Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 1999; Brief staatssecretaris over de aanpak van grootschalige restauraties in de monumentenzorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-VIII, nr. 115

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-VIII nr. 115

17-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam«Kanjers» en hun instandhoudingFinanciering van grootschalige restauratiesWanneer is een restauratie problematisch?Een tijdelijke centrale regelingFinancieringCriteriaOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
1999nr. 115BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 17 september 1999Met deze brief informeer ik u over het vraagstuk van de grootschalige
restauraties in de monumentenzorg. Ik kom hiermee een toezegging na die ik
deed tijdens het Algemeen Overleg van 30 november 1998 met de vaste Commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (26 200 VIII, nr. 49), naar
aanleiding van een vraag van mevrouw Visser over de financiële problemen
bij kerkgebouwen. Toen kon ik melden dat studie werd verricht naar aard en
omvang van veel grootschalige restauraties. Nu leg ik u een analyse van de
«kanjerproblematiek» voor en meld ik u hoe ik dit vraagstuk wil
gaan aanpakken.Het vraagstuk van de grootschalige restauraties betreft 109 monumentale
gebouwen en complexen die ieder meer dan een miljoen gulden aan restauratiesubsidie
vergen. Hun totale subsidiebeslag is f 343 miljoen, dat wil zeggen ongeveer
20% van de subsidiebehoefte van alle rijksmonumenten. Met de op dit moment
ter beschikking staande middelen is de restauratie hiervan voor gemeenten
en provincies een lastige opgave. Daarom wil ik de komende vier jaar een evenredig
deel van het subsidiebudget inzetten om te helpen bij de aanpak van dit probleem.
Dit betekent dat ik via een tijdelijke centrale voorziening circa f 25
miljoen per jaar beschikbaar zal stellen voor de restauraties die het meest
urgent zijn. «Kanjers» en hun instandhoudingDe ruim honderd «kanjers» waar het hier om gaat vormen een
nationale keurcollectie van bijzondere gebouwen en complexen uit verschillende
tijden. Hierin zijn vele gebouwtypen vertegenwoordigd: kerken, kastelen en
landhuizen, molens, vestingwerken, kademuren, bruggen en sluizen, scheepswerven,
scholen, beursgebouwen, synagogen, kloosters, fabriekscomplexen, steenovens
en locomotievenloodsen. Deze rijksmonumenten hebben op uiteenlopende gronden
grote cultuurhistorische waarde, reden waarom ze als beschermd monument zijn
aangewezen. Daarbij komt dat het veelal gaat om markante bouwwerken en complexen, die binnen hun stedelijke of landelijke omgeving beeldbepalend zijn
en sterk bijdragen aan de specifieke identiteit van een bepaald gebied.De instandhouding van deze monumenten is dus in meerdere opzichten van
groot belang. Hierbij doen zich echter nogal eens problemen voor. In de eerste
plaats maakt de omvang van deze monumenten de instandhouding ervan tot een
kostbare aangelegenheid. Daarnaast vertoont een deel van de complexen zodanige
bouwkundige gebreken of tekenen van verval, dat herstel zeer dringend en ingrijpend
is. Wanneer hier niet snel wordt gehandeld kunnen de kosten van vervolgschade
snel oplopen. Vaak is deze ernstige toestand een gevolg van leegstand of het
ontbreken van een functie die een financieel gezonde exploitatie garandeert.
In deze gevallen zal de restauratie samen moeten gaan met het vinden van een
passende nieuwe bestemming voor het monument. Ik hecht hieraan veel waarde,
omdat door hergebruik en herstel van dergelijke complexen hele gebieden en
stadsdelen nieuw leven kan worden ingeblazen. Dit sluit ook aan bij de nota
Belvedere, waarin een ontwikkelingsgerichte aanpak voor gebieden, landelijk
of stedelijk, wordt voorgestaan om het duurzaam behoud van het culturele erfgoed
te waarborgen. Functievernieuwing speelt daarin een belangrijke rol. Financiering van grootschalige restauratiesHet bepalen van een geschikte functie voor een leegstaand monument, het
maken van restauratieplannen en het vinden van de daarbij horende financiering
zijn stappen in een lang proces, waarbij alle belangen moeten worden afgewogen.
Het gaat dan om een samenspel tussen eigenaar, overheid en investeerders.
Van overheidswege zal een bijdrage aan de financiering moeten worden toegezegd,
want zonder substantiële subsidie in de kosten van restauratie komen
de noodzakelijke investeringen in herstel en functieverandering meestal niet
van de grond. Voor grootschalige restauraties geldt vrijwel altijd een subsidiepercentage
van 70, dat wil zeggen dat 70% van de zogenaamde subsidiabele kosten van de
restauratie worden vergoed. Subsidies voor grootschalige restauraties zijn
dan ook forse bedragen die een zware belasting vormen voor het restauratiebudget
van de betreffende gemeente of provincie.Dit laatste is mede een gevolg van de verdeling van het voor restauraties
beschikbare geld in budgetten. In 1997 is het aantal gemeenten met een eigen
restauratiebudget teruggebracht van 550 tot 85. De 12 provincies – elk
met een eigen budget – zorgen voor de verdeling van de rest van het
landelijk budget. Op dit moment is dus sprake van 97 budgethouders. Desondanks
is het budget nog altijd gefragmenteerd, waardoor de financiering van grootschalige
rijksmonumenten nog steeds niet eenvoudig is. Ik vind het echter van groot
belang dat gemeenten met veel rijksmonumenten zo zelfstandig mogelijk te werk
kunnen gaan. Daarom opteer ik nu, zo kort na de jongste wijzigingen van het
subsidieregime (het Besluit rijkssubsidiëring restauratie monumenten
1997 ofwel Brrm 1997), niet voor verdere schaalvergroting. In het kader van
de evaluatie van het Werkplan voor de Monumentenzorg «Op de bres»
(WPM) kom ik uitvoerig terug op deze problematiek.De budgetten van gemeenten en provincies zijn verdeeld over drie categorieën
monumenten: woonhuizen/boerderijen (50%), kerken (30%) en overige monumenten
(20%). Daar is een goede reden voor. Op die manier worden de middelen naar
verhouding ingezet, dat wil zeggen dat zij daar terechtkomen waar zij het
meest nodig zijn. Maar ook dit maakt de financiering van grootschalige restauraties
niet eenvoudiger. Op deze problematiek van de «verschotting» zal
ik eveneens nader ingaan in het kader van de evaluatie van het WPM. Tegenover de fragmentatie staat dat binnen de systematiek van het Brrm
1997 niet alleen verplichtingen kunnen worden aangegaan uit het budget van
het lopende jaar, maar ook uit de budgetten van vijf daaropvolgende jaren.
Met behulp van voorfinanciering door het Nationaal Restauratiefonds (NRF)
kunnen subsidiebudgetten van vijf toekomstige jaren tot besteding worden gebracht.
Bovendien vinden grootschalige restauraties vaak gefaseerd plaats, zodat de
financiering over een groot aantal jaren kan worden uitgesmeerd. Tenslotte
verlicht het verruimen van de restauratiebudgetten van gemeenten en provincies
de problematiek van grootschalige restauraties. Een belangrijk deel van de
extra dotatie van het vorige kabinet is gebruikt om de restauratiebudgetten
van gemeenten en provincies te versterken. Eerder heb ik toegezegd dat ik
ook de restauratiebudgetten voor 2001 tot en met 2004 op een hoger niveau
zal tillen. Ik kom hier later in deze brief op terug.Ik stel echter vast dat per saldo de allergrootste restauraties voor gemeenten
en provincies een onoverkomelijk probleem zullen blijven vormen. Ondanks de
inzet van extra middelen door dit kabinet is binnen de monumentenzorg nog
niet voldoende geld beschikbaar om alle achterstanden weg te werken. Ik verwijs
hierbij naar het rapport «Monumenten in de steigers» van 20 april
1998. Wanneer is een restauratie problematisch?Het gemiddelde restauratiesubsidie ligt op ongeveer f 80 000,–
per object. Over het algemeen zullen restauraties die ver boven dit gemiddelde
liggen problematisch zijn. Wanneer het subsidiebeslag meer dan f 1 mln
bedraagt is dat voor de betreffende gemeente of provincie een zware en soms
te zware belasting. Bij een subsidiebeslag van meer dan f 1 mln en ook
nog eens meer dan zes maal het jaarbudget van de betreffende gemeente (of
provincie) is een dergelijke restauratie een vrijwel onmogelijke opgave.Er is gedegen informatie beschikbaar over de restauratiebehoefte bij grote
rijksmonumenten: de behoefteraming 1997 en de intussen gerealiseerde restauraties.
Daaruit kon een inventarisatie worden opgesteld, die een goed beeld geeft
van de omvang van (mogelijk) problematische restauraties. Hun aantal is beperkt –
109 op een totaal van 18 000 rijksmonumenten met restauratieachterstand –
maar het geschatte subsidiebeslag van deze selecte groep bedraagt maar liefst
f 343 mln. Dat is ongeveer 20% van de totale subsidiebehoefte van alle
rijksmonumenten. De geschatte benodigde subsidie varieert van iets meer dan
f 1 mln tot f 28 mln. De objecten zijn als volgt naar subsidiebehoefte
te rangschikken:1. Meer dan 1 mln en minder dan 3 mln: 77 objecten, subsidiebeslag 126
mln2. Meer dan 3 mln en minder dan 5 mln: 20 objecten, subsidiebeslag 73
mln3. Meer dan 5 mln en minder dan 10 mln: 6 objecten, subsidiebeslag 34
mln4. Meer dan 10 mln: 6 objecten, subsidiebeslag 110 mln.Een inventarisatie van deze probleemgevallen is opgenomen in de bijlage1 bij deze brief. Om een idee te geven van de diversiteit
zijn in deze bijlage acht gebouwen en complexen nader gedocumenteerd. Een tijdelijke centrale regelingOm een begin te kunnen maken met de aanpak van deze kanjerproblematiek
zal een evenredig deel (20%) van de totale subsidiebehoefte beschikbaar moeten
komen. Dit komt neer op minstens f 25 mln per jaar, oftewel minimaal
f 100 mln voor de komende vier jaar. Dit geld zal geconcentreerd moeten
worden ingezet. Ik wil dat realiseren via een regeling die vooralsnog, dat
wil zeggen zolang de middelen schaars zijn, een tijdelijk karakter heeft.
Hiermee moeten in vier jaar tijd de omvangrijkste en meest acute problemen
worden weggenomen.De door mij voorgestelde regeling zal gelden voor de periode 2000 tot
en met 2003. Voor het realiseren van mijn plannen zal ik met een eenvoudige
Amvb komen, die de basis gaat vormen voor een correcte verdeling van de gelden
op grond van de aan het eind van deze brief beschreven criteria. Naar verwachting
zal de regeling in de zomer 2000 in werking kunnen treden. In het kader van
de zogenoemde voorhangprocedure (art. 34, vierde lid, van de Monumentenwet
1988) zal de Kamer van de exacte inhoud nog kennis nemen.In dit verband wijs ik erop dat in het verleden al ervaring is opgedaan
met de verdeling van subsidiemiddelen op centraal niveau; in de jaren 1991–1995
via de zogenoemde «knelpuntenpot», in 1996 en 1997 door de extra
dotatie voor de monumentenzorg. FinancieringOp 12 april 1999 heb ik u schriftelijk geïnformeerd over de inzet
van de extra gelden voor de monumentenzorg f 99 mln voor deze kabinetsperiode
en f 421 mln voor de jaren 2003 tot en met 2010. Ik meldde toen dat voor
2001 en 2002 bijna f 50 mln per jaar aan de gemeentelijke en provinciale
restauratiebudgetten zou worden toegevoegd, en voor de jaren 2003 en 2004
jaarlijks f 30 mln. Hierbij moest ik een voorbehoud maken ten aanzien
van besluitvorming over de Kaderbrief en goedkeuring van de ICES. Deze hebben
inmiddels plaatsgevonden, waardoor dit voorbehoud is komen te vervallen. De
uitkomst van een en ander is dat voor de periode 2003 tot en met 2010 f 50
mln per jaar aan extra geld voor de monumentenzorg ter beschikking komt. Door
dit Kabinet kunnen, op grond van de systematiek van het Brrm 1997, de jaarbudgetten
tot en met 2007 verplicht worden.Van de extra middelen voor 2003 en 2004 heb ik f 40 mln (2 x f 20
mln) nog niet bestemd. Deze f 40 mln wil ik niet toevoegen aan de gemeentelijke
en provinciale restauratiebudgetten maar geheel reserveren voor de grootschalige
restauraties. Ook van de extra middelen voor 2005 en 2006 wil ik in totaal
f 40 mln voor dit doel inzetten. De overige extra middelen voor 2005
en 2006, 2 x f 30 mln, voeg ik wel toe aan de gemeentelijke en provinciale
budgetten.Ik realiseer me dat ik het hiermee gemeenten en provincies niet makkelijker
maak om hun achterstanden over de volle breedte weg te werken; een bedrag
van f 80 miljoen wordt immers niet aan hun restauratiebudgetten toegevoegd.
In feite zorg ik voor een verschuiving van de middelen, zodat voldoende kan
worden ingezet voor de aanpak van de problematische restauraties. Ik zie mij
hiertoe echter genoodzaakt door de schaarste aan middelen voor de monumentenzorg.Naast deze f 80 mln uit de extra middelen voor de jaren 2003 tot
en met 2006, verwacht ik f 20 mln in te kunnen zetten uit de reallocatie
1999–2002. Dat is het niet tijdig bestede deel van de subsidiegelden.
Aldus is aan subsidiegeld de benodigde f 100 mln besteedbaar
voor grootschalige restauraties.Daarnaast heb ik met het NRF afgesproken dat dit fonds bij de inzet van
goedkope financiering uit het zogenaamde Revolving Fund prioriteit zal verlenen
aan grootschalige restauraties. Dit Revolving Fund wordt gevormd door de van
het ministerie ontvangen subsidiegelden, vermeerderd met de jaarlijkse resultaten
van het Restauratiefonds. Met de ontvangst van rente en aflossing komen middelen
beschikbaar voor de verstrekking van nieuwe laagrentende leningen waardoor
extra restauraties mogelijk worden. Hiervan zou in vier jaar ruim f 30
mln kunnen worden besteed aan grootschalige restauraties. CriteriaAls voorwaarde bij de door mij voorgestelde regeling voor grootschalige
restauraties geldt de subsidieomvang. In principe kunnen uit het rijksbudget
de subsidies geput worden voor restauraties die volgens het Brrm 1997 meer
dan f 3 mln aan subsidie vergen, ongeacht de omvang van het desbetreffende
gemeentelijke of provinciale restauratiebudget. Tevens wil ik de regeling
openstellen voor subsidies tussen f 1 mln en f 3 mln, wanneer het
restauratiebudget niet groot genoeg is om deze vrij te maken. Dit is het geval
wanneer de te verlenen subsidie groter is dan zes maal het gemeentelijke of
provinciale jaarbudget voor de desbetreffende monumentencategorie. Gemeenten
en provincies kunnen immers beschikken over de budgetten van het lopende jaar
plus de vijf toekomstige jaren, maar voor de periode daarna kunnen zij geen
verplichtingen aangaan.Is aan deze voorwaarde van de subsidieomvang voldaan, dan wil ik mijn
keuze en prioritering laten afhangen van de technische urgentie, de kans op
realisatie en de aantrekkelijkheid van het ingediende project. Dit betekent
dat bij de beslissing om subsidie toe te kennen een aantal aspecten zal meewegen:
de bouwkundige staat van het monument, de financiering en uitvoerbaarheid
van het totale project, de toekomstige bestemming, de exploitatiemogelijkheden
en de te verwachten investeringseffecten. Met deze aspecten is bij de verdeling
van de extra middelen in 1996 en 1997 al goede ervaring opgedaan.Ik acht het van belang dat bij de subsidieverlening lokale omstandigheden
en prioriteiten een rol spelen. Daarom zullen aanvragen op de gebruikelijke
wijze moeten worden ingediend via de gemeenten.Deze criteria zijn richtinggevend. Voor de nadere uitwerking hiervan in
een Amvb wil ik mij laten adviseren door VNG en IPO.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,F. van der Ploeg XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-VIII-115.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl