties op het vlak van
arbeidsomstandigheden, preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
en vroegtijdige reïntegratie.3. Het stimuleren van arbeidsorganisaties tot verbetering
van arbeidsomstandigheden, mede ter ondersteuning bij haar verantwoordelijkheid
voor preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid en voor vroegtijdige
reïntegratie.4. Ontwikkelen, vaststellen en voorschrijven van basisnormen
en handhaving daarvan.Operationele doelstelling 1Vermindering van het aantal werkenden dat blootgesteld
is aan bepaalde arbeidsrisico's conform vastgestelde streefcijfers.SZW streeft er naar arbeidsrisico's te verminderen. Er zijn streefcijfers
opgesteld voor vermindering van de blootstelling aan hoge tijdsdruk, kracht
zetten en lawaai; voor RSI gaat het om vermindering van klachten door beeldschermwerkers.
Voor werkdruk en RSI is het primaire doel de stijgende trend om te buigen.
Voor tillen en geluid moet een forse reductie van blootstelling bereikt worden.
Tabel 13.1 geeft de streefcijfers per arbeidsrisico, wanneer die gerealiseerd
moeten zijn, welk percentage werknemers in 1996–2001 blootgesteld stond
aan de risico's en bij welk percentage blootgestelde werknemers de streefcijfers
bereikt zijn.Tabel 13.1: Streefcijfers
beperking arbeidsrisico's 1996–2001Arbeidsrisico en streefcijfer199619971998199920002001streven begroting 2002Nieuw streven ArbobalansWerkdruk        10% in 5 jaar31%32%33%33%31%30% ultimo 2003: 29,7%–         Tillen        30% in 7 jaar24%23%22%22%22%22%ultimo
2005: 15,4%ultimo 2006: 15,4%         Geluid        50% in 5 jaar10%10%9%10%10%10%ultimo
2002: 5%ultimo 2006: 5%         RSI-klachten        10% in 4 jaar 56%    Ultimo 2001: 50,4%–Bronnen: SZW, nota arboconvenanten nieuwe stijl, TK, 1998–1999,
26 375, nr. 1; EBB CBS; onderzoek AI naar RSI in 2 branches; Arbobalans
2002Uit de begeleidende brief bij de Arbobalans 2002 blijkt dat voor de implementatie
van convenanten meer tijd nodig is dan in eerste instantie geschat werd. Hiermee
is het realisatiejaar van de streefcijfers voor de arbeidsrisico's tillen
en geluid onder druk komen te staan. Voor deze risico's is de looptijd daarom
verlengd tot 2006. Hieronder wordt kort op de gerealiseerde prestaties ingegaan.WerkdrukHet werken onder hoge tijdsdruk is licht afgenomen van 31% in 2000 naar
30% in 2001. De stijging die zich in de jaren 1996–1998 voordeed, is
duidelijk gekeerd. Het streefcijfer 2003 van 29,7% wordt naar verwachting
gehaald.TillenHet aantal werknemers dat regelmatig kracht moet zetten op het werk is
de laatste jaren stabiel op 22%. Streven was om het percentage terug te dringen
naar 15,4% in 2005. Het risico wordt inmiddels aangepakt in dertien arboconvenanten.
Omdat het resultaat van deze convenanten pas tegen het einde van de convenantsperiode
zichtbaar wordt, is het streefcijfer van 15,4% in 2005 verschoven naar 2006.GeluidIn 2001 werkte 10% van de werknemers in een lawaaierige omgeving; een
geluidsniveau boven de 80 dB. Blootstelling is schadelijk als het geluidsniveau
van 80 dB wordt overschreden. Voor 2002 was het streven een reductie van 50%.
Het streefcijfer van 5% wordt in 2002 niet gehaald.Er zijn daarom verschillende beleidsinitiatieven genomen waardoor een
reductie tot 5% per eind 2006 wél moet kunnen zijn bewerkstelligd (zie
ook het gestelde in 13.4 «Groeiparagraaf» over beleidsinspanningen
rond reductie van onbeschermd blootgestelden). Zo wordt het risico van blootstelling
aan lawaai aangepakt via verscherpte handhaving door de Arbeidsinspectie.
Ook worden er afspraken gemaakt via de arboconvenant met de papier- en kartonindustrie
en met de funderingsbranche is inmiddels een convenant gesloten waarin afspraken
zijn opgenomen over een reductie van blootstelling aan geluid. Met de metaalsector
is een convenant in voorbereiding waarmee voor dit risico de grootste risicogroep
zal moeten worden bereikt.Daarnaast is er een Europese Richtlijn vastgesteld die een maximale norm
voor blootstelling aan geluid stelt. Deze richtlijn wordt uiterlijk in 2005
in Nederlandse wetgeving geïmplementeerd.Van de bedrijven waarbij blootstelling aan schadelijk geluid een risico
is, neemt het aantal bedrijven toe dat maatregelen neemt. In 2000 werd in
81% van het aantal bedrijven maatregelen genomen en in 2001 in 96% van het
aantal bedrijven. De verwachting is dat op langere termijn een reductie van
blootstelling aan geluid valt waar te nemen.RSIVoor RSI was ook een streefcijfer opgesteld. Op 3 december 2001 is de
Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van een onderzoek onder beeldschermwerkers.
Inmiddels is een meer generiek en representatief monitorinstrument ontwikkeld.
Naar verwachting kunnen de eerste resultaten hiervan in 2004 worden gepresenteerd.Operationele doelstelling 2Het scheppen en onderhouden, mede door marktwerking,
van voorwaarden voor beleidsvoering door arbeidsorganisaties op het vlak van
arbeidsomstandigheden, preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
en vroegtijdige reïntegratie.Ook in 2002 was het beleid er op gericht voorwaarden te creëren dat
werkgevers en werknemers op goede wijze arbobeleid kunnen voeren. Daarbij
zijn de hierna volgende instrumenten ingezet.ArbodienstenBegin 2002 waren er 90 gecertificeerde Arbo-diensten waarvan 41 zelfstandige
externe diensten en 49 interne Arbo-diensten. Vijf grote combinaties van Arbo-diensten
realiseren vrijwel 80% van de omzet. Bijna alle werkgevers zijn inmiddels
bij een dienst aangesloten. Nagenoeg altijd heeft men ondersteuning bij verzuimbegeleiding
afgesproken in het af te nemen dienstenpakket. Ook zijn er circa 100 mantelovereenkomsten
tussen Arbo-diensten en brancheorganisaties afgesloten waarbij passende kennis
en dienstenpakketten worden afgesproken. Niettemin blijkt de dienstverlening,
vooral voor kleine bedrijven, op een aantal punten nog moeizaam te verlopen.
Steun aan MKB-Nederland zal een betere aansluiting tussen vraag en aanbod
in Arbo-dienstverlening bevorderen.Risico-inventarisatie en -evaluatieTabel 13.2 Beschikbaarheid
schriftelijke risico-inventarisatie en- evaluatieBedrijfsgrootteRealisatie
1998Realisatie 1999Realisatie 2000Realisatie 2001Streven 20021 t/m 9 werknemers32%35%50%70%60%10 t/m 99 werknemers61%66%75%88%80%>100 werknemers89%84%88%94%95%Alle38%42%55%74%65%Bron: ArbeidsinspectieGrafiek 13.1: Beschikbaarheid schriftelijke risico-inventarisatie
en -evaluatie bedrijven 1998–2002Bron: ArbeidsinspectieDe wettelijk verplichte risico-inventarisatie en -evaluatie is een basis
voor de arbeidsomstandigheden- en verzuimaanpak in bedrijven. Het ministerie
van SZW bevordert de beschikbaarheid van dat document onder meer door subsidie
voor branchemodellen en toegankelijkheid daarvan. Na een aarzelende start
is met name per 2000 een versnelling in de ontwikkeling zichtbaar. Het voor
2002 gestelde streefcijfer blijkt al in 2001 ruimschoots gehaald. Realisatiecijfers
over 2002 komen pas in juli 2003 beschikbaar.Kwaliteitsborging producten, processen en systemen op
de marktTabel 13.3 Prestatiegegevens
Veiligheidsrapport zware ongevallen 2002PrestatiegegevenRealisatieStreefcijfer% aantal ingediende VR t.o.v. aantal VR-plichtige bedrijven96%100%% aantal VR waarover AI binnen wettelijke termijn heeft geoordeeld68%*100%Bron: Arbeidsinspectie* Niet bekend of beoordeling in alle gevallen binnen de wettelijke termijn
is gebeurd.Op grond van het Besluit risico's zware ongevallen zijn aangewezen inrichtingen
verplicht tot een veiligheidsrapport (VR) om de gevaren van zware ongevallen
met gevaarlijke stoffen te beheersen.Eind 2002 zijn er 182 VR-plichtige bedrijven (verwachting 2002 was 140).
In totaal zijn in 2002 161 VR'en ingediend, waarvan er door de AI inmiddels
109 zijn beoordeeld. Van de bedrijven die in 2001 een VR hebben ingediend
is de verwachting dat vrijwel alle beoordelingen door de AI in 2002 zijn afgerond.
In de loop van 2002 is ten aanzien van de inlevering van VR'en bij een viertal
bedrijven handhaving in de vorm van een vooraanschrijving gestart. Het aantal
niet ingediende VR'en is dus gering.Het percentage Veiligheidsrapporten (VR'en) waarover de AI binnen wettelijke
termijn oordeelt wordt niet conform streefcijfer gehaald. Evenmin is bekend
of het gerealiseerde percentage volledig binnen de wettelijke termijn is beoordeeld;
naar verwachting zal dit gegeven vanaf 2003 wel op afdoende wijze worden geregistreerd.
Een groot aantal VR-plichtige bedrijven bleek hun rapportage pas aan het einde
van de gestelde termijn in te leveren. Hierdoor ontstond in de eerste fase
van de uitvoering een enorme piekbelasting, waardoor de AI de VR'en niet binnen
de gestelde wettelijke termijn kon beoordelen. Dit wordt momenteel zo veel
mogelijk opgelost door via een verkorte werkwijze toch alle VR'en door te
nemen.Tabel 13.4 CertificatieregelingenRealisatie en streefcijfersCertificatieregelingenHuidig aantal wettelijke normenRealisatie 2001Realisatie 2002Streefcijfer 2002Arbeidsomstandighedenwet128119Wet Gevaarlijke Werktuigen7356Overige*3001Totaal22111616Bron: Directie Arbeidsveiligheid en -gezondheid.* Bestrijdingsmiddelenwet en Kernenergiewet.Certificatieregelingen bevorderen dat producten, systemen of personen
aan bepaalde kwalificaties voldoen. Het streefcijfer van totaal 16 certificatieregelingen
is gehaald. Bij de Arbeidsomstandighedenwet zijn twee extra regelingen (professioneel
vuurwerk) tot stand gekomen, namelijk 11 in plaats van 9 certificatieregelingen.Ontwikkeling en verspreiding van arbokennis en bevordering
arbokennisinfrastructuurTer ondersteuning van arbodiensten en werkgevers en werknemers voor meer
gespecialiseerde kennis investeert SZW in een toegankelijke 2e
lijns kennisinfrastructuur. In 2002 lag het accent daarbij op het meldingssysteem
beroepsziekten en de verdere ontwikkeling van de website www.arbo.nl.Tabel 13.5 Beroepsziektemeldingen
conform richtlijnen Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie
2002Streven 2002 e.v.Beroepsziektemeldingen conform richtlijnen86%87%80%90%Bron: Nederlands Centrum voor BeroepsziektenHet ministerie van SZW subsidieert het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten,
onder meer voor registratie van door arbodiensten gemelde beroepsziekten
en verspreiding van kennis. Het Centrum stelt richtlijnen op voor diagnose
van beroepsziekten en voor melding. Met onder meer publicaties en studiedagen
werkt het Centrum eraan dat met name bedrijfsartsen binnen arbodiensten richtlijnen
kennen en meer in het algemeen goed op de hoogte zijn van achtergronden en
aanpak van problematiek. De begroting 2002 bevat het streven dat 90 procent
van de beroepsziektemeldingen conform de richtlijnen is. Dat percentage wordt
als optimum gezien. Bij een hoger streefcijfer wordt de kans groot dat nieuw
opkomende verschijnselen niet gemeld worden.De realisatie is onverwacht fors lager uitgekomen beneden het streefcijfer.
Bij analyse blijkt dit veroorzaakt door een hoog aantal meldingen uit de bouwsector
(32%) die niet conform de richtlijnen zijn. Zonder deze meldingen uit de bouw
zou de realisatie op 87% uitkomen. Het Centrum onderzoekt met de sector de
achtergronden.Operationele doelstelling 3Het stimuleren van arbeidsorganisaties tot verbetering
van arbeidsomstandigheden, mede ter ondersteuning bij haar verantwoordelijkheid
voor preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid en voor vroegtijdige
reïntegratie.ArboconvenantenIn arboconvenanten maken overheid en sociale partners in sectoren afspraken
over reductie van arborisico's en steeds vaker ook over verzuim- en reïntegratieproblematiek.
In december 2002 is de tussenrapportage arboconvenanten 1999–2002 aan
de TK aangeboden. Belangrijkste conclusies uit deze rapportage zijn dat er
een groot draagvlak voor de aanpak bij sociale partners en sectoren is en
dat er jaarlijks grote besparingen mogelijk zijn, die fors hoger uitvallen
dan de inleg van de gezamenlijke convenantspartijen.Tabel 13.6 Intentieverklaringen
en convenanten naar onderwerp, stand ultimo 2002Prioritaire arbeidsrisico'sIntentieverklaringenConvenanten TotaalHRZMTotaalHRZMTillen/fysieke belasting99021147Werkdruk1211126197RSI4401192Schadelijk geluid330624Oplosmiddelen550752Allergene stoffen220651Kwarts110110Reïntegratie in 1ste ziektejaar1412227216Overig44017107       Totaal excl. Dubbeling16142382612Werknemers onder bereik1,2 mln0,9
mln0,3 mln2,5 mln2,1 mln0,4 mlnHR = hoogrisico bedrijfstak, ZM=zelfmelder.Bron: SZW.In de begroting 2002 is het aantal van minimaal 20 arboconvenanten genoemd
als streefcijfer per eind 2002. Dit streven is ruimschoots gehaald, getuige
de 38 convenanten die ultimo 2002 zijn afgesloten. In tweederde van deze gevallen
(26) gaat het om overeenkomsten met hoogrisicobedrijfstakken zoals in 1999
vastgesteld in de Nota Arboconvenanten Nieuwe Stijl. De overige
12 afgesloten convenanten zijn aangegaan met zogenaamde zelfmelders. Naast
de 38 afgesloten convenanten zijn 16 intentieverklaringen gesloten, waarvan
14 met hoogrisicobedrijfstakken. Deels gaat het hierbij om moeizame onderhandelingstrajecten.
SZW heeft als limiet gesteld dat de inspanningen in deze sectoren uiterlijk
in 2003 tot een convenant moeten leiden.Farbo-regelingDe Farbo-regeling voorziet in een fiscale faciliteit voor ondernemers
(afschrijving op een willekeurig moment) en voor non-profitinstellingen (afdrachtvermindering
loonbelasting) bij aanschaf van daarvoor aangewezen arbovriendelijke bedrijfsmiddelen.
De afdrachtvermindering bedraagt 3,5% van het investeringsbedrag, een percentage
wat ongeveer gelijk is aan het (rente)voordeel van de willekeurige afschrijving.Tabel 13.7 FARBO-regelinginvesteringsbedrag x € 1 mlnStreefcijfersRealisatie 2001200220012002Non-profit sector streefcijfers en realisaties    Positief geadviseerd door Arbeidsinspectie–451718*Bron: Arbeidsinspectie.* voorlopig cijfer.De aanvankelijke ambitie voor de non-profitsector is medio 2002 teruggeschroefd
naar € 28 mln. In tegenstelling tot de marktsector blijkt de non-profit
sector minder belangstelling te hebben voor deze fiscale faciliteit dan verwacht.
Het tot begin maart 2003 aangemelde investeringsbedrag over 2002 ligt ruim € 1
mln boven dat van 2001. Op grond hiervan wordt verwacht dat de AI positief
zal adviseren over een investeringsbedrag van € 18 mln over 2002.
Het precieze cijfer wordt pas in de loop van mei/juni 2003 bekend. Overigens
wordt in 2003 de regeling geëvalueerd, waarin ook de vraag wordt gesteld
wat de oorzaken zijn van het achterblijven op de oorspronkelijke verwachting
van de non-profitsector.Operationele doelstelling 4Ontwikkelen, vaststellen en voorschrijven van basisnormen
en handhaving daarvan.In het kader van het project Relatie Arbeidsveiligheid en Publieksveiligheid
(RAP) is in 2002 onderzoek gedaan naar de praktijk op het
grensvlak van arbeidsveiligheid en publieksveiligheid. Op bedrijfsactiviteiten
die zich richten op publiek zijn meerdere wetten van toepassing en normadressanten
worden in verschillende hoedanigheden aangesproken. Bezien wordt op welke
wijze de aanbevelingen, waaronder het hanteren van een Risico inventarisatie
en evaluatie voor het publiek, worden uitgewerkt. Een ander uitgevoerd onderzoek
«Bescherming en nazorg van hulpverleners en vrijwilligers» gaat in op de samenwerking tussen hulpverleningsorganisaties in
het belang van de bescherming van hulpverleners tijdens en na rampen. De uitwerking
van de aanbevelingen wordt gezamenlijk door de meest betrokken departementen
opgepakt.Handhaven van basisarbonormen door de Arbeidsinspectie
juist gericht op bestrijding van misstanden.De arbeidsinspectie handhaaft de regels op het terrein van de arbeidsomstandigheden.
De eenheid voor weergaven van de productie van de Arbeidsinspectie is het
aantal af te sluiten interventietrajecten.Tabel 13.8 Aantal interventietrajectenAantal afgesloten interventietrajecten:Realisatie 2000Realisatie 2001Streefcijfer 2002Realisatie
2002Arbo Projectmatig (actief)17 177a13 897b13 987b13 929bKlachtbehandeling2 3952 1782 2462 167Ongevalsbehandeling2 6962 5592 4252 481Overig reactief8412 0319891 506a Incl. Arbeidstijdenwet.b Excl. Arbeidstijdenwet.Bron: Arbeidsinspectie.Het aantal afgesloten zaken in het kader van actieve Arbo-projecten ligt
rond het streefcijfer voor 2002. Dit aantal is exclusief de trajecten die
in het kader van Arbeidstijdenwet-projecten plaats vinden.Het aantal te onderzoeken arbeidsongevallen en klachten over arbeidsomstandigheden
is al enkele jaren redelijk stabiel.Het aantal afgesloten klachtenonderzoeken ligt in 2002 iets onder de raming
omdat het aantal gemelde klachten wat lager ligt dan was voorzien.Het aantal gemelde arbeidsongevallen ligt in 2002 onder het verwachte
niveau. Niettemin ligt het aantal afgeronde ongevalsonderzoeken boven de streefwaarde
voor 2002 omdat extra energie is gestoken in het terugbrengen van de werkvoorraad
openstaande onderzoeken.Voor Overig Reactief geldt dat het aantal afgeronde trajecten hoger ligt
dan de streefwaarde voor 2002 daar veel zaken in verband met de MKZ-crisis
in 2001 (Werktijdverkorting) pas in 2002 tot afsluiting zijn gekomen.Het totaal aantal arbo-interventietrajecten van de Arbeidsinspectie is
voor 2002 volgens verwachting iets afgenomen. Daar staat tegenover dat overtredingen
steviger zijn aangepakt (door inzet van zware handhavingsinstrumenten, met
name bestuurlijke boetes) en hebben bedrijven sneller de consequenties van
overtredingen ervaren. De AI is er in 2002 in geslaagd om bij nagenoeg gelijkblijvende
inspectieaantallen de inzet van zware handhavinginstrumenten (met name trajecten
met bestuurlijke boetes) toe te laten nemen. Het percentage afgesloten trajecten
met inzet van zware handhavingsinstrumenten is van 2001 naar 2002 voor Arbo
projectmatig gestegen van 12% tot 17%. Voor klachtbehandeling en ongevalsonderzoeken
is het aantal inspectietrajecten met inzet van zware handhavingsinstrumenten
respectievelijk van 21% tot 25% en van 40% tot 47% toegenomen.Tabel 13.9 Inspectiefrequentie
naar bedrijfsgrootteDoelgroep/terreinRisico klasseRealisatie
2002 aantal werknemersStreven 2005 aantal werknemers  2–910–99>992–910–99>99Landbouw & IndustrieHoog3,3%13,0%29,0%8%13%18% Laag1,4%7,9%22,8%3%3%3%BouwHoog2,9%17,1%48,4%11%16%21% Laag1,7%8,0%10,5%6%6%6%Overheid & DienstverleningHoog0,7%3,3%17,4%6%11%16% Laag0,5%3,6%14,9%1%1%1%Bron: Arbeidsinspectie.De inspectiefrequentie naar bedrijfsgrootte wordt als volgt bepaald:a) De afgesloten zaken worden geteld naar cluster en grootteklasse. Het
kan voorkomen dat een vestiging meer dan één keer bezocht is
in het kader van actieve arbo-inspecties (uitgaande van afgesloten zaken).
Er wordt opnieuw een telling gedaan naar cluster en grootteklasse, maar nu
wordt er rekening mee gehouden dat een vestiging meer dan één
keer bezocht kan zijn (er wordt dus een indikking gemaakt op KvK-nummer).
De uitkomst is een verdeling van het aantal bezoeken in het kader van afgesloten
zaken naar cluster en grootteklasse. Een vestiging die meer dan één
keer bezocht is, telt één keer mee. Dubbeltellingen komen derhalve
niet voor.b) Vervolgens wordt op basis van een telling van het aantal KvK-vestigingen
in Nederland (bron: KvK-bestand (bewerking CFB)) bepaald hoeveel vestigingen
met twee of meer werknemers er zijn per cluster en grootteklasse. Het aantal
vestigingen zoals dat op deze manier bepaald is, geeft een bovengrens aan,
omdat uit ervaring gebleken is dat de gegevens in het vestigingenregister
van de KvK enigszins vervuild zijn.c) Tot slot wordt (a) gedeeld door (b) wat de inspectiefrequentie voor
actieve arbo-inspecties oplevert.De gerealiseerde inspectiefrequenties in 2002 laten nog relatief grote
afwijkingen zien ten opzichte van het streven voor 2005. Dit wordt veroorzaakt
door het feit dat de streefpercentages zijn gebaseerd op een hoeveelheid inspectiecapaciteit
die nu nog niet in die omvang beschikbaar is.De gerealiseerde inspectiefrequenties laten zien dat in de komende jaren
relatief meer inspectiecapaciteit moet worden ingezet op de kleinere bedrijven.
In 2002 is daarmee een aanvang gemaakt. Omdat circa 80% van het aantal bedrijven
van het werkveld van de Arbeidsinspectie in de categorie kleine bedrijven
valt (met 2 tot 9 werknemers) kost het verhogen van de inspectiefrequenties
daar relatief veel inspectiecapaciteit.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 13 in 2002Evaluatie bestuurlijke boete en handhavingsbeleid Arbowet
1998, juni 2002Doelstelling:Het genereren van kennis over en het bieden van aanknopingspunten voor
verhoging van de effectiviteit van het instrument bestuurlijke boete, aan
de hand van informatie over de bekendheid met en kennis van de Arbowet en
de daarin opgenomen boetemogelijkheid de houding en het gedrag van werkgevers
ten aanzien van de in de Arbowet opgenomen verplichtingen, met name in het
licht van de mogelijkheid van bestuurlijke sanctionering en de factoren die
op die houding en dat gedrag van invloed zijn.Conclusie:Ruim 80% van de bedrijven in de onderzochte bedrijfstakken is bekend met
de Arbowet, 40% kent de bestuurlijke boete. De helft van de bedrijven geeft
aan beïnvloed te zijn door de inhoud van de Arbowet. Het hebben van kennis
over de boete en het daadwerkelijk opgelegd krijgen van een boete bevorderen
in het algemeen de naleving. Bedrijven die de verplichting niet naleven noemen
vaak tijdgebrek, slechte bekendheid en slechte uitvoerbaarheid als redenen.
Bedrijven die materiële verplichtingen niet naleven noemen vaak praktische
onuitvoerbaarheid als reden.Arbeidsinspecteurs waarderen de boete; het gezag van de AI is ermee versterkt
en het instrument is effectief.De effectiviteit van de Arbowet kan nog belangrijk verbeterd worden door
het verhogen van de kennis van bedrijven over de wet en de boete, en door
het nut en de uitvoerbaarheid van de verplichtingen beter te communiceren,
vooral in de richting van kleinere bedrijven. Deze bedrijven zijn ook gevoelig
voor het verhogen van de inspectiekans. Het instrument boete kan verder bijdragen
aan de effectiviteit van de handhaving door meer snelheid te brengen in het
proces van boete-oplegging.Rapportage: «het instrument bestuurlijke boete in de Arbowet»,
SZW/Elsevier augustus 2002.Evaluatie FARBO-monitorDe Arbeidsinspectie heeft een kwantitatieve evaluatie uitgevoerd van de
regeling over de periode 1998–2001. Zie hiervoor de tekst en toelichting
bij tabel 13.7 over de FARBO-regeling. Het zwaartepunt van de aanmeldingen
zit in de periode oktober t/m februari. De Arbeidsinspectie heeft in 2001
in de profit sector driekwart van het aangevraagde investeringsbedrag toegekend,
in de non-profit sector is dit 87%. Het merendeel van de aanvragen in 2001
was gericht op beperking van de fysieke belasting (profit sector ruim 87%;
non profit sector 94%). Bij de profit sector heeft meer dan de helft van de
aanvragen betrekking op aanpassingen van vervoersmiddelen (vrachtwagens, (landbouw)trekkers),
bij de non-profit sector ligt het accent op tilhulpmiddelen.13.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 13. Verbetering
arbeidsomstandighedenBedragen in EUR1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen10 48914 58672 89594 617– 21 722Uitgaven7 29411 15570 31390 784– 20 471      Apparaatsuitgaven  47 49649 094– 1 598Personeel  40 02933 1976 832Materieel  7 46715 897– 8 430      Programmauitgaven10 48911 15522 81741 690– 18 873Convenanten 10 40120 29539 024– 18 729subsidies10 4897542 5222 666– 144      Ontvangsten2 2091 9854 9794 084895Bron: SZW-administratie.Het verschil tussen raming en realisaties van de convenanten in 2002 komt
door een groot aantal herschikkingen. De belangrijkste zijn een kasschuif
van € 10 miljoen naar 2004 en 2005 en een verschuiving van € 7,9
miljoen in de 1e tranche convenanten van 2002 naar latere jaren.
De besteding is achtergebleven bij de verwachting door vertragingen in het
aanloopproces naar de daadwerkelijke realisaties. Inmiddels is duidelijk dat
de piek in de bestedingen zal plaatsvinden in de jaren 2003 en 2004. De ingeboekte
kasschuiven voorkomen dat het convenantenbudget in 2002 te ruim en in latere
jaren te krap is. Door vertragingen in de besluitvorming rond arboprojecten
op het terrein van preventie en reïntegratie, waaronder de kennisinfrastructuur,
zijn de uitgaven hiervoor in 2002 lager uitgevallen.Uit tot nu toe afgesloten convenanten blijkt een convenant gemiddeld ongeveer € 1,7
miljoen te kosten (iets onder het uitgangspunt van € 2 miljoen).
Er zijn 38 convenanten gesloten, waarin bijna € 64 miljoen aan bijdrage(n)
vanuit dit artikel is afgesproken. Er zijn 16 intentieverklaringen getekend.
De ontvangsten vloeien voort uit de op grond van de Arbeidsomstandighedenwet
opgelegde bestuurlijke boeten. De hogere dan geraamde ontvangsten bestuurlijke
boeten door de Arbeidsinspectie zijn te verklaren door toename van het gebruik
van het boete-instrument bij nagenoeg gelijkblijvende inspectie-aantallen.13.4 GroeiparagraafDe vermelde prestatiegegevens zijn nog niet volledig dekkend ten opzichte
van de geformuleerde operationele doelstellingen.Het evaluatieonderzoek Arbowet 1998 gaat in april 2003 van start. Een
van de onderdelen van dat onderzoek is het handhavingsbeleid, meer in het
bijzonder de werking van het instrument bestuurlijke boete. De resultaten
van dit onderzoek komen in het eerste kwartaal 2004 beschikbaar.De begroting 2002 bevatte voor reductie van risico's het voornemen om
ten aanzien van meer arbeidsrisico's streefcijfers voor reductie op te stellen.
Daartoe lopen verkenningen. De ervaring met de tot nu toe gehanteerde streefcijfers
wijst in ieder geval op het belang van het formuleren van streefcijfers op
basis van tenminste twee adequate metingen.Door uitloop van de convenantstrajecten is het onontkoombaar om de termijn
voor realisatie van de streefcijfers ook te verlengen. De streefcijfers zijn
immers grotendeels gekoppeld aan de inzet van convenanten als belangrijkste
beleidsinstrument.Een streefcijfer arbeidsongevallen is in ontwikkeling. In 2003 wordt onderzoek
verricht naar de kosten van arbeidsongevallen. In samenhang met het project
intensivering arbeidsveiligheid wordt o.a. gestreefd naar een reductie van
de maatschappelijke kosten van arbeidsongevallen. Een exacte invulling van
een concrete doelstelling arbeidsongevallen wordt momenteel bestudeerd.Het huidige streefcijfer geluid betreft het percentage werknemers dat
in lawaaierige omgeving werkt (> 80dB). Ongeveer de helft hiervan gebruikt
regelmatig gehoorbescherming. De beleidsinspanningen (o.a. convenanten) zijn
er voornamelijk op gericht het aantal onbeschermd blootgestelden te reduceren.
Dit kan o.a. bereikt worden door gebruik van gehoorbescherming te stimuleren.
In 2003 wordt een adequater streefcijfer geformuleerd wat zich meer richt
op de huidige beleidsinspanningen. Een reductie van 50% blijft daarbij het
uitgangspunt.Voor gevaarlijke stoffen is begin 2003 een onderzoek van start gegaan
wat zich richt op het ontwikkelen van een instrument om prestatie-indicatoren
te meten voor blootstelling aan bepaalde categorieën van gevaarlijke
stoffen. Dit onderzoek zal naar verwachting eind 2003 worden opgeleverd. In
2004 zal het ontwikkelde instrument, indien het aan de verwachting voldoet,
voor het eerst kunnen worden ingezet.De Wet Verbetering Poortwachter die in werking trad per april 2002, geeft
nadere specificaties aan verzuimbegeleiding door werkgevers en arbodiensten.
De eerste signalen over werking van de wet zijn positief. De mogelijkheden
voor een systematische monitoring worden verkend.Daarnaast wordt bij de evaluatie Besluit Risico Zware Ongevallen in 2003
een nulmeting majeure risico's meegenomen.Het Besluit Risico's Zware Ongevallen 1999 wordt momenteel geëvalueerd.
Er wordt een nulmeting uitgevoerd met een aantal indicatoren dat in een eerder
stadium is vastgesteld. In het najaar 2003 worden de eerste resultaten verwacht.In 2002 is onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van CE-markering bij
heftrucks. Dit onderzoek fungeerde als pilot: «Is CE-markering een hanteerbaar
prestatiegegeven?». De uitkomsten van het onderzoek waren positief:
97% van het aantal heftrucks, die na 1996 op de markt zijn gekomen, is voorzien
van CE-markering. Deze uitkomst en de beschikbare financiële middelen
geven geen aanleiding tot een verbreding van het onderzoek.Verder wordt het programma voor arbocuratieve samenwerking zoals tussen
bedrijfsartsen en curatieve sector geëvalueerd in 2004. Tussentijdse
evaluatie1 van een jaar regionale projecten
leert dat de samenwerking een begrip is geworden voor de betrokken huis- en
bedrijfsartsen; verder perspectief vraagt langer lopende investeringen in
gedragsverandering.Het Kennis- en Documentatiecentrum van TNO Arbeid is een knooppunt van
arbokennis over de stand van techniek, wetenschap en regelgeving. Er wordt
geëxperimenteerd met prestatiegegevens zoals over mate van en tevredenheid
over gebruik, zo mogelijk voor opname in de begroting 2004.Tot slot wordt de Farbo-regeling in 2003 geëvalueerd; daarnaast lopen
verkenningen voor uitbreiding van prestatiegegevens.Beleidsartikel 14 Tegemoetkoming asbestslachtoffers14.1 Algemene doelstellingDe regeling asbestslachtoffers geeft uitdrukking aan
een maatschappelijke erkenning van het leed van asbestslachtoffers.Het doel van de regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers is om werknemers
met maligne mesothelioom als gevolg van beroepsmatige blootstelling aan asbest
bij leven van rijkswege een tegemoetkoming in hun immateriële schade
te verschaffen als uiting van maatschappelijke erkenning als zij er niet in
slagen van hun (voormalige) werkgever een schadevergoeding te verkrijgen.Op 18 september 2002 is het evaluatieonderzoek «Van TAS tot vangnet»,
inzake de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers naar het parlement gestuurd,
vergezeld van een brief waarin de conclusies en de hoofdlijnen van beleid
naar aanleiding van die conclusies worden geschetst. Voornaamste conclusie
is dat circa 90% van de slachtoffers niet meer in leven is bij het ontvangen
van de schadevergoeding van de voormalige werkgever dan wel de TAS-uitkering.
De oorzaak hiervan is de duur van het arbeidshistorisch onderzoek. Het beleid
is daarom met ingang van 2003 aangepast. Kern van het nieuwe beleid is dat
op basis van een licht arbeidshistorisch onderzoek aan het slachtoffer zelf
een voorschot op de schadevergoeding van de voormalige werkgever wordt verstrekt.14.2 Operationele doelstellingVoorzien wordt in een eenmalige tegemoetkoming van € 15 882
aan asbestslachtoffers met maligne mesothelioom, die vanwege het ontbreken
van een aansprakelijke werkgever geen schadevergoeding meer kunnen krijgen
langs civielrechtelijke weg, respectievelijk onder bepaalde voorwaarden aan
nabestaanden.Tabel 14.1. Prestatiegegevens
tegemoetkoming asbestslachtoffers Realisatie 2000Realisatie2001Realisatie 2002Begroting 2002Uitgaven (x € 1 mln)    Eenmalige uitkeringen1,02,51,53,2uitvoeringskosten0,20,90,40,9     Volume (x 1)    Aantal aanvragen7417694–Aantal toekenningen6915988200     Gemiddelde uitkering (x € 1)    Eenmalige uitkeringen15 88215 88215 88215 882Uitvoeringskosten12 3765 4654 5114 538Bron: SZW-administratie (uitgaven); SVB (volumes).1 De uitvoeringskosten zijn verdeeld over het aantal aanvragen.In 2002 zijn door de SVB 88 tegemoetkomingen verstrekt aan de asbestslachtoffers.
Dit aantal loopt achter bij de geraamde 200 tegemoetkomingen. De voornaamste
oorzaak is gelegen in de zware – op het civiele aansprakelijkheidsrecht
gebaseerde – bewijslast. Het daarvoor noodzakelijke arbeidshistorisch
onderzoek is moeilijk en langdurig, omdat gezocht wordt naar gegevens van
gemiddeld 30 jaar terug. Daardoor bleef het aantal toekenningen aan slachtoffers –
en na overlijden van het slachtoffer vóór afronding van het
onderzoek het aantal toekenningen aan nabestaanden – achter bij de verwachtingen.
Het onderzoek is ook belastend voor het slachtoffer, waardoor soms geen aanvraag
wordt ingediend. Het met de regeling beoogde doel om slachtoffers, die door
het ontbreken van een verantwoordelijke werkgever geen schadevergoeding kunnen
krijgen, zoveel mogelijk bij leven een tegemoetkoming in hun immateriële
schade te verschaffen werd hierdoor niet gerealiseerd. Daarom is, mede na
evaluatie, de regeling vanaf 2003 aangepast.Rechtmatigheid TASDe risico's op misbruik en oneigenlijk gebruik van de asbestregeling zijn
beperkt, zo blijkt ook uit de evaluatie van de regeling.IWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de TAS door de SVB in het jaar 2001. Op grond van het onderzoek heeft IWI
vastgesteld dat de onrechtmatigheid van de uitkeringen 4,46% (zeven gevallen)
(2000: 1,44%) van de totale uitkeringsmassa van 157 toekenningen bedraagt.
Op grond van bovenstaande is IWI van oordeel dat de uitvoering van de TAS
over 2001 tekortkomingen vertoont. Het merendeel van de fouten betreft toekenningen
die zijn gedaan op basis van ontoereikend onderzoek door het Instituut Asbest
slachtoffers. De strekking van de rechtmatigheidsverklaring van IWI is afkeurend.De SVB heeft medio 2001 zelf al geconstateerd dat er fouten zijn gemaakt
en heeft in de loop van dat jaar al maatregelen getroffen om fouten in het
vervolg zoveel mogelijk te voorkomen. Deze maatregelen hebben effect gehad
(van de zeven fouten waren er zes gemaakt vóór de maatregelen
zijn getroffen). Verwacht wordt dat in 2002 wel aan de rechtmatigheidseisen
is voldaan.Afgeronde evaluatieonderzoeken artikel 14 in 2002Evaluatie regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers,
april 2002DoelstellingHet evalueren van de TAS-regeling waarbij de doeltreffendheid en de effecten
van de regeling in de praktijk centraal staan.ConclusieEr is sprake van een lange doorlooptijd tussen aanvraag en uitkering,
waardoor van de slachtoffers naar schatting 90% niet meer in leven is bij
het ontvangen van de uitkering of de schadevergoeding van de voormalige werkgever.
Dat contrasteert met het uitgangspunt het slachtoffer zelf bij leven te erkennen
in zijn lijden.Per 1 januari 2003 is een wijziging van de TAS-regeling in werking getreden
waarbij een voorschotregeling is ingevoerd.Rapportage: «Van TAS tot vangnet voor asbestslachtoffers»,
SZW/ Elsevier, september 2002.14.3. Budgettaire gevolgen van het beleidBeleidsartikel 14. Tegemoetkoming
asbestslachtoffersBedragen in EUR1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 2283 3941 9704 186– 2 216Uitgaven1 2283 3941 9674 186– 2 219      Apparaatsuitgaven  36102– 66Personeel  3069– 39Materieel  633– 27      Programmauitgaven1 2283 3941 9314 084– 2 153Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers1 2283 3941 9314 084– 2 153      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratie.De oorzaak van het verschil tussen de geraamde en gerealiseerde uitgaven
in 2002 is gelegen in het veel lager gerealiseerde aantal uitkeringen dan
was geraamd (95 resp. 200). De voornaamste oorzaak is de zware – op
het civiele aansprakelijkheidsrecht gebaseerde – bewijslast. Daarnaast
hebben minder nabestaanden een aanvraag op grond van het overgangsrecht bij
invoering van de regeling ingediend en duurt de afhandeling van wél
door nabestaanden ingediende aanvragen langer omdat bewijslast indirect moet
worden verkregen doordat het slachtoffer reeds is overleden.14.4 GroeiparagraafIn het kader van de wijzigingsregeling TAS per 1 januari 2003 zijn op
basis van diverse statistieken en andere informatiebronnen (NMP, IAS, CBS)
ramingen gemaakt, voor zowel de uitkeringslasten als de uitvoeringskosten
(zie de toelichting op die regeling). Voorshands voldoen deze bronnen. In
2003 zal op basis van feitelijke gegevens de kostenontwikkeling worden vastgesteld
en bezien worden of de informatievoorziening verdere verbetering behoeft.Beleidsartikel 15 Rijksbijdragen sociale fondsen15.1 Algemene beleidsdoelstellingHet medebekostigen van de sociale verzekeringen uit
de schatkist ter dekking van de arbeidsongeschiktheidslasten van beroepsbeoefenaren,
de premiederving wegens gemoedsbezwaren en ter compensatie van gedaalde premieopbrengsten
voor de volksverzekeringsfondsen wegens fiscale wijzigingen.De sociale zekerheidsregelingen worden gefinancierd door middel van premieheffingen.
De geheven premies komen terecht in de diverse sociale fondsen. Omdat in sommige
omstandigheden premieheffing niet wenselijk of mogelijk is, is in de volgende
gevallen ervoor gekozen om deze fondsen te voorzien van een rijksbijdrage:• SZW draagt bij aan het tekort aan premie-inkomsten van beroepsbeoefenaren
bij het Arbeidsongeschiktheidsfonds Zelfstandigen (AfZ);• SZW voorziet in een bijdrage aan de werknemersfondsen ter compensatie
van de premiederving die een gevolg is van de vrijstelling van premiebetaling
voor werkgevers met gemoedsbezwaren;• SZW compenseert de volksverzekeringsfondsen voor de premiederving
die een gevolg is van de per 2001 in het belastingstelsel ingevoerde heffingskortingen;• SZW voorziet in een bijdrage aan het Ouderdomsfonds ter financiering
van de extra uitkeringslasten als gevolg van het opheffen van het AOW-gat
van partners van grensarbeiders;• SZW draagt bij aan het Algemeen Werkloosheidsfonds ter medefinanciering
van het experiment sluitende aanpak WW-gerechtigden (t/m 2002).15.2 Operationele doelstellingen1. Het medebekostigen van de arbeidsongeschiktheidslasten
van beroepsbeoefenaren.2. Het compenseren van de premiederving van de werknemersfondsen
wegens gemoedsbezwaren.3. Het compenseren van de premiederving van de volksverzekeringsfondsen
wegens heffingskortingen.4. Het opheffen van het AOW-gat van partners van grensarbeiders.In 2002 is de operationele doelstelling 4 aan dit artikel toegevoegd.Operationele doelstelling 1Het medebekostigen van de arbeidsongeschiktheidslasten
van beroepsbeoefenaren.SZW zorgt ervoor dat de rijksbijdrage aan het AfZ zodanig wordt vastgesteld
dat deze voorziet in de benodigde resterende dekking indien de Waz-premie
die beroepsbeoefenaren inbrengen, onvoldoende is om hun arbeidsongeschiktheidslasten
te dekken. Deze rijksbijdrage in 2002 bedroeg € 13,7 miljoen.De Waz-premie wordt geïnd door de Belastingdienst en afgedragen aan
het AfZ. De kosten hiervan bedroegen in 2002 € 3,9 miljoen. Dit
bedrag wordt gesaldeerd met de hiervoor vermelde rijksbijdrage voor beroepsbeoefenaren.
Het saldo wordt verstrekt als rijksbijdrage.Rechtmatigheid WazIWI heeft in 2002 rechtmatigheidsonderzoek gedaan naar de uitvoering van
de Waz in het jaar 2001.Op grond van het onderzoek heeft IWI vastgesteld dat de geschatte onrechtmatigheid
van de gecontroleerde uitkeringslasten 2,2% (2000: 3,0%) bedraagt. De onrechtmatigheid
werd veroorzaakt door een onjuiste wetsinterpretatie. De geschatte onrechtmatigheid
in de uitvoeringskosten bedraagt 5,7% van de gecontroleerde uitvoeringskosten.
De onrechtmatigheid werd veroorzaakt door tekortkomingen in de de AO/IC van
de processen van de kosten van reguliere producten, kosten van projecten en
Europese aanbestedingsrichtlijnen. Van de uitvoeringskosten uitvoeringsinstellingen
kon over 3,6% onvoldoende zekerheid worden verkregen. De onzekerheid wordt
veroorzaakt door het feit dat onvoldoende interne controlemaatregelen zijn
getroffen betreffende de kosten van reguliere producten, kosten van projecten
en Europese aanbestedingsrichtlijnen. De strekking van de rechtmatigheidsverklaring
van IWI is een verklaring met beperking. Omdat ook de uitvoering van het sociaal
medisch handelen ontoereikend was heeft IWI een afkeurend totaal oordeel over
de rechtmatige uitvoering van deze wet.Operationele doelstelling 2Het compenseren van de premiederving van de werknemersfondsen
wegens gemoedsbezwaren.SZW voorziet in rijksbijdragen aan de werknemersfondsen ter compensatie
van de premiederving wegens aan werkgevers verleende vrijstelling tot premiebetaling
uit hoofde van gemoedsbezwaren. Werkgevers kunnen bij het UWV een aanvraag
voor premiestelling doen. Dan wordt er in het kader van één
of meer werknemersverzekeringen geen premie geheven, maar aan de werkgever
een naheffingsaanslag in de loonbelasting (zonder verhoging) opgelegd ter
hoogte van het bedrag waarvoor de werknemer aansprakelijk zou zijn geweest
indien geen vrijstelling was verleend. Een compenserende rijksbijdrage is
wenselijk omdat de uitkeringen aan werknemers met een gemoedsbezwaarde werkgever,
gewoon uit de fondsen bekostigd worden. In 2002 zijn circa 84 vrijstellingen
wegens gemoedsbezwaren aan werkgevers verleend. De bijdrage van SZW van € 1,7miljoen
komt overeen met de aan de belastingdienst betaalde premievervangende inkomsten-
of loonbelasting en naheffing in de loonbelasting.Operationele doelstelling 3Het compenseren van de premiederving van de volksverzekeringsfondsen
wegens heffingskortingen.Sinds 2001 worden de fondsen voor de volksverzekeringen (Of en Anf) gecompenseerd
voor een daling van de premieopbrengst die een gevolg is van de invoering
van de Wet inkomstenbelasting 2001. Dit betekende dat het systeem van belastingvrije
sommen werd vervangen door een systeem van heffingskortingen en het arbeidskostenforfait
door een arbeidskorting. Deze compensatie is de zogeheten BIKK (Bijdrage in
de Kosten van Kortingen). De hoogte hiervan wordt jaarlijks aangepast aan
de geraamde kosten van de heffingskortingen en wijzigingen van de belasting-
en premietarieven in de eerste schijf.Aanvullende operationele doelstelling 4Het opheffen van het AOW-gat van partners van grensarbeiders.In 2002 heeft de Kamer besloten om met terugwerkende kracht tot 1 januari
2002 de korting op het AOW-pensioen van vrouwen wier echtgenoten als grensarbeiders
in de periode van 1 januari 1957 tot 1 april 1985 niet verzekerd waren voor
de AOW, alsnog buiten beschouwing te laten. Dit geldt tevens voor de korting
op de toeslag waarop de pensioengerechtigde echtgenoot recht heeft ten behoeve
van zijn jongere partner gedurende de periode dat zij de 65-jarige leeftijd
nog niet heeft bereikt.In 2002 is € 11 miljoen uitgetrokken voor de opheffing met terugwerkende
kracht tot 1 januari 2002 van de onvolledige AOW-opbouw van echtgenotes van
mannen die tussen 1957 en 1985 in het buitenland hebben gewerkt.15.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 15. Rijksbijdragen
sociale fondsenx € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen40 46241 1982 732 0372 760 123– 28 086Uitgaven40 46241 1982 712 1372 760 123– 47 986      Apparaatsuitgaven  240349– 109Personeel  229236– 7Materieel  11113– 102      Programmauitgaven40 46241 1982 711 8972 759 774– 47 877Rijksbijdragen39 16139 67240 75662 300– 21 544Premiebijdragen gemoedsbezwaren1 3011 5261 6561 089567Bijdragen BIKK002 669 4852 696 385– 26 900      Ontvangsten0019 701019 701Bron: SZW-administratie.RijksbijdragenHet overschot op Rijksbijdragen betreft een lagere betaling voor Sluitende
aanpak WW (€ 20 miljoen) dan geraamd.Premiebijdragen gemoedsbezwarenDe gerealiseerde uitgaven zijn € 0,6 miljoen hoger dan geraamd
bij de ontwerpbegroting. Dit wordt in hoofdzaak verklaard door een hogere
gemiddelde vrijstelling dan geraamd (€ 19 714 t.o.v. € 10 777).Ontvangsten op rijksbijdragenIn 2002 is voor € 19,7 miljoen aan ontvangsten gerealiseerd
in verband met de nadere afrekening van de rijksbijdrage sluitende aanpak
WW over 2000. Ten tijde van de ontwerpbegroting waren deze ontvangsten niet
voorzien.Tabel 15.1 Prestatiegegevens
premiebijdrage gemoedsbezwaarden Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie
2002Begroting 2002Vergoedingen werknemersverzekeringen i.v.m. vrijstelling wegens
gemoedsbezwaren (x € 1 mln)1,31,51,71,1     Aantal premievrijstellingen85818480Gemiddelde vrijstelling (x € 1)15 30818 83519 71410 777Bron: UWV.Voor het belastingjaar 2002 is de BIKK als volgt aangepast:Tabel 15.2 Prestatiegegevens
BIKK Realisatie 2002Begroting 2002BIKK AOW (x € 1 mln)2 481,52 507,2BIKK ANW (x € 1 mln)188,0189,2Bron: CPB.15.4 GroeiparagraafDe definitieve vaststelling van de van de Rijksbijdrage WAZ kan pas na
afloop van een bepaald jaar plaatsvinden. Momenteel wordt gewerkt aan de definitieve
vaststelling voor het jaar 1998. Begin 2003 zal de systematiek van de definitieve
vaststelling van de Rijksbijdrage nader worden bezien in verband met de wenselijkheid
de definitieve vaststelling sneller te laten plaatsvinden.In de begroting 2002 en 2003 zijn een tweetal rijksbijdragen toegevoegd.
Ten eerste een rijksbijdrage ter compensatie van het AOW-gat van vrouwen van
ex-grensarbeiders (vanaf 2002: nieuwe operationele doelstelling 4). Ten tweede
is bij Nota van Wijziging op de begroting 2003 de rijksbijdrage ouderdomsfonds
in verband met vermogenstekorten bij dit fonds (vanaf 2003) ingevoegd op dit
beleidsartikel.Beleidsartikel 16 Rijksbijdragen Spaarfonds AOW16.1 Algemene beleidsdoelstellingHet waarborgen dat de AOW vanaf 2020 ondanks de vergrijzing
betaalbaar blijft, in die zin dat de AOW-premie ten hoogste 18,25% bedraagt.De druk op de AOW zal in de toekomst verder toenemen vanwege de voortschrijdende
vergrijzing van de Nederlandse bevolking. Om de financierbaarheid van de AOW-uitgaven
op langere termijn zeker te stellen is in 1998 het Spaarfonds AOW ingesteld.
Vanaf 2020 kan het Ouderdomsfonds een beroep doen op de middelen uit het Spaarfonds
om de toegenomen uitgaven aan AOW-uitkeringen te kunnen financieren zonder
de maximale AOW-premie van 18,25% te overschrijden.Het Spaarfonds AOW is geen daadwerkelijk fonds, in de eigenlijke betekenis
van het woord. Het Spaarfonds bevat immers geen werkelijke vermogenstitels.
Het fonds is de facto een registratie van een op specifieke titel afgeloste
schuld. Stortingen in het Spaarfonds AOW maken onderdeel uit van de collectieve
sector en leiden niet tot een belasting van het begrotingssaldo.16.2 Operationele doelstellingenHet reserveren van aanspraken op de schatkist ten behoeve
van het Spaarfonds AOW.SZW draagt zorg voor de reservering van aanspraken op de schatkist. In
de Wet financiering volksverzekeringen (Wfv) is een minimum groeipad vastgelegd.
Op grond hiervan wordt de Rijksbijdrage ieder jaar met minimaal € 113,4
miljoen verhoogd. Naast de rijksbijdragen wordt het fonds ook gevoed door
jaarlijkse rentebijschrijvingen.Het Spaarfonds AOW wordt beheerd door SZW. Bij wet is bepaald dat tot
het jaar 2020 aan dit fonds geen middelen zullen worden onttrokken.Tabel 16.1: Prestatiegegevens
Rijksbijdragen Spaarfonds AOW Realisatie 2000Realisatie2001Realisatie 2002Begroting 2002Rijksbijdrage (x € 1 mln)2 178,12 291,62 405,02 405,0Rentebaten (x € 1 mln)271,0403,5536,6538,2Vermogenspositie (x € 1 mln)7 035,39 730,412 672,012 673,7Bron: SZW.In 2002 is € 536,6 miljoen aan rente (4,94%) toegevoegd aan
de begroting van het Spaarfonds AOW. Het saldo van het Spaarfonds AOW bedraagt
daardoor per 31 december 2002 € 12 672,0 miljoen.16.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 16. Rijksbijdragen
Spaarfonds AOWx € 1 000RealisatieOntwerp begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen2 178 1452 291 5902 405 0732 405 256– 183Uitgaven2 178 1452 291 5902 405 0732 405 256– 183      Apparaatsuitgaven  38221– 183Personeel  36149– 113Materieel  272– 70      Programmauitgaven2 178 1452 291 5902 405 0352 405 0350Spaarfonds AOW2 178 1452 291 5902 405 0352 405 0350      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratie.De gerealiseerde uitgaven in 2002 stemmen overeen met de ontwerpbegroting.
Zie voor verdere toelichting op het AOW-spaarfonds de verantwoording van het
spaarfonds (begrotingshoofdstuk 57).16.4 GroeiparagraafDe doelstellingen van het Spaarfonds AOW zijn vastgelegd in de Wet financiering
volksverzekeringen (Wfv). De formulering van andere indicatoren is gezien
de aard van het beleidsartikel niet zinvol.Gelet op de aard van het artikel is het evenmin mogelijk om een zinvolle
tussengelegen doelstelling te formuleren, waarmee de mate van realisatie kan
worden onderzocht en beoordeeld. Van evaluatie wordt daarom afgezien.Beleidsartikel 17 Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk
en Inkomen17.1 Algemene doelstellingOndersteuning bieden in en sturing geven aan het transformatieproces
van de huidige uitvoeringsstructuur van de (publieke) arbeidsvoorziening en
de sociale zekerheid naar een nieuw activeringsgericht uitvoeringstelsel,
zodat per 1 januari 2002 een nieuwe structuur van de uitvoering kan gaan werken.De Suwi-wet is op 1 januari 2002 van kracht geworden. Ten laste van dit
artikel zijn de kosten voor afwikkeling Arbeidsvoorziening, ESF en de Veranderorganisatie
Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (SUWI) verantwoord en wordt
tevens inzicht geboden in de kosten van de subsidieregelingen Centra Werk
en Inkomen (CWI), Bedrijfsverzamelgebouwen (BVG) en Regionale Platforms Arbeidsmarktbeleid
(RPA). Deze laatste drie betreffen tijdelijke stimuleringsregelingen, die
een bijdrage leveren aan de totstandkoming van deze organisaties. Medio mei
2003 zal de eerste evaluatie van de Suwi-wet plaatsvinden.De vergoeding voor de reguliere uitvoeringskosten van het CWI worden niet
via dit artikel, maar in beleidsartikel 1 Basisdienstverlening Werk en Inkomen
verantwoord. De reguliere uitvoeringskosten en de transformatiekosten voor
het UWV maken onderdeel uit van de premiegefinancierde sector.17.2 Operationele doelstellingenDe operationele doelstellingen van het transformatieproces van SUWI zijn
voorwaarde voor de succesvolle invoering van de nieuwe uitvoeringsstructuur.
Succes bij de transformatie is afhankelijk van de volgende deeltrajecten,
met elk hun eigen dynamiek en einddoel.a) Ondersteuning bij de samenvoeging van de huidige
uitvoeringsinstellingen en het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv)
tot de Uitvoeringsorganisatie Werknemersverzekeringen (UWV);b) Ondersteuning bij de vorming van 131 Centra voor
Werk en Inkomen (CWI) vanuit basisdienstverlening Arbeidsvoorziening, gemeenten
en uitvoeringsinstellingen (uvi);c) De ontvlechting van Arbeidsvoorziening Nederland;d) Ondersteuning bij de vorming van bedrijfsverzamelgebouwen
(BVG), waarbinnen zoveel mogelijk publieke en private organisaties op het
terrein van Werk en Inkomen bij elkaar worden gebracht;e) Facilitering van de vorming van regionale platforms,
waarin zoveel mogelijk bij de arbeidsmarkt betrokken partijen en organisaties
participeren;f) Coördinatie van de werking van een private
reïntegratiemarkt;g) De ondersteuning van de ontwikkeling van een infrastructuur
op het gebied van de Informatie- en communicatietechnologie bij de uitvoeringsorganen;h) Afwikkeling oude projecten;i) Afwikkeling ESF-oud.Operationele doelstelling aOndersteuning bij de samenvoeging van de huidige uitvoeringsinstellingen
en het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv) tot de Uitvoeringsorganisatie
Werknemersverzekeringen (UWV)Per 1 januari 2002 is de samenvoeging van de voormalige uvi's en het Lisv
een feit. De uitvoering van de sociale zekerheidswetgeving heeft geen hinder
ondervonden van de samenvoeging. De Raad van Bestuur, divisiedirecties, directoraten,
regiodirecties en groepsraad op UWV-niveau zijn in functie. In het kader van
de opbouw van de organisatie heeft het UWV een vestigingsbeleid vastgesteld,
dat onder andere voorziet in terugbrenging van het aantal regionale vestigingen
van 171 naar 27, waarvan 17 gecombineerde back- en frontoffices en 10 frontoffices
Sociale Medische Functie. Gelijk oplopend met de nieuwe regionale organisatie
(samenvoeging van de vijf nog separaat werkende voormalige uvi's en inrichting
van front- en backoffice vestigingen) worden ook de nieuwe werkprocessen geïmplementeerd.De voorbereiding van de zogenaamde polisadministratie (centrale databank)
als voorwaarde voor de Wet administratieve lastenverlichting in de sociale
verzekeringen (Walvis) is in volle gang. Hierbij speelt de verdergaande samenwerking
met de Belastingdienst op het gebied van premieheffing en -inning een belangrijke
rol.Het UWV heeft een Nulmeting laten uitvoeren om inzicht te krijgen in zijn
startpositie. Bij een aantal risico's is concreet aangegeven wanneer deze
zijn opgelost. Met het UWV is het Model Verantwoording UWV en het Controleprotocol
vastgesteld. Hierdoor is een basis gecreëerd voor een verbetering van
de rechtmatigheid en doelmatigheid. Het UWV heeft per 1 november 2002
cliëntenraden benoemd.Derhalve kan geconstateerd worden dat 2002 een jaar is waarin een aantal
belangrijke stappen op weg naar daadwerkelijke integratie is gezet. Het UWV
blijft echter wel een organisatie in opbouw en het duurt nog zeker tot 2006
voordat de transformatie volledig is gerealiseerd.Operationele doelstelling bOndersteuning bij de vorming van 131 Centra voor Werk
en Inkomen (CWI) vanuit basisdienstverlening Arbeidsvoorziening, gemeenten
en uitvoeringsinstellingen (uvi)Per 1 januari zijn er 129 CWI's draaiend (zowel in Eindhoven als in Amsterdam
Nieuw-West zijn de activiteiten van twee vestigingen samengevoegd); hiermee
is het beoogde doel bereikt. Bij de start geconstateerde aanloopproblemen
zijn gaandeweg het jaar langzamerhand opgelost. De CWI's hebben zich in het
eerste half jaar 2002 in sterke mate toegelegd op de uitvoering van de uitkeringsintake,
i.c. op de juiste, volledige en tijdige overdracht van gegevens aan UWV en
sociale diensten. Na de eerste paar maanden is er meer geïnvesteerd in
de vervulling van de poortwachtersrol en in werkgevers. Een belangrijke gebeurtenis
voor CWI betrof het in de lucht gaan van Werk.nl, de website voor informatie
en zelfmatching (zelf verrichten van activiteiten voor het vinden van een
nieuwe functie).Door CWI is een bedrijfsprocesmodel opgesteld (gewijzigd voormalig referentiewerkproces).
Hierin is onder andere de intensivering van de bemiddeling en de werkgeversbenadering
vastgelegd. Er is overeenstemming over de te hanteren definities in het bedrijfsprocesmodel
en het wordt uitgetest op een aantal CWI locaties in samenwerking met de ketenpartners.De CWI blijft echter wel een organisatie in opbouw en het duurt nog zeker
tot 2006 voordat de transformatie volledig is gerealiseerd.Operationele doelstelling cOntvlechting Arbeidsvoorziening NederlandDe Arbeidsvoorzieningswet 1996 is per 1 januari 2002 gedeeltelijk ingetrokken.
Per dezelfde datum is de Regeling afwikkeling Arbeidsvoorzieningsorganisatie
na SUWI van kracht geworden. Aanvankelijk was het de bedoeling om de liquidatie
ook in 2002 te voltooien en de resterende werkzaamheden ultimo 2002 aan andere
organisaties over te dragen. Er is echter besloten de liquidatiewerkzaamheden
af te ronden onder de verantwoordelijkheid van de Bestuurder Arbeidsvoorziening,
die in juni 2002 is benoemd. Dat is gedaan mede op grond van het oordeel van
de Tweede Kamer die van mening is dat het niet raadzaam is om de werkgeversrol
voor boventallige medewerkers van Arbeidsvoorziening over te dragen aan de
Centrale organisatie Werk en Inkomen. Dat betekent dat de feitelijke opheffing
van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie eerst in het vierde kwartaal van 2004
zijn beslag zal krijgen.Met de inwerkingtreding van de SUWI-wet op 1 januari 2002 is Arbeidsbureau
Nederland opgegaan in de Centrale organisatie Werk en Inkomen. Per die datum
is KLIQ ondergebracht in een naamloze vennootschap, waarvan de Rijksoverheid
enig aandeelhouder is. Reïntegratiediensten zijn per 1 januari 2002 overgedragen
aan de NV KLIQ. Centrum Vakopleiding is overgedragen aan de per 1 januari
2002 opgerichte Stichting Centrum Vakopleiding. Na inordening bij de Regionale
Opleidings Centra (ROC's) zal deze stichting als zelfstandig instituut ophouden
te bestaan. Ten aanzien van het facilitair bedrijf Facent is besloten de activiteiten
op een zo kort mogelijke termijn niet meer voor rekening en risico van de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie te voeren. De verkoop van de bedrijfsonderdelen
Locant, Talenter, Werklinq en Atelier Apeldoorn is in 2002 afgerond.Op 17 december 2002 zijn de jaarrekeningen over 2000 en 2001 van Arbeidsvoorziening
aan het Ministerie van SZW aangeboden. Arbeidsvoorziening als geheel heeft
een afkeurende accountantsverklaring op getrouwheid en rechtmatigheid gekregen.
Met ingang van 2002 wordt er geen reguliere rijksbijdrage meer aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
in liquidatie verstrekt.In de loop van 2002 heeft de bestuurder via de jaarrekeningen over 2000
en 2001 verantwoording afgelegd over de besteding van de rijksbijdrage in
2000 respectievelijk 2001. Beide jaarrekeningen zijn voorzien van een afkeurende
accountantsverklaring ten aanzien van de getrouwheid en de rechtmatigheid.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft dat oordeel op basis
van de review van de departementale accountantsdienst overgenomen. De jaarrekening
2002, waarin de bestuurder verantwoording aflegt over de aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
in liquidatie in 2002 beschikbare gelden ten behoeve van de ontvlechting c.q.
liquidatie, alsmede de separate verantwoording over de in 2000 en 2001 verstrekte
vergoedingen van transformatiekosten per bedrijfsonderdeel zullen in de loop
van 2003 beschikbaar komen en van een oordeel door de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (kunnen) worden voorzien.Operationele doelstelling dOndersteuning bij de vorming van bedrijfsverzamelgebouwen
(BVG), waarbinnen zoveel mogelijk publieke en private organisaties op het
terrein van Werk en Inkomen bij elkaar worden gebrachtMet de ondersteuning van bedrijfsverzamelgebouwen (BVG) is in 2002 belangrijke
voortgang geboekt. Ultimo 2002 zijn zo'n 10 BVG-en operationeel (die voldoen
aan de definitie van de BVG-stimuleringsregeling). Ongeveer 80% van de gemeenten
waarin een CWI is gevestigd heeft (vergaande) plannen voor de ontwikkeling
van een BVG waarin wordt samengewerkt tussen de sociale dienst, het CWI, het
UWV en eventuele overige partijen. In augustus 2002 is in een aantal pilotgemeenten
gestart met de ontwikkeling van een toolkit voor gezamenlijke huisstijldragers
en -elementen. De toolkit kan gebruikt worden door gemeenten die nog bezig
zijn met de realisatie van een BVG.Operationele doelstellingen e en fFacilitering van de vorming van regionale platforms,
waarin zoveel mogelijk bij de arbeidsmarkt betrokken partijen en organisaties
participeren en; Coördinatie van de werking van een private reïntegratiemarktAanzienlijk resultaat is er ook bij de vorming van regionale platforms.
De 25 regionale platforms zijn alle in de operationele fase, zo blijkt uit
de vierde foto Regionale platforms. Alle platforms hebben ook voor 2002 stimuleringsmiddelen
ontvangen. In het kader van de inhoudelijke verdieping zijn de regionale platforms
bij een vijftal ontwikkeltrajecten betrokken rond de onderwerpen middelencoördinatie,
arbeidsmarktinformatie, Europa, WAO en de koppeling tussen arbeidsmarktbeleid
en economisch beleid. De vorming van de regionale platforms heeft in beperkte
mate bijgedragen aan de coördinatie van de werking van de private reïntegratiemarkt.
In algemene zin kan worden gesteld dat de regionale platforms naar verwachting
hebben gefunctioneerd. In 2003 zal een evaluatie plaatsvinden.Operationele doelstellingen g en hDe ondersteuning van de ontwikkeling van een infrastructuur
op het gebied van de Informatie- en communicatietechnologie bij de uitvoeringsorganen
en; Afwikkeling oude projectenVanuit de Veranderorganisatie SUWI is 2000–2001 een aantal projecten
opgestart om met name de ICT-ontwikkeling tussen UWV, CWI en gemeenten te
ondersteunen. In 2002 zijn deze projecten beëindigd. Het UWV en CWI hebben
vervolgens van de ingezette initiatieven van de Veranderorganisatie gebruik
kunnen maken. De financiële afwikkeling zal in 2003 worden afgerond.Operationele doelstelling iAfwikkeling ESF-oudIn het najaar van 2001 is op de aanvullende post bij Financiën een
budgettaire voorziening getroffen voor de afwikkeling van de ESF-claim die
de Europese Unie (EU) bij Nederland heeft gelegd; in de loop van 2002 is op
deze voorziening een beroep gedaan om de claim te kunnen betalen. Tegen de
ESF-claim – die betrekking heeft op de periode 1994–1996 –
is beroep ingesteld, maar het beroep heeft geen opschortende werking op de
betaling aan de EU. Dit beroep is inmiddels ingetrokken.17.3 Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 17. Structuur
Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomenx € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen89 782592 342460 48834 498425 990Uitgaven28 926592 342456 40434 498421 906      Apparaatsuitgaven  1 9025 910– 4 008Personeel  1 6703 996– 2 326Materieel  1121 914– 1 802Agentschappen  1200120      Programmauitgaven28 926592 342454 50228 588425 9
14Facilitering oprichting CWI14801 5363 630– 2 094Ontvlechting Arbvo3 242471 720278 507 278 507Ondersteuning vorming BVG'en 9981 58815 882– 14 294Coördinatie reïntegratiemarkt1 50111 2169 6459 076569ICT8 0396 3285 949 5 949Overig 102 08088 88– Afwikkeling SWI-projecten11 999    – Overige projecten3 997    Afwikkeling ESF-oud (Rapport de Koning)  157 189 157 189      Ontvangsten0010 128010 128Bron: SZW-administratie.Het verschil ad € 421,9 miljoen tussen de vastgestelde begroting
en de realisatie is toe te schrijven aan de met het Ministerie van Financiën
afgesproken wijze van begroten. Die methode houdt in dat de voor de Suwi-operatie
benodigde middelen niet op de SZW-begroting onder dit beleidsartikel, maar
op een aanvullende post bij Financiën worden geraamd. Op basis van concrete
projectvoorstellen en -doelen hevelt Financiën na haar akkoord begrotingsmiddelen
vanuit die aanvullende post over naar dit beleidsartikel, ten laste waarvan
de feitelijke uitgaven voor de Suwi-operatie worden gedaan. Er is dus geen
sprake van onvoorziene tegenvallers.De vastgestelde begroting 2002 bedroeg € 34,5 miljoen. Uit de
aanvullende post is in 2002 € 405,4 miljoen overgeboekt naar dit
artikel.Tabel 17.1 Overboekingen vanuit
de aanvullende post van Financiën naar de SZW-begrotingx € 1 000BedragESF-betaling157 189Kapitaalstortingen KLIQ81 955Onderhanden werk KLIQ70 000Schadeloosstelling Arbvo voor KLIQ32 200Kapitaalstorting Centra Vakopleiding (CV)8 000Afwikkeling ontvlechting Arbvo56 045Totaal405 389Bron: SZW-administratie.Deze toevoegingen hebben alle betrekking op betalingen die in 2002 zijn
gedaan voor ESF (€ 157,2 miljoen) en met de ontvlechting en verzelfstandiging
van de bedrijfsonderdelen van Arbeidsvoorziening (€ 248,2 miljoen).De CWI-regeling kost minder dan oorspronkelijk is verwacht. Reden hiervoor
is dat een groot deel van de kosten van vorming van CWI's al gedekt is uit
de middelen die in het kader van de SWI-regeling in 1999–2000 aan gemeenten
ter beschikking zijn gesteld. Dit verklaart tevens het bedrag aan terugontvangsten
van € 10,1 miljoen. Deze ontvangsten hebben betrekking op de eindafrekening
SWI, waarbij is gebleken dat de verstrekte subsidies de gemaakte kosten overtreffen.Met betrekking tot de BVG-regeling is de constatering dat vooral in 2003
de vorming van BVG-en zal gaan versnellen. In 2002 zijn plannen van aanpak
ingediend, die nu worden beoordeeld. De vorming van BVG-en en uitbetaling
van de subsidie voor de vergoeding van inrichtingskosten zal vooral in 2003
plaatsvinden. In 2002 zijn slechts startsubsidies verstrekt. De realisatie
2002 is daarom € 14 miljoen lager uitgevallen.De ICT-post heeft betrekking op de afwikkeling van declaraties van de
Veranderorganisatie SUWI. Bij de opstelling van de begroting 2002 was met
deze post geen rekening gehouden.17.4 GroeiparagraafHet belang van een groeiparagraaf is gering gezien de beperkte horizon
van dit artikel en de afname van de budgetten.6. NIET-BELEIDSARTIKELENArtikel 97. Aflopende regelingen97.1 Algemene beleidsdoelstellingVoor de financiële afwikkeling en verantwoording van een aantal afgesloten
regelingen is in de begroting een aparte voorziening getroffen. Het gaat hier
uitsluitend om nadeclaraties of vergoedingen van nabetalingen op grond van
gerechtelijke uitspraken (bezwaar- en beroepsprocedures) naar aanleiding van
geschillen in het verleden.97.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 97. Aflopende regelingenx € 1 000RealisatieOntwerp begroting 2000200120022002Verplichtingen53839797168Uitgaven8 9172 9801 032803     Apparaatsuitgaven0030168Personeel0029114Materieel00154     Programmauitgaven8 9172 9801 002636Financiële afwikkeling afgesloten regelingen1741620Jeugdspaarwet8 7412 1410454Regeling ex-mijnwerkers250207182Experimenten1210530Koopkrachtreparatie13000Millenniumbijdragen0000Liquidatiewet invaliditeitswetten0000IHS-banenpools08355800     Ontvangsten001 3210Bron: SZW-administratie.Het verschil tussen de realisatie en de raming van de uitgaven in de begroting
2002 is voornamelijk het gevolg van nabetalingen in het kader van de koopkrachtreparatie
voor ex-banenpoolers met Individuele Huursubsidie (IHS) ad. € 0,6
miljoen, het ontbreken van de geraamde nabetalingen in 2002 op afrekeningen
in het kader van de Jeugdspaarwet.De ontvangsten van € 1,3 miljoen hebben voornamelijk betrekking
op terugbetalingen of terugvorderingen op grond van gerechtelijke uitspraken
en of bezwaar- en beroepsprocedures uit het verleden.Artikel 98. Algemeen98.1 Karakter van de uitgavenOp dit artikel worden apparaatuitgaven verantwoord die niet direct kunnen
worden toegerekend aan één van de andere beleidsartikelen, naar
de premiegefinancierde sector en naar Arbeidsverhoudingen. Ook worden op dit
artikel de niet naar beleidsartikelen toe te rekenen programmauitgaven primair
proces, subsidies, voorlichting, onderzoek en beleidsinformatie en handhaving
verantwoord.98.2 Personeel en materieelIn de ontwerpbegroting 2002 is een eerste aanzet gedaan met de toedeling
van apparaatuitgaven naar de beleidsartikelen. Aangegeven is dat de toedeling
heeft plaatsgevonden op basis van een globale toedeling van de personeelsinzet
naar de verschillende beleidsartikelen. In de toedeling van de personeelsinzet
bij de diverse directies, die medio 2001 is opgesteld, is rekening gehouden
met de oude organisatiestructuur (lees: inschatting over omvang, capaciteit
en inzet van de directies vóór de herinrichting van het departement
per 1 januari 2002). De toerekening van de realisaties is verwerkt op basis
van de gerealiseerde bedragen van directies zoals die zijn geformeerd na de
herinrichting van het departement per 1 januari 2002. In veel gevallen zijn
de verhoudingen zo veranderd dat de confrontatie tussen toedeling en de uiteindelijke
realisatie in bovenstaande tabel aanzienlijk verschillen te zien geeft.Tabel 98.1 Toedeling naar
beleidsartikelen van het totale personele en materiële budget bij begroting
2002 en de realisatie (x € 1 000)BeleidsartikelRealisatie 2002Begroting 2002 Pers.Mat.TotaalPers.Mat.Totaal1. Basisdienstverlening Werk en Inkomen435374721 3016231 9242. Stim. en kwaliteitsbevordering arbeidsaanbod4 0722124 2842 9761 4254 4023. Aanvullende werkgelegenheid545375829744661 4404. Aangepast en begeleid werken555375924252046295. Algemene inkomensgarantie op minimumniveau2 9921613 1532 1651 0373 2026. Inkomensgarantie voor jonggehandicapten92597123591817. Inkomensaanv. herkeurde arbeidsongeschikten18119108521608. Tijdelijke inkomensgarantie kunstenaars71374129621919. Tegemoetkoming in de kosten van kinderen925978904271 31710. Maatschappelijke participatie gehandicapten00034416550811. Bevordering comb. mogelijkh. arbeid en zorg170101801 4957162 21112. Coördinatie emancipatiebeleid2 1091212 2301 8414 0815 92213. Verbetering arbeidsomstandigheden40 0297 46747 49633 19715 89749 09414. Tegemoetkoming asbestslachtoffers30636693310215. Rijksbijdrage sociale fondsen2291124023611334916. Rijksbijdrage AOW-spaarfonds362381497222117. Struct. uitvoeringsorganisatie werk & inkomen1 6701121 7823 9961 9145 91097. Aflopende regelingen291301135416898. Algemeen93 563138 968232 53172 542101 086173 62899. Nominaal en onvoorzien000000Totaal apparaatuitgaven SZW146 737147 196293 933123 073128 486251 559Bron: SZW-administratie.Onderstaand wordt een toelichting verstrekt bij de subartikelonderdelen
«personeel», «materieel», «huisvesting»,
«automatisering» en «bijdrage moederdepartement aan Agentschap».
Tevens wordt inzicht geboden in de apparaatuitgaven van de Arbeidsinspectie.PersoneelFormatie en bezetting SZWUltimo 2002 bestond de gemiddelde formatie, inclusief de agentschappen
en trainees, uit 3 064 formatieplaatsen (fte). De bezetting per 31 december
2002 bedroeg 2 907 fte. Het aantal vacatures per 31 december 2002 was
196 (6,4%).Ten opzichte van 31 december 2001 (bezetting: 2 465) is de bezetting
gestegen met 442 fte'en.De gemiddelde bezetting over heel 2002 was 2 735 fte, 455 meer dan
in 2001. De hogere bezetting is het gevolg van een grotere SZW-formatie. Dit
betreft met name de Arbeidsinspectie (+45 fte), de SIOD (+247 fte) en het
Agentschap IWI (CTSV-deel 175 fte).PersoneelskostenIn 2002 is in totaal € 130,3 miljoen uitgegeven aan salariskosten.
Dit is inclusief € 3,2 miljoen uitgaven aan post-actieven, maar
exclusief de uitgaven van de agentschappen.Daarnaast is € 16,4 miljoen uitgegeven voor inhuur van personeel.
Het inhuurbudget is voor het grootste deel besteed aan informatievoorziening/automatisering,
organisatie-/formatieadviezen, beleidsonderzoek en uitzendkrachten. De inhuur
van personeel kon worden gefinancierd uit vacatureruimte.MaterieelOnder de materieeluitgaven vallen de verzamelbudgetten «directiegebonden
materieelbudgetten en centrale materiele voorzieningen», «huisvesting»
en «automatisering». Het totaal van de materieeluitgaven in de
ontwerpbegroting bedroeg € 128,5 miljoen. Gespecificeerd ziet het
beeld er als volg uit:Tabel 98.2 Totaaloverzicht
materieeluitgaven 2002 OntwerpbegrotingStand NajaarsnotaRealisatieMaterieel€ 49,3 mln€ 73,5
mln€ 71,2 mlnHuisvesting€ 47,2 mln€ 43,9 mln€ 43,6 mlnAutomatisering€ 32,0 mln€ 35,6 mln€ 32,4 mlnTotaal€ 128,5 mln€ 153,0
mln€ 147,2 mlnBron: SZW-administratie.Materieel (inclusief de bijdrage Moederdepartement a/h
Agentschap IWI)Gedurende de begrotingsuitvoering is het materieelbudget met € 24,2
miljoen verhoogd. De bijstellingen op het materieelbudget betreffen herschikkingen
en/of toevoegingen voor het oplossen van knelpunten. De mutaties
zijn voor een belangrijk deel het gevolg van de gewijzigde budgetverantwoordelijkheden
als gevolg van de herinrichting van het departement per 1 januari 2002.HuisvestingIn de begroting 2002 was oorspronkelijk € 8,5 miljoen van het
beschikbare huisvestingsbudget ad. € 43,9 miljoen, toegerekend aan
beleidsartikelen; deze toerekening bleek om technische redenen niet mogelijk
en het volledige bedrag is daarom weer toegevoegd aan het centrale huisvestingsbudget.
De totale huisvestingsuitgaven in 2002 bedroegen € 43,6 miljoen.AutomatiseringGedurende de begrotingsuitvoering is dit automatiseringsbudget met € 3,6
miljoen verhoogd voor desalderingen ad. € 1,5 miljoen en voor herschikkingen
en overige mutaties voornamelijk voor het oplossen van knelpunten € 2,1
miljoen. Het uiteindelijk bij Najaarsnota beschikbare budget voor automatiseringsuitgaven
bedroeg circa € 35,6 miljoen. De realisatie van € 32,4
miljoen geeft dan ook ten opzichte van die stand een onderuitputting te zien
van € 3,2 miljoen (circa 9%).De gerealiseerde onderuitputting is enerzijds het gevolg van kleine verschuivingen
in planning en het niet tijdig meer kunnen verwerken van ontvangen facturen
van leveranciers in de administratie (per saldo € 0,5 miljoen).
Anderzijds is de onderuitputting het gevolg van een vertraging in de planning
van ICT-projecten (ad. € 2,7 miljoen) die ondersteunend zijn aan
de uitvoering van de Abw, voortvloeiend uit de invulling van het Strategisch
akkoord.ArbeidsinspectieBij het opstellen van de SZW-begroting is de Arbeidsinspectie uitgegaan
van een budget van € 46,7 miljoen. Het uiteindelijk beschikbare
budget (voor personeel, materieel en huisvesting) voor 2002 is vastgesteld
op € 51,7 miljoen. De uiteindelijke realisatie bedraagt € 52,0
miljoen. In onderstaande tabel is de verdeling per productgroep weergegeven
voor de oorspronkelijke begroting en de realisatie.Tabel 98.3 Toerekening aan
producten van de personele, materiële en huisvestingskosten; Begroting
en Realisatie 2002.ProductRealisatie 2002Begroting 2002 Aantal% v/d cap.Uitgaven (x € 1 000)Aantal% v/d cap.Uitgaven (x € 1 000)1. Arbo projecten13 92934,417 93813 98734,116 3912. Klachtbehandeling2 1677,74 0072 2468,03 7543. Ongevalsbehandeling2 48117,18 9212 42515,87 4044. Overige signalen1 5065,62 9129893,71 7315. Monitor2 7707,53 8811 8826,93 2196. Arbeidsmarkt3 73716,38 5084 06917,38 1027. Arbeidstijdenwet (ATW)1 2633,01 5441 5543,61 7368. Major Hazard Control1184,22 1661654,32 0019. Collectieve Arbeidsvoorwaarden9802,11 1001 1002,91 27110. Beschikkingen en vergunningen5512,11 1006403,51 137       Totaal 100  100 Totaal uitgaven (P+M)  52 077  46 745Bron: SZW-administratie / Arbeidsinspectie.De gerealiseerde Personele en Materiële uitgaven bij de Arbeidsinspectie
zijn om een aantal redenen€ 5,3 miljoen hoger uitgekomen dan geraamd.
In de begroting 2002 was nog niet besloten over toekenning van extra kosten
van € 1,9 miljoen bestemd was voor wervings en opleidingskosten
voor WAV-inspecteurs en voor introductieopleidingen voor de instroom van 50
nieuwe Arbo-inspecteurs. Dit komt tot uiting in de overschrijdingen op de
productgroepen Arbeidsmarkt van ca. € 0,4 miljoen en Arbo projecten
van ca. € 1,5 miljoen.Voorts laten met name de productgroepen «Ongevalsbehandeling»,
«Overige Signalen» een overschrijding van de oorspronkelijke begroting
zien (resp. € 1,5 miljoen en 1,2 miljoen). De productgroep «Ongevalsbehandeling»
heeft meer capaciteit gekost dan begroot als gevolg van de behandeling van
een aantal extra complexe ongevallen. Voor wat betreft «Overige Signalen»
wordt dit veroorzaakt door de nasleep van in 2001 ingediende aanvragen tot
Werktijdverkorting (WTV) uit hoofde van de MKZ-crisis en de aanslagen op 11
september. Deze aanvragen zijn, nadat in veel gevallen de WTV-periode is verlengd,
pas in 2002 tot afsluiting gekomen en hebben daarom extra capaciteit gekost
die niet was begroot. Ten slotte is voor de productgroep «Monitor»
besloten een omvangrijk Arbeidsvoorwaarden onderzoek inclusief extra onderzoek
op de toepassing van de Wet Minimum Loon (WML) uit te voeren. Daarvoor is
zowel meer interne capaciteit ingezet als extra externe capaciteit ingehuurd,
die tot een overschrijding van € 0,6 miljoen heeft geleid.Inspectie Werk en InkomenDe Inspectie Werk en Inkomen (IWI) is ontstaan uit de directie Toezicht
van het Ministerie van SZW en het College van Toezicht Sociale Verzekeringen
(Ctsv). Aan de IWI is de status van tijdelijke baten-lastendienst toegekend
voor de periode van 1 januari 2002 tot 1 januari 2005 (Instelling tijdelijk
Baten-lastendienst Inspectie Werk en Inkomen, 20 december 2001, TZ/PT/2001/87072).
In deze periode zal projectmatig gewerkt worden aan het voldoen aan de instellingseisen
voor baten-lastendiensten ter verkrijging van de definitieve status van baten-lastendienst
per 1 januari 2005.De Inspectie heeft als wettelijke taak het toezicht op de rechtmatigheid
en de doelmatigheid, inclusief doeltreffendheid, van de uitvoering van wettelijke
taken door UWV, CWI, SVB, RWI en gemeenten. Voorts houdt de inspectie toezicht
op rechtmatigheid en doelmatigheid van de wijze waarop genoemde organen met
elkaar samenwerken. De wettelijke taak van de Inspectie impliceert tevens
toezicht houden op de rechtmatige en doelmatige besteding van publieke reïntegratiemiddelen
door publieke opdrachtgevers UWV/Gemeenten. Daarnaast is voorzien in de mogelijkheid
dat bij, of krachtens een andere wet aan de Inspectie taken worden opgedragen.
Tenslotte bestaat de mogelijkheid dat medewerkers van de Inspectie via interne
afspraken worden ingezet ten behoeve van andere werkzaamheden van het departement.
In hoofdstuk 9 Toezichtsrelaties worden de taken, het beleid en de producten
2002 van het IWI toegelicht.Op dit artikel 98 wordt de bijdrage van het moederdepartement de baten-
en lastendienst IWI i.o. verantwoord. De IWI heeft in 2002, conform begroting
2002, € 36,643 miljoen van het moederdepartement ontvangen voor
zijn toezichtsactiviteiten. Een uitgebreid overzicht van de baten, lasten
en kasstromen van de IWI is opgenomen in de paragraaf over de baten-lastendiensten.98.3 Programmauitgaven op artikel 98De programmauitgaven op dit artikel zijn primair proces, subsidies, voorlichting,
onderzoek en beleidsinformatie en handhaving. Delen van deze beleidsuitgaven
zijn toegerekend naar beleidsartikelen en zijn daar verantwoord. Voor het
behoud van een totaaloverzicht per uitgavencategorie wordt hier inzicht worden
geboden in de totale omvang van de uitgaven.Primair ProcesTabel 98.4 Toedeling kasbedragen
primair proces naar de beleidsartikelen 2000–2002x € 1 000Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie 2002Begroting 2002Totaal4 1004 8285 2591 826     12. Coördinatie emancipatiebeleid002 733098. Algemeen4 1004 8282 5261 826Bron: SZW-administratie.Gedurende de begrotingsuitvoering is het budget voor de bekostiging van
Primaire processen met € 7,5 miljoen verhoogd. De verhoging is tot
stand gebracht door middel van herschikkingen binnen de bestaande budgetten
en waren het gevolg van de wijzigingen in de budgetverantwoordelijkheden na
de herinrichting van het departement. Het uiteindelijk bij Najaarsnota beschikbare
budget bedroeg € 9,3 miljoen. Ten tijde van de Najaarsnota is abusievelijk
verzuimd het budget te verlagen, waardoor de gerealiseerde onderuitputting
ad € 4,0 miljoen qua omvang aanzienlijk is uitgevallen.VoorlichtingTabel 98.5 Toedeling kasbedragen
voorlichting naar de beleidsartikelen 2000 – 2002x € 1 000Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie 2002Begroting 2002Totaal4 9887 6967 3046 447     12. Coördinatie emancipatiebeleid003651 13498. Algemeen4 9887 6966 9395 313Bron: SZW-administratie.Het voorlichtingbudget is gedurende de begrotingsuitvoering met € 1,8
miljoen verhoogd. De verhoging is tot stand gebracht door middel van toevoeging
uit de Eindejaarsmarge en herschikkingen binnen de bestaande budgetten. Het
uiteindelijk bij Najaarsnota beschikbare budget bedroeg € 8,3 miljoen.
De gerealiseerde onderuitputting op het voorlichtingsbudget ten opzichte van
de Najaarsnota wordt ondermeer veroorzaakt door het feit dat geplande voorlichtingsactiviteiten
voor maatregelen waarvan de invoering per 1/1/2003 was voorzien niet zijn
doorgegaan als gevolg van nieuw beleid voortvloeiende uit het Strategisch
Akkoord. Daarnaast is er vertraging opgetreden in de uitvoering van enkele
projecten.In figuur 98.1 is op hoofdlijnen aangegeven hoe het voorlichtingsgeld
in 2002 is verdeeld.Grafiek 98.1: Verdeling van de uitgaven voor voorlichting
over beleidsterreinen in 2002Bron: SZW-administratie.De Informatietelefoon van het ministerie van SZW en de Postbus-51-infolijn
hebben in 2002 gezamenlijk ruim 131 000 telefonische vragen op het beleidsterrein
van SZW afgehandeld. Daarnaast zijn er 12 350 schriftelijke vragen (e-mail
en brief) afgehandeld. Door het verzendhuis zijn 67 000 bestellingen
uitgevoerd.Gemiddeld wordt de Internetsite 130 000 maal per maand op www.minszw.nl geraadpleegd (dit zijn 62000 bezoekers)1.Onderzoek en beleidsinformatieTabel 98.6 Toedeling kasbedragen
onderzoek en beleidsinformatie naar de beleidsartikelen 2000 – 2002x € 1 000Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie 2002Begroting 2002Totaal13 33812 31413 41112 729     2. Stimulering en kwal. Bevordering arbeidsaanbod001 1321 24811. Bevordering van comb. mogelijkh. Arbeid en zorg00249012. Coördinatie emancipatiebeleid00628098. Algemeen13 38812 31411 40211 481Bron: SZW-administratie.Gedurende de begrotingsuitvoering is het onderzoeksbudget met € 2,8
miljoen verhoogd. De verhoging is tot stand gebracht door middel van herschikkingen
binnen de bestaande budgetten en uit de Eindejaarsmarge. Het uiteindelijk
bij Najaarsnota beschikbare budget bedroeg € 15,6 miljoen. De gerealiseerde
onderuitputting op het onderzoeksbudget ten opzichte van de Najaarsnota bedraagt
ca € 1,2 miljoen. Vertraging bij de indiening van
einddeclaraties en omdat er minder projecten zijn afgerond zijn de belangrijkste
oorzaken van deze onderuitputting.SubsidiesTabel 98.7 Toedeling kasbedragen
subsidies naar de beleidsartikelen 2000 – 2002x € 1 000Realisatie 2000Realisatie 2001Realisatie 2002Begroting 2002Totaal14 39313 32111 06920 631     2. Stimulering en kwal. Bevordering arbeidsaanbod006 4885 2985. Alg. inkomensgarantie op minimumniveau009701 21510. Maatschappelijke participatie gehandicapten0001 40613. Verbetering arbeidsomstandigheden07542 5222 66697. Aflopende regelingen018218218298. Algemeen14 39312 3859079 864Bron: SZW-administratie.Het verschil ad. € 8,9 miljoen tussen stand ontwerpbegroting
2002 en de gerealiseerde uitgaven op artikel 98 is voornamelijk het gevolg
van de overboeking van de middelen voor projecten in het kader van Communautaire
Initiatief EQUAL. Deze middelen ad. € 6,8 miljoen zijn medio 2002
structureel overgeboekt naar beleidsartikel 2, waar de uitgaven van het Agentschap
SZW – onder meer belast met de uitvoering van het Communautaire Initiatief
EQUAL – worden verantwoord. Vanwege het karakter van deze uitgaven zijn
ze in dit jaarverslag niet als reguliere SZW-subsidies geoormerkt.Handhaving en kwaliteitsverbetering uitvoeringIn bijlage 2: M&O-beleid wordt inzicht gegeven in de budgettaire kanten
van het handhavingsbeleid.Afgeronde evaluatieonderzoeken in 2002 die niet aan een
begrotingsartikel zijn toe te wijzenEvaluatie Europese werkgelegenheidsstrategieDoelstellingBepalen wat het belang is geweest van de Europese werkgelegenheidsstrategie
(EWS) voor het Nederlandse sociaal-economische beleid, in het bijzonder het
werkgelegenheidsbeleid. Verder is onderzocht hoe effectief Nederlandse beleidsmaatregelen
op deze terreinen hebben bijgedragen aan het bereiken van de Europese doelstellingen.ConclusieDe EWS heeft bijgedragen aan een meer geïntegreerde aanpak; het heeft
vooral de aandacht gericht op de sluitende aanpak, op langdurige werkloosheid
en op arbeidsparticipatie van ouderen en vrouwen.Bevoegdheden, faciliteiten, informatievoorziening en
netwerk van ondernemingsradenDoelstellingIn kaart brengen van de mate waarin de ondernemingsraden daadwerkelijk
toegang krijgen tot en gebruik maken van wettelijk toegekende faciliteiten,
bevoegdheden en informatierechten en hoe het netwerk van de ondernemingsraad
diens functioneren beïnvloedt.ConclusiesOndernemingsraden zijn grotendeels tevreden over de verkregen faciliteiten,
hebben bij de bevoegdheden soms last van gebrek aan tijd en kennis en hebben
ook wat kritiek op tijdigheid van de informatie. De relatie met de bestuurder
speelt hierbij een rol, zeker als het gaat om de uitoefening van bevoegdheden
en de tijdigheid van de informatie. De achterban is volgens de ondernemingsraden
vaak weinig geïnteresseerd, tenzij onderwerpen spelen waarbij hun belangen
rechtstreeks geraakt worden.Onderzoek is betrokken bij kabinetsstandpunt evaluatie Wet op de ondernemingsraden
dat de Kamer in februari 2003 is aangeboden.Rapportage«De faciliteiten, bevoegdheden en informatievoorziening van OR-en
en het effect van het netwerk op het functioneren van de OR», Elsevier,
augustus 2002.Evaluatie Wet Flexibiliteit en ZekerheidDoelstellingWat zijn de (ervaren) effecten van de wet Flexibiliteit en Zekerheid in
de praktijk voor uitzendwerkgevers, werkgevers, flexwerkers en uitvoeringsinstellingen
in zowel kwalitatieve als kwantitatieve zin?ConclusieMet de Wet flexibiliteit en zekerheid is er meer ruimte gekomen voor de
flexibele inzet van arbeid. De krapte op de arbeidsmarkt heeft het feitelijke
gebruik van mogelijkheden die de wet biedt beperkt. De meeste werkgevers geven
er de voorkeur aan flexibiliteit in hun organisatie te realiseren via overwerk
en wisselende arbeidstijden van vast personeel. Voor zover werkgevers gebruik
maken van de verruimde mogelijkheden voor flexibele arbeid sluiten zij vooral
opeenvolgende tijdelijke contracten af. Werknemers die flexibel willen of
moeten werken, hebben als gevolg van de wet duidelijkere contracten gekregen,
maar niet altijd automatisch een vast contract.Het onderzoek is in mei 2002 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het kabinet
heeft de onderzoeksbevindingen voor een reactie voorgelegd aan de Stichting
van de Arbeid. De reactie van de Stichting van de Arbeid zal worden betrokken
bij het opstellen van een kabinetsstandpunt.Rapportage«Flexibiliteit en zekerheid: effecten en doeltreffendheid van de
Wet flexibiliteit en zekerheid», Elsevier, mei 2002.Medezeggenschap in kleine ondernemingenDoelstellingEffect nagaan van het verhogen van de instellingsgrens voor ondernemingsraden
van 35 naar 50 werknemers. In kaart brengen van het functioneren van de personeelsvertegenwoordiging.ConclusiesIn de meeste gevallen is in de bedrijven met 35 tot 50 werknemers de ondernemingsraad
blijven bestaan, al is dit niet meer wettelijk verplicht. De personeelsvertegenwoordiging
functioneert niet op de wijze die de wet voorschrijft, maar de betrokkenen
geven over het algemeen aan dat de medezeggenschap wel goed functioneert.Onderzoek is betrokken bij kabinetsstandpunt evaluatie Wet op de ondernemingsraden
dat de Kamer in februari 2003 is aangeboden.Rapportage«Medezeggenschap in kleine ondernemingen», Elsevier, augustus
2002.Naleving Wet op de ondernemingsradenDoelstellingMeting van de mate van naleving van de WOR (vanaf 10 werknemers: personeelsvergadering
of personeelsvertegenwoordiging en vanaf 50 werknemers: ondernemingsraad)
onderzoeken, met onderscheid naar sectoren. Redenen voor al dan niet instellen/opheffen
OR. Onderzoek is uitgevoerd ter controle van een in 2001 uitgevoerd onderzoek,
waarvan de uitkomsten door het gebruik van andere onderzoeksmethoden afweken
van de resultaten van eerdere onderzoeken.ConclusiesUit het onderzoek blijkt dat de plicht tot instelling van een ondernemingsraad
in 70 procent van de gevallen wordt nageleefd. Het nalevingspercentage ligt
lager dan op grond van eerdere onderzoeken werd aangenomen.Onderzoek is betrokken bij kabinetsstandpunt evaluatie Wet op de ondernemingsraden
dat de Kamer in februari 2003 is aangeboden.Rapportage«Naleving van de Wet op de ondernemingsraden; Stand van zaken 2002»,
Elsevier, oktober 2002.Actualisering geslachtsbepaalde beroepsactiviteitenDoelstellingActualisering van de in de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
en het Besluit beroepsactiviteiten waarvoor het geslacht bepalend kan zijn
opgenomen uitzonderingen op het verbod tot het maken van onderscheid tussen
mannen en vrouwen in het arbeidsproces.ConclusiesUit het onderzoek blijkt dat de meeste uitzonderingen nog steeds actueel
zijn. Ook worden de meeste uitzonderingen in overeenstemming geacht met de
jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EG.De conclusies van het onderzoek worden betrokken bij de formulering van
het kabinetsstandpunt. Het rapport zal de Kamer tesamen met het kabinetsstandpunt
worden aangeboden.Rapportage«Een bepaald geslacht; Een onderzoek naar regelgeving in zake beroepsactiviteiten
waarvoor het geslacht bepalend is», Elsevier, augustus 2002.98.4 Budgettaire gevolgen van beleidIn bovenstaande tabellen is zichtbaar gemaakt welke delen van de budgetten
zijn toegerekend aan de beleidsartikelen. Onderstaand overzicht biedt inzicht
in het totaal van de budgetten die niet zijn toebedeeld en dus op het artikel
Algemeen zijn begroot en verantwoord.Artikel 98. Algemeenx € 1 000RealisatieVastgestelde Begroting 2000200120022002Verplichtingen259 130306 807228 402213 408Uitgaven235 106274 153259 310242 852     Apparaatsuitgaven180 325212 925232 528191 778Personeel120 991135 81793 56372 541Materieel24 20032 02726 31230 414Huisvesting19 00022 75343 63938 705Automatisering16 13422 32832 37131 967Bijdrage moederdepartement aan IWI––36 64318 151     Programmauitgaven54 78161 22826 78251 074Primair proces4 1004 8282 5261 826Onderzoek & beleidsinformatie13 33812 31411 40211 482Voorlichting4 9887 6966 9395 313Subsidies14 39312 3859079 864Handhaving17 96224 0055 00822 588     Ontvangsten3 6973 4557 616726Bron: SZW-administratie.98.5 GroeiparagraafIn 2002 was voor het eerst sprake van toedeling van de apparaatuitgaven
aan de beleidsartikelen. De methodiek van toerekening van apparaatuitgaven
zal in de komende jaren verder worden verfijnd.Artikel 99. Nominaal en onvoorzien99.1 Karakter van de uitgavenOp dit artikel worden de uitgaven geparkeerd voor onvoorziene uitgaven,
loon- en prijsbijstelling.De beschikbaar gestelde middelen voor de loon- en prijsontwikkelingen
zijn gedurende de begrotingsuitvoering 2002 naar de in aanmerking komende
begrotingsartikelen overgeboekt.99.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 99. Nominaal en onvoorzienx € 1 000RealisatieOntwerp begroting 2000200120022002Uitgaven0002 292     Onvoorzien0000Loonbijstelling000301Prijsbijstelling0001 992Bron: SZW-administratie.7. PREMIEGEFINANCIERDE SOCIALE ZEKERHEIDSUITGAVENUitvoeringskosten 2002Om de taakuitvoering van de drie SUWI-zbo's CWI, UWV en Svb, mogelijk
te maken is voor elke uitvoeringsorganisatie een budget vastgesteld. Wat betreft
het CWI, waarvan de kosten geheel worden gefinancierd uit de rijksbegroting,
staat dit budget geboekt op beleidsartikel 1 «Basisdienstverlening Werk
en Inkomen». De uitvoeringskosten van UWV en Svb worden voor het grootste
deel gefinancierd door middel van premies en voor een kleiner deel uit de
rijksbegroting.UWVHet budget uitvoeringskosten UWV in de Rijksbegroting 2002 is € 1695
miljoen. Ten tijde van het opstellen van de begroting SZW 2002 waren de besprekingen
over het budget UWV nog gaande. Het budget uitvoeringskosten UWV is uiteindelijk
vastgesteld op € 1 771 miljoen (waarvan € 1 564
miljoen reguliere kosten en € 207 miljoen migratie- en transformatiekosten).
Daarnaast is voor handhavingsactiviteiten een subsidie van € 10
miljoen verstrekt. Het uiteindelijke budget UWV is derhalve ruim € 85
miljoen hoger dan in eerste instantie begroot. De oorzaak hiervan ligt in
het feit dat de reguliere uitvoeringskosten zijn verlaagd en er een opslag
voor incidentele kosten, waaronder migratie- en transformatiegelden, heeft
plaatsgevonden. De Tweede Kamer is bij de Tussenrapportage SUWI (april 2002)
geïnformeerd over het vastgestelde budget. Deze kosten worden gefinancierd
voor ongeveer 97% door middel van premies en voor een beperkt deel, te weten
3%, vanuit de begroting.Bovenstaande discrepantie tussen begroting en budget is één
van de oorzaken van het verschil tussen het budget uitvoeringskosten UWV van € 1 695
miljoen en de door het UWV gerealiseerde uitvoeringskosten 2002 van € 1 728
miljoen. De realisatiecijfers 2002 laten een onderschrijding zien ten opzichte
van het toegezegde budget van € 1 781 miljoen. Dit aangezien
tijdens het boekjaar een meevaller is geboekt van € 91 miljoen vanwege
onderuitputting op het budget migratie- en transformatiekosten 2002, samenhangend
met een verschuiving van kosten naar 2003. De reguliere kosten zijn ten opzichte
van het oorspronkelijke budget € 38 miljoen hoger uitgevallen. Daarnaast
zijn de mutaties in 2002 een gevolg van een vereenvoudiging van de toerekeningssystematiek
voor de niet direct toewijsbare kosten. Deze nieuwe verdeelregels hebben geen
effect op de totale uitvoeringskosten, maar leiden tot soms niet onaanzienlijke
verschuivingen tussen fondsen.De begrotingsgefinancierde regelingen TW, Wajong en Bia bevinden zich
in beleidsartikel 5, beleidsartikel 6 en beleidsartikel 7. De gegevens over
de premiegefinancierde regelingen, te weten de WW, de ZW, de WAO, de WAZ en
de REA, zijn vermeld in hoofdstuk 7 «Premiegefinancierde sociale zekerheidsuitgaven»
in respectievelijk premieartikel 1, premieartikel 2 en premieartikel 3.SvbHet uitvoeringsbudget 2002 voor de Sociale Verzekeringsbank (Svb) bedroeg € 217,2
miljoen, waarvan € 215,0 miljoen gefinancierd door SZW en € 2,2
miljoen door VWS (medische indicatiekosten TOG). De gerealiseerde uitvoeringkosten
2002 van de Svb ten laste van SZW bedragen € 213,9 miljoen. De Svb
is daarmee binnen haar budget gebleven. De realisatie in dit departementaal
jaarverslag wijkt hier licht van af, hetgeen te verklaren is uit kas-transactieverschillen.De begrotingsgefinancierde regelingen AKW en TOG (beleidsartikel 9) en TAS (beleidsartikel 14) bevinden zich in hoofdstuk 5, de premiegefinancierde
regelingen ANW (premieartikel 4) en AOW (premieartikel 5) bevinden zich in
hoofdstuk 7.Premieartikel 1 Inkomensgarantie bij werkloosheid1.1 Algemene beleidsdoelstellingen1. Het garanderen van een inkomen aan werkloze werknemers2. Het beperken van vermijdbaar beroep op de WW3. Het bevorderen van de arbeidsdeelname van werkloze
werknemersDe WW verzekert werknemers die – niet door eigen toedoen –
werkloos worden, van een zelfstandige en individuele uitkering. Oneigenlijk
gebruik van de WW wordt via verschillende wegen tegengegaan. SZW richt zich
op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk gebruik moet
worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie) is
de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt opsporing
plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van sanctie-oplegging
(boetes en gehele of gedeeltelijke weigering van de uitkering) en terug- en
invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen of te weinig betaalde
premies. WW-gerechtigden die er niet op eigen kracht in slagen om vervangende
arbeid te vinden, ontvangen een aanbod van werk of scholing .De begroting 2002 legt veel nadruk op het belang van een vergroting van
het arbeidsaanbod. Een specifiek aandachtspunt daarbij is de geringe arbeidsdeelname
van ouderen. In 2002 zijn maatregelen in gang gezet en verder uitgewerkt om
de uittreding van oudere werknemers via de WW tegen te gaan. Het gaat daarbij
om de invoering van een bijdrage van de individuele werkgever in de WW-lasten
van oudere werknemers, een heroverweging van de vrijstelling voor werkloze
werknemers vanaf 57½ jaar van de sollicitatieplicht en een moeilijker
toegang tot de WW voor werknemers die zich niet actief hebben verzet tegen
hun ontslag (de poortwachterfunctie).1.2 Operationele doelstellingen1. Het verstrekken van WW-uitkeringen aan werkloze
werknemers2. Het terugdringen van het beroep op WW door onder
meer oudere werknemers3. Het bevorderen van de reïntegratie van WW-gerechtigden4. Het versterken van de poortwachtersfunctie van de
WW5. Het bevorderen dat mensen die in aanmerking komen
voor een WW-uitkering, ermee bekend zijn dat zij recht hebben op deze uitkering
en er gebruik van kunnen maken6. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Het verstrekken van WW-uitkeringen aan werkloze werknemersIn 2002 is de omslag van de conjunctuur voor het eerst zichtbaar in de
realisatiecijfers WW. Het gemiddeld aantal lopende uitkeringen over de laatste
12 maanden bereikte een dieptepunt in de maand april 2002. Daarna is dit aantal
langzaam maar gestaag gestegen. Ultimo 2002 werden 205 000 WW-uitkeringen
verstrekt aan 195 000 werknemers1. Op grond
van de WW is in 2002 in totaal € 3 645 miljoen uitgegeven.
In tabel 1.3 is dit bedrag gesplitst in uitkeringslasten, uitvoeringskosten,
kosten voor de reïntegratie van ontslagwerklozen en overige kosten.Operationele doelstelling 2Het terugdringen van het beroep op WW door onder meer
oudere werknemersDe toename van de arbeidsdeelname van ouderen vergt maatregelen die het
uittreden via de WW onaantrekkelijk maken. Hiertoe zijn in de begroting voor
2002 diverse maatregelen aangekondigd. Het gaat hierbij om:• heroverweging van de vrijstelling van de sollicitatieplicht van
werkloze werknemers vanaf 57½ jaar• invoering van een werkgeversbijdrage voor werkgevers bij de instroom
in de WW van werknemers vanaf 57½ jaarIn tabel 1.3 zijn stroom- en standcijfers over 57½-plussers in
de WW opgenomen. Hieruit blijkt dat oudere werknemers nog steeds zijn oververtegenwoordigd
in het WW-bestand, maar wel een aanzienlijk kleiner deel van het WW-bestand
vormen dan in 2001. Uit deze ontwikkeling blijkt vooral de mindere conjunctuurgevoeligheid
onder oudere werknemers. Daar waar het totale WW-bestand in de loop van 2002
flink is gegroeid, is het aantal 57½-plussers in de WW in hetzelfde
jaar min of meer gelijk gebleven. Dit resulteert dus een kleiner aandeel 57½-plussers
in het gehele bestand. Ook in de WW-instroom zijn de ouderen oververtegenwoordigd.
De in de begroting 2002 aangekondigde maatregelen zijn in 2002 wel gereedgemaakt
voor behandeling, maar nog niet geïmplementeerd.In 2002 heeft een heroverweging plaatsgevonden van de vrijstelling van
werknemers vanaf 57½ jaar van de sollicitatieplicht. Uit diverse onderzoeken1 is gebleken dat de kansen voor ouderen op de arbeidsmarkt
de laatste jaren verbeterd zijn. Uit een onderzoek van het toenmalige Lisv2 is gebleken dat de werkhervattingskans van ouderen
zonder sollicitatieplicht (van 57,5 tot 58,5 jaar) ongeveer de helft is van
deze kans bij ouderen met sollicitatieplicht (van 55,5 tot 57,5 jaar). De
conclusie luidt dat de vrijstelling zelf een negatief effect heeft op de kans
om wegens werkhervatting uit te stromen uit de WW.In april 2002 heeft de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) zich uitgesproken
over de sollicitatieplicht voor oudere werklozen. De RWI heeft verschillende
opties aangegeven die onder meer afhankelijk zijn van de uitkomsten van het
onderzoek van het kabinet naar de arbeidsmarktpositie van ouderen. Een volgens
de RWI realistische tussenvariant zou een tijdelijke sollicitatieplicht na
instroom in de uitkering kunnen zijn. In het kabinetsstandpunt naar aanleiding
van het RWI advies is over de herinvoering van de sollicitatieplicht vermeld
dat in het SA is bepaald dat de sollicitatieplicht voor 57,5 jarigen weer
zal worden ingevoerd. De door de RWI voorgestelde modaliteit is mogelijk een
pragmatische nadere invulling daarvan, die op uitvoeringstechnische aspecten
moet worden bezien. Over uitvoeringsaspecten is overleg gevoerd met UWV, CWI
en VNG.In de begroting 2002 is aangekondigd dat in de loop van 2002 een wettelijke
werkgeversbijdrage zou worden ingevoerd in de WW-lasten van werknemers die
werkloos worden op of na 57½ jaar. De invoering van een wettelijke
werkgeversbijdrage is in 2002 verder voorbereid. In het najaarsoverleg 2002
hebben het kabinet en sociale partners geconstateerd dat in 2003 verder gesproken
zou moeten worden over het arbeidsmarktinstrumentarium, waaronder de wettelijke
werkgeversbijdrage voor werknemers die werkloos worden op of na 57½
jaar en de sollicitatieplicht voor werklozen van 57½ jaar en ouder.Operationele doelstelling 3Het bevorderen van de reïntegratie van WW-gerechtigdenWW-gerechtigden die niet in staat zijn zelf de weg naar de arbeidsmarkt
te vinden, krijgen een traject of instrument aangeboden dat gericht is op
het verkleinen of opheffen van de afstand tot de arbeidsmarkt. De trajecten
worden aanbesteed door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV)
op basis van de door SWZ ontwikkelde wet- en regelgeving.In de begroting 2002 is geraamd dat er in 2002 19 000 reïntegratietrajecten
nodig zijn; 40% van de gestarte trajecten moet leiden tot een duurzame arbeidsinpassing.
Het contractjaar 2002 loopt van 1 april 2002 tot 1 april 2003. De trajecten
kunnen een doorlooptijd hebben van 2 jaar. Dat betekent dat over de definitieve
resultaten van deze trajecten niet eerder dan in april 2005 gerapporteerd
kan worden. De verantwoordingsinformatie zal derhalve met twee jaar vertraging
gepubliceerd worden. In dit jaarverslag wordt een tussenstand gepubliceerd
van trajecten uit contractjaar 2001. Het contractjaar 2001 liep van 1 januari
2001 tot 1 april 2002.Tabel 1.1 Overzicht reïntegratietrajectenOmschrijvingTussenstand
20011. Inkoop trajecten20 7162. Aantal gestarte trajecten16 8673. Aantal niet in traject3 8494. Lopende trajecten7 5745. Beëindigde trajecten9 2936. Beëindiging met plaatsing5 2607. Niet-plaatsing4 0338. Plaatsingen in percentage van gestarte trajecten31%Bron: kwartaalverslag 4e kwartaal 2002 UWV.In 2001 is voor ruim 20 000 werklozen een traject ingekocht. Van
de 20 000 ingekochte trajecten zijn er in 2001 daadwerkelijk 16 867
gestart. Dat betekent dat 3 849 cliënten geen gebruik hebben gemaakt
van het aanbod. Deze cliënten hebben inmiddels zelf werk gevonden of
zijn ziek geworden. Van de 16 867 gestarte trajecten hebben er 5 260
geleid tot duurzame plaatsing. Bij 4 033 cliënten heeft het traject
niet tot plaatsing geleid. Het saldo van 7 574 trajecten is nog niet
afgerond en kan nog leiden tot arbeidsinpassing.De reïntegratiebedrijven hebben aangeven dat zij de doelstellingen,
die zij in hun offertes hebben aangegeven, zullen halen. Inmiddels heeft 31%
van de gestarte trajecten uit het contractjaar 2001 tot een duurzame plaatsing
geleid. Aangezien nog een groot gedeelte van de trajecten van contractjaar
2001 lopend is, wordt verwacht dat het plaatsingspercentage het normpercentage
van 40% zal halen.Het streven is dat iedere nieuwe WW'er binnen 12 maanden ofwel is uitgestroomd,
ofwel een aanbod voor een traject krijgt. Deze doelstelling is voor de WW-instroom
in de periode van 1 juli 2000 tot 1 juli 2001 bijna bereikt. Van de gehele
WW-instroom in deze periode is 93% binnen een jaar weer uitgestroomd of in
een traject geplaatst.Operationele doelstelling 4Het versterken van de poortwachtersfunctie van de WWHet toenmalige Ctsv heeft in 2001 bij een onderzoek naar reorganisatieontslagen
geconstateerd dat de uitvoeringsrichtlijn om in alle daarvoor in aanmerking
komende gevallen, een onderzoek te doen naar de aard van de werkloosheid,
in de praktijk niet werd nageleefd. In gevallen waarin de dienstbetrekking
was beëindigd zonder betrokkenheid van de regionaal directeur van de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie (inmiddels CWI), werd zelden of nooit een onderzoek
ingesteld naar de vraag of de werknemer het ontslag had kunnen voorkomen met
een adequaat verweer tegen het ontslagvoornemen. Dit doet afbreuk aan de rechtmatigheid
van de WW-uitvoering.Naar aanleiding van de bevindingen en de aanbevelingen van het Ctsv heeft
het toenmalige Lisv de uitvoeringsinstructies aangescherpt en aangekondigd
in alle gevallen waarin daartoe aanleiding bestaat te zullen toetsen of de
werknemer verwijtbaar werkloos is omdat hij zich niet of niet adequaat heeft
verzet tegen zijn ontslag.In 2002 is gebleken dat het UWV er niet in is geslaagd laatstgenoemd voornemen
te realiseren. De reden daarvoor is dat het UWV de expertise mist om in deze
gevallen achteraf de juiste toedracht te achterhalen en om vast te stellen
of er enige mate van verwijtbaarheid is. Het UWV dient in dit verband vast
te stellen of het ontslag van de werknemer(s) bedrijfseconomisch gezien noodzakelijk
was en, zo ja, of de betrokken werknemer in het licht van de beginselen van
het BBA – anciënniteits- en/of afspiegelingsbeginsel – voor
ontslag in aanmerking had moeten komen. UWV mist de expertise om deze bedrijfseconomische
beoordeling te doen. Aan SZW is voorgesteld om het UWV in staat te stellen
de benodigde expertise in te kopen bij de CWI.Operationele doelstelling 5Het bevorderen dat mensen die in aanmerking komen voor
een WW-uitkering, ermee bekend zijn dat zij recht hebben op deze uitkering
en er gebruik van kunnen makenBij de evaluatie van de Wet Flexibiliteit en zekerheid in de tweede helft
van 2001 is onderzocht in welke mate flexwerkers gebruik maken van hun rechten
op sociale zekerheid. Flexwerkers blijken bij werkloosheid zelden een WW-uitkering
te ontvangen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat zij geen
WW-uitkering aanvragen; in mindere mate door een weigering van de uitkering
vanwege een recht op loondoorbetaling.Volgens de ondervraagde uitvoeringsinstellingen weten de flexwerkers in
het algemeen wel wat hun rechten zijn, maar laten zij na deze uit te nutten.
Dit wordt bevestigd door het onderzoek onder flexwerkers. Van de flexwerkers
die geen uitkering hadden aangevraagd, gaf bijna een kwart aan dat men wist
of verwachtte snel ander werk te vinden. Verder had 17% er geen behoefte aan
en vond 7% van de flexwerkers het aanvragen van een werkloosheidsuitkering
teveel rompslomp. 15% van de flexwerkers dacht er geen recht op te hebben
en 39% had een onbekende reden om geen aanvraag in te dienen.Operationele doelstelling 6Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.SZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijke weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen of te weinig
betaalde premies.Bovenstaande indicatoren hebben betrekking op de gehele handhavingsketen
van preventie, controle, opsporing en afdoening. Een deel van de indicatoren
is bekend voor de WW.Tabel 1.2 Handhavingsketen
WWonderdeel handhavings ketenWW kengetal200020012002*opsporingaantal geconstateerde fraudes11 1289 4948 760 totaal fraudebedrag (x € 1
mln)8,48,58,6 gemiddeld fraudebedrag (x € 1)756895982afdoeningaantal waarschuwingen40 98742004Nb aantal maatregelen69 70469 54283 000 aantal boeten8 8087 1935 600 aantal aangiftes354207150* Raming UWV.Bron: Kwartaalverslag UWV 4e kwartaal 2002.Het aantal geconstateerde fraudegevallen is in 2002 verder gedaald, terwijl
het totale fraudebedrag ongeveer gelijk is gebleven. Het gemiddelde fraudebedrag
stijgt net als in 2001. Er worden dus minder maar wel grotere fraudezaken
geconstateerd. Dit duidt op intensievere aandacht voor grotere overtredingen.
Sinds de introductie van de waarschuwing bij overtredingen die niet leiden
tot schade (ook wel nulschades, voorheen nulfraudes genoemd), is het aantal
geregistreerde boete- en maatregelwaardige overtredingen toegenomen. Deze
overtredingen worden vaak met een waarschuwing afgedaan. Het aantal opgelegde
boeten is gedaald, dit hangt samen met het lagere aantal geconstateerde fraudes.
Het aantal maatregelen is fors gestegen; dit lijkt een gevolg van het feit
dat er meer aandacht wordt gegeven aan sanctionering van de uitkeringsgerechtigden
die onvoldoende aandacht besteden aan het voorkomen van werkloosheid én
aan de werklozen die onvoldoende inspanningen verrichten om weer aan het werk
te komen.De dalende trend in het aandeel strafrechtelijke afdoening zet zich eveneens
voort. Het effect van de verhoging van de aangiftegrens in 2002 tot € 6 000
speelt een rol, maar vermoed wordt dat de oorzaak van de lagere schadebedragen
(betere controle en snellere opsporing) een belangrijke factor is die het
aantal aangiften doet verminderen.Afgeronde evaluatieonderzoeken premieartikel 1 in 2002Eerste evaluatie experimenten WW (kleine experimenten)DoelstellingInzicht verschaffen in de vraag of het wenselijk is dat, en zo ja hoe
de kleine experimenten WW opgenomen kunnen worden in definitieve regelgeving.Rapportage«Evaluatie experimenten Werkloosheidswet», Doetinchem 2002Verlaagde wekeneis in de WWDoelstellingOnderzoek naar de besluitgroepen verlaagde wekeneis in de WW, ter beoordeling
van nut en noodzaak van het Besluit verlaagde wekeneis.1.3 Budgettaire gevolgen van het beleidPremieartikel 1. Inkomensgarantie
bij werkloosheid RealisatieOntwerp begrotingVerschil 200020012002200220021. Totale lasten WW (x € 1 mln)     uitkeringslasten20011 9912 3062 487– 181uitvoeringskosten459466,5523545– 22overige lasten126281332226+ 106bijdrage aan REA234352388263+ 125      2. Volume (x 1 000)     aantal nieuwe uitkeringen275251325324– 1aantal beëindigde uitkeringen302278287258+ 29gemiddeld aantal uitkeringen202177182221– 39gemiddeld aantal personen met WW186166173205– 32gemiddeld aantal uitkeringsjaren156149163182– 19      3. Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)12 82713 36214 14713 665+ 482      4. Uitvoeringskosten (x € 1)     per jaaruitkering2 9423 1283 2092 995+ 214in % van de uitkeringslasten23%23%23%22%+ 1%      5. Aandeel werknemers vanaf 57,5 jaar     in % van het totaal aantal nieuwe uitkeringen5%5%5%5%0in % van het totaal aantal lopende uitkeringen31%31%24%30%– 6%      6. Aandeel werkhervatting bij reden beëindigen     bij alle beëindigde uitkeringen55%49%52%55%– 3%bij beëindigde uitkeringen voor personen van 57,5 jaar13%12%13%14%– 1%      7. Verwijtbare werkloosheid     aantal afwijzingen wegens verwijtbare werkloosheid in % van aantal
nieuwe uitkeringen11%7%   Bron: UWVDe WW-uitkeringslasten zijn gestegen van bijna € 2 miljard in
2001 tot ruim € 2,3 miljard in 2002. Overigens is deze stijging € 181
miljoen minder groot dan verwacht bij het opstellen van de begroting over
2002.De stijgende WW-lasten vinden hun oorzaak in de verslechtering van de
economische conjunctuur. De lagere economische groeicijfers in 2001 en 2002 hebben hun weerslag op de ontwikkeling van de werkgelegenheid
en werkloosheid. Voor het eerst sinds 1994 is weer sprake van een oplopend
werkloosheidsbeeld. Het WW-volume steeg hierdoor met 14 000 uitkeringsjaren
van 149 000 in 2001 tot 163 000 in 2002. Overigens was in de begroting
rekening gehouden met een nog grotere stijging van 33 000 uitkeringsjaren
tot 182 000 in 2002. De aldus meevallende volumeontwikkeling wordt verklaard
door het feit dat de oploop in de werkloosheid zich met een grotere vertraging
dan verwacht manifesteert in de stijging van de WW. In april bereikte het
gemiddelde aantal lopende uitkeringen over de laatste 12 maanden een dieptepunt.
Hierna heeft zich een nog steeds voortgaande stijging ingezet. De WW-uitkering
per uitkeringsjaar is in 2002 uitgekomen op € 14 147 (€ 482
hoger dan verwacht). De meevallende ontwikkeling van de uitkeringslasten in
2002 ter grootte van € 181 miljoen is aldus het saldo van een meevaller
in de volumeontwikkeling en een tegenvaller in de gemiddelde uitkering.De post overige lasten is in 2002 met € 332 miljoen ruim € 100
miljoen hoger uitgekomen dan geraamd bij de begroting van 2002. Deze stijging
is volledig toe te schrijven aan de toename van de post «Overgenomen
verplichtingen». In 2002 was er sprake van een groeiend aantal werkgevers
dat door de ongunstige economie in betalingsmoeilijkheden kwam. Hierdoor is
in grotere mate dan verwacht een beroep gedaan op het Algemeen Werkloosheidsfonds
om de loondoorbetalingsverplichtingen over te nemen van bedrijven die in faillissementen
betrokken zijn.Overigens zijn de uitvoeringskosten per uitkeringsjaar in 2002 gestegen.
Dit heeft te maken met een groter aandeel nieuwe uitkeringen in het totale
bestand. De uitvoeringskosten die gemoeid zijn met nieuwe uitkeringen zijn
over het algemeen hoger dan de uitvoeringskosten ter continuering van lopende
uitkeringen. Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten is vooraan in
dit hoofdstuk opgenomen.1.4 GroeiparagraafSZW werkt momenteel aan het opstellen van prestatie-indicatoren ter beoordeling
van het beleid. In de periode tot 2005 geldt hiervoor een groeipad. De begroting
2004 zal al zoveel mogelijk prestatie-indicatoren bevatten die er toe dienen
het SZW-beleid zowel van te voren in te schatten als achteraf te evalueren.
Een voorbeeld van een indicator die het beleid beoordeelt is het in dit hoofdstuk
opgenomen plaatsingspercentage bij de reïntegratie.Premieartikel 2 Inkomensgarantie bij ziekte en arbeidsongeschiktheid2.1 Algemene beleidsdoelstellingen1. Het garanderen van een inkomen aan:a. zieke werknemers van wie de werkgever geen loondoorbetalingsverplichting
heeft op grond van het BW, omdat er geen sprake (meer) is van een arbeidsovereenkomst;b. zieke werknemers van speciale groepen;c. arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen;2. Het voorkomen van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid3. Het bevorderen van de arbeidsdeelname van arbeidsongeschikte
werknemers en zelfstandigen.SZW maakt wettelijke regelingen om werknemers en zelfstandig ondernemers
te beschermen tegen het risico van inkomensverlies door ziekte of arbeidsongeschiktheid.Gedurende de eerste 52 weken ziekte is een werkgever op grond van het
Burgerlijk Wetboek (BW) verplicht om minimaal 70% van het laatstverdiende
loon door te betalen.Aan werknemers zonder een arbeidsovereenkomst die door ziekte, ongeval
of gebreken niet in staat zijn om hun arbeid te verrichten, zoals onder andere
orgaandonoren, zieke flexwerkers, uitzendkrachten en werklozen – de
zogeheten vangnetgevallen -geeft de Ziektewet (ZW) recht op ziekengeld.Werknemers die na 52 weken ziekte geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt
zijn, hebben recht op een uitkering op grond van de WAO. Geheel of gedeeltelijk
arbeidsongeschikte zelfstandigen, beroepsbeoefenaren, directeur-grootaandeelhouders
en meewerkende echtgenoten hebben na 52 weken ziekte recht op een uitkering
op grond van de WAZ.Om te voorkomen dat betrokkenen onnodig bij ziekte of arbeidsongeschiktheid
beroep zullen doen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, is het beleid gericht
op het voorkomen van ziekte en arbeidsongeschiktheid en het reïntegreren
van uitkeringsgerechtigden.2.2 Operationele doelstellingen1. Het verstrekken van ZW-, WAO- en WAZ-uitkeringen2. Het beperken van de instroom en het bevorderen van
de uitstroom uit de ZW, WAO en WAZ3. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.Operationele doelstelling 1Het verstrekken van ZW-, WAO- en WAZ-uitkeringenDe ZW-, WAO-, en WAZ-uitkeringen zijn door het UWV aan de rechthebbenden
verstrekt op basis van de door SZW ontwikkelde wet- en regelgeving. Het UWV
handelt daarbij conform de eisen van rechtmatigheid.a. In 2002 heeft het ZW-volume overeenkomstig de verwachting 102 000
uitkeringsjaren bedragen. Dit is 9 000 uitkeringsjaren minder dan begroot.b. Ultimo 2002 hebben 802 000 personen een WAO-uitkering. Ongeveer
27 000 daarvan hebben een nuluitkering zodat feitelijk 775 000 personen
een WAO-uitkering uitbetaald krijgen.c. Ultimo 2002 hebben 56 000 personen een WAZ-uitkering. Ongeveeer
3 000 daarvan hebben een nuluitkering zodat feitelijk 53 000 personen
een WAZ-uitkering uitbetaald krijgen.Operationele doelstelling 2Het beperken van de instroom en het bevorderen van
de uitstroom uit de ZW, WAO en WAZSZW streeft naar het beperken van de instroom en het bevorderen van de
uitstroom in de ZW, WAO en WAZ. Om dit resultaat te bereiken is in 2002 het
wetsvoorstel Wet verbetering poortwachter ingevoerd. Met deze wet zijn de
rechten en plichten van werkgevers en werknemers in het eerste ziektejaar
aanmerkelijk aangescherpt. Werkgevers die onvoldoende doen om een zieke werknemer
weer aan het werk te helpen, kunnen worden verplicht om het loon maximaal
een jaar langer door te betalen. Zieke werknemers die weigeren mee te werken
aan hun reïntegratie kunnen worden geconfronteerd met stopzetting van
de loondoorbetaling of als dat niet helpt met ontslag. Om de uitstroom uit
de WAO en WAZ te bevorderen is er met betrekking tot de kwaliteit van de claimbeoordeling
een verbetertraject in gang gezet. De inspanningen zijn erop gericht dat de
achterstanden in de eindewachttijd beoordelingen aan het einde van 2002 zijn
weggewerkt.In 2002 is de Wet eigenrisicodrager ziektewet aangenomen. Deze wet biedt
werkgevers de mogelijkheid om de vangnet-ZW-lasten van werknemers zelf te
dragen met als doel dat directere financiële prikkel te geven om het
ziekteverzuim terug te dringen. Verder is de Wet instroomcijfers WAO aangenomen.
Deze wet regelt de publicatie van de WAO-instroomcijfers van grote bedrijven
door het UWV. Doel van deze wet is dat werkgevers hun prestatie op het gebied
van preventie en reïntegratie kunnen vergelijken met andere werkgevers
in de sector. Daarnaast is bij Koninklijk Besluit de premiedifferentiatie
en het eigenrisicodragerschap voor werkgevers met een totale loonsom tot vijfentwintig
maal de gemiddelde landelijke loonsom met ingang van 01–01–2003
afgeschaft.Operationele doelstelling 3Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraude.SZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijk weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen of te weinig
betaalde premies.Tabel 2.1: Handhavingsketen
ZWonderdeel handhavings ketenZW kengetal19981999200020012002*opsporingaantal geconstateerde fraudes4821 7249 74420 37332 420 totaal fraudebedrag (x € 1
mln)0,30,50,61,31,3 gemiddeld fraudebedrag (x € 1)681313676440afdoeningaantal waarschuwingennbnb8 97319 343nb aantal maatregelen19 97816 73522 17424 48225 000 aantal boeten1 2111 2152 3193 7795 710 aantal aangiftes11029432210Bron: Kwartaalverslag UWV 4e kwartaal 2002.* Raming UWV.In 2002 heeft intensieve controle plaatsgevonden ten aanzien van de Ziektewet,
wat heeft geresulteerd in een forse stijging van het aantal geconstateerde
fraudes. Omdat het totale fraudebedrag ongeveer gelijk is gebleven ten opzichte
van 2001, is het gemiddelde schadebedrag fors gedaald. Dit duidt op betere
controle en snellere opsporing. Sinds de introductie van de waarschuwing bij
overtredingen die niet leiden tot schade (ook wel nulschades, voorheen nulfraudes
genoemd), is het aantal geregistreerde overtredingen toegenomen. Het aantal
boetes is eveneens gestegen, wat samenhangt met het hogere aantal overtredingen.
Het aantal maatregelen is gelijk de trend van de laatste jaren licht gestegen.De dalende trend in het aandeel strafrechtelijke afdoening zet zich ook
bij de Ziektewet voort. Het effect van de verhoging van de aangiftegrens in
2002 tot € 6 000 speelt waarschijnlijk een rol. Een andere
mogelijke oorzaak is intensivering van controle en opsporing, waardoor overtredingen
sneller worden geconstateerd en de schade beperkt blijft.Tabel 2.2: Handhavingsketen
WAO/WAZ/WajongOnderdeelWAO/WAZ/WAJONG     handhavings ketenkengetal19981999200020012002opsporingaantal geconstateerde fraudes2 0213 2272 7353 4815 210 totaal fraudebedrag (1 mln €)9,06,34,17,29,0 gemiddeld fraudebedrag (x € 1)4 4571 9671 5032 0681 727afdoeningaantal waarschuwingennbnb10 04011 977nb aantal maatregelen13 9708 1637 9209 7658 800 aantal boeten2 3368231 0651 4322 600 aantal aangiftes378193169218180Bron: Kwartaalverslag UWV 4e kwartaal 2002.* Raming UWV.Het aantal geconstateerde fraudezaken en het totale fraudebedrag zijn
in 2002 wederom flink gestegen. Het gemiddelde fraudebedrag is in vergelijking
met 2001 iets gedaald. Deze ontwikkelingen duiden op betere controle en snellere
opsporing. Sinds de introductie van de waarschuwing bij overtredingen die
niet leiden tot schade (ook wel nulschades, voorheen nulfraudes genoemd),
is het aantal geregistreerde boete- en maatregelwaardige overtredingen toegenomen.
Het aantal opgelegde maatregelen is echter verminderd; dit is mogelijk een
gevolg van het feit dat er relatief meer aandacht wordt gegeven
aan sanctionering van overtredingen van de inlichtingenplicht (inkomsten)
of van het feit dat er meer waarschuwingen zijn opgelegd. Cijfers over het
aantal waarschuwingen in 2002 waren op het moment van dit schrijven nog niet
bekend. Het aantal opgelegde boeten is flink gestegen, wat samenhangt met
het grotere aantal geconstateerde fraudegevallen.Het aandeel strafrechtelijke afdoening is gedaald. Het effect van de verhoging
van de aangiftegrens in 2002 tot € 6 000 speelt een rol, maar
vermoed wordt dat de oorzaak van de lagere schadebedragen een belangrijke
factor is die het aantal aangiften doet verminderen.2.3 Budgettaire gevolgen van het beleidPremieartikel 2. Inkomensgarantie
bij ziekte en arbeidsongeschiktheid (ZW) RealisatieOntwerp BegrotingVerschil 200020012002200220021. Uitgaven (x € 1 mln)     • Uitkeringslasten1 1791 4071 4541 517– 63• uitvoeringskosten12615320115645      2. Volume (x 1 000)     • Totaal102106108117– 9      3. Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)11 56813 27413 46312 966497      4. Uitvoeringskosten (x € 1)     • Per jaaruitkering1 2351 4431 8611 333528• In % van de uitkeringslasten10,7%10,8%13,8%10,3%3,5%Bron: februarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003.Kerncijfers werknemersverzekeringen december 2002 UWV.De uitkeringslasten ZW komen € 63 miljoen lager uit dan geraamd.
Niettemin komt de gemiddelde uitkering € 497 hoger uit dan geraamd.
Er is dan ook sprake van een forse volumemeevaller. Het volume komt 9 000
lager uit dan verwacht. De oorzaak hiervan ligt in het lager dan verwachte
beroep dat overheidspersoneel en flexwerkers op de ZW hebben gedaan.Het verschil tussen de begrote en de voorlopig gerealiseerde uitvoeringskosten
ZW wordt voornamelijk verklaard door een volumedaling en een verminderde toerekening
van de uitvoeringskosten op basis van realisatiecijfers. Daar tegenover staat
een stijging van de uitvoeringskosten als gevolg van de uit de SUWI-afspraken
voortvloeiende transformatiekosten. Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten
is vooraan dit hoofdstuk opgenomen.Premieartikel 2. Inkomensgarantie
bij ziekte en arbeidsongeschiktheid (WAO) RealisatieOntwerp begrotingVerschil 200020012002200220021. Uitkeringen (x € 1 mln)     • uitkeringslasten8 8689 3179 6689 773– 105• uitvoeringskosten636735736761– 25• bijdrage aan REA225274318210+ 108      2. Volume (x 1 000)     • in herleide uitkeringsjaren624640648653– 5      3. Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)14 21214 55814 92014 966– 46      4. Uitvoeringskosten (x € 1)     • per jaaruitkering1 0191 1481 1361 165– 29 in % van de uitkeringslasten7%8%8%8%       5. Verdeling     • % geheel arbeidsongeschikt69,6%68,3%67,4%69,0%– 1,6%• % gedeeltelijk arbeidsongeschikt30,4%31,7%32,6%31,0%+ 1,6%• gemiddelde mate van ao81,6%80,8%80,4%80,8%– 0,4%      6. WAO'ers als % van de verz. populatie12,0%12,1%12,1%12,2%– 0,1%      7. Beperking van de instroom     • instroomkans1,51,61,41,5– 0,1• resultaten claimbeoordeling     % afwijzing bij keuring27%30%30%27%+ 3%% geheel arbeidsongeschikt bij toekenning63%57%56%60%– 4%% gedeeltelijk ao bij toekenning37%43%44%40%+ 4%% 80/100 op medische gronden45%33%25%45%– 20%      8. Bevorderen van de uitstroom     • uitstroomkans9,810,210,29,8+ 0,4• reden uitstroom     Herstel3,74,24,63,7+ 0,9demografisch4,94,84,74,9– 0,2overig1,21,20,91,2– 0,3• % werkende arbeidsongeschikten26%27%28%25%+ 3%Volledig arbeidsongeschikten14%15%15%14%+ 1%Gedeeltelijk arbeidsongeschikten54%55%55%54%+ 1%Bronnen: februarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003;
maandoverzicht arbeidsongeschiktheids-uitkeringen januari t/m september 2002;
managementrapportage verbetertraject claimbeoordeling WAO t/m december 2002
(UWV); kwartaalverslag t.b.v. SZW 4e kwartaal 2002 (UWV).De uitkeringslasten WAO zijn € 105 miljoen lager dan geraamd.
Er is dan ook sprake van een fors volume-effect: het aantal herleide uitkeringsjaren
komt in 2002 ongeveer 5 000 lager uit dan geraamd. Het lagere volume
bespaart € 75 miljoen. De lagere gemiddelde uitkering bespaart nog
eens € 30 miljoen.De volume-meevaller kent verschillende oorzaken. Belangrijkste is de daling
van het aantal WAO-aanvragen met 16% t.o.v. 2001. Dit lagere aantal aanvragen
werkt vertraagd door in de instroom die ruim 10% onder het niveau van 2001
ligt, getuige ook de lager dan geraamde instroomkans. Ook de trend van striktere
claimbeoordeling blijkt sterker dan in de begroting 2002 geraamd. Steeds minder
instromers krijgen volledige uitkeringen en steeds meer instromers krijgen
gedeeltelijke uitkeringen. Met name het percentage direct door de arts afgekeurden
(GDBM-gevallen) is belangrijk lager dan verwacht. De uitstroomkans
is tenslotte hoger dan geraamd, met name omdat vaker herstel plaatsvindt.
Dat is op zichzelf een logisch gevolg van de hoge instroom van de jaren 2000
en 2001 omdat veel herstel in de eerste paar jaar na instroom plaatsvindt.
Deze drie factoren verklaren samen de volume-meevaller.De prijsmeevaller is meer administratief van aard. Als gevolg van de hoge
loonkostenstijging in 2001 en 2002 zijn de feitelijke uitkeringsniveaus hoger
dan geraamd. Zowel de lonen (van belang voor de instromers) als de prijzen
(van belang voor de lopende uitkeringen) zijn immers sneller gestegen dan
verwacht. Daar staat echter tegenover dat UWV een ramingsbijstelling heeft
doorgevoerd vanwege te hoog ingeschatte vakantiegelden. Deze ramingsbijstelling
overcompenseert de reële stijging van de gemiddelde uitkering.De kosten van REA worden verdeeld over de WW-fondsen en de AO-fondsen.
De Rea-bijdrage van het WAO-fonds is ten opzichte van de raming met € 108
miljoen verhoogd om de hoger dan verwachte Rea-lasten te dekken. De ontwikkeling
van de Rea-lasten wordt toegelicht in artikel 3 Reïntegratie. Een algemene
toelichting op de uitvoeringskosten is vooraan in dit hoofdstuk opgenomen.Premieartikel 2. Inkomensgarantie
bij ziekte en arbeidsongeschiktheid (WAZ) RealisatieOntwerp begrotingVerschil 200020012002200220021. Uitkeringen (x € 1 mln)     • uitkeringslasten472508515511+ 4• uitvoeringskosten48644655– 9• bijdrage aan REA23252017+ 3      2. Volume (x 1 000)     • in personen (jaargemiddelde)153535353 • in herleide uitkeringsjaren46,146,846,246,8– 0,6• zwangerschapsuitkeringen4,95,35,15,0+ 0,1      3. Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)9 87010 44910 67110 559+ 112      4. Uitvoeringskosten (x € 1)     • per jaaruitkering1 0411 3579961 175– 179• in % van de uitkeringslasten10%12,5%9%11%– 2%      5. Verdeling     • % geheel arbeidsongeschikt60,8%62,1%62,7%60,8%+ 1,9%• % gedeeltelijk arbeidsongeschikt39,2%37,9%37,3%39,2%– 1,9%• Gemiddeld % arbeidsongeschiktheid81,3%82,0%82,3%81,3%+ 1,0%      6. WAZ'ers als % van de verz. populatie7,3%7,2%7,2%6,6%+ 0,6%      7. Beperking van de instroom     • instroomkans0,90,91,00,8+ 0,2• resultaten claimbeoordeling     % afwijzing bij keuring25%26%26%25%+ 1%% geheel arbeidsongeschikt bij toekenning55%52%51%55%– 4%% gedeeltelijk ao bij toekenning45%48%49%45%+ 4%      8. Bevorderen van de uitstroom     • uitstroomkans12,813,513,212,8+ 0,4• reden uitstroom     Herstel1,81,72,01,8+ 0,2Demografisch8,58,48,68,5+ 0,1Overig2,53,42,62,5+ 0,1• % werkende arbeidsongeschikten5%5%6%5%+ 1%Volledig arbeidsongeschikten4%4%4%4% Gedeeltelijk arbeidsongeschikten7%8%9%7%+ 2%Bronnen: februarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003;
maandoverzicht arbeidsongeschiktheids-uitkeringen januari t/m september 2002;
kwartaalverslag t.b.v. SZW 4e kwartaal 2002 (UWV).De uitkeringslasten van de WAZ en de raming komen in grote lijnen met
elkaar overeen, net zoals de volume-ontwikkelingen in personen. De uitkeringslasten
van de WAZ zijn in geringe mate hoger dan verwacht: het effect van het gedaalde
aantal herleide uitkeringsjaren is iets lager dan het effect van de gestegen
gemiddelde uitkering. De verklaring voor het lager dan verwachte aantal herleide
uitkeringsjaren zien we bij punt 7. «Beparing van
de instroom»: Minder instromers dan verwacht (-4%) hebben een
volledige uitkering gekregen en meer instromers dan verwacht (+4%) hebben
een gedeeltelijke uitkering gekregen. Dit is de trend van een striktere claimbeoordeling
dan geraamd. De geringe daling van de uitstroom t.o.v. 2001 wordt veroorzaakt
door een kleine administratieve correctie in januari 2001, waardoor de laatste
ten onrechte opgevoerde zwangerschappen uit de bestanden verwijderd werden.
Hierdoor was de uitstroom in 2001 eenmalig iets hoger dan normaal.De kosten van REA worden verdeeld over de WW-fondsen en de AO-fondsen.
De Rea-bijdrage van het WAZ-fonds is ten opzichte van de raming met € 3
miljoen verhoogd om de hoger dan verwachte Rea-lasten te dekken. De ontwikkeling
van de Rea-lasten wordt toegelicht in artikel 3 Reïntegratie. Een algemene
toelichting op de uitvoeringskosten is vooraan in dit hoofdstuk opgenomen.2.4 GroeiparagraafSZW werkt in overleg met het UWV aan het opstellen van prestatie-indicatoren
ter sturing van de begrotings-, controleen verantwoordingscyclus van het UWV.
Hiervoor geldt een groeipad tot 2005 waarin de prestatie-indicatoren zoveel
mogelijk afgestemd gaan worden tussen betrokken partijen.Premieartikel 3 Reïntegratie3.1 Algemene beleidsdoelstellingen1. Het bevorderen van de arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten2. Voor iedereen die daarvoor in aanmerking komt, is
een traject gericht op toeleiding naar of een aanbod van arbeid beschikbaar
(sluitende aanpak)Arbeidsgehandicapten zijn (potentiële) werknemers en zelfstandigen
die wegens ziekte, gebrek of arbeidsongeschiktheid beperkingen ondervinden
om werk te vinden of te houden. In de begroting van 2002 is een start gemaakt
met het bevorderen van de arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten. Vanaf
de inwerkingtreding van de Wet REA, 1 juli 1998, is er structureel werk gemaakt
van het bevorderen van de arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten. Op verschillende
wijze is hier beleidsmatige invulling aan gegeven:1. Bevorderende maatregelen voor werkhervatting en het behoud van werk
voor zowel werkgevers als arbeidsgehandicapten.2. Het aanbieden van reïntegratietrajecten aan arbeidsgehandicapten
ten behoeve van werkhervatting.Wat betreft de bevorderende maatregelen voor werkgevers om arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen of te houden, zijn er een aantal opmerkingen te maken.
Vanaf eind 1999 tot en met begin 2001 is de effectiviteit van de Wet REA en
de efficiëntie van de uitvoering onderzocht. De conclusie luidde dat
het instrumentarium onoverzichtelijk was en te veel van elkaar verschilde
in toepassingsbereik en doelgroep. De instrumenten zijn bij belanghebbenden
onvoldoende bekend en de procedures voor toekenning van instrumenten te lang
en gecompliceerd. Bovendien bleek dat een belangrijk deel van de arbeidsgehandicapten
ook zonder toepassing van de (her-)plaatsingssubsidies aan het werk zou zijn
gegaan. De betrokken partijen geven wel aan de doelstellingen van de wet te
onderschrijven en de instrumenten te beschouwen als een nuttig middel om een
aantal drempels te verlagen. De uitkomst van de evaluatie heeft ertoe geleid
dat de REA is veranderd ter beperking van onnodig gebruik. Zodoende is per
2002 een aantal instrumenten voor werkgevers samengevoegd. Het plaatsings
en herplaatsingsbudget is omgezet in een forfaitaire tegemoetkoming (premiekorting).
Als de werkgever kan aantonen dat er meer kosten zijn gemaakt dan kan hij
daarvoor een subsidie aanvragen (meerkosten subsidie). Door deze verandering
zijn de administratieve lasten voor de werkgever vereenvoudigd.Wat betreft de arbeidsgehandicapten, heeft het kabinet maatregelen genomen
om de arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten te bevorderen door het aanbieden
van reïntegratie trajecten. De aanmeldingsperiode over 2002 loopt van
het eerste kwartaal 2002 tot en met het tweede kwartaal 2003 (i.e. contractjaar
2002). Per cohort naar contractjaar zal verantwoording worden afgelegd over
de resultaten van alle trajecten, die tot het betreffende cohort behoren.
Resultaten over contractjaar 2002 van reïntegratietrajecten zijn gezien
de aanmeldingsperiode en de doorlooptijd van de trajecten (twee jaar) nog
niet te geven. Wel zullen (tussenstand) resultaten over het contractjaar 2001
gepresenteerd worden.Voor het eerst in jaren loopt het aantal aanvragen van WAO uitkeringen
terug en neemt de uitstroom naar arbeid toe (in derde kwartaal 2002 is het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen met 500 terug gelopen ten
opzichte van het tweede kwartaal 2002). Over de oorza(a)k(en) van de vermindering
van het aantal arbeidsgehandicapten lopen de meningen uiteen. Het lijkt te
vroeg om hierover uitsluitsel te geven. Wat betreft de reïntegratie is
er sprake van een bijna volledige sluitende aanpak van arbeidsgehandicapten.
Dat wil zeggen dat de nieuwe instroom in de WAO een traject wordt aangeboden
binnen de periode van één jaar. Ook met de reïntegratie
van langdurig arbeidsongeschikten, ook wel zittend bestand genoemd, is een
begin gemaakt. In 2002 starten een aantal pilots waarin 15 000 langdurig
arbeidsongeschikten gereïntegreerd worden.3.2 Operationele doelstellingen1. Het stimuleren van werkgevers om arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen of te houden2. Het stimuleren van arbeidsgehandicapten om werk
te aanvaarden3. Het verkleinen of het opheffen van de afstand van
de arbeidsgehandicapte tot de arbeidsmarkt via de inzet van trajecten4. Het bevorderen dat werknemers, werkgevers en zelfstandigen
die in aanmerking komen voor een REA-instrument ermee bekend zijn dat zij
daarop recht hebben en er gebruik van kunnen makenOperationele doelstelling 1Het stimuleren van werkgevers om arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen of te houden.In de begroting van 2002 is een premiekorting opgenomen die erop gericht
is om de aanvraag te vereenvoudigen voor werkgevers om arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen. De subsidiemogelijkheden voor de werkgevers zijn veranderd
van het (her)plaatsingbudget en pakket op maat naar de premiekorting en meerkosten
regeling. Het aantal geregistreerde aanvragen premiekorting/meerkosten is
tot januari 2003 in totaal 27 525 aanvragen geweest. Van de 27 525
aanvragen waren er tevens 5 403 aanvragen voor de meerkosten-regeling.
In het jaar 2002 zijn naast aanvragen voor premiekorting (nieuwe voorziening)
eveneens 44 2701 subsidies verstrekt (plaatsings-
of herplaatsingsbudgetten), voor arbeidsgehandicapten die voor 1-1-2002 in
dienst zijn getreden. Dit aantal is hoger dan verwacht omdat toezeggingen
van (her)plaatsingssubsidies in 2001 door vertragingen in de afhandeling voor
het eerst tot betaling hebben geleid in het jaar 2002. In 2003 zijn er geen
lopende gevallen voor herplaatsingen meer en stromen er geen nieuwe gevallen
in voor plaatsingen. Beheersing van uitgaven voor werkgeverssubsidies is over
één jaar wel te meten.Overigens is naar aanleiding van het lage aantal aanvragen premiekorting
in het begin van de zomer 2002 een informatiecampagne gevoerd. Deze heeft
ertoe geleid dat in de laatste maanden van 2002 er sprake is van een forse
toename van het aantal aanvragen. Op basis van de toename van het aantal aanvragen
lijkt sprake van een grotere bekendheid van de regeling.Tabel 3.1: Overzicht aantal
toegekende REA-instrumentenOmschrijvingRealisatie
2002Premiekorting127 525Meerkosten25 403Loondispensatie*3 102Bronnen: UWV (Directie Inkoop Reïntegratie);1 Cijfer betreft het aantal aanvragen in 2002.2 Betreft aantal aanvragen meerkostenregeling in 2002.* Kwartaalverslag 4e kwartaal 2002 UWV.Het UWV is nog bezig met de afhandeling van aanvragen omdat de premiekortingsregeling
per 1 januari 2002 is ingevoerd. Van de 27 525 aanvragen zijn 11 149
aanvragen toegekend, 4 360 aanvragen afgewezen en de overige zijn nog
in behandeling. Loondispensatie is aan werkgevers voor 3 102 arbeidsgehandicapten
toegekend.Operationele doelstelling 2Het stimuleren van arbeidsgehandicapten om werk te
aanvaardenHet stimuleren van arbeidsgehandicapten om werk te aanvaarden heeft gestalte
gekregen in een aantal regelingen. De arbeidsgehandicapte krijgt financiële
compensatie om te voorkomen dat zijn financiële positie door het aanvaarden
van werk achteruit gaat. Vanaf 2002 maakt SZW onder andere hierbij gebruik
van de volgende instrumenten:Tabel 3.2: Overzicht werknemersvoorzieningenOmschrijvingRealisatie
2002Voorziening scholing13 288Proefplaatsing en deelname activiteit3 908Reïntegratie-uitkering6 527Vervoersvoorziening leef en werk10 968Persoonlijke ondersteuning2 831Communicatievoorziening voor doven175Loonsuppletie861Persoonsgebondenbudget52Bron: kwartaalverslag 4e kwartaal 2002 UWV.De weergegeven instrumenten hebben betrekking op de werknemersvoorzieningen
(die naast werkgeversvoorzieningen en voorzieningen voor zelfstandigen bestaan).
Een vergelijking met 2001 is niet op objectieve manier te presenteren, omdat
herleveringen van bestanden van eerdere jaren in het cijfer over 2001 is verwerkt.
Wat opvalt is dat in 2002 voornamelijk gebruik gemaakt is van scholings- en
vervoersvoorzieningen en REA-uitkeringen tijdens proefplaatsing- of scholing.Operationele doelstelling 3Het verkleinen of het opheffen van de afstand van de
arbeidsgehandicapte tot de arbeidsmarkt via de inzet van trajectenDe arbeidsgehandicapte die niet in staat is zelf de weg naar de arbeidsmarkt
te vinden, krijgt een traject of instrument aangeboden dat gericht is op het
verkleinen of opheffen van de afstand tot de arbeidsmarkt. De trajecten worden
aanbesteed door het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen (UWV) op basis
van de door SZW ontwikkelde wet- en regelgeving aan private reïntegratiebedrijven.
In de begrotingsdoelstellingen voor 2002 is neergelegd dat er gemiddeld een
plaatsingspercentage van 37,5% à 40% gehaald moet worden van de reïntegratietrajecten
die op basis van de contracten 2002 worden afgesloten. Het aantal personen
dat een reïntegratietraject via het UWV gaat starten is vastgelegd op
50 000 trajecten (norm-aantal). In juli 2002 zijn de eerste cliënten
op traject gegaan van de contracten die zijn afgesloten in 2002. De aanmeldingsperiode
loopt door tot tweede kwartaal 2003. Dat betekent dat de laatste trajecten
starten in juni 2003. Over de definitieve resultaten van de contracten die
in 2002 zijn afgesloten, is nog geen uitspraak mogelijk gezien de doorlooptijd
van de trajecten. De meest recente cijfers zijn afkomstig van het contract
2001. Gezien de aard van de aanbesteding en de doorlooptermijnen is het reëel
cijfermateriaal te presenteren van contractperiode 2001. Trajecten zijn gestart
in het tweede kwartaal 2001 met een doorlooptijd tot en met het eerste kwartaal
2002. Het normpercentage in 2001 was 30%. Het cijfermateriaal geeft een tussenstand
weer van de prestaties op 1 oktober 2002. De contracten die in 2001 zijn afgesloten
lopen door tot april 2004. Daarna zijn definitieve cijfers over de prestaties
van reïntegratiebedrijven te geven.Tabel 3.3: Overzicht trajectenOmschrijvingTussenstand
20011. Inkoop trajecten58 6172. Aantal gestarte trajecten48 8003. Aantal niet in traject9 7374. Lopende trajecten25 2455. Beëindigde trajecten23 5556. Beëindiging met plaatsing12 2817. Niet-plaatsing11 2748. Plaatsingen in percentage25%9. Normpercentage30%10. Norm aantal trajecten50 000Bron: kwartaalverslag 4e kwartaal 2002 UWV (realisatie tot
1 oktober 2002).Op meetmoment 1 oktober 2002 wordt voor trajecten in contractjaar 2001
waargenomen dat voor 48 800 arbeidsgehandicapten een reïntegratietraject
is gestart. Hiervan zijn inmiddels 12 281 cliënten in werk geplaatst.
Het betreft 25% van het totaal aantal cliënten dat met een traject is
gestart. 25 245 arbeidsgehandicapten zijn nog bezig met een traject ter
bemiddeling naar werk (52%). Deze trajecten dienen uiterlijk 1 april 2004
te zijn afgerond. Op basis van de contractvoorwaarde zijn de laatste cliënten,
die onder contractjaar 2001 vallen, in maart 2002 in traject gegaan. Ondanks
de korte periode dat de reïntegratiebedrijven met hun bemiddeling bezig
zijn, mogen hoge uitplaatsingscores verwacht worden over de contractperiode
2001. De reïntegratiebedrijven hebben aangegeven dat zij de doelstellingen
die zij in hun offertes hebben aangegeven, zullen halen. Aangezien nog meer
dan de helft van de trajecten lopend is van contractjaar 2001, wordt verwacht
dat het plaatsingspercentage zeker het normpercentage van 30% zal halen.Over de Inkoop trajecten in contractjaar 2002 (periode 1 april 2002–31
maart 2003) zijn slechts zeer voorlopige cijfers beschikbaar1. Vanwege het voorlopige karakter van de cijfers en korte duur dat
de trajecten pas hebben kunnen lopen kan pas eind 2003 een zinvol beeld worden
gepresenteerd van behaalde resultaten.Operationele doelstelling 4Het bevorderen dat werknemers, werkgevers en zelfstandigen
die in aanmerking komen voor een REA-instrument ermee bekend zijn dat zij
daarop recht hebben en er gebruik van kunnen makenHet kabinet streeft ernaar dat werknemers, werkgevers en zelfstandigen
die in aanmerking komen voor een REA-instrument ermee bekend zijn dat zij
daarop recht hebben en er gebruik van kunnen maken. Er is voor het jaar 2002
een gecombineerde voorlichtingscampagne gehouden om werkgevers en uitkeringsgerechtigden
bekend te maken met de gevolgen van de wetsvoorstellen Verbetering Poortwachter,
(I)SUWI en de wijzigingen ten aanzien van de Wet REA. Uit onderzoek2 blijkt dat de meeste bedrijven bekend zijn met de nieuwe
regelingen voor de bestrijding van lang ziekteverzuim en ter bevordering van
de reïntegratie, maar dat voornamelijk bij de kleinere bedrijven de bekendheid
achter loopt. SZW is in de zomer van 2002 gestart met een gerichte voorlichtingscampagne
in een aantal werkgeversvakbladen waarin advertenties verwezen naar de web-site
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarnaast is foldermateriaal
verspreid en heeft UWV werkgevers en werknemers voorgelicht over de nieuwe
regelingen.3.3 Budgettaire gevolgen van het beleidPremieartikel 3. Reïntegratie
(REA) RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 200020012002200220021. Uitgaven (x € 1 mln)     • Uitkeringslasten397571612420192• uitvoeringskosten11513316311350      2. Instrumenten voor werkgevers (x € 1 mln)     • subsidies aan werkgevers11215916456108      3. Instrumenten voor arbeidsgehandicapten (x € 1mln)     • uitkeringen REA87117126127– 1• subsidies aan arbeidsgehandicapten8713015310746      4. Trajecten (x € 1 mln)     • inkoop trajecten7310313211418      5. Overig (x € 1 mln)*3862371621      Totale lasten (x € 1 mln)512704776533243      6. Instrumenten voor werkgevers     • aantal personen in 2002 met gebruik van premievrijstellingn.v.t. n.v.t.27 525156 000– 28 475      7. Instrumenten voor arbeidsgehandicapten     • aantal arbeidsgehandicapten dat zonder trajecten aan de
slag is gegaan met gebruik van REA-isntrumenten23 68022 041Onbekend25 000       8. Prestatiegegevens trajecten     • aantal48 65848 800248 00050 000 • plaatsingspercentage (in%)**30%25% 40% 1 Dit aantal betreft het aantal aanvragen premiekorting. Definitief
aantal toekenningen premiekorting is nog niet bekend.2 Vanaf 2001 wordt uitgegaan van het begrip contractjaar. Een
contractjaar bestaat vijf kwartalen (1 jan 2001–1 april 2002). Het plaatsingspercentage
heeft tevens betrekking op deze periode.* In de post overig zijn naast de uitvoeringskosten ook subsidies aan
scholing sinstituten, rentelasten en overige lasten begrepen.** Vanwege de maximale doorlooptijd van trajecten (1 jaar), de maximale
periode van bemiddeling (1 jaar) en de vereiste duurzaamheid van de plaatsing
(minimaal 6 maanden) is het niet mogelijk om reeds begin 2003 een definitieve
balans op te maken over alle trajecten die in (contractjaar) 2002 zijn gestart.Bron: Januarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003
(posten 1 t/m 5); Kwartaalverslagen, 3de, 4de kwartaal
2002 UWV (posten 6 t/m 8).Per 1 januari 2002 zijn als onderdeel van het Belastingplan 2002 wijzigingen
in de wet REA opgetreden. De werkgeverssubsidies, plaatsingsbudget, herplaatsingsbudget,
pakket op maat en voorzieningen werkplek zijn afgeschaft. Hiervoor in de plaats
is een (fiscale) premiekortingsregeling ingevoerd. Indien deze onvoldoende
blijkt kunnen werkgevers ook gebruik maken van de meerkostenregeling (ten
laste van het Reïntegratiefonds). Ondanks deze wijzigingen zijn er in
2002 toch nog nieuwe subsidies verstrekt als gevolg van achterstanden in de
verwerking van subsidieaanvragen. Plaatsingen en herplaatsingen, inclusief
eerder toegekende (her)plaatsingsbudgetten die in jaar 2002 doorlopen, leiden
voor 44 270 personen tot uitgaven in 2002, naast de 27 525 aanvragen
voor premiekorting. Dit heeft geleid tot aanzienlijk hogere
uitgaven (+ € 108 miljoen) voor instrumenten werkgevers dan oorspronkelijk
begroot voor het jaar 2002.Door een toename van het gebruik van voorzieningen voor arbeidsgehandicapten
zijn de subsidies aan arbeidsgehandicapten € 46 miljoen hoger dan
geraamd. Als gevolg van een hogere gemiddelde trajectprijs is € 18
miljoen meer besteed aan reïntegratietrajecten dan geraamd.De voorlopige resultaten van het contractjaar 2001 tot 1 oktober 2002
levert een plaatsingsresultaat van 25% op. Een groot deel van de trajecten
(52%) zijn nu nog lopend en een deel daarvan zal nog resulteren in een arbeidsinpassing.
Een plaatsingspercentage tussen de 30–35% lijkt realiseerbaar. Een algemene
toelichting op de uitvoeringskosten is vooraan hoofdstuk 7 opgenomen.3.4 GroeiparagraafSZW werkt momenteel aan het opstellen van prestatie-indicatoren ter beoordeling
van het beleid. In de periode tot 2005 geldt hiervoor een groeipad. De begroting
2004 zal al zoveel mogelijk prestatie-indicatoren bevatten die er toe dienen
het SZW-beleid zowel van te voren in te schatten als achteraf te evalueren.
Een voorbeeld van een indicator die het beleid beoordeelt is het in dit hoofdstuk
opgenomen plaatsingspercentage bij de reïntegratie.Premieartikel 4 Inkomensgarantie voor nabestaanden4.1 Algemene beleidsdoelstellingen1. Het garanderen van een inkomen op minimumniveau
aan alleenstaande nabestaanden, wezen, of ten behoeve van één
of meer halfwezenUitgangspunt van de Algemene nabestaandenwet (Anw) is dat recht op een
inkomensafhankelijke nabestaandenuitkering ontstaat, als van de nabestaande
niet kan worden verwacht dat deze zelfstandig in het onderhoud voorziet.4.2 Operationele doelstellingen1. Het verstrekken van een uitkering op minimumniveau
aan alleenstaande nabestaanden2. Het verstrekken van een uitkering van 20% van het
minimumloon ten behoeve van één of meer halfwezen aan nabestaanden/verzorgers3. Het verstrekken van een uitkering aan wezen4. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraudeOperationele doelstelling 1Het verstrekken van een uitkering op minimumniveau
aan alleenstaande nabestaandenEen nabestaandenuitkering wordt verstrekt aan de nabestaande met een kind
jonger dan 18 jaar, de arbeidsongeschikte nabestaande en aan de nabestaande
die voor 1 januari 1950 is geboren. Van laatstgenoemde categorie kan worden
gesteld, dat deze gezien zijn leeftijd geen reëel uitzicht heeft op een
plaats op de arbeidsmarkt.De Sociale Verzekeringsbank (SVb) keert de nabestaandenuitkering uit op
basis van de door SZW ontwikkelde wet- en regelgeving. SZW houdt toezicht
op een rechtmatige en doelmatige uitvoering door de SVb.Operationele doelstelling 2Het verstrekken van een uitkering van 20% van het minimumloon
ten behoeve van één of meer halfwezen aan nabestaanden/verzorgersVoor een halfwees, jonger dan 18 jaar, die niet tot het huishouden van
een ander behoort, bestaat recht op een inkomensonafhankelijke halfwezenuitkering.De Sociale Verzekeringsbank (SVb) keert de halfwezenuitkering uit op basis
van de door SZW ontwikkelde wet- en regelgeving. SZW houdt toezicht op een
rechtmatige en doelmatige uitvoering door de SVbOperationele doelstelling 3Het verstrekken van een uitkering aan wezenEen volle wees kan recht hebben op een inkomensonafhankelijke wezenuitkering.De Sociale Verzekeringsbank (SVb) keert de wezenuitkering uit op basis
van de door SZW ontwikkelde wet- en regelgeving. SZW houdt toezicht op een
rechtmatige en doelmatige uitvoering door de SVbOperationele doelstelling 4Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraudeSZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijke weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen.Tabel 4.1: Anw prestatiegegevens 19981999200020012002realisatie     interne/externe signalen voor alle volksverzekeringen1,21,20,91,30,9aantal onderzoeken per 10 000 uitkeringsjaren31,248,559,751,967,7aantal fraudegevallen per 10 000 uitkeringsjaren10,616,815,117,221,7aantal fraudegevallen/aantal onderzoeken34%35%25%33%32%gemiddeld geconstateerd fraudebedrag (x € 1)5 0887 6718 68910 99413 809aandeel processen verbaal in % fraudegevallen79%83%95%94%97%incassoratio69%72%98%97%pmBron: SVBBovenstaande indicatoren hebben betrekking op de gehele handhavingsketen
van preventie, controle, opsporing en afdoening.Er is een duidelijke trend waarneembaar in geconstateerde overtredingen,
waarbij fraude in het spel is en de gemiddelde bedragen die daarmee gemoeid
zijn. Het aantal onderzoeken is in 2002 fors toegenomen waarbij het aantal
(geconstateerde) fraudegevallen ook een flinke stijging te zien geeft. De
verhouding is vrijwel gelijk gebleven. Het gemiddelde schadebedrag is opnieuw
gestegen. Dit duidt erop dat met name zwaardere fraudegevallen aan het licht
zijn gekomen. Deze conclusie vloeit ook voort uit de stijging van het aantal
processen-verbaal. Fraudegevallen van een geringere omvang worden administratief
afgedaan. Van deze gevallen is alleen informatie beschikbaar over de afdoening.
In de begroting 2003 zijn deze gegevens over 2001 opgenomen, gegevens over
2002 zijn nog niet beschikbaar.Het jaar 2002 was voor de Anw een beleidsarm jaar. Enerzijds had dit te
maken met een tweevoudige val van het kabinet en anderzijds is dit het gevolg
van de positieve resultaten van evaluatieonderzoek 2000/2001 van de Anw, die
geen aanleiding gaven tot wijziging van de wet.4.3 Budgettaire gevolgen van het beleidPremieartikel 4. Inkomensgarantie
aan nabestaanden (ANW) RealisatieOntwerp begrotingVerschil 200020012002200220021. Uitgaven (x € 1 mln)     • Uitkeringslasten1 5001 5131 5291 51811• uitvoeringskosten27,727,531,826,25,6      2. Volume (x 1 000 uitkeringsjaren)1391351301311Ingang recht voor 1 juli 1996     Aantal uitkeringsrechtigden968474740• Vrouwelijke nabestaanden857465650w.v. nabestaanden- + halfwezenuitkering87660w.v. alleen nabestaandenuitkering766860600• Mannelijke nabestaanden1110880w.v. nabestaanden- + halfwezenuitkering21110w.v. alleen nabestaandenuitkering98770      Ingang recht na 1 juli 1996     Aantal uitkeringsrechtigden414955550• Vrouwelijke nabestaanden364248480w.v. nabestaanden- + halfwezenuitkering56781w.v. alleen nabestaandenuitkering283336360w.v. alleen halfwezenuitkering34440• Mannelijke nabestaanden56770w.v. nabestaanden- + halfwezenuitkering11110w.v. alleen nabestaandenuitkering12220w.v. alleen halfwezenuitkering34440      Wezenuitkeringen22220      Totaal aantal uitkeringsgerechtigden (x 1 000 personen)1711661591601      4. Doelmatigheid     • Uitvoeringskosten per uitkeringsjaar (x € 1)16216620016436• Uitvoeringskosten in % van de uitkeringslasten2%2%2%2% • Gemiddelde uitkering (uitkeringslasten per uitkeringsjaar
x € 1)10 79111 20711 76211 588174Bron: SVB, SZW.De uitkeringslasten in 2002 zijn gestegen met € 11 miljoen ten
opzichte van de ontwerpbegroting, dit is een afwijking van 0,7% ten opzichte
van de totale uitkeringslasten. De toename in de uitkeringslasten is te verklaren
uit het feit dat bij het maken van de ramingen ten tijde van de ontwerpbegroting
een iets ander uitgangspunt is gehanteerd dan bij de realisaties 2002. De
uitkeringslasten bij de Anw zijn het produkt van drie factoren: het aantal
nabestaanden, de hoogte van de Anw-uitkering en de kortingsfactor, dat wil
zeggen de mate van korting op een Anw-uitkering als gevolg van de inkomenstoets.
Het effect van de inkomenstoets werd bij de ramingen lager ingeschat dan bij
de realisaties, waardoor de uitkeringslasten ook lager werden ingeschat. Bij
de realisaties 2002 blijkt dit effect iets groter te zijn, waardoor de uitkeringslasten
opwaarts zijn bijgesteld. Dit leidt tot € 11 miljoen hogere uitkeringslasten
dan geraamd. Uit de tabel blijkt ook dat als gevolg hiervan de gemiddelde
uitkering € 174 hoger ligt dan in de ontwerpbegroting 2002. De gemiddelde
uitkering in 2002 bedraagt daarmee € 11 762.De toename in de uitvoeringskosten is het gevolg van een herverdeling
onder de SVB-fondsen, waarbij er relatief meer uitvoeringskosten zijn toegerekend
aan de uitvoering van de Anw. Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten
is vooraan hoofdstuk 7 opgenomen.4.4 GroeiparagraafIn het rapport van de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) «De sociale
verzekeringen in 2001» constateert IWI dat de uitvoering van de Anw
niet aan de gestelde rechtmatigheideis voldoet. De SVb heeft aangegeven hard
te werken aan het verhogen van de kwaliteit van de productie. Over het tweede
kwartaal van 2002 is reeds een geringe verbetering te constateren van de kwaliteit
in het algemeen, alsmede van de rechtmatigheid en tijdigheid van de Anw. Belangrijk
onderwerp in dit kader betreft de achterstanden in de werkvoorraden. Samen
met de SVB wordt deze problematiek verder verkend en worden aanvullende activiteiten
opgestart.Premieartikel 5 Inkomensgarantie bij ouderdom5.1 Algemene beleidsdoelstellingenHet garanderen van een ouderdomspensioen op minimumniveau
voor personen van 65 jaar en ouder.Op grond van de Algemene Ouderdomswet (AOW), die het karakter heeft van
een opbouwverzekering, bestaat recht op ouderdomspensioen voor degene die
verzekerd is geweest. De wet gaat uit van een 50-jarige verzekeringsduur,
namelijk van het 15e tot het 65e jaar. Voor ieder in
dat tijdvak gelegen jaar, waarover men niet verzekerd is geweest, wordt een
korting op het ouderdomspensioen toegepast van 2%.5.2 Operationele doelstellingen1. Het verstrekken van een AOW-pensioen op minimumniveau
op basis van het aantal verzekerde jaren aan personen van 65 jaar en ouder2. Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan
het licht brengen en afhandelen van gepleegde fraudeOperationele doelstelling 1Het verstrekken van een AOW-pensioen op minimumniveau
op basis van het aantal verzekerde jaren aan personen van 65 jaar en ouderVoor de invoering van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de
AOW was het mogelijk dat de verzekeringspositie van de gehuwde vrouw werd
bepaald door die van haar echtgenoot. Ingeval van grensarbeid kon het zo voorkomen,
dat een vrouw, ondanks haar ingezetenschap in Nederland, niet AOW-verzekerd
was, omdat haar man -in verband met zijn werk in het buitenland- niet verzekerd
was. Als gevolg hiervan werden vrouwen nu bij het bereiken van de pensioengerechtigde
leeftijd geconfronteerd met een korting op hun AOW-pensioen in verband met
niet-verzekerde jaren tussen 1 januari 1957 en 1 april 1985. Zoals in de ontwerpbegroting
2003 aangegeven, is op aandringen van de Tweede Kamer een wetsvoorstel tot
wijziging van de AOW- totstandgekomen, dat in december 2002 door de Eerste
Kamer is aanvaard. Op grond van deze wet wordt het ontstane AOW-gat met terugwerkende
kracht vanaf 1 januari 2002 gedicht.Operationele doelstelling 2Het zoveel mogelijk voorkomen van fraude en aan het
licht brengen en afhandelen van gepleegde fraudeSZW richt zich op handhaving van de regelgeving waarbij misbruik en oneigenlijk
gebruik moet worden voorkomen. Het voorkomen van overtredingen en fraude (preventie)
is de primaire doelstelling. Daartoe worden controlemiddelen ingezet, vindt
opsporing plaats en worden overtredingen en fraude afgedaan door middel van
sanctie-oplegging (boetes en gehele of gedeeltelijk weigering van de uitkering)
en terug- en invordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen.Tabel 5.1: Handhaving AOW 19981999200020012002interne/externe signalen voor alle volksverzekeringen1,21,20,91,30,9aantal onderzoeken per 10 000 uitkeringsjaren2,72,52,92,23,3aantal fraudegevallen per 10 000 uitkeringsjaren0,90,70,60,50,6aantal fraudegevallen/aantal onderzoeken33%27%22%21%19%gemiddeld geconstateerd fraudebedrag (x € 1)6 5926 1418 6448 47810 181aandeel processen verbaal in % fraudegevallen86%74%91%94%89%incassoratio98%98%98%97%pmBron: SVB.Bovenstaande indicatoren hebben betrekking op de gehele handhavingsketen
van preventie, controle, opsporing en afdoeningEr is een duidelijke trend waarneembaar in geconstateerde overtredingen,
waarbij fraude in het spel is en de gemiddelde bedragen die daarmee gemoeid
zijn. Het aantal onderzoeken is in 2002 flink toegenomen en bij het aantal
(geconstateerde) fraudegevallen is een stijging te zien. Relatief gezien is
het aantal fraudegevallen ten opzichte van het aantal onderzoeken met 2 procentpunten
gedaald. Het gemiddelde schadebedrag is fors gestegen. Dit duidt erop dat
met name zwaardere fraudegevallen aan het licht zijn gekomen.Fraudegevallen van een geringere omvang worden administratief afgedaan.
Van deze gevallen is alleen informatie beschikbaar over de afdoening. In de
begroting 2003 zijn deze gegevens over 2001 opgenomen, gegevens over 2002
zijn nog niet beschikbaar.5.3 Budgettaire gevolgen van het beleidPremieartikel 5. Inkomensgarantie
bij ouderdom (AOW) RealisatieOntwerp begrotingVerschil 200020012002200220021. Uitgaven (x € 1 mln)     • Uitkeringslasten19 09920 28321 38921 32663• Uitvoeringskosten104,8104,5102,8106,6– 3,8      2. Volume (x 1 000 uitkeringsjaren)     • Aantal uitkeringen (jaargemiddelde)     90% uitkering0,20,20,20,2070% uitkering9709679679661w.v. partner <65 jaar201511110w.v. overigen951953956954250% uitkering1 2221 2451 2691 272– 3w.v. partner <65 jaar1771821861842w.v. Overigen1 0451 0631 0831 089– 6Totaal2 1922 2132 2372 238– 1      3. Aantal uitkeringsrechtigden (x 1 000 personen)2 3202 3502 3842 3822      4. Korting op AOW-uitkering i.v.m. niet verzekerde jaren     • Aantal personen met korting2672853053014• Gemiddelde korting47,9%48,3%48,5%48,0%0,5%      5. Hoogte gemiddelde uitkering (x € 1)8 7139 1669 5649 51945      6. Uitvoeringskosten     • Per jaaruitkering48474648– 2• In % van de uitkeringslasten0,5%0,5%0,5%0,5% Bron: SZWbewerking van Svb cijfers.Het aantal personen met AOW-pensioen neemt elk jaar fors toe, ook in het
jaar 2002. Deze toename is te verklaren vanuit verschillende demografische
factoren, die resulteren in een toename van circa 35 000 uitkeringen
in 2002.De hoogte van de uitkeringslasten 2002 valt € 63 miljoen hoger
uit dan begroot in de begroting 2002. Dit is een verschil van slechts 0,3%.
Deze hogere lasten zijn voor het overgrote deel toe te schrijven aan een zogenaamd
samenstellingseffect. Er zijn namelijk iets meer «70% uitkeringen»
dan begroot verstrekt en iets minder «50% uitkeringen», relatief
dus iets meer duurdere uitkeringen en iets minder goedkope uitkeringen dan
begroot. Dit verklaart grotendeels de (relatief kleine) toename van de lasten,
terwijl het totale volume vrijwel gelijk is aan het begrote volume en ook
het prijseffect, het verschil tussen de begrote en de gerealiseerde uitkeringshoogte,
miniem is.De toename van de lasten resulteert, bij een vrijwel gelijkblijvend volume,
natuurlijk ook in een hogere gemiddelde uitkeringKortom, in dit jaarverslag
zijn voor de AOW weinig verschillen waar te nemen ten opzichte van de begroting
2002. Er is slechts een klein samenstellingseffect.UitvoeringskostenBijstelling van de uitvoeringskosten heeft plaatsgevonden ten gevolge
van loon/prijsmutatie, wijziging van de interne verdeelsleutels van de SVB
en budgetoverschrijding ten gevolge van correctie met betrekking
tot de huuropbrengst. Een algemene toelichting op de uitvoeringskosten is
vooraan hoofdstuk 7 opgenomen.5.4 GroeiparagraafGedurende het jaar 2002 hebben zich op het gebied van de AOW geen andere
wetswijzigingen dan het vooromschreven dichten van het AOW-gat voor grensarbeiders,
voorgedaan.8. MEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERINGHet is de eerste keer dat in het departementaal jaarverslag een mededeling
over de bedrijfsvoering wordt opgenomen. Met de mededeling wordt aangegeven
of de processen (primaire en ondersteunende) dusdanig zijn georganiseerd én
feitelijk plaatsvinden, dat zij een optimale bijdrage leveren aan het realiseren
van de beleidsdoelstellingen.Over het begrotingsjaar 2004 dient een volledige mededeling over de bedrijfsvoering
door de minister worden afgegeven. Tot die tijd is er sprake van een groeitraject.
Voor het jaarverslag 2002 geldt een tot financieel en materieel beheer beperkte
mededeling over de bedrijfsvoering.Mededeling over de bedrijfsvoeringMinisterie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidJaar 2002De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verklaart hierbij als
volgt.In het verslagjaar is, uitgaande van de baseline financieel en materieel
beheer, op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan het financieel beheer,
materieel beheer en de daartoe bijgehouden administraties bij het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Een en ander heeft in het verslagjaar geresulteerd in beheerste bedrijfsprocessen.Een aantal punten van aandacht ten aanzien van het financieel en materieel
beheer is naar voren gekomen waarbij de volgende verbeteracties zijn (worden)
gestart:1. In 2002 is het departement gereorganiseerd en is een nieuw besturingsmodel
geïmplementeerd. De nog bestaande aanloopproblemen bij nieuwe organisatie-onderdelen
zullen in 2003 worden opgelost. Hierbij wordt met name aandacht besteed aan
het beheer en de bewaking van budgetten.2. Ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van subsidie-regelgeving
zal extra aandacht worden besteed aan de voorlichting van aanvragers van subsidieprojecten,
aan het beheer van deze regelingen en aan de informatiesystemen. Daarbij zal
met name aandacht worden besteed aan de subsidieregelingen en de externe accountantscontrole
waar vooral kleine, private partijen gebruik van maken.3. De inventarisadministratie voldoet nog niet aan de eisen. In 2002 is
gestart met een nieuw geautomatiseerde inventarisadministratie. Door aanloopproblemen
met het nieuwe informatiesysteem en de verhuizingen binnen het ministerie
als gevolg van de verbouwing en reorganisatie van het departement, is de inventarisadministratie
nog niet op orde. In 2003 zal de inventarisadministratie op orde worden gebracht.4. De zeven stappen in het actieplan Professioneel Inkopen en Aanbesteden
zijn door SZW nog niet volledig doorlopen. Per ultimo 2003 zal het actieplan
volledig zijn uitgevoerd.9. TOEZICHTSRELATIESToezicht op zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen
met een wettelijke taakIn de Wet SUWI, die ingaande 2002 van kracht is, is ervoor gekozen om
de toezichtsfunctie te positioneren als een aparte entiteit – de Inspectie
Werk en Inkomen – binnen het ministerie van SZW. Het toezicht fungeert
onder volledige ministeriële verantwoordelijkheid. Van belang is dat
het toezicht onafhankelijk is ten opzichte van het beleid en de uitvoering,
zodat toezichtbevindingen niet worden beïnvloed door politiek-bestuurlijke
afwegingen. Uit de Wet SUWI volgt dat:– de minister niet treedt in de toezichtsbevindingen van de Inspectie;– de toezichtsbevindingen openbaar zullen zijn, zodat het parlement
en andere belanghebbenden ongeclausuleerd kennis kunnen nemen van de toezichtbevindingen;– het meerjarenplan, het jaarplan, het jaarverslag, het verslag
met betrekking tot de discriminatiecode en alle door de Inspectie relevant
geachte rapportages door de Minister worden verzonden aan het parlement.Het toezicht formuleert geen eigen normen, maar baseert zich op de normen
die de wetgever in wetgeving heeft vastgelegd en de nadere regelgeving die
op basis daarvan door de Kroon (AMvB's), minister (ministeriële regelingen)
of verantwoordelijke uitvoeringsorganisaties (beleidsregels binnen de hun
gegeven bevoegdheid binnen de kaders van wet- en regelgeving) wordt getroffen.
Dit is – samen met het jaarplan van de zelfstandige bestuursorganen,
zodra dit door de minister is goedgekeurd – het normenkader, dat door
de Minister desgewenst nader kan worden ingevuld indien de normering uit oogpunt
van beleid of toezicht nadere concretisering behoeft. Ook bestuurlijke afspraken,
zoals het uit 2000 daterende «minderhedenconvenant», dat eind
2002 expireert kunnen het van rechtswege geldende normenkader nader inkleuren.9.1 Inspectie Werk en InkomenDe Inspectie Werk en Inkomen (IWI) is belast met de volgende wettelijke
taken:– Het toezicht op de rechtmatigheid en doelmatigheid, waaronder
begrepen de doeltreffendheid, van de uitvoering van de bij of krachtens SUWI
of enig andere wet aan de Centrale organisatie voor Werk en Inkomen (CWI),
de Raad voor Werk en Inkomen (RWI), het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV), de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het Inlichtingenbureau (IB) opgedragen
taken;– Het toezicht op de rechtmatigheid en doeltreffendheid van de uitvoering
van de taken opgedragen aan gemeenten bij en krachtens de Algemene bijstandswet
of enige andere wet die in medebewind met de minister van SZW wordt uitgevoerd;– Het toezicht op de rechtmatigheid en doelmatigheid, waaronder
begrepen doeltreffendheid, van de wijze waarop CWI, UWV en de SVB met elkaar
en met gemeenten bij de uitvoering van de aan hen opgedragen taken samenwerken;– Het verrichten van andere bij of krachtens een wet aan IWI opgedragen
taken. Zo houdt IWI namens de minister eveneens toezicht op het College voor
de Toelating van de Bestrijdingsmiddelen en certificerende en
keurende instanties op het terrein van arbeidsomstandigheden. Ook voert IWI
enkele toezichtwerkzaamheden uit voor het College van zorgverzekeringen1.Het toezicht leidt tot een oordeel of en in welke mate het uitvoeringsorgaan
de beleidsdoelstellingen heeft bereikt en tracht verklaringen te geven als
dat niet het geval is. Op basis van deze oordelen kunnen de verantwoordelijke
partijen (bewindslieden en uitvoeringsinstanties) maatregelen treffen. Toezichtoordelen
richten zich dus niet alleen op de uitvoeringsinstanties maar leveren ook
een bijdrage aan de stuurfunctie.9.2 Doel en missie IWIDe toezichthouder houdt op onafhankelijke wijze toezicht op de uitvoering.
Het toezicht is organisatorisch en inhoudelijk duidelijk gescheiden van het
beleid, de sturing en de uitvoering. Het toezicht is echter zodanig ingericht
dat de minister hiervoor wel verantwoordelijkheid draagt. De minister verantwoordt
zich aan het parlement over de werking van het beleid, de uitvoering en het
toezicht.IWI wil zich ontwikkelen tot een onafhankelijke, professionele publieke
dienst met oog voor de wensen die leven in de samenleving. Dit betekent dat
IWI een systematisch toezichtbeleid ontwikkelt, dat de resultaten daarvan
openbaar zijn en dat er ruimte is om verbeteringen in de uitvoering en het
beleid te signaleren.De missie van IWI luidt:De Inspectie Werk en Inkomen houdt onafhankelijk toezicht
op de uitvoering van beleid Werk en Inkomen. De inzichten en oordelen van
IWI betreffen de bereiking van publieke doelen en de besteding van publieke
middelen door de uitvoering, zijn zo actueel mogelijk en worden publiek gemaakt
in openbare rapporten. IWI draagt hierdoor bij aan de kwaliteit van uitvoering
en beleid en bevordert zodoende het vertrouwen van burgers in uitvoering,
beleid en toezicht.Onafhankelijk zijn, houdt in dat de Inspecteur-Generaal (IG) zelf het
jaarplan van de Inspectie vaststelt na overleg met de Minister. De IG houdt
daarbij rekening met de wensen en opvattingen van de uitvoering en andere
belanghebbenden, maar IWI formuleert en publiceert haar bevindingen en oordelen
onversneden. Over de uitvoering van haar jaarplan legt de Inspectie in een
eigen jaarverslag verantwoording af. In dit jaarverslag geeft IWI de hoofdlijn
van haar verslag aan.Voor de uitvoering van de sociale zekerheid worden publieke gelden ingezet.
Het is een kerntaak van IWI om te beoordelen of de uitvoerende instanties
deze publieke gelden juist en gericht (in overeenstemming met de wet) besteden
en in hoeverre zij de publieke doelen realiseren en/of bevorderen.Goed toezicht is zorgvuldig, deskundig, van hoge kwaliteit en betrouwbaar.
De samenleving is gediend met een transparante en goede toezichthouder die
zich op de juiste zaken richt en haar bevindingen publiekelijk presenteert.
IWI draagt zo bij aan het vertrouwen van burgers dat de overheid bereid is
zichzelf op het beleidsterrein werk in inkomen kritisch te bekijken.9.3 Toezichtbeleid IWIDe uitvoeringsorganen zijn zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van
de uitvoering en de verantwoording daarover. Zij verantwoorden zich (althans
op termijn) integraal aan de minister over de prestaties van de organisatie
in termen van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid. IWI beoordeelt
deze verantwoording. Daarnaast verricht zij zelf onderzoek, gebaseerd op risicoanalyse.
Op basis van beide onderzoeksvormen komt de inspectie tot oordelen, die de
basis zijn voor signalen aan de bewindspersonen en de uitvoerende instanties.
IWI gaat dus enerzijds systeemgericht te werk volgens de zogenaamde controle-op-controle
methode/single audit. Anderzijds verricht IWI indien gewenst al dan niet gegevensgericht
onderzoek (onder andere thematische onderzoeken).IWI streeft ernaar om met gezaghebbende oordelen de waarborging van de
kwaliteit en de verantwoording in de sector te stimuleren. Signalen van IWI
zijn gericht op verbetering van de uitvoering binnen het stelsel van werk
en inkomen.Het toezicht is in zijn benadering, werkwijze en presentatie zoveel mogelijk
uniform, maar gedifferentieerd waar nodig. Voor het toezicht geldt het beginsel
van proportionaliteit: de vorm en intensiteit ervan is afhankelijk van de
kwaliteit van (de verantwoording door) de uitvoeringsorganisaties.IWI werkt aan de hand van een instrumentarium dat haar activiteiten transparant
maakt en de uitkomsten van onderzoek objectiveert. Om aan haar positie en
rol nadere invulling te geven, ontwikkelt IWI toezichtbeleid. Dit maakt aan
zowel de uitvoerende instanties als aan de bewindspersonen duidelijk hoe IWI
wil opereren en welke doelen zij daarbij nastreeft. IWI heeft haar toezichtbeleid
in een nota vastgelegd (vastgesteld d.d. 13 december 2002). In 2003 zal IWI
deze nota bespreken met haar directe ketenpartners en onder toezichtstaande
instanties.De criteria en wettelijke normen waaraan IWI de uitvoering toetst, worden
vastgelegd in zogenoemde toezichtkaders. IWI beschouwt deze als een gegeven;
IWI ontwikkelt zelf geen normen. IWI leidt haar toetsingskaders af van deze
toezichtskaders.9.4 Producten jaarplan IWI 2002Onderstaand overzicht van producten is ontleend aan het jaarplan IWI 2002.
Achtereenvolgens is een opsomming opgenomen van de producten die IWI geleverd
heeft (9.4.1), de producten die IWI in aanvulling op het jaarplan heeft uitgebracht
(9.4.2), de producten waarvan IWI de publicatie heeft uitgesteld tot 2003
(9.4.3) en, tot slot, de producten waarvan IWI heeft afgezien of waarvan IWI
vanwege de actualiteit de strekking heeft gewijzigd (9.4.4).9.4.1 Geleverde productenDe producten van IWI die in 2002 zijn uitgebracht kunnen in drie categorieën
worden opgedeeld. Dit betreffen:a. de plannen, rapporten en stukken die betrekking hebben op het functioneren
van de Inspectie zelve,b. de rapporten over de kwaliteit van de uitvoering door de uitvoerende
instanties enc. de rapportages die IWI uitbrengt naar aanleiding van de toetsen op eventuele knelpunten die voorgenomen wet- en regelgeving zou bevatten
voor de uitvoering van het toezicht (de zgn. toezichtbaarheidstoetsen).Ad a) Plannen, rapporten en stukken over de verrichtingen van IWI zelf:– Jaarrekening Ctsv 2001– Jaarplan IWI 2002.– Diverse Protocollen SZW -IWI.– Jaarverslag toezicht Gemeenten en Zelfstandige Bestuursorganen
2001.– Meerjarenplan IWI 2002–2005 en Jaarplan 2003.Ad b) Rapporten over de kwaliteit van de uitvoering door de uitvoerende
instantiesOver diverse thema's, betreffende de kwaliteit van de uitvoering:– Rapportage gegevensbeheer 2000.– Geschikt of Ongeschikt: Rapportage over de rol arbeidsdeskundige
bij de WAO-claimbeoordeling.– Handhavingsplan IWI 2002–2003.– Alles op tafel: De samenwerking tussen opsporingsdiensten voor
de sociale verzekeringen en het Openbaar Ministerie .– Vormgeving van cliëntenparticipatie: een tussenbalans.Over de uitvoering door gemeenten, c.a.:– Voortgangsrapportage verscherpt toezicht Amsterdam.– Implementatie wet Suwi bij gemeenten. Tweede onderzoek naar de
gemeentelijke voorbereidingen op de nieuwe Structuur Werk en Inkomen.– Vrijlatingsbepalingen en premiebeleid. Een onderzoek naar de verordeningen
inzake vrijlatingsbepalingen en premiebeleid van vijftig gemeenten.– Rapportages over de landelijke uitvoering van de wetten ABW, IOAW,
IOAZ, WIW, WSW, ID-banen etc.– Rapportage uitvoering Algemene Bijstandswet door de gemeente Almelo.– Rapportage verbetertraject Rotterdam.– De uitvoering van de Algemene bijstandswet door de gemeente Haarlem.– Rechtmatigheidsverklaring Wsw -besparingen 2001.– Gemeentelijk ontheffingenbeleid. Onderzoek naar de uitvoeringspraktijk
van gemeenten rond het verlenen van ontheffingen van arbeidsverplichtingen
aan bijstandgerechtigden.– Tijdige vaststellingen Abw c.a. 2000.– Debiteuren in de Algemene Bijstands Wet. Een onderzoek naar de
gemeentelijke uitvoering.– Toetreding Sociale Werkvoorzieningbedrijven tot de reïntegratiemarkt.Over de uitvoering door zelfstandige bestuursorganen:– Uitvoering werknemersverzekeringen: Stand van zaken Rechtmatigheid
1e halfjaar 2001.– Afhandeling openstaande posten UWV GAK.– Eindrapportage Invoering van de euro bij uitvoeringsorganisaties
sociale verzekeringen.– Rapportage validatie-onderzoek 2001.– Financiële scheiding publiek privaat bij uitvoeringsinstellingen:
zesde vervolgrapportage ontvlechting .– De sociale verzekeringen in 2001.– Oordeel over begroting 2003 en jaarrekening 2001 van de SER– Rechtmatigheidsverklaring ontvangsten betreffende de premies Ziekenfondswet
2001.– CWI en ontslagzaken. De toets aan de herplaatsingsverplichting
van werkgevers bij ontslagvergunning voor oudere werknemers.– De Sociale Verzekeringsbank in verandering. Tussenrapportage over
de voortgang van de reorganisatie van het hoofdkantoor en de veranderingen
in het systeem van sturing en beheersing.– Rechtmatigheidsverklaring AWBZ geldstromen en uitvoeringskosten
2001.– De praktijk van het aanbesteden. Een onderzoek naar de uitvoering
van de aanbestedingsprocedure reïntegratiecontracten 2002.Ad c) IWI heeft in 2002 de volgende toezichtbaarheidstoetsen uitgebracht:– Maatregelenbesluit Sociale Verzekeringen.– Wetsvoorstel langdurend zorgverlof.– Circlulaire aanbesteden reïntegratieactiviteiten door gemeenten.– Beroep bij niet tijdig beslissen.– Verzamelwet sociale verzekeringen 2002.– Aanvullende inkomensondersteuning.– Boetebesluit sociale verzekeringswetten.– Regeling uitvoering en financiering WIW.– Wetsvoorstel feitelijk arbeidsverleden WW, tweetal besluiten m.b.t
voorgenomen wijzigingen Pemba.– Voorstel beleidsregels subsidie WIW 2002.– Wetvoorstel verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte.– Concept besluit tot wijziging van Besluit starterskrediet arbeidsgehandicapten.– Concept circulaire aanbesteding reïntegratieactiviteiten
door gemeenten.– Concept-Regeling vrijstelling verplichtingen Abw, Ioaw en Ioaz.– Voorstel tot Wet en de Memorie van Toelichting betreffende de
Wet Werk en Bijstand.– De regeling tot aanpassing van de Regeling uitvoering en financiering
Wet inschakeling werkzoekenden (Ruf).– Beleidsregels financieel maatregelenbeleid Abw, IOAW en IOAZ.– Concept-Besluit tot wijziging van het Besluit SUWI.– Concept-besluit tot wijziging van het Reïntegratieinstrumentenbesluit
Wet REA.9.4.2 Producten uitgebracht, in aanvulling op het jaarplanIn aanvulling op het Jaarplan 2002 heeft IWI de volgende producten geleverd:Over de uitvoering door gemeenten, c.a.:– De inschakeling van een private partij bij de uitvoering van de
Algemene bijstandswet door de gemeente Maarssen.– Rapportage over de problemen in de samenwerkingsrelatie GSD en
CWI te Dordrecht.– Bijzondere bijstand in geval van detentie. Onderzoek naar beleid
en uitvoering van gemeenten in 2001.Over de uitvoering door zelfstandige bestuursorganen:– IWI-commentaar op quick-scan nulmeting UWV (MEY).– Cwintake: Onderzoek naar de beëindiging van het CWI-automatiseringsproject.– Het functioneren van de samenloopapplicatie. Inventariserend onderzoek
naar de betrouwbaarheid van de samenloopapplicatie van het Inlichtingenbureau
medio 2002.– Betrouwbaarheid samenloopapplicatie Inlichtingenbureau (IB) een
vervolgrapportage.– Onderzoek bij Liftinstituut.9.4.3 Uitgestelde productenIWI heeft de volgende producten uit het Jaarplan 2002 doorgeschoven naar
2003:Over diverse thema's, betreffende de kwaliteit van de uitvoering:– Landelijke rapportage en oordeel inzake de aanpak M&O, inbreng
in integrale departementale handhavingsrapportage.– Beschrijving van de werking van de ketens van werk en inkomen.– Rapportage investeringen in de uitvoeringskosten en terugverdieneffecten
in de uitkeringslasten.– Aansturing verzekeringsartsen door managers.– Reïntegratie bij de eigen werkgever (poortwachtersfunctie).– Selectie clienten en Rib's.– Landelijke rapportage afhandeling belastingsignalen 2002.Over de uitvoering door gemeenten, c.a.:– Quick scan van de uitvoering van de Abw door de Nederlandse gemeenten
in 2001.– Rapportage inzichtelijkheid van bestemming van gelden uit het
Wiw-scholings- en activeringsbudget.– Rapportage toepassing privacykader en richtlijnen gemeentelijke
sociale diensten.– Rapportage over kwaliteit proces indicatiestelling (poortwachter)
WSW.– Rapportage over zorgvuldige uitvoering WSW: wordt meegenomen in
Uitlijning toezicht WsW.– Gemeentebarometer 2002.– Rapportages ontwikkeltraject Reïntegratie gemeenten:• Aanbestedingsprocedure inkoop;• Volledig sluitende aanpak zittend en nieuw bestand;• Zorgplicht reïntegratie arbeidsgehandicapten.Over de uitvoering door zelfstandige bestuursorganen:– Toezicht op ICT-SVB– Rapportage functioneren CWI en samenwerking met backoffice.– Oordeel PVK.De meeste van deze rapportages werden doorgeschoven naar 2003 in verband
met capaciteitstekort bij IWI. IWI heeft te kampen met een groot aantal vacatures,
die zich minder snel lieten vervullen dan gewenst. In de loop van het jaar
bleek vervulling van de vacatureruimte minder wenselijk, gezien de omvang
van de bezuinigingstaakstelling waarmee IWI, onder andere als gevolg van het
Strategisch Akkoord, geconfronteerd werd. Deze omstandigheden hebben IWI genoopt
tot herziening van de prioriteiten in de uitvoering van het jaarplan.9.4.4 Gewijzigde of niet geleverde productenIWI heeft haar programma gewijzigd ten opzichte van het jaarplan 2002
op de volgende onderwerpen:– Werking CBBS. IWI volgt de ontwikkelingen rond het claimbeoordelings-
en borgingssysteem, maar brengt geen aparte rapportage uit.– Onderzoek Arbeidsgehandicaptentoets: Dit onderzoek is uitgesteld
totdat er meer duidelijkheid is over de uitwerking van het kabinetsbeleid.– Het oordeel over de informatievoorziening door het Lisv en de
SVB wordt vervangen door een actueler oordeel over de informatievoorziening
door de ZBO's en zal in 2003 uitgebracht worden.IWI heeft de volgende producten die in het jaarplan 2002 werden aangekondigd,
niet geleverd:– Kwaliteit fraudebestrijding en samenwerking tussen de ketenorganisatie.
De rapportage is geschrapt omdat het onderwerp lagere prioriteit heeft gekregen
door «CWIntake». IWI zal de risicoanalyse op het gebied van uitkeringsintakes
wel uitvoeren.– Maatwerk voor alleenstaande ouders met jonge kinderen. De Algemene
Rekenkamer brengt reeds een rapport uit over dit onderwerp.– Deelrapportage debiteuren 2002: Deze activiteit is niet uitgevoerd,
om capaciteit vrij te spelen voor verplicht te leveren producten.9.5 Jaarverslag IWIOp grond van artikel 38 lid 2 van de wet Suwi stelt IWI jaarlijks voor
1 mei een jaarverslag op over de uitkomsten van de toezichtwerkzaamheden in
het afgelopen kalenderjaar. Dit jaarverslag dient een integrale rapportage
te bevatten van de bevindingen over de rechtmatigheid en doelmatigheid van
de uitvoering door de uitvoerende instanties, alsmede van de wijze waarop
deze samenwerken. Het verslag dient voorts de daaraan door de Inspectie verbonden
conclusies ten aanzien van de werking van het stelsel te bevatten (artikel
4 Besluit taakuitoefening Inspectie Werk en Inkomen). Bedoeld jaarverslag
wordt parallel aan dit document ter kennis gebracht van beide Kamers der Staten-Generaal.Voor een inhoudelijke bespiegeling op de bevindingen van IWI over de kwaliteit
van de uitvoering van de sociale zekerheid in 2002 en de wijze waarop IWI
met de bevindingen is omgegaan, wordt derhalve kortheidshalve verwezen naar
het jaarverslag van de Inspectie werk en inkomen.C. JAARREKENING10. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT (JAARVERSLAG)10.1 Departementale verantwoordingsstaat van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid  (1)(2)(3)=(2)–(1) OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting  verplich-tingenuitgavenontvang-stenverplich-tingenuitgavenontvang-stenverplich-tingenuitgavenontvang-sten Totaal-Generaal 19 489 739517 582 20 246 275588 271 756 53670 689            Beleidsartikelen         1Basisdienstverlening
werk en inkomen252 819252 8190435 636435 6130182 817182 794 2Stim. en kwaliteitsbevordering
arbeidsaanbod1 408 4291 371 52638 2991 732 1371 287 51740 673323 708– 84 0092 3743Aanvullende werkgelegenheid1 054 4861 054 48601 925 250986 62726 330870 764– 67 85926 3304Aangepast en begeleid
werken1 974 2101 974 936394 7892 144 3072 076 279435 402170 097101 34340 6135Algemene inkomensgarantie
op minimumniveau4 537 6234 537 63679 4124 790 8664 636 28027 902253 24398 644– 51 5106Inkomensgarantie voor
jonggehandicapten1 459 4471 459 44701 469 0421 469 0426 6559 5959 5956 6557Inkomensaanvulling herkeurde
arbeidsongeschikten7 5567 55606 9706 9700– 586– 58608Tijdelijke inkomensgararantie
kunstenaars47 24847 248053 85853 8584 2416 6106 6104 2419Tegemoetkoming in de
kosten van kinderen3 154 4993 154 4992723 218 3433 218 3433 17463 84463 8442 90210Maatschappelijke participatie
gehandicapten64 80963 9010000– 64 809– 63 901011Bevorderen van mogelijkheden
om arbeid en zorg te combineren5 8415 8410161 703153 3584155 862147 517412Coördinatie emancipatiebeleid12 45919 050010 59116 152145– 1 868– 2 98914513Verbetering arbeidsomstandigheden94 61790 7844 08472 89570 3134 979– 21 722– 20 47189514Tegemoetkoming asbestslachtoffers4 1864 18601 9701 9670– 2 216– 2 219015Rijksbijdragen sociale
fondsen2 760 1232 760 12302 732 0372 712 13719 701– 28 086– 47 98619 70116Rijksbijdragen spaarfonds
AOW2 405 2562 405 25602 405 0732 405 0730– 183– 183017Structuur uitvoeringsorganisatie
Werk en Inkomen34 49834 4980460 488456 40410 128425 990421 90610 128            Niet-beleidsartikelen         97Aflopende regelingen16880307971 0321 3216292291 32198Algemeen213 408242 852726228 402259 3107 61614 99416 4586 89099Nominaal en onvoorzien2 2922 2920000– 2 292– 2 292010.2 De samenvattende verantwoordingsstaat 2002 van de
baten-lastendiensten vanhet ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(XV) (1)(2)(3)+(2)–(1)Omschrijving x € 1 000Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschik realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begrotingAgentschap SZW   Totale baten20 23919 463– 776Totale lasten20 23919 463– 776Saldo van baten en lasten000    Totale kapitaalontvangsten20 23922 9432 704Totale kapitaaluitgaven0157157    Inspectie Werk en Inkomen   Totale baten35 89336 704811Totale lasten35 89335 050– 843Saldo van baten en lasten01 6541 654    Totale kapitaalontvangsten000Totale kaptiaaluitgaven31691– 22511. FINANCIËLE TOELICHTING BIJ DE VERANTWOORDINGSSTATEN11.1 Financiële toelichting bij de beleidsartikelenIn de financiële toelichting bij de beleidsartikelen wordt inzicht
geboden in de met beleid samenhangende meerjarige bedragen van de aangegane
verplichtingen, de gerealiseerde programma- en apparaatuitgaven en de gerealiseerde
ontvangsten (horizontale toelichting). De toelichting op de financiële
gegevens in de jaarrekening is aldus uitgebreider dan de toelichting in het
beleidsverslag. Voor het behoud van het totaaloverzicht is er voor gekozen
de tabellen van de verdiepingsbijlage te integreren in de financiële
toelichting bij de beleidsartikelen (verdiepingstabel).Toedeling apparaatuitgaven naar de beleidsartikelenIn de ontwerpbegroting 2002 is een eerste aanzet gedaan met de toedeling
van begrote apparaatuitgaven naar de beleidsartikelen. De toedeling vond medio
2001 plaats en was gebaseerd op de toen geldende organisatiestructuur (beschikbare
capaciteit, inzet van de directies aan de verschillende artikelen).Per 1 januari 2002 is het departement heringericht. De toerekening van
de realisaties van de apparaatuitgaven aan de verschillende beleidsartikelen
is daarom gebaseerd op de nieuwe organisatiestructuur. De verhoudingen zijn
echter zo veranderd dat de confrontatie tussen begrote toedeling en de uiteindelijke
realisatie op de meeste artikelen tot aanzienlijke verschillen hebben geleid.
De verschillen tussen begroting en realisatie op de apparaatsuitgaven worden
daarom niet per artikel toegelicht.Een toedeling van de realisaties op basis van de oude organisatiestructuur
is administratief-technisch niet mogelijk.Beleidsartikel 1. Basisdienstverlening Werk en InkomenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 1x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen561 870497 467435 636252 819182 817Uitgaven561 870497 467435 613252 819182 794      Apparaatsuitgaven  4721 924– 1 452Personeel  4351 301– 866Materieel  37623– 586      Programmauitgaven561 870497 467435 141250 895184 246CWI561 870497 467421 179250 895170 284BKWI  13 962 13 962      Ontvangsten158 8230000Uitgaven en verplichtingen 2000 en 2001 hebben betrekking op de totale
rijksbijdrage Arbeidsvoorzieningsorganisatie.Bron: SZW-administratieDe stand vastgestelde begroting 2002 is gebaseerd op de omvang van de
basis dienstverlening van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. In het bedrijfsplan
CWI 2002 is een indicatie gegeven van de taken, productie en prestaties en
de daarvoor in 2002 benodigde middelen om deze te realiseren. Deze taken wijken
af van de taken van de voormalige Arbeidsvoorzieningsorganisatie (o.a. uitkeringsintake
en MKB). Het initiële budget van € 253 miljoen is naar boven
bijgesteld als gevolg van extra taken bedrijfsplan (€ 70,3 miljoen),
loonbijstelling (€ 11,5 miljoen), MKB-convenant (€ 13,6
miljoen) en doelgroepenbeleid1 (€ 4,7
miljoen). Tevens is in de begroting van 2002 een bedrag van € 54,4
miljoen opgenomen ten behoeve van transformatieprojecten op het gebied van
personeel en opleidingen, huisvesting, ICT en werkprocessen en communicatie.
Voor het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI) is in 2002 een
bedrag van € 13,9 miljoen beschikbaar gesteld ten behoeve van de
doorontwikkeling SUWI-net.Bij de eerste en tweede suppletore begrotingen bij de Voorjaarsnota respectievelijk
de Najaarsnota zijn de wijzigingen in de begroting 2002 verwerkt. CWI heeft
naar aanleiding van haar tweede kwartaalrapportage 2002 een begrotingswijziging
ten bedrage van € 20 miljoen ingediend. Het betrof met name loonkosten
eigen personeel vanwege een extra toeloop van cliënten op de vestigingen
en hogere automatiseringskosten dan geraamd vanwege de inrichting van de werkplekken.
Deze wijzigingen hebben geleid tot een gewijzigde begrotingsstand 2002 van
de programmauitgaven van € 439,5 miljoen.Bij het constateren van een dreigende overschrijding van het budget heeft
de CWI een aantal maatregelen getroffen om overschrijding van het budget te
beperken. De maatregelen betroffen onder andere het beëindigen van de
relatie met externe krachten en externe adviseurs en het besparen op kantoor,
ICT en overige beheerskosten.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
1x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000 XV, nr. 1)252 819252 8190    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)252 819252 8190    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)       Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)98 40098 4000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)       Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)88 31088 3100    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 3 893– 3 9160    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)435 636435 6130Beleidsartikel 2. Stimulering en kwaliteitsbevordering
arbeidsaanbodHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 2x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 148 1511 082 7111 732 1371 408 429323 708Uitgaven1 035 933977 9481 287 5171 371 526– 84 009      Apparaatsuitgaven136 13419 41524 04724 640– 593Personeel  4 0722 9761 096Materieel  2121 425– 1 213Agentschap SZW136 13419 41519 76320 239– 476      Programmauitgaven899 799958 5331 263 4701 346 886– 83 416Sluitende reïntegratie502 161565 398688 597688 001596Wiw dienstbetrekkingen en WEP344 700303 500290 260326 585– 36 325Scholing HVS  96 07863 52932 549Minderhedenbeleid3 14734 9149 51822 493– 12 975Kinderopvang Abw49 79153 54757 60486 809– 29 205Sectorale stimulansen0014 20734 033– 19 826Casemanagement e.d. 01 17499 586118 890– 19 304Subsidies en overige beleidsuitgaven006 4885 2981 190Onderzoek en beleidsinformatie001 1321 248– 116      Ontvangsten086 21840 67338 2992 374Algemeen 86 218 38 299– 38 299Ontvangsten Arbeidsmarkt  33 473 33 473Ontvangsten Bijstandszaken  7 200 7 200Bron: SZW-administratieWiw dienstbetrekkingen en WEPDe onderuitputting op dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsen is het
gevolg van een lager aantal gerealiseerd dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsen
dan in de begroting was voorzien.Scholing HVS (Hoofdelijke Versnelde Scholing )De overdracht van Centrum Vakopleiding activiteiten naar de Regionale
Opleidingscentra (ROC) heeft per 1 januari 2003 plaatsgevonden. Door de Stichting
Centrum Vakopleiding zijn voor deze overdracht koopovereenkomsten met de ROC's
afgesloten en is voor het boventallige personeel een Sociaal Plan opgesteld.Bij najaarsnota is aan het onderdeel scholing HVS van artikel 2 € 15
miljoen toegevoegd ter dekking van de verwachte kosten Sociaal Plan Stichting
Centrum Vakopleiding.Eind 2002 is gebleken dat er meer personeel (in fte's) door de ROC's wordt
overgenomen dan eerder was voorzien, waardoor de kosten van het Sociaal Plan
lager zullen uitvallen. Daar tegenover staat dat in het kader van de koopovereenkomsten
door de Stichting Centrum Vakopleiding een hogere bijdrage aan de ROC's zal
worden verstrekt. Ter voldoening van deze hogere bijdrage aan de ROC's en
voor de kosten van de liquidatie van de Stichting, is aan de Stichting Centrum
Vakopleiding een extra bijdrage toegekend.MinderhedenbeleidDe onderuitputting op dit budget wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt
doordat de eindafrekening van het MKB-convenant minderheden uit 2001 niet
heeft plaatsgevonden in 2002, maar is doorgeschoven naar 2003.Kinderopvang Abw (KOA)De middelen voor de KOA-regeling zijn in 2002 onderbenut door de volgende
oorzaken: a) te hoge prijzen voor kinderopvang in verhouding tot de maximale
vergoeding per kindplaats uit de KOA-regeling, b) onvoldoende beschikbare
capaciteit aan kinderopvang plaatsen, c) hoge administratieve (uitvoerings-)
lasten.Sectorale stimulansen: Stimuleringsregeling vacaturevervulling
door werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers (SVWW)De SVWW moest in 2002 nog worden ontwikkeld, waardoor er in totaal € 14,2
miljoen is uitgegeven. De uitgaven bestaan uit een bedrag van ruim € 9,6
miljoen voor apparaatskosten en ruim € 4,5 miljoen voor de SVWW.Casemanagement e.d.In de begroting 2002 is voor de Agenda voor de Toekomst (casemanagement
en projecten/experimenten) van € 118,8 miljoen opgenomen. Bij najaarsnota
is het bedrag voor 2002 verhoogd tot € 141,2 miljoen. De realisatie
in 2002 is lager dan het beschikbare bedrag omdat de bestuurlijke afspraken
met het merendeel van de gemeenten uit de G4 en G26 in de loop van 2002 zijn
gerealiseerd. Hierdoor waren niet alle gemeenten in staat om reeds in 2002
voorstellen in te dienen voor vernieuwende projecten. Ook hebben niet alle
gemeenten in 2002 een voorschot ontvangen. Daarnaast heeft het project regionale
samenwerking vertraging opgelopen.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
2x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000 XV, nr. 1)1 400 9871 364 08438 299    Nota van wijziging (kmstk. 2001/02, 28 000 XV, nr. 15)7 4427 442 1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)1 408 4291 371 52638 299    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)       Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)– 22 316– 22 3700    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)50 56050 4970    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet295 464– 112 1362 374    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)1 732 1371 287 51740 673Beleidsartikel 3. Aanvullende werkgelegenheidHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 3x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen760 989877 1781 925 2501 054 486870 764Uitgaven760 989877 178986 6271 054 486– 67 859      Apparaatsuitgaven  5821 440– 858Personeel  545974– 429Materieel  37466– 429      Programmauitgaven760 989877 178986 0451 053 046– 67 001I/D-banen755 181871 014979 3941 045 967– 66 573RSP5 8086 1646 6517 079– 428      Ontvangsten22 87115 74126 330026 330Bron: SZW-administratieID-banenDe afwijking bij de verplichtingen wordt veroorzaakt door de overgang
per 2003 van declaratiesysteem naar budgetteringssysteem. Daardoor zijn in
2002 verplichtingen aangegaan voor de betaling van een deel van de subsidies
2003.Het budget is verhoogd met de reguliere loonbijstelling 2002. Het verschil
ten opzichte van de begroting 2002 houdt verband met een lager groeitempo
met name bij de doorstroombanen en met anticipatie door gemeenten op het nieuwe
Besluit ID-banen 2003.Regeling Schoonmaakdiensten Particulieren (RSP)Per saldo is er een onderschrijding van € 0,4 miljoen op de
RSP-regeling. De verklaring hiervoor is dat de werving van personeel voor
de RSP moeizaam verloopt.OntvangstenIn 2002 is bij de vaststelling subsidies voor In- en doorstroombanen en
de RSP een bedrag van € 26,3 miljoen ontvangen.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
3x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000 XV,
nr. 1)1 054 4861 054 4860    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)1 054 4861 054 4860    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)– 78 300– 78 3000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 3 900– 3 90018 480    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet952 96414 3417 850    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)1 925 250986 62726 330Beleidsartikel 4. AangepastwerkenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 4x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 929 8042 061 4492 144 3071 974 210170 097Uitgaven1 831 0241 949 5112 076 2791 974 936101 343      Apparaatsuitgaven  592629– 37Personeel  555425130Materieel  37204– 167      Programmauitgaven1 831 0241 949 5112 075 6871 974 307101 380Wsw1 831 0241 949 5112 075 6871 974 307101 380      Ontvangsten387 026390 615435 402394 78940 613Anticumulatiebepalingen369 792372 915393 544394 789– 1 245Uitvoering Wsw17 24417 70041 858041 858Bron: SZW-administratieBij tweede suppletore wet is de WSW opgehoogd met € 103,5 miljoen
ten behoeve van de jaarlijkse loon- en prijsontwikkeling. De uiteindelijke
uitgaven komen vrijwel exact overeen met de beschikbare middelen, samenhangend
met het systeem van budgetfinanciering waarin op basis van een vooraf toegekend
aantal arbeidsplaatsen gedurende het jaar subsidie wordt bevoorschot. Bij
vaststelling achteraf wordt de subsidie voor niet gerealiseerde arbeidsplaatsen
teruggevorderd. Extra gerealiseerde arbeidsplaatsen boven het aantal waarvoor
subsidie is gegeven komen voor rekening van de gemeente.In 2002 is bij vaststelling van de subsidies WSW, en met name die over
2000, een bedrag van in totaal bijna € 42 miljoen verrekend met
gemeenten. De terugvordering van toegekende subsidiemiddelen betreft vooral
onderrealisatie van arbeidsplaatsen.De ontvangsten wegens samenloop met Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
zijn vrijwel even groot als bij begroting.De totale anticumulatiebaten zijn vrijwel uitgekomen op het in de begroting
gegeven bedrag. Te zien is dat de WAO en WAZ baten lager zijn uitgevallen,
samenhangend met een lager volume. Volume en baten wegens samenloop WSW en
WAJONG zijn daarentegen hoger uitgevallen.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
4x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000 XV,
nr. 1)1 974 2101 974 936394 789    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)1 974 2101 974 936394 789    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)103 500103 500– 1 300    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet66 597– 2 15741 913    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)2 144 3072 076 279435 402Beleidsartikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveauHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 5x € 1 000RealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen4 057 3955 539 8734 790 8664 537 623253 243Uitgaven4 057 3954 473 3214 636 2804 537 63698 6 44      Apparaatsuitgaven  3 1533 202– 49Personeel  2 9922 165827Materieel  1611 037– 876      Programma-uitgaven4 057 3954 473 3214 633 1274 534 43498 693Gebudgetteerd deel Abw, Ioaw en Ioaz 1 089 4201 108 5791 048 62859 951Declaratie deel Abw, Ioaw en Ioaz3 745 0273 084 8533 190 1043 143 57546 529Toeslagenwet uitgaven291 444274 630306 804285 48621 318Toeslagenwet uitvoeringskosten20 92424 4188 00723 130– 15 123Handhaving  18 66332 400– 13 737Subsidies en overige beleidsuitgaven  9701 215– 245      Ontvangsten81 90781 81727 90279 412– 51 510Ontvangsten Bijstandszaken  26 35079 412– 53 062Ontvangsten Toeslagenwet  1 552 1 552Bron: SZW-administratieAbw, Ioaw, IoazDe uitgaven aan Abw, Ioaw en Ioaz in 2002 waren per saldo ruim € 106
miljoen hoger dan begroot. De oorzaak zit voor een groot deel (€ 60
miljoen) in de stijging van het budgetdeel. Dit is voornamelijk veroorzaakt
door de koppeling van de bijstandsuitkeringen aan de loonontwikkeling (WKA).
Het budgetdeel is gedurende 2002 naar boven bijgesteld op basis van de verwachte
conjuncturele ontwikkeling en de koppeling aan de loonontwikkeling. In totaal
is door de koppeling € 188 miljoen extra uitgegeven. Exclusief de
koppeling zijn de uitgaven dus lager dan oorspronkelijk geraamd. De belangrijkste
oorzaak hiervoor is dat het volume Abw aan mensen jonger dan 65 jaar ruim
17 000 lager uit is gevallen dan oorspronkelijk geraamd (circa 318 000
ten opzichte van een raming van circa 336 000). De verwachte stijging
van de Abw als gevolg van de verslechterende conjunctuur in 2002 trad later
op dan verwacht. Pas eind 2002 is het Abw-volume gaan stijgen. Dit heeft ook
als gevolg dat de gemiddelde uitkering hoger uitvalt dan verwacht, omdat het
gebudgetteerde deel nu over een lager volume wordt verdeeld.De uitgaven voor het budgetdeel zijn door aanhoudingen en verrekening
van oude jaren iets hoger dan wat er aan de gemeenten is uitgedeeld voor 2002.Bijstand zelfstandigenTen opzichte van de begroting 2002 (€ 31 miljoen) komen de realisaties € 11
miljoen lager uit. Dit is voornamelijk een gevolg van het volume: het aantal
uitkeringen komt uit op de helft van het begrote aantal (3 300). De gemiddelde
uitgaven daarentegen zijn € 2 832 hoger.De rubriek Kredieten op de begroting is een saldopost van verstrekte kredieten
minus de ontvangsten daaruit. Hiernaast is het volume gehalveerd ten opzichte
van de begroting. Deze twee elementen samen veroorzaken een verlaging van
het gemiddelde krediet .De onderzoekskosten komen € 0,5 miljoen lager uit dan begroot.
Het aantal verrichte onderzoeken ligt 600 hoger, daardoor zijn de gemiddelde
kosten per onderzoek lager dan begroot.In 2002 deed zich een daling voor van het volume van de Toeslagenwet.
Ondanks de toename van het WW-volume in 2002 daalde het aantal toeslagen op
de WW. De gemiddelde toeslag liet een stijging zien ten opzichte van 2001.
Beide ontwikkelingen waren voorzien in de raming, maar deden zich in sterkere
mate voor. De sterkere stijging van de gemiddelde toeslag weegt zwaarder dan
de grotere daling van het volume. Dit resulteert in € 21 miljoen
hogere uitkeringslasten dan voorzien in de raming.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
5x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000, nr. 1)4 537 6234 537 63679 412    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)4 537 6234 537 63679 412    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)85 04485 0200    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)41 31744 107– 48 500    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet126 882– 30 483– 3 010    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)4 790 8664 636 28027 902Beleidsartikel 6. Inkomensgarantie voor jonggehandicaptenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 6x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 320 1321 462 8861 469 0421 459 4479 595Uitgaven1 320 1321 462 8861 469 0421 459 4479 595      Apparaatsuitgaven  97182– 85Personeel  92123– 31Materieel  559– 54      Programmauitgaven1 320 1321 462 8861 468 9451 459 2659 680Wajong uitkeringen1 285 8571 421 2291 431 2751 418 36512 910Wajong uitvoeringskosten34 27541 65737 67040 900– 3 230      Ontvangsten4002316 65506 655Bron: SZW-administratieDe Wajong-uitgaven zijn onderverdeeld in uitkeringslasten, uitvoeringskosten
en de aan Wajonggerechtigden toe te rekenen REA-uitgaven.Uitkeringslasten WajongDe uitkeringslasten Wajong zijn € 13 miljoen hoger dan geraamd.
Het verschil wordt veroorzaakt door een hogere uitkeringslasten Wajong van € 5
miljoen en een hogere REA-bijdrage aan het Wajong-fonds van € 7
miljoen.De volume-ontwikkeling Wajong blijkt iets gunstiger dan geraamd (-400
uitkeringen; – € 4 miljoen). De gemiddelde jaaruitkering ligt € 77
hoger dan geraamd (+ € 9 miljoen). De reguliere prijsbijstelling
vanwege indexering bedroeg € 63 miljoen. De reële prijs is
derhalve met € 54 miljoen neerwaarts bijgesteld. De reden van de
bijstelling is administratief van aard en ligt in verschillen tussen administratie
op transactiebasis (gebruikt voor de raming in de begroting 2002) en kasbasis
(gebruikt voor de bovenstaande realisatie).De REA-uitgaven zijn € 7 miljoen hoger dan geraamd. Dit is voornamelijk
het gevolg van wijzigingen in de toerekeningssytematiek van REA-lasten aan
de diverse fondsen.Ontvangsten op uitkeringslasten WajongIn 2002 is voor € 6,7 miljoen aan ontvangsten gerealiseerd op
afrekeningen 2001. Ten tijde van de ontwerpbegroting waren deze ontvangsten
niet voorzien.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
6x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000, nr. 1)1 459 4471 459 4470    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)1 459 4471 459 4470    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)– 10 600– 10 6000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)100 700100 7006 000    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 80 505– 80 505655    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)1 469 0421 469 0426 655Beleidsartikel 7. Inkomensaanvulling voor herkeurde arbeidsongeschiktenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 7x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen6 0206 7166 9707 556– 586Uitgaven6 0206 7166 9707 556– 586      Apparaatsuitgaven  19160– 141Personeel  18108– 90Materieel  152– 51      Programmauitgaven6 0206 7166 9517 396– 445Tbia uitkeringen5 3206 0166 6006 896– 296Tbia uitvoeringskosten700664351500– 149      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratieUitkeringslasten BiaDe uitkeringslasten komen € 0,3 miljoen lager uit dan geraamd
bij de ontwerpbegroting. De lagere realisatie wordt veroorzaakt door een lager
volume dan geraamd. De uitvoeringskosten vallen ook lager uit.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
7x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)7 5567 5560    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)7 5567 5560    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 1 100– 1 1000    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet5145140    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)6 9706 9700Beleidsartikel 8. Inkomensgarantie voor kunstenaarsHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 8x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen42 63447 31253 85847 2486 610Uitgaven42 63447 31253 85847 2486 610      Apparaatsuitgaven  74191– 117Personeel  71129– 58Materieel  362– 59      Programmauitgaven42 63447 31253 78447 0576 727WIK Uitkeringslasten35 20940 96947 61540 0697 546WIK Uitvoeringskosten7 4246 3436 1696 988– 819      Ontvangsten004 24104 241De hogere programmauitgaven (€ 6,7 miljoen) komen volledig ten
laste van de uitkeringslasten WIK die ruim € 7,5 miljoen hoger uitvallen
dan in de ontwerpbegroting waren geraamd. Het gerealiseerde volume is met
4 417 (raming gebaseerd op opgave van CWI) vrijwel gelijk aan de oorspronkelijke
raming van 4 500 WIK-uitkeringen. De hogere uitkeringslasten worden veroorzaakt
door een hogere gerealiseerde gemiddelde uitkering (€ 10 780)
dan oorspronkelijk geraamd (€ 8 898).De stijging van de gemiddelde uitkering heeft voor een deel betrekking
op doorwerking van uitvoeringsmutaties in 2001 en de koppeling van de netto-uitkeringen
aan de loonontwikkeling (WKA).Een andere mogelijke oorzaak kan gelegen liggen in teruglopende inkomsten
van kunstenaars.De uitvoeringskosten gemeenten bedragen € 4,3 miljoen. Gemeenten
ontvangen een vast bedrag van € 998 per WIK-gerechtigde per ultimo
van het uitvoeringsjaar.De uitvoeringskosten van de beroepsmatigheidstoets door Kunstenaars &
CO zijn € 1,9 miljoen. Kunstenaars & CO ontving in 2002 € 0,8
miljoen als vaste vergoeding naast een vergoeding van € 272 per
advies.Aan restituties in verband met vaststellingen gemeenten over voorgaande
jaren en verrekening van voorschotten over het vierde kwartaal 2001 werd in
2002 ruim € 4,2 miljoen ontvangen.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
8x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)47 24847 2480    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)47 24847 2480    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)3 6003 6000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)3 5003 5004 200    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 490– 49041    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)53 85853 8584 241Beleidsartikel 9. Tegemoetkoming in de kosten van kinderenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 9x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen3 010 5013 105 6113 218 3433 154 49963 844Uitgaven3 010 5013 105 6113 218 3433 154 49963 844      Apparaatsuitgaven  971 317– 1 220Personeel  92890– 798Materieel  5427– 422      Programmauitgaven3 010 5013 105 6113 218 2463 153 18265 064AKW-uitkeringen2 920 9463 010 8493 118 3893 060 54557 844AKW-uitvoeringskosten78 63976 98878 13876 8001 338TOG-uitkeringslasten9 89315 75319 81314 7375 076TOG-uitvoeringskosten1 0242 0211 9061 100806      Ontvangsten10 0429 8923 1742722 902Bron: SZW-administratieAKW-uitkeringenDe realisatie van de AKW-uitkeringen is € 3 118 miljoen
en is per saldo € 58 miljoen hoger dan de raming volgens de ontwerpbegroting
2002. De toename is het gevolg van de volgende ontwikkelingen:• Een aanpassing van de geraamde uitkeringslasten voor gestegen prijzen
(+ € 46,6 miljoen)• Een toename van het aantal (tel)kinderen dat in aanmerking komt
voor een kinderbijslag uitkering (+ € 0,9 miljoen)• Nabetalingen over het laatste kwartaal van 2001 (+ € 1,4
miljoen)• Nadere afrekening over jaar 2001 op ontvangsten geboekt bij SZW
van € 2,6 miljoen• Herziening naar aanleiding van uitvoeringsgegevens van uitkeringen
met terugwerkende kracht (+ € 6,5 miljoen).AKW-uitvoeringskostenDe uitvoeringskosten zijn € 1,3 miljoen hoger dan geraamd.TOG-uitkeringenDe TOG-uitkeringen zijn € 5,1 miljoen hoger dan geraamd bij
de ontwerpbegroting. Verklaring hiervoor:• Nadere afrekening over 2001 heeft tot nabetalingen geleid in 2002
van € 2,55 miljoen;• Op ontvangsten geboekt bij SZW over 3de en 4de kwartaal 2001 is € 517 000(i.e. niet gesaldeerd met
voorschotbedragen 3de en 4de kwartaal 2001).• De uitkeringen met terugwerkende kracht zijn € 523 000
hoger;• Door hoger volume en indexaties TOG uitkeringen is de uitkeringslast €1,46
miljoen hoger.De nadere afrekening over 2001 heeft zowel betrekking op een hogere uitkeringslast
dan geraamd over 2001 als op extra uitkeringen in verband met achteraf vastgestelde
rechten voor TOG gerechtigden in 2001.Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de (versoepelde) TOG regeling2000 is circa 9% hoger dan in de begroting. De nieuwe gevallen hebben
vaak recht op een uitkering met terugwerkende kracht. De uitkeringen met terugwerkende
kracht bedragen in 2002 totaal € 1,72 miljoen.TOG-uitvoeringskostenDe uitvoeringkosten zijn in 2002 aanzienlijk hoger dan geraamd bij de
ontwerpbegroting (€ 0,8 miljoen) als gevolg van de arbeidsintensieve
verwerking van het toegenomen aantal nieuwe aanvragen.OntvangstenDe ontvangsten zijn in de ontwerpbegroting niet geraamd met uitzondering
van een bedrag van€ 0,3 miljoen Dit betreft de taakstelling uitvoeringskosten
in verband met de bijdrage SZW aan de nationale ombudsman.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
9x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)3 154 4993 154 499272    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)3 154 4993 154 499272    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)3 1003 1000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)54 50054 5003 200    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet6 2446 244– 298    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)3 218 3433 218 3433 174Beleidsartikel 10. Maatschappelijke participatie van gehandicaptenDit artikel is per Koninklijk besluit van 21 juli 2002
in zijn geheel overgegaan naar het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport. De verantwoording geschiedt aldus op de begroting van het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Horizontale toelichting bij
beleidsartikel 10x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen28 20325 020064 809– 64 809Uitgaven38 57635 092063 901– 63 901      Apparaatsuitgaven  0509– 509Personeel  0344– 344Materieel  0165– 165      Programmauitgaven38 57635 092063 392– 63 392Woningaanpassingen9 4844 828013 977– 13 977Sociaal vervoer AWBZ22 37120 164021 055– 21 055Bovenregionaal vervoer6 72110 100026 954– 26 954Subsidies0001 406– 1 406      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratieVerdiepingstabel bij beleidsartikel
10x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenontvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)64 80963 9010    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)64 80963 9010    Mutaties 1ste suppletore begroting (Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)6 000– 2 4000    Mutaties 2e suppletore begroting (Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 70 809– 61 5010    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet000    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)000Beleidsartikel 11. Bevordering van combinatiemogelijkheden
van arbeid en zorgHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 11x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen140151161 7035 841155 862Uitgaven140151153 3585 841147 517      Apparaatsuitgaven  1802 211– 2 031Personeel  1701 495– 1 325Materieel  10716– 706      Programmauitgaven140151153 1783 630149 548Rijksbijdrage wet Finlo1401512383 630– 3 392Kinderopvang  152 691 152 691Onderzoek en beleidsinformatie  249 249      Ontvangsten00404Bron: SZW-administratieRijksbijdrage wet FinloDe Rijksbijdrage wet Finlo bestaat uit twee elementen. Het eerste element
betreft de (rijks-)bijdrage aan het Awf overeenkomend met de bespaarde uitkeringen
van uitkeringsgerechtigden (exclusief WW-gerechtigden) die als vervanger zijn
aangesteld van verlofgangers (werknemers) met een Finlo-uitkering. Het beroep
op de Finlo-uitkering bleef ver achter bij de oorspronkelijke verwachting.
Derhalve bleef ook het aantal vervangers (uitkeringsgerechtigden) achter en
daarmee de bespaarde uitkeringslasten. Tevens is slechts een fractie (naar
schatting circa 15%, gebaseerd op het eerste halfjaarcijfer 2002) van de verlofgangers
vervangen (voor de overige verlofgangers gold geen vervangingsvereiste), terwijl
de raming uitging van 45% vervanging; dit op basis van realisaties in eerdere
jaren. Beide factoren hadden een drukkend effect op de bespaarde uitkeringen
en daarmee op de hoogte van de Rijksbijdrage.Het tweede element betreft de uitvoeringskosten van het UWV voor de aanvraagprocedure
en het regulier uitkeren van een Finlo-uitkering. Omdat het beroep op de Finlo-regeling
ver is achter gebleven bij de verwachtingen waarop de oorspronkelijke raming
is gebaseerd, zijn ook de uitvoeringskosten veel lager gebleken.KinderopvangAls uitvloeisel van het Strategisch Akkoord, dat ten grondslag lag aan
het op 22 juli 2002 nieuw aangetreden kabinet, is per diezelfde datum de beleidsverantwoordelijkheid
voor de kinderopvang overgegaan van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (VWS) naar SZW. De beleidsuitgaven op dit terrein worden voor het
hele jaar 2002 verantwoord op beleidsartikel 11 van de SZW-begroting. Het
gaat daarbij om een totaalpost van € 152,94 miljoen. De apparaatsuitgaven
worden nog verantwoord op de begroting van VWS. Deze zullen eerst met de overkomst
van het ambtelijk apparaat per 1 januari 2003 naar de begroting van SZW worden
overgeheveld.De beleidsuitgaven kinderopvang hebben met name betrekking op de specifieke
uitkering aan gemeenten op grond van de Regeling uitbreiding Kinderopvang
en Buitenschoolse opvang (RKB). Hiermee was in 2002 een bedrag van € 146,2
miljoen gemoeid. Het resterende bedrag is besteed aan subsidies en opdrachten
in het kader van het flankerend beleid. Het gaat daarbij o.a. om projecten
in het kader van de uitbreiding van het aantal kinderopvangplaatsen, de verbetering
van kwaliteit en toezicht, alsmede de voorbereiding van de sector op de invoering
van de nieuwe Wet basisvoorziening kinderopvang (Wbk).Verdiepingstabel bij beleidsartikel
11x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)5 8415 8410    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)5 8415 8410    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr.)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)7 294148 4680    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet148 568– 95144. Vast te stellen mutatie slotwet       Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)161 703153 3584Beleidsartikel 12. Coördinatie emancipatiebeleidHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 12x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen16 99812 62810 59112 459– 1 868Uitgaven13 14714 31116 15219 050– 2 898      Apparaatsuitgaven  2 2305 922– 3 692Personeel  2 1091 841268Materieel  1214 081– 3 960      Programmauitgaven13 14714 31113 92213 128794Emancipatiesubsidies8 1037 9156 3447 491– 1 147Dagindeling5 0456 3963 8524 503– 651Primair proces  2 73302 733Voorlichting Meerjarenbeleidsplan  3651 134– 769Onderzoek en beleidsinformatie  6280628      Ontvangsten501450145Bron: SZW-administratieDe uitgaven voor emancipatiesubsidies waren begroot op € 7,5
miljoen. Gedurende de uitvoering van de begroting is de raming verhoogd in
verband met de loonbijstelling en de Vrouwenvakscholen (VVS) alsmede verlaagd
in verband met een kasschuif naar 2003. Er is ruim € 6,3 miljoen
uitgegeven. Het verschil van bijna € 1,2 miljoen is ontstaan doordat
de voorziening voor de VVS niet geheel tot uitbetaling is gekomen en doordat
een voor 2002 geplande verrekening met Justitie inzake het in te stellen Infopunt
Gelijke Behandeling niet heeft plaatsgevonden.De uitgaven voor de Stimuleringsmaatregel Dagindeling waren op € 4,5
miljoen begroot. De realisatie bedraagt € 3,8 miljoen. Wijzigingen
in de looptijd alsmede opschorting van de bevoorschotting van een aantal experimenten
hebben geleid tot de onderbesteding van bijna € 0,7 miljoen.De uitgaven voor de artikelonderdelen Primair proces, Voorlichting, Onderzoek
en beleidsinformatie waren op € 1,1 miljoen begroot. In verband
met een aantal budgettair neutrale verschuivingen binnen dit artikel is per
saldo € 2,6 miljoen meer uitgegeven aan primair proces, voorlichting
en onderzoek en beleidsinformatie dan geraamd. De uitgaven Primair proces
betreffen uitgaven voor diverse (vervolg-)projecten zoals de implementatie
gendermainstreaming, levensloop, emancipatiesubsidiebeleid, tweede ambassadeursnetwerk,
pilots vrouwen veiligheidsindex, taskforce vrouwen, veiligheid en conflict.De uitgaven onderzoek en beleidsinformatie betreffen diverse onderzoeken
zoals genderbewust personeelsbeleid overheid, diversiteitsvisie emancipatie,
verdiepingsonderzoek VN-vrouwenverdrag en genitale verminking.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
12x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)12 45919 0500    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)12 45919 0500    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)2 4082 4080    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)       Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)1 2614240    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 5 537– 5 730145    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)10 59116 152145Beleidsartikel 13. Verbetering arbeidsomstandighedenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 13x € 1 000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen10 48914 58672 89594 617– 21 722Uitgaven7 29411 15570 31390 784– 20 471      Apparaatsuitgaven  47 49649 094– 1 598Personeel  40 02933 1976 832Materieel  7 46715 897– 8 430      Programmauitgaven10 48911 15522 81741 690– 18 873Convenanten 10 40120 29539 024– 18 729subsidies10 4897542 5222 666– 144      Ontvangsten2 2091 9854 9794 084895Bron: SZW-administratieHet verschil tussen raming en realisaties van de convenanten in 2002 komt
door een groot aantal herschikkingen. De belangrijkste zijn een kasschuif
van € 10 miljoen naar 2004 en 2005 en een verschuiving van € 7,9
miljoen in de eerste tranche convenanten van 2002 naar latere jaren. De besteding
is achtergebleven bij de verwachting door vertragingen in het aanloopproces
naar de daadwerkelijke realisaties. Inmiddels is duidelijk dat de piek in
de bestedingen zal plaatsvinden in de jaren 2003 en 2004. De ingeboekte kasschuiven
voorkomen dat het convenantenbudget in 2002 te ruim en in latere jaren te
krap is. Door vertragingen in de besluitvorming rond arboprojecten op het
terrein van preventie en reïntegratie, waaronder de kennisinfrastructuur,
zijn de uitgaven hiervoor in 2002 lager uitgevallen in verband met het demissionair
worden van het kabinet.Uit tot nu toe afgesloten convenanten blijkt een convenant gemiddeld ongeveer € 1,7
miljoen te kosten (iets onder het uitgangspunt van € 2 miljoen).
Er zijn 38 convenanten gesloten, waarin bijna € 64 miljoen aan bijdrage(n)
vanuit dit artikel is afgesproken. Er zijn 16 intentieverklaringen getekend.
De ontvangsten vloeien voort uit de op grond van de Arbeidsomstandighedenwet
opgelegde bestuurlijke boeten. De hogere dan geraamde ontvangsten bestuurlijke
boeten door de Arbeidsinspectie zijn te verklaren door toename van het gebruik
van het boete-instrument bij nagenoeg gelijkblijvende inspectie-aantallen.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
13x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)94 61790 7844 084    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)94 61790 7844 084    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)– 5 170– 6 0811 000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 11 178– 11 0070    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 5 374– 3 383– 105    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)72 89570 3134 979Beleidsartikel 14. Tegemoetkoming asbestslachtoffersHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 14x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen1 2283 3941 9704 186– 2 216Uitgaven1 2283 3941 9674 186– 2 219      Apparaatsuitgaven  36102– 66Personeel  3069– 39Materieel  633– 27      Programmauitgaven1 2283 3941 9314 084– 2 153Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers1 2283 3941 9314 084– 2 153      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratieDe oorzaak van het verschil tussen de geraamde en gerealiseerde uitgaven
in 2002 is gelegen in het veel lager gerealiseerde aantal uitkeringen dan
was geraamd (95 resp. 200). De voornaamste oorzaak is de zware – op
het civiele aansprakelijkheidsrecht gebaseerde – bewijslast. Daarnaast
hebben minder nabestaanden een aanvraag op grond van het overgangsrecht bij
invoering van de regeling ingediend en duurt de afhandeling van wél
door nabestaanden ingediende aanvragen langer omdat bewijslast indirect moet
worden verkregen doordat het slachtoffer reeds is overleden. Verdiepingstabel bij beleidsartikel
14x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)4 1864 1860    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)4 1864 1860    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 1 800– 1 8000    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 416– 4190    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)1 9701 9670Beleidsartikel 15. Rijksbijdragen sociale fondsenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 15x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen40 46241 1982 732 0372 760 123– 28 086Uitgaven40 46241 1982 712 1372 760 123– 47 986      Apparaatsuitgaven  240349– 109Personeel  229236– 7Materieel  11113– 102      Programmauitgaven40 46241 1982 711 8972 759 744– 47 877Rijksbijdragen39 16139 67240 75662 300– 21 544Premiebijdragen gemoedsbezwaren1 3011 5261 6561 089567Bijdragen BIKK002 669 4852 696 385– 26 900      Ontvangsten0019 701019 701RijksbijdragenHet overschot op de Rijksbijdragen betreft een lagere betaling voor Sluitende
aanpak WW (ad € 20 miljoen) dan was geraamd.Premiebijdragen gemoedsbezwarenDe gerealiseerde uitgaven zijn € 0,6 miljoen hoger dan geraamd
bij de ontwerpbegroting. Dit wordt in hoofdzaak verklaard door een hogere
gemiddelde vrijstelling dan geraamd (€ 19 714 t.o.v. € 10 777).Bijdragen BIKKDe raming voor de bijdragen BIKK is gedurende het uitvoeringsjaar 2002
neerwaarts bijgesteld (€ 26,9 miljoen).Ontvangsten op rijksbijdragenIn 2002 is voor € 19,7 miljoen aan ontvangsten gerealiseerd
in verband met de nadere afrekening van de rijksbijdrage sluitende aanpak
WW over 2000. Ten tijde van de ontwerpbegroting waren deze ontvangsten niet
voorzien.Verdiepingstabel bij beleidsartikel
15x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)2 749 1232 749 1230    Amendement (kmstk. 2001/02, 28 000 XV
nr. 19)11 00011 000 1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)2 760 1232 760 1230    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 27 700– 47 70019 700    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 386– 2861    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)2 732 0372 712 13719 701Beleidsartikel 16. Rijksbijdragen Spaarfonds AOWHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 16x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen2 178 1452 291 5902 405 0732 405 256– 183Uitgaven2 178 1452 291 5902 405 0732 405 256– 183      Apparaatsuitgaven  38221– 183Personeel  36149– 113Materieel  272– 70      Programmauitgaven2 178 1452 291 5902 405 0352 405 0350Spaarfonds AOW2 178 1452 291 5902 405 0352 405 0350      Ontvangsten00000Bron: SZW-administratieDe gerealiseerde uitgaven in 2002 stemmen overeen met de ontwerpbegroting.
Zie voor verdere toelichting op het AOW-spaarfonds de verantwoording van het
spaarfonds (begrotingshoofdstuk 57).Verdiepingsbijlage bij beleidsartikel
16x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)2 405 2562 405 2560    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)2 405 2562 405 2560    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)000    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 183– 1830    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)2 405 0732 405 0730Beleidsartikel 17. Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk
en InkomenHorizontale toelichting bij
beleidsartikel 17x € 1000RealisatieVastgestelde BegrotingVerschil 20002001200220022002Verplichtingen89 782592 342460 48834 498425 990Uitgaven28 926592 342456 40434 498421 906      Apparaatsuitgaven  1 9025 910– 4 008Personeel  1 6703 996– 2 326Materieel  1121 914– 1 802Agentschappen  1200120      Programmauitgaven28 926592 342454 50228 588425 914Facilitering oprichting CWI14801 5363 630– 2 094Ontvlechting Arbvo3 242471 720278 507 278 507Ondersteuning vorming BVG'en 9981 58815 882– 14 294Coördinatie reïntegratiemarkt1 50111 2169 6459 076569ICT8 0396 3285 949 5 949Overig 102 08088 88– Afwikkeling SWI-projecten11 999    – Overige projecten3 997    Afwikkeling ESF-oud (Rapport de Koning)  157 189 157 189      Ontvangsten0010 128010 128Bron: SZW-administratieHet verschil ad € 421,9 miljoen tussen de vastgestelde begroting
en de realisatie is toe te schrijven aan de met het Ministerie van Financiën
afgesproken wijze van begroten. Die methode houdt in dat de voor de Suwi-operatie
benodigde middelen niet op de SZW-begroting onder dit beleidsartikel, maar
op een aanvullende post bij Financiën worden geraamd. Op basis van concrete
projectvoorstellen en -doelen hevelt Financiën na haar akkoord begrotingsmiddelen
vanuit die aanvullende post over naar dit beleidsartikel, ten laste waarvan
de feitelijke uitgaven voor de Suwi-operatie worden gedaan. Er is dus geen
sprake van onvoorziene tegenvallers. De vastgestelde begroting 2002 bedroeg € 34,5
miljoen. Uit de aanvullende post is in 2002 € 405,3 miljoen overgeboekt
naar dit artikel.Deze toevoegingen hebben alle betrekking op betalingen die in 2002 zijn
gedaan voor ESF (€ 157,2 miljoen) en met de ontvlechting en verzelfstandiging
van de bedrijfsonderdelen van Arbeidsvoorziening (€ 248,1 miljoen).
Van de onderuitputting 2001 is via de eindejaarsmarge voorts een bedrag van € 31,9
miljoen aan dit artikel toegevoegd voor ondersteuning bij de vorming van bedrijfsverzamelgebouwen.
Verdere interne budgettaire herschikkingen, uitvoeringsmutaties en een kasschuif
van € 25 miljoen naar 2003 voor de stimuleringsregeling bedrijfsverzamelgebouwen
hebben geleid tot een beschikbaar begrotingsbedrag van € 438,6 miljoen
bij 2e suppletore wet.De gerealiseerde uitgaven zijn € 17,8 miljoen hoger uitgekomen
dan het bij 2e suppletore wet beschikbare bedrag. Dit verschil
is het saldo van een aantal tegen- en meevallers. De belangrijkste overschrijding
houdt verband met een aanvullende rekening-courantbetaling eind 2002 aan Arbeidsvoorziening voor Mobilans (€ 30,0 miljoen); met
Financiën was al overeengekomen dat voor deze betaling bij slotwet een
begrotingsmutatie vanuit de aanvullende post naar dit artikel zal plaatsvinden.Daartegenover staan lagere uitgaven bij de ondersteuning bedrijfsverzamelgebouwen
(€ 4,2 miljoen; veroorzaakt doordat de aanvragen trager verlopen
dan verwacht), facilitering oprichting CWI (€ 2,9 miljoen; reden
ligt deels in terugloop van de kosten, deels in verschuiving kosten naar 2003).
Daarnaast zijn er diverse kleinere mee- en tegenvallers op andere projectonderdelen
die per saldo hebben geleid tot € 5,1 miljoen lagere uitgaven.De CWI-regeling kost minder dan oorspronkelijk is verwacht. Reden hiervoor
is dat een groot deel van de kosten van vorming van CWI's al gedekt is uit
de middelen die in het kader van de SWI-regeling in 1999–2000 aan gemeenten
ter beschikking zijn gesteld. Dit verklaart tevens het bedrag aan terugontvangsten
van € 10,1 miljoen. Deze ontvangsten hebben betrekking op de eindafrekening
SWI, waarbij is gebleken dat de verstrekte subsidies de gemaakte kosten overtreffen.Met betrekking tot de BVG-regeling is de constatering dat vooral in 2003
de vorming van BVG-en zal gaan versnellen. In 2002 zijn plannen van aanpak
ingediend, die nu worden beoordeeld. De vorming van BVG-en en uitbetaling
van de subsidie voor de vergoeding van inrichtingskosten zal vooral in 2003
plaatsvinden. In 2002 zijn slechts startsubsidies verstrekt. De realisatie
2002 is daarom € 14 miljoen lager uitgevallen.De ICT-post heeft betrekking op de afwikkeling van declaraties van de
Veranderorganisatie SUWI. Bij de opstelling van de begroting 2002 was met
deze post geen rekening gehouden.De post coördinatie reïntegratiemarkt laat een overschrijding
zien van € 0,6 miljoen. De bijdrage voor de regionale platforms
van ruim € 9 miljoen is € 0,6 miljoen hoger uitgekomen,
als gevolg van een niet voorziene nabetaling over 2001 die in 2002 heeft plaats
gevonden.Verdiepingsbijlage bij beleidsartikel
17x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)34 49834 4980    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)34 49834 4980    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)31 91931 9190    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)372 198372 1989 500    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet21 87317 789628    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)460 488456 40410 12811.2 Financiële toelichting bij de niet-beleidsartikelenIn de financiële toelichting bij de niet-beleidsartikelen wordt inzicht
geboden in het met beleid samenhangende meerjarige bedragen van de aangegane
verplichtingen, de gerealiseerde programma- en apparaatuitgaven en de gerealiseerde
ontvangsten (horizontale toelichting). De toelichting op de financiële
gegevens in de jaarrekening is aldus uitgebreider dan de toelichting in het
beleidsverslag. Voor het behoud van het totaaloverzicht is er voor gekozen
de tabellen voor de verdiepingsbijlage te integreren in de financiële
toelichting bij de beleidsartikelen (verdiepingstabel).Niet-beleidsartikel 97. Aflopende regelingenHorizontale toelichting bij
niet-beleidsartikel 97x € 1000RealisatieVastgestelde Begroting 2000200120022002Verplichtingen53839797168Uitgaven8 9172 9801 032803     Apparaatsuitgaven0030168Personeel0029114Materieel00154     Programmauitgaven8 9172 9801 002636Financiële afwikkeling afgesloten regelingen1741620Jeugdspaarwet8 7412 1410454Regeling ex-mijnwerkers250207182Experimenten1210530Koopkrachtreparatie13000Millenniumbijdragen0000Liquidatiewet invaliditeitswetten0000IHS-banenpools08355800     Ontvangsten001 3210Bron: SZW-administratieFinanciële afwikkeling afgesloten regelingenVoor de afwikkeling van afgesloten regelingen was geen budgettaire voorziening
getroffen in de begroting.Op gemeentelijke afrekeningen voor de verplichte inkoop bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
is in 2002 € 0,2 miljoen nabetaald.JeugdspaarwetIn de begroting was rekening gehouden met € 0,5 miljoen nabetalingen
op afrekeningen in het kader van de Jeugdspaarwet. Er zijn in 2002 geen nabetalingen
geweest.Regelingen ex-mijnwerkersDe op dit artikelonderdeel voorziene bijdrage aan het Algemeen Mijnwerkersfonds
ad € 182 000 is uitbetaald. Op de Vut-regeling ex-mijnwerkers
is € 25 000 nabetaald.ExperimentenIn 2002 is € 53 000 aan nabetalingen experiment activering
uitkeringsgelden (EAU) verricht.IHS-banenpoolsIn 2002 zijn er in het kader van de koopkrachtreparatie voor ex-banenpoolers
met Individuele Huursubsidie (IHS) € 0,6 miljoen aan nabetalingen
verricht.OntvangstenHet gaat hier voornamelijk om terugbetalingen of terugvorderingen op grond
van gerechtelijke uitspraken en of bezwaar- en beroepsprocedures uit het verleden.
In 2002 is in totaal € 1,3 miljoen ontvangen. Bijna € 0,7
miljoen heeft betrekking op terugvorderingen van gelden die zijn verstrekt in het kader van de «experimenten activering uitkeringsgelden».
Circa € 0,3 miljoen betreft ontvangsten afwikkeling Wet Werkloosheidsvoorziening
(WWV). Het restant zijn restituties en terugvorderingen IHS-banenpools, oude
Emigratieverplichtingen en overige zaken.Verdiepingsbijlage bij niet-beleidsartikel
97x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)1688030    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)1688030    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)000    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)25– 429137    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet6056581 184    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)7971 0321 321Niet-beleidsartikel 98. AlgemeenHorizontale toelichting bij
niet-beleidsartikel 98x € 1 000RealisatieVastgestelde Begroting 2000200120022002Verplichtingen259 130306 807228 402213 408Uitgaven235 106274 153259 310242 852     Apparaatsuitgaven180 325212 925232 528191 778Personeel120 991135 81793 56372 541Materieel24 20032 02726 31230 414Huisvesting19 00022 75343 63938 705Automatisering16 13422 32832 37131 967Bijdrage moederdepartement aan IWI––36 64318 151     Programmauitgaven54 78161 22826 78251 074Primair proces4 1004 8282 5261 826Onderzoek & beleidsinformatie13 33812 31411 40211 482Voorlichting4 9887 6966 9395 313Subsidies14 39312 3859079 864Handhaving17 96224 0055 00822 588     Ontvangsten3 6973 4557 616726Totaal apparaatuitgavenHet totaal van de apparaatuitgaven in de ontwerpbegroting bedroeg € 251,6
miljoen. De gerealiseerde uitgaven 2002 bedragen € 293,9 miljoen.
Uiteindelijk is deze realisatie ruim € 40 miljoen hoger dan oorspronkelijk
geraamd. De hogere uitgaven konden worden gerealiseerd omdat de begroting
van de apparaatuitgaven gedurende de uitvoering is bijgesteld voor loon- en
prijsbijstelling € 8,2 miljoen, een overboeking van het CTSV ad € 18,2
miljoen ten behoeve van IWI, een toevoeging van ruim € 18 miljoen
via de eindejaarsmarge voor het oplossen van knelpunten, circa € 2,5
miljoen desalderingen en € 2,5 miljoen overige mutaties voornamelijk
als gevolg van herschikkingen van budgetten. Het uiteindelijk bij Najaarsnota
beschikbare budget voor alle apparaatuitgaven tezamen bedroeg circa € 301
miljoen. De realisatie van € 294 miljoen geeft dan ook ten opzichte
van die stand een onderuitputting te zien van € 7 miljoen (ruim
2%).PersoneelHet totaal van de personeelsuitgaven in de ontwerpbegroting bedroeg € 123,1
miljoen. Gedurende de begrotingsuitvoering is dit budget verhoogd voor loonbijstelling € 6,6
miljoen, een overboeking van het CTSV voor IWI € 18,2 miljoen, overboekingen
van andere departementen € 1,0 miljoen en overige mutaties voornamelijk
voor het oplossen van knelpunten € 1,4 miljoen. Het uiteindelijk
bij Najaarsnota beschikbare budget voor personeelsuitgaven bedroeg circa € 150,3
miljoen. De realisatie van € 146,7 miljoen geeft dan ook ten opzichte
van die stand een onderuitputting te zien van € 3,6 miljoen. Dit
is de optelsom van relatief kleine afwijkingen op circa 65 personeelsbudgetten
.Materieel (inclusief bijdrage moederdepartement aan het
AG IWI)Gedurende de begrotingsuitvoering is dit materieelbudget met € 22,2
miljoen verhoogd. De bijstellingen op het materieelbudget betreffen herschikkingen
en/of toevoegingen voor het oplossen van knelpunten. De mutaties zijn voor
een belangrijk het gevolg van de gewijzigde budgetverantwoordelijkheden als
gevolg van de herinrichting van het departement per 1 januari 2002. De mutaties
zijn of via de eindejaarsmarge of binnen de SZW begroting afgedekt. Het uiteindelijk
bij Najaarsnota beschikbare budget voor materieel bedroeg € 73,5
miljoen. De realisatie van € 71,2 miljoen geeft ten opzichte van
die stand een onderuitputting te zien van € 2,3 miljoen.HuisvestingGedurende de begrotingsuitvoering is het totale huisvestingsbudget per
saldo met € 3,3 miljoen verlaagd. De verlagingen betreffen een door
VROM gepleegde correctie als gevolg van rijksbrede herberekende huisvestingsbudgetten
(€ 1,6 miljoen), de ontvlechting van de huisvestingscomponent CTSV
naar Agentschap IWI (€ 1,0 miljoen) en verschuivingen binnen artikel
98 van en naar het subartikelonderdeel Materieel (per saldo € 0,7
miljoen). In de begroting 2002 was oorspronkelijk € 8,5 miljoen
van het beschikbare huisvestingsbudget ad. € 43,9 miljoen, toegerekend
aan beleidsartikelen; deze toerekening bleek om technische redenen niet mogelijk
en het volledige bedrag is daarom weer toegevoegd aan het centrale huisvestingsbudget.
De totale huisvestingsuitgaven in 2002 bedroegen € 43,6 miljoen.
Ten opzichte van het totale beschikbare huisvestingsbudget € 43,9
(€ 38,7 miljoen en € 8,5 miljoen toegerekende huistvestingsuitgaven)
betekent dit nagenoeg een volledige uitputting.AutomatiseringGedurende de begrotingsuitvoering is dit automatiseringsbudget met € 3,6
miljoen verhoogd voor desalderingen ad. € 1,5 miljoen en voor herschikkingen
en overige mutaties voornamelijk voor het oplossen van knelpunten € 2,1
miljoen. Het uiteindelijk bij Najaarsnota beschikbare budget voor automatiseringsuitgaven
bedroeg circa € 35,6 miljoen. De realisatie van € 32,4
miljoen geeft dan ook ten opzichte van die stand een onderuitputting te zien
van € 3,2 miljoen (ca 10%).De gerealiseerde onderuitputting is enerzijds het gevolg van kleine verschuivingen
in planning en het niet tijdig meer kunnen verwerken van ontvangen facturen
van leveranciers in de administratie (per saldo € 0,4 miljoen).
Anderzijds is de onderuitputting het gevolg van een vertraging in de planning
van ICT-projecten (ad. € 2,7 miljoen) die ondersteunend zijn aan
de uitvoering van de Abw, voortvloeiend uit de invulling van het Strategisch
akkoord.Primair procesHet budget voor primair proces op artikel 98 is gedurende het uitvoeringsjaar
met € 2,7 miljoen verhoogd als gevolg van de herinrichting van het
departement per 1 januari 2002. Uiteindelijk is van het totale beschikbare
budget (€ 4,5 miljoen) € 2,5 miljoen gerealiseerd.Onderzoek en beleidsinformatieDe uitgaven aan onderzoek en beleidsinformatie zijn in 2002 (over alle
beleidsartikelen) iets hoger uitgekomen dan geraamd. De voornaamste reden
hiervoor is dat in 2002 nog een aantal rekeningen uit voorgaande jaren zijn
afgehandeld.VoorlichtingHet voorlichtingsbudget op artikel 98 is gedurende het uitvoeringsjaar
met € 2 miljoen verhoogd. Van het totaal beschikbare budget ad. € 7,3
miljoen is uiteindelijk € 6,9 miljoen gerealiseerd.SubsidiesHet verschil ad. € 8,9 miljoen tussen stand ontwerpbegroting
2002 en de gerealiseerde subsidieuitgaven op artikel 98 is als volgt te verklaren.
Ten eerste stond op artikel 98 een bedrag ad. € 6,8 miljoen tijdelijk
geparkeerd voor projecten in het kader van Communautaire Initiatief EQUAL.
Deze middelen zijn medio 2002 structureel overgeboekt naar beleidsartikel
2, waar de uitgaven van het Agentschap SZW – onder meer belast met de
uitvoering van het Communautaire Initiatief EQUAL – worden verantwoord.
Vanwege het karakter van deze uitgaven zijn ze in dit jaarverslag niet als
reguliere SZW-subsidies geoormerkt.Daarnaast stond op artikel 98 € 1,3 miljoen geparkeerd voor
subsidies waarvan de toekenningsprocedure ten tijde van het opstellen van
de begroting 2002 nog liep, maar welke uiteindelijk niet zijn toegekend.Tot slot was er sprake van een klein reservebudget ad. € 0,8
miljoen dat voor aanvullende subsidieaanvragen gedurende het jaar 2002 kon
worden aangewend. Hiervan is geen gebruik gemaakt.Het totaal aan uitgaven voor subsidies dat niet aan beleidsdoelstelling
kon worden toebedeeld bedroeg volgens de begroting 2002 € 0,8 miljoen.
Er is € 0,9 miljoen gerealiseerd.Handhaving en kwaliteitsverbetering uitvoeringHet totale budget bedroeg bij begroting 2002 € 55,0 miljoen.
Hiervan is € 32,4 miljoen toegerekend aan de beleidsartikelen en
bleef € 22,6 miljoen centraal geraamd. Van dit centrale budget is
gedurende het uitvoeringsjaar € 15,6 miljoen verder toegerekend
naar de beleidsartikelen. Van het resterende centrale budget ad. € 7
miljoen is uiteindelijk € 5 miljoen gerealiseerd.In de bijlage M&O-beleid wordt meer inzicht gegeven in de budgettaire
kanten van het handhavingsbeleid.Verdiepingsbijlage niet-beleidsartikel
98x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)195 257224 7010    Nota van wijziging (kmstk, 2001/02, 28 000 XV, nr. 15)18 15118 1517261. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)213 408242 852726    Mutaties 1ste suppletore begroting
(Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)2 9353 9241 044    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710, nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)21 46411 5763 869    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet– 9 4059581 977    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)228 402259 3107 616Niet-beleidsartikel 99. Nominaal en onvoorzienHorizontale toelichting bij
niet-beleidsartikel 99x € 1000RealisatieVastgestelde Begroting 2000200120022002Uitgaven0002 292     Onvoorzien0000Loonbijstelling000301Prijsbijstelling0001 992Bron: SZW-administratieDe beschikbaar gestelde middelen voor de loon- en prijsontwikkelingen
zijn gedurende de begrotingsuitvoering 2002 naar de in aanmerking komende
begrotingsartikelen overgeboekt.Verdiepingsbijlage bij niet-beleidsartikel
99x € 1 000VerplichtingenKasuitgavenOntvangstenOntwerpbegroting 2002 (kmstk. 28 000,
nr. 1)2 2922 2920    1. Vastgestelde begroting (Stb. 2002, nr. 261)2 2922 2920    Mutaties 1ste suppletore begroting (Voorjaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 312, nr. 1)   2. Vastgestelde mutatie 1ste suppletore
begroting (Stb. 2002, nr. 277)233 767233 7670    Mutaties 2e suppletore begroting
(Najaarsnota)   Ontwerp-suppl. Begroting (kmstk., 28 710,
nr. 1)   3. Vastgestelde mutatie 2e suppletore
begroting (Stb. 2003, nr. 85)– 236 059– 236 0590    Mutaties slotwet   Ontwerp-slotwet   4. Vast te stellen mutatie slotwet000    Totaal geraamd tevens realisatie 2002 (1+2+3+4)00011.3 Toelichting bij de baten-lastendienstenIn deze paragraaf wordt ingegaan op de rekeningen van het Agentschap SZW
en de Inspectie Werk en Inkomen, bestaande uit de begrotingsstaat, een overzicht
van baten en lasten, de balans per 31 december 2002, de ontwikkeling van het
eigen vermogen en een kasstroomoverzicht. De agentschappen volgen hierbij
de inrichtingseisen zoals die zijn opgenomen in de Comptabliteitswet en de
Handleiding Agentschappen (artikel 6 van het Handboek Financiële Informatie
en Administratie van de Rijksoverheid (HAFIR)).Agentschap SZW1.1 BalansBalans (bedragen x € 1 000)Balans per 31 december 2002Balans per 31 december 2001Activa  Immateriële activa344332Materiële activa  • grond en gebouwen  • installaties en inventarissen  • overige materiële activa629Voorraden  Debiteuren72 Nog te ontvangen959119Liquide middelen6 8875 172Totaal activa8 3235 632   Passiva  Eigen vermogen  • exploitatiereserve250250• verplichte reserves  • onverdeeld resultaat  Leningen bij het Min. van Fin.313 Voorzieningen370405Crediteuren1 4672 983Nog te betalen5 9241 994Totaal passiva8 3235 632Toelichting op de balansActivaImmateriële vaste activaDe immateriële vaste activa zijn gewaardeerd op aanschafwaarde minus
de desbetreffende afschrijvingen. De investeringen hebben betrekking op ontwikkelingskosten
van ict-systemen (ESF-beheer) en worden in vijf jaar afgeschreven.Verloop immateriële vast
activa (bedragen x € 1 000) 20022001Aanschafwaarde begin boekjaar3540Investeringen89354Cumulatieve aanschafwaarde per balansdatum443354   Cumulatieve afschrijving begin boekjaar220Afschrijving in boekjaar7722Cumulatieve afschrijving per balansdatum9922   Boekwaarde344332Materiële vaste activaDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd op aanschafwaarde minus
de desbetreffende afschrijvingen. De afschrijvingstermijn voor de materiële
vaste activa is drie jaar.Verloop overige materiële
vaste activa (bedragen x € 1 000) 20022001Aanschafwaarde begin boekjaar130Investeringen6813Cumulatieve aanschafwaarde per balansdatum8013   Cumulatieve afschrijving begin boekjaar30Afschrijving in boekjaar153Cumulatieve afschrijving per balansdatum183   Boekwaarde629VorderingenVorderingen zijn gewaardeerd op nominale waarde. Voor de mogelijke oninbaarheid
zijn vooralsnog geen voorzieningen getroffen.Nog te ontvangen bedragen
(bedragen x € 1 000) 20022001Debiteuren Beheer ESF oud7293Vooruitbetaalde bedragen24538Te ontvangen bedragen – 783Overige overlopende activa 81Door te berekenen bedragen13 Rekening courant700700   Stand einde van het boekjaar1 031119Liquide middelenDe liquide middelen bestaan uit de rekening courant bij de Rijkshoofdboekhouding
en zijn opgenomen tegen de nominale waarde. Liquide middelen (bedragen
x € 1 000) 20022001Rekening courant Mifi beheersgelden6 8875 172   Saldo einde van het boekjaar6 8875 172PassivaEigen vermogenDeze post wordt gevormd door een exploitatiereserve. Voor deze reserve
is een maximum vastgesteld van 5% van de gemiddelde omzet van drie jaren voorafgaand
aan de balansdatum.Eigen vermogen (bedragen x € 1 000) 20022001Exploitatiereserve  Saldo begin boekjaar250 Toevoeging/onttrekking in boekjaar 250Saldo einde boekjaar250250   Verplichte reserve  Saldo begin boekjaar0 Toevoeging/onttrekking in boekjaar  Saldo einde boekjaar00   Onverdeeld resultaat  Saldo begin boekjaar0 Toevoeging/onttrekking in boekjaar  Saldo einde boekjaar00   Totale eigen vermogen250250Leningen bij het Ministerie van FinanciënDe lening(en) bij het Ministerie van Financiën zijn opgenomen tegen
de schuldrest (oorspronkelijke hoofdsom minus de aflossing). De looptijd van
de Investeringslening I 2002 is drie jaar en het rentepercentage bedraagt
3,35%.Voor de Investeringslening II 2002 is de looptijd vijf jaar en bedraagt
het rentepercentage 3,72%.Leningen bij het Ministerie
van Financiën (bedragen x € 1 000) 20022001Investeringslening I 2002  Hoofdsom56 Waarvan kortlopend19 Cumulatieve aflossing begin boekjaar0 Aflossing in boekjaar0 Cumulatieve aflossing per balansdatum00   Boekwaarde370   Investeringslening II 2002  Hoofdsom344 Waarvan kortlopend69 Cumulatieve aflossing begin boekjaar0 Aflossing in boekjaar0 Cumulatieve aflossing per balansdatum00   Boekwaarde2750   Totaal leningen3130VoorzieningenDe voorziening personeel (verlofstuwmeer) is gewaardeerd tegen vervangingswaarde.
De opbouw van de voorziening is als volgt:Totaal aantal uren overschot verlof / aanwezigheidsuren per fte x gemiddelde
loonkosten per fte. De aanwezigheidsuren evenals de gemiddelde loonkosten
zijn ontleend aan de handleiding overheidstarieven van het Ministerie van
Financiën.Voorzieningen (bedragen x € 1 000) 20022001Voorziening begin boekjaar405399Mutatie in boekjaar356   Stand einde van het boekjaar370405CrediteurenDe crediteuren hebben betrekking op de handelscrediteuren van de Service
Units en het Landelijk Bureau.Crediteuren (bedragen x € 1 000) 20022001ESF 1994–19991 2622 777ESF 2000–2006205178Buesi 28   Stand einde van het boekjaar1 4672 983Overige schulden en nog te betalen kostenDe nog te betalen kosten bevatten voornamelijk periodieke kosten die nog
niet zijn gefactureerd. Deze kosten zijn gewaardeerd tegen nominale waarde
(contractwaarde).Nog te betalen bedragen (bedragen
x € 1 000) 20022001Kosten externen3291 240Kosten huisvesting64766Vakantiegeld202169Leasekosten 10Accountants- en advieskosten223 Bedragen overigen538505Nog te verrekenen beleid81Overlopende passiva13Aflossingsverplichting lening I bj19 Aflossingsverplichting lening II bj69 Regelingsgelden3 888    Stand einde van het boekjaar5 9241 994De regelingsgelden 2001 zijn opgenomen bij de «nog te ontvangen
bedragen» als – € 783. In boekjaar 2002 is er voor
gekozen deze post, – € 3 888, op te nemen bij «nog
te betalen bedragen». De post geeft het verschil tussen de omzet en
de ontvangsten van het moederdepartement weer.Niet uit de balans blijkende verplichtingenVerplichtingen die op grond van het toerekeningsbeginsel niet in de balans
zijn opgenomen, maar die noodzakelijk zijn ten behoeve van een juiste beoordeling
van de vermogenspositie van het Agentschap SZW, worden vermeld in de paragraaf
«niet uit de balans blijkende verplichtingen.Niet uit de balans blijkende
verplichtingen (bedragen x € 1 000) 2002Huur- en servicekosten2 079Onderhoudskosten ICT177Leaseverplichtingen21  Totaal2 2781.2 Staat van baten en lasten 2002Omschrijving(1)(2)(3)=–(1)+(2)(bedragen x € 1 000)Oorspronkelijk Vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement18 9234 682– 14 241Opbrengst overige departementen000Opbrengst derden000Rentebaten01515Buitengewone baten01 2731 273Exploitatiebijdrage1 31613 49212 176Totaal baten20 23919 463– 776    Lasten   Apparaatskosten19 876  * Personele kosten15 52015 787267* Materiële kosten4 3563 240– 1 116Rentelasten000Afschrijvingskosten   * materieel 1515* immaterieel 7777Dotaties voorzieningen   Buitengewone lasten363344– 19Totaal lasten20 23919 463– 776    Saldo van baten en lasten000Toelichting op de staat van baten & lastenOpbrengst moederdepartementDeze opbrengsten hebben betrekking op de regelingen ESF 2000–2006
(ESF-3 en Equal) en de nieuwe regelingen, Mut BB, BVG, Klantmanagement, Spag
en RPA. De genoemde regelingen zijn onder gebracht in de huidige Agentschapsformule.
De nieuwe regelingen zijn niet opgenomen in de begroting omdat de uitvoering
pas in de loop van 2002 is ondergebracht bij het Agentschap SZW. De opbrengst
van de betreffende regelingen (in totaal € 673) zijn opgenomen in
de gerealiseerde opbrengst. De opbrengst ten opzicht van de begroting is aanzienlijk
achtergebleven (€ – 3 939). De reden hiervan ligt in
het feit dat de medewerkers van ESF-3 nog voor een belangrijk deel belast
zijn geweest met de afwikkeling ESF 1994 – 1999, het team Equal ten
opzichte van de begrote bezetting onderbezet is geweest en de instroom van
aanvragen ESF 2000–2006 ten opzichte van de verwachting is achtergebleven.RentebatenDe rentebaten hebben betrekking op de Rekening Courant Mifi Beheer. Het
gehanteerde rentepercentage in 2002 was variabel. In de begroting is geen
rekening gehouden met rentebaten.Buitengewone batenDe buitengewone baten hebben betrekking op overige baten (€ 10,
kosten huisvesting), bijdrage opdrachtgever (€ 863) en bijdrage
eigenaar (€ 400). De bijdrage opdrachtgever en de bijdrage eigenaar
worden ontvangen als compensatie van het dekkingsverlies. In de begroting
is geen rekening gehouden buitengewone baten.ExploitatiebijdrageOnder de post exploitatiebijdrage is de afwikkeling van ESF 1994–1999
en transformatie verantwoord. Transformatie heeft betrekking op het omvormen
van de organisatie naar een resultaatgerichte Baten-lastendienst. De mutatie
wordt hoofdzakelijk verklaard doordat de medewerkers van ESF-3 in 2002 nog
voor een belangrijk deel belast zijn geweest met de afwikkeling ESF 1994–1999.
De exploitatiebijdrage wordt bepaald door het totaalbedrag van de kosten.Apparaatskosten, personele kostenDe kosten van het ambtelijke personeel zijn € 831 lager dan
begroot, de kosten van extern ingehuurd personeel is € 1 693
hoger, zodat de realisatie in totaal € 862 hoger is dan begroot.
Bij het ambtelijke personeel is sprake geweest van een personele onderbezetting.
Deze onderbezetting is gecompenseerd door meer externe inhuur dan begroot.Apparaatskosten, materiële kostenDeze kosten hebben betrekking op huisvestingskosten (vestigingen Den Haag,
Zwolle en Eindhoven), kantoorkosten, automatiseringskosten, voorlichting-
en communicatiekosten en advies en onderzoek. Met name de posten advies en
onderzoek vormden een belangrijk onderdeel van de begroting, waarbij de realisatie
sterk is achtergebleven.Afschrijvingskosten, materieelDe afschrijvingskosten op het tijdschrijfsysteem zijn iets lager dan begroot.Afschrijvingskosten, immaterieelDeze afschrijvingskosten zijn lager dan begroot omdat de voorziene vervolginvesteringen
in het pakket ESF-beheer later plaats vinden dan gepland.Buitengewone lastenDeze post bestaat uit een nagekomen nota van PriceWaterhouse Coopers (€ 299),
huisvestingskosten (€ 20) en extern ingehuurd personeel (€ 25).
In de begroting is geen rekening gehouden met buitengewone baten.1.3 KasstroomoverzichtOmschrijving(1)(2)(3)=(1)+(2)(bedragen x € 1 000)Oorspronkelijk Vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening courant RIC 1 januari 200205 1725 172    2. Totaal operationele kasstroom– 20 239– 21 072– 833    Totaal investeringen (-/-)0– 157– 157Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003. Totaal investeringskasstroom0– 157– 157    Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door moederdepartement (+)20 23922 5432 304Aflossingen op leningen (-/-)000Beroep op leenfaciliteit (+)04004004. Totaal financieringskasstroom20 23922 9432 704    5. Rekening courant RIC 31 december 200206 8866 886De investeringskasstroom heeft betrekking op investeringen bij de immateriële
vaste activa (€ 89) en investeringen bij de materiele vaste activa
(€ 68).De eenmalige storting door het moederdepartement is hoger dan in de begroting
is geschat. Het bedrag is daadwerkelijk van het moederdepartement ontvangen.
In de jaarrekening is dit bedrag verantwoord als opbrengst moederdepartement € 4 682,
buitengewone baten € 1 263 (eenmalige bijdrage opdrachtgever € 863
en eenmalige bijdrage eigenaar € 400), exploitatiebijdrage € 13 492
(ESF 1994–1999 € 11 632 en transformatie € 1 860)
en in de balans is bij de nog te betalen bedragen € 3 105 opgenomen
in de regelingsgelden.Het beroep op de leenfaciliteit is niet opgenomen in de begroting. Het
gerealiseerde bedrag heeft betrekking op de investeringslening I 2002 van € 56
en de investeringslening II 2002 van € 344.1.4 VermogensontwikkelingOverzicht vermogensontwikkeling
2001–2002Omschrijving(bedragen x € 1 000)Realisatie 2001Begroting 2002Realisatie 20021. Eigen vermogen per 1 januari0250250    2. Saldo van baten en lasten000    3a. Uitkering aan moederdepartement0003b. Bijdrage aan moederdepartement ter versterking van eigen vermogen0003c. Overige mutaties in eigen vermogen250003. Totaal directe mutaties eigen vermogen000    4. Eigen vermogen per 31 december250250250Inspectie Werk en InkomenVanaf 1 januari 2002 is de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) de nieuwe onafhankelijke
toezichthouder op het terrein van werk en inkomen. De inspectie is ontstaan
door een fusie tussen de directie Toezicht van het ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het College van toezicht sociale verzekeringen
(Ctsv). De inspectie heeft de status van tijdelijke baten-lastendienst.De voorlopige organisatie van de inspectie bevat drie toezichtdirecties
die gericht zijn op de organisaties waarop de inspectie toezicht houdt. Daarnaast
kent de inspectie een directie strategie en beleidsontwikkeling en een bureau
bedrijfsvoering. In 2003 zal de organisatie zijn definitieve vorm krijgen.In het kader van de taakstelling op grond van het strategisch akkoord,
de efficiencywinst door de samenvoeging van de twee organisaties en de ingezette
reorganisatie van de inspectie, zal de inspectie uiterlijk in 2006 een personeelsreductie
moeten realiseren van 125 fte's. Daarnaast kunnen de aangekondigde wijzigingen
in de ABW mogelijk verder ingrijpende gevolgen hebben voor het toezicht op
de gemeenten en daarmee samenhangend de omvang van de inspectie. In de loop
van 2003 zal naar verwachting hierover meer duidelijkheid ontstaan.De inspectie heeft naast het centrale kantoor in Zoetermeer regionale
kantoren in Amsterdam, Groningen, Arnhem, Eindhoven en Dordrecht. In de loop
van 2003 zal het centrale kantoor verhuizen naar een nieuw kantoorpand in
Den Haag. Een projectteam en diverse werkgroepen bereiden de verhuizing voor.Medio 2002 is een projectgroep ingesteld met als doel het verkrijgen van
de definitieve status als baten-lastendienst per 1 januari 2005. De projectgroep
dient ervoor te zorgen dat binnen het afgesproken tijdpad wordt voldaan aan
de twaalf instellingseisen. Nu de inspectie reeds als tijdelijke baten-lastendienst
functioneert zal de ontwikkeling, vaststelling en implementatie van de instellingsproducten
geleidelijk verlopen. Deze jaarrekening is reeds zoveel mogelijk conform het
baten-lastenmodel opgesteld.2.1 BalansDe balans per 1 januari 2002 is samengesteld uit de eindbalans van het
Ctsv per 31 december 2001 en vorderingen, voorschotten en schulden per 31
december 2001 van de directie Toezicht.Balans (x € 1 000) Balans per 31 december 2002Balans
per 31 december 2001Activa  Materiële activa  • grond en gebouwen169394• installaties en inventarissen478697• dienstauto's–1Vlottende activa  • Voorraden65• Debiteuren14 69715 421• Nog te ontvangen––• Liquide middelen4 803848Totaal activa20 15317 366   Passiva  Eigen vermogen  • exploitatiereserve––• onverdeeld resultaat1 654–Langlopende schulden  • leningen––• voorzieningen15 62115 003Kortlopende schulden  • crediteuren513275• nog te betalen2 3652 088Totaal passiva20 15317 366Toelichting op de balansDe balans per 1 januari 2002 is samengesteld uit de eindbalans van het
Ctsv per 31 december 2001 en vorderingen, voorschotten en schulden per 31
december 2001 van de directie Toezicht.WaarderingsgrondslagenDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingprijs
onder aftrek van lineaire afschrijvingen. De afschrijvingstermijnen passen
binnen de aangegeven eisen zoals opgenomen in het handboek Financiële
Informatie en Administratie van de Rijksoverheid (HAFIR).De overige balansposten worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.ActivaMateriële vaste activaDe post materiële vaste activa betreft in hoofdzaak de activaposten
die, op grond van de Invoeringswet SUWI, vanuit het Ctsv zijn overgegaan naar
het ministerie van SZW en vervolgens zijn ingebracht in de openingsbalans
van de inspectie per 1 januari 2002.Verloopstaat materiële
vaste activa (x € 1 000) grond en gebouweninstallaties en inventarissendienstauto'sAanschaffingsprijs1 0351 35010Cumulatieve afschrijvingen–/- 641–/- 6539Boekwaarde 1–1-20023946971    Aanschafwaarde investeringen–90–Afschrijvingen 2002–/- 225–/- 309–/- 1    Boekwaarde 31–12–2002169478–De investeringen in verbouwingen, technische installaties, meubilair en
stoffering worden lineair in 8 jaar (12,5% per jaar) afgeschreven, investeringen
in hard- en software in 3 jaar (33,3% per jaar) en investeringen in kantoorapparatuur
en dienstauto's in 5 jaar (20% per jaar).De activapost grond en gebouwen betreft voornamelijk de aanpassingen in
het gebouw te Zoetermeer. Deze posten worden tot het moment van de verhuizing
naar Den Haag versneld afgeschreven tot nihil.De activapost installaties en inventarissen betreft onder meer meubilair,
stoffering, hard- en software en apparatuur.De hard- en software wordt tot het moment van migratie van het oude Ctsv-netwerk
in het SZW-netwerk versneld afgeschreven tot nihil. Deze activaposten zijn
vanaf medio 2002 begrepen in de service level agreement voor kantoorautomatisering
met FBGCI (SZW).Vlottende activaIn deze post is een vordering opgenomen van € 13,9 miljoen op
het moederdepartement. Deze vordering betreft de voorziening voor wachtgeldverplichtingen
van voormalige Ctsv-medewerkers onder verrekening van de schuld in verband
met de financiering van de materiële vaste activa naar de stand per 1
januari 2002.Deze vordering houdt verband met het besluit van de departementsleiding
om de wachtgeldvoorziening bij de inspectie onder te brengen. Het departement
heeft dit bedrag geïncasseerd bij de vroegere financiers van het Ctsv.Liquide middelenDe liquide middelen betreffen in hoofdzaak de rekening-courant met de
Rijkshoofdboekhouding (RHB) ad € 4,8 miljoen.PassivaVermogenHet vermogen dat per 1 januari 2002 is ingebracht vanuit het Ctsv en het
moederdepartement bedraagt nihil.Het saldo van baten en lasten over het verslagjaar 2002 ad € 1 654 000
is in de balans opgenomen als onverdeeld resultaat. Het resultaat zal als
volgt worden verdeeld:Resultaatverdeling 2002(x € 1 000) Toevoeging aan exploitatiereserve1 476Uitkering aan moederdepartement (vrijval voorziening
wachtgeldverplichtingen)178Totaal1 654De exploitatiereserve wordt gevormd voor de financiële onzekerheden
met betrekking tot de ICT-kosten, de bezuinigingstaakstelling en de kosten
van de ingezette reorganisatie en heeft daarmee een bufferfunctie voor het
opvangen van incidentele negatieve exploitatieresultaten. De reserve blijft
ruim binnen het in de regelgeving gestelde norm van 5% van de gemiddelde omzet
van drie jaren voorafgaande aan de balansdatum (voor de inspectie, als startende
baten-lastendienst, de omzet over 2002).VoorzieningenDeze post betreft de voorziening voor wachtgeldverplichtingen ad € 13,2
miljoen en de in het verslagjaar gevormde voorziening voor te verwachten incidentele
huisvestingskosten ad € 2,4 miljoen.De wachtgeldverplichting heeft betrekking op voormalig personeel van het
Ctsv.Verloopstaat voorziening voor wachtgeldverplichtingen(x € 1 000)Stand 1–1-200215 003Uitbetaald in 2002–/- 1 604Vrijval 2002–/- 178Stand 31–12–200213 221Ultimo 2002 is de voorziening opnieuw gewaardeerd tegen het actuele kostenniveau
en looptijden. Bij de herwaardering is géén rekening gehouden
met toekomstige loonontwikkelingen, noch met kortingen op de uitkeringen als
gevolg van neveninkomsten van de uitkeringsgerechtigden. Verondersteld is
dat de effecten hiervan op de wachtgelduitgaven elkaar compenseren.Van deze verplichtingen heeft € 2,0 miljoen een looptijd van
minder dan 1 jaar en € 4,5 miljoen een looptijd van meer dan 5 jaar.
Op de uitgaven 2002 zijn de kortingen neveninkomsten voor een bedrag van € 360 000
in mindering gebracht.Het verschil in waardering ten opzichte van het administratieve saldo
valt vrij ten gunste van het onverdeeld resultaat en wordt in 2003 verrekend
met het moederdepartement. Ook toekomstige mutaties in de voorziening (vrijval
of dotaties) komen voor rekening van het moederdepartement.De voorziening voor incidentele huisvestingskosten heeft betrekking op
het in de oorspronkelijke staat terugbrengen van het huidige pand in Zoetermeer.
De huiseigenaar heeft hiervoor een prijsindicatie gegeven van € 1,2
miljoen. Daarnaast is een inschatting gemaakt van de huurkosten van het nieuwe
pand gedurende de periode dat het pand aangepast wordt aan de wensen van de
inspectie en de huurkosten van het huidige pand in de periode dat het pand
in de oorspronkelijke staat wordt teruggebracht. Deze kosten worden eveneens
geschat op € 1,2 miljoen. Deze voorziening heeft een looptijd van
< 1 jaar.Kortlopende schuldenDe kortlopende schulden betreffen in hoofdzaak de openstaande crediteuren
en de overlopende nog te betalen posten (transitoria) en het saldo nog uit
te betalen vakantietoeslag per 31 december 2002.Niet uit de balans blijkende verplichtingenHuurovereenkomsten gebouwenDe inspectie heeft huurcontracten voor de navolgende panden:KantoorpandLooptijd totJaarlijkse huurlasten (in €)Zoetermeer, Bredewater 121 november 20031 180 000Den Haag, Centre Court10 jaar vanaf
aanvang huur in 20032 500 000Amsterdam, Radarweg 6031 augustus
2004145 000Arnhem, Eusebiusplein 1a30 juni 2004115 000Dordrecht, Spuiboulevard 342 – 34431 december 2006115 000Eindhoven, Zernikestraat 3 – 931 december 2004150 000Groningen, Cascadeplein 2 – 1013 februari 2017155 000Leaseovereenkomsten dienstauto'sOnder de mantelovereenkomst die het moederdepartement heeft met een leasemaatschappij
heeft de inspectie leaseovereenkomsten gesloten voor de dienstauto's van (voornamelijk)
ambulante medewerkers in de regio's. Ultimo het verslagjaar stonden 37 auto's
onder contract met verschillende resterende looptijden. De jaarlijkse lasten,
inclusief verzekering, bedragen circa € 267 000.Overeenkomsten inhuur extern personeelUltimo het verslagjaar zijn er nog openstaande verplichtingen voor de
inhuur van extern personeel voor een totaalbedrag van circa € 360 000.
Daarnaast lopen nog drie extern uitbestede onderzoeken met een resterende
verplichting van circa € 322 000.2.1 Staat van baten en lasten 2002Omschrijving(1)(2)(3)=(1)+(2)(bedragen x € 1 000)Oorspronkelijk Vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement35 89335 893–Rentebaten–107107Buitengewone baten–704704Exploitatiebijdrage–––Totaal baten35 89336 704811Lasten   Apparaatskosten   * Personele kosten27 63225 531– 2 101* Materiële kosten7 9456 584– 1 361Rentelasten   Afschrijvingskosten   * materieel316535219Dotaties voorzieningen–2 4002 400Buitengewone lasten–––Totaal lasten35 89335 050– 843    Saldo van baten en lasten–1 6541 654Toelichting op de staat van baten en lasten 2002BatenOpbrengst moederdepartementDe bijdrage van het moederdepartement is gebaseerd op het oorspronkelijke
financiële kader voor het jaar 2002. Dit kader is vastgesteld op basis
van de goedgekeurde begroting van de inspectie voor het jaar 2002.Op verzoek van de inspectie is het budgettaire kader verhoogd met € 750 000
ten behoeve van de afwikkeling van TZ-verplichtingen betreffende het jaar
2001. Deze post is voor € 690 000 betrokken in de openingsbalans
van de inspectie per 1 januari 2002. De overige € 60 000 is
betrokken in de exploitatie van 2002.RentebatenDe rentebaten betreffen in hoofdzaak de rekening-courant bij de rijkshoofdboekhouding
(RHB). Het gehanteerde rentepercentage in 2002 was variabel.Buitengewone batenDeze post betreft de verhuuropbrengst van de C-toren over de eerste maanden
van 2002.De buitengewone baten zijn als volgt te specificeren:Omschrijving (x € 1 000)Opbrengst uit onderverhuur C-toren142Vrijval openstaande verlofuren 2001349Vrijval voorziening wachtgeldverplichtingen178Diverse buitengewone baten35  Totaal704De C-toren was tot medio april 2002 onderverhuurd. De huurovereenkomst
van dit pand is per 1 november 2002 beëindigd. In de tussenliggende periode
was er sprake van leegstand.In de openingsbalans van de inspectie is een schuld opgenomen die verband
houdt met het openstaande verlof van de voormalige Ctsv-medewerkers ultimo
2001. Deze post is in 2002 vrijgevallen ten gunste van de buitengewone baten.Als gevolg van de herwaardering van de voorziening voor wachtgeldverplichtingen
ultimo 2002 is er een bedrag van € 178 000 vrijgevallen ten
gunste van het resultaat.LastenPersonele kostenDe personele kosten zijn als volgt te specificeren:Omschrijving (x € 1 000) Begroting 2002Realisatie 2002VerschilSalarissen en sociale lasten22 17020 681– 1 489Inhuur personeel en uitbestede projecten2 0692 911842Voormalig personeel1 610–– 1 610Overige personele kosten1 7831 939156    Totaal personele kosten27 63225 531– 2 101De kosten voor salarissen en sociale lasten van eigen personeel komen
circa € 1,5 miljoen lager uit door een lagere bezetting dan begroot
als gevolg van een terughoudend vacaturebeleid in verband met de bezuinigingstaakstelling
in het kader van het regeringsbeleid en de uitstroom van personeel. De formatie
van de inspectie is 419,0 fte's. De gerealiseerde gemiddelde bezetting over
het jaar 2002 komt uit op 378,0 fte's. In de begroting 2002 was gerekend met
een gemiddelde bezetting van 411,0 fte's.Voor het inhuren van personeel (deskundigen en uitzendkrachten) is aanmerkelijk
meer uitgegeven dan voorzien in de begroting. De begrotingspost voor externe
deskundigen is onder meer aangewend voor de inhuur van externe deskundigheid
ten behoeve van de integrale rapportage, de inventarisatie van
en advisering over de nieuwe toezichtobjecten (gevolg van de SUWI-wetgeving)
en de uitvoering van het ICT-bestedingsplan. Daarnaast is menskracht ingehuurd
voor interim managementopdrachten en voor capaciteitsopvang als gevolg van
de eerder genoemde personele onderbezetting. De meerkosten ten opzichte van
de begroting zijn gefinancierd uit de onderbesteding op de salariskosten.
In het kader van de bezuinigingstaakstelling zullen de uitgaven aan extern
personeel de komende jaren afnemen.De kosten van voormalig personeel, voornamelijk wachtgelden van voormalige
Ctsv-medewerkers, komen in overeenstemming met de afspraak met het departement
ten laste van de in de balans opgenomen voorziening. Voor een nadere toelichting
wordt verwezen naar de toelichting op de balans (voorzieningen).Binnen de rubriek overige personeelskosten blijken enkele belangrijke
verschillen met de begroting. De wervings- en opleidingskosten zijn aanmerkelijk
lager dan begroot, terwijl de externe vergaderkosten (personeelsbijeenkomsten)
en de kosten voor verwerking van de salarisgegevens (service level agreement
salarisverwerking met bureau PSA) aanmerkelijk hoger uitkomen dan begroot.
Daarnaast is ten laste van deze rubriek verantwoord de inkoopsom ad € 227 000
die betaald is aan de Stichting Collectieve Verzekeringen (SCV) van het departement
betreffende de overgang van de collectieve ziektekostenverzekering van voormalig
Ctsv-personeel naar een collectieve verzekering via de SCV.Materiële kostenDe materiële kosten zijn als volgt te specificeren:Omschrijving (x € 1 000) Begroting 2002Realisatie 2002VerschilICT/Automatisering2 0301 559– 471Huisvesting3 3973 234– 163Bureaukosten2 5181 791– 727    Totaal materiële kosten7 9456 584– 1 361De kosten voor ICT/automatisering betreffen voor een groot deel de service
level agreement (SLA) voor de basisvoorziening door AZ/FBGCI. De kosten hiervan
worden door een deskundige op marktconformiteit onderzocht. In de jaarrekening
is vooralsnog rekening gehouden met een voorschot op de door FBGCI in rekening
te brengen kosten. Indien na vaststelling van de tarieven de kosten over het
jaar 2002 hoger uitkomen dan kunnen deze ten laste van de algemene reserve
worden gebracht. In de rubriek ICT/Automatisering zijn daarnaast de kosten
van ontwikkeling en onderhoud van het toezichtinformatiebeleid (TIB) van de
directie toezicht gemeenten opgenomen. De onderbesteding op deze rubriek wordt
veroorzaakt door het wegvallen van de hardware-investeringen en de lagere
kosten voor TIB-projecten.De huisvestingskosten betreffen het IWI-kantoor in Zoetermeer, alsmede
de vijf regiokantoren. Als gevolg van het besluit om in 2003 te verhuizen
naar een nieuw kantoorpand in Den Haag is in 2002 zeer terughoudend omgegaan
met het aangaan van nieuwe investeringen voor de hoofdvestiging. Op de expiratiedatum
van het huurcontract, 31 oktober 2002, is de huur van de C-toren komen te
vervallen. Voor het in gebruik blijvende deel van het pand is het huurcontract
met een jaar verlengd. De kosten die verband houden met het in de oorspronkelijke
staat terugbrengen van de C-toren zijn in de realisatie 2002 opgenomen.In de bureaukosten zijn onder meer opgenomen de kosten van kantoormachines,
telefonie, documentatie, communicatie, dienstreizen en leaseauto's. De uitgaven
op deze posten blijven allen binnen de daarvoor in de begroting opgenomen
middelen. Daarnaast is de bijdrage in de financiering van de Nationale Ombudsman
komen te vervallen.AfschrijvingskostenDe afschrijvingskosten betreffen voornamelijk de afschrijvingen op de
activaposten die vanuit het Ctsv zijn ingebracht in de inspectie.De begrotingsoverschrijding op deze post is een direct gevolg van het
besluit om in 2003 voor de hoofdvestiging een nieuw pand te betrekken. De
activaposten die onlosmakelijk verbonden zijn met het pand in Zoetermeer worden
vanaf 2002 tot het moment van de feitelijke verhuizing in 2003 versneld afgeschreven.
Daarnaast leidt de met FBGCI afgesloten service level agreement voor de automatiseringsondersteuning
tot een versnelde en volledige afschrijving van de activaposten hard- en software
tot het moment van migratie van het Ctsv-netwerk naar het SZW-netwerk.Dotaties voorzieningenDeze post betreft de vorming van een voorziening ad € 2,4 miljoen
voor de te verwachten incidentele huisvestingskosten gedurende het jaar 2003.
Zie de toelichting op de balanspost voorzieningen.4 Kasstroomoverzicht Begroting 2002Realisatie 2002Verschil realisatie
en begroting1. Saldo rekening courant RHB 1
januari 2002–––    2. Totaal operationele kasstroom–4 8784 878    -/- Totaal investeringen––/- 91–/- 91+/+ Totaal boekwaarde desinvestingen–  3. Totaal investeringskasstroom––/- 91–/- 91    -/- Eenmalige uitkering aan moederdepartement–––+/+ Eenmalige storting door het moederdepartement–––-/- Aflossing op leningen–––+/+ Beroep op leenfaciliteit–––4. Totaal financieringskasstroom–––    5. Saldo rekening courant RHB 31 december 2002–4 7874 7875 Overzicht vermogensontwikkeling Begroting 2002Realisatie 20021. Eigen vermogen per 1 januari 2002––   2. Saldo van baten en lasten–1 654   3a. Uitkering aan het moederdepartement––3b. Bijdrage moederdepartement ter versterking van het eigen vermogen––3c. Overige mutaties––3. Totaal directe mutaties in het eigen vermogen––   4. Eigen vermogen per 31 december 2002 (onverdeeld
resultaat)–1 65412. SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 2002DEBET31 december 200231 december
2001 CREDIT31 december
200231 december 2001 EURO1000EURO1000  EURO1000EURO1000Uitgaven 2001 16 663 475 Ontvangsten 2001 685 783Uitgaven 200220 246 265  Ontvangsten 2002588 271 Liquide middelen716    Rek.crt. Arbeidsvoorzien-   Rek.crt. Ministerie van  ingsorganisatie136 134136 134 Financiën19 540 08115 819 439Uitgaven buiten   Ontvangsten buiten  begrotingsverband48 88420 005 begrotingsverband303 002314  398Subtotaal (A)20 431 35416 819 620 Subtotaal (A)20 431 35416 819 620Rechten00 Tegenrekening rechten00Extra-comptabele   Tegenrekening extra-comptabele  vorderingen9 66311 813 vorderingen9 66311 813Tegenrekening extra-comptabele   Extra-comptabele  schulden00 schulden00Voorschotten32 414 95130 488 463 Tegenrekening
voorschotten32 414 95130 488 463Tegenrekening      Garantieverplichtingen131147 Garantieverplichtingen131147Tegenrekening openstaande   Openstaande  verplichtingen5 881 2804 175 271 verplichtingen5 881 2804 175 271Deelnemingen00 Tegenrekening deelnemingen00Subtotaal (B)38 306 02434 675 694 Subtotaal (B)38 306 02434 675 694Totaal (A + B)58 737 37851 495 315  58 737 37851 495 315De subtotalen in de balans hebben tot doel het onderscheid aan te geven
tussen het intra-comptabele gedeelte (A) en het extra-comptabele gedeelte
(B).Het intra-comptabele gedeelte bevat de administratie van de financiële
gegevens van transacties die in directe relatie staan met de kasstromen die
via de rekening-courant met het ministerie van Financiën worden bijgehouden.Het extra-comptabele gedeelte bevat de administratie van de overige rekeningen
die met de sluitrekeningen in evenwicht worden gehouden.12.1 TOELICHTING BIJ DE SALDIBALANSAlle bedragen zijn vermeld in € 1 000,=Uitgaven/ontvangsten 2002De departementale rekening van uitgaven en ontvangsten over het jaar 2001
is bij wet van 21 november 2002 vastgesteld (Staatsblad 3) en is in 2002 in
de rekening-courant met het ministerie van Financiën afgewikkeld.In verband hiermee zijn deze uitgaven en ontvangsten ultimo 2002 niet
meer in de departementale boekhouding opgenomen.Realisaties 2002UITGAVENTotaalDoorbelast20022001Apparaatskosten (Personeel)146 737– 53 17493 562 Apparaatskosten (Materieel)34 542– 8 23026 312 Apparaatskosten (Overige)82 949 82 949  264 228– 61 404202 824257 177Beleidsuitgaven19 982 03761 40420 043 44116 406 298Totaal hoofdstuk 15 van de rijksbegroting20 246 265020 246 26516 663 475VERPLICHTINGEN20022001Apparaatskosten (Personeel en Materieel)180 290295 131Beleidsuitgaven21 670 06617 672 586Totaal hoofdstuk 15 van de rijksbegroting21 850 35617 967 716ONTVANGSTEN20022001 588 271685 783 UitgavenOntvangstenWet van 24 april 2002, Stb. 261  (vastgestelde begroting)19 489 739517 582Wet van 16 mei 2002, Stb. 277  (1e suppletore wet)342 3872 044Gewijzigd Voorstel van Wet, 17 december 2002, Kmr 28 710
(2e suppletore wet)614 28415 286Totaal toegestaan bij wet20 446 410534 9124e wijzigingsvoorstel, slotwet– 200 13553 359Realisatie volgens departementale rekening20 246 275588 271Realisatie volgens de saldibalans20 246 265588 271Het verschil tussen de realisaties ontstaat door verschillende afrondingsmethodieken.
In de departementale rekening worden de uitgaven artikelen op EURO1000 naar
boven afgerond, in de saldibalans wordt de rekenkundige methodiek gehanteerd.Liquide middelen (€ 71) Openstaand ultimo 2002Openstaand
ultimo 2001Postbank concernblok220Min. van Financiën concernblok00Postbank 55271200Totaal verschuldigde girale liquide middelen220Departementale kas442Kassen kasvoorschothouders54Totaal chartale liquide middelen496Totaal liquide middelen716Centraal en decentraal worden kassen aangehouden voor het doen van kleine
materiële uitgaven. Het totaal saldo van de departementale kas sluit
aan met het kasboek. De kasbeheerder heeft dit akkoord bevonden. Een kasvoorschothouder
wordt bij beschikking aangewezen. Deze dient maandelijks een kasstaat in over
de in een verslagmaand gedane uitgaven en/of ontvangsten. In totaal zijn 12
kasvoorschothouders aangesteld. De saldi met betrekking tot de concernblokrekeningen
worden dagelijks afgeroomd.Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (€ 19 540 081)Dit is de rekening-courant van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
ten opzichte van het ministerie van Financiën. Het ministerie van Financiën
stelt de door SZW uit te geven begrotingsgelden beschikbaar.Nadat de Rekening aan de Tweede Kamer is aangeboden en de Algemene Rekenkamer
geen bezwaren heeft, die goedkeuring in de weg staan, wordt tot verrekening
overgegaan. Het saldo stemt overeen met het dagafschrift van 31 december 2002
de daarop gecorrigeerde overloopposten en de verrekende uitgaven en ontvangsten
over het jaar 2002 van de Rijkshoofdboekhouding van het ministerie van Financiën.
Van deze overeenstemming is een saldo bevestiging afgegeven aan de departementale
Accountantsdienst van het ministerie van Financiën.Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding Arbeidsvoorzieningsorganisatie
(€ 136 134)Dit bedrag is de begrotingsreserve inzake ESF-gelden.Uitgaven buiten begrotingsverband (€ 48 884) Openstaand ultimo 2002Openstaand
ultimo 2001Vorderingen Agentschap SZW45 68617 205Intra-comptabele vorderingen1 7971 797Met derden te verr. (Leiden)8990Europese proj. Dir. Emancipatie352565Personeelskosten5917Europese proj. Dir. Internationale Zaken53325Vermindering afdr. Loonheffing1910Propect Dir. R&A120Te Verrekenen Huisvestingskosten80Schalen 1 en 2 functies050Beroepsrisico verf OAR020Diverse vorderingen010 48 88420 005Ontvangsten buiten begrotingsverband (€ 303 002) Openstaand ultimo 2002Openstaand
ultimo 2001Begrotings reserve arbeidsvoorziening136 134136 134Door te betalen Europees Sociaal Fonds-gelden98 897153 626Nog door te betalen vorderingen Agentschap SZW45 68617 205Te verr. Personele en Materiele kst IWI14 0600Afdracht Loonheffing4 1403 701Afdracht Pensioenpremie1 090922Dir. Int. Zaken 7 EEG proj.905532FPU Standaard/Individueel652462Dir. Coord. Eman. 4 Equal proj.542341Dir. P.O. & I. div. proj. m.b.t. personeelsbeleid288208Richtlijnontw. Bedr. Arts2220Dir. B.G. & A. 5 sociale projecten7764Focal Point Bilbao7730Intercoach6966Chipcard530Te verrekenen Huisvestingskosten240Te verr. Salarissen Agentschap200Met derden te verrekenen1174Campagne IGCZ110Af te dragen Omzetbelasting426Afdracht werkgeversverzekering USZO2694Diverse Schulden40169RVI-GISAI068Diverse afgerekende projecten in 2002075 303 002314 398Rechten (€ 0)Geen.Extra-comptabele vorderingen (€ 9 663)Dit onderdeel betreft de vorderingen die binnen de begrotingsactiviteiten
zijn ontstaan. Onder het kopje «ontvangen» staan de werkelijke
ontvangsten, de definitief buiten invordering gestelde, kwijtgescholden en
de ingetrokken vorderingen. 1 januari 2002ingesteldontvangenultimo 2002t/m 1999333 11821520001 323 1 30222200110 157 7 8532 3042002 60 41953 2967 123 11 81360 41962 5689 663Analyse  Openstaand ultimo 2002Openstaand
ultimo 2001Saldo 1 januari11 8138 137Ingesteld60 41967 433Subtotaal (A)72 23275 570Ontvangen59 47562 960Definitief buiten invordering gesteld/kwijtgescholden/ingetrokken3 094797Subtotaal (B)62 56863 757Saldo 31 december (A – B)9 66311 813 Percentage van het saldo
Subtotaal A 2002Percentage van het saldo Subtotaal
A 2001Bedrag 31-12-2002Bedrag 31-12-2001Definitief buiten invordering gesteld4,28%1,05%3 094797 Percentage van
het saldo 2002Percentage van het saldo
2001Bedrag 31-12-2002Bedrag 31-12-2001Voorlopig buiten invordering gesteld2,04%1,78%197210Dubieus5,63%7,59%544897Dubieuze vorderingen zijn vorderingen die conform de regelgeving zijn
overgedragen aan de landsadvocaat of het incassobureau Intrum Justitia. Als
invordering niet haalbaar blijkt, bijvoorbeeld door gebrek aan financiële
middelen, wordt een vordering gedurende vijf jaren voorlopig buiten invordering
gesteld. Indien binnen die termijn geen verhaal mogelijk blijkt, wordt overgegaan
tot definitief buiteninvorderingstelling.Specificatie naar vorderingsgroep: 1 januari 2002ingesteldontvangenultimo 2002Subsidies8 39513 60915 9056 099Algemene vorderingen1 9323 3283 4181 842Bestuurlijke Boete7195 2655 139845Credit-nota's6637 17937 089156Personeel58817451424RSP201113177137Remigratieuitkeringen12707255Aanmaningskosten32624549Rente1871517527Arbo-certificering150015Bijstand550506TEGMD Pension- en Zakgelden170151Diverse vorderingen932329 11 81360 41962 5699 663Extra-comptabele schulden (€ 0)Geen.Voorschotten inclusief Agentschap SZW (€ 32 414 951)In de saldibalans worden de voorschotten verantwoord die per 31 december
2002 openstaan. In de toelichting wordt inzicht gegeven in de ouderdom van
deze voorschotten. Op grond van de comptabele regelgeving worden de voorschotten
verdeeld naar jaren waarin ze zijn betaald. Voorschotten die in 2002 zijn
verstrekt en die betrekking hebben op de regelingen 2001 worden derhalve in
de toelichting op de saldibalans opgenomen als voorschotten 2002. SZWAgentschapTotaalSaldo 1 januari30 120 573367 89030 488 463Saldo 1 april 2 5582 558Betaald14 297 75745 67414 343 431Subtotaal44 418 331416 12244 834 453Afgerekend12 419 502012 419 502Saldo 31 december31 998 829416 12232 414 951Ministerie (€ 31 998 829)  1 januari 2002verstrektafgerekendultimo 2002t/m 19994 919 693 4 515 135404 558200011 676 691 7 681 1873 995 503200113 524 190 181 99413 342 1962002 14 297 75741 18614 256 571 30 120 57314 297 75712 419 50231 998 829Art Omschrijvingt/m 1999200020012002ultimo 20021 Basisdienstverlening Werk en Inkomen00069 23269 2322 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbod177 504225 177936 7531 234 3442 573 7783 Aanvullende werkgelegenheid120-34 575817 223984 1761 835 8554 Aangepast en begeleidwerken001 946 0652 074 9224 020 9875 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau2 269571 8944 323 5214 625 8329 523 5156 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten001 423 7741 465 0592 888 8337 Inkomensaanvulling voor herkeurde Arbeidsongeschikte006 7166 48613 2028 Tijdelijke inkomensgarantie voor kunstenaars010 53540 00153 748104 2849 Tegemoetkoming in kosten van kinderen03 004 9583 107 2493 213 4199 325 62610 Maatschappelijke participatie van gehandicapten0000011 Bevorderingen van combinatie mogelijkheden van arbeid en zorg129 11679 205136 441152 279497 04012 Coördinatie emancipatiebeleid5 7239 43813 50211 87940 54213 Verbetering arbeidsomstandigheden5192 1806 16519 64028 50414 Tegemoetkoming asbestslachtoffers1 3521 2282 7431 4056 72815 Rijksbijdragen sociale fondsen21 37739 16139 67210 055110 26416 Rijksbijdragen spaarfonds AOW0000017 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen7 09011 087530 364278 389826 93097 Aflopende regelingen53 82351-282-92454 41498 Algemeen5 9045 93611 31953 16876 32799 Nominaal en onvoorzien Rekeningen Buitenbegrotingsverband01819711 6152 766Totaal404 5583 995 50313 342 19614 256 57131 998 829 Openstaand ultimo 2002Openstaand ultimo 2001Saldo voorschotten31 998 82930 120 573Artikel 2 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbod
(€ 2 573 778)De openstaande voorschotten van bovengenoemd beleidsterrein bestaan uit
de volgende regelingen:02.01.03Agentschap39 06802.02.02W.I.W. Dienstbetrekking2 195 82602.02.03Praktijkscholing96 07802.02.05Kinderopvang ABW108 29002.02.07Casemanagers64 289  2 503 551Tevens valt hier te vermelden, dat de voorschotten t/m 1999 ad 172 747
betrekking hebben op de regeling W.I.W. Dienstbetrekking en waarvan de wettelijke
afrekentermijn is overschreden. Het betreft hier over 1998 totaal 11 gemeenten
(€ 158) en over 1999 8 gemeenten (€ 172 589), waarvan
de subsidie nog niet zijn vastgesteld.Artikel 3 Aanvullende werkgelegenheid (€ 1 835 855)Het saldo openstaande voorschotten 1 825 114 betreft hier voornamelijk
de regeling Instroom/Doorstroom banen.Artikel 4 Aangepast en begeleidwerken (€ 4 020 987)Dit bedrag heeft in zijn geheel betrekking op de openstaande voorschotten
Wet Sociale Werkvoorziening.Artikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau (€ 9 523 515)Dit bedrag bestaat onder andere uit voorschotten met betrekking tot respectievelijk
de Algemene Bijstandswet ad € 8 888 651 en de Toeslagenwet
ad € 610 850Artikel 6 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten (€ 2 888 833)Het betreft hier voorschotten op de Wet Jong Gehandicapten voor een bedrag
van € 2 888 833.Artikel 8 Tijdelijke inkomensgarantie voor kunstenaars
(€ 104 284)Het saldo openstaande voorschotten € 104 284 betreft hier
de Wet Inkomensgarantie Kunstenaars.Artikel 9 Tegemoetkoming in kosten van kinderen (€ 9 325 626)Dit zijn openstaande voorschotten inzake de Algemene Kinderbijslagwet.
De voorschotten van het jaar 2000 komen na ontvangst van de jaaropgave in
2003 tot afrekening.Artikel 11 Bevorderen van combinatie mogelijkheden van
arbeid en zorg (€ 497 040)Hiervan heeft een bedrag van € 496 420 betrekking op de
regeling Kinderopvang. Deze voorschotten komen na de periode 1997 tot en met
2003 tot vaststelling en afrekening in 2004 na indiening van een aanvraag
tot subsidievaststelling.Artikel 15 Rijksbijdragen sociale fondsen (€ 110 264)Het saldo openstaande voorschotten € 110 264 betreft hier
voornamelijk de regeling Rijksbijdrage WAZ.Artikel 17 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen
(€ 826 930)Het openstaande bedrag bestaat uit respectievelijk Facilitering Oprichting
CWI € 52 344 en de Ontvlechting ARBVO € 756 177.Artikel 97 Aflopende regelingen (€ 54 414)Deze voorschotten betreffen de Financiële Afwikkeling Afgesloten
Regelingen, deze bestaan voornamelijk uit de ARBVO regeling IDA en de oude
regeling WWV.De voorschotten tot en met 1999 subsidie ARBO-regeling IDA zijn met jaaropgaven
vastgesteld en worden volgens de regeling in 2003 en 2004 afgerekend (€ 48 749).Artikel 98 Algemeen (€ 76 327)In bovenstaande saldo openstaande voorschotten is een bedrag van € 36 643
opgenomen in het kader van de bijdrage moederdepartement aan het Agentschap
IWI en € 15 885 voor Handhaving en Kwaliteit.Buiten begrotingsverband (€ 2 766) 200020012002ultimo 2002Directie Bureau Secretaris-generaal0066Directie Communicatie0044Directie Pers. Org. & Informatie0033Directie Coordinatie Emancipatie00824824Directie Internationale Zaken52487299838Directie Onderzoek & Ontwikkeling076076Directie Arbozorg & Verzuimbeleid129252264645Directie Bijstand/Gem.Activeringsbeleid0156143299Directie Arbeidsm.Bel./Bijz.Groepen007171 1819711 6142 766 Openstaand ultimo 2002Openstaand ultimo 2001Saldo voorschotten RBB2 7661 890Agentschap SZW (€ 416 122) ESF-oudBuesi-oudESF-nieuwSubsidies departementTotaalSaldo 1 januari296 20168 3243 365 367 890Saldo 1 april   2 5582 558Betaald08 0296337 58245 674Subtotaal296 20176 3533 42840 140416 122Afgerekend00000Saldo 31 december296 20176 3533 42840 140416 122 Openstaand ultimo 2002Openstaand ultimo 2001 416 122367 890Garantie verplichtingen (€ 131) Openstaand ultimo 2002Openstaand ultimo 2001Werkenrode (Deze garantie is afgegeven tot 2011)131147Openstaande verplichtingen (5 881 280)Verplichtingen inclusief Agentschap SZW(verplichtingen
binnen en buiten begrotingsverband) SZWAgentschapTotaalSaldo 1 januari4 005 883311 2544 317 136Saldo 1 april 7 0357 035Aangegane verplichtingen in het verslagjaar21 850 356415 21322 265 569Subtotaal (A)25 856 238733 50226 589 740Tot betaling gekomen in het verslagjaar20 246 265147 14720 393 411Negatieve bijstellingen van in eerdere begrotingsjaren    aangegane verplichtingen145 556169 494315 050Subtotaal (B)20 391 820316 64020 708 461Saldo 31 december (A – B)5 464 418416 8625 881 280Ministerie (5 464 418) Openstaand ultimo 2002Openstaand ultimo 2001Saldo 1 januari4 005 8832 779 524Aangegane verplichtingen in het verslagjaar21 850 35617 968 306Subtotaal (A)25 856 23820 747 829Tot betaling gekomen in het verslagjaar20 246 26516 666 126Negatieve bijstellingen van in eerdere begrotingsjaren  aangegane verplichtingen145 556217 687Subtotaal (B)20 391 82016 883 813Saldo 31 december (A – B)5 464 4183 864 017Specificaties openstaande verplichtingen MinisterieArt OmschrijvingUltimo
2001Neg. BijstellingenAangegaan 2002Betaald 2002Doorbelasting P & MRealisatie 2002Openstaand 2002 e.v.1 Basisdienstverlening Werk en Inkomen––435 163435 141472435 635232 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbod642 70624 4601 727 8521 283 2324 2851 732 1371 062 8663 Aanvullende werkgelegenheid1811 924 667986 0445821 925 249938 6404 Aangepast en begeleidwerken1 969 583222 143 7142 075 6865922 144 3062 037 5895 Algemene inkomensgarantie op minimumniveau1 054 815944 787 7124 633 1263 1534 790 8651 209 3076 Inkomensgarantie voor Jonggehandicapten––1 468 9441 468 944971 469 041–7 Inkomensaanvulling voor herkeurde Arbeidsongeschikte––6 9516 951196 969–8 Tijdelijke inkomensgarantie voor kunstenaars––53 78253 7827553 857–9 Tegemoetkoming in kosten van kinderen––3 218 2453 218 245973 218 343–10 Maatschappelijke participatie van gehandicapten53 94653 946–––––11 Bevorderingen van combinatie mogelijkheden van arbeid en zorg141 86673161 523153 178180161 703150 13812 Coördinatie emancipatiebeleid13 7122 2758 36113 9212 23010 5915 87613 Verbetering arbeidsomstandigheden8 69958925 39922 81747 49672 89510 69114 Tegemoetkoming asbestslachtoffers41–1 9341 931361 9704415 Rijksbijdragen sociale fondsen––2 731 7972 711 8972402 732 03719 90016 Rijksbijdragen spaarfonds AOW––2 405 0352 405 035372 405 072–17 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen57 80952 364458 705454 6211 783460 4879 52997 Aflopende regelingen2 6539677671 001307971 45298 Algemeen60 03510 765289 806320 71461 404-228 40218 36299 Nominaal en onvoorzien–––––––Totaal4 005 883145 55621 850 35620 246 265021 850 3565 464 418ToelichtingDit geldt voor artikelen waarvan het totale verplichtingensaldo per 31
december 2002 hoger is dan € 20 miljoen en verplichtingen, met een
bijzonder kenmerk.Er is een verschil tussen de eindstand 2001 en de beginstand 2002 ad € 141 866
miljoen zijnde de verplichtingen van de regeling Kinderopvang, die van het
ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zijn overgedragen middels
een accountantsverklaring van de accountantsdienst van het eerdergenoemde
departement.Artikel 2 Stimulering en Kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbodSub. Art. Ond.OmschrijvingUltimo 2001Openstaand 2002 e.v.2.01.01Personeel002.01.02Materieel002.01.03Agentschap ESF014 5022.02.01Sluitende reïntegratie551 223646 3622.02.02WIW dienstbetrekingen &
WEP002.02.03Scholing HVS02 2012.02.04Minderhedenbeleid21 19513 8262.02.05Kinderopvang AWB12 08191 7772.02.06Sectorale stimulansen019 5762.02.07Casemanagers46 909268 2422.02.97Subs. en Ov. beleidsuitgaven9 3105 2462.02.98Voorlichting002.02.99Onderzoek
& Beleidsinformatie1 9881 134Totaal 642 7061 062 866De openstaande verplichtingen Sluitende reïntegratie (646 362)
zijn de scholing- en activeringsgelden WIW, die in 2002 zijn aangegaan en
in 2003 e.v tot betaling zullen komen. Het saldo verplichtingen Casemanagers
(268 242) en kinderopvang AWB (91 777) zijn aangegaan voor het project
agenda voor de toekomst en deze zullen een kasbeslag krijgen in de jaren t/m
2006.Artikel 3 Aanvullende werkgelegenheidSub. Art. Ond.OmschrijvingUltimo 2001Openstaand 2002 e.v.3.01.01Personeel003.01.02Materieel003.02.01Instroom/doorstroom banen0938 6033.02.02Regeling
schoonmaak particulieren1837Totaal 18938 640Dit zijn aangegane verplichtingen voor de toegezegde budgetten 2003. De
verrekening van de voorschotten zal plaatsvinden in 2004.Artikel 4 Aangepast en begeleidwerkenSub. Art. Ond.OmschrijvingUltimo 2001Openstaand 2002 e.v.4.01.01Personeel004.01.02Materieel004.02.01Wet sociale
werkvoorziening1 969 5832 037 589Totaal 1 969 5832 037 589De openstaande verplichtingen betreffen het in 2002 per brief toegezegde
budget voor 2003 aan de werkvoorzieningsschappen. Deze komen in 2003 tot betaling.Artikel 5 Algemene inkomensgarantie op minimumniveauSub. Art. Ond.OmschrijvingUltimo 2001Openstaand 2002 e.v.5.01.01Personeel005.01.02Materieel005.02.01Budget-deel ABW, IOAW, IOAZ1 048 6281 194 2635.02.02Declaratie-deel ABW, IOAW,
IOAZ005.02.03Toeslagenwet005.02.04Bestuurl. afspr. ink. onderst.005.02.05Handhaving5 11214 0515.02.97Subs.
en Ov. beleidsuitgaven1 075993Totaal 1 054 8151 209 307Het openstaande saldo betreft de afwikkeling van verplichtingen oude jaren
en 2002, die in het jaar 2003 tot betaling cq verrekening zullen komen. Na
ontvangst en vaststelling van de jaaropgave.Artikel 10 Maatschappelijke participatie van gehandicaptenDe negatieve bijstelling verplichtingen ad € 53 946 miljoen
zijn de overgedragen verplichtingen aan het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport van de regeling Wet voor gehandicapten.Artikel 17 Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en InkomenDe ogeheven directie Toezicht heeft door middel van een overdrachtsprotocol
de openstaande verplichtingen overgedragen ad € 52 364 aan
het Agentschap Inspectie Werk en Inkomen, vandaar de negatieve bijstelling.Verplichtingen Agentschap SZW (€ 416 862) ESF-nieuwESF-oudBUESI oudRegelingen Min. SZWOpenstaand ultimo 2002Saldo 1 januari92 026162 09357 134 311 254Saldo 1 april   7 0357 035Aangegaan in verslagjaar279 08400136 129415 213Subtotaal (A)371 110162 09357 134143 164733 502Tot betaling gekomen in verslagjaar59 34132 02618 19837 582147 147Negatieve bijstelling van in eerdere begrotingsjaren
aangegane verplichtingen 130 06838 936490169 494Subtotaal (B)59 341162 09357 13438 072316 640Totaal (A – B)311 76900105 093416 862Specificatie verplichtingen Agentschap SZW uitvoering
subsidies departement (€ 105 583) SPAGGRPABVGKlantmanagementOpenstaand ultimo 2002Saldo 1 april7 0350007 035Aangegaan in verslagjaar 8 9361 203125 990136 129Subtotaal (A)7 0358 9361 203125 990143 164Tot betaling gekomen in verslagjaar2 4278 9361 08625 13237 582Negatieve bijstelling van in eerdere begrotingsjaren aangegane490   490verplichtingen  0 0Subtotaal (B)2 9178 9361 08625 13238 072Totaal (A – B)4 1170117100 858105 093Deelnemingen (€ 0)Geen.BIJLAGE 1AANBEVELINGEN ALGEMENE REKENKAMERIn haar Rapport bij de financiële verantwoording van SZW over 2001
signaleerde de Algemene Rekenkamer onvolkomenheden in enkele aspecten van
de bedrijfsvoering van SZW. De betreffende onderwerpen zijn door de AR samengevat
in de zgn. Audit Action List, die in het Rapport bij de financiële verantwoording
was opgenomen. De constateringen van de Algemene Rekenkamer hebben zonder
uitzondering geleid tot de noodzakelijke verbetertrajecten. In het onderstaande
wordt de stand van zaken toegelicht.Audit Action List• De AR trof fouten en onzekerheden aan in verplichtingen en uitgaven
in de Financiële verantwoording. De AR beval aan de geldende regels juist
toe te passen. Hierop werd geen toezegging gedaan; de juiste toepassing van
de geldende regels spreekt vanzelf, en hieraan wordt doorlopend aandacht geschonken.• De AR gaf aan dat de administratieve organisatie diende te worden
geactualiseerd als gevolg van de reorganisatie van SZW. De minister zegde
toe dat de administratieve organisatie in september 2002 actueel zou zijn.
Behoudens enkele uitzonderingen is de beschrijving van de administratieve
organisatie van het ministerie in 2002 op orde gebracht. De uitzonderingen
worden veroorzaakt door wijzigingen in het beleid en/of in de organisatie
van het ministerie, die in de loop van het jaar zijn opgetreden. Het actueel
houden van de administratieve organisatie van het ministerie is een doorlopend
punt van aandacht.• De AR constateerde dat de Europese aanbestedingsrichtlijnen en
offerteprocedure niet adequaat worden nageleefd. De controle op de levering
van prestaties door derden en de dossiervorming over financiële transacties
is onvoldoende. De AR verwacht dat deze punten in 2003 zullen zijn opgelost.
De minister zegde toe dat medio 2002 een nieuwe regeling contractbeheer zou
worden vastgesteld, en een nieuw geautomatiseerd contractregister zou zijn
geïmplementeerd. Tevens wordt bezien op welke wijze het toezicht beter
kan worden vormgegeven. Een en ander moet uiterlijk eind 2003 qua opzet en
werking gereed zijn. Met betrekking tot de Europese aanbestedingsrichtlijnen
en de offerteprocedure, de controle op de levering van prestaties door derden
en dossiervorming over financiële transacties zijn de geldende regels
in oktober 2002 enerzijds aangescherpt (prestatieverklaring inhuur externen,
waarop toezicht wordt uitgeoefend door FEZ) en anderzijds nog eens onder de
aandacht gebracht. Een nieuwe Regeling Contractbeheer, die onderdeel vormt
van een nieuwe Regeling Materieelbeheer, is in concept gereed en zal in de
eerste helft van 2003 worden ingevoerd. Een nieuw geautomatiseerd contractenregister
is vrijwel geïmplementeerd. Zoals toegezegd zal een en ander per ultimo
2003 zijn afgerond.• Overdrachtsuitgaven: De AR constateerde dat de externe accountantsverklaringen
niet voldeden aan de gestelde eisen. De AR verwacht dat dit punt in 2003 zal
zijn opgelost. De minister zegde toe dat verdergaande stappen jegens accountants
worden overwogen volgens de daarvoor vastgestelde gedragslijn. Bij de verdere
ontwikkeling van VBTB in 2002 en 2003 zal worden nagegaan welke aanvullende
maatregelen nodig zijn om de betrouwbaarheid van prestatiegegevens te waarborgen.
Met betrekking tot de betrouwbaarheid van verklaringen van externe accountants
is een plan van aanpak inzake verbetering van werkzaamheden van externe accountants
opgesteld. Daarin is ook een protocol met betrekking tot de behandeling door
SZW van tekortkomingen opgenomen. Dit plan van aanpak zal conform
toezegging in 2003 tot uitvoering worden gebracht.• De AR constateerde dat er onvoldoende zicht was op verantwoording
over overheveling van budgetten voor de WIW naar de WSW. De minister gaf in
reactie aan dat de Jaaropgave WSW 2002 al was aangevuld met vragen over de
herkomst van middelen uit de WIW. Dit is gebeurd. Verder worden bij de WSW
en WIW verbandscontroles uitgevoerd op basis van de controleprotocollen.• De AR constateerde onvolkomenheden in de jaaropgaven Kinderopvang,
en onvoldoende controle van de accountants hierop. De minister gaf aan het
financieel beheersconcept te zullen aanpassen. Gezien de tijdelijkheid van
de Regeling Kinderopvang is het financieel beheersconcept niet (meer) aangepast.
De gesignaleerde tekortkomingen zijn ondervangen door een extra controleslag
bij de intake van de jaaropgaven, waarvan de uitkomsten ter beschikking zijn
gesteld aan de Inspectie Werk en Inkomen met het oog op de vaststelling van
de rijksbijdrage. Daarmee is de juiste afwikkeling van de jaaropgaven binnen
SZW gewaarborgd.• De AR constateerde een ontoereikend M&O-beleid voor de werknemersverzekeringen.
Het ministerie had voortgang geboekt met de uitvoering van het verbeterplan
van 2001. De minister zegde toe dat in 2003 de resterende onvolkomenheden
in het M&O-beleid zullen zijn weggewerkt, ook voor specifieke uitkeringen
en subsidies. Er is in 2002 een toereikend M&O-beleid voor de werknemersverzekeringen
tot stand gebracht. Dit zal in 2003 verder worden vervolmaakt in het kader
van de versterking van de aansturing van de uitvoeringsorganisatie. Ook zal
in 2003 het M&O-beleid voor de specifieke uitkeringen en subsidies, conform
toezegging, op orde zijn.• De AR gaf aan dat de uitvoering van de begrotingsgefinancierde
sociale verzekeringen, met uitzondering van de TOG, niet voldeed aan de wettelijke
rechtmatigheidsnorm. De minister zegde toe dat met het UWV voor 2003 concrete
prestatie-afspraken worden gemaakt. Deze afspraken zijn gemaakt.• Met betrekking tot het Agentschap SZW gaf de AR aan dat sprake
was van onvolkomenheden van de projectbestanden en van de afwikkeling van
declaraties ESF-oud. De minister zegde toe dat de IC-adviezen voor correcties
en de werkelijke uitvoering ervan vanaf 1997 worden vastgelegd in een overzicht,
dat in het najaar van 2002 gereed zal zijn. Het bedoelde overzicht is aanwezig.
Er is inmiddels geen onverklaard verschil meer tussen de IC-adviezen en de
eindbeschikkingen. De AD zal e.e.a. controleren, als onderdeel van het reguliere
proces, voordat de einddeclaratie wordt ingediend in Brussel.• De minister gaf aan dat de afspraken over de uitvoering van ESF-oud
in het najaar van 2002 worden geformaliseerd. De AR verwacht dat de uitvoering
van ESF-oud in 2003 zal zijn afgerond. Conform afspraak zullen op 31 maart
2003 de declaraties bij Brussel zijn ingediend. De verantwoordelijkheid voor
de uitvoering in 2002 en 2003 is apart bij een projectleider belegd overeenkomstig
de uitgangspunten van de sterfhuisconstructie.• De AR constateerde dat er bij het Agentschap SZW nog niet een sluitend
M&O-beleid was. De AR gaf aan dat dit punt in 2003 moet zijn opgelost.
Er is een integrale beschrijving van het M&O-beleid gerealiseerd. In evaluatie
en bijstelling in 2003 is voorzien.• De AR gaf aan te verwachten dat het Agentschap SZW in 2003 volledig
zal voldoen aan de instellingsvereisten. De minister heeft toegezegd dat de
uitkomsten van het proefdraaien in de accountantsverklaring over 2002 zullen
worden meegenomen. Er heeft een onafhankelijke evaluatie plaatsgevonden
naar de mate waarin het Agentschap SZW aan de instellingsvereisten voor een
baten-lastendienst heeft voldaan. De rapportage is in november 2002 gereed
gekomen. Daaruit blijkt dat het Agentschap nog aan een aantal instellingsvereisten
aandacht dient te schenken. Deze punten worden in 2003 ter hand genomen.• De AR constateerde dat mogelijkheden tot meer beleidsinhoudelijke
toelichting in de rekening onbenut waren gebleven. De minister zegde toe dat
in het jaarverslag over 2002 expliciet aandacht wordt geschonken aan de relatie
tussen doelen, middelen en prestaties. Voorts wordt in 2002 een 2e
integrale handhavingsrapportage uitgebracht met een verdere verbreding en
verdieping.In het jaarverslag 2002 staat de relatie tussen middelen, doelen en prestaties
centraal. De gewijzigde opzet van het jaarverslag (VBTB) waarborgt een beleidsinhoudelijke
toelichting op de gerealiseerde prestaties.In de integrale handhavingsrapportage 2001, die eind november 2002 naar
de Tweede Kamer is verzonden, is aangegeven dat in het vervolg de verantwoording
van de handhavingsinformatie in de reguliere plannings- en verantwoordingscyclus
wordt opgenomen. Dit betekent versnelling van acht maanden ten opzichte van
de Integrale handhavingsrapportage, afspraken met uitvoeringsorganisaties
over de handhavingsinformatie in hun reguliere verantwoordingsdocumenten en
stroomlijning van rapportages over handhaving met het SZW-jaarverslag. Dit
traject zal nog enige jaren in beslag nemen.• De AR gaf aan dat er gebrekkig inzicht was in het doelbereik van
het sluitende aanpakbudget.In beleidsartikel 2 van het jaarverslag 2002 wordt uitgebreid ingegaan
op het doelbereik van de sluitende aanpak en de hiermee gemoeide middelen.• De AR constateerde dat er over de opbrengsten van fraudebestrijding
nog gegevens ontbreken. Zie boven.Een integraal overzicht van de kosten en baten van het handhavingsbeleid
is opgenomen in het jaarverslag 2002 in paragraaf 3.5 van bijlage 2: beleid
ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik.• Wat de Wet REA betreft gaf de AR aan dat de beschikbare gegevens
nog geen eenduidig inzicht gaven in de gerealiseerde inspanningen. Zie boven.In het jaarverslag 2002 wordt in premiegefinancierd beleidsartikel 3 uitgebreid
verslag gedaan van de doelen, prestaties en middelen inzake de Wet REA.• De AR gaf aan dat nog geen sprake was van een sluitend systeem
van betrouwbaarheidswaarborgen rondom prestatiegegevens Wsw, WIW en ID-banen.
De minister zegde toe dat eind 2002 de systematische aandacht voor de kwaliteit
van de beleidsinformatie in de administratieve organisatie is opgenomen. Onderlinge
aansluiting van informatiebronnen wordt bezien zodat vanaf 2003 betere verbandscontroles
mogelijk worden. Het uitwerken en implementeren van een adequate AO is in
december 2002 afgerond in het kader van de implementatie van de Regeling Prestatiegegevens
en Evaluatieonderzoek. Op onderdelen worden nu verbeteringen afgerond. Met
de externe bewerkers van de monitors arbeidsmarktmaatregelen zijn controleprotocollen
opgesteld. Bij de I/D-regeling zijn door inzet van nieuw beleid verbandscontroles
niet langer relevant. Bij de WSW en de WIW worden verbandscontroles uitgevoerd
op basis van de controleprotocollen. De afronding van procedures en verdere
vastlegging van criteria en controleresultaten zijn nog gaande en worden in
de eerste helft van 2003 afgerond.• In reactie op de AR gaf de minister aan dat het idee van het opstellen
van een totaaloverzicht van welke prestaties in enig jaar zijn geleverd tegen
welke kosten, wordt overgenomen. Wanneer van enig jaar de definitieve prestaties
en budgetten zijn vastgesteld zullen de resultaten in de eerstvolgende financiële
verantwoording inzichtelijk worden gepresenteerd. Bij de verdere ontwikkeling
van VBTB in 2002 en 2003 zal worden nagegaan welke aanvullende maatregelen
nodig zijn om de betrouwbaarheid van prestatiegegevens te waarborgen.In bijlage 4 van het jaarverslag 2002 is een integraal overzicht opgenomen
van de in de begroting 2002 opgenomen prestatieindicatoren, de indicatoren
waarover verslag wordt gedaan in het jaarverslag en de vindplaats. Tot slot
is aangegeven over welke prestatieindicatoren SZW geen verantwoording kan
afleggen en de reden waarom niet. In de beleidsartikelen zelf wordt verantwoording
afgelegd over de middelen die zijn ingezet om bepaalde prestaties te realiseren.Om de betrouwbaarheid van prestatiegegevens te waarborgen, gaat SZW na
bij welke regelingen behalve de in het vorige punt genoemde drie, verbandscontroles
mogelijk en zinvol zijn. Tevens is er met UWV afgesproken dat UWV jaarlijks
een kwaliteitscontrole uitvoert over uitkeringsgegevens. Bij financiële
gegevens baseert SZW zich op de controle die de accountantsdienst uitvoert.• Informatievoorziening RWT's: Prestatie-eisen en -indicatoren zullen
in de nieuwe aansturings- en verantwoordingsstructuur een belangrijke rol
vervullen. De minister heeft toegezegd dat de verantwoording door RWT's wordt
vastgelegd in een ministeriële regeling; in 2003 wordt voor het eerst
gewerkt met de in de SUWI-wet vastgelegde planning- en verantwoordingscyclus.
Met ingang van 2 januari 2002 is de Ministeriële regeling SUWI in werking.
Rapporten planningcyclus per zbo zijn afgerond in juli 2002. De Ministeriële
Regeling SUWI is in verband daarmee aangepast. Modellen verantwoording en
controleprotocol SUWI zijn samen met 4e voortgangsrapportage SUWI
aangeboden aan Tweede Kamer.BIJLAGE 2BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN MISBRUIK EN ONEIGENLIJK
GEBRUIK (M&O-BELEID)1. InleidingVerslagjaar 2002 is het eerste jaar waarvoor op grond van de Rijksbegrotingsvoorschriften
een aparte bijlage aan het jaarverslag is toegevoegd over het gevoerde beleid
ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)
bij wetten en regelingen.Van M&O-gevoelige wetten en regelingen is sprake als subsidies, uitkeringen
en premies afhankelijk zijn van gegevens die door derden/belanghebbenden moeten
worden verstrekt. Om M&O-risico's te reduceren wordt gehandhaafd. Daarmee
is het M&O-beleid een specifiek onderdeel van het handhavingsbeleid, inclusief
de fraudebestrijding.Over het gehele handhavingsbeleid van SZW zal eind 2003 een aparte Integrale
handhavingsrapportage aan de Tweede Kamer worden gezonden. Dit is toegezegd
in het algemeen overleg van 26 maart 2003. In de integrale handhavingsrapportage
wordt uitvoerig verslag gedaan van het gevoerde handhavingsbeleid en de in
2002 behaalde resultaten.In deze bijlage wordt na een korte beschrijving van de hoofdlijnen van
het gevoerde M&O-beleid ingegaan op het gevoerde M&O-beleid voor de
werknemersverzekeringen, volksverzekeringen, sociale voorzieningen en subsidies.2. Hoofdlijnen van het gevoerde M&O-beleidDe algemene doelstelling van M&O-beleid is drieledig:• M&O moeten voorkomen worden (bevordering van spontane naleving);• er moet een grote pakkans zijn (ontmoediging van M&O);• M&O mag niet lonen (tijdige en passende afdoening).Deze doelstelling moet langs vijf hoofdlijnen gerealiseerd worden:1. preventief beleid;2. controle- en opsporingsbeleid;3. maatregelen-, sanctie en terugvorderingsbeleid;4. sturing, medebewind en toezicht;5. onderzoek, evaluatie en innovatie.2.1 Preventief beleidOm M&O te voorkomen moet de wet- en regelgeving helder zijn. De daarin
beschreven rechten en plichten, met de bijbehorende door derden/belanghebbenden
te verstrekken gegevens, moeten goed naleefbaar en handhaafbaar zijn. Met
voorlichting wordt duidelijk gemaakt wat die rechten, plichten en gegevens
zijn en wat het M&O-beleid is. De overheid is zelf ook alert op mogelijk
M&O en ondersteunt de naleving van wet- en regelgeving zo goed mogelijk.
Op het gebied van voorlichting is in 2002 de Campagne over de Wet Boeten afgerond.
Het eindrapport daarvan is in december 2002 aan de Tweede Kamer aangeboden.
Ter verdere verankering van het M&O-beleid in de beleidsvoorbereiding
zijn in 2002 een interne SZW-toets met daarin expliciete aandacht voor handhaving
en naleving en een specifieke checklist voor SZW-subsidieregelingen voorbereid.
Daarnaast is gewerkt aan de uitwerking van een handhavingsbeleidskader en
aan een actuele centrale databank over M&O-gevoelige wetten en
regelingen op het SZW-domein. Deze activiteiten worden in 2003 afgerond. Ook
de verdragen die gesloten worden met landen over de export van uitkeringen
hebben een preventieve functie. Eind 2002 zijn 32 verdragen getekend en 50
verdragen in voorbereiding.2.2 Controle- en opsporingsbeleidNaleving van de wet is niet altijd vanzelfsprekend. Sommigen proberen
met het plegen van M&O een te hoge subsidie of uitkering te krijgen of
onder premieverplichtingen uit te komen. Daarom is er stringent controle-
en opsporingsbeleid. In de uitvoering van het controlebeleid wordt vastgesteld
of sprake is van een goede rechtsnaleving en van het verstrekken van tijdige,
juiste en volledige informatie. In de uitvoering van het opsporingsbeleid
wordt gericht onderzoek naar strafbare feiten gedaan, uiteenlopend van eenvoudige
overtredingen tot zware en ingewikkelde misdrijven in georganiseerd verband.
Om een hoge pakkans te realiseren en M&O snel te ontdekken moeten beschikbare
informatie en samenwerkings- en specialisatiemogelijkheden zo goed mogelijk
worden benut.Het Inlichtingenbureau en het Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen
(BKWI) hebben in 2002 instrumenten in gebruik genomen om gegevensuitwisseling
tussen ketenpartners te faciliteren. Uitvoeringsorganen, controle- en opsporingsdiensten
hebben in 2002 risicoanalysetechnieken toegepast en (verder) ontwikkeld om
te komen tot handhaving op maat: het meest intensief waar dat nodig is en
minder waar dat kan.De samenwerkingsmogelijkheden hebben in 2002 een impuls gekregen door
diverse initiatieven. Zo is binnen SZW het Bureau Opsporingsbeleid ingericht
als beleidsunit voor de coördinatie van het opsporingsbeleid in de SZW-kolommen
en als centraal aanspreekpunt voor het Openbaar Ministerie. Dit heeft geresulteerd
in een opsporingsbeleidsplan en een SZW-breed handhavingsarrangement dat is
afgesloten tussen de opsporingsinstanties, het Openbaar Ministerie en SZW
(TK 26 955, nr. 8). Het opsporingsbeleidsplan en handhavingsarrangement
voor 2003 en het verslag over de uitvoering van het opsporingsbeleidsplan
en handhavingsarrangement 2002 zijn apart aan de Tweede Kamer gezonden. Ook
zijn acht Regionale Interdisciplinaire Fraudeteams (RIF's), het Westland Interventieteam
(WIT), het Bouwinterventieteam (BIT) en het Confectie-interventieteam (CIT)
actief geweest. In deze verbanden werken Arbeidsinspectie, UWV, gemeenten,
Belastingdienst, politie en Openbaar Ministerie in wisselende samenstelling
met elkaar samen. In 2002 zijn tevens de voorbereidingen gestart om te komen
tot één landelijk dekkend netwerk van interventieteams. In het
kader van de ketengerichte samenwerking heeft SZW het project «regionale
samenwerking» van Openbaar Ministerie, politie en gemeenten ondersteund.
Dit project was gericht op een sluitende aanpak van identiteitsfraude.De aandacht voor specialisatie is in 2002 vooral bewerkstelligd door de
realisatie van een apart opsporingsapparaat voor zware sociale criminaliteit
in de vorm van de Sociale Inlichtingen en OpsporingsDienst (SIOD). De SIOD
is in 2002 in totaal vijfentwintig operationele grote opsporingsonderzoeken
gestart. Drie onderzoeken zijn inmiddels afgerond. De uitvoeringsinstellingen
kennen voor hun wetsgebieden een eigen gespecialiseerd controle- en opsporingsapparaat.2.3 Sanctie-, maatregelen- en terugvorderingsbeleidOvertreding van wet- en regelgeving mag niet lonen. Het wederrechtelijk
behaalde voordeel moet ongedaan worden gemaakt. Sancties moeten drempels tegen
overtredingen opwerpen.Via het bestuursrechtelijk optreden worden uitkeringen verlaagd of stopgezet,
teveel betaalde bedragen teruggevorderd, te weinig betaalde premies nageheven
en administratieve boetes en maatregelen opgelegd. Hierin staan het herstel
van de rechtmatige situatie, voorkomen van verdere schade en prikkels tegen
M&O centraal.In 2002 is gestart met een verkenning naar de mogelijkheden om M&O
meer via het bestuursrechtelijke en minder via het strafrechtelijke optreden
aan te pakken. Conform de toezegging bij de begrotingsbehandeling wordt daarover
in 2003 een aparte nota aan de Tweede Kamer gezonden.In 2002 was de uniformering van het maatregelenbesluit voor de sociale
verzekeringswetten en de Algemene bijstandswet voorzien. Deze uniformering
is niet doorgezet vanwege nieuwe beleidsvoornemens op het gebied van de bijstand.
Daarin is een vergroting van de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten beoogd,
inclusief het sanctiebeleid.2.4 Sturing, medebewind & toezichtHandhaving maakt integraal deel uit van de uitvoering. Een groot deel
van die uitvoering ligt bij zelfstandige bestuursorganen en gemeenten. Zij
moeten binnen hun beleidsruimte het handhavingsbeleid verder vorm geven en
uitvoeren.Om te bewerkstelligen dat de uitvoeringsorganen hun taken conform de wet
en conform het gewenste beleid uitvoeren, maakt de minister van SZW gebruik
van zijn sturingsmogelijkheden. De aansturing van SVb, CWI en UWV vindt plaats
via de jaarplancyclus, zoals deze in de wet Suwi is vorm gegeven. Centraal
in de cyclus staat de goedkeuring van de jaarplannen en de vaststelling van
het uitvoeringskostenbudget van deze uitvoeringsorganen. Prestatie-indicatoren
vormen daarin een wezenlijk onderdeel. Op basis van kwartaalrapportages en
het jaarverslag wordt de uitvoering van het jaarplan bewaakt en zonodig bijgestuurd
(onder meer via ambtelijk en bestuurlijk overleg).Naast bepalingen op grond van wet- en regelgeving oefent de minister in
zijn medebewindrelatie met gemeenten invloed uit door middel van bestuurlijke
afspraken, ondersteuning van projecten ter verbetering van de handhaving en
het onafhankelijk toezicht op gemeenten door IWI. Indien (herhaaldelijk) tekortkomingen
blijken, legt de minister een maatregel op. Een nieuwe invulling van de medebewindrelatie
met gemeenten zal ook zijn weerslag hebben op de afspraken die de minister
met de gemeenten maakt op het terrein van handhaving en het toezicht op gemeenten.De Accountantsdienst van SZW besteedt bijzondere aandacht aan het risicogebied
M&O. Tot haar onderzoeksgebied behoren de naleving van wet- en regelgeving
door SZW zelf, het toezicht door SZW op de naleving van wet- en regelgeving
door derden en het M&O-beleid van SZW en de implementatie daarvan in de
(administratieve) organisatie. Daarnaast voert de Accountantsdienst reviews
uit op door externe accountants uitgevoerde controles. De bevindingen van
de Accountantsdienst zijn opgenomen in het Accountantsrapport naar aanleiding
van de controle van het jaarverslag over 2002.2.5 Onderzoek, evaluatie en innovatieHandhaving kan steeds beter. De samenleving verandert, wet- en regelgeving
wijzigt, de vormen waarin M&O zich voordoet blijven niet hetzelfde en
er ontstaan nieuwe handhavingsmogelijkheden. De omvang van M&O is niet
steeds zichtbaar: een deel van het gepleegde M&O wordt niet ontdekt (dark
number). Daarom wordt via ondermeer onderzoek en evaluatie permanent gezocht
naar meer inzicht in de aard en omvang van M&O en de werking en innovatie
van het M&O-beleid. Eind 2002 is hierover het rapport «Naleving
van sociale zekerheid» met M&O-schattingen van handhavingsexperts
aangeboden aan de Tweede Kamer (SOZA-02–847). Daarnaast is in 2002 een
onderzoek gestart naar de omvang van regelovertreding door uitkeringsgerechtigden,
waarbij uitkeringsgerechtigden zelf geraadpleegd worden. Dit is het vervolg
op een soortgelijk onderzoek in 2000. De resultaten zijn aan de Tweede Kamer
aangeboden. Een innovatie is de ontwikkeling van chipcardtechnologie. Uitgangspunt
is een beter gebruik van de mogelijkheden van identiteitsdocumenten. In 2002
zijn interdepartementaal de mogelijkheden verkend en is het groeipad beschreven.
Doel is om in 2005 biometrie toe te passen en vervolgens de mogelijkheid van
digitale identiteit en handtekening. Daarnaast zijn in 2002 voorbereidingen
getroffen voor pilots bij CWI, Arbeidsinspectie en de Algemene Bond van Uitzendbureaus
in 2003. Deze hebben betrekking op de controle van de status van documenten
in verschillende registers ten behoeve van fraudebestrijding en op het elektronisch
uitlezen van gegevens ten behoeve van een snelle en correcte invoer in de
uitvoeringssystemen.Op basis van evaluatie, onderzoek en de rijksbrede nota over de fraudebestrijding
2002–2006 (TK 17 050, nr. 234) is in 2002 het handhavingsprogramma
2003–2006 voorbereid en aan de Tweede Kamer aangeboden (SOZA-02–847).
Daarin ligt het zwaartepunt bij de intensievere aanpak van zwarte fraude en
identiteitsfraude.3. Uitkeringen & premies3.1 WerknemersverzekeringenDe uitvoering van de werknemersverzekeringen1
is M&O-gevoelig omdat het recht op uitkering en de plicht tot premieafdracht
afhankelijk zijn van door belanghebbenden verstrekte gegevens. Binnen het
kader van de SUWI- en materiewetgeving is UWV belast met de uitvoering en
nadere invulling van het M&O-beleid. In de Regeling SUWI (21 december
2001) zijn bepalingen opgenomen over de toereikendheid en de naleving van
de voorschriften en besluiten van uitvoeringsinstanties gericht op het tegengaan
van M&O. In de controleprotocollen zijn M&O-aspecten opgenomen. Indien
een uitkeringsgerechtigde zijn verplichtingen niet nakomt geldt het sanctieregime
van de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid.
Indien een werkgever zijn verplichtingen niet nakomt geldt het regime van
het Boetebesluit werkgevers. In 2002 heeft UWV met bijdragen van SZW onder
meer de Campagne over de Wet Boeten afgerond, onderzoek uitgevoerd naar de
samenloop van uitkeringen en detentie en naar de nonafdoening van uitkeringsfraude
en het BEZEM-project voortgezet waarin UWV specifiek op het uitzendwezen gerichte
interventies uitvoert. In het kader van deregulering zijn in 2002 de voorbereidingen
gestart om te komen tot verbeteringen in de regelgeving. Interdepartementaal
wordt gewerkt aan maatregelen om de betrouwbaarheid van het adresgegeven te
vergroten. In het kader van het handhavingsprogramma 2003–2006
zijn in 2002 de voorbereidingen gestart voor extra maatregelen tegen zwarte
fraude en identiteitsfraude.Het M&O-beleid van het UWV bestaat uit de onderdelen: risicoanalyse
en -selectie, de opzet en werking van maatregelen (in beleid en AO/IC) om
risico's af te dekken en de toelichting over de kwaliteit van de genomen maatregelen
en de resterende onzekerheid. Maatregelen liggen in de sfeer van preventie
(inclusief voorlichting en bevordering van fraudealertheid), controle (inclusief
gegevensbeheer en -uitwisseling), opsporing en afdoening (inclusief terug-
en invordering). In 2002 zijn meerdere intensiveringen van de fraudebestrijding
voortgezet (zie paragraaf 3.5) In zijn jaarverslag legt UWV verantwoording
af over het jaar 2002. In het IWI-jaarverslag is het toezichtoordeel van IWI
over de kwaliteit van de uitvoering door UWV opgenomen.In lijn met de jaarplancyclus zoals deze in de Suwiwet is verankerd, heeft
de minister in de meibrief het UWV verzocht om ook in 2003 het M&O-beleid
verder te verbeteren op basis van de bevindingen van IWI (zie hieronder).
Het UWV heeft zijn voornemen op dit terrein verwerkt in zijn jaarplan 2003.
In de goedkeuringsbrief op het jaarplan 2003 van UWV heeft de Minister in
december 2002 UWV verzocht om via kwartaalverslagen ondermeer hierover te
rapporteren. Brief en jaarplan zijn in december 2002 aan de Eerste en Tweede
Kamer aangeboden.Verbeterplan aansturing M&O-beleidIn het rapport bij de Financiële Verantwoording 2000 van SZW heeft
de Algemene Rekenkamer geconstateerd dat de aansturing vanuit het ministerie
om een toereikend M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen te bewerkstelligen
al enige jaren tekort schiet. Naar aanleiding daarvan is in 2001 een verbeterplan
opgesteld. In de Financiële Verantwoording 2001 is uiteengezet welke
resultaten per ultimo 2001 zijn bereikt en welke actiepunten er nog resteren
voor het UWV. Het UWV heeft als rechtsopvolger van de uitvoeringsinstellingen
en van het Lisv in 2002 het verbetertraject om een toereikend M&O-beleid
te realiseren, voortgezet. Het UWV heeft de voortzetting van het verbetertraject
ook in zijn jaarplan 2002 opgenomen. Over de voortgang van het verbetertraject
bij het UWV heeft het ministerie zich actief op de hoogte gesteld. Op basis
van de maandrapportages van het UWV was het ministerie van oordeel dat het
M&O-beleid ook de komende jaren moet verbeteren en heeft het ministerie
UWV per meibrief1 verzocht om daartoe maatregelen
te nemen.In lijn met de eerder door het UWV uitgesproken verwachtingen heeft het
UWV een toereikende M&O-toelichting bij de verantwoording 2001 gerealiseerd.
In zijn rapport «de sociale verzekeringen in 2001» bevestigt IWI
het door het UWV bereikte resultaat. In zijn rapport concludeert IWI dat de
toelichting van het UWV op de verantwoording ten aanzien van bestrijding van
misbruik van gegevens van belanghebbenden toereikend is, maar op onderdelen
het terugdringen van misbruikrisico's nog verbeterd kan worden. Verder constateert
IWI dat het UWV zich verbetermaatregelen heeft voorgenomen om M&O-risico's
te verminderen. Op grond daarvan heeft IWI geen beperking opgenomen voor het
onderwerp misbruik derdenbelanghebbende gegevens in de accountantsverklaring
bij de financiële verantwoording per wet over 2001.Naar aanleiding van de conclusies van IWI heeft het ministerie aan het
UWV laten weten van oordeel te zijn dat ten opzichte van het vorige jaar een
belangrijke stap voorwaarts is gemaakt om een toereikend M&O-beleid te
bewerkstelligen. Tegelijkertijd heeft het ministerie laten weten dat verbetermaatregelen
naar zijn oordeel nodig blijven en UWV verzocht hem te informeren
over de in 2002 uitgevoerde maatregelen en de voornemens voor 2003. Het UWV
heeft het verbeterplan aan het ministerie doen toekomen. In het verbeterplan
vermeldt het UWV uitgebreid de diverse maatregelen die het UWV heeft getroffen
op basis van de bevindingen van IWI (rapport «de sociale verzekeringen
in 2001»). Ook heeft het UWV daarin de stand van zaken en het verbetertraject
beschreven. In zijn reactie vraagt het UWV aandacht voor het spanningsveld
tussen het bereiken van rechtmatigheidsnormen en het realiseren van een doelmatige
uitvoering. Over de implementatie en werking van de verbetermaatregelen zal
het UWV zich via de kwartaalrapportages verantwoorden aan het ministerie.
Het verbeterplan van het UWV wordt door het ministerie beoordeeld vanuit het
vetrekpunt dat de (in het verleden) geconstateerde tekortkomingen in het M&O-beleid
bij de uitvoeringsintellingen een doorvertaling vergen naar een goed beleid
en goede uitvoering in de nieuwe organisatorische setting waarin het UWV zich
bevindt. Vanuit deze perceptie zal het ministerie het UWV sturen op een in
opzet adequaat en dynamisch M&O-beleid waarvan de toepassing wordt gewaarborgd
door duurzame maatregelen in de UWV-organisatie.3.2 VolksverzekeringenDe uitvoering van de volksverzekeringen1
is M&O-gevoelig omdat het recht op uitkering afhankelijk is van door belanghebbenden
verstrekte gegevens. Binnen het kader van de SUWI- en materiewetgeving is
SVb belast met de uitvoering en nadere invulling van het M&O-beleid. In
de Regeling SUWI (21 december 2001) zijn bepalingen opgenomen over de toereikendheid
en de naleving van de voorschriften en besluiten van uitvoeringsinstanties
gericht op het tegengaan van M&O. In de controleprotocollen zijn M&O-aspecten
opgenomen. Indien een uitkeringsgerechtigde zijn verplichtingen niet nakomt
geldt het sanctieregime van de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering
sociale zekerheid. Met bijdragen van SZW heeft de SVb in 2002 onderzoek gestart
naar de effectiviteit van klantcommunicatie met allochtonen. In 2002 zijn
de voorbereidingen gestart om in het kader van deregulering te komen tot verbeteringen
in de regelgeving. Interdepartementaal wordt gewerkt aan maatregelen om de
betrouwbaarheid van het adresgegeven te vergroten.Het M&O-beleid van SVb bestaat eveneens uit de onderdelen: risicoanalyse
en -selectie, de opzet en werking van maatregelen (in beleid en AO/IC) om
risico's af te dekken en de toelichting over de kwaliteit van de genomen maatregelen
en de resterende onzekerheid. In haar jaarverslag legt SVb verantwoording
af over het jaar 2002. In het IWI-jaarverslag is het toezichtoordeel van IWI
over de kwaliteit van de uitvoering door SVb opgenomen.De beoordeling van het M&O-beleid van de SVb vindt in eerste instantie
plaats door de Interne Accountantsdienst (IAD) van de SVb en beslaat 3 deelterreinen:a. of de gekozen M&O-risico's per wet juist en volledig zijn;b. of de resterende onzekerheden per wet als gevolg van M&O juist
en volledig zijn;c. en of het beleid consistent is.In 2002 kwam de IAD van de SVb over het uitvoeringsjaar 2001 tot de bevinding
dat de gekozen misbruikrisico's per wet een juiste afspiegeling vormen van
de werkelijkheid. Ook was de kwantificering van de hoofdrisico's op een correcte
wijze uitgevoerd. Op basis van de risico-inschattingen worden waar mogelijk
maatregelen in de AO/IC opgenomen. Ten aanzien van de werking
van de maatregelen zijn bij verschillende wetten tekortkomingen geconstateerd.
Het M&O-beleid van de SVb is volgens de IAD toereikend en voldoet aan
de maatschappelijke verwachtingen.In 2002 kwam IWI in zijn rapportage «de sociale verzekeringen in
2001» tot de conclusie dat zij zich kan vinden in het oordeel van de
IAD van de SVb. Wel tekent IWI daarbij aan dat het handhavingsbeleid en de
daarbijbehorende activiteiten voor verdere verbetering vatbaar zijn. Daarnaast
deelt IWI de bevinding van de IAD dat onderzoek moet worden verricht naar
de (langere termijn) effecten van mogelijke tekortkomingen in de werking van
de AO/IC voor misbruikgedragingen van gerechtigden.In de goedkeuringsbrief op het jaarplan 2003 heeft de Staatssecretaris
in december 2002 de SVb verzocht om via kwartaalverslagen over de handhavingsactiviteiten
te rapporteren. Brief en jaarplan zijn in december 2002 aan de Eerste en Tweede
Kamer aangeboden.3.3 Centra voor Werk & InkomenNaast de SVb en het UWV is ook CWI een zelfstandig bestuursorgaan op het
terrein van werk en inkomen. Enkele van de kerntaken van CWI zijn:– poortwachter voor de WW, Abw en IOAW;– ketenpartner in de uitkeringsverstrekking.Over de rechtmatigheid van de door CWI bestede middelen legt CWI op grond
van de Suwiwet verantwoording af door middel van een jaarverslag dat voorzien
is van een accountantsverklaring. Vanuit de poortwachters- en ketenpartnersfunctie
geeft CWI invulling aan het beleid om misbruik te voorkomen. In 2002 heeft
het Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen (BKWI) instrumenten in
gebruik genomen om de gegevensuitwisseling tussen ketenpartners te faciliteren.
BKWI levert via «Suwinet-Inkijk» de mogelijkheid aan UWV, CWI
en gemeenten om met behulp van een sofi-nummer persoonsgegevens te controleren.
In 2002 is het project «Integrale handhaving in de keten» voorbereid.
In 2003 en 2004 moet dit laatste project leiden tot een gesynchroniseerde
en uitgewerkte ketenvisie op handhaving en de operationalisatie hiervan naar
werkprocessen in de keten van werk en inkomen. De poortwachtersfunctie en
doelgroepgericht werken door het CWI en het hoogwaardig handhaven door gemeenten
staan hierin centraal. In het kader van het handhavingsprogramma 2003–2006
is in 2002 gestart met de voorbereiding van extra maatregelen om fraude met
identiteitsgegevens en -documenten te voorkomen. De Minister heeft in zijn
goedkeuringsbrief op het jaarplan 2003 CWI verzocht om daarover via kwartaalverslagen
te rapporteren. Brief en jaarplan zijn in december 2002 aan de Eerste en Tweede
Kamer aangeboden.3.4 Sociale voorzieningenSociale voorzieningen1 worden in medebewind
uitgevoerd door gemeenten. De belangrijkste betreft de Algemene bijstandswet.
Deze wet regelt het recht op bijstand voor iedere Nederlander hier te lande,
die in zodanige omstandigheden verkeert of dreigt te geraken dat hij niet
over voldoende middelen beschikt om in de noodzakelijke kosten van bestaan
te voorzien. Belangrijke M&O-risico's hebben betrekking op identiteitsfraude,
vermogensfraude (incl. vermogen in het buitenland), partner-/woonadresfraude,
witte fraude en zwarte fraude met inkomsten en niet-naleving van de sollicitatieplicht.
Gemeenten voeren binnen het kader van de wet een handhavingsbeleid uit ter
voorkoming en bestrijding hiervan. De minister van SZW ondersteunt dat, maakt
bestuurlijke afspraken en houdt via IWI onafhankelijk toezicht.In de sfeer van preventief beleid zijn de volgende maatregelen genomen:• De Minister van SZW en de G26 hebben op 10 december 2001 afspraken
voor 2001–2004 gemaakt in het kader van de Agenda voor de Toekomst.
Op het gebied van de handhaving is afgesproken dat er een hoogwaardig handhavingsbeleid
wordt gerealiseerd. Fraudealertheid in de uitvoeringsorganisatie is hiervan
een onderdeel.• Gemeenten hebben de beschikking gekregen over de Kennisbank, die
bestaat uit een systematische handleiding die de gehele beleids- en plancyclus
beslaat. Vanaf 2001 zijn een aantal gemeenten hiermee aan de slag gegaan.
Het uiteindelijke doel is het vergroten van de (spontane) nalevingsbereidheid
van burgers. Dit wordt gerealiseerd door:1. cliënten en burgers vroegtijdig voor te lichten2. de dienstverlening te optimaliseren3. overtredingen en fraude vroegtijdig te constateren en af te handelen4. geconstateerde fraude te sanctioneren.• In de zomer van 2002 zijn folders en brochures verspreid onder
allochtone groepen over doel en werking van de vermogenstoets. Daarnaast ontvingen
gemeenten in dezelfde periode in hetzelfde kader een toelichting op de inlichtingenplicht.In de sfeer van het controle- en het opsporingsbeleid zijn in 2002 de
volgende maatregelen uitgevoerd:• Vanaf 1 januari 2002 is het Inlichtingenbureau gestart met het
aansluiten van de eerste gemeenten op het nieuwe landelijke systeem. Het systeem
vergelijkt gegevens van bijstandscliënten bij gemeenten, de Belastingdienst,
het UWV en de Informatie Beheer Groep. In verband met stabiliteitsproblemen
heeft het Inlichtingenbureau de verdere aansluiting van gemeenten in overleg
met het Ministerie in het voorjaar van 2002 moeten opschorten. Door de opgelopen
vertraging moeten nog 360 gemeenten in 2003 aangesloten worden, naar verwachting
lukt dat in het eerste kwartaal van 2003. In de laatste drie maanden heeft
het Inlichtingenbureau het totaal aantal aangesloten gemeenten uitgebreid
tot 236 gemeenten waarmee een populatie van 84% van de bijstandscliënten
via het Inlichtingenbureau bevraagd kan worden. Bij de eerste 112 gemeenten
was meer dan 90% van de sofinummers bij de bronnen bevraagd. Uit de verantwoordingsinformatie
van gemeenten moet blijken of de signaleringen via het Inlichtingenbureau
effectief zijn gebleken.• In 2001 en 2002 zijn twee pilots gestart waarbij controle op maat
lokaal doorontwikkeld en geïmplementeerd is. Vooral de risico- en signaalsturing
bij gegevenscontrole staan daarin centraal. In 2003 worden de resultaten van
deze pilots verwacht. In de periode tot en met 2006 zal de methode voor hoogwaardige
handhaving van de Abw (verder) worden geïmplementeerd evenals een controlesystematiek
voor risicoanalyse. Elke gemeente moet in 2005 een vorm van risicoanalyse
uitgevoerd hebben op basis van de beschikbare gegevens binnen de gemeente.• In 2002 de stimuleringsregeling voor intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
voor de opsporing van start gegaan. De regeling wordt vereenvoudigd en uitgebreid
ten behoeve van extra controle- en opsporingscapaciteit bij gemeenten.• Er is een kabinetsbeleidslijn over verificatie van alle sociale
zekerheidsuitkeringen (sociale verzekeringsuitkeringen en bijstandsuitkeringen)
in het buitenland. Deze is verwoord in de brief aan de Tweede Kamer van 8 februari 2002 in het kader van de sociale zekerheidsrelatie met
Marokko. Met Marokko is in de geest van die lijn een gewijzigd sociale zekerheidsverdrag
gesloten.• Verdragen over bijstandscontrole zijn getekend en/of in voorbereiding.
Lijn is dat in nog te sluiten handhavingsverdragen betreffende de Wet BEU
tevens handhavingsafspraken op het terrein van de bijstand worden opgenomen.• Najaar 2002 is het Project controle op vermogen in het buitenland
geëvalueerd. Uit de resultaten is de conclusie getrokken het project
een structureel vervolg te geven.• SZW zoekt verdere samenwerking met andere departementen (VROM en
Financiën) om elkaars informatie meer te kunnen benutten bij het voorkomen
en bestrijden van grensoverschrijdende fraude. Een eerste resultaat daarvan
is nauwere samenwerking in het kader van het van Financiën uitgaande
project controle buitenlandse rekeningen.In de sfeer van maatregelen-, sanctie en terugvorderingsbeleid c.q. de
afdoening zijn de volgende maatregelen uitgevoerd:• Naar aanleiding van de Campagne Wet boeten in 2002 is gestart met
het opstellen van een handleiding voor de uitvoering van de Wet boeten en
maatregelen in het bijstandsdomein. Via workshops wordt de handleiding samen
met de consulenten toegesneden op de lokale situatie.• De nieuwe fraudestatistiek is in 2002 geïmplementeerd. Het
gaat hierbij om grotere fraudegevallen die door de sociale recherche of de
afdeling bijzonder onderzoek zijn afgehandeld. Om ook een beeld te krijgen
van de fraudegevallen die in het primaire uitkeringsproces zijn afgehandeld,
is informatie uit de debiteurenstatistiek bij het cijfermateriaal uit de fraudestatistiek
gevoegd.In de sfeer van medebewind en toezicht wordt de Algemene bijstandswet
in medebewind uitgevoerd door burgemeester en wethouders. De Minister van
SZW is verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering van deze wet. Dit
toezicht wordt uitgeoefend door IWI. Daartoe dienen burgemeester en wethouders
jaarlijks een verslag in over de uitvoering van deze wet, verstrekken zij
desgevraagd nadere of andere informatie en verlenen zij inzage in de administratie.
Het verslag omvat mede een opgave van de ten laste van de gemeente gebleven
kosten en is voorzien van een verklaring van een deskundige, belast met de
in artikel 213 van de Gemeentewet voorgeschreven controle over de juistheid
en volledigheid van verstrekte gegevens. De Minister kan aan burgemeester
en wethouders, nadat zij in de gelegenheid zijn gesteld hun zienswijze naar
voren te brengen, aanwijzingen geven met betrekking tot een goede uitvoering
van deze wet.• Gemeenten dienen het verslag over de uitvoering in in september
van het jaar volgend op het verslagjaar. De beoordeling van de verslagen over
2001 wordt meegenomen in het jaarverslag van IWI over het jaar 2002.• In 2002 liep bij een aantal gemeenten een verbetertraject. Bij
een klein aantal hiervan was (een van) de reden(en) een tekortkoming op het
gebied van handhaving, zoals het niet of niet zorgvuldig afhandelen van belastingsignalen
of overschrijding van de termijnen met betrekking tot heronderzoek.• Naast gemeenten met een verbetertraject is bij een aantal gemeenten
ook sprake geweest van verscherpt toezicht in 2002. Bij die gemeenten speelden
naast andere rechtmatigheidstekortkomingen ook tekortkomingen op het gebied
van handhaving. Gemeenten die onder dit regime van IWI vallen,
dienen elk kwartaal verslag te leggen over de uitvoering. Aan de hand van
deze verslaglegging wordt bepaald of nader ingrijpen noodzakelijk is en of
een advies moet worden gegeven om betreffende gemeente (verder) te korten
op het voorschot of de (definitieve) rijksvergoeding.• IWI heeft in 2002 naar een aantal handhavingsthema's onderzoek
gedaan. Een belangrijk thema hierbij is de afhandeling van belastingsignalen.
De resultaten van het onderzoek naar gemeentelijk beleid worden opgenomen
in het jaarverslag van IWI.• Net als voorgaande jaren heeft IWI bij gemeenten een M&O-monitor
uitgevoerd. Hieruit blijkt dat vrijwel alle gemeenten een of meer schakels
van de handhavingsketen beschrijven in hun beleidsplannen. De mate waarin
zij hun beleid uitwerken en concretiseren verschilt. Ook het aantal heronderzoeken
en aantal boetes dat gemeenten opleggen loopt uiteen. Meer dan bij eerdere
monitors komt naar voren dat gemeenten die op bepaalde onderdelen goed functioneren
dat ook op andere onderdelen doen. Registratie van misbruik bij gemeenten
is vaak onvolledig, dit verschilt per gemeente. Er zijn waarschijnlijke verbanden
gevonden tussen het aantal bijzonder onderzoekers en het geconstateerde misbruik
in euro's, en tussen de concretisering van het gemeentelijke beleid in beleidsplannen
en de effectiviteit van de opsporing. IWI concludeert dat een vergelijking
van gemeenten op de omvang van het opgespoorde misbruik beperkingen heeft,
maar wel bijdraagt aan het inzicht in verschillen in kwaliteit van de misbruikbestrijding.• In de tweede helft van 2001 is onderzoek gedaan naar de gemeentelijke
uitvoering van het debiteurenbeleid. Dit heeft geleid tot het rapport «Debiteuren
in de Algemene bijstandswet». Dit rapport is op 17 januari 2003 aan
de Tweede Kamer aangeboden. Per 1 januari 2001 bedroeg de totale debiteurenschuld € 679
miljoen. Een groot deel van dit bedrag betreft opgespoorde fraude.In 2002 zijn ten slotte de voorbereidingen gestart voor extra maatregelen
in het kader van het handhavingsprogramma 2003–2006 en voor de uitwerking
van de nieuwe beleidsvoornemens betreffende de bijstand.3.5 Financiële effecten van m&o-beleid in de
sociale zekerheidOverzicht geraamde uitvoeringskosten
en besparingen M&O-beleid 2002 (bedragen x € 1 mln) Uitvoeringskosten*Besparingen** BegrotingRealisatieBegrotingRealisatieA. Regelgeving    • Beperking export van uitkeringen  20,07,0• Opdrachtgeversaansprakelijkheid loonconfectie  4,50,0Totaal A.  24,57,0     B. Projecten Regeerakkoord 1998–2002    • Kwaliteitsverbetering fraudebestrijding6,06,015,615,6• Verbetering geautomatiseerd gegevensverkeer41,015,450,734,1• Verbetering samenwerking6,26,120,337,4• Bestrijding internationale fraude7,84,919,512,0Totaal B.61,032,4106,199,1     C. Extra intensiveringen 2001/2002    • Verdubbeling waarnemingen ter plaatse1,41,40,90,9• Uitbreiding internationale controle0,90,90,90,9• Landelijke uitbreiding LUBA experiment3,23,26,86,8• SIOD25,413,022,72,5• Uitbreiding arbeidsinspectie5,94,41,80,0Totaal C36,822,933,111,1     D. Overige handhavingsactiviteiten***10,98,2  Bron: SZW.* de uitvoeringskosten betreffen zowel begrotings- als premiegefinancierde
uitgaven** de besparingen/opbrengsten betreffen zowel begrotings- als premiegefinancierde
uitgaven, aandeel gemeentefonds bijstandsuitgaven, EU-arbeidsmarktsubsidies
en premie- en belastinginkomsten.*** het gaat hierbij om uit eigen begrotingsmiddelen van SZW gefinancierde
(additionele) activiteiten; de eventuele aan deze beleidsondersteunende uitgaven
gerelateerde opbrengsten zijn niet gekwantificeerd.Toelichting op tabelA. RegelgevingIn de periode 2000–2003 zijn met veel meer landen handhavingsverdragen
overeengekomen dan bij het opstellen van de begroting 2002 werd voorzien.
Dat betekent dat slechts een zeer gering aantal uitkeringsgerechtigden in
het buitenland met een exportbeperking te maken krijgt. De besparingen op
de uitkeringslasten als gevolg van de Wet BEU zijn daarom kleiner dan verwacht.
Handhavingsverdragen zullen leiden tot een verbetering van de rechtmatigheid
van geëxporteerde uitkeringen.Bij de Begroting 2002 werd uitgegaan van inwerkingtreding van de opdrachtgeversaansprakelijkheid
loonconfectie in 2002. Echter, in maart 2002 is een tweede nota van wijziging
bij de Tweede Kamer ingediend, en begin 2003 lag het wetsvoorstel nog ter
goedkeuring bij de Eerste Kamer. De geraamde besparingen voor 2002 zijn dus
niet gerealiseerd.B. Projecten RegeerakkoordOnder «kwaliteitsverbetering fraudebestrijding» valt de versterking
van de handhaving bij de uitvoeringsorganisaties (Lisv/uvi's, Svb en sociale
diensten). Dit gebeurt door draagvlakvergroting en verhoging van de fraudealertheid
van medewerkers. Tevens door de versterking van de handhavingsfunctie binnen
het departement, onder andere bij de Arbeidsinspectie.Onder «verbetering geautomatiseerd gegevensverkeer» vallen
onder meer het Inlichtingenbureau en de chipcard. De landelijke uitrol van
het Inlichtingenbureau heeft vertraging opgelopen. In plaats van de oorspronkelijk
geraamde 100% woonden in 2002 slechts 70% van de ABW gerechtigden in een gemeente
die aangesloten was op het Inlichtingenbureau. De kosten zijn hierdoor ruim € 14
mln lager uitgevallen dan bij de opstelling van de begroting 2002 was voorzien.
Dit heeft ook tot gevolg dat een kleine € 10 mln van de oorspronkelijk
geraamde opbrengsten niet gerealiseerd zijn in 2002. Voor de ontwikkeling
van de chipcard zijn in 2002 geen kosten gemaakt en dus ook geen opbrengsten
gerealiseerd. Onder andere de ervaringen met pilots hebben een aanpassing
in de koers noodzakelijk gemaakt: handhaving krijgt op korte termijn meer
nadruk en invoering van biometrie en elektronische dienstverlening komen op
de middellange en lange termijn aan de orde.Onder «verbetering samenwerking» vallen in het bijzonder multidisciplinaire
samenwerkingsverbanden als het Westland Interventieteam (WIT) en de Regionale
interdisciplinaire fraudeteams (Rif's). Vooral de belastingopbrengsten van
deze teams zijn veel groter dan oorspronkelijk geraamd.Onder «bestrijding internationale fraude» valt onder meer
het project Vermogen Buitenland voor gemeenten. Er is een infrastructuur ontwikkeld
waarbinnen de gemeenten de mogelijkheid hebben gekregen om vermogensbezit
in Turkije en Marokko te laten onderzoeken. De signalen zijn ter plaatse door
de sociaal attachés geverifieerd. De kosten en opbrengsten van dit
project waren bij de begroting te hoog ingeschat en zijn nu neerwaarts bijgesteld.C. Extra intensiveringen 2001/2002De staatssecretaris van SZW heeft eind 2000 een aantal maatregelen voorgesteld
om de aanpak van fraude te intensiveren. Extra personeel is geworven voor
de verdubbeling van het aantal waarnemingen ter plaatse en de uitbreiding
van de internationale controle. Het LUBA-experiment is later het project «ERNST»
(effectief reïntegreren nieuwe stijl) geworden. De resultaten van een
intensievere controle bij Luba Uitzendbureau BV waren zeer bemoedigend; een
lagere instroom in de WAO en daling van het gemiddeld aantal uitkeringsdagen.
Er zijn voor de landelijke uitrol 70 fte geworven.De SIOD is op 1 januari 2002 van start gegaan en vanaf mei dat jaar operationeel.
De kosten in 2002 gemaakt vallen lager uit dan verwacht. Oorzaken hiervan
zijn de tijdrovende werving en selectie van geschikt personeel, een vertraging
in de uitvoering van de tijdelijke regeling opsporingssamenwerkingsverbanden
van gemeenten, en het uitblijven van het beroep op tijdelijke middelen voor
reorganisatiekosten door het uitvoeringsveld SV. Ook de opbrengsten van de
SIOD komen hierdoor lager uit dan in de begroting 2002 verwacht. De eerste
fraudeonderzoeken hebben naar schatting zo'n € 2,5 mln opgeleverd.De Arbeidsinspectie heeft in 2002 circa 50 fte extra handhavingscapaciteit
geworven voor inspecties op veiligheid en gezondheid op het werk. Vanwege
de opleiding van het nieuwe personeel treden extra opbrengsten vanaf 2003
op.D. Overige handhavingsactiviteiten en verbetering uitvoeringskwaliteitVia het budget voor «overige handhavingsactiviteiten en verbetering
uitvoeringskwaliteit» ondersteunt SZW een groot aantal kleinere projecten
op het gebied van handhaving en ter verbetering van de uitvoeringskwaliteit.
De belangrijkste projecten uit 2002 betreffen de implementatie van de Kennisbank,
de bijdrage aan serviceorganisatie Stimulansz, de realisatie van de fraude-
en debiteurenstatistiek, ondersteuning van regionale samenwerking
bij de uitvoering van het bijstandsbesluit zelfstandigen (Bbz), de gedeeltelijke
financiering van de Rif's Twente en Utrecht en financiering van het op het
uitzendwezen gerichte BEZEM-project van UWV. Het verschil tussen begroting
en realisatie is vooral ontstaan als gevolg van deels latere uitvoering en
deels latere afrekening van projecten.4. SubsidiesSubsidies zijn M&O-gevoelig omdat de verlening, bevoorschotting en
vaststelling ervan afhankelijk zijn van gegevens van derden of belanghebbenden.Voor door SZW verstrekte subsidies geldt de gelaagde structuur van de
Algemene Wet Bestuursrecht, de Kaderwet SZW-subsidies, de Algemene Regeling
SZW-subsidies en specifieke subsidieregelingen. Hoewel afwijkingen mogelijk
zijn, geldt bij specifieke regelingen het uitgangspunt dat de Algemene Regeling
eveneens van toepassing is. M&O-risico's worden gereduceerd door in de
regelingen zo veel mogelijk gebruik te maken van nauwkeurige en heldere begrippen
en beoordelingscriteria, door voorlichting aan potentiële aanvragers
en aan bestaande subsidierelaties en door afhankelijk van de subsidievormen
controles op subsidieaanvragen en -verantwoordingen uit te voeren en tussentijds
informeren naar de voortgang van gesubsidieerde activiteiten. Het subsidieproces
is in de administratieve organisatie en financieel beheersconcepten beschreven.
Voor subsidies van meer dan € 50 000,- geldt de algemene regel
dat de verantwoording moet zijn voorzien van een accountantsverklaring. De
Accountantsdienst van SZW voert een reviewbeleid uit. Subsidiebesluiten kunnen
in een termijn van de subsidieverlening tot maximaal vijf jaar na subsidievaststelling
ten nadele van de subsidieontvanger genomen of gewijzigd worden. Dat kan ondermeer
als uit verantwoordings- of controle-informatie blijkt dat niet aan de subsidievoorwaarden
is voldaan of als onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt. In dat
geval worden ten onrechte te veel betaalde bedragen teruggevorderd en kan
de wettelijke rente in rekening worden gebracht.Voor subsidiewetten en -regelingen1 die
door derden worden uitgevoerd geldt daarbij het regime dat deze organisaties
geacht worden misbruik en oneigenlijk gebruik binnen het wettelijk kader op
toereikende wijze te voorkomen en te bestrijden. IWI is belast met het toezicht
op de uitvoering. Verantwoordingen moeten worden voorzien van een accountantsverklaring
met in achtneming van het verantwoordings- en controleprotocol. De Accountantsdienst
voert een reviewbeleid. Rijksvergoedingen voor de uitvoering van die subsidiewetten
en -regelingen kunnen op basis van verantwoordings- en controle-informatie
lager worden vastgesteld, aldus onverschuldigde bedragen teruggevorderd of
verrekend. In de preventieve sfeer worden uitvoerders schriftelijk en in een
aantal gevallen middels bijeenkomsten voorgelicht over de uitvoering van de
subsidiewetten en -regelingen.Wetten en langlopende regelingen worden geëvalueerd. Bij kortlopende
regelingen vindt steeds een specifieke afweging plaats. Een aantal subsidie-instrumenten
is geëvalueerd in het IBO-onderzoek «Aan de slag». Daarin
is geconstateerd dat een aantal prikkels verkeerd stond. Naar aanleiding daarvan
zijn maatregelen voorgenomen voor maximale budgettering en totstandkoming
van een vrij besteedbaar reïntegratiebudget.In 2002 is op basis van onderzoek naar SZW-subsidieregelingen en naar
aanleiding van aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer bij de Financiële
Verantwoording 2001 een juridische checklist voorbereid. Met die checklist
wordt het uitgangspunt dat de Algemene regeling van toepassing is onderstreept
en wordt de beperking van risico's verder in de voorbereiding van nieuwe subsidieregelingen
verankerd. Indien in een specifieke subsidieregeling geheel of gedeeltelijk
wordt afgeweken van het regiem zoals dat in de Algemene Regeling SZW-subsidies
is opgenomen, wordt in het vervolg, bij het ontwerpen van nieuwe subsidieregelingen,
die afwijking uitdrukkelijk gemotiveerd.Daarnaast heeft het Agentschap SZW, als uitvoerder van ondermeer de regelingen
op grond van het Europees Sociaal Fonds (ESF), een uitgebreide beschrijving
van haar M&O-beleid vastgesteld. Het Agentschap onderscheidt 10 verschillende
diensten en daarvan afgeleide producten en hanteert per product specifieke
instrumenten om de risico's op M&O te verminderen. In de gegevensverstrekking
is ruimte voor interpretatie en onzekerheid over de geleverde prestaties en
een juiste kosten- en opbrengstenverantwoording. Om de risico's te beperken
zijn door het Agentschap samenhangende maatregelen getroffen op basis van
de keten beleidsvoorbereiding, regelgeving, controle, sanctiebeleid, voorlichting
en evaluatie.In 2001 was de kwaliteit van door externe accountants ontvangen verklaringen
en rapporten van bevindingen bij declaraties van departementale en Europese
middelen, die door organisaties buiten het departement werden besteed, voor
verbetering vatbaar. Dit bleek uit door de Accountantsdienst uitgevoerde reviews.
Daarop zijn in 2002 de voorbereidingen gestart voor een nieuw reviewbeleid
met als uitgangspunt dat externe accountants waar mogelijk meer op hun handelen
worden aangesproken. Specifieke bevindingen van de Accountantsdienst zijn
opgenomen in het Accountantsrapport naar aanleiding van de controle van het
jaarverslag over 2002.In 2002 is gestart met de actualisatie en verdieping van de databank over
M&O-gevoelige wet- en regelgeving. Daarin worden de subsidiewetten en
-regelingen opgenomen. Deze activiteit wordt in 2003 afgerond.5. Fiscale instrumentenOp het SZW-beleidsveld zijn verschillende fiscale instrumenten van belang,
zoals de Afdrachtsvermindering Langdurig Werklozen (VLW), de specifieke afdrachtskorting
(SPAK) voor indienstname van laagbetaalde arbeidskrachten, fiscale scholing
saftrek voor werkgevers in de profitsector, fiscale afdrachtsvermindering
onderwijs ter vergoeding van loonkosten van werknemers in het leerlingwezen
en de toetrederskorting. De instrumenten kennen toetsbare criteria en worden
grotendeels uitgevoerd door de Belastingdienst.Een specifiek fiscaal instrument betreft de Farbo-regeling, waarmee ondernemers
en non-profitinstellingen worden gestimuleerd te investeren in arbovriendelijke
bedrijfsmiddelen. In de «Arbolijst» staan arbovriendelijke en
innovatieve bedrijfsmiddelen waarvan de ondernemer zelf kan bepalen wanneer
hij de investeringskosten aftrekt. Het voordeel zit in liquiditeit en rentevoordeel.
De non-profitinstelling krijgt een vermindering in afdracht. Er is een risico
dat als gevolg van onjuiste of onvolledige gegevens van leveranciers producten
ten onrechte worden toegelaten op de Arbolijst. Tevens bestaat het risico
dat als gevolg van onjuiste of onvolledige gegevens aanvragen ten onrechte
geheel of gedeeltelijk worden toegekend. Deze risico's worden ondervangen
door:• Voorstellen voor uitbreiding van de Arbolijst moeten uitvoerig
worden gedocumenteerd en worden door een commissie van deskundigen beoordeeld.
Om het risico verder te reduceren wordt de deskundigheid van de commissie
verder aangescherpt voordat zij najaar 2003 weer bij elkaar komt.• Elke aanvraag voor toepassing van de regeling wordt voor toekenning
administratief gecontroleerd. Bij twijfel gaat de Arbeidsinspectie ter plekke
controleren. Dit maakt het risico op ten onrechte toegekende aanvragen beperkt.
(gemeten naar het investeringsbedrag wordt circa 25% van de aanvragen niet
toegekend). De regeling wordt in 2003 geëvalueerd.BIJLAGE 3BRONNENOVERZICHTTabelOmschrijvingBronAard van de gegevens* Beleidsprioriteiten  4.1Budgettaire
en financiële consequenties van de beleidsprioriteiten 2002SZW-administratieVoorlopig4.2Kerngegevens
2002 (procentuele mutaties)MEV 2002,
MEV 2003 en CEP 2003Definitief4.3Statistische
koopkrachtontwikkeling 2002 (in procenten)SZWVoorlopig4.4Werkloosheidsval
2002CEP 2003Voorlopig4.5Netto-arbeidsparticipatie
en werkloosheid vergeleken voor autochtonen en etnische minderhedenCBS, enquete beroepsbevolkingDefinitief     Beleidsartikelen       Artikel 1   Basisdienstverlening Werk en Inkomen  1.1Dienstverlening
werkzoekendenJaarverslag CWI 2002Definitief1.2Dienstverlening
werkgeversCWI, vierde kwartaalverslagDefinitief1.3Overdracht
reïntegratieadviezen en uitkeringsdossiersCWI, vierde kwartaalverslagDefinitief     Artikel 2   Stimulering en kwaliteitsbevordering van arbeidsaanbod  2.1Middelen
voor en resultaten van reïntegratietrajecten 2002UWV, SZWVoorlopig2.2Prestaties
sluitende aanpak nieuw ingeschreven werklozen 2002Cijferonderzoek Sluitende Aanpak, RegioplanVoorlopig2.3Prestaties
sluitende aanpak langdurig werklozen (zittend bestand) 2002Cijferonderzoek Sluitende Aanpak, RegioplanVoorlopig2.4Verdeling
middelen sluitende reïntegratie (x € 1 mln)SZWDefinitief2.5Uitstroomgegevens
WIW-dienstbetrekkingen en werkervaringsplaatsenWIW-monitorDefinitief2.6Prestatiegegeven
WIW-dienstbetrekkingen basis en werkervaringsplaatsen (x € 1 mln)SZWVoorlopig2.7Casemanagement/Agenda
voor de toekomst (X € 1 miljoen)SZWDefinitief2.8KinderopvangSZWVoorlopig2.9Prestaties
netto-arbeidsparticipatie etnische minderheden 2002CBS, Enquête beroepsbevolkingDefinitief2.10Arbeidsparticipatie
en werkloosheid vergeleken voor autochtonen en etnische minderhedenCBS, Enquête beroepsbevolkingDefinitief2.11Aandeel
deelnemers in gesubsidieerde arbeid t.o.v. beroepsbevolking naar etnische
herkomst 2002CBSDefinitief2.12Participatiegraad
vrouwenCBS, Enquête beroepsbevolkingDefinitief2.13Participatiegraad
ouderenCBS, Enquête beroepsbevolkingDefinitief2.14Werkloosheid
onder jongeren in relatie tot startkwalificatieCBS, Enquête beroepsbevolking 2001Definitief2.15Budget
doelgroepenbeleid (x € 1 000)SZWDefinitief2.16Ontvangsten
en uitgaven Europese gelden buiten begrotingsverbandSZW-administratieDefinitief2.17Verplichtingen
AG SZW Europese regelingenSZW-administratieDefinitief     Artikel 3   Aanvullende werkgelegenheid  3.1Overzicht
volume- en prijsgegevens ID-banenSZW-administratie, ID-monitorVoorlopig3.2Overzicht
prijsgegevens RSPSZW-administratieVoorlopig Artikel 4   Aangepast en begeleid werken  4.1Prestatiegegevens
WSWWSW monitor en volumeopgave gemeenten;
bij CBS uitgevoerde koppeling WSW-monitor en GBA. Voorlopig4.2Subsidies
aan gemeenten voor de realisatie van werkplekkenSZW, Jaaropgaven WSW van gemeenten en voorlopige gegevens WSW
monitor en volume opgave gemeenten.Voorlopig4.3Budget,
Volume, uitkering anticumulatiebatenSZW, UWVVoorlopig     Artikel 5   Algemene inkomensgarantie op minimumniveau  5.1Samenstelling
en hoogte minimuminkomens in 2001 en 2002 (x € 1)SZWDefinitief5.2Indicatoren
handhaving Abw caCBS bijstandsfraudestatistiek
1ste helft 2002, bewerking SZWVoorlopig5.3Indicatoren
handhavingsketen ToeslagenwetUWVVoorlopig5.4Achterliggende
volume en prijsgegevens Abw, Ioaw en IoazSZW en CBSVoorlopig5.5Volume
en prijsgegevens TWSZW-administratie,
UWVVoorlopig     Artikel 6   Inkomensgarantie voor jonggehandicapten  6.1Volume
en prijsgegevens WajongUWVVoorlopig     Artikel 7   Inkomensaanvulling voor herkeurde arbeidsongeschikten  7.1Volume
en prijsgegevens BIAUWVVoorlopig     Artikel 8   Tijdelijke inkomensgarantie voor kunstenaars  8.1Volume
en prijsgegevens WikCWI-cultuur,
SZW-administratieVoorlopig     Artikel 9   Tegemoetkoming in de kosten van kinderen  9.1Prestatiegegevens
misbruik en oneigenlijk gebruik AKWSVBVoorlopig9.2Prestatiegegevens
AKWSZW-administratie, Oktobernota
SVB en CBSVoorlopig9.3Prestatiegegevens
TOGSZW-administratie, Oktobernota
SVB en CBSVoorlopig     Artikel 11   Bevorderen van combinatiemogelijkheden van arbeid en zorg  11.1Gebruik
van ouderschapsverlof in aantallen en als percentage van de doelgroepCBS, SZWVoorlopig11.2Gebruik
afdrachtskorting ouderschapsverlofMinisterie van FinanciënDefinitief11.3Aantal
gebruikers Finlo 2001–2002SZW-administratie UWVVoorlopig11.4Gebruik
adoptieverlofUWV, SZWVoorlopig11.5Kinderopvang
(aantal plaatsen)Deloitte&Touche,
Monitor uitbreiding kinderopvang 2002Definitief Artikel 12   Coördinatie emancipatiebeleid  12.1Realisatie
subsidies emancipatiebeleidSZW-administratieDefinitief12.2Realisatie
en streefwaarden in 2002 (zelfstandig bestaan van vrouwen en mannen)SCP/CBS, Emancipatiemonitor 2002; enquete
beroepsbevolking 2002Voorlopig     Artikel 13   Verbetering arbeidsomstandigheden  13.1Streefcijfers
beperking arbeidsrisico's 1996–2001SZW, nota arboconvenanten nieuwe stijl; CBS enquete beroepsbevolking; Arbobalans
2002Definitief13.2Beschikbaarheid
schriftelijke risicoinventarisatie en -evaluatieArbeidsinspectieDefinitief13.3Prestatiegegevens
veiligheidsrapport zware ongevallen 2002ArbeidsinspectieDefinitief    13.4CertificatieregelingenArbeidsinspectieDefinitief13.5Beroepsziektemeldingen
conform richtlijnenNederlands Centrum
voor BeroepsziektenVoorlopig13.6Intentieverklaringen
en convenanten naar onderwerp, stand per 31–12–2002SZW-administratieDefinitief muv laatste rij    13.7FARBO-regelingArbeidsinspectieVoorlopig    13.8Aantal
interventietrajectenArbeidsinspectieDefinitief    13.9Inspectiefrequentie
naar bedrijfsgrootteArbeidsinspectieDefinitief     Artikel 14   Tegemoetkoming asbestslachtoffers  14.1Prestatiegegevens
tegemoetkoming asbestslachtoffersSVB, SZW-administratieDefinitief     Artikel 15   Rijksbijdragen sociale fondsen  15.1Prestatiegegevens
premiebijdrage gemoedsbezwaardenUWVVoorlopig15.2Prestatiegegevens
BIKKCPBDefinitief     Artikel 16   Rijksbijdragen spaarfonds AOW  16.1Prestatiegegevens
Rijksbijdragen Spaarfonds AOWSZWDefinitief     Artikel 17   Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen  17.1Overboekingen
vanuit de aanvullende post van Financiën naar de SZW-begrotingSZW-administratieDefinitief     Artikel 98   Algemeen  98.1Toedeling
naar beleidsartikelen van het totale personele en materiële budget bij
begroting 2002 en de realisatie (x € 1 000)SZW-administratieDefinitief98.2Totaaloverzicht
materieeluitgaven 2002SZW-administratieDefinitief98.3Toerekening
aan producten van de personele, materiële en huisvestingskosten AI; begroting
en realisatie 2002SZW-administratieDefinitief98.4Toedeling
kasbedragen primair proces naar de beleidsartikelen 2000–2002SZW-administratieDefinitief98.5Toedeling
kasbedragen voorlichting naar de beleidsartikelen 2000–2002SZW-administratieDefinitief Verdeling
van de uitgaven voor voorlichting over beleidsterreinen in 2002SZW-administratieDefinitief98.6Toedeling
kasbedragen onderzoek en beleidsinformatie naar de beleidsartikelen 2000–2002SZW-administratieDefinitief98.7Toedeling
kasbedragen subsidies naar de beleidsartikelen 2000–2002SZW-administratieDefinitief     Premiegefinancierde beleidsartikelen       Artikel 1   Inkomensgarantie bij werkloosheid  1.1Overzicht
reïntegratietrajectenUWV, 2002/3Voorlopig1.2Handhavingsketen
WWUWVVoorlopig     Artikel 2   Inkomensgarantie bij ziekte en arbeidsongeschikheid  2.1Handhavingsketen
ZWUWVVoorlopig2.2Handhavingsketen
WAO/WAZ/WajongUWVVoorlopig     Artikel 3   Reïntegratie  3.1Overzicht
aantal toegekende REA-instrumenten 2002UWV 2002/3Voorlopig3.2Overzicht
werknemersvoorzieningenUWV 2002/3Voorlopig3.3Overzicht
trajectenUWV 2002/3Voorlopig     Artikel 4   Inkomensgarantie voor nabestaanden  4.1Anw prestatiegegevensSVBVoorlopig     Artikel 5   Inkomensgarantie bij ouderdom  5.1Handhaving
AOWSVBVoorlopig     Bijlage 2 M&O-beleid   Overzicht
geraamde uitvoeringskosten en besparingenSZWVoorlopig* Voorlopig = raming of nog niet vastgesteld.Definitief = gebaseerd op volledige informatie.BIJLAGE 4LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGENAAWAlgemene ArbeidsongeschiktheidswetAbwAlgemene bijstandswetAfzArbeidsongeschiktheidsfonds
ZelfstandigenAIArbeidsinspectieAIQArbeidsinkomensquoteAKWAlgemene kinderbijslagwetANWAlgemene nabestaanden
wetAofArbeidsongeschiktheidsfondsAOWAlgemene Ouderdoms
WetARAlgemene RekenkamerArboArbeidsomstandighedenArbvoArbeidsvoorzieningsorganisatieATWArbeidstijdenwetAVEMCommissie Arbeidsdeelname
van Vrouwen van Etnische MinderhedenAWBZAlgemene wet bijzondere
ziektekostenAwfAlgemeen werkloosheidsfondsBBABuitengewoon besluit
arbeidsverhoudingenBBPBruto Binnenlands
ProduktBbzBijstandsbesluit zelfstandigenBiaBeperking Inkomensgevolgen
ArbeidsongeschiktheidscriteriaBIKKBijdrage in de Kosten
van KortingenBITBouwinterventieteamBKWIBureau Keteninformatisering
Werk en InkomenBUOBeleidsunit OpsporingBVGBedrijfsverzamelgebouwenBZKMinisterie van Binnenlandse
Zaken en KoninkrijksrelatiesCAOCollectieve ArbeidsovereenkomstCBBSClaimbeoordeling
en belastbaarheid van het sociaal medisch handelenCBSCentraal Bureau voor
de StatistiekCEPCentraal Economisch
PlanbureauCITConfectieinterventieteamCPBCentraal Plan BureauCTSVCollege van toezicht
sociale verzekeringenCWICentra voor Werk en
InkomenDCEDirectie Coördinatie
EmancipatiebeleidEAUExperimenten activering
van uitkeringsgeldenESFEuropees Sociaal FondsEUEuropese UnieEZMinisterie van Economische
ZakenFEZFinancieel-Economische
ZakenFinloWet Financiering
LoopbaanonderbrekingFWIFonds Werk en InkomenGAKGewestelijk ArbeidskantoorGSDGemeentelijke sociale
dienstHVSHoofdelijk Versnelde
ScholingIASInstituut AsbestslachtoffersIBInlichtingenbureauICTInformatie en Communicatie
TechnologieID-banenInstroom, doorstroombanenIGCZInkomenspositie Gehandicapten
en Chronisch ZiekenIHSIndividuele HuursubsidieIOAWWet Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemersIOAZWet Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigenIWIInspectie voor Werk
en InkomenKOARegeling Kinderopvang
en buitenschoolse opvang voor alleenstaande ouders met kinderen in de AbwKOMKrachtig Ondernemen
met MinderhedenLISVLandelijk Instituut
Sociale VerzekeringenLNVMinisterie van Landbouw,
Natuurbeheer en VisserijMDWMarktwerking, Deregulering
en wetgevingskwaliteitMEVMacro Economische
VerkenningMKBMidden en kleinbedrijfM&OMisbruik en oneigenlijk
gebruikNAPNationaal ActieplanNIBUDNationaal instituut
voor budgetvoorlichtingNugNiet uitkeringsgerechtigdenNVSNationale Vacature-
en SollicitantenbankNVVKNederlandse Vereniging
voor VolkskredietOCWMinisterie van Onderwijs,
Cultuur en WetenschappenOfOuderdomsfondsOSAOrganisatie voor strategisch
arbeidsmarktonderzoekREAReïntegratie
ArbeidsgehandicaptenRif'sRegionale interdisciplinaire
fraudeteamsRKBRegeling Uitbreiding
Kinderopvang en Buitenschoolse opvangROCRegionale OpleidingscentraROPRaad voor het OverheidspersoneelRPARegionale platforms
arbeidsmarktRSIRepetitive Strain
InjuryRSPRegeling schoonmaakdiensten
particulierenRufRegeling uitvoering
en financiering Wet Inschakeling werkzoekendenSERSociaal-Economische
RaadSIODSociale Inlichtingen
en Opsporings DienstSLAService Level AgreementSNOService Niveau OvereenkomstSPAGStimuleringsprojecten
Allochtone GroepenSPAKSpecifieke AfdrachtskortingSUWIStructuur Uitvoering
Werk en InkomenSVBSociale VerzekeringsbankSVWWStimuleringsregeling
vacaturevervulling door werklozen en met werkloosheidSZASociale zekerheid
en arbeidsmarktSZWMinisterie van Sociale
Zaken en WerkgelegenheidTASTegemoetkoming AsbestslachtoffersTBAWet terugdringing
beroep op de arbeidsongeschitkheidsregelingenTbiaWet bescherming inkomensgevolgen
arbeidsongeschiktheidscriteriaTIBToezichtinformatiebeleidTNONederlandse Organisatie
voor Toegepast Natuurwetenschappelijk OnderzoekTOATaskforce Ouderen
en ArbeidTOGTegemoetkoming Onderhoudskosten
thuiswonende Gehandicapte kinderen 2000TWToeslagenwetUVI'sUitvoeringsinstellingenUWVUitvoeringsorganisatie
WerknemersverzekeringenVBTBVan Beleidsbegroting
tot BeleidsverantwoordingVlwVermindering langdurig
werklozenVNGVereniging Nederlandse
GemeentenVNOVereniging Nederlandse
OndernemingenVRVeiligheidsrapportVROMMinisterie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerVUTVervroegde uittredingVVSVrouwenvakscholenVWSMinisterie van Volksgezondheid,
Welzijn en SportWAAWet Aanpassing ArbeidsduurWAJONGWet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening
Jong GehandicaptenWAOWet op de ArbeidsongeschiktheidsverzekeringWAVWet Arbeid VreemdelingenWAZWet Arbeidsongeschiktheidsverzekering
ZelfstandigenWbkWet basisvoorziening
kinderopvangWEPWerkervaringsplaatsenWet SamenWet Stimulering
Arbeidsdeelname MinderhedenWfvWet Financiering volksverzekeringenWIKWet Inkomensvoorziening
KunstenaarsWITWestland InterventieteamWIWWet inschakeling werkzoekendenWKAWet Koppeling met
afwijkingsmogelijkheidWMLWet minimumloonWSNPWet schuldsanering
natuurlijke personenWSWWet sociale werkvoorzieningWTPWaarnemingen ter plaatseWWWerkloosheidswetWWOWWetsvoorstel Werkgeversbijdrage
Oudere WerknemersWWVWet WerkloosheidsvoorzieningZboZelfstandige BestuursorganenZWZiektewetBIJLAGE 5TREFWOORDENREGISTERAbw 18, 19, 24, 27, 31, 33, 36, 39, 40, 42, 51, 52, 54, 62, 65, 67, 68,
77, 133, 178, 179, 180, 187, 188, 193, 219, 265, 266, 278, 279Activering 15, 22, 27, 40, 249Agenda voor de toekomst 22, 27, 252Agentschap SZW 11, 12, 49, 50, 51, 137, 187, 220, 223, 227, 243, 245,
249, 250, 254, 256, 257, 272Algemene Rekenkamer 5, 7, 8, 12, 181, 242, 255, 263, 272, 278Anw 40, 41, 42, 166, 167, 168, 169AOW-gat 15, 25, 28, 118, 120, 121, 170, 173AOW 16, 25, 120, 121, 122, 123, 131, 170, 171, 172, 173, 182, 212, 246,
251, 264, 278Arbeid en zorg 15, 19, 24, 26, 87, 88, 89, 90, 93, 94, 131, 203, 246,
251Arbeidsaanbod 15, 17, 26, 36, 51, 131, 136, 137, 144, 182, 187, 246, 251,
252Arbeidsgehandicapten 22, 27, 56, 58, 159, 160, 161, 162, 164, 165, 180,
181, 271, 279Arbeidsinspectie 15, 25, 105, 106, 109, 110, 111, 113, 132, 133, 134,
207, 260, 262, 269, 270, 273, 278Arbeidsomstandigheden 103, 105, 106, 107, 108, 110, 112, 113, 131, 137,
176, 182, 207, 246, 251, 278Arbeidsongeschikten 74, 76, 131, 155, 157, 160, 197Arbo 103, 104, 105, 108, 110, 111, 113, 133, 134, 245, 249, 272, 273,
278Armoedeval 15, 17, 18, 26, 62, 64Asbestslachtoffers 115, 116, 117, 131, 182, 209, 246, 251, 278, 279Automatisering 132, 133, 140, 179, 185, 218, 219, 232, 237, 238Bedrijfsverzamelgebouw 124, 126, 127, 213, 214, 278Bedrijfsvoering 5, 6, 7, 10, 11, 174, 230, 255Beleidsintensiveringen 64Beleidsprioriteiten 5, 10, 14, 15, 26, 27, 28Beleidsverslag 5, 10, 11, 12, 184, 215Bijstand 18, 22, 23, 37, 40, 43, 51, 53, 62, 63, 64, 65, 68, 77, 93, 175,
178, 179, 187, 193, 245, 249, 261, 265, 266, 267, 268, 269, 271, 278Centra voor Werk en Inkomen 24, 124, 125, 278Dagindeling 96, 97, 101, 205Dechargeverlening 5, 7, 8, 9, 10Emancipatie 15, 23, 24, 27, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 101, 131, 135, 136,
182, 205, 243, 246, 249, 251, 278EQUAL 12, 137, 220ESF-3 12, 97Etnische minderheden 15, 20, 21, 22, 27, 31, 32, 36, 37, 44, 45, 46, 47,
48, 53, 58Evaluatieonderzoeken 12, 50, 57, 67, 78, 100, 111, 116, 137, 149Experimenten 42, 52, 96, 97, 101, 130, 188, 205, 216, 217, 278FARBO 109Flexibele beloning 15, 19, 27Fonds Werk en Inkomen 278Formatie 7, 10, 13, 14, 21, 22, 24, 27, 34, 35, 46, 47, 51, 53, 61, 73,
93, 94, 101, 102, 117, 124, 125, 127, 131, 132, 135, 136, 140, 146, 154, 167,
171, 174, 181, 185, 187, 203, 205, 218, 219, 223, 232, 236, 237, 249, 252,
257, 258, 260, 266, 267, 271, 278, 279Fraudebestrijding 181, 257, 259, 262, 263, 269Gesubsidieerde arbeid 19, 46, 47, 54, 56, 58, 64Huisvesting 15, 132, 133, 140, 185, 218, 219, 227, 233, 234, 237, 238,
243, 280 ID-banen 37, 43, 54, 55, 56, 57, 178, 189, 257, 278Inlichtingenbureau 175, 180, 260, 266, 270, 278Inspectie Werk en Inkomen 11, 24, 27, 134, 169, 175, 176, 181, 223, 230,
256Jaarrekening 5, 10, 11, 12, 126, 178, 179, 184, 215, 231, 237Kinderbijslag 81, 84, 200, 264, 278Kinderopvang 6, 43, 51, 52, 53, 87, 92, 93, 94, 187, 188, 203, 204, 252,
256, 279, 280Koopkracht 16, 17, 65, 130, 216Koppeling 46, 53, 58, 62, 68, 80, 102, 127, 193, 198, 280Kunstenaars 77, 78, 79, 80, 131, 182, 198, 246, 251, 265, 280Laagopgeleiden 21, 27Leeswijzer 5, 10Loonkosten 19, 20, 156, 185, 226, 272Mededeling bedrijfsvoering 6, 11Misbruik en Oneigenlijk gebruik 70Nabestaanden 115, 116, 117, 166, 168, 209, 264, 278Ouderen 15, 20, 21, 27, 36, 44, 48, 49, 144, 145, 279Pensioen 25, 26, 28, 96, 120, 170, 172, 176, 243Premiegefinancierde sociale zekerheidsuitgaven 10Raad voor Werk en Inkomen 44, 145, 175Scholing 12, 17, 21, 26, 36, 40, 44, 51, 52, 53, 144, 161, 164, 180, 187,
252, 272, 278SIOD 15, 25, 27, 132, 260, 269, 270, 279Sluitende aanpak 21, 40, 46, 118, 120, 159, 160, 180, 210, 257, 260Sociale activering 22, 37, 39, 46, 64Sociale fondsen 14, 19, 27, 118, 120, 131, 182, 210, 246, 251Sociale werkvoorziening 252, 280Spaarfonds AOW 7, 12, 122, 123, 212SUWI 15, 24, 29, 30, 124, 126, 127, 129, 154, 163, 175, 179, 185, 214,
232, 237, 258, 262, 264, 279SVB 13, 82, 83, 84, 85, 115, 116, 134, 168, 169, 171, 172, 175, 180, 181,
279Toeslagenwet 62, 66, 67, 69, 193, 194, 253, 262, 280Toezicht 5, 10, 11, 24, 26, 54, 74, 92, 93, 134, 166, 175, 176, 177, 178,
179, 180, 181, 204, 230, 231, 237, 255, 259, 261, 263, 264, 265, 267, 271,
278, 279Trajecten 22, 25, 27, 36, 46, 64, 98, 109, 110, 113, 124, 127, 146, 159,
160, 162, 163, 164, 165, 255UWV 13, 20, 24, 29, 30, 33, 36, 40, 61, 66, 69, 71, 72, 74, 75, 91, 93,
119, 121, 124, 125, 127, 134, 145, 146, 147, 148, 149, 151, 152, 153, 154,
155, 156, 157, 158, 161, 162, 163, 164, 175, 178, 179, 203, 256, 258, 260,
261, 262, 263, 264, 265, 266, 271, 280VBTB 6, 10, 12, 34, 102, 255, 257, 258, 280Veiligheid 25, 27, 100, 106, 107, 109, 113, 205, 270, 280Vermogensfraude 265Voorlichting 64, 78, 88, 91, 101, 102, 131, 135, 136, 140, 163, 174, 205,
218, 220, 252, 259, 263, 271, 272, 279Wajong 61, 71, 72, 73, 153, 195, 262WAO 20, 27, 36, 61, 74, 127, 151, 152, 153, 155, 156, 159, 160, 178, 191,
262, 270, 280WAZ 61, 121, 151, 152, 153, 157, 158, 191, 262, 280Werkloosheid 16, 17, 18, 20, 21, 37, 39, 44, 45, 49, 52, 53, 54, 70, 74,
75, 118, 144, 147, 148, 149, 150, 188, 217, 262, 271, 278, 279, 280Wiw-dienstbetrekkingen 43Wiw-dienst 37 Wsw 37, 43, 46, 47, 58, 59, 60, 61, 178, 191, 257WW 20, 21, 27, 31, 33, 36, 52, 69, 72, 74, 118, 120, 144, 145, 146, 147,
148, 149, 150, 156, 158, 179, 188, 194, 203, 210, 217, 262, 265, 271, 279,
280Ziektewet 151, 152, 153, 262, 280XNoot1IWI heeft per 1 januari 2002 de tijdelijke agentschapstatus toegekend
gekregen en mag hierdoor reeds een baten-lastenadministratie voeren. Vanaf
1 januari 2002 wordt door de Inspectie het reguliere instellingstraject doorlopen
om aan de instellingsvoorwaarden te kunnen gaan voldoen, waarna de permanente
agentschapsstatus kan worden verkregen.XNoot1Plan van aanpak arbeidsmarktpositie hoger opgeleide vluchtelingen (TK
2001–2002, 27 223, nr 21 en 35)XNoot1Het betreft hier achterstanden met betrekking tot de kwalificerende intake.XNoot1De consulent geeft per persoon intensieve begeleiding bij vervulling van
vacatures.XNoot1Bij de behandeling van de SZW-begroting 2002 heeft de Minister aan de
Kamer toegezegd een integraal overzicht van rijksbrede scholing smaatregelen
van het Rijk te zullen opstellen. Op de internetsite van SZW (home.szw.nl)
is een integraal overzicht opgenomen van scholingsmaatregelen op het hele
terrein van beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, inburgering, een Leven
Lang Leren, bevordering van instroom en doorstroom naar knelpuntvacatures,
reïntegratie en (sociale) activering.XNoot1Nieuw ingeschreven werklozen die ofwel werk vinden, of binnen 12 maanden
een aanbod hebben gekregen gericht op werk of sociale activering.XNoot1De realisatiecijfers over 2002 zijn nog niet bekend.XNoot2In de loop van 2002 is de operationele doelstelling aangepast waardoor
ook het bevorderen van de arbeidsparticipatie van ouderen, voortijdig schoolverlaters
en herintredende vrouwen tot de doelstelling wordt gerekend. Deze aanpassing
is in de begroting 2003 doorgevoerd. In de verantwoording 2002 wordt ook alvast
ingegaan op genoemde doelgroepen.XNoot1Op basis van de cijfers over het eerste halfjaar 2002.XNoot1Van der AA e.a., Vrij baan voor zorg en educatie. Eerste evaluatie van
de Wet financiering loopbaanonderbreking. Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, april 2000, p. 20 en gegevens van de Uitvoering Werknemersverzekeringen,
afdeling Beleidsinformatievoorziening.XNoot1J.A. Engels e.a., Aanzetten tot arbocuratieve samenwerking, Samenvatting
van de procesevaluatie van vijf projecten in de regio's Groningen, Drenthe
en Friesland, Afdeling Sociale Geneeskunde UMC St Radboud, Nijmegen, juni
2002.XNoot1Gebaseerd op 4e kwartaal 2002.XNoot1Een aantal werkloze werknemers heeft 2 of meer deelrechten.XNoot1– «Ouderen op de arbeidsmarkt» door Research en Beleid; –
«Inschrijven, accepteren en ook solliciteren» door KPMG BEA; –
«Ouderenbeleid in CAO's (2001)» door de Arbeidsinspectie.XNoot2Lisv (2001) «Werkhervattingskansen oudere werklozen».XNoot1Zie Januarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2002–2003.XNoot1De bruto instroom bedraagt 34 339 in contractjaar 2002. Aantal gestarte
trajecten heeft een omvang van 24 234. Tot nog toe zijn 502 personen
met plaatsing uitgestroomd. Gegevens over het 4de kwartaal van het GAK en
USZO ontbreken hier nog in.XNoot2Werkgeversonderzoek reïntegratie en preventie, NIPO juli 2002.XNoot1Het toezicht op de Pensioen- & Verzekeringskamer staat voor IWI nog
ter discussie. IWI zal waarschijnlijk geen toezicht houden op de Sociaal Economische
Raad.XNoot1Tot het doelgroepenbeleid behoren Casemanagement Niet-Uitkeringsgerechtigden € 1,4
miljoen. Herintredende vrouwen € 1,6 miljoen, Doelgroepvoorzieningen € 1,6
miljoen en IDW voorbereiding € 0,1 miljoen.XNoot1Waaronder de Werkloosheidswet (WW), deToeslagenwet (TW), de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong), de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen
(WAZ), de Ziektewet (ZW), de Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
(BIA) en de Regeling samenloop van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen met WSW-loon.XNoot1De Meibrief is het sturingsinstrument waarin de Minister de uitgangspunten
voor de jaarplanvoorbereiding van het komende jaar aan UWV kenbaar maakt.XNoot1Waaronder de Algemene nabestaandenwet (ANW), de Algemene Ouderdomswet
(AOW), de Algemene kinderbijslagwet (AKW) en de Regeling Tegemoetkoming Onderhoudskosten
thuiswonende meervoudig en ernstig lichamelijk Gehandicapte kinderen (TOG).XNoot1Waaronder de Algemene bijstandswet (Abw), het besluit inkomensondersteuning
arbeidsongeschikte zelfstandigen (Ioaz), het besluit inkomensondersteuning
arbeidsongeschikte werknemers (Ioaw) en de Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars
(WIK). De laatste blijven hier buiten beschouwing. Ze kennen geen specifieke
handhavingsprojecten en volgen de hoofdlijnen van de Abw.XNoot1Waaronder de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), de Subsidieregeling voor
werklozen en met werkloosheid bedreigde werknemers (SVWW), de Wet Inschakeling
Werkzoekenden (WIW) en de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (REA),
de Regeling Schoonmaakdiensten Particulieren (RSP) en het Besluit in- en doorstroombanen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28880-32.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl