Regeling van de subsidiëring van politieke partijen (Wet subsidiëring politieke partijen); Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25704, nr. 65

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-11-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25704 nr. 65

10-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25704Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 704Regeling van de subsidiëring van politieke partijen (Wet subsidiëring
politieke partijen)nr. 65VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE ZAKEN EN
DE HOGE COLLEGES VAN STAAT1Vastgesteld 10 november 1998Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het formuleren
van de volgende opmerkingen en vragen.De leden van de VVD-fractie hadden met gemengde gevoelens van
het wetsvoorstel kennisgenomen. Om redenen van de zuiverheid, onafhankelijkheid
en geloofwaardigheid van de politiek achten zij de rechtstreekse subsidiëring
niet erg wenselijk. Zij zouden de voorkeur geven aan een situatie waarin subsidie
niet nodig is. Het uitgangspunt leek hun te zijn de gedachte dat politieke
partijen uitsluitend of voornamelijk door hun leden moeten worden gefinancierd.
Dit kan naar hun oordeel leiden tot een goede verankering in de maatschappij.
Anderzijds zeiden de leden van de VVD-fractie voorop te willen stellen dat
de politieke partijen een onmisbare functie vervullen in de democratische
rechtsstaat.Indien het feit van de dalende ledenaantallen het functioneren van de
politieke partijen zou aantasten, zou een zo ernstige situatie ontstaan dat
daaraan niet kan worden voorbijgegaan. Om deze reden zou daarom toch begrip
kunnen bestaan voor de noodzaak van subsidie, indien die noodzaak zou komen
vast te staan.In verband hiermede hadden deze leden nog de volgende vragen.Hoe denkt de regering over het advies «Tussen staat en electoraat,
politieke partijen op het snijvlak van overheid en samenleving» van
de Raad voor het openbaar bestuur? Is het oordeel van de Raad juist dat het
dalend ledental van politieke partijen minder zorgwekkend is dan vaak wordt
verondersteld?Moet worden aangenomen dat zonder subsidie de contributie, die van de
leden van de politieke partijen wordt gevraagd, zo hoog zal worden dat dit
voor grote groepen in de samenleving een belemmering zal vormen om lid van
een politieke partij te worden?Is het aannemelijk dat thans met name de jongere kiezers weinig of geen
neiging tonen om lid van een politieke partij te worden?Staat vast dat de subsidiëring de onafhankelijkheid van de politieke
partijen niet aantast?Is het denkbaar dat de accountantsdienst van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijkrelaties of van de Algemene Rekenkamer de administratie
van een politieke partij zal willen onderzoeken of moet uit artikel 11, vijfde
lid van het wetsvoorstel worden afgeleid dat dat is uitgesloten?Is een systeem waarbij bepaalde activiteiten zoals vorming, scholing en
wetenschappelijk onderzoek worden gesubsidieerd in een mate die afhankelijk
is van de middelen die de partij of haar leden zelf voor die activiteiten
beschikbaar stellen niet veel wenselijker? Zo neen, waarom niet?Zou de subsidiëring kunnen leiden tot bureaucratische structuren,
in die zin dat zij verhindert dat orde op zaken wordt gesteld?Is de informatieverstrekking aan de leden wel een activiteit die gesubsidieerd
dient te worden?Kan de subsidie voor hulp aan buitenlandse zusterorganisaties in strijd
komen met (de belangen van) onze buitenlandse politiek?Biedt het voorstel redelijke garanties voor de onafhankelijkheid van de
politiek-wetenschappelijke instituten en van de jongerenorganisaties?De leden van de CDA-fractie zeiden dit wetsvoorstel te willen
beoordelen in het licht van de publieke functie van politieke partijen in
een democratische rechtsstaat. De memorie van toelichting besteedt daaraan
nauwelijks aandacht, reden waarom deze leden een uiteenzetting van de opvattingen
door de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op prijs
stellen.Het wetsvoorstel verdient in de opvatting van deze leden steun, omdat
het rekening houdt met de publieke functie van politieke partijen en de specifieke
betekenis van ondermeer politiek-wetenschappelijke activiteiten en activering
van jongeren. Dit neemt echter niet weg dat er een toenemende spanning is
tussen verwachtingen ten aanzien van politieke partijen en hun mogelijkheden.
Vele organisaties – niet alleen politieke partijen – worden geconfronteerd
met afnemende ledentallen, en zoeken daarom naar andere financieringsbronnen
zoals sponsoring. De vorige minister van Binnenlandse Zaken vond dit een goede
uitweg, maar de leden van de CDA-fractie achtten hier grote behoedzaamheid
geboden. Zij wezen op de excessen en ongewenste afhankelijkheid van financiën
die in andere landen aan het licht is gekomen. Zou het met politieke partijen
gesloten convenant niet moeten worden gevolgd door een wettelijke regeling?
Met Aruba is al in 1993 afgesproken dat de openbaarheid van financiën
van politieke partijen wettelijk geregeld zal worden, maar het vorige kabinet
heeft bij herhaling gemeld dat de uitvoering van deze afspraak is uitgesteld
in afwachting van ontwikkelingen in de wetgeving in Nederland. Is er op dit
punt in de afgelopen jaren eigenlijk enige voortgang geboekt?De leden van de fractie van de PvdA zeiden welwillend te staan
ten opzichte van het onderhavige wetsvoorstel. De discussie over dit onderwerp
is sinds de voorzitters van de 4 grootste partijen (1990) een pleidooi hielden
voor rechtstreekse subsidie aan politiek partijen grondig gevoerd m.n. in
de politiek breed samengestelde commissie Van den Berg. Het rapport en in
navolging daarvan het wetsvoorstel stelt de intermediaire rol van politieke
partijen centraal. Politieke partijen zijn van beslissende betekenis voor
zowel een ordelijk verloop van zaken tussen regering en parlement als voor
de communicatie tussen kiezer en gekozene. Het eerste aspect kreeg ruime aandacht
met name in de faciliteiten die fracties en leden in de Tweede Kamer ter beschikking
staan, terwijl het voorliggende wetsvoorstel zich concentreert op de tweede
functie.De complexiteit van de samenleving, gekoppeld aan en deels veroorzaakt
door de voortschrijdende internationalisering brengt met zich mee, dat de
kwalitatieve eisen te stellen aan politieke partijen zijn toegenomen, terwijl de financiële middelen geen gelijke tred hebben gehouden, m.n.
door een dalend ledental. In dit verband zouden de leden hier aan het woord
gaarne een geactualiseerd overzicht ontvangen van het verloop van de ledentallen
van die politieke partijen, die onder de voorgestelde wet voor financiering
in aanmerking komen. Op pragmatische gronden is overigens van enige koppeling
tussen ledentallen van politieke partijen en financiering afgezien, terwijl
dit criterium bij politieke jongerenorganisaties wel een rol speelt. Wil de
regering op de achtergronden van dit onderscheid ingaan?Op zich rechtvaardigt de ontwikkeling van hogere kwalitatieve eisen en
afnemende financiële middelen nog niet het verlenen van overheidssteun
aan politieke partijen. Immers, deze trend kan zich ook bij andere maatschappelijke
organisaties voordoen. Wat is het onderscheidend criterium aan de hand waarvan
het is gerechtvaardigd qua financiering onderscheid te maken tussen politieke
partijen en andere maatschappelijk relevante organisaties? Onderschrijft de
regering wat hierover door de commissie Van den Berg is gezegd?Is dit onderscheid van betekenis voor het toekennen van subsidie? Dit
speelt overigens ook wanneer de subsidievoorwaarden op basis van het wetsvoorstel
sui generis zijn. Immers de subsidieverstrekker dient geen enkele invloed
uit te oefenen op het beleid van de subsidieontvangers i.c. de politieke partijen.
De laatsten dienen de subsidies wel uitsluitend te besteden aan een 6-tal
in artikel 5 genoemde activiteiten.In dit verband citeerden de leden van de PvdA-fractie de Raad van State,
die in haar advies zegt «De onthouding van zeggenschap over de vormgeving
van de politieke vertegenwoordiging die de wetgever sinds de invoering van
het kiesrecht steeds heeft betracht – vermoedelijk in niet geringe mate
ingegeven door het adagium «wie betaalt, bepaalt» – zal
na aanvaarding van dit wetsvoorstel haar principiële karakter verliezen»
(Tweede Kamer, 1997–1998, 25 704A, blz. 2). Deelt de regering dit
oordeel?Beantwoordt overigens het geciteerde adagium in het algemeen wel aan de
toch genuanceerde verhouding tussen overheid en politieke instituten ook daar
waar sprake is van financiële verhoudingen?Samenvattend: de leden van de PvdA-fractie zouden het waarderen, indien
de regering ter voorbereiding op de openbare behandeling de principiële
rechtvaardiging voor subsidiëring van politieke partijen en het daarbij
te hanteren bijzondere controle-regime nader zou toelichten.In het wetsvoorstel worden drie bestaande subsidieregelingen samengevoegd
en drie nieuwe soorten activiteiten subsidiabel gesteld (artikel 5). Ten aanzien
van de eerste drie (politiek-wetenschappelijk, politiek jongerenwerk en politieke
vormingsen scholingsactiviteiten) wordt de vraag gesteld in hoeverre de relatie
tussen subsidiegever en ontvanger hierdoor verandert. Komt de overheid hierdoor
meer op afstand te staan? Ten aanzien van de drie nieuwe subsidiabele activiteiten
nl. informatievoorziening aan leden, het onderhouden van contacten met zusterpartijen
in het buitenland en het ondersteunen van vormings- en scholingsactiviteiten
t.b.v. kader van zusterpartijen in het buitenland kan allereerst worden vastgesteld,
dat de eerste als aanvulling op de oude drie kan worden gezien, terwijl de
andere twee een nieuwe dimensie toevoegen. De memorie van toelichting zegt,
dat deze regelingen politieke partijen de mogelijkheid bieden ook buiten Midden-
en Oost-Europa en Zuid-Afrika zusterpartijen daadwerkelijk te ondersteunen.
Als voorbeeld worden o.m. genoemd Zambia en Namibia. Welke Nederlandse politieke
partij heeft een zusterpartij in deze landen? Wat is overigens «een
zusterpartij»? Kan dit ook een tijdelijke relatie zijn?De leden van de fractie van de PvdA stemden gaarne in met ondersteuning
van partijen in met name jonge democratieën, omdat deze een wezenlijke
rol vervullen in de opbouw van een meer-partijen-democratie. In
dit verband nodigden zij de regering uit inlichtingen te verschaffen over
de stand van zaken ten aanzien van de subsidieregeling Algemene Vorming en
Scholing Politiek Kader in Midden- en Oost-Europa en het perspectief van deze
regeling. Deze leden vroegen dezelfde informatie ten aanzien van de subsidie
t.b.v. partijen in Zuid-Afrika. Is deze regeling inmiddels uitgebreid naar
andere landen en wat is terzake het beleidsvoornemen? Houdt de regeling in,
dat ondersteuning aan politieke partijen in de betreffende landen exclusief
via het instrumentarium van Nederlandse politieke partijen dient te worden
gegeven of kunnen ook andere organisaties die zich bezig houden met het faciliteren
van de opbouw van jonge democratieën o.m. via training van kader van
politieke partijen daarop een beroep doen?Artikel 8 stelt, dat de aanvraag van subsidie voor een kalenderjaar uiterlijk
1 november van het voorgaande jaar moet worden ingediend.De aanvraag tot vaststelling van de subsidie moet worden ingediend binnen
6 maanden na afloop van het kalenderjaar (artikel 16). Artikel 12 bepaalt,
binnen welke termijn de minister de subsidie dient vast te stellen. Geldt
deze termijn ook voor het antwoord op de aanvraag bedoeld in artikel 8?De aanvraag op basis van artikel 8 dient vergezeld te gaan van een activiteitenplan
en een begroting. De minister kan nadere eisen terzake stellen. Kan hier reeds
inzage in worden gegeven? Mag aangenomen worden, dat alleen van een marginale
toetsing sprake kan zijn nl. of de aanvrage voldoet aan de in artikel 5 genoemde
activiteiten?Wanneer in de loop van een jaar een politieke partij haar plannen verandert
met invloed op activiteitenplan en begroting kan dan volstaan worden met een
mededeling aan de minister, uiteraard ten volle artikel 5 respecterend? Juist
met het oog op deze flexibele aanwending van de gelden, wilden de leden hier
aan het woord weten hoe globaal een activiteitenplan en een begroting mag
zijn.De leden van de PvdA-fractie wilden de vraag stellen of provincies en
gemeenten over de autonome bevoegdheid beschikken een soortgelijke regeling
te treffen voor de op hun grondgebied werkzame politieke partijen.Zou de regering een overzicht willen geven van de toe te kennen subsidie
per 1-1-1999 op basis van de voorliggende wet, uitgesplitst per politieke
partij én volgens de systematiek van het wetsvoorstel?Kan dit tevens worden afgezet tegen de subsidie op basis van de vigerende
regeling? Kan eveneens een overzicht worden gegeven van de andere vigerende
subsidieregelingen nl. ten aanzien van Midden- en Centraal-Europa en Afrika?Indien de wet in werking treedt op een tijdstip na 1 januari 1999 zal
dat van invloed zijn op de hoogte van de subsidie, ingevolge artikel 21, derde
lid. Overweegt de regering te bevorderen, dat de wet in werking treedt op
1 januari 1999, eventueel met terugwerkende kracht?De leden van de fractie van D66 hadden met belangstelling kennis
genomen van de regeling van de subsidiëring van politieke partijen. Het
staat buiten kijf dat de positie van politieke partijen sedert jaar en dag
onder druk staat. De vanzelfsprekende plaats van de politieke partijen in
het democratisch bestel en de onomstreden rol als aanjager van het politieke
debat is gaandeweg ingeruild voor een meer bescheiden positie. Bij veel partijen
heeft deze ontwikkeling geleid tot een vrij aanzienlijke terugloop van het
ledenaantal, met alle (financiële) gevolgen van dien. Dit alles neemt
niet weg dat algemeen de opvatting bestaat dat voorkomen moet worden dat politieke
partijen als het ware «de weg terug aflopen» en zich
ontwikkelen tot louter kiesverenigingen, zonder daarmee overigens te stellen
dat deze taak als secundair aangemerkt zou moeten worden. De leden van de
fractie van D66 zeiden vast te houden aan de bijzondere positie van politieke
partijen voor zover het gaat om de articulatie van de politieke wilsvorming
in de meest brede zin van het woord, zonder overigens hier een exclusieve
rol te claimen. Politieke partijen zijn en blijven de ateliers waar samenhangende
denkbeelden over de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de samenleving
ontwikkeld worden. Politieke partijen vervullen een belangrijke rol bij het
activeren en stimuleren van de politieke betrokkenheid van burgers. Helaas
moet geconstateerd worden dat partijen – een enkele uitzondering daargelaten –
er niet in slagen bij burgers voldoende animo voor het lidmaatschap op te
wekken. Dat ontslaat partijen echter niet van de plicht om daaraan te werken.
Hieruit volgt naar het oordeel van de leden van de fractie van D66 dat de
inbreng van de overheid ten principale slechts van aanvullende betekenis kan
zijn. Dat betekent dat financiële ondersteuning op geen moment mag leiden
tot aantasting van de onafhankelijke positie van politieke partijen. Onafhankelijk
in die zin dat de inhoud van het gedachtegoed van politieke partijen buiten
de invloedssfeer van de overheid dient te blijven. En voorts onafhankelijk
in die zin dat de financiële ondersteuning niet zodanig omvangrijk mag
zijn, dat daardoor de prikkel voor politieke partijen wordt weggenomen om
de steun van burgers te verwerven. Tegen de achtergrond van het bovenstaande
wilden de leden van de fractie van D66 nog een enkele vraag stellen.Bij de toedeling van de algemene subsidie aan politieke partijen voor
vier met name genoemde activiteiten wordt louter uitgegaan van het zeteltal
van deze partijen in de Staten-Generaal. De leden van de fractie van D66 wilden
weten waarom het ledental van partijen bij deze toedeling geheel buiten beschouwing
is gebleven. Los van de vraag op welke wijze tot een betrouwbare telling kan
worden gekomen, zijn er zeker argumenten te noemen om ook het ledental daarbij
te betrekken. In ieder geval worden – zoals hiervoor aangegeven –
partijen daardoor geprikkeld om burgers te motiveren voor het lidmaatschap.Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voor het eerst een formele relatie
gelegd tussen de overheid en politieke partijen, waarmee – in de woorden
van de Raad van State – de mogelijkheid tot directe bemoeienis door
de overheid wordt geopend. De leden van de fractie van D66 zagen in de gekozen
constructie een redelijke verzekering dat het niet zover zal komen. Niettemin
kan de minister bij ministeriële regeling voorschriften verbinden aan
het indienen van de voorgeschreven activiteitenplannen. Deze voorschriften
hebben betrekking op de vorm, maar het onderscheid tussen vorm en inhoud is
op zijn minst fragiel te noemen en verdient derhalve aandacht. Kan de regering
nog eens verzekeren dat op dit vlak de grenzen goed in acht genomen zullen
worden?Het stemt tot tevredenheid dat voor de politiek-wetenschappelijke instituten
gekozen is voor de toekenning van een basisbedrag met daarnaast een bedrag
per kamerzetel. De politieke jongerenorganisaties moeten het echter zonder
een basisbedrag stellen, hetgeen deze organisaties wel bijzonder kwetsbaar
maakt voor verschuivingen in de kiezersgunst en wisselende ledenaantallen.
Vooralsnog zeiden de leden van de fractie van D66 niet overtuigd te zijn van
de noodzaak om op dit vlak een onderscheid te maken tussen enerzijds de politiek-wetenschappelijke
instituten en anderzijds de politieke jongerenorganisaties. Kan de regering
nog eens beargumenteren waarom de jongerenorganisaties het zonder basisbedrag
moeten stellen en aangeven in hoeverre deze benadering het functioneren van
deze organisatie bemoeilijkt? De leden van de fractie van GroenLinks stonden positief t.o.v.
subsidiëring van politieke partijen door de rijksoverheid. Deze leden
benadrukten de onafhankelijke positie van politieke partijen.Er kan derhalve geen sprake zijn van een inhoudelijke bemoeienis door
de overheid.Hoewel zij, zoals gezegd, dit wetsvoorstel positief benaderden, wilden
deze leden wel enkele vragen stellen.Indien aan een politieke partij zetels in de Tweede Kamer zijn toegekend,
is de situatie duidelijk. De enige voorwaarde voor subsidiëring is dan
dat de politieke partij tenminste 1000 leden moet tellen die elk jaarlijks
minimaal een contributie van f 25,– betalen. Indien aan een politieke partij geen zetels in de Tweede Kamer zijn toegewezen,
maar wel in de Eerste Kamer, dan voorziet artikel 1, onderdeel e in de mogelijkheid
van subsidiëring. In dat geval hadden de leden hier aan het woord vragen
over de formulering van artikel 1, onderdeel b (de definitie van een politieke
partij) in relatie tot artikel 2, eerste lid (de subsidiëring van een
politieke partij). Dat betreft de aanduiding boven de kandidatenlijst zoals
die is geregistreerd in het register van aanduidingen voor de verkiezing van
leden van de Tweede Kamer. Betekent dat dat een politieke partij (met uitsluitend
in de Eerste Kamer een of meer zetels) moet hebben deelgenomen aan de verkiezing
van leden van de Tweede Kamer om voor subsidie in aanmerking te komen? Wil
dat zeggen dat de aanduiding boven de kandidatenlijst zoals die is geregistreerd
voor de verkiezing van leden van de Tweede Kamer dezelfde moet zijn geweest
als voor de verkiezing van leden van de Eerste Kamer?Voor het bepalen van het lidmaatschap dat geldt als een voorwaarde voor
verstrekking van subsidie aan een politieke partij wordt in artikel 2, derde
lid en in artikel 3, tweede lid, onderdeel b het betalen van contributie genoemd.
Artikel 4 spreekt van een duidelijke wilsverklaring waaruit het lidmaatschap
van een politieke partij en van een politieke jongerenorganisatie moet blijken.
Waarom is in de tekst van artikel 4 voor het bewijs van lidmaatschap niet
aangesloten bij de formulering in bovengenoemde artikelen: het betalen van
contributie?Is het betalingsbewijs van de contributie niet voldoende? Is er nog een
ander bewijs (wilsverklaring) nodig als bewijs van lidmaatschap?Het subsidiebedrag dat aan een politieke partij wordt toegekend, bestaat
uit een aantal elementen, waaronder een basisbedrag. Het woord basisbedrag
zegt het al. Een vereniging heeft een bepaald basisbedrag nodig om continuïteit
te kunnen garanderen. Een vereniging heeft vaste kosten, onafhankelijk van
het aantal leden. In artikel 6, eerste lid, onderdeel c wordt echter het bedrag
dat een politieke partij toekomt t.b.v. de bij die politieke partij behorende
jongerenorganisatie uitsluitend gerelateerd aan het aantal leden van die jongerenorganisatie
en aan het aantal kamerzetels. Door de aard van een jongerenorganisatie (leeftijdgebonden)
is de fluctuatie van het ledenbestand groot. Volgens de leden van de fractie
van GroenLinks is de noodzaak van een basisbedrag voor de continuïteit
van een jongerenorganisatie nog groter dan bij een politieke partij. Is de
minister het met deze redenering eens? Waarom is in dit wetsvoorstel geen
basisbedrag opgenomen voor vaststelling van het subsidiebedrag t.b.v. jongerenorganisaties?Artikel 17 regelt de toezending aan de Staten Generaal van een jaarlijks
overzicht van de subsidies die aan de politieke partijen zijn verstrekt. In
antwoord op het voorstel voor een evaluatie van de fractie van GroenLinks
in de Tweede Kamer beriep de toenmalige minister zich op de jaarlijkse rapportage
die in de wet is voorgeschreven, op grond waarvan kan worden bezien
of een aanpassing van de wet noodzakelijk is. Een jaarlijks overzicht van
de verstrekte subsidies leek de leden van de fractie van GroenLinks niet hetzelfde
als een jaarlijkse rapportage aan de hand waarvan inhoudelijk kan worden gediscussieerd
over de werking van de wet. Wil de minister een jaarlijkse rapportage toezeggen
met een strekking zoals is besproken tijdens de behandeling van dit wetsvoorstel
in de Tweede Kamer op 25 juni jl.?In artikel 18 wordt het openbaar maken geregeld van een gift van f 10 000,–
of meer, afkomstig anders dan van een natuurlijke persoon.Wil dat zeggen dat een dergelijke gift afkomstig van een natuurlijk persoon
niet openbaar hoeft te worden gemaakt?In persbericht nummer W11, d.d. 4 september jl. van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt een wijziging van het onderhavige
wetsvoorstel aangekondigd. Kan de minister het daartoe leiden dat deze wetswijziging
tegelijk met het onderhavige wetsvoorstel plenair in de Eerste Kamer kan worden
behandeld?Deze leden vroegen de minister om een reactie op dat deel van het zeer
recente advies van de Raad voor het openbaar bestuur «Tussen staat en
electoraat, politieke partijen op het snijvlak van overheid en samenleving»
dat relevant is voor dit wetsvoorstel, zoals het meewegen van het aantal leden
bij subsidiëring van politieke partijen.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV hadden met belangstelling, evenwel niet zonder reserves van het wetsvoorstel
kennis genomen. Deze reserves golden met name het aspect dat door middel van
dit voorstel politieke partijen rechtstreeks kunnen worden gesubsidieerd,
hetgeen een bedreiging voor hun onafhankelijkheid zou kunnen gaan betekenen.Deze leden waren een tweetal berichten (Persbericht van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, d.d. 4 september 1998, nr.
W11, en een publicatie in de Staatscourant d.d. 7 september 1998, nr. 169)
ter kennis gekomen waaruit blijkt van het voornemen om te komen tot aanpassing
van het onderhavige wetsvoorstel. Volgens bericht in de Staatscourant zou
de ministerraad op 7 september jl. ermee hebben ingestemd dat de aanpassing
van het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State zou worden gezonden.
Aannemende dat deze berichten juist zijn, stelden deze leden de vraag hoe
naar de zienswijze van de regering zich de nader vast te stellen inwerkingtredingsdatum
van het wetsvoorstel verhoudt tot die van het aangekondigde nadere voornemen.Het lid van de SP-fractie had kennis genomen van het wetsvoorstel.
Op zich achtte hij het juist dat i.v.m. de derde tranche van de Algemene wet
bestuursrecht de subsidiëring van politieke partijen in een wettelijke
regeling wordt vastgelegd.Het lid van de SP-fractie had echter de nodige reserves bij het onderhavige
wetsvoorstel.Onvoldoende is naar zijn mening aandacht besteed aan het principiële
karakter van het voorstel, nu immers, zoals door de Raad van State terecht
is opgemerkt, door het voorstel de mogelijkheid tot directe bemoeienis door
de overheid met de politieke organisatievorm wordt geopend en door de introductie
van het parlementaire zeteltal als grondslag voor de subsidie per partij de
relatie tussen fractie en partij verder wordt aangehaald. Naar de mening van
het lid van de SP-fractie is de regering aan dat principiële aspect van
het voorstel te gemakkelijk voorbij gegaan. Is de regering bereid haar standpunt
terzake nader toe te lichten? Ook is naar het oordeel van het lid van de SP-fractie door de regering
te weinig waarde gehecht aan het feit dat door het voorstel «een waterscheiding»
wordt gepasseerd waar het betreft de mogelijke verdergaande inhoudelijke bemoeienis
van de regering met de politieke partijen. Waarom is naar het oordeel van
de regering hier geen sprake van het overschrijden van «een waterscheiding»,
althans waarom is deze overschrijding van de «waterscheiding»
in haar opvatting niet verontrustend?Het lid van de SP-fractie had geconstateerd dat de regering niet heeft
aangetoond dat verhoging van de subsidie aan politieke partijen noodzakelijk
is voor het voortbestaan van de partijen c.q. het op een redelijke niveau
functioneren van de partijen. Aan het voorstel ligt ten grondslag een verzoek
van de voorzitters van grote politieke partijen uit 1990(!). Daarbij tekende
het lid van de SP-fractie aan dat de Commissie subsidiëring politieke
partijen in haar advies aanbevolen heeft het subsidieniveau niet substantieel
te laten stijgen. De thans door de regering voorgestelde verhoging van 20%
kan toch moeilijk anders dan substantieel genoemd worden. Het lid van de SP-fractie
had graag van de regering vernomen waarom in het voorstel van dit advies van
de Commissie is afgeweken.Alhoewel het lid van de SP-fractie op zich geen bezwaren zei te hebben
tegen de doelstelling van het voorstel nl. de instandhouding en de versterking
van de intermediaire positie van politieke partijen, kwam het het lid van
de SP-fractie ongewenst voor dat, zeker nu de kennelijk grotere behoefte van
bepaalde partijen aan financiële ondersteuning door de rijksoverheid
voortkomt uit een teruglopend ledenaantal van deze partijen, door de regering
bij het vaststellen van de omvang van de subsidie geen relatie is gelegd met
het ledenaantal van de partijen. In feite komt daardoor het voorstel neer
op het honoreren van het verlies van leden door partijen door het verstrekken
van meer financiële steun aan deze partijen. Bovendien kon het lid van
de SP-fractie niet inzien dat deze met ledenverlies kampende partijen door
het verkrijgen van meer subsidie aangespoord worden om de aan de financiële
achteruitgang ten grondslag liggende oorzaak, nl. het ledenverlies, aan te
pakken. Integendeel, meer subsidie zou deze partijen juist kunnen sterken
in hun tot nu toe gevoerde beleid dat geleid heeft tot een teruglopend ledenaantal.De regering, zo had het lid van de SP-fractie vastgesteld, heeft het voorstel
van de SP-fractie in de Tweede Kamer om de hoogte van de subsidie in ieder
geval ten dele te koppelen aan het ledental van de politieke partij niet bestreden
met principiële argumenten. De regering zag op dit punt slechts praktische,
uitvoeringstechnische bezwaren, zoals de controleerbaarheid van de aangeleverde
ledencijfers. Het lid van de SP-fractie zei niet in te kunnen zien dat deze
bezwaren onoverkomelijk zijn. Dat klemt temeer nu, waar het gaat om de subsidie
aan de jongerenorganisaties van politieke partijen, wel het getalscriterium
wordt gehanteerd. Blijkbaar is het op een betrouwbare en eenvoudige wijze
van tellen van leden geen wezenlijk probleem. Reden voor het lid van de SP-fractie
om de regering te vragen haar bezwaren op dit punt nader toe te lichten.Gelet op het recente advies van de Raad voor het openbaar bestuur (ROB),
«Tussen staat en electoraat» (oktober 1998) vroeg het lid van
de SP-fractie zich af wat de reactie van de regering is op de visie van de
ROB dat:– financiële ondersteuning door de overheid van politieke partijen
een ingrijpen betekent in de verhoudingen tussen politieke partijen;– subsidiëring op basis van zeteltal in zekere mate leidt tot
een exclusieve positie van die politieke partijen die zitting
hebben in het parlement;– door subsidiëring op basis van zeteltal een spanning optreedt
met het beginsel van een voor alle partijen toegankelijke politieke besluitvorming;– vraagtekens kunnen worden gezet bij de wenselijkheid van exclusieve
subsidiëring van landelijke politieke partijen;– de ROB van mening is dat dient te worden afgezien van het subsidiëren
van politieke partijen;– subsidiëring louter en alleen op basis van representatie
in de Tweede Kamer kan leiden tot een te grote afhankelijkheid van partijen
van de overheid, aangezien het geen stimulans bevat een financieel draagvlak
via het ledental te scheppen;– subsidiëring mede naar ledental bevordert dat partijen ook
door middel van ledental een financieel draagvlak creëren en partijen
tevens stimuleert nieuwe vormen van maatschappelijke verankering te vinden.De heer Bierman zei met belangstelling en grote waardering
kennis te hebben genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Hij noemde het
een doorbraak dat politieke groeperingen die wel in de Eerste Kamer, maar
niet in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn nu ook in aanmerking kunnen
komen voor financiële ondersteuning. Toch baarde hem een aantal onderdelen
van de wet zorgen. De Kieswet geeft namelijk meer vrijheden dan de Wet subsidiëring
Politieke Partijen biedt.De Groepering Bierman is een uitvloeisel van een samenwerkingsverband
van regionale partijen en fracties vertegenwoordigd in de diverse Provinciale
Staten. Deze groepering is niet landelijk, maar regionaal georganiseerd. De
reden daarvoor heeft te maken met organisatieprincipes en is politiek bepaald.
Volgens de filosofie van «politiek van onderop» wordt principieel
gekozen voor een federatieve vorm van organisatie; een soort koepel van aangesloten
politieke groeperingen1. Naar de opvatting van
de heer Bierman zou deze wet politieke visies, van waaruit een andere organisatievorm
voortvloeit, moeten respecteren. Het gevaar bestaat dat het bestaan van deze
uitzonderlijke positie niet gedekt zal zijn door de letter van de wet. Vandaar
dat dit lid enkele vragen wilde voorleggen, die hierover de nodige duidelijkheid
moeten verschaffen.Kan het wetsvoorstel zodanig worden geïnterpreteerd dat, gezien het
feit dat de Groepering Bierman reeds in aanmerking komt voor subsidies volgens
de Tijdelijke aanvullende subsidieregeling voor politieke vormings- en scholingsactiviteiten
en politiek-wetenschappelijk onderzoek, deze groepering zonder aanduiding,
reeds wordt erkend als een politieke partij volgens de letter van de wet?
Mag vervolgens worden aangenomen dat de leden van de bij deze groepering aangesloten
partijen tellen als het totale ledental van de politieke koepelorganisatie
van de heer Bierman?Kan een cluster van partijen, die aan de verkiezingen voor de Eerste Kamer
meedoet onder één verzamelnaam (bijv. een vereniging van verenigingen
met de naam «Regionalen») worden aangemerkt als een partij volgens
de wet? Zo ja, kan dan voor het wettelijk vereiste ledental van 10 000
worden volstaan met de som van het aantal leden van de bij zo'n federatief
georganiseerde vereniging aangesloten verenigingen?De Mediawet wordt eveneens zodanig gewijzigd dat politieke groeperingen
geen aanspraak meer kunnen maken op zendtijd. Alleen partijen, ingeschreven
als vereniging en met een lijstaanduiding, krijgen voortaan zendtijd.
Is het juist dat als consequentie daarvan een blanco lijst, die een zetel
wint in ofwel de Tweede dan wel Eerste Kamer, ook na de verkiezingen geen
recht hebben op zendtijd? Wil de minister dan op andere wijze in zendtijd
voorzien?Indien dit wetsvoorstel niet de interpretatieruimte biedt om continuering
van de subsidiëring van groeperingen, die georganiseerd zijn zoals de
Groepering Bierman, te bewerkstelligen, is de minister dan bereid om in de
wetswijziging – die de minister heeft toegezegd aan de Tweede Kamer
tijdens de behandeling in de Tweede Kamer op 25 juni 1998 aangaande een regeling
voor partijen die met één lijst uitkomen – mede te regelen
dat deze uitzonderlijke situatie alsnog een wettelijke basis krijgt?* Het eerder verschenen stuk inzake dit wetsvoorstel is gedrukt onder
EKnr. 389, vergaderjaar 1997–1998.De voorzitter van de commissie,StoffelenDe griffier van de commissie,HordijkXNoot1Samenstelling: Postma (CDA), Holdijk (SGP), Van Dijk (CDA), Stoffelen
(PvdA) (voorzitter), De Beer (VVD), Batenburg, Rensema (VVD), Schoondergang-Horikx
(GL), Jurgens (PvdA), Bierman, Wiegel (VVD) (plv.voorzitter), Hirsch Ballin
(CDA), Hessing (D66), Ruers (SP). XNoot1De Groepering van de heer Bierman diende in 1995 een blanco lijst in maar
daarna werd onze fractie omgedoopt in de Groepering Regionalen/De Groenen.
De groepering is in de Eerste Kamer gekozen door Provinciale Statenleden van
De Groenen Noord-Holland, De Groenen Zuid-Holland, Delta Anders, Brabantse
Onafhankelijke Fracties, Partij Nieuw Limburg, Partij Nieuw Gelderland, Onafhankelijke
Partij Drenthe en Federatie Gemeentebe- langen Friesland. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25704-65.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl