Verdrag inzake het recht dat toepasselijk is op (erkenning van) trusts (Den Haag, 1-7-85); goedkeuring; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23054, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-04-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23054-(R1464) nr. 10

07-04-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. ALGEMEEN2. BEANTWOORDING VAN DE SPECIFIEKE VRAGENOndertekeningBIJLAGE 1ENIGE ONDERWERPEN DIE DOORGAANS IN TRUSTAKTEN EN TESTAMENTAIRE TRUSTBEPALINGEN
GEREGELD WORDENBIJLAGE 2BELEIDSPUBLIKATIE VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN, KENMERK
DB93/4451, INFOBULLETIN 94/1 (BIJLAGE III)Rechtsfiguur «Trust»-coördinatie fiscale
behandeling/Projectgroep CCBBIJLAGE 3NEDERLANDSE RECHTSPRAAK INZAKE TRUSTSHR 9 november 1990, NJ 1992, 212HR 18 september 1991, BNB 1992, 177HR 18 september 1991, BNB 1992, 286Rb 's-Gravenhage 11 maart 1992, WPNR 6065, p. 727
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23054Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 054 (R 1464)Goedkeuring van het op 1 juli 1985 te 's-Gravenhage tot stand gekomen
verdrag inzake het recht dat toepasselijk is op trusts en op de erkenning
van trustsnr. 10NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET EINDVERSLAGOntvangen 7 april 1995De leden van de CDA-fractie zeiden nog niet overtuigd te zijn van het
nut van het verdrag voor de Nederlandse rechtsorde, en ook de leden van de
PvdA-fractie twijfelden aan het nut van het voorliggende verdrag en verzochten
om een meer overtuigende argumentatie ten gunste van de bekrachtiging van
dit verdrag. Om aan dat verzoek te voldoen en het nut van het Trustverdrag
te onderstrepen, zullen wij in deze nota in het onderdeel: Algemeen, ons standpunt
terzake uiteenzetten en nader uitwerken. Dat standpunt stemt overeen met het
standpunt verwoord in de memorie van toelichting bij het voorstel van wet
conflictenrecht trusts (Kamerstukken II, 1992–93, 23 027, nr. 3,
blz. 4) en in de memorie van toelichting bij het onderhavige voorstel (Kamerstukken
II, 1992–93, 23 054 (R 1464), nr. 3, blz. 1 t/m 3). De meer specifieke
vragen van het eindverslag zullen in een volgend onderdeel van deze nota worden
beantwoord.Ter voorbereiding van deze beantwoording is nogmaals uitvoerig van gedachten
gewisseld met de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht, in
het bijzonder met haar subcommissie die belast was met de voorbereiding van
het advies van de Staatscommissie. Met de door haar gemaakte opmerkingen is
in deze nota rekening gehouden. Bovendien is met instemming kennis genomen
van de preadviezen van mr C.D. van Boeschoten en prof. mr Vriezendorp voor
de jaarvergadering van de Vereniging voor Burgerlijk Recht van 2 december
1994. Ook met deze preadviezen is hier rekening gehouden. 1. ALGEMEENAan het begin van deze uiteenzetting is het van belang er nogmaals op
te wijzen, dat het Trustverdrag, hoewel op zichzelf staand, deel uitmaakt
van een reeks van verdragen over internationaal privaatrecht, tot stand gebracht
door de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht, een in 's-Gravenhage
gevestigde intergouvernementele organisatie. Veel van deze verdragen zijn
door het Koninkrijk en een aantal andere landen geratificeerd dan wel ter
goedkeuring aan het parlement voorgelegd. In het rechtsverkeer, met name met
de «common law»-wereld (het Verenigd Koninkrijk, Ierland, de Verenigde
Staten van Amerika, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, maar ook Zuid-Afrika,
India, Sri Lanka, enzovoort), wordt de Nederlandse rechtspraktijk
regelmatig geconfronteerd met de rechtsfiguur van de trust, die in de rechtspraktijk
van die landen, zowel in familierechtelijk als in zakelijk verband, zeer algemeen
wordt gehanteerd en daarbij velerlei functies vervult die in het Nederlandse
recht door een verscheidenheid van rechtsfiguren worden waargenomen. Het Trustverdrag
geeft de rechtspraktijk duidelijke en eenvormige regels betreffende het op
trusts toepasselijke recht en de erkenning van trusts. Dientengevolge wordt
de trustee als (fiduciair) eigenaar van de trustgoederen behandeld en kan
hij die goederen als trustee op zijn naam zetten. De trustgoederen vormen
een afgescheiden vermogen van de trustee, waarop zijn persoonlijke crediteuren
geen verhaal hebben en dat niet in zijn faillissement valt.De aanleiding voor het totstandbrengen van het Trustverdrag ligt mede
in het intensieve privaatrechtelijke rechtsverkeer in Europees verband; het
Trustverdrag sluit aan bij het EEG-Bevoegdheids- en Executieverdrag 1968 (EEX),
dat om diezelfde reden een aantal bepalingen aan de trust heeft gewijd.De hoofdregels van het Trustverdrag betreffen de erkenning van trusts
en het op trusts toepasselijke recht. Het stelsel van het verdrag kan als
volgt worden samengevat. Het verdrag heeft betrekking op trusts die aan de
omschrijving van hoofdstuk I voldoen, en die gekend zijn in het recht dat
volgens de regels van hoofdstuk II op die trust van toepassing is. Volgens
de regels van dat hoofdstuk is toepasselijk het recht dat door de insteller
van de trust gekozen is; ontbreekt een rechtskeuze dan is toepasselijk het
recht waarmee de trust het nauwste verbonden is. Bij de bepaling van die verbondenheid
wordt met name rekening gehouden met de plaats van bestuur van de trust, de
plaats van ligging van de trustgoederen, de vestigings- of verblijfplaats
van de trustee en de plaatsen waar de doeleinden van de trust moeten worden
gerealiseerd.Een volgens dit toepasselijke recht opgerichte trust wordt ongeacht het
recht van de erkennende Verdragsstaat als zodanig erkend. Trustees kunnen
in een verdragsstaat in hun kwaliteit van trustee in en buiten rechte optreden,
zij worden als (fiduciair) eigenaar van de trustgoederen behandeld. Wel laat
het verdrag onverlet de toepassing van onder andere de dwingendrechtelijke
regels van het huwelijksvermogensrecht, het erfrecht en het insolventierecht,
evenals de bevoegdheden van de erkennende Staat op belastinggebied.Van de argumenten om partij te worden bij dit verdrag is als eerste en
belangrijkste te noemen de duidelijkheid die het verdrag brengt op het terrein
van het op een trust toepasselijke recht en van de erkenning van buitenlandse
trusts in het Nederlandse rechtsverkeer. Die duidelijkheid bestaat thans niet
en is voor de Nederlandse rechtspraktijk van belang. In het bijzonder wordt
door de goedkeuring van het Trustverdrag verzekerd dat onder trust gebrachte
goederen ook in Nederland een afzonderlijk vermogen vormen, waarvan de rechtstitel
ten name van de trustee staat (of ten name van een ander voor rekening van
de trustee), en dat de trustee de bevoegdheid en de plicht heeft om die goederen
in overeenstemming met de bepalingen van de trust en de bijzondere verplichtingen
waaraan hij van rechtswege is onderworpen, te besturen en te beheren of erover
te beschikken (artikel 11).Met het verdrag wordt bovendien het internationale rechtsverkeer tussen
landen met een «civil law» stelsel en landen met een «common
law» stelsel vereenvoudigd. De rechtspraktijk laat zien dat Nederlandse
rechtssubjecten in steeds groter mate met trusts te maken krijgen. Dat betreft
dan niet slechts Nederlandse rechtspersonen die in het commerciële en
financiële rechtsverkeer met buitenlandse trustverhoudingen worden geconfronteerd
of daarbij betrokken zijn. Het betreft evenzeer in het buitenland woonachtige
Nederlanders of oud-Nederlanders, wier nalatenschap mede in Nederland
gelegen vermogen bevat en afgewikkeld zal worden overeenkomstig een rechtsstelsel
dat de trust wel kent. En ook betreft het de in Nederland wonende personen
die als beneficiaries in een testamentaire trust betrokken zijn.In die gevallen hebben zowel de erflater bij het regelen van zijn nalatenschap,
als de erfgenamen en derden (crediteuren bijvoorbeeld) behoefte aan een duidelijke
en eenvoudige beantwoording van de vraag welke rechtsgevolgen trusts die bij
het testament zijn ingesteld, of waarbij de nalatenschap anderszins betrokken
is, naar Nederlands recht hebben.Daarenboven dient in aanmerking te worden genomen dat het toenemende aantal
internationale huwelijken en de ontbinding daarvan meebrengt dat steeds vaker
in Nederland verblijvende personen en hier gelegen goederen betrokken zullen
zijn bij een vanwege dat huwelijk of die echtscheiding in het leven geroepen
trust.Of de aanvaarding van het Trustverdrag tot gevolg zal hebben dat, meer
dan thans het geval is, in Nederland gelegen goederen voorwerp zullen zijn
van een trust die naar Nederlands recht moet worden erkend, moet worden afgewacht.
Een dergelijke ontwikkeling kan zich ook los van het verdrag voordoen. In
elk geval is het verdrag niet op een dergelijke ontwikkeling gericht. Het
verdrag geeft in hoofdstuk II regels van toepasselijk recht en in hoofdstuk
III criteria voor de erkenning van trusts, welke tot dusverre in het Nederlandse
recht ontbraken.Met name de regels voor de erkenning van trusts houden uitdrukkelijk rekening
met het rechtsstelsel van de erkennende Staat. Artikel 13 van het verdrag
bepaalt, dat een trust niet behoeft te worden erkend indien de kenmerkende
elementen – afgezien van de keuze van het toepasselijke recht, de plaats
van bestuur van de trust en de gewone verblijfplaats van de trustee –
nauwer verbonden zijn met staten die de rechtsfiguur van de trust of de betrokken
vorm van trust niet kennen. Wie een trust in het leven roept, die enkel of
in overwegende mate in Nederland gelegen goederen betreft, en die beoogt met
Nederland verbonden doeleinden te verwezenlijken, zal niet op het verdrag
kunnen rekenen voor een bevestigend antwoord op de vraag of de rechter van
een verdragsstaat deze trust zal erkennen; hierna zal daarop nog nader worden
ingegaan.Trusts die wel erkenning genieten zullen in de Nederlandse rechtsorde
zijn onderworpen aan de dwingendrechtelijke bepalingen van onder andere het
naar Nederlands internationaal privaatrecht toepasselijke huwelijksgoederenrecht
en erfrecht; aldus artikel 15. Het verdrag bepaalt in datzelfde artikel bovendien,
dat de rechters van andere verdragstaten, indien zij het Nederlands recht
van toepassing achten op onder andere de persoonlijke of de vermogensrechtelijke
gevolgen van het huwelijk, of op de erfopvolging, de dwingendrechtelijke bepalingen
van het Nederlandse huwelijks-, vermogens- respectievelijk erfrecht moeten
laten prevaleren boven de regels van het toepasselijke trustrecht. Betreft
het de fiscale verplichtingen van de bij een erkende trust betrokken personen
met betrekking tot de goederen die onder trustverband staan, dan geeft het
verdrag in artikel 19 de geheel duidelijke regel, dat Nederland door het verdrag
geheel vrijgelaten wordt in zijn fiscale beoordeling van en bevoegdheden inzake
trusts. Daarop zal hierna nog uitvoeriger worden ingaan.Trusts, waarvan de trustees in Nederland gevestigd zijn, komen in de huidige
rechtspraktijk nauwelijks voor. Dit vindt zijn verklaring vooral in de wijze
waarop trusts in Nederland fiscaal behandeld worden. Tenzij daarover vooraf
afspraken gemaakt zijn met de Nederlandse fiscus is de fiscale beoordeling
van trusts en van de handelingen van de trustee geheel onzeker. Ook om andere redenen zal in de praktijk niet snel besloten worden trustees
aan te stellen die gevestigd zijn in een land dat geen eigen trustrecht kent.
In dat geval zal immers niet zonder meer gerekend kunnen worden op de waarborgen
die Anglo-Amerikaanse rechtsstelsels aan settlors, trustees en beneficiaries
geven. Zo kennen de Anglo-Amerikaanse rechtsstelsels de mogelijkheid om de
rechter te verzoeken toezicht uit te oefenen op de trustees van in zijn jurisdictie
gevestigde trusts of aldaar gelegen trustgoederen: trustees die gevestigd
of woonachtig zijn in een staat welks rechtsstelsel de trust niet kent, en
die daarom naar het oordeel van de Anglo-Amerikaanse rechter onvoldoende onder
rechterlijk of ander overheidstoezicht staan, kunnen door die rechter als
trustee worden vervangen door personen of instanties die wel aan dat toezicht
onderworpen zijn. Om deze redenen is het niet zeer waarschijnlijk dat bij
de instelling van de trust of op een later tijdstip een Nederlandse bank als
enige trustee zal worden aangesteld; de inhoud van de rechten en plichten
van de trustee is in dat geval te onduidelijk. Wel zal het voorkomen dat deze
bank als co-trustee van een Anglo-Amerikaanse trustee functioneert, met name
indien tot het trustvermogen goederen behoren die in Nederland gelegen zijn.
Overigens kunnen trusts zich in Nederland op velerlei wijze aandienen zonder
dat er trustgoederen in Nederland aanwezig zijn.Een en ander tegen elkaar afwegend zijn wij van mening dat het partij
worden bij het Trustverdrag een voor de Nederlandse rechtspraktijk gunstige
ontwikkeling, omdat die praktijk in dit verdrag de regels vindt die nodig
zijn voor de behandeling van trustgevallen.Het Trustverdrag en zijn betekenis voor de Nederlandse rechtspraktijk
is in de Nederlandse rechtsliteratuur ruimschoots en in positieve zin besproken1. Een goed overzicht daarvan, en een afgewogen bespreking
van het Trustverdrag geeft C.A. van Boeschoten in zijn in december jongstleden
verdedigde preadvies voor de Vereniging voor het Burgerlijk Recht. Naast deze
literatuur willen wij opnieuw wijzen op de positieve adviezen welke wij zowel
van het Genootschap van Bedrijfsjuristen als van het Colege van Overleg van
de Gezamenlijke Banken, van de Broederschap van Notarissen en van de Nederlandse
Orde van Advocaten mochten ontvangen2. In het
bijzonder die adviezen maken duidelijk, dat de goedkeuring van het Trustverdrag
door de rechtspraktijk ten zeerste zal worden toegejuicht. 2. BEANTWOORDING VAN DE SPECIFIEKE VRAGENDe leden van de CDA-fractie vroegen om een antwoord in enkele specifiek
aangegeven gevallen.a. Hoe verloopt, zo luidde de eerste vraag, een en ander bij een Jersey-trustee,
die eigenaar is van een in Nederland verhuurde onroerende zaak waarbij de
begunstigden in het Verenigd Koninkrijk wonende particulieren zijn en de trustee
een op Jersey gevestigde bank is; hoe moeten de «statuten» in
grote lijnen luiden opdat de organisatie van een trust voor ieder inzichtelijk
is? Bij de hier volgende beantwoording wordt ervan uitgegaan dat met Jersey-trust
bedoeld wordt een trust waarop het recht van Jersey van toepassing is, hetzij
op grond van rechtskeuze hetzij op grond van de regels van artikel 7 van het
Trustverdrag.Zou nu de door de CDA-fractie gestelde vraag zich in een Nederlandse rechtszaal
voordoen, dan zal de rechter – is het Trustverdrag eenmaal voor ons
land in werking getreden – in de eerste plaats moeten vaststellen, of
er sprake is van een trust die overeenkomstig dat verdrag moet worden erkend.
 De trust in het voorbeeld van de CDA-fractie zal alleen kunnen worden
erkend, indien deze naar het recht van Jersey geldig is. Jersey behoort niet
tot de Anglo-Amerikaanse rechtskring. Het heeft binnen zijn «civil law»
stelsel een trustrecht ingevoerd, en bij de Jersey Trust Law van 31 mei 1983
en van 14 maart 1984 opnieuw wettelijk geregeld3.
Deze wet bepaalt dat een trust onder andere door een geschrift kan worden
ingesteld. De wet bevat geen voorschriften, waaraan dit geschrift tenminste
moet voldoen. Artikel 10 van deze wet bepaalt onder meer wel dat een trust
nietig is, indien zij in strijd is met de openbare orde. Overigens stemt het
wettelijk systeem van de Jersey-trust in grote mate overeen met het trustsysteem
van de Anglo-Amerikaanse rechtsstelsels.Is de bedoelde Jersey-trust naar het recht van Jersey geldig, dan kan
artikel 13 van het verdrag niettemin aan de erkenning daarvan in de weg staan,
bijvoorbeeld als de in Nederland gelegen onroerende zaak het enige vermogensbestanddeel
is van deze trustverhouding. Artikel 13 geeft aan dat de erkenning van deze
trust afhangt van de vraag met welke staat of staten de kenmerkende elementen
van de trust het nauwst verbonden zijn. Om daarin inzicht te krijgen is het
nodig onder meer kennis te nemen van wat de leden van de CDA-fractie de «statuten»
noemen, de trustakte, het geschrift, dat de inhoud van de trustverhouding
bepaalt. Dat geschrift verschilt naar de wijze waarop goederen onder een trustverband
worden gebracht. Zo kan in Anglo-Amerikaanse landen een erflater bij testament
goederen onder een trustverband stellen ten nutte van personen die hij door
deze making wil begunstigen. De verhouding tussen de trustee en de begunstigden
zal dan uit het testament blijken.Trusts worden niet alleen «bij dode», maar vaak ook «onder
levenden» tot stand gebracht. Twee wijzen zijn daarvoor gebruikelijk,
namelijk door overdracht van vermogen in een trust («by transfer inter
vivos») en door de enkele verklaring («by declaration»).
Bij «transfer» komt een persoon (de settlor) met een of meerdere
trustees overeen dat aan hen goederen in trust zullen worden overgedragen
ten gunste van een of meer beneficiaries. Met betrekking tot de in Nederland
gelegen goederen zullen die trustees eerst als zodanig kunnen optreden nadat
hun die goederen zijn overgedragen op een wijze die voldoet aan de eisen van
het Nederlandse goederenrecht (zie artikel 4 van het verdrag).Een trust wordt «by declaration of trust» in het leven geroepen
als de eigenaar van een goed verklaart voortaan als trustee te zullen optreden
ten behoeve van een of meerdere begunstigden (het Anglo-Amerikaanse recht
staat in het algemeen geen trust toe waarin eenzelfde persoon én enige
trustee én enige beneficiary is). Voor deze trust is dus geen overdracht
van goederen noodzakelijk; hier zal de «declaration of trust»
de rechten en plichten van de trustee(s) en van de beneficiaries weergeven.De trustakte kan niet worden gezien als de «statuten» van
de trust; dat zou een onjuist beeld geven van het karakter en de betekenis
van die trustakte. In het Nederlands juridisch taalgebruik zijn statuten de
leefregels van een rechtspersoon. Statuten bepalen de identiteit van de rechtspersoon,
die zonder die statuten niet kan bestaan; zij geven aan de rechtspersoon een
naam, zetel en doel, en regelen de samenstelling van zijn organen. Te spreken
van de «statuten» van een trust suggereert dan ook dat de trust
een rechtspersoon is: dat is echter niet het geval. De trust is een rechtsverhouding
tussen settlor, trustee en beneficiary; de trustakte, het testament of de
declaration of trust geeft regels voor die rechtsverhouding voor zover dat
door de settlor noodzakelijk wordt geacht en rechtens mogelijk is gezien het,
deels dwingendrechtelijk, geschreven en ongeschreven trustrecht.Met betrekking tot de inhoud van zo'n testament, akte of «declaration
of trust» kent het Anglo-Amerikaanse trustrecht geen andere dwingende
voorschriften dan dat daarin wordt aangegeven dat bepaalde goederen worden vermaakt, overgedragen of gesteld «in trust for»
(of vergelijkbare bewoordingen) een of meer bepaalde personen of doelstellingen.
Is door de insteller geen nadere uitwerking aan de trust gegeven, dan zijn
de in wet en rechtspraak gegeven regels van kracht. Een zo summiere vorm van
instelling van een trust is echter zeer ongebruikelijk. Doorgaans kennen de
akten die trusts «by transfer» of «by declaration»
in het leven roepen, nauwkeurige regelingen, en ook de testamentaire trusts
zijn in het algemeen gedetailleerd. In het bijzonder de rechten en plichten
van de trustees worden uitvoerig geregeld: hun plichten ten aanzien van het
beheer en behoud van de goederen, hun rechten om die goederen te vervreemden
of te bezwaren, hun recht om al dan niet naar eigen inzicht de opbrengsten
van de goederen aan de begunstigden ter beschikking te stellen, hun verplichting
tot het afleggen van rekening en verantwoording, hun eventuele recht op vergoeding
en de wijze van opvolging. Ook de rechten van de beneficiaries worden naar
inhoud en duur veelal duidelijk weergegeven. In Bijlage l bij deze nota worden
enige onderwerpen aangegeven die veelal in trustakten en testamentaire trustbepalingen
worden geregeld.De inhoud van de trustakte of het testament kan, ondanks het feit dat
de onroerende zaak in Nederland gelegen is, uitwijzen dat de kenmerkende elementen
van de trust (waartoe onder meer gerekend kunnen worden de plaats waar de
trust wordt bestuurd, de plaats waar de trustee zijn verblijf of kantoor heeft,
de doeleinden van de trust en de plaatsen waar deze moeten worden verwezenlijkt,
en evenzeer de plaats van ligging van andere delen van het trustvermogen;
zie artikel 7) nauwer verbonden zijn met een staat die de rechtsfiguur of
de betrokken vorm van trust wel kent. In dat geval zal de Nederlandse rechter
gehouden zijn de in het voorbeeld genoemde trust te erkennen, indien het op
die rechtsfiguur toepasselijke recht die vorm van trust kent; zie artikel
11.b. De leden van de CDA-fractie vroegen vervolgens of het mogelijk is dat
een Jersey-trust met als trustee een Nederlandse bank in Nederland een kantoorpand
in eigendom heeft waarbij de begunstigden de gebruikers van het pand zijn;
zij wilden in concreto weten of men door een wisseling in de positie als begunstigde
het gebruiksrecht van het onroerend goed vrij van overdrachtsbelasting kan
verkrijgen.In het algemeen gedeelte is reeds uiteengezet dat het onwaarschijnlijk
is, dat trusts in het leven zullen worden geroepen waarvan de trustee in Nederland
is gevestigd. Voor de al dan niet erkenning in Nederland van een dergelijke
trust is dit gegeven overigens niet van belang; zie artikel 13.Hierboven is reeds ingegaan op de voorwaarden waaronder een dergelijke
Jersey-trust zal worden erkend. Daarbij is artikel 13 van het Trustverdrag
van belang, dat onder meer de plaats van ligging van de in trust gestelde
goederen laat meewegen. Indien de in de vraagstelling beschreven trust alleen
in Nederland gelegen onroerend goed betreft en de doeleinden van de trust
in Nederland moeten worden verwezenlijkt, dan zal de Nederlandse rechter niet
gehouden zijn de in het voorbeeld gegeven trust te erkennen.Wordt deze trust echter wel erkend, bijvoorbeeld omdat een belangrijk
deel van het trustvermogen in een Anglo-Amerikaans land gelegen is, dan is
voor de beantwoording van de vraag of het gebruiksrecht van een in Nederland
gelegen onroerende zaak zonder heffing van overdrachtsbelasting kan worden
verkregen door wisseling in de positie van de begunstigde, van beslissende
betekenis of de juridische eigendom van de onroerende zaak dientengevolge
verandering ondergaat. De enkele wisseling van huurders of het louter overgaan
van de economische eigendom van het pand heeft – evenals in andere situaties
dan die van een trust – geen gevolgen voor de overdrachtsbelasting,
aangezien de juridische eigendom niet overgaat op de begunstigden.
Verwerft echter de begunstigde in het kader van zijn gebruiksrecht een (beperkt)
zakelijk recht op het kantoorpand, dan is voor de overdracht van dat zakelijke
recht ingevolge de artikelen 3:31, 3:89 en 3:98 BW een akte van een Nederlandse
notaris vereist, welke akte door hem binnen 10 dagen ter registratie moet
worden aangeboden, waarna heffing van overdrachtsbelasting plaatsvindt.c. Ook wilden de leden van de CDA-fractie weten hoe de trustakte moet
luiden, wil de heffing van overdrachtsbelasting plaatshebben ingeval een in
Nederland gelegen onroerende zaak in trustverband wordt gehouden. Bij de beantwoording
wordt mede de beleidspublikatie van deze Staatssecretaris van Financiën,
met als kenmerk DB93/4451, onder meer gepubliceerd in Infobulletin 94/1 (bijlage
2 bij deze nota), als uitgangspunt genomen.In de Nederlandse fiscale wetgeving ontbreken speciale regels met betrekking
tot trusts. Vermogen dat onder een buitenlandse rechtsfiguur als de trust
is gebracht, wordt door (analoge) toepassing van de bestaande Nederlandse
fiscale regelgeving tot het vermogen van een natuurlijke persoon of een rechtspersoon
gerekend. Dat kan de insteller van de trust zijn, dan wel de trustees of de
begunstigden; de trustakte kan bij die toerekening een rol te spelen, maar
behoeft dat niet. Vanuit fiscaal oogpunt is het niet noodzakelijk dat Nederland
aan deze rechtsfiguur eisen stelt: immers ongeacht de inzichtelijkheid van
de trust treden in hier te lande voorkomende gevallen fiscale gevolgen op
voor de natuurlijke persoon of de rechtspersoon tot wiens vermogen de Belastingdienst
de betreffende trustgoederen rekent.Een voorbeeld van een geval waarin de situatie niet uit de trustakte blijkt,
is dat van een buitenlandse settlor die in Nederland gelegen onroerende goederen
overdraagt aan een trustee ten gunste van een in het buitenland wonende beneficiary.
De overdracht geschiedt bovendien bij discretionary trust, hetgeen betekent
dat de trustee naar eigen inzicht en willekeur mag bepalen op welke wijze
en op welk tijdstip hij die begunstiging zal realiseren. Ook in dit geval
zal de vaststelling van de verschuldigdheid en de hoogte van de overdrachtsbelasting
op grond van artikel 2 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer overdrachtsbelasting
worden vastgesteld, en wel op het moment dat de settlor de juridische eigendom
levert aan de trustee. De notariële akte die voor die overdracht vereist
is, zal door de notaris binnen tien dagen ter registratie worden aangeboden.
Daarna volgt heffing van de overdrachtsbelasting.Mocht de bestaande praktijk, waarin de trust een geheel eigen fiscale
beoordeling krijgt, uitwijzen dat aanvullende fiscale wetgeving noodzakelijk
is, dan heeft de wetgever daartoe natuurlijk de mogelijkheid. Zou zich die
noodzaak voordoen, dan wegen de daaraan verbonden problemen ons inziens niet
op tegen het grote aantal problemen waarmee de huidige rechtspraktijk geconfronteerd
zou blijven indien de goedkeuring van het Trustverdrag geen doorgang zou vinden.
Vrees voor fiscaal of andersoortig misbruik van de trustfiguur mag naar onze
mening geen reden zijn om van deze goedkeuring af te zien. Zoals ook in de
literatuur gesteld leent de trust zich niet meer of minder voor misbruik dan
in het algemeen het geval is bij rechtsfiguren van het eigen of van vreemd
recht. Misbruik van de trust zal zich met of zonder Trustverdrag kunnen voordoen;
dit verdrag maakt echter door zijn heldere regeling de trust onmiskenbaar
inzichtelijker en bestrijdt daarmee diens misbruik4.d. Een besluit tot goedkeuring van het Trustverdrag sluit aan bij de rechtspraak
inzake trust. In bijlage 3 bij deze nota is een overzicht gegeven van de gepubliceerde
rechterlijke beslissingen inzake trusts gedurende de laatste tien jaren. Opmerkelijk is, dat het Trustverdrag nu reeds in de
rechtspraak bij wege van anticipatie wordt toegepast. Het rechtspraakoverzicht
geeft echter geen inzicht in de frequentie waarin de rechtspraktijk, met name
het notariaat en de advocatuur, met trusts wordt geconfronteerd.Naar wij hopen zijn de gestelde vragen hiermee naar genoegen beantwoord.
 De Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Minister var Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van Mierlo BIJLAGE 1ENIGE ONDERWERPEN DIE DOORGAANS IN TRUSTAKTEN EN TESTAMENTAIRE TRUSTBEPALINGEN
GEREGELD WORDEN1.1. Instelling van de trust door aan te geven dat bepaalde goederen in
trust voor bepaalde begunstigden worden vermaakt, overgedragen of gesteld
aan een of meer personen, de trustee(s).1.2. (Eventueel:) Recht van de settlor om de trust te herroepen of te
wijzigen.1.3. Verhouding tussen settlor en trustee gedurende het leven van de settlor.1.4. Wijze waarop in de opvolging van de trustee bij overlijden of anderszins
wordt voorzien.2.1. Recht van trustees om trustgoed in bezit te nemen, vruchten en inkomsten
eruit te ontvangen en zonodig gerechtelijk te incasseren, het goed te verzekeren
en andere uitgaven te doen ten behoeve van het goed en de gemaakte kosten
op het goed te verhalen, en het goed te bezwaren of te vervreemden en van
de opbrengst andere trustgoederen te kopen. Recht om het trustvermogen te
vergroten door bijvoorbeeld de aanvaarding van giften of testamentaire makingen.2.2. Recht van de trustee om op geregelde tijden/naar eigen inzicht een
vaste of door trustee vast te stellen bedrag aan de beneficiaries ter beschikking
te stellen.2.3. Verplichting om (jaarlijks) rekening en verantwoording af te leggen.
(In bepaalde gevallen:) Verplichting van de trustee om zekerheid te stellen
voor een juiste functievervulling.2.4. Recht van de trustee op vergoeding.2.5. Recht van trustee zijn functie neer te leggen.3.1. Rechten van de beneficiary, voorwaarden en duur van deze rechten.3.2. Beperkingen met betrekking tot het recht van de beneficiary om over
zijn rechten uit de trust te kunnen beschikken.4.1. Voorwaarden waaronder de trust eindigt.4.2. Wijze waarop bij het einde van de trust over het trustvermogen moet
worden beschikt.5.1. Recht dat op de trust van toepassing is; rechter die bevoegd is over
geschillen te oordelen.5.2. Plaats waar de trust «gevestigd» is. BIJLAGE 2BELEIDSPUBLIKATIE VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN, KENMERK
DB93/4451, INFOBULLETIN 94/1 (BIJLAGE III)Rechtsfiguur «Trust»-coördinatie fiscale
behandeling/Projectgroep CCBDe Staatssecretaris deelt het volgende mee.In de uitvoeringspraktijk wordt gesignaleerd dat in toenemende mate gebruik
wordt gemaakt van de buitenlandse rechtsfiguur van de trust. Met «trust»
wordt in dit verband bedoeld de rechtsfiguur naar Angelsaksisch recht waarbij
vermogensbestanddelen worden toevertrouwd aan beheerders – trustees –
die deze vermogensbestanddelen en/of de inkomsten daaruit overeenkomstig de
trustakte dienen aan te wenden voor bepaalde gerechtigden, zogenoemde beneficiaries.
Een trust is geen rechtspersoon naar Nederlandse begrippen.Ook in civielrechtelijke zin staat deze rechtsfiguur in de belangstelling
in het kader van de ratificatie van het Haags Trustverdrag (zie het ter zake
op 25 februari 1993 ingediende wetsvoorstel, Kamerstuk 23 027).Aangezien in de Nederlandse fiscale regelgeving geen specifieke bepalingen
zijn opgenomen voor de rechtsfiguur van de trust bestaat geen zekerheid over
de fiscale gevolgen van trustfiguren en geven belastingplichtigen er veelal
de voorkeur aan het instellen van een trust en de overdracht van vermogensbestanddelen
daaraan vooraf voor te leggen aan de Belastingdienst. Met betrekking tot dergelijke
verzoeken vooraf en ook voor bestaande trustfiguren hanteer ik de volgende
beleidslijn.Aan een buitenlandse rechtsfiguur als de trust dienen in hier te lande
voorkomende gevallen fiscale gevolgen te worden verbonden door een (analoge)
toepassing van de nationale fiscale regelgeving. Naar mijn oordeel dient daarbij
voorop te staan dat deze gevolgen stroken met het nationale fiscale rechtsbestel.
Het «trustvermogen» behoort vanuit die optiek derhalve tot het
vermogen van een natuurlijk persoon dan wel tot dat van een rechtspersoon.
Een «zwevend» vermogen, met andere woorden, past niet in het fiscale
bestel.Het vorenstaande brengt mee dat van geval tot geval zal moeten worden
beoordeeld welke fiscale gevolgen aan een trust verbonden. Bij onzekerheid
over deze fiscale gevolgen kan uitsluitsel worden verkregen, zoals ook namens
mij in de memorie van toelichting op het genoemde ratificatie-wetsvoorstel
op blz. 12 is opgemerkt, door voorkomende gevallen aan de fiscale rechter
voor te leggen.Het hiervóór geschetste neemt niet weg dat ik het gewenst
acht dat inzake een bepaalde trust vooraf zekerheid wordt verschaft indien
daarmee komt vast te staan dat een consistent fiscaal resultaat wordt bereikt
ten aanzien van die trust in zijn totaliteit, inclusief de daarbij betrokken
personen. Dit standpunt brengt mee dat uitsluitend afspraken met betrekking
tot trusts tot stand dienen te komen waarin de gevolgen voor de – huidige
en de toekomstige – heffing van het schenkingsrecht, de inkomstenbelasting,
de vermogensbelasting, de vennootschapsbelasting en van het successierecht
zijn vastgelegd. In gevallen waarin niet een dergelijke integrale afspraak
tot stand kan komen, dient in beginsel vooraf geen zekerheid te worden geboden
voor een deelterrein van de fiscaliteit met betrekking tot de trust.In verband met deze benadering dienen voorgelegde en gesignaleerde trustfiguren
te worden voorgelegd aan de Projectgroep Vermogen in de dode hand van de Coördinatiegroep
Constructiebestrijding van de Belastingdienst. Dit geldt met
betrekking tot alle hiervóór genoemde heffingen. Deze projectgroep
heeft onder meer tot taak de behandeling van trustfiguren te begeleiden. Als
contactpersonen van deze projectgroep fungeren mr. R.P. van Dooren, tel. 035 –
26 34 75 en mr. B. Korthals Altes (schenkings- en successierecht), tel. 023 –
30 52 34. BIJLAGE 3NEDERLANDSE RECHTSPRAAK INZAKE TRUSTSDe laatste tien jaren hebben zich in de gepubliceerde Nederlandse rechtspraak
de volgende gevallen van trust voorgedaan: HR 9 november 1990, NJ 1992, 212Dit is een Arubaanse zaak, die ook voor het Nederlandse recht relevant
is. Het betreft een nalatenschap, waarin zich zg. joint trustaccounts naar
het recht van Florida bevinden. Deze trustaccounts zijn door de in Miami woonachtige
erflater van Nederlandse nationaliteit en zijn eveneens daar wonende tweede
echtgenote ten gunste van de kinderen uit zijn tweede huwelijk in het leven
geroepen. De tweede echtgenote komt in beroep tegen een beslissing van de
rechter van eerste aanleg, waarin de trusts niet als zodanig zijn erkend.
Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba
overweegt (in een tussenvonnis):«Nog daargelaten dat het naar het oordeel van het Hof te ver gaat
om een rechtsinstelling als de trust, zoals die is ontwikkeld in de equity
gerechten in de landen van de common law en aldaar algemeen is aanvaard en
beproefd, als strijdig met de Nederlands(e)-(Antilliaanse) rechtsorde te verwerpen,
geldt, dat in het bijzonder in de Nederlandse Antillen voor diskwalificatie
daarvan moet worden gewaakt, gezien de veelheid aan juridische, sociale, economische
en politieke bindingen met een belangrijk common law land als de Verenigde
Staten van Noord-Amerika, waarbij de geleidelijke erkenning van elkaars fundamentele
rechtsfiguren als een belangrijk bestanddeel van de hedendaagse rechtsontwikkeling
en de geldende opvattingen dienaangaande behoort te worden beschouwd. Een
van de neerslagen van die rechtsontwikkeling is te vinden in het op 1 juli
1985 voor het Koninkrijk der Nederlanden ondertekende «Verdrag inzake
het recht dat toepasselijk is op trusts en inzake de erkenning van trusts»
(Trb 1985, 141), welk verdrag blijkens zijn preambule erop gericht is om,
na te hebben overwogen dat de trust een rechtsinstelling van eigen aard is,
gemeenschappelijke bepalingen vast te stellen over het recht dat toepasselijk
is op trusts en op de regelen van de belangrijkste problemen met betrekking
tot de erkenning van trusts. Hieruit vloeit voort dat de algemene stelling
van [eisers], dat de Anglo-Amerikaanse trust strijdig is met de Nederlands(-Antilliaanse)
rechtsorde, moet falen. ...Van geval tot geval zal aan de hand van de feiten dienen te worden beoordeeld
of een trust beantwoord aan de daaraan in het verdrag gestelde kenmerken,
welke het op die trust toepasselijk recht is en of een trust als zodanig kan
worden erkend.».Omdat geen schriftelijk bewijs van het bestaan van de trust is geleverd,
is zij volgens het Hof geen «legal and valid trust» naar het recht
van de staat Florida, en kan zij blijkens art. 3 van het Trustverdrag evenmin
worden erkend. De Hoge Raad laat de juistheid van de toepassing van het recht
van Florida op grond van art. 99, eerste lid onder 2, RO, buiten beoordeling
en komt dan ook niet toe aan de vraag naar de erkenning van deze trust. HR 18 september 1991, BNB 1992, 177De erflater, vader van belanghebbende/beneficiary, woonde tijdens zijn
leven in Groot-Brittannië. Hij heeft zijn – kennelijk in Engeland
gelegen – nalatenschap onder een trustverband naar Engels recht geplaatst.
De trustees zijn verplicht de inkomsten aan belanghebbende tot aan het overlijden
van belanghebbende aan haar uit te keren, zij is echter niet bevoegd zelf
te beschikken over het trustvermogen. De HR beslist – onder impliciete
erkenning van het trustverband –, dat waar belanghebbende geen ander
recht heeft dan een recht op uitkering van de inkomsten die door
het trustvermogen worden voortgebracht, en deze uitkeringen eindigen bij haar
overlijden, dat recht voor de bepaling van de waarde voor de vermogensbelasting
gelijk gesteld moet worden met een recht op periodieke uitkering. HR 18 september 1991, BNB 1992, 286De in Frankrijk woonachtige belastingplichtige was als beneficiary gerechtigd
tot de inkomsten uit een trustvermogen naar Engels recht. Het trustvermogen
bevond zich in Engeland. Ook hier erkent de HR stilzwijgend het trustverband,
en beslist overeenkomstig vorengenoemd geval. Rb 's-Gravenhage 11 maart 1992, WPNR 6065, p. 727Een te Amsterdam overleden Nederlandse erflater heeft als erfgenamen twee
zoons. Erflater heeft tijdens zijn leven het grootste deel van zijn vermogen
ondergebracht in een door hem ingestelde inter-vivos trust naar het recht
van New York. Bij codicil heeft erflater een deel van dat vermogen aan een
derde vermaakt. Erfgenamen stellen dat door dit legaat de hun toekomende legitieme
portie is aangetast. De rechtbank erkent impliciet in beginsel deze trust.
Zij overweegt vervolgens:«Naar het recht van New York is een in een trust ondergebracht vermogen
eerst dan onttrokken aan het vermogen van de insteller van de trust (de settlor)
en daarmee aan de nalatenschap van de erflater indien de trust is aan te merken
als een irrevocable trust (een niet-herroepbare trust). Daargelaten nog, dat
niet vast staat dat dit rechtsgevolg kan worden aanvaard, nu i.c. de vererving
wordt beheerst door Nederlands recht, hebben de erven de Rb. geheel in het
ongewisse gelaten omtrent de aard van de door hen gestelde trust. Evenmin
hebben zij enig inzicht verschaft omtrent de stand van het buiten trustverband
gebleven vermogen van de erflater.».Volgt inlichtencomparitie. XNoot1Zo o.a. C.A.E. Uniken Venema, Het Haagse Trustverdrag: de in het verdrag
voorziene «externe werking» van Anglo-Amerikaanse trusts, WPNR
6092/3/4; C.D. van Boeschoten, Preadvies Vereniging voor Burgerlijk Recht
1994 (ter perse); R.D. Vriesendorp, preadvies voor de Vereniging voor Burgerlijk
recht 1994 (ter perse); F.A.A. Duynstee, Het trustverdrag: een paasei of een
lege dop?, WPNR 6092; M. Koppenol-Laforce, To trust or not to trust ..., WPNR
6155.XNoot2Bij de memorie van toelichting aan de Kamer toegezonden en bij de Afdeling
Parlementaire Documentatie ter inzage gelegd.XNoot3Laatstelijk gewijzigd op 21 juli 1989 en 1 oktober 1991.XNoot4C.A. van Boeschoten, Preadvies Vereniging voor Burgerlijk Recht 1194,
blz. 38; M.E. Koppenol-Laforce, To trust or not to trust..., WPNR 6155, blz.
737. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23054-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl