Informatievoorziening openbare sector; Brief staatssecretaris met nota 'Naar toegankelijkheid van overheidsinformatie'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20644, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

20644 nr. 30

10-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Inleiding2. Karakter van de nota3. Openbaarheid van overheidsinformatie en ICT3.1. Basisinformatie van de democratische rechtsstaat3.2. Bestuurlijke informatie onder de Wet openbaarheid
van bestuur 3.3. Elektronische gegevensbestanden van het bestuur4. Politieke consequenties 4.1. Twee hoofdpunten4.2. Consequenties in verband met bestuur en democratie4.3. Consequenties in verband met de toegang tot bestandsgegevens5. BeleidsvoornemensWet- en regelgevingRechterlijke uitsprakenParlementaire informatieWet openbaarheid van bestuurInformatieprofiel en activiteitenindexElektronische overheidsalmanakHet gemeenschappelijk voorlichtingsloketElectronic tendering en toegankelijkheidProject Communicatie Overheid–BurgerInformatiebeveiligingFinanciënBIJLAGEINTERNET-SITESZoekmachinesParlementaire informatie Juridische informatie JurisprudentieOverheidsinformatie Internationaal 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 20644Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 228 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
20 644Informatievoorziening openbare sectornr. 30BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 10 juni 1997Hierbij stuur ik u de nota «Naar toegankelijkheid van overheidsinformatie».
In de nota «Terug naar de Toekomst» (BIOS-3) is een nota over
dit onderwerp aangekondigd. Deze toezegging is bij verschillende gelegenheden
in uw Kamer herhaald alsmede in de voortgangsrapportage BIOS (juni 1996).De nota vormt een eerste stap op weg naar een algemeen beleidskader voor
het gebruik van moderne informatie- en communicatietechnologie (ICT) bij het
toegankelijker maken van overheidsinformatie. De principiële vragen die
daarbij rijzen, worden in de nota benoemd en zo veel mogelijk beantwoord.
Vertrekpunt vormt hierbij het bestaande algemene kader voor de openbaarheid
van overheidsinformatie.Politiek gezien bevat de nota twee hoofdpunten.Ten eerste de toepassing van ICT bij het verstrekken van openbare overheidsinformatie
met het oog op het vergroten van de betrokkenheid van de burger bij het democratisch
proces. Hiermee geeft de nota een concrete uitwerking aan het beleid dat in
gang is gezet in het kader van het Nationaal actieplan elektronische snelwegen
(NAP) en met BIOS-3.Ten tweede de mogelijkheden tot exploitatie van elektronische gegevensbestanden
door de particuliere sector om voor het bedrijfsleven nieuwe kansen te creëren.
Bij dit laatste komt een aantal nog niet opgeloste politieke vraagpunten aan
de orde waarover ik graag met u in discussie wil treden.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,J. Kohnstamm 1. InleidingIn 1994 heeft het kabinet in het Nationaal Actieprogramma Elektronische
Snelwegen (NAP) uitgesproken dat de overheid een voorbeeldfunctie heeft te
vervullen bij de toepassing van Informatie- en Communicatietechnologie (ICT)
(actielijn 5). In de Beleidsnota Informatievoorziening Openbare Sector nummer
3 (BIOS-3) trok het kabinet die lijn door naar het informatievoorzieningsbeleid:
ICT moet niet langer alleen worden ingezet voor de eigen informatiebehoeften
van de overheid, maar ook voor de communicatie tussen overheid enerzijds en
burger en bedrijfsleven anderzijds.De nu voorliggende nota «Naar toegankelijkheid van overheidsinformatie»
is aangekondigd in het Algemeen Overleg over het NAP van 15 februari 1996
en in de Eerste voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer over de uitvoering
van BIOS-3.Veel overheden hebben al het initiatief genomen om ICT in te zetten in
hun relatie tot de burger. Een algemeen beleidskader dat houvast biedt voor
het gebruik van ICT bij het vergroten van de externe toegankelijkheid van
overheidsinformatie, ontbreekt echter nog. In de voorliggende nota worden
de eerste stappen gezet op de weg naar zo'n kader. Het kabinet acht dit van
groot belang om:– de betrokkenheid van de burger bij het democratisch proces te
behouden en te versterken;– het nut van de talrijke gegevensbestanden van de overheid te vergroten
en nieuwe kansen voor het bedrijfsleven te scheppen.De ontwikkeling van een beleid voor het elektronisch toegankelijk maken
van overheidsinformatie roept principiële vragen op. Ook andere Europese
landen worstelen hiermee, elk vanuit hun eigen staatkundige en bestuurlijke
context. In de nota worden die vragen benoemd en zo veel mogelijk beantwoord.
Het bestaande, algemene, kader voor de openbaarheid van overheidsinformatie
vormt hierbij het vertrekpunt.Waar mogelijk worden keuzen gemaakt en geconcretiseerd in beleidsvoornemens
die leiden tot het daadwerkelijk toegankelijker maken van overheidsinformatie
voor de burger. Waar vragen nog niet volledig kunnen worden beantwoord, geeft
de nota een aanzet tot verdere beleidsvorming waarover nu discussie kan plaatsvinden. 2. Karakter van de notaCentraal in BIOS-3 staat dat de inzet van ICT het democratisch proces
en het functioneren van de overheid inzichtelijker kan maken voor de burger
en nieuwe mogelijkheden biedt voor de betrokkenheid van de burger bij het
democratisch proces. Hiermee worden verwachtingen gewekt.Daarnaast is – door de Tweede Kamer en met name ook door het Rathenau-instituut –
aandacht gevraagd voor de «schat aan informatie» in de elektronische
gegevensbestanden van de overheid. Het bedrijfsleven zou daarmee tal van nieuwe
producten en diensten moeten kunnen ontwikkelen.Al met al worden er door de inzet van ICT heel wat nieuwe perspectieven
geboden. Deze perspectieven zijn nog moeilijk te herkennen in de huidige praktijk
van de verstrekking van overheidsinformatie.De Tweede Kamer heeft nu een begin gemaakt met het op Internet plaatsen
van parlementaire informatie. Maar de beschikbaarheid van actuele en integrale
teksten van wet- en regelgeving en van informatie over de hoofdlijnen van
de rechtspraak, is zeker zo belangrijk voor het functioneren van
onze democratische rechtsstaat. Daarin wordt nog niet systematisch door de
overheid voorzien, noch schriftelijk, noch elektronisch.Steeds meer bestuursorganen – van alle overheidslagen – hebben
initiatieven genomen om «Internet-sites» te openen. Deze vervullen
functies bij de voorlichting, bij de ondersteuning van de beleidsuitvoering
of als platform voor de discussie over nieuw te ontwikkelen beleid.Maar welke informatie moet daarop dan wel worden geplaatst? Hoe moet deze
worden gestructureerd? Dat zijn vragen die bij bestuursorganen, en niet alleen
bij hen, leven.Ook los van Internet, leidt de ontwikkeling van ICT tot allerlei onzekerheden.
Is het bestuur eigenlijk wel vrij informatie al dan niet in elektronische
vorm te verstrekken? Mag voor informatie op elektronische gegevensdragers
een prijs worden berekend en, zo ja, welke? En waar liggen eigenlijk de kansen
voor het bedrijfsleven nu blijkt dat steeds meer bestuursorganen zelf informatie
uit hun elektronische gegevensbestanden maken om die te verkopen?Vastgesteld moet worden dat de elektronische beschikbaarstelling van overheidsinformatie
zich nog in het stadium van zoeken en tasten bevindt. De technische mogelijkheden
nemen voortdurend toe, maar de overheid worstelt nog met de basisvragen. Welke overheidsinformatie moet elektronisch toegankelijk worden gemaakt, voor
wie, waarom, hoe en tegen welke prijs?In deze nota worden begrippen gebruikt als openbaarheid, toegang en toegankelijkheid.
Daarmee wordt het volgende bedoeld:– van openbaarheid van informatie is sprake wanneer de toegang tot
die informatie in juridische zin openstaat voor het publiek;– toegang is de feitelijke mogelijkheid om overheidsinformatie te
raadplegen of te verwerven;– toegankelijkheid is het gemak waarmee daadwerkelijk van de mogelijkheid
om overheidsinformatie te raadplegen gebruik gemaakt kan worden. De mate van
toegankelijkheid van elektronische overheidsinformatie wordt, in een elektronische
context, bepaald door een aantal aspecten, zoals:1. kenbaarheid en vindbaarheid: men moet kunnen weten welke
informatie bij welk overheidsorgaan beschikbaar is en hoe en waar die kan
worden gevonden;2. beschikbaarheid: de informatie moet in een gangbare digitale
vorm zijn opgeslagen en via een elektronisch medium of gegevensdrager benaderbaar
zijn;3. hanteerbaarheid: men moet niet verdrinken in de hoeveelheid
of complexiteit van de informatie maar daarin zijn weg kunnen vinden, zo nodig
met van overheidswege beschikbaar gestelde zoeksystemen;4. betaalbaarheid: de prijs van de informatie mag geen belemmeringen
opwerpen, afhankelijk van het belang van de informatie in het maatschappelijk
verkeer;5. betrouwbaarheid: men moet kunnen afgaan op de juistheid,
de volledigheid en de authenticiteit van de informatie;6. duidelijkheid: de informatie moet, qua inhoud, context en
presentatie, zo begrijpelijk mogelijk zijn.Vastgesteld moet worden dat in ons staatkundig bestel een aantal uitgangspunten
geldt voor de toegang tot overheidsinformatie. Die uitgangspunten zijn in
belangrijke mate in openbaarheidswetgeving uitgewerkt. Terwijl de praktijk
van de verstrekking van traditionele, schriftelijke, informatie op die uitgangspunten
is gebaseerd, lijkt de toepassing van ICT daarvan nog los te staan. Het elektronisch toegankelijk maken van overheidsinformatie is de eigen
verantwoordelijkheid van alle overheidsorganen. Het kabinet wil daarvoor de
voorwaarden scheppen, ook door praktische faciliteiten aan te bieden. Centraal
in die praktische faciliteiten staat een samenhangend pakket maatregelen dat
ertoe kan leiden dat de toegankelijkheid van openbare overheidsinformatie
via Internet aanzienlijk wordt vergroot. Voor overheidsorganen is echter vaak
niet duidelijk welke elektronische informatie zij binnen het bestaande wettelijk
kader moeten en mogen verstrekken en onder welke condities. Met deze nota
wil het kabinet die onduidelijkheden zoveel mogelijk wegnemen. Tegen deze
achtergrond worden op drie niveaus keuzen gemaakt of, waar dat nog niet mogelijk
is, voorbereid:– in de analyse van het bestaande juridisch kader voor de openbaarheid
van overheidsinformatie met het oog op de eigenschappen en mogelijkheden van
ICT (hoofdstuk 3);– bij het verbinden van consequenties aan de uitkomsten van die
analyse (hoofdstuk 4);– in de beleidsvoornemens die daaraan handen en voeten geven (hoofdstuk
5). 3. Openbaarheid van overheidsinformatie en ICTVoorwaarde voor de toegankelijkheid van overheidsinformatie is dat de
toegang tot die informatie openstaat. Daarom vertrekt de nota vanuit de juridische
vraag welke informatie openbaar is, om daaraan consequenties te verbinden
voor het toegankelijk maken van deze informatie. Uit de analyse blijkt echter
dat nieuwe informatie die met behulp van ICT gemaakt kan worden, niet in alle
gevallen openbaar zal zijn.Aldus leidt de analyse van de openbaarheid van overheidsinformatie ertoe
dat in de nota drie categorieën overheidsinformatie worden onderscheiden. 3.1. Basisinformatie van de democratische rechtsstaatDe basisinformatie van de democratische rechtsstaat wordt gevormd
door wet- en regelgeving, uitspraken van de rechterlijke macht en parlementaire
informatie. Dit is de eerste categorie overheidsinformatie in de nota. Deze
categorie is principieel openbaar en dient ook zo toegankelijk mogelijk te
zijn. ICT kan daarbij een belangrijk instrument zijn. 3.2. Bestuurlijke informatie onder de Wet openbaarheid
van bestuur De vraag naar de openbaarheid van de informatie van het bestuur is minder
eenvoudig te beantwoorden. Voor zover de openbaarheid van bestuurlijke informatie
niet is geregeld of beperkt in bijzondere wetgeving, is de algemene Wet openbaarheid
van bestuur (Wob) van toepassing. De nota richt zich met name op deze wet.
Ook het begrip «bestuursorgaan» zoals dat in deze wet is gedefinieerd,
wordt hier gevolgd.Met het oog op «een goede en democratische bestuursvoering» –
het doel van de Wob – is de informatie die bij bestuursorganen berust,
in beginsel openbaar. Deze informatie vormt de tweede categorie overheidsinformatie
die in de nota wordt onderscheiden.Bij de voorbereiding van deze nota is geanalyseerd hoe de eisen die deze
wet stelt, zich verhouden tot de nieuwe vormen van informatie en informatieverstrekking
die het resultaat zijn van ICT-toepassingen door het bestuur.De belangrijkste bevindingen zijn de volgende: Tenzij de uitzonderingen en beperkingen van de Wob zich daartegen verzetten,
zijn bestuursorganen verplicht informatie te verstrekken, op verzoek of uit
eigen beweging. De huidige wet is ook op elektronische informatie en dito
informatieverstrekking van toepassing.Voor de passieve openbaarmaking bevat de Wob een uitgewerkte
regeling. Wanneer deze geconfronteerd wordt met de specifieke eigenschappen
en mogelijkheden van ICT, blijkt dat ook elektronische informatie een «document»
kan vormen waarover onder de Wob informatie moet worden verstrekt. Daarbij
wordt wel de eis gesteld dat dit document tevens een «bestuurlijke aangelegenheid»
moet betreffen.Dit vereiste betekent dat alleen informatie die concreet wordt gebruikt
bij het uitvoeren van bestuurlijke taken uit hoofde van de Wob opvraagbaar
is. Dit kan een hindernis opwerpen voor de openbaarheid van informatie die
kan worden gemaakt met elektronische gegevensbestanden (zie paragraaf 3.3).Een tweede hindernis in verband met ICT betreft de vorm waarin bestuursorganen
op verzoek informatie moeten verstrekken. In het systeem van de Wob hebben
burgers aanspraak op informatie «over» documenten, maar niet op
die documenten zelf. Bij elektronische informatie kan het verschil tussen
kopie en origineel echter wegvallen. Daarom is het zeer de vraag of een verplichting
tot het verstrekken van kopieën in elektronisch bewerkbare vorm, uit
de huidige wet mag worden afgeleid. Het kabinet meent echter dat van bestuursorganen
mag worden verwacht dat zij – conform het doel van de wet – zo
veel mogelijk ook in deze vorm informatie verstrekken aan een verzoeker die
dat wenst.Het voor de Rijksoverheid geldende vergoedingenregime voor de passieve
openbaarmaking onder de Wob brengt onder meer mee dat elektronische kopieën
hetzij gratis, hetzij tegen de directe kosten van de verstrekking (bijv. per
diskette) moeten worden gegeven.Naast de passieve openbaarmaking verplicht de Wob bestuursorganen ook
tot actieve openbaarmaking van informatie over (de voorbereiding
en uitvoering van) hun beleid. Mede omdat de regeling hiervan minder ver is
uitgewerkt, heeft deze verplichting thans nog een betrekkelijk onbepaalde
inhoud.Wel kan op grond van die regeling worden gezegd dat de specifieke voordelen
van nieuwe media voor het verstrekken van informatie, niet onbenut mogen blijven.
Hieruit trekt het kabinet de conclusie dat bestuursorganen met name via Internet
nader invulling moeten gaan geven aan hun verplichtingen tot actieve openbaarmaking. 3.3. Elektronische gegevensbestanden van het bestuurDe derde categorie van overheidsinformatie in de nota betreft een nieuwe
vorm van informatie die naar aanleiding van de algemene analyse van de Wob
om aparte aandacht vraagt.Hierbij gaat het om de elektronische gegevensbestanden van het bestuur
en de informatie die daarmee kan worden gemaakt. Het bestuur maakt gebruik
van talrijke elektronische systemen voor het opslaan van gegevens van gespecialiseerde
onderzoeksinstellingen, voor het voeren van registers, voor het administreren
van de uitvoering van bestuurstaken en voor het verzamelen van informatie
waarmee de uitvoering van specifieke bestuurstaken wordt ondersteund.Voor zover bijzondere regelingen bestaan voor de toegang tot bestandsgegevens,
blijken die vaak alleen de gegevens te betreffen waarvoor een bestand oorspronkelijk
is opgezet. Met elektronische bestanden kan echter – door gegevens uit
te selecteren, te generaliseren of te koppelen aan andere informatie –
een grote variëteit aan informatie worden gemaakt. Waar bijzondere
regelingen ontbreken of geen houvast bieden voor de vraag of degene die daarom
vraagt toegang kan krijgen tot bestandsinformatie, moet het antwoord worden
afgeleid uit algemene wetten. Zo kan de Wet persoonsregistraties in de weg
staan aan de toegang tot persoonsgegevens. Waar dat niet het geval is, komt
de vraag aan de orde of bestandsgegevens als openbare informatie kunnen worden
opgevraagd onder de Wob.In de visie van het kabinet zijn bestandsgegevens als zodanig–
los van de vraag of bestuursorganen wel verplicht zijn tot het verstrekken
van bewerkbare elektronische kopieën – onder de Wob in principe
niet opvraagbaar.Doorslaggevend hierbij is, in het licht van het doel van de wet, het vereiste
dat een verzoek om informatie een «bestuurlijke aangelegenheid»
moet betreffen. Dit vereiste brengt mee dat informatie die bestuursorganen
met behulp van hun bestanden maken in het kader van het voorbereiden of uitvoeren
van hun beleid, in beginsel als openbare informatie kan worden opgevraagd.
Dit geldt echter niet voor de basisgegevens uit die bestanden die als zodanig
(nog) niet concreet gebruikt worden bij het uitvoeren van bestuurlijke taken.De opvraagbaarheid van bestandsgegevens uit hoofde van de Wob wordt dus
begrensd door de publieke taak van bestuursorganen. Daaruit trekt
het kabinet de conclusie dat veel van de informatie die met bestanden kan
worden gemaakt en die ook voor andere dan bestuurlijke doeleinden kan worden
aangewend, niet opvraagbaar is onder de Wob.Tegelijkertijd blijkt dat steeds meer bestuursorganen – los van
hun publieke taak – laatst bedoelde informatie aanmaken en verkopen.
Ook langs contractuele weg kunnen particulieren, het bedrijfsleven daaronder
begrepen, dus toegang krijgen tot informatie. De vraag naar de toegang tot
de bestandsgegevens die daarvoor de basis vormen, blijft daarmee actueel. 4. Politieke consequenties 4.1. Twee hoofdpuntenVorenstaande analyse van het bestaande, algemene kader voor de openbaarheid
in verband met ICT, vraagt om een politieke duiding, ten einde daarop het
beleid ter vergroting van de toegankelijkheid van overheidsinformatie te kunnen
concretiseren. Daarbij gaat het om twee hoofdpunten:– de mogelijkheden van ICT voor het verstrekken van openbare overheidsinformatie
moeten nu daadwerkelijk worden benut om de betrokkenheid van de burger bij
het democratisch proces te vergroten (paragraaf 4.2.);– er moet een beleid worden ontwikkeld voor de toegang tot bestandsgegevens
voor met name het bedrijfsleven, mede in verband met de toenemende exploitatie
van elektronische gegevensbestanden door bestuursorganen (paragraaf 4.3.). 4.2. Consequenties in verband met bestuur en democratieMet het eerste politieke hoofdpunt wordt uitwerking gegeven aan de in
de nota BIOS-3 ingeslagen beleidsrichting. ICT leidt niet alleen tot uitbreiding
van het scala van media waarmee voorlichting en met name ook actieve openbaarmaking
kan plaatsvinden. ICT maakt het ook mogelijk de feitelijke openbaarheid van
overheidsinformatie te vergroten, zoals de wetgever voor ogen stond bij de
totstandkoming van de Wob. Daarom meent het kabinet dat het onbenut laten
van de nieuwe mogelijkheden – ook in vergelijking tot het
niveau van dienstverlening met ICT dat inmiddels in de private sector is bereikt –
de geloofwaardigheid van de overheid zou aantasten.Openbare overheidsinformatie moet zo veel mogelijk ook daadwerkelijk toegankelijk
worden gemaakt. Dat is niet bij uitsluiting een taak van de overheid, ook
intermediaire organisaties als pers, omroep, belangenorganisaties en professionele
dienstverleners vervullen hierbij een belangrijke functie. Door verbeterd
aanbod door de overheid zelf zal de rol van de intermediairs echter veranderen.
Enerzijds doordat het bedrijfsleven op basis van dat aanbod tal van nieuwe
produkten en diensten zal gaan ontwikkelen en anderzijds doordat de overheid
rechtstreeks veel toegankelijker informatie gaat verstrekken aan elektronisch
aangesloten burgers die dat wensen. Dat deze laatsten voorlopig nog relatief
beperkt in aantal zullen zijn, doet niet ter zake. Nu moet werk worden gemaakt
van het elektronisch toegankelijk maken van openbare overheidsinformatie.Door sommigen is er op gewezen dat zich de paradoxale ontwikkeling voor
kan doen dat de openbaarheid van informatie en de relatief vrije toegang tot
netwerken, de feitelijke toegang tot overheidsinformatie zal doen afnemen.
Gezien de veelheid aan informatie zouden burgers daardoor afhankelijker worden
van produkten en diensten van het bedrijfsleven. Dat risico is niet denkbeeldig.
Daarom is het van belang dat de overheid alle aspecten van toegankelijkheid,
als genoemd in hoofdstuk 2, ter hand neemt. Om die reden worden verder in
dit hoofdstuk ook beleidsvoornemens aangekondigd die de betere structurering
van de overheidsinformatie beogen. Mocht desondanks blijken dat burgers door
afhankelijkheid van toegevoegde waarde produkten van het bedrijfsleven uitgesloten
worden van het democratisch proces en van de dienstverlening door de overheid,
dan zal het kabinet zo nodig maatregelen nemen.Tegen deze achtergronden spreekt het kabinet uit dat de Rijksoverheid
ook de verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor de complete en actuele
beschikbaarheid van haar wet- en regelgeving.Andere overheden zouden
daarin moeten volgen.Ook op het terrein van de publikatie en documentatie van – een representatief
beeld van – rechterlijke uitspraken ligt er een zorgplicht
bij de Rijksoverheid. Bij de uitvoering daarvan zal worden gezorgd voor voldoende
waarborgen voor openbaarheid en toegankelijkheid. Privacybescherming is daarnaast
een belangrijk aandachtspunt. Om praktische redenen is het nu nog niet mogelijk
alle betreffende informatie ook algemeen elektronisch beschikbaar te stellen,
maar dit kan binnen enkele jaren het geval zijn.Daarnaast blijkt dat de elektronische toegankelijkheid van parlementaire
informatie al door het parlement in gang is gezet, in het verlengde
van de eigen informatievoorziening.Wat betreft de passieve openbaarmaking van bestuurlijke informatie constateert het kabinet dat de regeling daarvan in de Wob voorlopig
goed bruikbaar is. Wel moet worden onderzocht of het verstrekken van elektronische
kopieën een nadere wettelijke regeling behoeft. Daarbij moet worden aangetekend
dat het kabinet in de aan de Tweede Kamer toegezonden evaluatienota Wob heeft
aangegeven dat Wetswijziging pas overwogen moet worden wanneer de problematiek
voldoende helder is en vaststaat dat de wijziging een verbetering oplevert.
Daarvoor moet echter eerst meer praktische ervaring worden opgedaan. Ook om
deze reden is het gewenst dat bestuursorganen nu al zoveel mogelijk overgaan
tot het verstrekken van informatie in elektronische vorm wanneer daarom wordt
verzocht. De grootste winst bij het daadwerkelijk toegankelijker maken van de openbare
informatie van bestuursorganen is echter te boeken op het vlak van de actieve openbaarmaking. ICT maakt «vraaggestuurde» informatieverstrekking
mogelijk: de burger kan zelf zijn weg zoeken in grote hoeveelheden informatie,
daaruit informatie selecteren en deze desgewenst ook bewerken en weer verspreiden.
Bij het inspelen op deze mogelijkheden moet het doel van de Wob – «een
goede en democratische bestuursvoering» – het vertrekpunt zijn.
Dit betekent dat het bestuur transparant moet zijn om zo ook de voorwaarden
te scheppen voor publieke controleerbaarheid en voor de participatie van de
burger. Met ICT kan dit doel nu dichterbij worden gebracht.De verplichting tot actieve openbaarmaking houdt tot nu toe vooral in
dat op cruciale momenten in de besluitvorming bekendheid wordt gegeven aan
beleidsvoornemens. Internet biedt de mogelijkheid dat sneller en beter te
doen, bij voorbeeld door beleidsnota's systematisch op het net te plaatsen.
Van veel fundamenteler belang is echter dat nu nader invulling kan worden
gegeven aan de verplichting tot actieve openbaarmaking door de kenbaarheid
van openbare informatieals zodanig te verzekeren.In de huidige uitvoeringspraktijk van de Wob is het verband tussen actieve
en passieve openbaarmaking nog erg zwak ontwikkeld. Veel openbare informatie
wordt niet opgevraagd omdat de burger niet op de hoogte is van het bestaan
er van. De verplichting van bestuursorganen om op verzoek informatie te geven,
houdt echter tevens in dat zij zo goed mogelijk hebben te zorgen voor de kenbaarheid
daarvan. Belanghebbende en belangstellende burgers moeten kunnen weten over
welke openbare informatie het bestuur beschikt en waar en hoe die is te vinden.Elektronische media maken het nu mogelijk deze kenbaarheid te verzekeren.
Daarom meent het kabinet dat het meer en meer als een verplichting zal moeten
worden beschouwd dat bestuursorganen door actieve openbaarmaking algemene
informatie verschaffen over:– hun taken;– hun organisatiestructuur;– hun activiteiten: recent voltooide, lopende en in het begrotingsjaar
voorgenomen projecten;– de belangrijkste documenten die daarmee verband houden;– de vindplaatsen van informatie over die documenten.Veel van deze «informatie over informatie» is nu – verspreid
en als momentopname – opgenomen in organisatiegidsen, begrotingstoelichtingen
en jaarverslagen. Wanneer die informatie systematisch en actueel beschikbaar
komt op Internet, wordt het eenvoudig te achterhalen waar een bestuursorgaan
concreet «mee bezig is». Dit is niet alleen voor burgers van groot
belang, maar ook voor het interne functioneren van de overheidsorganisatie.Bestuursorganen zijn ingevolge de Wob zelf volledig verantwoordelijk voor
het verstrekken van informatie. Waar het gaat om de kenbaarheid is echter
tevens een aanpak nodig in breder verband.De informatie die bestuursorganen op hun «Internet-sites»
aanbieden moet tevens benaderbaar worden via een elektronische overheidsalmanak
en vanuit een gemeenschappelijk elektronisch «loket». Vanuit deze
centrale ingang – parallel aan de afzonderlijke «sites» –
moet de op Internet beschikbare bestuurlijke informatie oproepbaar worden
voor de burger die in een bepaalde activiteit is geïnteresseerd.De informatie ter vergroting van de kenbaarheid kan in dit geheel een schakelfunctie vervullen, mits daarvoor een eenvormige structuur wordt
ontwikkeld. Die eenvormige structuur is niet alleen om informatietechnische
redenen noodzakelijk, maar ook om te bereiken dat bestuursorganen
zich op Internet op een vergelijkbare manier aan de burger presenteren.Deze faciliterende voorzieningen scheppen de voorwaarden voor daadwerkelijke
toegankelijkheid van openbare overheidsinformatie. Daarmee wordt recht gedaan
aan het doel van de Wob en aan de daarin neergelegde eigen verantwoordelijkheid
van bestuursorganen. De kenbaarheid van openbare informatie en de gebruiksvoordelen
van elektronische media zullen burgers ertoe uitnodigen vaker en eerder informatie
te vragen. Naarmate bestuursorganen aan groeiende informatiebehoeften tegemoet
moeten komen, zullen zij eerder besluiten om de meest gevraagde informatie
uit eigen beweging beschikbaar te stellen en daarvoor ook een anticiperend
beleid te ontwikkelen. Passieve en actieve openbaarheid kunnen zo nauw op
elkaar betrokken raken.Het beeld dat sommigen wel hebben dat ten koste van mogelijk zeer veel
inspanningen bij overheidsorganisaties een stortvloed aan informatie over
burgers wordt uitgegoten, waar zij vervolgens niet veel mee kunnen doen, dient
aldus te worden genuanceerd. Door een actievere opstelling van overheidsorganisaties
bij het toegankelijk maken van informatie zal een proces ontstaan waarbij
burgers door groeiende kenbaarheid van informatie zelf ook invloed zullen
hebben op zowel de mate waarin overheidsinformatie elektronisch beschikbaar
zal worden gesteld als op de vorm waarin dat gebeurt.Het in gang zetten van deze ontwikkeling acht het kabinet geboden om de
betrokkenheid van de burger bij het democratische proces te behouden en te
versterken. Het bestuur zal zich wel moeten instellen op de gevolgen van de
toenemende transparantie. Zo zullen burgers veel gemakkelijker informatie
uit verschillende bronnen samen kunnen voegen en bewerken en daarmee actiever
invloed uitoefenen op de beleidsvorming. Zij worden daardoor ook veel onafhankelijker
van degenen die de informatie leveren. 4.3. Consequenties in verband met de toegang tot bestandsgegevensHet tweede politieke hoofdpunt in de nota betreft de toegang, met name
voor het bedrijfsleven, tot gegevens uit de bestanden van het bestuur en de
elektronische informatiesystemen die als bestand kunnen worden gebruikt. In
tegenstelling tot het eerste hoofdpunt – waarvan de uitgangspunten al
waren geformuleerd in de nota BIOS-3 – is hiervoor is nog geen algemeen
beleid ontwikkeld. Het kabinet wil daarvoor nu een aanzet geven.Hoewel de zoek- en opslagstructuren van de bestanden van het bestuur zijn
gericht op specifiek bestuurlijke doeleinden, is de informatie die daarmee
kan worden gemaakt vaak ook zeer waardevol voor de particuliere sector, te
meer omdat die informatie vaak niet uit andere bron is te verkrijgen. Wanneer
het bedrijfsleven de beschikking zou kunnen krijgen over basisgegevens uit
die bestanden – uiteraard binnen strikte randvoorwaarden zoals met name
de bescherming van persoonsgegevens en -registraties – zou het nut van
deze bestanden nog aanzienlijk toenemen. Bedrijven zouden die dan kunnen bewerken
met inzet van andere programmatuur en door koppeling aan andere gegevens.Met name zou het bedrijfsleven dan in staat zijn allerlei nieuwe informatieproducten
en -diensten te ontwikkelen. Het belang hiervan is groot: juist van de informatieverwerkende
sector wordt de komende jaren de grootste bijdrage verwacht aan economische
groei en werkgelegenheid. Vastgesteld moet echter worden dat het bestuur de exclusieve beschikking
heeft over grondstoffen van informatie. Steeds meer bestuursorganen gaan er
toe over zelf informatieproducten te maken voor andere dan bestuurlijke doeleinden,
om daarover te contracteren met particulieren. Zo verkoopt de Topografische
dienst fietskaarten in zes-kleurendruk, het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen adressen van scholen en weer andere overheidsorganen geografische
gegevens. Uit een onderzoek ter voorbereiding van deze nota blijkt dat vrijwel
alle ministeries inkomsten genereren met hun informatie en dat zij daartoe
toenemende mogelijkheden zien.Voor de – al dan niet zelfstandige – bestuursorganen die de
honderden overige bestanden in gebruik hebben, geldt het uitgangspunt dat
het aanmaken en gebruiken van informatie beperkt dient te blijven tot de publieke
taak. Dit uitgangspunt is ook vastgelegd in het Besluit Informatievoorziening
Rijksdienst. Dit neemt niet weg dat bij het reguliere gebruik van bestanden
vaak automatisch informatie ontstaat – als bij- of nevenproduct van
het bestuurlijk hoofdproduct – waarvoor het bedrijfsleven veel belangstelling
heeft. Technisch wordt het bovendien steeds eenvoudiger om gegevens voor uiteenlopende
doeleinden te bewerken. Niet-bestuurlijke informatie kan zo feitelijk een
hoofdproduct worden van de gegevensbestanden van het bestuur. Het verrichten
van nevenactiviteiten wordt dan erg verleidelijk.Zo leidt de ontwikkeling van de techniek ertoe dat de aard van de informatie
die bestuursorganen maken, los kan komen van de hen opgedragen taken. Dit
kan leiden tot problemen met de afnemers van informatie over de manier waarop
de (kost)prijs daarvan wordt berekend en met het informatieverwerkende bedrijfsleven
in verband met oneerlijke of oneigenlijke concurrentie.Ten aanzien van enkele, min of meer zelfstandige, informatieverwerkende
diensten, zoals het Kadaster, het Centraal Bureau voor de Statistiek en het
KNMI, is in het recente verleden de politieke keuze gemaakt om zulke nevenactiviteiten
op de markt toe te staan. Daarbij is een afweging gemaakt tussen een kostenefficiënte
publieke taakvervulling en de gevolgen daarvan voor de marktwerking. Als gevolg
van de voorstellen van de commissie Cohen komt deze afweging in een ander
licht te staan. De commissie Cohen heeft een analyse gemaakt van het marktoptreden
van overheidsinstellingen. Zij is van oordeel dat binnen een organisatie,
die zowel publieke taken als marktactiviteiten verricht, geen afdoende maatregelen
kunnen worden getroffen om concurrentieverstoring te voorkomen. Marktactiviteiten
moeten daarom in beginsel worden afgescheiden en afgestoten. De commissie
maakt hierop vier uitzonderingen, maar de verkoop van informatie valt daar
niet rechtstreeks onder. Het kabinet beschouwt de voorstellen van de commissie
Cohen als een goed kader voor het marktoptreden van publieke instellingen.
Dat kader geldt uiteraard ook voor de verkoop van informatie. Ook daar is
het ongewenst dat bestuursorganen, rechtstreeks of via «public-private
partnerships», activiteiten gaan verrichten die op de weg liggen van
het bedrijfsleven.Tegen deze achtergrond spoort het verlenen van toegang aan het bedrijfsleven
tot de «schat aan informatie» met de door het kabinet nagestreefde
marktwerking. Wanneer de basisgegevens uit bestanden binnen het bereik van
het bedrijfsleven zouden komen, kunnen bestuursorganen zich weer beperken
tot het daarmee maken van de informatie die zij voor de publieke taken nodig
hebben. De productie en exploitatie van informatie voor andere doeleinden
kan dan in de particuliere sector plaatsvinden. Het organiseren van die toegang
is echter niet eenvoudig. Het realiseren van de toegang tot bestandsgegevens voor particulieren
via een daarop gerichte wijziging van de Wob, acht het kabinet ongewenst en
ook niet goed mogelijk. Behalve het aangrijpingspunt voor openbaarheid –
het concrete gebruik van informatie voor de bestuurlijke taakvervulling –
zou dan ook het doel van de wet moeten worden losgelaten. Daarmee zou de basis
ontvallen aan de beleidsvoornemens van het kabinet in de sfeer van bestuur
en democratie.Voorts meent het kabinet dat bestandsgegevens niet, zoals onder de Wob,
tegen vergoeding van uitsluitend directe verstrekkingskosten beschikbaar behoeven
te komen op grond van de stelling dat daarvoor al belasting is betaald. Die
gegevens zijn tegen vaak hoge kosten vergaard ten laste van de algemene middelen.
Dit betekent echter nog niet dat van alle belastingbetalers zou moeten worden
gevraagd de ontwikkeling van commerciële informatieproducten en -diensten
te subsidiëren.Bovendien zou een dergelijke ingrijpende wijziging van de Wob maar beperkte
resultaten opleveren. Veel van deze gegevens zijn in de vorm waarin ze kunnen
worden gereproduceerd niet geschikt voor particulier gebruik. Zoeken opslagstructuren
zouden moeten worden vervangen door andere programmatuur, persoonsgegevens
uitgeselecteerd of gegeneraliseerd enzovoort. Het is geen begaanbare weg bestuursorganen
daartoe, al dan niet op bestelling, te verplichten.Bij het organiseren van de toegang tot bestandsgegevens voor particulieren
moet er van worden uitgegaan dat die gegevens daarvoor eerst geschikt moeten
worden gemaakt door de bestuursorganen die de bestanden in beheer hebben.
In veel gevallen zullen immers nieuwe bestanden moeten worden aangemaakt om
de gewenste gegevens te kunnen verstrekken. Onder ogen moet worden gezien
dat bestuursorganen – anders dan op beleidsmatige gronden – daartoe
onverplicht alleen bereid zullen zijn wanneer zij daarbij financieel belang
hebben.Dit leidt tot een paradoxale conclusie. De gebondenheid van bestuursorganen
aan de publieke taak dreigt af te nemen door de variëteit aan informatie
die zij kunnen produceren en door de activiteiten die zij daarmee kunnen verrichten.
Die gebondenheid kan worden hersteld door particulieren toegang te geven tot
de grondstoffen van die informatie. Maar dit kan alleen worden gerealiseerd
wanneer bestuursorganen gegevens mogen aanmaken in een vorm die zij zelf niet
nodig hebben en daarvoor bovendien een reële vergoeding mogen vragen.
Dat kunnen zij echter niet als ze zich strikt houden aan hun publieke taak!
Dit «dilemma van de publieke taak» moet worden opgelost.
Of dat tot wetgeving zal leiden is nog niet duidelijk. Het kabinet meent dat
eerst een algemeen beleid moet worden ontwikkeld voor de exploitatie van de
bestanden van het bestuur. Daarin moeten de grenzen van de publieke taak nader
worden omlijnd. Behalve op het Besluit Informatievoorziening Rijksdienst,
moet daarbij ook acht moeten worden geslagen op de door het kabinet nagestreefde
marktwerking en op het stimuleren van het informatieverwerkende bedrijfsleven.In generieke zin zal worden onderzocht hoe ordening kan worden gebracht
in de exploitatie van bestanden door bestuursorganen van de Rijksoverheid,
ten einde de publieke controle hierop te verzekeren en het bedrijfsleven toegang
te verlenen tot basisgegevens uit bestanden. Het kabinetsstandpunt inzake
de voorstellen van de commissie Cohen zal daarvoor de leidraad vormen.Een blik in de «catalogus gegevensbestanden» van het ministerie
van VROM (zie bijlage) leert dat in een aantal bestanden gegevens van derden
zitten die auteursrechtelijk zijn beschermd. Die auteursrechtelijke bescherming
legt beperkingen op aan het verdere gebruik van die bestanden. Geconstateerd
moet worden dat meer duidelijkheid nodig is over de auteursrechtelijke
bescherming van bestanden. De implementatie van de Europese Databankenrichtlijn
zal daar voor een deel in voorzien. Van wet- en regelgeving en van rechterlijke uitspraken en hun motivering
is wettelijk bepaald dat daarop geen auteursrecht berust. Op de informatie
van het bestuur berust ook geen auteursrecht, tenzij dit door de overheid
uitdrukkelijk is voorbehouden. Daarvan wordt slechts bij uitzondering gebruik
gemaakt. De ministeries van Justitie en van Binnenlandse Zaken zullen op korte
termijn starten met beleidsontwikkeling ten aanzien van het al dan niet voorbehouden
van het auteursrecht door de (rijks)overheid.Eerder genoemd onderzoek zal met name gericht worden op de haalbaarheid
van een regeling, die tevens oneerlijke concurrentie tegengaat en een «level
playing field» creëert. Zo'n regeling zou op de volgende elementen
kunnen berusten:– bestandsgegevens worden onder uniforme voorwaarden contracteerbaar
gesteld, bij voorbeeld door bestuursorganen uitsluitend toe te staan een contract
te sluiten met het bedrijfsleven over gegevens uit bestanden die zijn aangemeld
op een openbare «positieve lijst»;– er worden licenties uitgegeven waarmee het bedrijfsleven wordt
toegestaan bestandsgegevens te bewerken en te exploiteren, volgens een regeling
die is gericht op adequate auteursrechtelijke bescherming van bestanden en
afgestemd op de nog te implementeren Europese Databankenrichtlijn;– monopolievorming wordt tegengegaan;– de bescherming moet worden gewaarborgd van onder meer persoonsregistraties
en -gegevens, gegevens waarbij de belangen van de Staat in het geding zijn
en gegevens die vertrouwelijk ter beschikking zijn gesteld aan bestuursorganen.Uit het vorenstaande blijkt dat bij dit onderzoek een aantal lastige principiële
vragen een rol spelen.Elektronische bestanden bieden nieuwe mogelijkheden door het selecteren
van gegevens of door het koppelen aan andere informatie. Hierdoor ontstaat
(nieuwe) waardevolle informatie die niet altijd kan worden beschouwd als bestuursinformatie.
Mag de overheid die informatie wel bewerken als het niet strikt noodzakelijk
is voor de uitoefening van de bestuurlijke taak? Moet «de schat aan
informatie» maar op de plank blijven liggen? Zo nee, mogen dan de kosten
van de bewerking worden doorberekend?In hoeverre kunnen de achterliggende kosten van het verzamelen van gegevens,
van de opbouw en het beheer van een informatie-infrastructuur en dergelijke
in de prijs van informatie worden doorberekend?De nadere discussie over deze vragen moet de basis bieden voor de verdere
beleidsontwikkeling in de komende jaren. Deze discussie is ook van belang
voor het in 1997 te bepalen Nederlandse standpunt over het Groenboek dat de
Europese Commissie heeft aangekondigd inzake «Access to and exploitation
of public sector information». 5. BeleidsvoornemensHet kabinet wil – mede op basis van de discussie met de Tweede Kamer –
vorenstaande aanzetten tot beleid concretiseren. Inzet daarbij is enerzijds
te komen tot een optimaal gebruik van de nieuwe mogelijkheden van ICT met
het oog op het functioneren van democratie en rechtsstaat. Anderzijds gaat
het er om dat kansen voor het bedrijfsleven worden geschapen en dat de informatieverwerking
door de overheid gericht blijft op de publieke taak. ICT biedt nieuwe kansen om de betrokkenheid van de burger bij het democratisch
proces te behouden en te versterken. Daarvoor is openbaarheid van bestuur,
toegang tot overheidsinformatie, maar vooral de toegankelijkheid van essentieel
belang.Het kabinet wil daarom in de komende jaren het actief beschikbaar stellen
van elektronische overheidsinformatie sterk bevorderen aan de hand van het
hieronder genoemde pakket van beleidsvoornemens. Sommige acties zijn al in
uitvoering, andere worden voorbereid. Wet- en regelgevingDe ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie onderzoeken de mogelijkheid
om te komen tot elektronische publicatie van integrale wetteksten. Ook onderzoeken
zij hoe de formele publicatie ingevolge de Bekendmakingswet, als voorwaarde
voor de inwerkingtreding van wet- en regelgeving, zich in de toekomst kan
verhouden tot elektronische publicatie. Beveiliging van zo'n elektronische
publicatie zal daarbij één van de aandachtspunten zijn.Het kabinet vindt dat de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid moet nemen
voor het rechtstreeks beschikbaar stellen van een volledig en actueel elektronisch
bestand van de eigen wet- en regelgeving. Uitbesteding behoort daarbij tot
de mogelijkheden. Een dergelijk bestand moet kort na het jaar 2000 door een
ieder kunnen worden geraadpleegd zonder dat daarvoor een vergoeding verschuldigd
is. Het kopiëren en bewerken van dit bestand voor commerciële doeleinden
zal ook mogelijk worden. Met het oog daarop zal het bestand slechts van een
eenvoudige ontsluitingsstructuur worden voorzien.Daarnaast onderzoekt het ministerie van Binnenlandse Zaken hoe door het
verspreiden van ondersteunend materiaal, als voorlichtingsfolders en dergelijke,
de begrijpelijkheid van belangrijke wetgeving voor de burger kan worden vergroot,
al dan niet via elektronische media. Gedacht wordt ook aan het gebundeld elektronisch
aanbieden van bestaand voorlichtingsmateriaal over de werking van bepaalde
wetten.Vooruitlopend op deze initiatieven zal nog in 1997 worden gestart met
het beschikbaar stellen van de particuliere databank ADW via openbare bibliotheken.
Deze databank bevat de wet- en regelgeving van de centrale overheid. Rechterlijke uitsprakenHet kabinet meent ook dat de publicatie en documentatie van belangrijke
rechterlijke uitspraken tot de taak van de Rijksoverheid behoort. Daarom onderzoekt
het ministerie van Justitie of de nog in ontwikkeling zijnde Justex-databank,
die nu alleen voor de gerechten beschikbaar is, ook aan de burger elektronisch
beschikbaar kan worden gesteld. Voor de toegang tot dit bestand, dat vooral
van belang is voor de professionele gebruiker, zal waarschijnlijk een vergoeding
moeten worden gevraagd, gelet op de kosten die zijn verbonden aan het selecteren,
documenteren en anonimiseren van de uitspraken.Als de Justex-databank inderdaad voor particulieren wordt opengesteld,
zal deze slechts van een eenvoudige ontsluitingsstructuur worden voorzien
en zal het maken van toegevoegde-waarde-informatie, net als nu het geval is,
aan de markt worden overgelaten. Parlementaire informatieDe publicatie van parlementaire informatie is primair de verantwoordelijkheid
van het parlement. De stukken van Eerste en Tweede Kamer worden in het kader
van de raamovereenkomst inzake de officiële publicaties door de NV Sdu
uitgegeven. Thans wordt bezien hoe in de toekomst de productie
van deze stukken zal worden geregeld. In het belang van een goede en integrale
informatievoorziening m.b.t. wet- en regelgeving en het daaraan ten grondslag
liggende parlementaire proces zullen het parlement en de betrokken departementen
zowel bij de uitgave van gedrukte stukken als bij elektronische bekendmaking
van de officiële publicaties samenwerken.De Kamer heeft inmiddels een eigen «Internet-site». Die bevat
informatie over haar werkwijze, de leden, de agenda. Bovendien zijn er teksten
van recente Kamerstukken beschikbaar. Wet openbaarheid van bestuurDe toepassing van de Wet openbaarheid van bestuur in verband met elektronische
informatie en dito informatieverstrekking zal nauwgezet worden gevolgd.Het belangrijkste is nu echter dat bestuursorganen met elektronische media
nader invulling kunnen geven aan hun verplichting tot actieve openbaarmaking
ingevolge deze wet. Die media bieden de mogelijkheid om openbare informatie
daadwerkelijk toegankelijk te maken door de kenbaarheid daarvan te verzekeren,
ook wanneer die informatie niet elektronisch beschikbaar is. Belanghebbende
en belangstellende burgers moeten immers kunnen weten over welke informatie
het bestuur beschikt en waar en hoe die is te vinden. Informatieprofiel en activiteitenindexOnder de Wob zijn bestuursorganen zelf volledig verantwoordelijk voor
het verstrekken van informatie, dus ook voor de «voorinformatie»
waarmee zij kenbaar maken over welke openbare informatie zij beschikken. Het
kabinet acht het van groot belang dat er een infrastructuur beschikbaar komt
waarvan bestuursorganen gebruik kunnen maken om via Internet – systematisch
en actueel – algemene informatie te geven over:– hun taken;– hun organisatiestructuur;– hun activiteiten: recent voltooide, lopende en in het begrotingsjaar
voorgenomen projecten;– de belangrijkste documenten die daarmee verband houden;– de vindplaatsen van informatie over die documenten.Het ministerie van Binnenlandse Zaken zal met de andere departementen
en de Voorlichtingsraad een informatieprofiel ontwikkelen voor de actieve
elektronische openbaarmaking van deze informatie. Het profiel zal een basisstructuur
bieden voor het inrichten van «Internet-sites», waardoor eenheid
wordt gebracht in de manier waarop overheidsorganen hun aanbod aan de burger
presenteren. Ook duidelijkheid is immers een aspect van toegankelijkheid.Er zal ook een activiteitenindex worden ontwikkeld voor de burger die
informatie zoekt over een bepaald onderwerp, maar niet weet bij welke organisatie
die te vinden is. Met behulp van de activiteitenindex wordt informatie niet
alleen toegankelijk via een departementale site maar ook via een centrale
ingang. Elektronische overheidsalmanakHet kabinet streeft naar de totstandkoming van een elektronische almanak
die, anders dan de huidige Staatsalmanak, de gehele Nederlandse overheidsorganisatie
zal omvatten. De ministeries van Binnenlandse Zaken, Economische Zaken en
Verkeer en Waterstaat voeren met de NV SDU een pilot-studie uit naar samenstelling
en werking van deze almanak. Deze pilot gaat medio 1997 van start en zal gedurende
de looptijd van het project door iedereen kosteloos via het Internet
kunnen worden geraadpleegd. In deze almanak worden ook «e-mail»
adressen opgenomen. Wat de deelnemende ministeries betreft ontstaat zo tevens
een eerste «e-mail gids» van de overheid. Er wordt onderzocht
welke andere informatie nog kan worden opgenomen, bijvoorbeeld kerngegevens
van zelfstandige bestuursorganen (adviezen, taken, grondslag, enz.).In het voorjaar van 1998 zal besluitvorming plaatsvinden over het verdere
traject dat moet leiden tot de overheidsbrede elektronische almanak. Over
uitbreiding van het project met informatie over gemeenten, provincies en waterschappen
zal worden overlegd met hun landelijke organisaties.De elektronische almanak zal de doorzichtigheid van de overheidsorganisatie
en daarmee de toegankelijkheid van de informatie sterk vergroten. De betekenis
van de almanak voor burger en bestuur zal nog aanzienlijk toenemen wanneer
kan worden doorverwezen naar de activiteitenindex. Het gemeenschappelijk voorlichtingsloketDe Voorlichtingsraad ontwikkelt een gemeenschappelijk voorlichtingsloket
(GVL) voor het Internet. Door een subsidie van het NAP kan dit waarschijnlijk
nog in 1997 worden gerealiseerd. Dit elektronisch loket legt een schil rond
de reeds bestaande departementale «sites» en biedt daardoor een
gemeenschappelijke toegang. Naast een zoekstructuur zal dit loket een rubriek
bevatten met de meest gestelde vragen aan de Rijksoverheid.Het GVL zal ook een «online help-desk» functie bevatten waardoor
bezoekers «navigerend» door de «site» worden geleid.
Het GVL biedt de mogelijkheid om provincies, gemeenten, waterschappen en zelfstandige
bestuursorganen aan te sluiten zodat een gemeenschappelijk loket voor de hele
overheidsorganisatie kan worden gecreëerd.Vooruitlopend hierop heeft de Voorlichtingsraad al in 1996 voor departementen
de mogelijkheid geschapen om, zolang zij geen eigen «site» hebben,
onder het adres van Postbus 51 op het Internet met eigen pagina's aanwezig
te zijn (zie bijlage).Voor de informatie die via het Internet opvraagbaar is, heeft het ministerie
van Binnenlandse Zaken een eenvoudig zoeksysteem ontwikkeld (Arachned). Tussen
de informatie op de verschillende «sites» zijn nu nog nauwelijks
koppelingen en dwarsverbanden mogelijk. Er zijn ook nog geen relaties aangebracht
met lagere overheden en andere bestuursorganen. Dit zal sterk verbeteren door
de komst van het Gemeenschappelijk Voorlichtingsloket, dat daardoor uit kan
groeien tot de centrale ingang tot overheidsinformatie.Onderstaand schema geeft een indruk van de wijze waarop de infrastructuur
voor de toegankelijkheid van informatie onder de Wet openbaarheid van bestuur
via Internet kan worden vormgegeven. Electronic tendering en toegankelijkheidIn het kader van het Europese aanbestedingenbeleid worden de eerste stappen
gezet voor de mogelijkheid voor aanbestedende overheidsdiensten om langs elektronische
weg aan te besteden. Deze wijze van aanbesteden en inschrijven geeft bedrijven
een beter inzicht in de overheidsmarkt. De kosten voor overheid en bedrijfsleven
zullen door deze wijze van aanbesteden sterk verminderen. Nederlandse aanbestedende
diensten leveren hun aankondigingen onder de Europese aanbestedingsrichtlijnen
elektronisch aan bij de Europese Commissie. De informatie wordt
opgeslagen in een databank die door het bedrijfsleven kan worden geraadpleegd.
De deelname aan dit project door de Nederlandse overheid zal worden uitgebreid. Project Communicatie Overheid–BurgerVoorwaarde voor het bovenstaande is dat alle overheidsorganen hun informatie
elektronisch aanbieden. In een reactie op de motie Voûte c.s. hebben
Economische Zaken en Binnenlandse Zaken aangekondigd dat er een plan van aanpak
zal worden opgesteld om de elektronische communicatie tussen overheid en burger
te stimuleren (Kamerstukken II, 1996–1997, 25 000 XIII, nrs. 40
en 19). In dit plan van aanpak wordt een samenhangend pakket voorstellen gedaan
om lagere overheden te stimuleren hun informatie elektronisch beschikbaar
te stellen. Dat kan door een financiële bijdrage, maar een belangrijk
aspect is ook de kennisoverdracht tussen «voorlopers» en «starters»
en de begeleiding van de burger die zijn eerste stappen zet op de elektronische
snelwegen.Om de toegang tot die elektronische snelwegen te verbeteren zal het kabinet
stimuleren dat publieksruimten als openbare bibliotheken, gemeentehuizen en
buurthuizen op het Internet worden aangesloten. Burgers die zelf niet over
de benodigde apparatuur beschikken kunnen zo, binnen een redelijke afstand
van de eigen woning, gebruik maken van elektronische diensten en informatie.De uitgewerkte plannen zullen in de tweede helft van dit jaar aan de Kamer
worden gepresenteerd. InformatiebeveiligingDoor sommigen is de zorg geuit dat door vergroting van de toegankelijkheid
vertrouwelijke informatie «op straat» zou komen te liggen. Ook
bestaat de zorg dat de overheid kwetsbaar wordt voor «hackers»
wanneer zij haar systemen openstelt voor raadpleging van haar informatie door
derden. Tenslotte is er op gewezen dat overheidsorganen op dit moment nog
niet kunnen verzekeren dat ongeautoriseerde wijzigingen in de beschikbaar
gestelde informatie zijn uitgesloten. Dit is onder meer een aandachtspunt
bij de elektronische publicatie van wet- en regelgeving.Ten aanzien van het omgaan met vertrouwelijke gegevens voorziet het «Voorschrift
informatiebeveiliging Rijksdienst, 1995». Uitgangspunt daarbij is dat
ieder ministerie daarvoor zelf verantwoordelijk is. Daarnaast is voorzien
in een goed en gestructureerd overleg.Ten aanzien van de organisatorische en technische kanten van informatiebeveiliging
is het Advies en -Coördinatiepunt Informatiebeveiliging (ACIB) ingericht.
Daar worden procedures en technische maatregelen voorbereid die tot een betere
beveiliging moeten leiden. FinanciënDe kosten ter vergroting van de kenbaarheid van overheidsinformatie en
het beschikbaar stellen van de ADW in openbare bibliotheken zullen drukken
op de begroting van Binnenlandse Zaken.In een reactie op de motie Voûte c.s. is aan de Tweede Kamer gemeld
dat op strategische beleidsthema's, onder meer «Toegang voor iedere
burger», met voorrang een extra impuls nodig is. Een concept-plan van
aanpak voor de uitwerking hiervan zal worden besproken in de Stuurgroep Elektronische
Snelwegen. De plannen zullen in eerste instantie gefinancierd worden uit de
reguliere NAP-gelden.De baten van het op ruime schaal beschikbaar stellen van overheidsinformatie
zijn velerlei. Er zijn de immateriële baten van het versterken van het
democratisch proces. Betrokkenheid van de burger en transparantie van
het bestuur zijn de basisvoorwaarden voor het functioneren van de rechtsstaat.Materiële baten zijn er zowel voor het bedrijfsleven als voor de
overheid. Voor het bedrijfsleven zijn er nieuwe mogelijkheden om producten
te ontwikkelen en diensten aan te bieden. Dat is een stimulans voor het bedrijfsleven
zelf, maar ook voor de Nederlandse economie.Daarnaast lijkt het een logische veronderstelling dat er op den duur besparingen
kunnen worden bereikt door de overheid zelf als informatie zoveel mogelijk
elektronisch aangeboden wordt. In eerste instantie zal er echter geïnvesteerd
moeten worden. Het ligt in mijn voornemen om over twee jaar, wanneer digitale
informatie op brede schaal beschikbaar is en burgers hun weg weten te vinden
in databestanden, nog eens te bezien wat de baten zijn voor de overheid bij
deze manier van communiceren met de burger. BIJLAGEINTERNET-SITESIn de onderstaande lijst zijn internet-sites opgenomen die interessant
zijn in het kader van de toegankelijkheid van overheidsinformatie. ZoekmachinesVia deze sites kunt u in miljoenen web-pagina's zoeken. Een bezoek aan
de helpfunctie van deze sites loont zeker de moeite. Er wordt aangegeven hoe
de zoekmachine werkt en hoe zoekvragen het best kunnen worden geformuleerd.
Het kost wat tijd maar die is snel terugverdiend. De eerste drie genoemde
zoekmachines zijn internationaal georiënteerd, Search.nl alleen op Nederland.
Arachned tenslotte zoekt alleen in documenten op de sites van de Nederlandse
ministeries. Altavistawww.altavista.digital.comYahoowww.yahoo.comHotbotwww.hotbot.comSearch.nlwww.search.nlArachNedwww.minbiza.nl/Harvest/overheid.htmlParlementaire informatie Tweede
Kamerwww.parlement.nlDe Tweede Kamer heeft een eigen web-site, waarop agenda's, handelingen
en kamerstukken worden aangeboden. Handelingen:www.sdu.nl/handelingenDoor Sdu worden op Internet de Handelingen van de Eerste en de Tweede
Kamer der Staten-Generaal aangeboden. Sdu plaatst ze binnen 1 dag nadat ze
van de griffies zijn ontvangen op Internet. De teksten blijven drie maanden
lang beschikbaar. De raadpleging is gratis. Opmaatopmaat.sdu.nlOpmaat is een commercieel initiatief van Sdu om Kamerstukken beter toegankelijk
te maken. Gebruikers kunnen zelf een persoonlijk interesseprofiel samenstellen.
De site geeft de mogelijkheid voor een gratis proefabonnenment Juridische informatie Wet-
en regelgevingwww1.tip.nl/users/t787709Op deze site, een niet commercieel particulier initiatief, is een verwijzing
gemaakt naar alle Nederlandse wet- en regelgeving die op dit moment op het
net aanwezig is. JurisprudentieHet zoekwoord «Jurisprudentie» in Search.nl levert 51 hits.
De meeste van uitgevers, juridische dienstverleners en van universiteiten.
 Overheidsinformatie Postbus
51www.postbus51.nlGeeft een toegang tot alle ministeries, nieuws, en info over postbus 51
zelf. andere
overhedenwww.worldaccess.nl/∼ewoutersOpnieuw, een niet commercieel particulier initiatief. Deze site bevat
verwijzingen naar (vrijwel) alle Nederlandse overheidssites. Catalogus
gegevensbestandenwww.minvrom.nl/vrom/gegcatal/ cgegb.htmHet ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu heeft
een catalogus gemaakt van beschikbare gegevensbestanden. Het is een goed voorbeeld
van verwijzing naar gegevensbestanden. Digitale
Duurzaamheidwww.archief.nl/digiduurOp deze site wordt informatie gegeven over een onderzoeks- en experimenteerproject
dat er toe moet leiden dat elektronische informatie (ook op termijn) betrouwbaar
te gebruiken is. Elektronische
Burgerconsultatiewww.minbiza.nl/dgob/ibi/bios/ elbucoDeze site geeft informatie over een relatief nieuw instrument, de elektronische
burgerconsultatie, dat gebruikt kan worden om de betrokkenheid van burgers
bij de beleidsvoorbereiding te vergroten. Informatiebeveiligingwww.minbiza.nl/acibDeze site geeft informatie over de ontwikkelingen op het terrein van informatiebeveiliging
in binnen- en buitenland. Op de site is ondermeer een brochure te vinden over
«Internet en beveiliging». Geografische
informatiewww.euronet.nl/users/raviDeze site bevat verwijzingen naar 30 overheidsorganisaties met samen zo'n
1300 bestanden met geografische informatie. Internationaal Groot-Brittanniëwww.open.gov.ukEén van de beste overheidssites. Heeft vele prijzen gewonnen. Europese
Unie:www.europa.eu.intVerwijzingen naar Web-pagina's van centrale overheden zijn ook te vinden
bij:www.mala.bc.ca/www/discover/gov.htmFTP-serverwww.webwereld.nlVia Internet kunnen allerlei documenten worden opgevraagd. Ook worden
allerlei programma's aangeboden. Een voorbeeld van dat laatste is IDG. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20644-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl