Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (o.a. nadere regels voor netbeheerders en voor privatisering); Nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28190, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

31-05-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28190 nr. 8

15-05-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. AlgemeenCross border lease contractenConsolidatie van netwerkbedrijvenFiscaliteitHet treffen van «Voorzieningen»Positie van gemeenten en provincies (juridische eigenaren)Beschikbaarheid reservecapaciteitMilieu-aspecten van importConcurrentiepositie van energieleveranciersArtikelsgewijze toelichtingArtikel 11 (onderdeel B)Artikel 11c (onderdeel C)Artikel 11c lid 2 (onderdeel C)Artikel 11d lid 1 (onderdeel C)Artikel 26a (onderdeel I) + artikel 14 (onderdeel H)Artikel 93, vierde lid (onderdeel J)Artikel 93a (onderdeel K)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28190Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 190Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (nadere regels
voor netbeheerders en voor privatisering en enkele voorzieningen ingeval van
wanbeheer van een net)nr. 8NADER VERSLAGVastgesteld 15 mei 2002De vaste commissie voor Economische Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek naar bovengenoemd wetsvoorstel heeft
behoefte naar aanleiding van de nota naar aanleiding van het verslag en de
nota van wijziging de regering aanvullende vragen te stellen en opmerkingen
te maken. Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen en gemaakte
opmerkingen genoegzaam heeft beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging
voldoende voorbereid.1. AlgemeenDe leden van de Partij van de Arbeid-fractie geven er de voorkeur aan
in de gelegenheid te worden gesteld het voorliggende wetsvoorstel, nadat daar
reeds een schriftelijke ronde aan vooraf is gegaan, in een overleg met de
regering te kunnen bespreken. Aangezien leden van sommige andere fracties
menen daar nog niet aan toe te zijn, nemen zij deze tweede schriftelijke ronde
te baat om nog enkele vragen te stellen.Geldt het beginsel van ontvlechting nog steeds als uitgangspunt? Deze
leden kunnen zich niet aan de indruk onttrekken dat het belang van financiële
en fiscale consolidatie zowel bij de betrokken energiemaatschappijen als ook
bij de regering prevaleert boven het in hun ogen meer publieke belang van
ontvlechting. Is consolidatie echter alleen mogelijk indien de «moeder»
ook beschikt over zowel financiële als operationele beschikkingsmacht
over de dochter/netbeheerder? Staat dit dan niets haaks op de gewenste onafhankelijkheid
van de netbeheerder? Is dit wat de regering bedoelde met een «spagaat»
(AO van 27 juni 2001, kamerstuk 27 250 nr. 49)? Wil de regering hier
uitvoerig op deze problematiek in gaan?In dit verband hebben de leden van de Partij van de Arbeid-fractie vragen
bij de voorgenomen mogelijkheid dat een netbeheerder voor de financiering
van zijn wettelijke taken binnen het verband van de groep waartoe hij behoort
financiering kan aantrekken (mits de hoogte van financiering op marktconforme
wijze gebeurt). Stelt dit voornemen niet toch de onafhankelijkheid van de
netbeheerder van de groep ter discussie? De mate van ontvlechting wordt er
immers minder sterk door. Kan de regering hierop ingaan?De leden van de Partij van de Arbeid-fractie waren bij het afgelaste wetgevingsoverleg
graag ingegaan op de wijze waarop bestuurders en commissarissen benoemd moeten
worden. Voorkomen moet worden dat in geval van ontslag van een commissaris
door de moedermaatschappij die moeder kans ziet de gang van zaken bij de netbeheerder
toch te beïnvloeden, zo merken de leden van deze leden op. Zij zijn van
mening dat ontslag alleen mag in overleg met de minister. Zij oordelen dat
ontslag «nadat het voornemen daartoe aan Onze Minister is meegedeeld»
een te zwakke bepaling is. Wat is de mening van de regering hierover?Blijkens de nota naar aanleiding van het verslag wordt onder privatisering
van een minderheidsbelang van een netbeheerder begrepen dat de minderheid
van de zeggenschap/stemrechten op aandelen van de netbeheerder mag worden
vervreemd. «De meerderheid van de stemrechten, verbonden aan de aandelen
in de vennootschap die is of wordt aangewezen als netbeheerder, berust bij
een of meer rechtspersonen die behoren tot de hiervoor genoemde kring [=overheid]».
Wordt hier geduid op zogenaamde certificering van aandelen? 51% van de zeggenschap
moet klaarblijkelijk bij de aandeelhouders/overheden blijven. De leden van
de Partij van de Arbeid-fractie willen graag weten of dat zeggen wil dat certificaten
van aandelen – vertegenwoordigende de vermogenswaarde die aan de aandelen
verbonden is, maar niet het stemrecht – wel voor 100% mogen worden vervreemd.
Zo ja, hoe verhoudt zich dit tot discussie rondom certificering waarbij deze
certificering onder druk lijkt te staan? De SER immers beveelt aan (jan. 2001)
wettelijk te regelen dat bij structuurvennootschappen de houders van certificaten
stemrecht krijgen. Het wetsvoorstel beschermingsconstructies beoogt dat degene
die gedurende een periode van ten minste een jaar 70% van het kapitaal in
een vennootschap verschaft, ook gerechtigd is tot de daarbijbehorende zeggenschapsrechten.Ook de ophanden zijnde Europese richtlijn over overnamebiedingen lijkt
certificering onder druk te zetten, hetgeen kan gaan inhouden dat de certificaathouder
meer zeggenschap gaat verwerven over de vennootschap. Bijvoorbeeld ook de
commissie Winter beveelt aan dat uitsluitend de algemene vergadering van aandeelhouders
gedurende de looptijd van het bod mag besluiten over het treffen van beschermingsmaatregelen
tegen de bieder. In deze vergadering heeft iedere kapitaalverschaffer stemrecht
naar rato van zijn kapitaalinbreng. Bestaande beschermingsconstructies, zoals
certificering, zijn dan niet effectief.Ook speelt de overweging dat het wetsvoorstel betreffende de aanpassing
van de structuurregeling certificaathouders in voor de vennootschap normale
omstandigheden stemvolmachten verschaft.De leden van de Partij van de Arbeid-fractie zijn van mening dat certificering
er niet toe mag leiden dat de «moeder» na het eventueel verdwijnen
of aanpassen van de mogelijkheid tot certificering toch nog invloed op de
«dochter» gaat verwerven. Gezien de in beweging zijnde wetgeving
rond beschermingsconstructies en overnamebiedingen zijn deze leden van mening
dat certificering van aandelen als te riskant moet worden bestempeld. Kan
de regering op bovenstaande kanttekeningen inzake certificering uitgebreid
ingaan?De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de nota naar aanleiding van het verslag over de Elektriciteitswet en de Gaswet
en de nota van wijziging (28 190, nrs. 6 en 7). In vervolg op deze nota's
maken deze leden van de gelegenheid gebruik een aantal aanvullende vragen
aan de regering voor te leggen.De leden van de VVD-fractie constateren dat op de EU-top in Barcelona
in maart 2002 is gesproken over aanpassing van de richtlijnen voor de Europese interne markt voor energie. Deze leden vragen in hoeverre het
huidige wetsvoorstel in Nederland reeds voldoet aan de besproken aanpassingen
van de Europese richtlijnen. Meer in het algemeen stellen deze leden prijs
op een uitgebreid en goed gedocumenteerd overzicht van de Nederlandse wetgeving
ten opzichte van de Europese richtlijnen op het terrein van energie enerzijds
en ten opzichte van wetgeving in andere Europese landen anderzijds. Kan in
zo'n overzicht tevens aangegeven worden hoe de situatie van ontvlechting is
voor de verschillende lidstaten en in hoeverre de eisen met betrekking tot
ontvlechting verschillen van de eisen die thans in het Nederlandse wetsvoorstel
staan? Kan in het Europese vergelijkingsmodel ook duidelijk worden aangegeven
in hoeverre eventueel gebruik gemaakt wordt van een concessiemodel, met welk
soort concessies daarbij gewerkt wordt en in hoeverre concessies zich verhouden
tot privatisering van netbedrijven en leveringsbedrijven?Ten slotte hebben de leden van de VVD-fractie een vraag over de overdrachtsbelasting.
Deze leden willen weten of het waar is dat de overdrachtsbelasting zo'n 6%
betreft over de waarde in het economisch verkeer van de overgedragen netten.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de nota naar aanleiding van het verslag als ook van de nota van wijziging.
Een aantal opmerkingen en vragen die door deze leden zijn ingebracht in het
verslag van 18 maart zijn weliswaar in de nota van wijziging verwerkt maar
de belangrijkste punten zijn niet of onbevredigend beantwoord. Dit heeft er
toe geleid dat de leden van de CDA-fractie behoefte hebben nadere schriftelijke
vragen te stellen alvorens tot een wetgevingsoverleg kan worden overgegaan.
De vragen hebben betrekking op volgende hoofdpunten:Voor de goede orde willen de leden van de fractie van D66 duidelijk maken
dat zij geen principieel tegenstander is van privatisering van de netbedrijven
mits het publieke belang voldoende is gewaarborgd, en dat betekent dus inclusief
een sterke toezichthouder. De uitwerking van de huidige beleidsregels in wetgeving
heeft aan het licht gebracht, dat er nog veel onduidelijkheden en turbulentie
in de markt zijn en dat deze wetgeving daar (nog) onvoldoende antwoordt op
heeft.Dientengevolge hebben de leden van de fractie van D66 de regering verzocht
de privatisering van netwerkbedrijven stop te zetten voor zover zij daar toestemming
voor moet geven en de Kamer verzocht de plenaire behandeling van bovengenoemd
wetsvoorstel uit te stellen, hetgeen gebeurd is. Liberaliseer eerst de gehele
markt en zorg voor een goede uitgangspositie van de Nederlandse energiedistributiebedrijven
om overeind te kunnen blijven in de gemeenschappelijke Europese markt.Om voor de Nederlandse bedrijven een gelijk speelveld te creëren
is het wenselijk c.q. noodzakelijk aansluiting te zoeken bij de Europese regelgeving.
Naar de mening van de leden van de D66 fractie houdt dat tevens in dat Nederland
niet te ver vooruit moet lopen op deze eventuele toekomstige regelgeving omdat
dat de Nederlandse bedrijven nu juist op achterstand kan zetten, waarna zij
een gemakkelijke overnamekandidaat zijn voor andere, grotere Europese bedrijven.De leden van de fractie van GroenLinks hebben grote aarzelingen bij bovengenoemd
wetsvoorstel. De nota van wijziging brengt hier geen verandering in. Zij blijven
bij hun standpunt de splitsing in juridisch en economisch eigendom een vlees-noch-vis
constructie te vinden. Niet voor niets hebben de leden van de GroenLinks-fractie
in april vorig jaar tegen de motie Crone c.s. (27 250, nr. 38) gestemd,
waarin de regering werd gevraagd het splitsen van het juridisch
en het economisch eigendom van regionale netwerken in wetgeving voor te bereiden.Cross border lease contractenDe regering stelt in de nota naar aanleiding van het verslag: «mogelijk
zal de in het wetsvoorstel vermelde eis dat de economische eigendom van het
netwerk bij de netbeheerder moet gaan berusten, leiden tot de noodzaak van
aanpassing van reeds enige tijd, bijvoorbeeld voorafgaand aan de privatiseringsdiscussie
gesloten, cross border lease overeenkomsten.» Ook de notitie vervaardigd
door Freshfields (het advocatenkantoor dat het onafhankelijk onderzoek naar
de lease contracten voor de Kamer heeft verricht) sluit mogelijke substantiële
claims van de zijde van de Amerikaanse investeerders niet uit. En voorts schrijft
de regering: «wellicht ten overvloede merk ik op dat de overeenkomsten
als ook wijzigingen daarin voor rekening en risico komen van de bedrijven
en hun aandeelhouders, die zelf tot het aangaan van deze financieringsconstructies
hebben besloten». Eigen schuld, dikke bult. Dit is geen zorgvuldige
benadering van de problematiek. Want wie gaat zo dadelijk het gelag betalen?
Natuurlijk de eindverbruiker. De leden van de CDA-fractie zijn van mening
dat de regering zich eerst een goed beeld moet verschaffen wat zij met deze
wetgeving aanricht. Het is te gemakkelijk e.e.a. door te schuiven op het bordje
van de energiebedrijven c.q. de eindverbruiker. Deze leden willen gaarne van
de minister een gedegen analyse krijgen wat de financiële en juridische
impact is van het wetsvoorstel op de bestaande leasecontracten.Met betrekking tot de aard van de lease contracten krijgt de Kamer bij
elk overleg een ander verhaal te horen, een kleine samenvatting volgt hieronder.In december 2000 deelt de minister de Kamer mee dat er met betrekking
tot de electriciteitsnetten sale & lease back contracten zijn afgesloten
door de energiebedrijven. In februari 2001 deelt de minister de Kamer mee
dat de informatie van december 2000 niet juist was maar dat het veelal ging
om lease-in, lease-out contracten.In een gesprek tussen de heer Thijssen van Freshfields en de leden van
de vaste kamercommissie Economische Zaken wordt in antwoord op de vraag van
het lid van de CDA-fractie medegedeeld dat de lease contracten die na de inwerkingtreding
van de elektriciteitswet in augustus 1998 zijn afgesloten sale & lease
back contracten zijn en geen lease-in, lease-out contracten. De minister schrijft
de Kamer in de nota naar aanleiding van het verslag op 19 maart 2002 dat de
mededeling van de heer Thijssen niet overeenkomt met mededelingen van diverse
cross border lease deskundigen maar dat er juist sprake is van lease-in, lease-out
constructies. In een brief aan de kamer op 20 maart jl. schrijft de heer Thijssen
dat slechts enkele van deze transacties zijn afgesloten in de vorm van lease-in,
lease-out. De overige transacties hebben de vorm van een sale & lease
back. Het verschil zit hem in het feit dat bij lease-in, lease out de looptijd
van de headlease korter is dan de geschatte economische levensduur van het
netwerk, terwijl bij de sale & lease back de looptijd van de headlease
langer is dan de geschatte levensduur van het netwerk. Dan kan er sprake zijn
van een economische eigendomsovergang van het net van de neteigenaar naar
de trust. Dit is het geval indien de lease eindigt zonder dat de neteigenaar
gebruik maakt van zijn optie (koopoptie) om de resterende termijn van de headlease
af te kopen. Kan de regering hier uitvoering op ingaan en aangeven welke lezing
nu de juiste is?In het verslag van 18 maart jl. hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd
wat de consequenties zijn voor de lease contracten indien de netwerkbedrijven
niet langer kunnen worden geconsolideerd in de groepsmaatschappij van de energiebedrijven. Enerzijds zegt de regering dat de consolidatie niet van belang is omdat
het energiebedrijf een bepaald bedrag in depot houdt voor nakoming van bepaalde
verplichtingen. De investeerders bedingen dan een pandrecht op dat depot.
Maar hoe komt het energiebedrijf aan dat depot? Het gaat hier om enorme bedragen.
Dat zal zeker door een bank moeten worden gefourneerd met een balansgarantie
van het energiebedrijf als onderpand. De regering denkt toch niet dat helemaal
geen zekerheden worden gesteld aan de Amerikaanse investeerders en dat deze
bereid zijn miljarden over te maken zonder dat daar geen enkele zekerheid
tegenover staat. Het net als onderpand in de vorm van een hypotheek kan het
niet zijn want dan moet de minister haar goedkeuring aan de lease constructie
geven immers bij een hypotheek worden eigendomsrechten overgedragen. Blijft
over een garantie van het energiebedrijf hetzij direct aan de Amerikaanse
investeerder, hetzij in de vorm van een garantie aan de bank die daarvoor
in ruil een depot verstrekt. Deze garantie kan alleen gegeven worden als mag
worden geconsolideerd. Als niet mag worden geconsolideerd vervalt de garantie
voor 60 à 70%, immers de waarde van het net. Maar consolidatie houdt
in afhankelijkheid van de netbeheerder van de aandeelhouder zijnde de groepsmaatschappij.
Dus wordt onafhankelijk netbeheer door de afgesloten lease contracten in de
tang gehouden. Het is van tweeën één: of er mag worden
geconsolideerd maar dan is het netbeheer niet onafhankelijk en dus in strijd
met artikel 16 van de Elektriciteitswet 1998; of er mag niet worden geconsolideerd
maar dan vervalt voor 60 à 70% de waarde van de groepsgarantie. Graag
een reactie van de regering.De cross border leasecontracten kunnen een flinke financiële belemmering
zijn voor de privatisering. In elk geval moet daar geen tijdslimiet aan verbonden
worden om dat op te lossen, want dan zullen de Amerikaanse investeerders dat
ten volle benutten, hetgeen niet in ons belang is, maar reken wel op anderhalf
tot twee jaar. Overwegende dat de cross border leasecontracten rechtsgeldig
tot stand gekomen zijn, kan wetgeving achteraf de bedrijven niet worden verweten.
Onzorgvuldig handelen in deze kan miljarden claims opleveren en dat moet uiteraard
voorkomen worden, zo merken de leden van de D66-fractie op.Kortom, liberaliseer de markt verder en kom na januari 2004 met uitgewerkte
wetgeving, waarin bovengenoemde bezwaren en onzekerheden zijn weggewerkt.Pas onze regelgeving aan c.q. stem deze af met de Europese regelgeving.Minderheidsprivatiseringen mogen, aldus de minister, niet meer geweigerd
worden, althans niet op grond van de huidige regelgeving. Als dat zo is, het
zij zo, zo merken de leden van de fractie van D66 op.Consolidatie van netwerkbedrijvenVoorts hebben de leden van de VVD-fractie een aantal vragen over de mogelijkheid
tot financiële consolidatie. Hoe moet de additionele waarborg van het
vooraf melden aan de minister bij voorgenomen ontslag van een bestuurder of
commissaris verstaan worden, zo willen deze leden weten. In hoeverre doet
deze eis afbreuk aan de mogelijkheid tot financiële consolidatie? De
leden van de VVD-fractie willen duidelijkheid over de vraag of het uitgangspunt
van waardebehoud in het wetsvoorstel nog opgeld doet. Tevens zien deze leden
graag toegelicht hoe financiële consolidatie zich verhoudt tot een onafhankelijk
netbeheer. Zijn er problemen te verwachten als de aandelen van energiebedrijven
overgaan in private handen?De regering duidt in de nota naar aanleiding van het verslag op «de
mogelijkheid» tot consolidatie. Dit getuigt van grote onzekerheden.
De regering schrijft in de nota naar aanleiding van het verslag
dat zij zich in zake de mogelijkheid tot consolidatie uitgebreid heeft laten
adviseren door een gerenommeerd accountantsbureau te weten PriceWaterhouseCoopers.
Heeft de accountant van PWC ook kennis genomen van de nota van wijziging en
de nota naar aanleiding van het verslag? De reden voor deze vraag is gelegen
in het feit dat de energiebedrijven grote zorgen hebben uitgesproken met betrekking
tot de consolidatie. Alle energiebedrijven hebben gerenommeerde accountantsbureaus
die hun adviseren, zoals Ernst & Young, KPMG e.d. Zonder uitzondering
verwachten zij grote problemen voor wat betreft de consolidatie. Hoe is een
en ander te rijmen, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Kan de regering
aangeven waarom op basis van de in de nota van wijziging opgenomen bepalingen
er geen twijfel bestaat dat consolidatie kan plaatsvinden van een door de
moedermaatschappij in meerderheid gehouden netbeheerder?Heeft de minister hieromtrent advies ingewonnen bij gerenommeerde accountantskantoren
en kunnen deze adviezen openbaar worden gemaakt? Zo niet, waarom niet?De naar aanleiding van het amendement Crone c.s. uitgewerkte regels geven
(achteraf) een te rigide scheiding tussen net- en leveringsbedrijf, waardoor
financiële consolidatie (toch voorwaarde voor de wijze van scheiding)
niet mogelijk zal zijn en de Nederlandse bedrijven sterk in waarde zal doen
dalen indien de huidige publieke aandeelhouder zou willen verkopen, dat is
dus slecht voor de burger. Zonder beschikkingsbevoegdheid geen consolidatie,
kan de regering dit bevestigen?Zijn publiekrechtelijke middelen niet meer geëigend om de publieke
zaak te waarborgen dan het aandeelhouderschap via lagere overheden? Zijn de
lagere overheden überhaupt wel in staat en bereid om verantwoord met
het beheer van de netten om te gaan?Het is wellicht beter dat de rechtspersoon die aan het hoofd staat van
de groep waartoe de netbeheerder behoort, bevoegd is een andere netbeheerder
aan te wijzen (vennootschapsrechtelijk «beter»), zo merken de
leden van de fractie van D66 op.Is de regering bereid, kortheidshalve, die maatregelen te nemen die financiële
consolidatie mogelijk maken? Goedkeuringseisen ook nog ten aanzien van ontslag
van een bestuurder van de netbeheerder gaat in elk geval veel te ver. Er is
ook volstrekt onvoldoende inzicht in de financiële consequenties van
dit wetsvoorstel. Het gaat dan om eventuele fiscale heffingen bij de uitvoering
van het wetsvoorstel. Generieke vrijstelling verdient verre de voorkeur boven
een vage «hardheidsclausule».De leden van de fractie van D66 merken op dat de eisen gesteld aan een
meerderheidsprivatisering tevoren duidelijk moeten zijn. Rechtszekerheid is
ook hier van groot belang. Een toekomstige evaluatie met tevoren vastgestelde
normen waaraan getoetst moet worden c.q. geëvalueerd moet worden.FiscaliteitIn het verslag hebben de leden van de CDA-fractie een punt gemaakt van
het feit dat in het wetsvoorstel geen flankerende fiscale bepalingen zijn
opgenomen voor de distributiebedrijven. Zij hebben de minister uitdrukkelijk
gevraagd of e.e.a. betekende dat tussen de ministeries van EZ en van Financiën
géén overeenstemming is bereikt over flankerende fiscale wetgeving.
Het ontbreken van dergelijke bepalingen kan aanzienlijke gevolgen hebben m.b.t.
de fiscale consequenties bij overdracht van de juridische eigendom van netwerken
aan overheidsaandeelhouders.In de nota naar aanleiding van het verslag maakt de minister duidelijk
dat er geen regeling is getroffen met het ministerie van Financiën. De
minister maakt melding van het feit dat EnergieNed een inventarisatie maakt
van de fiscale aspecten; dat e.e.a. complex is; dat e.e.a. divers is en dat
de fiscale gevolgen van het voldoen aan de beleidsregels per onderneming verschilt.
Kortom grote onduidelijkheid voor wat betreft de fiscale gevolgen. De minister
weet het ook niet. In dergelijke gevallen zal toch eerst het huiswerk moeten
worden gedaan voordat een dergelijk wetsvoorstel mag worden ingediend. De
minister schrijft letterlijk dat de specifieke fiscale gevolgen niet eenvoudig
zijn te voorspellen. Letterlijk schrijft de minister dat «Alvorens uitspraken
kunnen worden gedaan over eventuele tegemoetkoming om de negatieve fiscale
gevolgen van de beleidsregels bij privatisering te verzachten is meer inzicht
nodig in de specifieke problematiek op ondernemingsniveau.» Voor de
leden van de CDA-fractie geldt: duidelijkheid vooraf, en als die duidelijkheid
er niet is dan zal de overheid die eerst moeten verschaffen.Is de minister er zich van bewust dat het ontbreken van flankerende fiscale
regelgeving tot enorme fiscale heffingen kan leiden en in ieder geval leidt
tot fiscale onzekerheid? Realiseert de minister zich dat dit tot verstoring
van het level playing field leidt waardoor energiebedrijven in Nederland op
achterstand worden gezet t.o.v. hun buitenlandse concurrenten?Het treffen van «Voorzieningen»De leden van de CDA-fractie hebben in het verslag van 18 maart jl. de
vraag gesteld of de gangbare boekhoudkundige regels niet conflicteren met
het treffen van een voorziening. Nu legt de regering in de nota naar aanleiding
van het verslag uit dat het treffen van een voorziening door de Raad van Commissarissen
is geoorloofd als aan drie voorwaarden is voldaan. Een van de voorwaarden
betreft het feit dat er sprake moet zijn van een verplichting van de netbeheerder.
De minister legt dat uit door te stellen dat de netbeheerder een verplichting
heeft die voortvloeit uit zijn wettelijke taak ex artikel 16 van de Elektriciteitswet
1998 namelijk het op peil houden van de kwaliteit van het net. Dit is volgens
deze leden een andere verplichting dan de boekhoudkundige verplichting. Er
mag boekhoudkundig slechts een voorziening worden getroffen als daadwerkelijk
een financiële verplichting is aangegaan waarvoor de afwikkeling een
uitstroom van middelen noodzakelijk maakt. Bij een algemene verplichting om
de kwaliteit van het net op peil te houden hoeft er van een uitstroom van
middelen geen sprake te zijn. Ik zou de regering aanraden een advies hieromtrent
in te winnen van een gerenommeerd accountantsbureau. Graag een reactie van
de regering hierop.Positie van gemeenten en provincies (juridische eigenaren)De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe groot de risico's zijn voor
gemeenten en provincies dat zij, in geval de «terugklap»-constructie
in werking treedt, niet de benodigde middelen ter beschikking hebben. Kan
de regering daarop reageren?De leden van de GroenLinks-fractie staan in beginsel positief ten opzichte
van het idee van de leden van de PvdA-fractie de netten van gemeenten en provincies
apart te consolideren tot enkele regionale netwerken. Mede naar aanleiding
van het antwoord op de schriftelijke vragen die zijn gesteld door de leden
Crone en Van Walsem (Aanhangsel van de Handelingen nr. 1040, vergaderjaar
2001–2002) hebben deze leden behoefte aan verduidelijking op het punt
van de positie van de provincies en gemeenten die juridisch eigenaar zijn
van regionale netwerken. Blijkens het antwoord van de minister op vraag 3
hebben de provincies en de gemeenten geen publieke taak op het
gebied van de netwerken. In de nota naar aanleiding van het verslag stelt
de minister dat zij «gezien het belang van evenwichtige bestuurlijke
verhoudingen» de gemeenten en provincies niet wil dwingen de netten
apart te consolideren.De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat de materiële bezwaren
zijn de netwerken van de provincies en gemeenten te consolideren in enkele
regionale netten, aangezien de gemeenten en provincies die het betreft geen
publieke taak hebben inzake het netbeheer en dit hun de zorg voor de netwerken
uit handen zou kunnen nemen? Heeft de minister de betrokken provincies en
gemeenten gevraagd hoe zij hier tegenover staan?De leden van de GroenLinks-fractie staan sympathiek tegenover het idee
het juridisch eigendom van de regionale netwerken in handen te geven van de
rijksoverheid. De regering noemt in de nota naar aanleiding van het verslag
het bezwaar van een «dubbele petten probleem», omdat het rijk
naast wetgever en toezichthouder ook aandeelhouder wordt. De constructie dat
de overheid netten in handen heeft en tegelijk regels stelt, komt echter vaker
voor. Is deze constructie in die gevallen dan ook per definitie onhoudbaar?Beschikbaarheid reservecapaciteitIn het algemeen overleg over het Energierapport 2002 van 10 april jl.
hebben de leden van de GroenLinks-fractie ingebracht dat naar hun mening de
initiatieven die het Energierapport noemt voor het garanderen van voldoende
reservevermogen, weinig krachtdadig overkomen. De regering verwijst in de
nota naar aanleiding van het verslag naar hetgeen zij in het Energierapport
hierover heeft opgemerkt. Kan de regering aangeven wat zij daadwerkelijk wil
doen om de beschikbaarheid van voldoende reservevermogen te waarborgen?Milieu-aspecten van importOp bladzijde 4 van de nota naar aanleiding van het verslag stelt de regering
dat het milieubeleid in de EU onvoldoende is geharmoniseerd. De leden van
de GroenLinks-fractie vinden het merkwaardig dat Nederland op het gebied van
ontvlechting voorop loopt, maar op het gebied van borging van het milieubelang
uitsluitend de route van harmonisatie bewandelt. Deze leden vragen wat er
gebeurt wanneer deze harmonisatie uitblijft, hetgeen helaas aanmerkelijk waarschijnlijker
is dan de situatie die de regering schetst. Waarom kiest de regering hierin
niet een actievere rol?Concurrentiepositie van energieleveranciersKan de regering aangeven hoe zij aankijkt tegen de bewering van het lid
Crone (in de Volkskrant van 18 april 2002) dat energieleveranciers zoals Nuon
en Essent met de netwerken op hun balans als onderpand «geld ophalen
voor commerciële avonturen» en dat zij daardoor een concurrentievoordeel
hebben ten opzichte van leveranciers die geen netwerk op hun balans hebben
staan. Is dit feitelijk juist, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie?
Speelt de splitsing in economisch en juridisch eigendom hier niet juist een
belangrijke rol?Artikelsgewijze toelichtingArtikel 11 (onderdeel B)Hierin is bepaald dat producenten en leveranciers niet worden aangewezen als netbeheerder. De reden hiervoor is dat commerciële belangen
niet thuis horen bij het netbeheer. Ook een handelaar heeft commerciële
belangen bij het netbeheer. Daarom stellen de leden van de CDA-fractie voor
het in artikel 11 opgenomen verbod uit te breiden tot handelaren.Artikel 11c (onderdeel C)Voor fiscale consolidatie is het noodzakelijk dat sprake is van een groep
in de zin van boek 2 BW. Om van een groep te kunnen spreken moet de holding
of de moedermaatschappij beslissende zeggenschap hebben over de daaronder
ressorterende ondernemingen. Concreet betekent dit dat een netbeheerder ondergeschikt
moet zijn aan de holding of de moedermaatschappij. In het jargon van het BW
wordt een in een groep met de holding of moedermaatschappij verbonden onderneming
ook wel aangeduid met de term «afhankelijke maatschappij». Hiermee
wordt onmiddellijk de kern van het probleem aangehaald. Een netbeheerder moet
ondergeschikt en daarmee afhankelijk zijn van de holding of moedermaatschappij
om als groepsmaatschappij te kunnen worden aangemerkt. Dit is een noodzakelijke
voorwaarde voor consolidatie. Aan de andere kant verlangt de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet dat een netbeheerder onafhankelijk van derden, waaronder
de aandeelhouders moet kunnen functioneren. Met het voorliggende wetsvoorstel,
inclusief de daarin verwerkte nota van wijzigingen, probeert de regering deze tegengestelde
belangen met elkaar te verenigen. Met het wetsvoorstel streeft de regering
naar een «vierkante cirkel», zo merken de leden van de CDA-fractie
op. De voor de elektriciteitsbedrijven belangrijke vraag is of de regering
met haar wetsvoorstel er in slaagt een vierkante cirkel te scheppen? Deze
leden zijn niet op voorhand daarvan overtuigd.De regering geeft in de nota naar aanleiding van het verslag aan dat consolidatie
binnen een groep mogelijk blijft, wanneer de moedermaatschappij minder dan
de helft van de stemrechten heeft in de dochtervennootschap, als de moeder
bijvoorbeeld de mogelijkheid heeft de meerderheid van de leden van de directie
en de raad van commissarissen te benoemen en te ontslaan en indien hiermee
de meerderheid van de financiële voor- en nadelen van de activiteiten
van de dochtervennootschap bij de moedermaatschappij terechtkomt.Vervolgens constateert de regering het volgende: «Op grond van het
wetsvoorstel kan de private aandeelhouder de bestuurders en commissarissen
benoemen, schorsen en ontslaan en kunnen de private aandeelhouders over 100%
van de winstrechten beschikken, dus in eerste instantie kan gesteld worden
dat er sprake is van een groepsrelatie en dat de mogelijkheid bestaat tot
financiële consolidatie.»De regering drukt zich zeer genuanceerd uit en spreekt over «in
eerste instantie». Met deze woorden impliceert zij reeds op voorhand
dat de zaak minder duidelijk ligt dan op het eerste gezicht lijkt. Weliswaar
beschikken aandeelhouders van de netbeheerder over een recht, d.w.z. een «bevoegdheid»,
bestuurders en commissarissen te benoemen, te schorsen en te ontslaan, maar
de «uitoefening» van deze bevoegdheid is aan een belangrijke beperking
onderhevig, namelijk dat het toepassen van deze bevoegdheid geen inbreuk maakt
op het onafhankelijk functioneren van het netbeheer. De regering stelt dit
ook met zoveel woorden in de nota naar aanleiding van het verslag. De regering
vervolgt namelijk in het eerder door de leden van de CDA-fractie uitgesproken
citaat haar betoog als volgt: «Uiteraard zal het uitoefenen van deze,
overigens zeer beperkte, bevoegdheden van de aandeelhouder dienen plaats te
vinden binnen het kader van de wet en het toezicht.» De regering geeft met deze uitspraak enerzijds aan dat de basis voor consolidatie,
de aan de aandeelhouders toekomende bevoegdheden, zeer beperkt zijn. Daar
komt dan nog bij dat deze zeer beperkte bevoegdheden ook nog eens in hun toepassing
in vergaande mate worden beperkt door de wettelijke eisen omtrent het onafhankelijk
netbeheer! Hierbij kan in het bijzonder worden gedacht aan het tot aandeelhouders
gerichte wettelijke verbod zich te bemoeien met het netbeheer. In verband
met de onafhankelijkheid van het netbeheer is het een aandeelhouder niet toegestaan
de netbeheerder instructies te geven omtrent de wijze waarop de netbeheerder
zijn wettelijk opgedragen taken moet uitvoeren. Elke bemoeienis van de aandeelhouder
die er toe strekt invloed uit te oefenen op de taakuitoefening van de netbeheerder
is in strijd met de Elektriciteitswet en Gaswet. Van ondergeschiktheid van
een netbeheerder aan de holding kan derhalve geen sprake zijn. In dit verband
merken de leden van de CDA-fractie op dat het bestuur van de netbeheerder
volledig onafhankelijk van het energiebedrijf moet zijn en slechts een commissaris
binding met een energiebedrijf (producent/leverancier) mag hebben. Daarbij
is de benoeming van commissarissen nog eens afhankelijk gesteld van de toestemming
van de minister. Invloed van de aandeelhouders via de besluitvorming door
bestuurders en commissarissen is daarmee ook zeer beperkt.Dit alles vormt met elkaar wel een zeer wankele basis voor de conclusie
dat de holding van het energiebedrijf een beslissende zeggenschap kan uitoefenen
over de netbeheerder. De leden van de CDA-fractie betwijfelen dan ook ten
zeerste of bij aanvaarding van dit wetsvoorstel consolidatie nog wel mogelijk
is. In dit verband willen zij de regering uitnodigen de energiebedrijven een
keiharde garantie te geven dat zij ook na aanvaarding van dit wetsvoorstel
kunnen consolideren en, wanneer dit toch niet blijkt te kunnen, de regering
de daaruit voortvloeiende financiële consequenties voor haar rekening
zal nemen?Artikel 11c lid 2 (onderdeel C)Een voornemen tot ontslag moet vooraf aan de minister worden meegedeeld.
Waarom is in dit kader niet gekozen voor instemming of goedkeuring van het
ontslag door de minister?In de nota naar aanleiding van het verslag geeft de minister aan dat zij
de haar op grond van de wet ten dienste staande middelen zal inzetten, wanneer
zij het ontslag onterecht vindt. Het vervangen van de aanwijzing van de netbeheerder,
alhoewel theoretisch mogelijk, zal in de praktijk een te vergaand middel zijn
en dus niet of slechts in zeer uitzonderlijke gevallen kunnen worden ingezet.
Dit doet de vraag opkomen over welke middelen de minister in dit soort gevallen
beschikt, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Artikel 11d lid 1 (onderdeel C)Het door de nalevingfunctionaris op te stellen reglement heeft mede tot
doel bevoordeling van met de netbeheerder verbonden maatschappijen te voorkomen,
zo merken de leden van de CDA-fractie op. Het is niet zeker of alle vormen
van bevoordeling onder het begrip «discriminatie» vallen. Om zeker
te stellen dat het reglement en het toezicht van de nalevingfunctionaris zich
uitstrekken over alle vormen van bevoordeling wordt voorgesteld in dit artikel
expliciet te bepalen dat het reglement mede ziet op het bevoordelingverbod.Artikel 26a (onderdeel I) + artikel 14 (onderdeel H)Conform het uitgebrachte advies van de Raad van State laat de minister
de regeling omtrent «redelijke voorwaarden» vervallen. De leden
van de CDA-fractie kunnen zich met deze wetswijziging niet verenigen. Netbeheerders
beschikken als monopolist per definitie over een machtspositie in hun relatie
tot netgebruikers. Vanuit dit verschil in machtspositie kan van onderhandelingen
tussen een netbeheerder en een netgebruiker, groot of klein, geen sprake zijn.
De regeling omtrent redelijke voorwaarden als opgenomen in artikel 26a, leden
2 en 3 Elektriciteitswet 1998 respectievelijk artikel 14, leden 4 en 5 Gaswet
heeft tot doel de machtsverhoudingen tussen de netbeheerder en de netgebruiker
meer in evenwicht te brengen. Hiertoe bepalen genoemde artikelen dat bepaalde
contractuele clausules die netbeheerders in hun overeenkomsten plegen op te
nemen worden vermoed «niet redelijk» te zijn. Hierbij kan onder
meer worden gedacht aan een algehele uitsluiting van aansprakelijkheid voor
schade die het gevolg is van het niet nakomen van transportverplichtingen
door netbeheerders of het uitsluiten van de mogelijkheid tot verrekening van
openstaande schulden. Dergelijke voorwaarden zijn niet het resultaat van «onderhandelingen»
tussen netbeheerder en netgebruiker, maar het gevolg van de afhankelijkheid
van de netgebruiker van het net en daarmee de economische machtspositie van
de netbeheerder. Om netgebruikers in een gelijkwaardige onderhandelingspositie
te brengen met netbeheerders is in artikel 26a Elektriciteitswet 1998 en artikel
14 Gaswet nader omschreven in welke gevallen door netbeheerders te hanteren
voorwaarden als «redelijk» kunnen worden aangemerkt en welke voorwaarden
in beginsel niet als redelijk zijn te kwalificeren. Bij de beoordeling of
een voorwaarde redelijk is speelt een belangrijke rol hoe de voorwaarde tot
stand is gekomen (in overleg met representatieve organisaties of eenzijdig
door de netbeheerder opgelegd), de inhoud van de voorwaarde (een voorwaarde
die de mededinging beperkt zal niet als redelijk kunnen worden beschouwd)
en de aard van een voorwaarde (een voorwaarde die bijdraagt aan het doelmatig
handelen van netgebruikers en netbeheerders zal naar haar aard wel aanvaardbaar
kunnen zijn; een voorwaarde die het doelmatig handelen van marktpartijen ondermijnt
zal als niet redelijk moeten worden beschouwd).Uit de door de minister gegeven toelichting leiden deze leden af dat de
mogelijke doorkruising van de systematiek van het Burgerlijk wetboek een belangrijke
overweging is de regeling als neergelegd in artikel 14, leden 4 en 5 Gaswet
en artikel 26a, leden 2 en 3 Elektriciteitswet 1998 te schrappen. Doorkruising
van de regeling als opgenomen in het Burgerlijk Wetboek is nimmer de intentie
en strekking van het door hen ingediende en door de Tweede Kamer aanvaarde
amendement geweest. Tijdens de plenaire behandeling van de Gaswet is dit ook
door deze leden uitdrukkelijk uitgesproken. Desalniettemin om aan elke (oneigenlijke)
discussie een einde te maken zullen de leden van de CDA-fractie een amendement
indienen waarbij de verwijzing naar de artikelen 6:236 en 6:237 BW in artikel
14 lid 4 Gaswet en artikel 26a lid 2 Elektriciteitswet 1998 zal komen te vervallen.
In plaats van de verwijzing naar de artikelen 6:236 en 6:237 BW zal worden
volstaan met het formuleren van een aantal clausules die netbeheerders in
overeenkomsten plegen op te nemen en die naar het oordeel van de leden van
de CDA-fractie niet als redelijk kunnen worden beschouwd.Artikel 93, vierde lid (onderdeel J)In de nota van wijziging is dit artikelonderdeel nader gepreciseerd. In
het wetsvoorstel staat dat het verboden is een meerderheid van de «aandelen»
direct of indirect te vervreemden. In de nota van wijziging (onderdeel E) is thans bepaald dat de meerderheid van de «stemrechten,
verbonden aan de aandelen» niet direct of indirect mogen worden vervreemd.Begrijpen deze leden het goed dat met deze wetswijziging het mogelijk
wordt gemaakt het kapitaalsrecht (oftewel het recht op dividend/winst) voor
de volle honderd procent te verkopen aan derden. Met andere woorden, opent
deze wijziging van het wetsvoorstel energiebedrijven de mogelijkheid certificaten
van aandelen te privatiseren? Wordt daarmee niet reeds op voorhand de deur
opengezet voor een vergaande vorm van privatisering van het netbeheer?Er zijn beleidsregels met betrekking tot privatisering van netbeheerders
c.q. distributiebedrijven vastgesteld en bekend gemaakt. De minister dient
volgens deze beleidsregels te handelen. Indien een energiebedrijf voldoet
aan de eisen gesteld in de beleidsregels kan de minister haar instemming niet
weigeren, hetgeen leidt tot privatisering. De leden van de CDA-fractie dringen
er bij de minister op aan de beleidsregels in te trekken en de totstandkoming
van een privatiseringswet af te wachten.Artikel 93a (onderdeel K)Kan de regering uitdrukkelijk aangeven welke rol lagere overheden (provincies
en gemeenten) vervullen bij het functioneren van en het toezicht op het onafhankelijk
netbeheer, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsXNoot1SamenstellingLeden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA),
Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks), Hessing (VVD),
Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (ChristenUnie), M.
B. Vos (GroenLinks), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD), Wagemakers (CDA), Stroeken
(CDA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Ravestein (D66), Verburg (CDA), Blok
(VVD), Hindriks (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Bolhuis (PvdA), Horn (PvdA) en
Vacature CDA.Plv. Leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Molenaar (PvdA), Klein
Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), De Swart (VVD), Van den Berg (SGP),
Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (ChristenUnie), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh (PvdA), Van der
Hoeven (CDA), De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Bakker (D66), Schreijer-Pierik
(CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA), Schoenmakers (PvdA), Smits
(PvdA) en Wijn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28190-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl