Bestuursovereenkomst waterveiligheid Maas
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 18 106
 
 Voortgang rivierdijkversterkingen
 
 
 Nr. 208
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 10 november 2011
 In mijn brief van 14 juni 20111Kamerstuk 18 106 nr. 204.
 heb ik u geïnformeerd over de stand van zaken met
				betrekking tot de Maasveiligheid in het bijzonder over de Grensmaas, de
				gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum, en over de aanvullende maatregelen om te
				komen tot een beschermingsniveau van 1/250ste per jaar in het
				Maasdal.
 Gezien de onderlinge samenhang heb ik aangegeven dat deze
				dossiers een integrale aanpak vereisen. De afspraken die ik samen met de
				provincie Limburg en de waterschappen Roer en Overmaas en Peel en Maasvallei
				heb gemaakt, zijn vastgelegd in de Bestuursovereenkomst waterveiligheid Maas.
				Deze bestuursovereenkomst is een bijlage bij deze brief.2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 Hieronder ga ik kort in op de afspraken die zijn gemaakt.
 Ooijen-Wanssum
 Ooijen-Wanssum ligt op de westoever van de Maas in Noord Limburg.
				Hier ligt een 10 kilometer lange Oude Maasarm die een belangrijke rol speelt
				bij de afvoer van hoogwater op de Maas. Naar aanleiding van de overstromingen
				van 1993 en 1995 is in het kader van het Deltaplan Grote Rivieren middels een
				noodwet besloten tot de aanleg van kades in dit gebied (beschermingsniveau 1/50
				jaar). Met de aanleg van deze kades werd de natuurlijke overloop van de Maas
				afgesloten in afwachting van meer duurzame oplossingen.
 Om een 1/250 per jaar hoogwaterbescherming te realiseren zullen
				de huidige kades in Ooijen-Wanssum aangepast en/of op hoogte gebracht moeten
				worden. Op de lange termijn is het weer mee laten stromen van de Oude Maasarm
				en aanvullende rivierverruiming onontkoombaar om de hoogwaterveiligheid in dit
				deel van de Maas te garanderen. Hiernaast staan wensen van de regio. Zo is de
				haven van Wanssum een belangrijke regionale economische pijler. Uitbreiding van
				de haven en het bijbehorend bedrijventerrein schept nieuwe kansen. Een
				noordelijke rondweg kan de ontsluiting van de haven verbeteren, en gelijktijdig
				de kern van Wanssum ontlasten van vrachtverkeer en zo de leefbaarheid
				vergroten.
 In het gebiedsplan Ooijen-Wanssum zijn deze elementen en
				hoogwaterveiligheid samengevoegd in één gebiedsontwikkeling, waardoor
				realisatie van alle maatregelen naar verwachting sneller, goedkoper en/of beter
				zal verlopen.
 Met het sluiten van deze overeenkomst start de MIRT verkenning
				Ooijen-Wanssum. Deze verkenning moet conform het MIRT-spelregelkader
				leiden tot een voorkeursalternatief in het voorjaar van 2012 en zal aansluiten
				bij de voorgestelde doelen en maatregelen in het Gebiedsplan. De totale
				geraamde uitgaven van het Gebiedsplan bedragen € 210 mln. Het Rijk
				reserveert maximaal € 125 mln (inclusief BTW, prijspeil 2011) vanaf 2021 op
				haar begroting en vanuit het project Maaswerken is een bedrag van € 10 mln
				beschikbaar. De financiële bijdrage (maximaal € 135 mln) van het Rijk is
				gekoppeld aan de korte en de lange termijn waterveiligheidsdoelstelling. De
				provincie brengt € 75 mln (inclusief BTW, prijspeil 2011) in.
 Maatregelen beschermingsniveau
				1/250ste
 Zoals ik u al eerder heb aangegeven zal het beschermingsniveau
				van 1/250 door de uitvoering van het project Maaswerken niet overal in het
				Maasdal worden gerealiseerd. Er zijn aanvullende verbetermaatregelen nodig. Die
				maatregelen vallen onder het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogamma (nHWBP).
				Uitgangspunt bij dit nieuwe HWBP zijn de afspraken uit het Bestuursakkoord
				water, waarin onder meer is vastgelegd dat de waterschappen en het rijk de
				kosten elk voor de helft dragen. Deze afspraken worden vastgelegd in een
				wettelijk kader.
 Een belangrijke stap voor het realiseren van de
				hoogwaterbescherming in het Maasdal is het op orde brengen van de resterende
				sluitstukkaden. Hiervoor is volgens de waterschappen € 170 miljoen nodig.
				Vanaf de start (2017) van het derde Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP3)
				zullen er jaarlijks tranches van € 20 mln beschikbaar komen voor het
				verbeteren van die resterende sluitstukkaden. Dit wordt bekostigd uit de
				middelen die in die periode voor het nHWBP gereserveerd zijn.
 Wanneer de waterschappen uitvoeringsgerede plannen hebben voor
				deze sluitstukkaden, die het mogelijk maken meer verbetermaatregelen te treffen
				dan realiseerbaar is per tranche, ben ik bereid te zoeken naar mogelijkheden om
				het totale programma aan verbetermaatregelen te versnellen. Op deze wijze wordt
				gezamenlijk gestreefd naar het zoveel eerder als mogelijk opgeleverd krijgen
				van deze maatregelen.
 Grensmaas
 Wat betreft de Grensmaas heb ik in de brief van 14 juni 2011 de
				randvoorwaarden geschetst waaraan de oplossingen van de problemen in dat
				dossier zouden moeten voldoen. Tussen de Convenantpartners en Consortium
				Grensmaas bestaat inmiddels overeenstemming over de aard en de omvang van de
				oplossingen voor de problematiek bij dat project.
 Na een korte schets van de aanleiding voor de gesprekken tussen
				de Convenantpartners en Consortium Grensmaas, worden in deze brief de
				overeengekomen oplossingen nader toegelicht.
 Aanleiding
 Door de niet voorziene terugvallende markt voor zand en grind zag
				het Consortium Grensmaas zich genoodzaakt twee deelprojecten in de Grensmaas
				(Bosscherveld en Meers) te temporiseren. Omdat die temporisering geen
				consequenties voor de overheidsdoelstellingen heeft, is hiermee in 2010 door de
				Convenantpartners ingestemd. De crisis heeft zich echter sinds die tijd
				versterkt voortgezet.
 De Convenantpartners en Consortium Grensmaas hebben op 1 juli
				2005 een overeenkomst gesloten met betrekking tot de integrale zelfrealisatie
				van het Grensmaasplan door Consortium Grensmaas. Volgens deze overeenkomst zijn
				de Convenantpartners en Consortium Grensmaas gehouden te goeder trouw en naar
				de eisen van redelijkheid en billijkheid met elkaar samen te werken en naar
				oplossingen te zoeken voor problemen die zich gedurende de realisatie van het
				project voordoen. Consortium Grensmaas heeft tijdens (de voorbereiding van) de
				realisatie een aantal vragen onder de aandacht van de Convenantpartners
				gebracht. Deze vragen hebben met name betrekking op aanpassingen in het
				Programma van Eisen. Tot voor kort hebben de Convenantpartners en Consortium
				Grensmaas hiervoor geen oplossing gevonden, maar het overleg daarover wel
				voortgezet. Omstreeks de zomer van 2010 heeft Consortium Grensmaas bij de
				Convenantpartners aangegeven dat de gevolgen van de wereldwijde economische en
				financiële crisis de noodzaak voor het vinden van oplossingen vergroot.
 Het overleg over het bereiken van een oplossing voor de problemen
				is daarom geïntensiveerd. Als eerste stap hebben de Convenantpartners en
				Consortium Grensmaas gezamenlijk besloten om de door Consortium Grensmaas
				gemelde problematiek door een onafhankelijke partij, te weten KPMG, te laten
				onderzoeken. Zonder een dergelijk onafhankelijk onderzoek waren de
				Convenantpartners namelijk niet in staat om de door Consortium Grensmaas
				gemelde problematiek op waarde te schatten. Het KPMG onderzoek heeft inzicht
				geven in de aard en omvang van de door Consortium Grensmaas gemelde
				problematiek. De bevindingen van KPMG bevestigen het door Consortium Grensmaas
				geschetste beeld dat als gevolg van de verminderde afzet van grind de
				realisatie van het Grensmaasproject in gevaar komt.
 De Conventpartners en Consortium Grensmaas hebben samen
				oplossingsmogelijkheden voor de problematiek onderzocht die enerzijds het
				realiseren van de hoogwaterdoelstelling in 2017 borgen maar anderzijds ook
				passen binnen de kaders van de overeenkomst van juli 2005.
 Oplossingen
 De Convenantpartners hebben richting Consortium Grensmaas vanaf
				het begin aangegeven dat de ruimte waarbinnen de oplossingen gevonden moeten
				worden, beperkt is. De overeenkomst van 1 juli 2005 met Consortium Grensmaas
				vormt het kader bij het zoeken naar oplossingen. In deze overeenkomst is
				beschreven wat de verantwoordelijkheden zijn van Consortium Grensmaas, als
				zelfrealisator. De oplossingen moeten passen binnen de regels inzake
				staatssteun en inzake aanbestedingen. Ik ben, samen met de overige
				Convenantpartners, van mening dat de overeenkomst van 2005 ruimte biedt voor
				oplossingen binnen de kaders van de overeenkomst en zijn toereikend te achten
				voor de verdere duur van project.
 
 De oplossingen vallen in drie categorieën uiteen.
 
 
 1.
 Het afhandelen van verplichtingen van de Convenantpartners
						onder de overeenkomst van 1 juli 2005. Het gaat daarbij om aanpassingen in het
						Programma van Eisen die op basis van de overeenkomst ten laste van de
						Convenantpartners dienen te komen. Het gaat hier bijvoorbeeld om aanpassing van
						het ontwerp van de Itterense Weerd en het aanleggen van kades tbv de realisatie
						van de hoogwaterdoelstelling in 2017. De betalingsverplichting die op grond van
						vorenstaande rust op de convenantpartners bedraagt € 34,2 mln (all in).
 
 
 2.
 Maatregelen die de uitvoering van het project
						optimaliseren. De overeenkomst van juli 2005 biedt ruimte voor het doorvoeren
						van optimalisaties in de uitvoering waardoor de uitvoering op een voor
						Consortium Grensmaas gunstiger wijze kan worden vormgegeven Het gaat daarbij
						bijvoorbeeld om het verlengen van de termijn waarbinnen grindwinning op de
						locatie Itteren is toegestaan, en de verwerking van toutvenant uit locatie Aan
						de Maas in Itteren, zodat er in Aan de Maas geen extra verwerkingsbekken hoeft
						te worden aangelegd.
 
 
 3.
 Het zo nodig tijdelijk verstrekken van extra benodigde
						middelen in de vorm van een lening door het ministerie van I&M aan
						Consortium Grensmaas. Deze mogelijke lening is gemaximeerd op € 40 mln,
						verdeeld in drie tranches. Bij iedere tranche wordt de noodzaak van het lenen
						van geld opnieuw beoordeeld. Het Consortium Grensmaas is een bancaire lening
						aangegaan bij de aanvang van het project. De overheidslening mag niet worden
						aangewend om de bancaire lening af te lossen. Over de lening moet Consortium
						rente aan de overheid betalen.
 
 
 
 De komende tijd zullen de afspraken tussen partijen verder in
				detail worden uitgewerkt en schriftelijk worden vastgelegd.
 Ter afsluiting, met de afspraken die gemaakt zijn over
				Ooijen-Wanssum en het verbeteren van resterende sluitstukkaden gaan rijk,
				waterschappen en provincie gezamenlijk in de Maas verder met het realiseren van
				het beschermingsniveau van 1/250 per jaar. Met de afspraken die gemaakt gaan
				worden voor de Grensmaas wordt de hoogwaterdoelstelling van Grensmaas in 2017
				gerealiseerd. De prioritaire kaden binnen Maaswerken worden uiterlijk in 2020
				opgeleverd. Daarmee worden de afspraken over hoogwaterveiligheid in het kader
				van Maaswerken in 2020 gerealiseerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 J. J.
 Atsma