Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en enige andere wetten; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27686, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27686 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27686Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 686Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
en enige andere wetten in verband met de invoering van een zelfstandigheidsverklaring
en de uitsluiting van de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsmannen
van de verzekering voor de werknemersverzekeringenAADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 12 maart
2001 en het nader rapport d.d. 19 april 2001, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het advies
van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 1 februari 2001, no. 01.000509, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. F. Hoogervorst, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt
het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging van de Wet
arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en enige andere wetten in
verband met de invoering van een zelfstandigheidsverklaring en de uitsluiting
van de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsmannen van de verzekering
voor de werknemersverzekeringen.Het voorstel heeft in de eerste plaats betrekking op de afgifte van zelfstandigheidsverklaringen.
Deze verklaringen bieden zekerheid aan opdrachtgevers en -nemers over de vraag
of de arbeidsrelatie kwalificeert als zelfstandig ondernemerschap. Aan deze
zekerheid is steeds grotere behoefte ontstaan door de toegenomen diversiteit
aan arbeidsrelaties en vormen van zelfstandig ondernemerschap, in het bijzonder
ten aanzien van de zelfstandigen zonder personeel (de zogenoemde ZZP'ers).Daarnaast betreft het voorstel de uitsluiting van de Nationale ombudsman
en de substituut-ombudsmannen van de verzekering voor de werknemersverzekeringen.De Raad van State plaatst bij dit voorstel enige kanttekeningen ten aanzien
van de kring van personen aan wie de zelfstandigheidsverklaringen kunnen worden
afgegeven en bij de intrekkingsprocedure van de verklaring. De Raad is van
oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het voorstel wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 1 februari
2001, nr. 01.000509, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 12 maart 2001, no. W12.01.0060/IV, bied ik U hierbij
aan.1. In het in februari 2000 aangeboden rapport van de MDW-werkgroep «Harmonisatie
ondernemers- en zelfstandigenbegrip» wordt geschetst dat de toegenomen
diversiteit aan arbeidsrelaties en vormen van zelfstandig ondernemerschap
het steeds moeilijker maken om in de wet- en regelgeving een scherpe scheidslijn
te trekken tussen enerzijds een werknemer, die in een gezagsverhouding
staat tot zijn werkgever, en anderzijds een ondernemer die werkt voor eigen
rekening. Hierdoor ontstaan in de praktijk knelpunten omdat vooraf onvoldoende
duidelijkheid kan worden verkregen over de juridische status van een arbeidsrelatie,
en eenduidigheid ontbreekt in besluitvorming omdat eenzelfde arbeidsrelatie
door de belastingdienst en de uitvoeringsinstellingen sociale zekerheid verschillend
kan worden beoordeeld. De gevolgen van deze knelpunten zijn dat opdrachtnemers
en -gevers te maken krijgen met extra administratieve en advieskosten, en
dat de toetsing achteraf tot rechtsonzekerheid voor opdrachtgevers en -nemers
leidt. Daardoor kunnen spanningen ontstaan in de relatie, in het bijzonder
indien opdrachtgevers tegen de wens van opdrachtnemers de voorkeur geven aan
een werkgever/werknemerrelatie om claims achteraf te voorkomen.Het kabinet heeft de bevindingen van de werkgroep onderschreven en heeft
ingestemd met de aanbevelingen van de werkgroep, zij het dat ten aanzien van
enkele specifieke aspecten van die aanbevelingen kanttekeningen zijn geplaatst.
De werkgroep heeft voorgesteld duidelijkheid voor opdrachtnemers en -gevers
te creëren door middel van het op verzoek afgeven van een beschikking
vooraf, waarbij twee varianten zijn uitgewerkt. Het kabinet kiest echter voor
een derde variant waarin de twee benaderingen van de werkgroep zijn gecombineerd,
de zogenoemde gemodificeerde WAZ-variant. Deze variant houdt in dat bij de
beoordeling van arbeidsrelaties waarin geen sprake is van een arbeidsovereenkomst
getoetst wordt op het begrip ondernemerschap in de Wet inkomstenbelasting
2001 (Wet IB 2001). Daarbij wordt aangehaakt bij het instrument van de Wet
arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ).1De Raad merkt op, dat het element van de door de meerderheid van de werkgroep
verkozen variant waarin is opgenomen dat verzekering voor de WAZ de verplichte
verzekering voor werknemersverzekeringen uitsluit, in de gemodificeerde WAZ-variant
niet is overgenomen. De vereiste duidelijkheid vooraf wordt door de modificatie
niet steeds meer verkregen. De positie van degenen die voordelen uit de arbeidsrelatie
genieten als resultaat uit overige werkzaamheden (artikel 3.90 Wet IB 2001),
blijft daardoor onduidelijk. Zij genieten deze voordelen niet uit dienstbetrekking
of fictieve dienstbetrekking, omdat de belastingdienst deze voordelen alsdan
zou hebben gekwalificeerd als loon. Zij worden omdat zij anders dan uit dienstbetrekking
inkomsten uit tegenwoordige arbeid genieten, aangemerkt als beroepsbeoefenaar
(artikel 5 WAZ). Aan hen wordt geen zelfstandigheidsverklaring afgegeven,
omdat zij geen winst uit onderneming genieten.2
Zij zijn evenmin verzekerd voor de werknemersverzekeringen, omdat de arbeidsrelaties
niet voldoen aan de kenmerken van een dienstbetrekking, noch aan de voorwaarden
waaronder gelijkstelling met een dienstbetrekking plaatsvindt. Hoewel deze
beroeps-beoefenaren niet verzekeringsplichtig zijn, missen hun opdrachtgevers
door de gekozen variant de zekerheden die een zelfstandigheidsverklaring biedt.
De Raad is van oordeel dat ook voor degenen die resultaat uit overige werkzaamheden
genieten (beroepsbeoefenaren), duidelijkheid vooraf geboden moet worden, temeer
daar in de praktijk bij uitstek voor deze«tussengroep» de door
de werkgroep geschetste knelpunten gelden.De Raad adviseert het voorstel in deze zin aan te passen.Naar aanleiding van het advies van de Raad van State merk ik het volgende
op.1. Het advies van de Raad om eveneens duidelijkheid vooraf te bieden aan
personen ten aanzien van wie de belastingdienst de voordelen uit de arbeidsrelatie
als resultaat uit overige werkzaamheden kwalificeert, berust op de veronderstelling
dat deze personen per definitie niet werkzaam zijn in een verzekeringsplichtige
dienstbetrekking. Deze veronderstelling is onjuist. Personen die fiscaal resultaat
uit overige werkzaamheden genieten, kunnen op grond van een fictieve dienstbetrekking
verzekerd zijn voor de werknemersverzekeringen. De werknemersverzekeringen
zonderen personen die als zelfstandige een beroep uitoefenen, uit van verzekeringsplicht
op grond van een fictieve dienstbetrekking. Fiscaal gaat het daarbij echter
om personen die winst uit onderneming genieten (artikel 3.5 van de Wet inkomstenbelasting
2001 (Wet IB 2001)), niet om personen die resultaat uit overige werkzaamheden
genieten. Voorafgaande duidelijkheid over de verzekeringsplicht voor personen die
fiscaal resultaat uit overige werkzaamheden genieten, vergt een verdergaande
herziening van de kring van verzekerden voor de werknemersverzekeringen, waarvoor
nader onderzoek vereist is. Ik heb mij daarom, mede gezien het advies van
de Raad, voorgenomen een dergelijk onderzoek in te stellen. De resultaten
kunnen naar verwachting ultimo 2001 tegemoet worden gezien.2. Het voorgestelde artikel 4a, derde lid, laatste volzin, WAZ bepaalt,
dat het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv) overeenkomstig de
verklaring van de belastingdienst beslist. Het Lisv heeft op grond van deze
bepaling geen eigen beslisruimte. De verklaring, bedoeld in het voorgestelde
artikel 4a, derde lid, WAZ stemt inhoudelijk overeen met de beschikking, bedoeld
in artikel 3.156 Wet IB 2001. Indien een belastingplichtige een beschikking
ex artikel 3.156 Wet IB 2001 heeft verkregen met betrekking tot een bepaalde
arbeidsrelatie is het niet noodzakelijk nog een afzonderlijke zelfstandigheidsverklaring
af te geven voor dezelfde arbeidsrelatie in verband met de werknemersverzekeringen.
Het ligt voor de hand de beschikking ex artikel 3.156 Wet IB 2001 voorzover
deze betrekking heeft op de kwalificatie van voordelen als winst uit onderneming
van rechtswege tevens te doen gelden als zelfstandigheidsverklaring.De Raad adviseert het voorstel in deze zin aan te vullen.2. Het advies van de Raad om de beschikking op grond van artikel 3.156
van de Wet IB 2001 van rechtswege te doen gelden als een zelfstandigheidsverklaring
in de zin van dit wetsvoorstel, voorzover deze beschikking de voordelen uit
de arbeidsrelatie kwalificeert als winst uit onderneming, heeft als voordeel
dat de procedure verder wordt vereenvoudigd. De beschikking op grond van artikel
3.156 van de Wet IB 2001 verstrekt in dat geval immers duidelijkheid vooraf
over zowel de fiscale status van de aanvrager, als over zijn status voor de
sociale verzekeringen. Aan deze constructie zijn echter een aantal nadelen
verbonden. In de eerste plaats treden complicaties op voor de processuele
positie van de aanvrager. Dit is het gevolg van het uiteenlopen van de wettelijke
beslistermijnen voor de fiscale beschikking (1 jaar) en voor de zelfstandigheidsverklaring
(8 weken). Het Lisv behoudt de bevoegdheid tot afgifte van een zelfstandigheidsverklaring.
Hij zal daar in de voorgestelde constructie echter niet toe overgaan zolang
de belastingdienst de aanvraag voor de fiscale beschikking in behandeling
heeft. De aanvrager van een zelfstandigheidsverklaring is, wanneer het Lisv
niet binnen 8 weken op de aanvraag beschikt, ontvankelijk in zijn bezwaar
en beroep tegen een (fictieve) afwijzing van de zelfstandigheidsverklaring.
Bij het uitblijven van een beschikking op grond artikel 3.156 Wet IB 2001
kan de aanvrager echter pas na 1 jaar rechtsmiddelen aanwenden. De processuele
positie van de aanvrager is daarmee zwakker dan bij de in het wetsvoorstel
gekozen regeling. Voorts is, naar aanleiding van het onder punt 3 besproken
advies van de Raad, besloten de mogelijkheid van intrekking van de zelfstandigheidsverklaring
achterwege te laten. Op grond van artikel 3.156, derde lid, van de Wet IB
2001 kan de belastingdienst de fiscale beschikking echter wel – eventueel
met terugwerkende kracht – herzien of intrekken. Via de omweg van intrekking
van de beschikking op grond van artikel 3.156 van de Wet IB 2001 zou het daarmee
toch mogelijk zijn dat de zelfstandigheidsverklaring niet gedurende de volledige
looptijd van kracht is of zelfs met terugwerkende kracht niet heeft bestaan.
Vanwege de onder punt 3 genoemde redenen, acht ik dit onwenselijk. Ik heb
daarom besloten dit deel van het advies niet over te nemen.3. Het voorgestelde artikel 4a, vijfde lid, WAZ en artikel 3.156, derde
lid, Wet IB 2001 sporen niet met elkaar, omdat de zelfstandigheidsverklaring
alleen kan worden herzien na een melding als bedoeld in het voorgestelde artikel
4a, vierde lid, WAZ en de beschikking ex artikel 3.156 Wet IB 2001 ook ambtshalve
kan worden herzien. De toelichting op artikel 4a, vijfde lid, WAZ lijkt –
ten onrechte – uit te gaan van de mogelijkheid van ambtshalve herziening
van de zelfstandigheidsverklaring.De Raad merkt op, dat indien het voorstel overeenkomstig het in punt 2
opgenomen advies van de Raad wordt aangevuld, het aangegeven verschil in behandeling
wordt weggenomen in de gevallen waarin de beschikking ex artikel 3.156 Wet
IB 2001 wordt herzien of ingetrokken. Indien de mogelijkheid van ambtshalve herziening of intrekking van een
zelfstandigheidsverklaring in het voorstel wordt opgenomen, zal tevens de
procedure die daarvoor zal gaan gelden, moeten worden «uitgeschreven».
Hierbij zal onder meer aandacht moeten worden gegeven aan de hoorplicht (artikel
4:8 van de Algemene wet bestuursrecht) en aan de wijze waarop de belastingdienst
in deze procedure wordt ingeschakeld.De Raad adviseert het voorgestelde artikel 4a, vijfde lid, WAZ opnieuw
te bezien.3. De Raad merkt terecht op dat de in artikel 4a, vijfde lid, WAZ opgenomen
regeling van wijziging of intrekking van de zelfstandigheidsverklaring afwijkt
van hetgeen daaromtrent is geregeld in artikel 3.156 van de Wet IB 2001. Hetgeen
de Raad overigens in het derde en vierde onderdeel van het advies opmerkt
over de regeling van intrekking van de beschikking, was voor mij aanleiding
de bevoegdheid van het Lisv tot intrekking van een zelfstandigheidsverklaring
opnieuw te bezien. Ik ben daarbij tot de conclusie gekomen dat aan intrekking
van een zelfstandigheidsverklaring overwegende bezwaren kleven. Deze bezwaren
hebben zowel betrekking op een intrekking op verzoek van betrokkene, als op
spontane intrekking door het Lisv.De mogelijkheid van intrekking van zelfstandigheidsverklaringen doet de
praktische betekenis van deze beschikkingen sterk afnemen. Zoals de Raad ook
aangeeft kunnen opdrachtgevers immers, zonder een mogelijkheid tot raadpleging
van een dagelijks te actualiseren register, niet volledig op de zelfstandigheidsverklaring
afgaan. Daarmee doet de mogelijkheid van intrekking afbreuk aan een van de
hoofddoelen van het wetsvoorstel, het vergroten van de rechtszekerheid. Dit
weegt naar mijn oordeel zwaarder dan het risico dat opdrachtnemers ten onrechte
niet voor de werknemersverzekeringen verzekerd zijn, omdat zij tijdens de
geldigheidsduur van de zelfstandigheidsverklaring fiscaal niet als ondernemers
worden beschouwd. Het betreft een beperkt risico aangezien bij het aangaan
van een echte dienstbetrekking (arbeidsovereenkomst of aanstelling) van rechtswege
wel verzekering voor de werknemersverzekeringen ontstaat. Intrekking van de
zelfstandigheidsverklaring heeft alleen consequenties in het geval de opdrachtnemer
werkzaam is op basis van een fictieve dienstbetrekking, en hij – achteraf
bezien – niet voldoet aan de fiscale criteria van het ondernemerschap.
In dat geval heeft de onmogelijkheid om een zelfstandigheidsverklaring in
te trekken tot gevolg dat er over de volledige duur van de beschikking geen
verzekeringsplicht, en dus geen premieplicht voor de werknemersverzekeringen
ontstaat. Daar staat tegenover dat de opdrachtnemer over diezelfde periode
geen aanspraak kan maken op een uitkering krachtens de WW, ZW of WAO.Het wetsvoorstel is overeenkomstig het bovenstaande aangepast. Er is niet
langer een bevoegdheid voor het Lisv in opgenomen om de zelfstandigheidsverklaring
in te trekken.Opdrachtgevers kunnen derhalve gedurende de volledige looptijd van de
zelfstandigheidsverklaring op de geldigheid daarvan vertrouwen.Deze aanpassing van het wetsvoorstel heeft tot gevolg dat de bepaling
dat intrekking van de beschikking niet terugwerkt en geen rechtsgevolgen heeft
voor bestaande arbeidsrelaties, niet langer nodig is. Voor alle duidelijkheid
is in de memorie van toelichting wel aangegeven dat intrekking door de belastingdienst
van de beschikking op grond van artikel 3 156 van de Wet IB 2001, geen
gevolgen heeft voor de geldigheid van de zelfstandigheidsverklaring op grond
van de WAZ.4. De mogelijkheid van intrekken of herzien van de zelfstandigheidsverklaring
leidt ertoe dat de opdrachtgever niet op de verklaring kan afgaan zonder raadpleging
van de gepubliceerde besluiten inzake herziening en intrekking van zelfstandigheidsverklaringen.
Dit doet de praktische betekenis van de zelfstandigheidsverklaringen zodanig
sterk afnemen dat overwogen moet worden de mogelijkheid van intrekken of herzien
achterwege te laten tenzij een register waarin deze besluiten zijn opgenomen
op eenvoudige en kosteloze wijze à la minute te raadplegen is. Buiten
een dagelijks bijgehouden openbaar register dat op Internet is te raadplegen,
lijken er geen andere mogelijkheden te zijn.Naar het oordeel van de Raad kan niet worden volstaan met het opnemen
in het voorgestelde artikel 4a, zesde lid, WAZ van de bepaling dat het Lisv
binnen twee weken na de herziening of intrekking de herziening
of intrekking van een beschikking «algemeen» bekendmaakt. De bepaling
moet worden aangepast door een openbaar register in te stellen en door een
bekendmaking in dat register, dat op Internet te raadplegen moet zijn, voor
te schrijven.De Raad adviseert artikel 4a, zesde lid, WAZ te heroverwegen.4. Gelet op het besluit af te zien van een bevoegdheid tot intrekking
van de zelfstandigheidsverklaring, is er geen aanleiding om een openbaar register
in te richten waar intrekkingsbesluiten geraadpleegd kunnen worden.5. Tenslotte is in de memorie van toelichting een aantal redactionele
wijzigingen aangebracht.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. HoogervorstXNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, 24 036, nr. 161.XNoot2Zie voor een omschrijving van zelfstandigen artikel 4 WAZ. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27686-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl