Evaluatie orgaandonatie; Brief ministers met het kabinetsstandpunt t.a.v. de derde evalutie van de WOD
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28140, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-07-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

28140 nr. 43

29-06-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamKabinetsstandpunt op de derde evaluatie van de WODHoofdlijn 1: Het huidige beleid wordt voortgezet, maar
we blijven ook zoeken naar nieuwe mogelijkheden.Het huidige beleid heeft zijn vruchten afgeworpenDiverse kansrijke nieuwe initiatieven zijn net gestart
of gaan binnenkort van startHet probleem blijft groot en daarom blijven we zoeken
naar nieuwe mogelijkhedenWe gaan extra aandacht besteden aan de rol van de nabestaanden
in het donatieprocesDeze hoofdlijn sluit goed aan bij de aanbevelingen uit
de derde evaluatie en bij het CG-adviesWe handhaven het huidige allocatiesysteem voor donororganenHoofdlijn 2: Het kabinet gaat een wijziging van het systeem
voor orgaandonatie verkennen en neemt daarna een besluit om die al dan niet
in te voeren.De opbrengsten van een systeemwijziging zijn onzekerHet kabinet gaat een systeemwijziging actief verkennen
om geen tijd te verliezenBij het verkennen van een systeemwijziging betrekken we
verschillende opties.Een beslissing wordt pas na de verkenning genomenDeze hoofdlijn komt deels overeen met het advies van de
Coördinatiegroep orgaandonatieHoofdlijn 3: Het kabinet gaat extra aandacht geven aan
technologische alternatieven voor orgaandonatie en preventie van orgaanfalen.Het aanbod van organen zal niet snel afdoende zijnWij willen daarom extra aandacht geven aan het voorkomen
van orgaanfalenDaarnaast blijft het kabinet zoeken naar technologische
alternatieven voor orgaandonatieTot slot – de vervolgstappenDoel: Optimale benutting van het donorpotentieel in NederlandWat kunt u in september van ons verwachten?Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28140, nr. 43 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 28140, nr. 43 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 28140, nr. 43 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 28140, nr. 43 b4Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28140Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 140Evaluatie orgaandonatienr. 43BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN VAN
JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 juni 2007Het tekort aan organen in Nederland is een groot probleem. Er staan te
veel patiënten op een wachtlijst voor transplantatie en er overlijden
mensen omdat er niet op tijd een orgaan voor hen beschikbaar komt. Het verdriet
voor deze patiënten en hun naasten is groot.Hierbij sturen wij u het kabinetsstandpunt op de derde evaluatie van de
Wet op de orgaandonatie (WOD). Deze evaluatie (zie bijlage 1)1 is u op 6 december 2006 (Kamerstukken II 2006/07, 28 140,
nr. 35) toegezonden. Om een goed overwogen reactie te kunnen geven heeft eerste
ondergetekende de Coördinatiegroep Orgaandonatie (CG) daarover advies
gevraagd. Op 7 mei 2007 heeft deze dit advies ontvangen dat u hierbij
aantreft (zie bijlage 2)1. Ook hebben wij het
onderliggende onderzoek van het NIVEL naar het Actieve Donor Registratiesysteem
(ADR) ontvangen. Dit onderzoek vindt u in bijlage 31.
Zowel het CG-advies als het NIVEL-onderzoek zijn meegenomen in dit kabinetsstandpunt.Kabinetsstandpunt op de derde evaluatie van de WODOm het tekort aan donororganen in de komende jaren terug te dringen zetten
wij in op drie verschillende hoofdlijnen van beleid:a) Het huidige beleid wordt voortgezet, maar we blijven ook zoeken naar
nieuwe mogelijkheden.b) Het kabinet gaat een wijziging van het systeem voor orgaandonatie verkennen
en neemt daarna een besluit om die al dan niet in te voeren.c) Het kabinet gaat extra aandacht geven aan technologische alternatieven
voor orgaandonatie en preventie van orgaanfalen.Hieronder worden deze drie hoofdlijnen toegelicht. Waar dat relevant is
reageren we ook per hoofdlijn op de conclusies en aanbevelingen van de derde
evaluatie van de WOD, op het advies van de CG en op het onderliggende NIVEL-onderzoek
naar het ADR-systeem.Ten slotte gaat eerste ondergetekende in op de toezeggingen die zijn gedaan
in het spoeddebat van 6 juni jongstleden over orgaandonatie en het vervolgplan
dat u in september zult ontvangen.Hoofdlijn 1: Het huidige beleid wordt voortgezet, maar
we blijven ook zoeken naar nieuwe mogelijkheden.Het beleid dat al in gang gezet is of binnenkort wordt uitgevoerd, wordt
voortgezet. Want gebleken is dat publiekscampagnes en de inzet van professionals
in de zorg de afgelopen jaren vruchten hebben afgeworpen. Dat verwachten we
ook van de nieuwe initiatieven die net gestart zijn en van een aantal komende
initiatieven. Omdat het probleem groot blijft blijven we daarnaast op verschillende
manieren zoeken naar mogelijke nieuwe oplossingen voor het tekort aan donororganen.
Daarbij willen we bijzondere aandacht geven aan de rol van de nabestaanden
in het donatieproces. Dit wordt hierna toegelicht.Het huidige beleid heeft zijn vruchten afgeworpenNa de invoering van de WOD in 1998 trad een daling op van het aantal orgaandonoren.
Daarom is in 2000 het «plan van aanpak orgaandonatie» opgesteld.
Dat plan bevatte vele nieuwe beleidsinitiatieven die erop gericht waren om
het aanbod van organen te vergroten, vaak in nauwe samenwerking met andere
partijen in het veld van orgaandonatie. Voor hun betrokkenheid en inspanningen
willen we iedereen die hier aan mee heeft gewerkt van harte bedanken. Bijlage
4 bevat een overzicht van de belangrijkste beleidsactiviteiten sinds 2000.
De effectiviteit van dat beleid (periode 2000–2005) was een van de belangrijkste
vragen van de derde evaluatie van de WOD. De onderzoekers concluderen dat
het beleid dat sinds 2000 is ingezet zijn vruchten heeft afgeworpen en waarschijnlijk
een grote rol heeft gespeeld bij het overwinnen van de terugslag in het donorpotentieel
na de invoering van de WOD. Het is belangrijk dat daarbij gecorrigeerd is
voor «relevante mortaliteit»: een groot deel van de donororganen
is afkomstig van slachtoffers van verkeersongevallen en beroertes. Deze «relevante
mortaliteit» is de laatste jaren aanzienlijk gedaald. Gecorrigeerd voor
deze daling, geven de onderzoekers aan dat in de periode van 2001 tot en met
2005 sprake is van een relatieve stijging van 28% van het aantal orgaandonaties.
Het (dalende) potentieel aan orgaandonoren is dus duidelijk beter benut.In de laatste stand van zakenbrief over orgaandonatie (kamerstukken II
2006/07,28 140, nr. 36) is u een uitgebreid overzicht gegeven van de
lopende activiteiten, verdeeld over drie deelgebieden:1. Verhoging van bewustwording orgaandonatie en registratiegraad.2. Optimaal gebruik van het donorpotentieel in ziekenhuizen.3. Nieuwe bronnen voor orgaandonatie faciliteren.De belangrijkste activiteiten zijn in bijlage 4 kort beschreven.1 Gesterkt door de resultaten van de derde evaluatie zet
eerste ondergetekende deze activiteiten voort.Diverse kansrijke nieuwe initiatieven zijn net gestart
of gaan binnenkort van startIn diezelfde brief zijn ook de activiteiten beschreven die nog maar net
gestart zijn of binnenkort van start zullen gaan die bij deze deelgebieden
horen. Enkele voorbeelden:– Dit voorjaar zijn ca. 1 miljoen donorformulieren toegestuurd aan
groepen Nederlanders (van 18 jaar, resp. 45–49 jaar), die nog niet geregistreerd
waren. In het najaar van 2007 volgt een aanschrijving van alle niet-geregistreerden
van 50 tot en met 54 jaar.– In de tweede helft van 2007 kan iedereen zich elektronisch registreren
in het donorregister en zijn registratie inzien en wijzigen. Deze elektronische
raadpleging heeft als bijkomend voordeel dat de kans wordt verkleind op eventuele
onzorgvuldigheden in de verwerking bij het Donorregister, waarover tijdens
het debat op 6 juni gesproken werd. Eerste ondergetekende heeft het Donorregister
naar aanleiding van het debat gevraagd om een verklaring.– De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) heeft onlangs een
projectvoorstel gemaakt met als doel beroepsbeoefenaren te ondersteunen/instrueren
bij communicatie rondom donatie om zo het aantal weigeringen door nabestaanden
terug te dringen. Naar verwachting start dit project in de tweede helft van
2007 in 6 Nederlandse ziekenhuizen, waarna het ook zo snel mogelijk in andere
ziekenhuizen ingevoerd zal worden.Wij vinden dat deze nieuwe initiatieven de kans moeten krijgen om zich
te bewijzen en hebben er vertrouwen in dat ook deze activiteiten een bijdrage
zullen leveren aan het vergroten van het aanbod van donororganen. Daarom kiezen
we voor een beleid dat inzet op meerdere fronten. Daarmee zetten we de lijn
van voormalig minister Hoogervorst voort.Het probleem blijft groot en daarom blijven we zoeken
naar nieuwe mogelijkhedenMet de genoemde activiteiten worden al grote inspanningen geleverd, maar
het tekort aan organen is zo’n groot probleem voor de betrokken patiënten
en hun omgeving, dat we steeds naar nieuwe oplossingen blijven zoeken. Eerste
ondergetekende zoekt die nieuwe oplossingen langs vier wegen:– Een verkenning van geslaagd beleid in andere landen om door ervaringen
en ideeën inspiratie op te doen voor nieuw beleid in Nederland.– Een verzoek aan de Coördinatiegroep Orgaandonatie om nieuwe
ideeën of oplossingen te bedenken, dan wel een proces te organiseren
dat daartoe leidt.– Een interactief beleidstraject, waarbij individuele spelers uit
het veld van orgaandonatie én daarbuiten worden betrokken. Doel is
om door een innovatieve aanpak nieuwe creatieve oplossingen voor het tekort
aan donororganen te ontwikkelen die zo snel mogelijk kunnen worden uitgevoerd.– Een systematische verkenning van «prikkels» om meer
donoren te realiseren.We hopen door de combinatie van ideeën van verschillende personen,
uit verschillende sectoren en landen, snel waardevolle nieuwe oplossingsrichtingen
te verkrijgen om het tekort aan organen te verkleinen.We gaan extra aandacht besteden aan de rol van de nabestaanden
in het donatieprocesEen van de conclusies van de derde evaluatie van de WOD is dat nabestaanden
onder alle beslissystemen meer invloed hebben dan uit de wetgeving zou mogen
worden afgeleid. Daarom is de communicatie met de nabestaanden een vitaal
punt in het proces dat verder ontwikkeld en verbeterd moet worden om weigeringen
door nabestaanden zoveel mogelijk te voorkomen. We gaan dan ook extra aandacht
besteden aan de rol van de nabestaanden. Daarbij zal er nadrukkelijk aandacht
zijn voor die gevallen waarin er geen registratie of wilsbeschikking van de
overledene is en het dan aan de nabestaanden is om al dan niet toestemming
te verlenen. Daarbij worden ook de suggesties betrokken die in de derde evaluatie
zijn gedaan.De noodzaak hiertoe wordt versterkt door recente gegevens:– Een artikel in het Nederlandse Tijdschrift voor Geneeskunde van
24 maart 2007 (Jansen et al, NTvG, nr 12), waaruit blijkt dat bezwaar
van nabestaanden het belangrijkste knelpunt is bij donorwerving in Nederland.– Het recente NIVEL-onderzoek, waaruit blijkt dat de bereidheid
om toestemming voor orgaandonatie te geven is gedaald ten opzichte van hetzelfde
NIVEL-onderzoek in 2004. Dit geldt voor alle in dat onderzoek betrokken systemen
voor orgaandonatie.– Voorlopige cijfers van de NTS (april 2007) laten zien dat het
aantal toestemmingen na de gevoerde donatiegesprekken gedaald is van 48%
in 2005 naar 43% in 2006. Hierin zijn de mensen die geregistreerd stonden
als «ik wil geen donor zijn» niet meegenomen.Het lijkt er dus op dat het draagvlak voor orgaandonatie in de Nederlandse
bevolking afneemt. Een verklaring hiervoor is er nog niet, maar we laten uitzoeken
of zinvol onderzoek naar de precieze oorzaak mogelijk is.De extra aandacht voor (de rol van) nabestaanden zal moeten doorwerken
in zowel het lopende als het nieuwe beleid, dat hiervoor is beschreven. Dat
beleid zal daarvoor nog eens kritisch worden doorgelicht, waarbij ook de mogelijke
daling van het draagvlak betrokken moet worden. Tijdens het debat dat eerste
ondergetekende op 6 juni met u voerde is uitvoerig gesproken over het
feit dat het voorkomt dat aan een geregistreerde toestemming voor donatie
van de overledene geen gevolg wordt gegeven omdat nabestaanden hiertegen grote
bezwaren hebben. Eerste ondergetekende heeft u toen gewezen op de meest recente
wetswijziging van de Wet op de orgaandonatie, waardoor de wet ondermeer op
dit punt is aangepast. Er staat nu in artikel 20 van de wet expliciet dat
de arts de nabestaanden op de hoogte stelt van de wijze waarop aan deze toestemming
gevolg wordt gegeven. De oude wet was op dit punt veel minder duidelijk. Of
deze wetswijziging erin heeft geresulteerd dat het minder vaak voorkomt dat
de laatste wil van een overledene door zijn nabestaanden niet wordt gerespecteerd,
kan nu nog niet worden gezegd. De gewijzigde wet is in werking getreden op
1 oktober 2006, evenals het nieuwe modelprotocol orgaan- en weefseldonatie
waarin aan deze wetswijziging aandacht is besteed. Het is nu nog te vroeg
om hierover uitspraken te doen. Eerste ondergetekende zal op dit punt terugkomen
in een toekomstige brief over de stand van zaken rond orgaandonatie.Deze hoofdlijn sluit goed aan bij de aanbevelingen uit
de derde evaluatie en bij het CG-adviesEen van de aanbevelingen in de derde evaluatie is om in te blijven zetten
op communicatie met nabestaanden (met een focus op de bij orgaandonatie betrokken
professionals in het ziekenhuis) en publiekscampagnes. Ook de CG pleit voor
extra interventies op deze twee terreinen. De CG stelt onder meer dat «onverminderd
ingezet wordt op scholing van professionals en ook zal onderzoek moeten worden
gedaan naar betere communicatie met betrekking tot donatie in de ziekenhuizen
(NTvG, 2007). Dit zowel richting arts als nabestaanden om uiteindelijk het
aantal nabestaanden weigeringen te verminderen.»Zoals eerder beschreven heeft de NTS onlangs een projectvoorstel gemaakt
met als doel beroepsbeoefenaren te ondersteunen/instrueren bij communicatie
rond donatie om zo het aantal weigeringen door nabestaanden terug te dringen.
In de voorbereidingen voor dit projectvoorstel heeft de NTS al een onderzoek
gedaan naar communicatie met nabestaanden in ziekenhuizen. Eerste ondergetekende
zal in overleg treden met de NTS en de CG over de vraag welk aanvullend onderzoek
nog zinvol zou zijn.Voor zover dat nog niet is betrokken in dat eerdere onderzoek van de NTS,
zal daarbij ook de optie meegenomen worden om onderzoek te laten doen naar
de redenen voor nabestaanden om orgaandonatie te weigeren, zoals aan u is
toegezegd tijdens het debat op 6 juni jongstleden. Tevens zal eerste
ondergetekende de NTS vragen om het punt van de nazorg aan nabestaanden, dat
ook tijdens dit debat naar voren kwam, nog eens onder de aandacht te brengen
bij de transplantatiecoördinatoren in de ziekenhuizen.We handhaven het huidige allocatiesysteem voor donororganenIn de derde evaluatie van de WOD is voor het eerst onderzocht in hoeverre
het huidige toewijzingssysteem bijdraagt aan een doelmatige en rechtvaardige
verdeling van beschikbare donororganen. In antwoord op deze onderzoeksvraag
concluderen de onderzoekers dat het allocatiesysteem voor donororganen functioneert
binnen het kader van de nationale en internationale regelgeving. De gedachte
achter deze regelgeving is om voor patiënten zoveel mogelijk gelijke
kansen te scheppen op het ontvangen van een orgaan. De derde evaluatie levert
geen signalen op die aanleiding zijn om de manier waarop de allocatie plaatsvindt
of de uitgangspunten van de WOD (art 18) ter discussie te stellen. Wel blijven
we er ons best voor doen om de transparantie van de besluitvorming en uitvoering
te bevorderen. Ook dat is door de onderzoekers aanbevolen.Hoofdlijn 2: Het kabinet gaat een wijziging van het systeem
voor orgaandonatie verkennen en neemt daarna een besluit om die al dan niet
in te voeren.De opbrengsten van een systeemwijziging zijn onzeker en nemen af naarmate
het ingezette beleid meer succesvol zal zijn. Het tekort aan organen is echter
zo groot dat we een systeemwijziging gaan verkennen. Mocht een systeemwijziging
een duidelijke oplossing blijken voor het tekort aan donororganen dan neemt
het kabinet, in overleg met uw Kamer, hierover een beslissing, In de paragrafen
hierna wordt dit toegelicht.De opbrengsten van een systeemwijziging zijn onzekerIn de tweede evaluatie van de WOD in 2004 concludeerden de onderzoekers
dat veranderen van het systeem van orgaandonatie waarschijnlijk weinig tot
geen extra donoren zou opleveren. Dit was gebaseerd op zowel een vergelijking
van verschillende landen met verschillende beslissystemen als onderzoek onder
de Nederlandse bevolking. Deze conclusie uit 2004 is in lijn met één
van de conclusies van de derde evaluatie van de WOD in 2006 dat nabestaanden
onder alle beslissystemen meer invloed hebben dan strikt genomen uit de wetgeving
zou mogen worden afgeleid.Bovendien is het lastig om harde conclusies te trekken op basis van onderzoek
onder de bevolking. Het is immers zeer de vraag of mensen in de realiteit
op dezelfde manier zullen reageren als in de fictieve situaties die in een
onderzoek worden voorgelegd. Dat wordt onderbouwd door het feit dat mensen
in onderzoek ook voor het húidige systeem andere antwoorden geven dan
in de praktijk het geval is. Daarnaast is het onzeker hoe een nieuw systeem
in de media zal worden neergezet. Hoe zorgvuldig de overheid de invoering
ook zal organiseren, de reactie van de media en andere partijen is onvoorspelbaar
en maar zeer beperkt te beïnvloeden. Dit kan gevolgen hebben voor het
feitelijke gedrag van het publiek in reactie op zo’n systeemwijziging.Ook kunnen algemene tendensen in de bevolking invloed hebben op de opbrengst,
zoals ook blijkt uit het meest recente NIVEL-onderzoek naar het systeem
van Actieve Donorregistratie: het algemene draagvlak voor orgaandonatie in
de bevolking lijkt afgenomen ten opzichte van 2004 en mede daardoor komt het
ADR-systeem minder gunstig uit dan in 2004.Ten slotte is het belangrijk om te vermelden dat ook de mate van succes
van het flankerend beleid invloed heeft: naarmate het beleid meer succes heeft,
zal de opbrengst van een systeemwijziging afnemen. Dat geldt zowel voor activiteiten
die gericht zijn op verhoging van bewustwording en registratiegraad als voor
activiteiten die moeten leiden tot meer toestemming van naasten in de ziekenhuizen.Het kabinet gaat een systeemwijziging actief verkennen
om geen tijd te verliezenOndanks deze kanttekeningen wil het kabinet een systeemwijziging actief
gaan verkennen. Dit doet niets af aan het vertrouwen in het huidige beleid,
maar in het belang van de betrokken patiënten moet worden voorkomen dat
we onnodig tijd verliezen als de resultaten toch tegen mochten vallen. Gezien
de onzekerheid van extra donoren door een systeemwijziging, blijft het zwaartepunt
liggen bij de activiteiten in het huidige beleid zoals hierboven beschreven.Bij het verkennen van een systeemwijziging betrekken we
verschillende opties.Het kabinet is zich ervan bewust dat, afgezien van de genoemde onzekerheden
over elke systeemwijziging, tot dusverre het ADR-systeem het best naar voren
is gekozen als alternatief voor het huidige systeem. Ook het recente NIVEL-onderzoek
voorspelt dat het ADR-systeem in absolute zin gunstigere uitkomsten kan geven
dan het huidige beslissysteem. Helaas blijkt echter dat het ADR-systeem er
desondanks minder gunstig uitkomt dan in 2004. Nadeel van het «ADR-systeem»
is dat iedereen die zich niet registreert alsnog als donor zal worden geregistreerd.Naast het Actieve Donorregistratiesysteem zal ook het «verplichte
keuze»-systeem (eerder ook aangeduid als «mandated choice»)
in de verkenning worden betrokken, waarbij alle Nederlanders verplicht worden
zich te registreren als donor of te registreren dat ze geen donor willen zijn.
De «verplichte keuze» verschaft maximale duidelijkheid aan de
nabestaanden in de emotionele situatie rond het overlijden. Dat dit zinvol
is blijkt uit het feit dat in het huidige systeem in meer dan 90% van
de gevallen waarin iemand als donor is geregistreerd door nabestaanden ingestemd
wordt met donatie. Naast de vraag wat «verplichte keuze» zou betekenen
voor het aantal orgaandonoren, zullen ook proportionaliteit en handhaafbaarheid
belangrijke punten moeten zijn bij de verdere uitwerking. Bezwaarlijk aan
het verplichte keuze systeem is dat het mensen tot een keuze dwingt. Dat kan
confronterend zijn, waardoor het irriteert en dan contraproductief werkt.Naast het huidige systeem, het ADR-systeem en het «verplichte keuze»-systeem
wil het kabinet ook mengvormen hiervan en eventuele andere opties in de verkenning
meenemen. Een van die opties heeft betrekking op de (on)mogelijkheden van
het inbouwen van «prikkels» om de bevolking tot donorregistratie
te stimuleren. Deze systematische verkenning is u toegezegd in het debat van
29 mei 2007 over de «BNN-donorshow».Het voorgaande geeft aan hoe complex de keuze voor een systeem is, of
het nu het huidige systeem is of een nieuw systeem. Daarom kiest het kabinet
als eerstvolgende stap voor een brede verkenning van de verschillende opties.
De breedte van die verkenning slaat overigens niet alleen op de
verschillende opties voor systemen (zoals het huidige systeem, het«verplichte
keuze»-systeem en het ADR-systeem) maar ook op de invalshoeken die we
daarbij willen betrekken (zoals effectiviteit, ethische afwegingen, het draagvlak
in de samenleving en de mogelijke, door de Gezondheidsraad genoemde cultuuromslag
naar «doneren is de norm» die een systeemwijziging teweeg zou
kunnen brengen). Over die verkenning gaat eerste ondergetekende daarna graag
het gesprek met uw Kamer aan.Een beslissing wordt pas na de verkenning genomenNa de verkenning van de verschillende beleidsopties neemt het kabinet
een beslissing over een eventuele systeemwijziging. Deze beslissing hangt
af van verschillende elementen, zoals:– de resultaten van het huidige beleid op het benutten van het donorpotentieel;– het draagvlak in Nederland voor orgaandonatie in het algemeen;– de uitkomsten van de eerder genoemde verkenning van systemen;– de kosten van invoering.Deze periode wil het kabinet ook gebruiken om aandacht te besteden aan
de recente bevindingen van het NIVEL dat het draagvlak voor orgaandonatie
lijkt af te nemen. Het wordt steeds duidelijker dat bij een eventuele systeemwijziging
niet alleen cruciaal is welk systeem wordt gekozen, maar ook onder welke omstandigheden
dit wordt geïntroduceerd.Deze hoofdlijn komt deels overeen met het advies van de
Coördinatiegroep orgaandonatieOok de CG acht een systeemwijziging op dít moment nog niet wenselijk.
Eerst moet het draagvlak onder de bevolking worden verbeterd, zoals naar aanleiding
van de resultaten van het onderliggende NIVEL-onderzoek blijkt. Dit onderschrijft
het kabinet. De bij de eerste hoofdlijn beschreven activiteiten sluiten hier
dan ook bij aan.Voor de verdere toekomst adviseert de CG dat «het roer om moet»
door het ADR-systeem in te voeren, omdat dit volgens het NIVEL-onderzoek tot
meer donoren zal leiden. Op basis van het voorgaande zal duidelijk zijn dat
het kabinet ook andere alternatieven wil verkennen én dat het nog maar
de vraag is óf er een wijziging van het systeem moet komen.Hoofdlijn 3: Het kabinet gaat extra aandacht geven aan
technologische alternatieven voor orgaandonatie en preventie van orgaanfalen.We moeten vol blijven inzetten op de hiervoor genoemde activiteiten, zodat
we het donorpotentieel maximaal benutten. Het blijft echter de vraag of het
aanbod van donororganen ooit voldoende zal zijn om tegemoet te komen aan de
vraag. Daarom zal de komende jaren extra aandacht worden gegeven aan preventie
van orgaanfalen (om de instroom van patiënten op de wachtlijst te verkleinen)
en aan technologische alternatieven voor orgaandonatie (om de uitstroom te
bevorderen). Dit wordt hierna verder toegelicht.Het aanbod van organen zal niet snel afdoende zijnZoals uit de twee voorgaande hoofdlijnen blijkt, doen alle partijen grote
inspanningen om het aanbod van postmortale donororganen te vergroten. Toch
is het niet realistisch om te verwachten dat dit er snel afdoende zullen zijn,
ook niet als we het huidige donorpotentieel optimaal gebruiken of zelfs kunnen
uitbreiden (bijvoorbeeld door non-heart beating donatie). Ook
een systeemwijziging zal daar niet snel iets aan veranderen. De belangrijkste
verklaringen hiervoor, deels ook genoemd door de CG, zijn:– Verdere afname van het donorpotentieel door afname van het aantal
verkeersslachtoffers en verbetering in de zorg voor patiënten met een
beroerte.– Demografische en medische ontwikkelingen waardoor het aantal patiënten
dat een orgaantransplantatie nodig heeft, in de nabije toekomst fors verder
zal stijgen.– Verdere medische vooruitgang, waardoor de criteria voor transplantatie
verruimen, zodat meer mensen in aanmerking zullen komen voor transplantatie.Wij vinden het ook onze verantwoordelijkheid om dit te benoemen en daarmee
te voorkomen dat er onrealistische verwachtingen zijn. Anderzijds mag en zal
deze kanttekening niet in mindering worden gebracht op de inzet om het aantal
postmortale donaties te vergroten.Wij willen daarom extra aandacht geven aan het voorkomen
van orgaanfalenWe willen meer gaan doen op het gebied van preventie om aandoeningen te
voorkomen die tot orgaanfalen kunnen leiden en om de progressie van deze aandoeningen
te vertragen. Daardoor neemt de behoefte aan orgaantransplantaties af. Op
het gebied van preventie en gezondheidsbevordering gebeurt al heel veel. De
initiatieven zijn echter vaak versnipperd en te kleinschalig, waardoor we
ons doel niet lijken te bereiken. Ook de verbinding tussen preventie en de
reguliere zorg kan beter. Preventie is op dit moment vooral gericht op het
bevorderen van een gezonde leefstijl, waardoor wordt voorkomen dat mensen
ziek worden en in mindere mate op het voorkomen van progressie in het ziekteproces.
Dat kan en moet beter, zeker voor een aantal chronische ziekten die kunnen
leiden tot orgaanfalen.In september 2007 zal eerste ondergetekende u twee brieven sturen waarin
hij zijn plannen op het gebied van preventie zal presenteren: de brief over
chronisch zieken en de brede visie op preventie. Daarbij wordt ook ingaan
op de effecten die deze maatregelen kunnen hebben op de vraag naar donororganen.Daarnaast blijft het kabinet zoeken naar technologische
alternatieven voor orgaandonatieEr zijn al meerdere initiatieven die zouden kunnen leiden tot alternatieven
voor orgaantransplantatie:– De overheid financiert het Dutch Platform for Tissue Engineering
(€ 25 mln.) uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES).– Een voorstel voor «Translational Regenerative Medicine»
is inmiddels gehonoreerd in het kader van de Smartmix-regeling voor een overheidsbijdrage
van €15 miljoen.Het gaat hier om oplossingen die weliswaar op de korte termijn geen alternatief
bieden voor orgaandonatie, maar op langere termijn wel van betekenis kunnen
zijn.Daarnaast heeft eerste ondergetekende het onderwerp «alternatieven
voor orgaandonatie» toegevoegd aan de agenda voor «prioritaire
medische producten». Die agenda, eerder al deels gevuld door het WHO-rapport «Priority
medicines» en het RGO-advies «Onderzoeksagenda medische biotechnologie»,
speelt een belangrijke rol bij overheidsinvesteringen in het biomedisch onderzoek.
Daarvoor zullen wij ook aandacht vragen bij onze collega’s van Economische
Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in hun beleid. Dit past
binnen innovatiebeleid dat steeds vaker in gezamenlijkheid met deze collega’s
wordt ingevuld. Onze insteek daarbij is om wetenschappelijke excellentie,
de kracht van het bedrijfsleven én grote maatschappelijke problemen
(zoals de wachtlijst voor orgaandonatie) met elkaar te verbinden.Tot slot – de vervolgstappenWij willen werken met ambitieuze, realistische doelstellingen. In het
Algemeen Overleg met de Tweede Kamer van 19 januari 2005 heeft voormalig
minister Hoogervorst de toezegging gedaan om samen met de sector te komen
tot een stijging van 10% van het aantal orgaandonoren. In de brief
van 24 januari 2005 is dat geconcretiseerd naar een absolute stijging
van 228 orgaandonoren in 2004 naar 250 donoren in 2008. Op dat moment was
er al jaren sprake van een stabiel aantal dodelijke verkeersslachtoffers en
leek het dus niet nodig om een voorbehoud te maken voor «relevante mortaliteit».
Later is echter gebleken dat er een grote daling is opgetreden: van 1088 dodelijke
verkeersslachtoffers in 2003 naar 811 slachtoffers in 2006 (– 25%).
Achteraf gezien was het afgeven van deze absolute doelstelling dus niet realistisch.In de laatste stand van zakenbrief over orgaandonatie (kamerstuk 28 140,
nr. 36) heeft eerste ondergetekende u geïnformeerd over de inspanningen
die de Nederlandse Transplantatiestichting doet om meer inzicht te verkrijgen
in de donorwerving in ziekenhuizen. Daarbij wordt ook in kaart gebracht hoe
groot het donorpotentieel is. Op geleide van de definitieve data van de NTS
zal eerste ondergetekende een nieuwe ambitieuze doelstelling vaststellen.
Die doelstelling zal een onderdeel vormen van de verdere uitwerking, waarvan
hij u in het spoeddebat op 6 juni heeft beloofd dat hij u deze in september
zal sturen.Zowel de verkenningen die in hoofdlijn 1 als in hoofdlijn 2 worden genoemd
zullen worden betrokken in dat vervolgplan. Om u alvast een idee te geven
van de onderwerpen die in dit plan aan de orde komen, ziet u hieronder een
eerste overzicht zonder de pretentie om nu al volledig te zijn. Over al deze
onderwerpen hebben we ook nog geen oordeel gevormd. We willen met een «open
mind» naar de opties kijken, al onderkennen wij dat een deel daarvan
ernstige bezwaren ontmoet. Deze lijst, rijp en groen door elkaar, geeft u
wel een eerste beeld van de inhoud van de verkenning die wij zullen doen.
Een verkenning die zal uitmonden in een beargumenteerde beoordeling van de
onderscheiden opties.Doel: Optimale benutting van het donorpotentieel in NederlandAangrijpingspunt in beleidTe onderzoeken mogelijkheden Potentiële donor– Prikkels waardoor meer burgers
zich laten registreren, zoals korting op het paspoort of korting op de premie
voor de zorgverzekerings- wet  – Prikkels
waardoor burgers zich met name positief laten registreren, zoals voorrang
op de wachtlijst voor donoren, of materiële voor- deel voor positief
geregistreerden;  – Het
stimuleren van gesprekken over orgaandonatie met naasten zodat zij van elkaar
weten wat ze willen bij overlijden. Bijvoorbeeld het bespreekbaar maken van
het onderwerp door de notaris bij het opstellen van een testament; – Systeemwijziging,
zoals ADR-systeem, «verplichte keuze»-systeem en mengvormen van «systemen»; – Andere
voorlichting zoals voorlichting die inspeelt op de kans dat je zelf ooit een
orgaan nodig hebt en voorlichting die het «goed doen» benadrukt;  – Voorlichting
over het onderwerp op lagere scholen bijvoorbeeld in een «gezondheidsweek». – Voorlichting die vooral aangrijpt bij de
altruïstische motieven van mensen. In uw Kamer is daarvoor terecht -mede
naar aanleiding van en dankzij de BNN-donorshow- aandacht voor gevraagd. Nabestaanden– Materiële
vergoeding bij toestemming nabestaanden, zoals het tolereren van korting op
begrafeniskosten of van andere tegemoetkomingen; – (Opnieuw)
voorlichting waarin altruïsme centraal staat;  – Betere
voorlichting over procedures rond orgaandonatie in ziekenhuizen;  – Betere voorlichting over misverstanden rond
het onderwerp orgaandonatie waardoor onnodige angsten worden weggenomen. Instellingen en zorgverleners– Het verbeteren van de informatieverstrekking
aan nabestaanden van potentiële donoren; – Verbeteren
van de communicatie met nabestaanden; – Creëren
van optimale omstandigheden voor het stellen van de donatievraag;  – Verbeteren
van commitment bij bestuurders van ziekenhuizen;  – Verbeteren
van de inrichting van ziekenhuizen;  – Verbeteren
van de motivatie van zorgverleners bijvoorbeeld door het vereenvoudigen van
de procedures en het terugkoppelen van resultaten en door prikkels die het
voor hen interessant maken om zich in te zetten; – Verbeteren
van de donorherkenning; – Timing
rond procedures verbeteren.Wat kunt u in september van ons verwachten?In september sturen wij u een meer uitgewerkt plan. Een aantal onderwerpen
is dan al voldoende onderzocht om er besluiten over te kunnen nemen. Bij andere
onderwerpen kost dat mogelijk meer tijd, zeker als aanvullend onderzoek nodig
mocht zijn. Bij het opstellen van het vervolgplan willen we ook graag het
veld betrekken om draagvlak te creëren voor het plan als geheel én
commitment aan de eigen bijdrage van veldpartijen daarin. Daarbij zullen we
de Coördinatiegroep Orgaandonatie als eerste aanspreekpunt betrekken.
Bij deze afstemming zullen we de balans moeten zoeken tussen spoed (vanwege
de omvang van het probleem) en zorgvuldigheid (om een effectief én
maatschappelijk acceptabel plan te verkrijgen). Overigens staat ons een brede
discussie voor ogen rond de morele vragen die spelen in samenhang met de verschillende
systemen die hierboven zijn genoemd. Wij zullen u in september informeren
over de stand van zaken daarvan en eventuele uitkomsten die al bereikt zijn.Tijdens het spoeddebat heeft eerste ondergetekende u ook een aantal toezeggingen
gedaan over zaken, die in dit kabinetsstandpunt behandeld zouden worden. Een
aantal daarvan is in deze brief verwerkt, voor enkelen, met name de toezeggingen
met betrekking tot de wijze van voorlichten rond orgaandonatie, bleek toch
meer tijd nodig. Mede gezien de discussies van de afgelopen weken, wilde het
kabinet dit standpunt niet vertragen. Eerste ondergetekende zal deze toezeggingen
nakomen in de brief die in september naar u wordt gestuurd.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28140-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl