Wijzig. AWBZ, Ziekenfondswet en Wtz ivm identificatieplicht en sofi-nummer (fraudebestrijding zorgverzekeringswetten); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29623, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29623 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Fraude met zorgpassen door verzekerdenAdvisering door CVZ inzake zorgpasfraudeHet standpunt van de regeringInwerkingtreding en voorlichting2. Invoering van het sofi-nummer in de Wet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringen 1998Mutaties bij in- en uitschrijving van Zfw naar Wtz en
omgekeerdHet gebruik van het sofi-nummerHet gebruik van het sofi-nummer in de WtzInwerkingtreding3. De elektronische uitwisseling van gegevens in de ZiekenfondswetHet regeringsbeleid met betrekking tot elektronische uitwisseling
van gegevensDe werking van het RINIS-netwerkHet standpunt van de regering4. Overige wijzigingen in de Wtz5. Overige wijzigingen in de ZfwHet partnerbegrip in de Wet Inkomstenbelasting 2001Integriteit van bestuurdersExecutoriale titel bij beslissing tot terugvordering6. Financiële gevolgen van het wetsvoorstelInvoering van de identificatieplichtInvoering van het sofi-nummerElektronische uitwisseling van gegevens7. Advisering door het College Bescherming Persoonsgegevens
(CBP)8. Advisering door het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal)9. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel A (artikel 10a AWBZ)Artikel I, onderdeel C (artikel 65d AWBZ)Artikel II, onderdeel A (artikel 4a en 4b Wtz)Artikel II, onderdeel B (artikel 8 Wtz)Artikel II, onderdeel C (artikel 10 Wtz)Artikel II, onderdeel D (artikel 23a Wtz)Artikel II, onderdeel E (artikel 24, tweede lid, Wtz)Artikel II, onderdeel F (artikel 24, vierde en vijfde
lid, Wtz)Artikel II, onderdeel G (artikel 27 Wtz)Artikel III, onderdeel A (artikel 3 Zfw)Artikel III, onderdeel C (artikel 9a Zfw)Artikel III, onderdeel E (artikel 39 Zfw)Artikel III, onderdeel G (artikel 83d Zfw)Artikel IVArtikel V (inwerkingtreding)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29623Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 623Wijziging van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, de Wet op de
toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998 en de Ziekenfondswet in verband
met invoering van een identificatieplicht bij het verkrijgen van zorg, invoering
van het Sofi-nummer in de Wtz 1998, elektronisch berichtenverkeer in de Ziekenfondswet
en enige andere wijzigingen (fraudebestrijding zorgverzekeringswetten)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGInleidingIn het Hoofdlijnenakkoord «Meedoen, meer werk, minder regels»
van 16 mei 2003 is aangegeven dat fraude met harde hand dient te worden
tegengegaan en bestreden. Bescherming van de persoonlijke levenssfeer komt
een ieder toe, maar mag worden doorbroken indien wetshandhaving en bestrijding
van criminaliteit dat vereisen (Kamerstukken II, 2002/03, 28 637, nr.
19, p.10). In dat verband kondigt het kabinet onder meer aan dat belemmeringen
in de informatie-uitwisseling die een effectieve aanpak van misbruik van de
sociale zekerheid -waaronder de Zfwverhinderen, zullen worden weggenomen.
De beoogde maatregelen die in dit wetsvoorstel zijn opgenomen liggen in het
verlengde van deze doelstellingen.Met het wetsvoorstel beoogt de regering maatregelen te treffen die dienen
ter voorkoming van fraude bij de uitvoering van de socialeziektekostenverzekeringen.
Fraude is een ruim begrip. In deze toelichting wordt het begrip fraude gehanteerd,
zoals dat is gedefinieerd in het Rapport van de Universiteit Twente, «Frauderisico-analyse
gezondheidszorg» van 28 maart 2003 (Kamerstukken II 2002/03, 28 828,
nr. 1, bijlage): «het bewust handelen of nalaten in strijd met wet-
en regelgeving en/of het opzettelijk niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken
van gegevens, met het doel hierbij ten onrechte uitgaven voor verstrekkingen
(daaronder begrepen verstrekkingen in natura) en/of uitgaven voor beheer ten
laste van de voor zorg bestemde (particuliere en publieke) middelen te brengen,
minder te betalen ten bate van die middelen, of er extra inkomsten uit te
ontvangen.» Het voorkomen, tegengaan en bestraffen van misbruik van
de Ziekenfondswet (Zfw) en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
moet worden gezien als een zwaarwegend maatschappelijk belang. Het gaat immers
om uitgaven in de publieke sector. Zorgaanbieders, de instellingen die zorg
leveren, zorgverzekeraars, maar ook burgers zelf, hebben bij het voorkomen
en tegengaan van fraude een eigen verantwoordelijkheid. Zorgverzekeraars hebben
zelf ook al activiteiten ondernomen op dit terrein, zoals het uitwisselen
van informatie en het inventariseren van oplossingen in het kader
van het fraude-platform van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Om zorgaanbieders
en zorgverzekeraars beter in staat te stellen die eigen verantwoordelijkheid
bij de uitvoering van de Zfw en de AWBZ ook waar te maken, moeten zij adequate
instrumenten ter beschikking hebben. Gebleken is dat de huidige wettelijke
mogelijkheden in de praktijk ondersteuning behoeven om fraude effectief te
bestrijden. Naast de bestaande mogelijkheid van terugvordering of strafrechtelijk
optreden, gaat het om versterking van preventieve en repressieve maatregelen
die de kans op fraude verkleinen.Met de invoering van maatregelen om fraude door verzekerden of in de zorg
tegen te gaan beoogt de regering zorgaanbieders en zorgverzekeraars middelen
in handen te geven die hen in staat stellen om de eigen verantwoordelijkheid
bij de uitvoering van de Zfw en de AWBZ waar te maken.De regering beoogt een drietal maatregelen in te voeren, te weten: een
identificatieplicht in de Zfw en de AWBZ, maatregelen ter ondersteuning van
de administratieve processen bij de uitvoering van de Zfw die de opsporing
en het tegengaan van fraude vergemakkelijken en de invoering van het sociaal-fiscaalnummer
(sofi-nummer) in de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998 (Wtz).
Tevens wordt met dit wetsvoorstel een aantal andere wijzigingen in de Zfw
aangebracht en wordt de Wtz aangepast aan bevindingen die bij de evaluatie
naar voren zijn gekomen. Met betrekking tot het tegengaan van fraude gepleegd
door zorgverleners worden separate maatregelen getroffen in de Wet tarieven
gezondheidszorg.Deze memorie van toelichting is als volgt ingedeeld.Onderdeel 1 betreft de wijzigingen in de Zfw en AWBZ in verband met fraude
met zorgpassen. In onderdeel 2 wordt de invoering van het sofi-nummer in de
Wtz toegelicht. Onderdeel 3 betreft de elektronische uitwisseling van gegevens
in de Zfw. In de onderdelen 4 en 5 worden de andere wijzigingen in de Wtz
respectievelijk de Zfw toegelicht. In onderdeel 6 wordt ingegaan op de financiële
gevolgen van het wetsvoorstel. In de onderdelen 7 en 8 wordt de advisering
van respectievelijk het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP)en het Adviescollege
toetsing administratieve lasten (Actal) besproken. In onderdeel 9 ten slotte
volgt de artikelsgewijze toelichting.1. Fraude met zorgpassen door verzekerden«Ik moet naar de dokter, mag ik even je zorgpas lenen?» is
een kreet die een respondent die in het rapport «Zorg om Zorgfraude»
aan het woord komt, regelmatig hoort (Rapport van de Fraude Unit Oost van
het Openbaar Ministerie van september 2001, Kamerstukken II 2002/03, 28 600,
nr. 103, bijlage 1, blz. 14). «Een vrouw die volgens haar medisch dossier
twee keer in korte tijd is bevallen; een man die plots geen litteken meer
heeft van een forse operatie.» Berichten zoals deze, uit de Haagsche
Courant van 1 juli 2002, verschijnen steeds vaker in de media. Ook signalen
van zorgverzekeraars wijzen er op dat de mogelijkheden tot het plegen van
fraude in de zorg ook worden benut. Het rapport «Zorg om Zorgfraude»
geeft de (on)mogelijkheden van het plegen van fraude in de zorgsector weer.
Ook het rapport «Reden tot Zorg» dat Compliance Methodology Consultants
(CMC) in opdracht van ZN in augustus 2001 uitbracht, gaat in op de fraudegevoeligheid
van zorgverzekeringen.Zorgaanbieders komen met ziekenfondsen overeen om de verzekerden van dat
ziekenfonds zorg te verlenen op kosten van dat ziekenfonds. Op grond van die
overeenkomst dient een zorgaanbieder zich ervan te vergewissen dat aan een
verzekerde van dat ziekenfonds zorg wordt verleend, en niet aan
een willekeurige ander. Veel ziekenhuizen volstaan er mee om degene die zich
aan de balie meldt, te vragen naar een verzekeringsbewijs of zorgpas. Zij
laten daarbij na te controleren of degene die dit document presenteert daadwerkelijk
degene is op wiens naam het verzekeringsbewijs staat. Terwijl het ziekenhuis
dus niet zeker weet of degene aan wie zorg wordt gegeven inderdaad de ziekenfondsverzekerde
is waarvoor hij zich uitgeeft, stuurt het ziekenhuis wel de rekening van de
geleverde zorg naar het ziekenfonds. De maatregel schrijft daarom aan verzekerden
voor zich te legitimeren, maar schrijft evenzeer voor dat een ziekenhuis de
identiteit van de ziekenfondsverzekerde controleert. Als dat niet gebeurt,
is het niet toegestaan de rekening van de aan die persoon verleende zorg aan
een ziekenfonds te sturen.Het niet-controleren van de identiteit van de zorgvrager werkt fraude
in de hand. Niet-ziekenfondsverzekerden kunnen dan immers bij een ziekenhuis
een verstrekking ten laste van de ziekenfondsverzekering vragen op vertoon
van een gestolen, gehuurde of geleende zorgpas of verzekeringsbewijs van iemand
die wel ziekenfondsverzekerd is.Met «verzekeringsbewijs» of «zorgpas» wordt het
bewijs van inschrijving aangeduid dat een ziekenfonds verstrekt aan een bij
dat ziekenfonds ingeschreven verzekerde. Meestal wordt daarvoor een plastic
kaart op creditcard-formaat gebruikt waarop een aantal gegevens vermeld staat,
maar het kan ook in een andere vorm voorkomen. Bijna alle ziekenfondsen verstrekken
tegenwoordig het verzekeringsbewijs in de vorm van een plastic kaart. Hierna
wordt uit oogpunt van leesbaarheid gekozen voor het woord «zorgpas»
wanneer het bewijs van inschrijving wordt bedoeld.In het rapport «Reden tot Zorg» is hierover aangegeven dat
aan de zorgpas niet is te zien of de persoon die zich laat behandelen ook
werkelijk de persoon is aan wie de zorgpas is afgegeven. Meerdere onverzekerde
of minder goed verzekerde personen kunnen dus één en dezelfde
zorgpas gebruiken. Het rapport vervolgt met de opmerking dat het zeker is
dat dit soort fraude bestaat, maar dat de omvang ervan onbekend is.Indien een niet-ziekenfondsverzekerde met de zorgpas van een ander zorg
vraagt ten laste van de ziekenfondsverzekering heeft dat twee gevolgen. Ten
eerste is er sprake van misbruik van de Zfw. Door misbruik van de zorgpas
van een ander kan een niet-verzekerde voor ziekenfondsrekening gebruik maken
van medische hulp zonder dat daar, in de vorm van premiebetaling of eigen
betalingen, een vergoeding van zijn kant tegenover staat. Ten tweede ontstaat
er een risico op medische fouten, omdat de betrokken patiënt wordt aangezien
voor iemand anders met een ander medisch dossier.Naar aanleiding van bovenstaande problemen heb ik in mijn brief van 3 februari
2003 (Z/VV-2354354, Kamerstukken II 2002/03, 28 600, nr. 103, bijlage
2) het CVZ verzocht om een uitvoeringstoets over het tegengaan van zorgpasfraude.
CVZ heeft op 27 maart 2003 hierover geadviseerd en het rapport «Fraude
met zorgpassen en declaraties in de zorgverzekering» (kenmerk VERZ/23020431)
aan mij aangeboden.Advisering door CVZ inzake zorgpasfraudeIn het advies van 27 maart 2003 gaat CVZ in op de in de brief van
3 februari 2003 voorgestelde maatregel waarbij sociaal verzekerden zich
dienen te identificeren bij opname in een instelling.CVZ merkt op dat de technisch meest superieure oplossing voor het identificatievraagstuk
bestaat uit de invoering van een chipkaart met een biometrisch kenmerk, omdat
daarmee zekerheid zou kunnen worden verkregen over de vraag of de kaart en
degene die de kaart in zijn bezit heeft bij elkaar horen. Bovendien zou een
chipkaart het voordeel bieden van reductie van de kans op fouten in administratieve
verwerkingsprocessen. CVZ voegt hieraan onmiddellijk toe dat het een dergelijke oplossing niet op korte termijn realiseerbaar acht. Daarbij wijst het
op verschillende initiatieven, waarbij men er tot op heden niet in is geslaagd
een landelijke chipkaart-infrastructuur tot stand te brengen. Een andere technische
oplossing zou het opnemen van een pasfoto op de bestaande zorgpas zijn. CVZ
noemt dit een «tamelijk dure technisch inferieure oplossing».
Evenals voor een chipkaart zou voor een verzekeringsbewijs met pasfoto bij
de aanmelding bij een ziekenfonds persoonlijk contact nodig zijn om een dergelijk
systeem sluitend te maken. Dat heeft grote consequenties voor de ziekenfondsen
en voor de verzekerden. Zou het gebruik van een pasfoto niet gekoppeld worden
aan persoonlijke aanmelding, dan zou de waarde van de zorgpas in het kader
van fraudebestrijding slechts betrekkelijk zijn, aldus CVZ. Vervolgens concludeert
CVZ dat de mogelijkheden om op korte termijn te voorzien in een adequate technische
oplossing voor het identificatievraagstuk, klein lijken. Daarom is CVZ van
mening dat de door de regering overwogen maatregel, namelijk identificatie
door middel van een combinatie van verzekeringsbewijs en geldig identiteitsbewijs,
in beginsel een redelijk effectief middel kan zijn om zorgpasfraude tegen
te gaan.De kans op zorgfraude acht CVZ het grootst wanneer er sprake is van curatieve
zorg bij massale en anonieme processen. Volgens CVZ zal de reikwijdte van
de maatregel niet beperkt moeten blijven tot de situatie van opname in een
instelling maar ook moeten zien op andere situaties waarin CVZ de kans op
zorgfraude vrij groot acht, zoals huisartsenposten, poliklinieken en eerstehulp-afdelingen.
Teneinde ervaring op te doen met de identificatieplicht geeft CVZ een stapsgewijze
invoering in overweging en stelt voor te beginnen met een identificatieplicht
bij opname in een instelling.Vanuit praktische overwegingen ligt het volgens CVZ in de rede dat de
identiteitscontrole plaatsvindt tijdens de administratieve procedure voor
inschrijving in het ziekenhuis («intake»).CVZ wijst er op dat zekerheid over de vraag wie er uiteindelijk bij de
zorgverlener in de spreekkamer komt, alleen kan worden verkregen als de zorgverlener
zelf de identiteitscontrole verricht.CVZ geeft aan dat aan degene die zorg ten laste van de ziekenfondsverzekering
of AWBZ-verzekering inroept een identificatieplicht moet worden opgelegd.
Daarnaast dient de zorgverlener of de instelling waar hij werkt betrokkene
om het identiteitsbewijs te vragen om zo vast te stellen of de zorgvrager
ook de verzekerde is voor wie hij zich uitgeeft. Deze verplichting kan eventueel
worden geregeld in de overeenkomst tussen zorgverlener of instelling en het
ziekenfonds. Daarvoor, zo stelt CVZ, is evenwel medewerking van de zorgverlener
of instelling vereist. Als die medewerking niet te verwachten valt, dan is
een wettelijke regeling van deze verplichting nodig. CVZ merkt op dat gelet
op de reactie van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), bijlage
bij het advies van 27 maart 2003, niet op voorhand van deze medewerking
kan worden uitgegaan.De consequenties van niet-naleving van de verplichtingen moeten volgens
CVZ duidelijk zijn. Voor de zorgvrager zou moeten gelden dat het niet (kunnen
of willen) overleggen van een identiteitsbewijs als consequentie heeft dat
er geen aanspraak op (vergoeding van) zorg ten laste van de ziekenfonds- of
AWBZ-verzekering bestaat. Betrokkene zal dan de kosten van behandeling zelf
moeten betalen.De zorgverlener of instelling die nalaat de identiteit van de zorgvrager
ten laste van Zfw of AWBZ te controleren, zou de kosten van de verleende zorg
niet bij het ziekenfonds moeten kunnen declareren. Daarom moet de zorgverlener
of instelling die controle ook aantoonbaar uitvoeren. Zorgverleners hebben
ook een belang bij die controle omdat het risico op medische fouten wordt
verkleind. Bovendien benadrukt het CVZ dat zorgverleners en instellingen
medewerker zijn van de ziekenfondsverzekering en dat zij daarom ook medeverantwoordelijk
zijn voor de controle op het rechtmatige gebruik van die verzekering.Het standpunt van de regeringDe burger die in het dagelijkse leven diensten inroept, zal zich in het
algemeen niet verbazen als hem om een identiteitsbewijs gevraagd wordt. Als
iemand geld van zijn bankrekening wil opnemen, als iemand lid wil worden van
een bibliotheek, als iemand zich inschrijft bij een videotheek: in al deze
gevallen wordt aan de burger gevraagd zich te identificeren. En in het algemeen
identificeert die burger zich ook: identificatie bij het inroepen van diensten
is een maatschappelijk aanvaard verschijnsel.In de nota «Persoonsnummerbeleid in het kader van identiteitsmanagement»
(Kamerstukken II, 2002/03, 28 600 VII, nr. 21) heeft de regering aangegeven
dat burger en overheid een gemeenschappelijk belang hebben bij het vaststellen
van de identiteit. De burger dient zich in relatie tot de overheid te kwalificeren
als een gerechtigde tot het afnemen van bepaalde diensten of als een burger
die aan bepaalde verplichtingen voldoet. Er moet een geldige reden bestaan
om van een burger identificatie te verlangen. De regering is van mening dat
het inroepen van zorg ten laste van de sociale ziektekostenverzekeringswetten
een toereikende grondslag is voor de identificatieplicht in Zfw of AWBZ. In
de socialezekerheidswetten is de identificatieplicht overigens niet nieuw.
In de sociale zekerheid bestaat reeds jaren een identificatieplicht, bijvoorbeeld
bij het aangaan van dienstverbanden, bij de inschrijving als werkzoekende
en bij de aanvraag van uitkeringen of voorzieningen.Tot nu toe is het niet gebruikelijk dat de verzekerde die zorg ten laste
van de Zfw of de AWBZ vraagt, zich identificeert. Wel is in de regelgeving
al opgenomen dat het verzekeringsbewijs moet worden overgelegd en dat zorgaanbieders
dienen vast te stellen of iemand verzekerd is.Een zorgverlener is medeverantwoordelijk voor de controle op het rechtmatige
gebruik van die verzekering. Een zorgverlener komt met ziekenfondsen overeen
om de verzekerden van dat ziekenfonds zorg te verlenen op kosten van dat ziekenfonds.
Op grond van die overeenkomst dient de zorgverlener zich ervan te vergewissen
dat aan een verzekerde van dat ziekenfonds zorg wordt verleend, en niet aan
een willekeurige ander. Zorgverleners volstaan er thans mee om degene die
zich als patiënt meldt, te vragen naar een zorgpas. Zij laten na te controleren
of degene die de pas presenteert daadwerkelijk degene is wiens naam op de
pas staat vermeld. Terwijl de zorgverlener dus niet zeker weet of degene aan
wie zorg wordt gegeven inderdaad de ziekenfondsverzekerde is waarvoor hij
zich uitgeeft, stuurt hij wel de rekening van de geleverde zorg naar het ziekenfonds.
Door aan degene die zorg inroept ten laste van de Zfw of AWBZ een verplichting
op te leggen zich te identificeren én door de zorgverlener te verplichten
de identiteit van die persoon te controleren, kan zorgpasfraude worden tegengegaan.
Dat dit daarnaast kan leiden tot verbetering van de kwaliteit van de zorg
is een gunstig neveneffect van deze maatregel. Het CVZ heeft geconstateerd
dat als gevolg van zorgpasfraude risico bestaat op (ernstige) medische fouten
door onduidelijkheid over de identiteit van de patiënt. Een dergelijke
persoonsverwisseling heeft zich bij een van de academische ziekenhuizen al
daadwerkelijk voorgedaan. Het risico als zodanig is evenwel in elk ziekenhuis
aanwezig. Zorgverleners en instellingen hebben vanwege dit risico op medische
fouten een nadrukkelijk eigen belang bij het tegengaan van zorgpasfraude.De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Vereniging van
Academische Ziekenhuizen (VAZ) hebben aangegeven dat de verbetering van
de kwaliteit van de zorg voor ziekenhuizen een belangrijke factor is voor
de mogelijke invoering van een identificatieplicht. Voor de ziekenhuizen die
hun patiënten nu al verzoeken om het verzekerings- en identiteitsbewijs
mee te nemen is, zo is gebleken, dit kwaliteitsaspect een belangrijk argument
geweest om hun patiënten te vragen zich te identificeren.Uit gesprekken die gevoerd zijn met het Academisch Medisch Centrum te
Amsterdam, het Rijnstate Ziekenhuis te Arnhem en het Reinier de Graaf Gasthuis
te Delft, blijkt dat patiënten in het algemeen begrip hebben voor dergelijke
maatregelen. Het meenemen en tonen van verzekeringsbewijs of legitimatie blijkt
vooral gebaseerd op begrip voor de maatregel, bekendheid met de maatregel
en een kwestie van gewenning. De ziekenhuizen die al vragen om een identiteitsbewijs
hebben in voorbereiding hierop hun patiënten uitgebreid voorgelicht over
het waarom van de genomen maatregel en wijzen er ook vooraf op dat verzekeringspapieren
en identiteitsbewijs moeten worden meegenomen.Bij de invulling van de maatregel is een afweging gemaakt tussen het doel
van de maatregel en de praktische uitvoerbaarheid ervan.Er is gekozen voor een stapsgewijze invoering van de identificatieplicht.
In eerste instantie wordt de maatregel ingevoerd bij ziekenhuizen en poliklinieken,
omdat daar het risico van fraude het grootst lijkt. Dit wordt ook aangegeven
in het eerdergenoemde advies van CVZ van 27 maart 2003, het rapport van
de Universiteit Twente van 28 maart 2003 en het Rapport «Risico's
op misbruik in Ziekenfondswet en AWBZ van het College van toezicht op de zorgverzekeringen
van maart 2003. Stapsgewijze invoering maakt het mogelijk ervaring op te doen
met de organisatie van de identificatieplicht en de administratieve procedures
die dit met zich brengt en deze ervaring mee te nemen bij de invoering in
andere sectoren. Het kabinet onderkent dat sommige onderdelen van de zorg
minder gevoelig zijn voor zorgpasfraude en dat het om die reden niet noodzakelijk
is om een integrale identificatieplicht in te voeren. Zo zal bijvoorbeeld
een huisarts zijn patiënten meestal kennen en is de kans op persoonsverwisseling
kleiner. In de AWBZ ligt zorgpasfraude, als gevolg van de geldende procedures
en de eigen-bijdrage-regeling niet zo voor de hand, hoewel die ook daar niet
geheel is uit te sluiten. Deze verschillen zijn de reden dat de identificatieplicht
gefaseerd wordt ingevoerd. Ik stel mij voor dat de effecten van de maatregel
in deze eerste fase na de invoering ervan worden geëvalueerd. Bij die
evaluatie kan ook het bedrijfseffect van de uitvoering van deze maatregel
bij ziekenhuizen in beeld worden gebracht. Op basis van deze evaluatie kan
worden bezien of en op welke wijze de maatregel wordt uitgebreid naar andere
vormen van zorg. Voor welke vormen van zorg de identificatieplicht zal gelden
wordt bij ministeriële regeling geregeld. Dit maakt de uitbreiding van
de identificatieplicht in een later stadium mogelijk zonder dat daartoe een
wetswijziging nodig is.CVZ heeft aangegeven dat een identificerende zorgpas voorlopig technisch
niet haalbaar is. Ook ZN heeft bij brief van 20 maart 2003 (Kamerstukken
II 2002/03, 28 828, nr. 1, bijlage) de invoering van een identificerende
zorgpas bezwaarlijk genoemd, omdat het ombouwen van de huidige zorgpas tot
een technisch hoogstaand identiteitsbewijs/verzekeringsbewijs een buitengewoon
kostbare en omslachtige weg is. Voor identificatie zou een echt identiteitsbewijs
gebruikt moeten worden.De regering stelt zich voor dat identificatie plaatsvindt aan de hand
van een document als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht
(paspoort, Nederlandse identiteitskaart of vreemdelingendocument) of een ander
door de Minister van VWS aan te wijzen document. Documenten als bedoeld in
de Wet op de identificatieplicht zijn in het algemeen goed beveiligd
tegen vervalsing en worden bovendien onder gecontroleerde omstandigheden uitgegeven.Deze keuze voor aansluiting bij reeds bestaande identificerende documenten
ligt geheel in de lijn van de kabinetsvoornemens in het kader van het Actieprogramma
Andere Overheid. De gedachte dat burgers niet overladen moeten worden met
allerlei verschillende pasjes voor de zorg, voor het voetbalstadion, voor
het openbaar vervoer, voor identificatie enz. wordt in de Tweede Kamer breed
ondersteund. Het streven van het kabinet is er in elk geval op gericht een
zo eenvoudig mogelijke voorziening voor burgers te realiseren (Kamerstukken
II, 2003/04, 29 362, nr. 14). Voor wat betreft de zorgsector is medio
2003 aansluiting gezocht bij de plannen van de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid om in het kader van identiteitsverificatie in de socialezekerheidssector
zoveel mogelijk aan te sluiten bij al bestaande infrastructuur en identiteitsdocumenten
(Kamerstukken II, 2002/03, 28 600 XV, nr. 116).Voor zover bij het inroepen van zorg een identificatieplicht is opgelegd
zal iedereen die zorg wil inroepen ten laste van Zfw of AWBZ in het bezit
moeten zijn van een voor identificatie geschikt document. Na de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel van de Wet op de uitgebreide identificatieplicht (Kamerstukken
I, 2003/04, 29 218, nr. A), zal iedereen vanaf veertien jaar in beginsel
een legitimatiebewijs bij zich moeten hebben. De huidige praktijk is dat (jonge)
kinderen in de regel niet beschikken over een eigen identiteitsbewijs. Zij
zijn meestal bijgeschreven op het paspoort van een van hun ouders. In die
gevallen zal identificatie moeten geschieden aan de hand van het paspoort
van de ouders. Als een kind een eigen identiteitsbewijs heeft zal identificatie
plaatsvinden aan de hand van een eigen Nederlandse identiteitskaart of paspoort.Het ziekenhuis zal de identiteit van betrokkene moeten controleren en
aan de hand van een identificerend document moeten vaststellen of betrokkene
degene is die hij zegt te zijn en of de naam van betrokkene overeenkomt met
de tenaamstelling van het verzekeringsbewijs of de zorgpas.Als niet blijkt dat het ziekenhuis de identiteit van de betrokkene die
stelt verzekerd te zijn controleert, mag het de kosten van de verleende zorg
niet ten laste brengen van de Zfw.Het ziekenhuis zal dan de kosten moeten verhalen op degene die de zorg
heeft ontvangen. Het ziekenhuis krijgt daarmee een rechtstreeks financieel
belang bij het controleren van de identiteit van betrokkene. Om te bewerkstelligen
dat de kosten van behandeling niet ten onrechte bij de ziekenfondsverzekering
worden neergelegd, zullen hierover in de overeenkomst tussen verzekeraar en
zorgaanbieder en/of zorginstelling afspraken dienen te worden gemaakt. In
de wet wordt expliciet opgenomen dat de genoemde administratieve verplichtingen
onderdeel van deze overeenkomsten dienen uit te maken. Als ziekenhuizen, ondanks
hun inspanningen de kosten te verhalen op onverzekerde zorgconsumenten, met
oninbare vorderingen blijven zitten kunnen zij een beroep doen op de Beleidsregel
afschrijvingskosten dubieuze debiteuren. Deze regeling stelt ziekenhuizen
in staat om in overleg met de ziektekostenverzekeraars in hun budget een post
voor oninbare vorderingen op te nemen.De voorgestelde maatregel staat niet in de weg aan het gegeven dat in
Nederland zorgaanbieders gehouden zijn medisch noodzakelijke hulp te verlenen,
ongeacht de vraag of iemand verzekerd is. De identificatieplicht is immers
geen voorwaarde voor zorgverlening, maar een voorwaarde voor betaling vanuit
de ziekenfondsverzekering.Er zijn omstandigheden denkbaar dat iemand geen legitimatiebewijs bij
zich heeft. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen in de situatie dat iemand na een
ongelukje thuis of na een ongeval bij de Eerste Hulp belandt. In dat geval
zal het ziekenhuis na behandeling alsnog moeten vaststellen of degene die
de zorg heeft gekregen ook de verzekerde was die hij stelt te zijn.
In het wetsvoorstel is geregeld dat de persoon of instelling die de zorg verleent
iemand een termijn van uiterlijk veertien dagen kan geven om zich alsnog te
legitimeren.Door NVZ en ziekenhuizen is naar voren gebracht dat het voorkomt dat patiënten
niet bereid zijn mee te werken aan een identificatieplicht. In dit verband
is aan de orde geweest of ziekenhuizen en zorgaanbieders in zo'n geval medische
hulp kunnen weigeren.In Boek 7, Titel 7, Afdeling 5, van het Burgerlijk Wetboek is de overeenkomst
inzake geneeskundige behandeling geregeld. In artikel 7:452 is voorgeschreven
dat de patiënt de hulpverlener naar beste weten de inlichtingen en de
medewerking die deze redelijkerwijs voor het uitvoeren van de overeenkomst
behoeft, dient te verstrekken. Dit is -naast de verplichting tot betaling-
de belangrijkste verplichting van de patiënt. Van belang is daarbij dat
de hulpverlener bij de weigering van de patiënt om mee te werken daaraan
zonodig consequenties kan verbinden. Ook kan dit gevolgen hebben voor de mate
waarin de patiënt de hulpverlener kan aanspreken wegens tekortkomingen
in de nakoming van de overeenkomst. Niet elke tekortkoming, aldus de wetsgeschiedenis,
zal ertoe mogen leiden dat de patiënt de hulpverlener niet meer volledig
kan aanspreken wegens tekortkomingen in de nakoming van de overeenkomst. Dit
hangt af van de omstandigheden van het geval en de mate waarin het niet-verstrekken
van inlichtingen mede hebben geleid tot de tekortkoming.Een arts die patiënt A. in behandeling neemt, zal zich willen vergewissen
dat de persoon die bij hem komt voor een behandeling ook inderdaad patiënt
A. is. De patiëntgegevens in het dossier hebben dan alleen betrekking
op patiënt A. Op die manier wordt voorkomen dat degene die zich voor
patiënt A. uitgeeft in plaats van bloedgroep O-positief ineens bloedgroep
AB blijkt te hebben. De kwaliteit van de zorg is hiermee gediend. Immers,
zo kan voorkomen worden dat iemand behandeld wordt op basis van patiëntgegevens
van een ander. De hulpverlener kan de identiteit van die persoon in beginsel
alleen vaststellen aan de hand van een identiteitsbewijs. Zowel het nalaten
van het vaststellen van de identiteit door de hulpverlener, als ook de weigering
van de patiënt hieraan mee te werken, kunnen gevolgen hebben voor een
goede uitvoering van de behandelingsovereenkomst. Dit impliceert dat de hulpverlener
van de patiënt mag verlangen dat hij diens identiteit kan vaststellen
en dat hij, als de patiënt weigert aan zo'n verzoek te voldoen, de behandelingsovereenkomst
kan opschorten. Deze opschortingbevoegdheid is geregeld in artikel 6:262 van
het Burgerlijk Wetboek. Dit is een regeling die geldt voor alle overeenkomsten,
en dus ook voor de geneeskundige behandelingsovereenkomst. De opschorting
van de behandelingsovereenkomst moet wel gerechtvaardigd zijn. Als het gaat
om iemand die een hartaanval heeft gehad en per ambulance wordt binnengereden,
bij spoedeisende of levensbedreigende situaties derhalve, leidt het niet kunnen
overleggen van een identiteitsbewijs bezwaarlijk tot rechtvaardiging van de
opschorting van de behandeling. In andere situaties -en dan gaat het over
het merendeel van de ziekenhuisbezoeken- ligt het belang dat een ziekenhuis
of een hulpverlener heeft om zich er van te vergewissen dat de juiste persoon
behandeld wordt, voor de hand. In het geval dat iemand zich niet kan legitimeren
kan in beginsel medische hulp (tijdelijk) worden opgeschort. Deze mogelijkheid
ligt thans reeds besloten in de wettelijke bepalingen inzake de geneeskundige
behandelingsovereenkomst.Naast de bevoegdheid om een behandelingsovereenkomst op te schorten, is
ten aanzien van kwaliteitsnormen ook specifiek een en ander geregeld in de
Kwaliteitswet zorginstellingen. Deze wet biedt ziekenhuizen en zorgverleners
de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan de wijze waarop de zorg geleverd
wordt, teneinde goede kwaliteit te kunnen garanderen. Om verantwoorde
zorg te kunnen leveren dient een ziekenhuis bepaalde organisatorische maatregelen
te treffen. Indien het dus gaat om zorg die wordt aangeboden in een ziekenhuis
kan het vaststellen van de identiteit van degene die zorg inroept, zodanig
georganiseerd worden, dat reeds bij de «intake» die verantwoorde
zorg gewaarborgd wordt. Ook aan de balie van het ziekenhuis mag iemand dus
teruggestuurd worden zolang die persoon weigert om zijn medewerking te verlenen
bij het vaststellen van diens identiteit.ZN heeft aangegeven dat de maatregel wellicht zal leiden tot een andere
administratieve procedure van inschrijving (opname of behandeling) in het
ziekenhuis c.q. de polikliniek. Degene die zich aan de balie meldt voor een
behandeling wordt nu al gevraagd waar hij verzekerd is. Deze informatie legt
het ziekenhuis vast in de administratie om te bepalen waar de rekening van
de behandeling naar toe gestuurd moet worden. Na inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel zal degene die zich presenteert als ziekenfondsverzekerde zich
ook moeten identificeren. Op die manier kan de ziekenhuismedewerker controleren
of degene die zich als ziekenfondsverzekerde presenteert ook daadwerkelijk
degene is die hij zegt te zijn.Met de NVZ, de VAZ, en met de hiervoorgenoemde ziekenhuizen die nu al
om een identiteitsbewijs vragen, is overleg geweest over de wijze waarop de
maatregel kan worden ingevoerd. Vooropgesteld is dat grote aantallen personen
jaarlijks een ziekenhuis bezoeken voor opname of poliklinische behandeling.
In 2002 ging het in totaal om bijna 8,3 miljoen eerste polikliniekbezoeken
en ruim 1,6 miljoen opnames (bron: CTG, juni 2003) in de circa 112 algemene-,
categorale- en academische ziekenhuizen. Waar het om zulke grote aantallen
gaat is een eenvoudige procedure aangewezen. In de genoemde ziekenhuizen blijkt
de uitvoering van de procedures te verschillen. Eén ziekenhuis controleert
wel de identiteit van betrokkene maar legt deze niet vast. In één
ziekenhuis wordt altijd het identiteitsbewijs geregistreerd, in het andere
ziekenhuis alleen als de verzekeringsgegevens niet meteen verifieerbaar zijn.
De identificatie vindt centraal of decentraal plaats.De wijze waarop ziekenhuizen de onderhavige maatregel uitvoeren kan door
de ziekenhuizen zelf worden bepaald, mits de doelstelling van de maatregel
wordt gerealiseerd: indien zorg wordt ingeroepen ten laste van de Ziekenfondswet,
moet de identiteit van degene die de zorg inroept worden gecontroleerd. Of
dit eenmalig of bij elk bezoek gebeurt, op welke plaats dit gebeurt, met welke
waarborgen ziekenhuizen de controle omringen en dergelijke, is afhankelijk
van de situatie, de administratieve procedures in het ziekenhuis en eventueel
andere overwegingen die het ziekenhuis daarbij mocht hebben, en volledig ter
beoordeling van het ziekenhuis.Er is vooralsnog van afgezien ziekenhuizen te verplichten te registreren
welk document ter identificatie is gebruikt. Een dergelijke registratieplicht
zou door de grote aantallen ziekenhuis- en polikliniekbezoeken extra administratieve
lasten met zich brengen. Ziekenfondsen kunnen op verschillende, door hen zelf
te bepalen, manieren controleren of identiteitscontrole in ziekenhuizen plaatsvindt,
bijvoorbeeld door ziekenhuizen te vragen naar de administratieve procedures
die voor de inschrijving voor opname of behandeling gehanteerd worden of door
feitelijke waarneming van dit proces. De wijze waarop ziekenfondsen de wet
uitvoeren wordt gecontroleerd door het College toezicht zorgverzekeringen.Ik heb de verwachting dat ziekenhuizen ook zonder een registratieverplichting
het wettelijke voorschrift om de identiteit van degene aan wie ten laste van
de ziekenfondsverzekering zorg wordt verleend, zullen uitvoeren. Indien mocht
blijken dat de identificatieplicht in de praktijk onvoldoende wordt uitgevoerd,
zal de regeling alsnog aangescherpt kunnen worden.Het beeld van de administratieve belasting die met de maatregel gepaard
gaat blijkt divers. Het is evident dat het vragen naar een identiteitsbewijs,
de visuele controle van betrokkene en van het identiteitsbewijs en het vergelijken
met het verzekeringsbewijs tijd kost. Mogelijk zullen ziekenhuizen hun administratieve
procedures moeten aanpassen. Evenwel is daarmee niet bij voorbaat onmiskenbaar
vast te stellen dat deze handelingen in het totaal van de administratieve
procedures extra lasten met zich brengen. Zo werd door een van de genoemde
ziekenhuizen aangegeven dat als gevolg van het kunnen inzien van het identiteitsbewijs
de kans op foutieve spelling en daarmee verkeerde registratie van gegevens
van de patiënt was afgenomen. Ook kan in voorkomende gevallen doelmatiger
facturering (aan de juiste persoon aan het juiste adres) plaatsvinden als
iemand niet verzekerd blijkt te zijn. Deze administratieve belasting kan volgens
de Minister van Financiën worden gekwalificeerd als een inhoudelijke
verplichting en vormt geen administratieve last.De regering erkent dat het invoeren van een identificatieplicht voor verzekerden
en een daaraan gekoppelde verplichting tot vaststelling van de identiteit
door de zorgaanbieder of de instelling waar deze werkzaam is, de mogelijkheid
van zorgpasfraude niet volledig uitsluiten. Beoogd wordt een effectieve barrière
op te werpen die de kans op zorgpasfraude aanzienlijk verkleint. Mensen moeten
doordrongen worden van het besef dat het belangrijk is dat zij zich, om zowel
financiële redenen als om het waarborgen van de kwaliteit van de zorg,
identificeren. Dat ziekenhuizen deze controle uitvoeren kan iedere burger
die voor een knieoperatie naar het ziekenhuis moet, zijn pols heeft gebroken
of een afspraak in een polikliniek heeft, zelf vaststellen. Ook ZN heeft aangegeven
dat het belang van de maatregel vooral moet worden gezien in de preventieve
werking die deze met zich zal brengen. Hoewel elk geval van fraude er een
te veel is, moeten nieuwe beheersingsmaatregelen en de kosten daarvan in een
redelijke verhouding staan tot het risico en de omvang van de fraude.Daarnaast moet de maatregel praktisch uitvoerbaar zijn. Maatregelen die
erop gericht zijn zorgpasfraude (vrijwel) volledig uit te sluiten zouden niet
alleen een zeer grote administratieve belasting vergen, maar ook een andere
keuze van middelen en procedures, bijv. een kaart met biometrische kenmerken
of, bij wijze van spreken, identiteitscontrole van een patiënt in de
operatiekamer door de chirurg zelf.Inwerkingtreding en voorlichtingHierboven is gewezen op het belang van goede voorlichting van het publiek
en bekendmaking met de administratieve procedures in ziekenhuizen. Om ziekenhuizen
voldoende voorbereidingstijd te geven en het publiek een gewenningsperiode
te gunnen, zullen Artikel I, onderdelen A en B en Artikel III, onderdelen
C en F, van het wetsvoorstel zes maanden na publicatie in het Staatsblad in
werking treden.2. Invoering van het sofi-nummer in de Wet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringen 1998Het sofi-nummer wordt om twee redenen in de Wtz opgenomen. Ten eerste
voor het bestrijden van fraude en oneigenlijk gebruik van de Wtz. Ten tweede
voor een doelmatiger uitvoering van de Wtz en administratieve lastenverlichting.De Commissie terugdringing administratieve lasten zorgsector (Commissie
De Beer) constateert in haar rapport «Minder regels, meer zorg»
van 29 januari 2002 (op blz. 26) dat zich bewerkelijke mutaties voordoen
bij de in- en uitschrijving van Zfw naar Wtz en omgekeerd. Daarover meldt
de Commissie De Beer het volgende. «Mutaties veroorzaken administratieve lasten door zowel het mutatieproces als vanwege het grote aantal complexe
mutaties op jaarbasis. Problemen in het mutatieproces worden met name veroorzaakt
door de betrokkenheid van verschillende partijen binnen en buiten de sector
en het feit dat voor het doorvoeren van een mutatie veel stappen moeten worden
doorlopen. Het grote aantal complexe c.q. bewerkelijke mutaties wordt op jaarbasis
met name veroorzaakt door studenten en flexwerkers.» De aanbeveling
van de Commissie De Beer ter oplossing van deze problematiek is het aantal
complexe mutaties te verminderen door de mobiliteit van bepaalde groepen verzekerden
«aan banden te leggen» (blz. 61).In het rapport van de Commissie De Beer is geconstateerd dat voor studenten
het doorvoeren van de mutaties bij de in- en uitschrijving van Zfw naar Wtz
en omgekeerd veel administratieve lasten oplevert. De commissie geeft verder
onder meer aan dat het aantal complexe mutaties voor flexwerkers bij wijzigingen
in de verzekeringssituatie administratieve lasten opleveren. Het betreft dan
onder meer de controle en vordering bij flexwerkers bij wisseling van verzekering
in geval een periode niet is gewerkt en er geen recht op ziekenfondsverzekering
bestaat.Zoals ik in mijn bij brief van 28 november 2002 aan de Tweede Kamer
toegezonden implementatieplan «Minder regels, meer zorg» (Kamerstukken
II 2002/03, 24 036, nr. 272, blz. 8) heb aangegeven, vormt de mobiliteit
van de groep studenten en het feit dat er te weinig is geregeld rondom digitale
gegevensuitwisseling een probleem. Daarbij is aangegeven te zullen bezien
op welke wijze dit laatste aspect kan worden gefaciliteerd. De Stichting uitvoering
omslagregelingen (Suo) heeft met betrekking tot de oplossing van dit probleem
gewezen op de mogelijkheid van het gebruik van het sofi-nummer.Als voorbeeld noemt het Suo met betrekking daartoe het overgaan van een
collectiviteit van de ene particuliere ziektekostenverzekeraar naar een andere
en de af- en aanmelding van de verzekerden met standaardpakketverzekering
voor de omslagregeling ingevolge de Wtz. De controle van de gegevens gebeurt
thans handmatig en neemt daardoor veel tijd in beslag. De mogelijkheid de
gegevens van het afgemelde verzekerdenbestand en het aangemelde verzekerdenbestand
te controleren met gebruikmaking van het sofi-nummer zou deze procedure vereenvoudigen,
en minder foutgevoelig en daardoor minder fraudegevoelig maken. Deze problemen
doen zich niet alleen voor bij de in- en uitschrijving van studenten van ziekenfondsverzekering
naar de Wtz-verzekering, maar ook bij wisseling van verzekering van flexwerkers
(uitzend- en oproepkrachten), en bij andere mutaties waarbij iemand vanuit
een andere verzekering in de Wtz-verzekering komt of weer uit de Wtz-verzekering
gaat. Het is derhalve wenselijk voor Wtz-verzekerden het sofi-nummer op te
nemen en gegevensverkeer aan de hand van dit nummer te doen plaatsvinden.Mutaties bij in- en uitschrijving van Zfw naar Wtz en
omgekeerdIn artikel 3 van de Wtz is voor ziektekostenverzekeraars de verplichting
neergelegd om aan bepaalde bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen
categorieën van personen een overeenkomst van standaardverzekering aan
te bieden. Dit is onder voorwaarden onder meer geregeld voor flexwerkers die
bij einde van de dienstbetrekking niet langer ziekenfondsverzekerd zijn. In
die situatie moet een ziektekostenverzekeraar die flexwerker accepteren voor
de standaardpakketverzekering. Verder is dit geregeld voor studerenden met
eventuele partner en kinderen, indien zij recht hebben op studiefinanciering
ingevolge de Wet studiefinanciering 2000 (Wsf). Studenten die recht hebben
op studiefinanciering krijgen tegen een beperkte premie recht op een zogenoemde
studentenstandaardpakketverzekering (sspp). Exclusief wettelijke bijdragen
voor de Wet medefinanciering oververtegenwoordiging oudere ziekenfondsverzekerden
(MOOZ) en voor de Wtz is een student (in 2003) tot 20 jaar € 217,80
per jaar kwijt aan premie voor de sspp en een student van 20 jaar of ouder
een bedrag van € 9,48. Het recht op de beperkte premie vervalt zodra
geen recht op studiefinanciering meer bestaat. De standaardpakketverzekering
kan dan voor het normale premietarief (in 2003 € 1417 per jaar,
exclusief wettelijke bijdragen) worden voortgezet, tenzij die verzekering
door de verzekerde wordt beëindigd. Deze acceptatieplicht geldt niet
voor Wsf-gerechtigden die ziekenfondsverzekerd zijn en ook niet voor studenten
die deelnemer zijn aan een publiekrechtelijke ziektekostenregeling voor ambtenaren.Veel studenten hebben naast hun studie een baantje om bij te verdienen.
Indien de student als werknemer een inkomen heeft onder de loongrens is hij
over het algemeen ziekenfondsverzekerd. Als de student (tijdelijk) stopt met
werken (bijvoorbeeld voor tentamens), vervalt de grond voor ziekenfondsverzekering.
De student die zich als ziekenfondsverzekerde heeft ingeschreven bij een ziekenfonds
zal zich dan als zodanig dienen uit te schrijven. Hij zal vervolgens contact
moeten opnemen met een particuliere ziektekostenverzekeraar om een sspp af
te sluiten. Als hij weer aan het werk gaat zal hij zich als ziekenfondsverzekerde
weer in moeten schrijven bij een ziekenfonds als hij aanspraak op zorg wil
hebben.De administratieve handelingen samenhangende met de controle op de verzekeringsgerechtigdheid
zijn, als van het sofi-nummer gebruik kan worden gemaakt, makkelijker uit
te voeren. Indien daarnaast de gegevensuitwisseling elektronisch plaatsvindt,
biedt de koppeling met het sofi-nummer de mogelijkheid gegevens te verifiëren
en te controleren. Daarmee wordt de afhankelijkheid van informatie die van
de student zelf afkomstig is teruggedrongen en de kans op ontdekking van eventueel
misbruik groter. Gedacht kan daarbij worden aan controle door de Informatie
Beheer Groep (IBG) voor het recht op studiefinanciering ingevolge de Wsf.Het gebruik van het sofi-nummerHet sofi-nummer is het nummer waaronder een natuurlijke persoon is geregistreerd
bij de Rijksbelastingdienst. Artikel 2, derde lid, onderdeel j, van de Algemene
wet inzake rijksbelastingen bepaalt dat het sofi-nummer het nummer is waaronder
een natuurlijke persoon is geregistreerd bij de Rijksbelastingdienst. Verder
is in dat artikel vastgelegd dat het nummer tevens dient als registratienummer
voor de verzekerde en de uitkeringsgerechtigde bij de uitvoering van de wettelijke
voorschriften inzake de sociale zekerheid. Het sofi-nummer wordt toegekend
aan alle personen die volgens de Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
(GBA) in Nederland verblijven (bij geboorte of vestiging in Nederland) alsmede
aan alle personen die onder de Nederlandse belastingwetgeving of de Nederlandse
wetgeving inzake sociale zekerheid vallen. Indien het nummer is bekendgemaakt
aan iemand die een standaardpakketverzekering heeft gesloten, kan het nummer
in de administratie van de verzekeraar worden opgenomen.In artikel 24 van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) is bepaald
dat een nummer dat ter identificatie van een persoon wettelijk is voorgeschreven,
in een persoonsregistratie of bij verstrekken van gegevens daaruit slechts
wordt gebruikt ter uitvoering van de betrokken wettelijke regeling dan wel
voor doeleinden die bij de wet zijn bepaald. Algemene randvoorwaarde daarbij
is dat persoonsgegevens niet worden verwerkt op een wijze die onverenigbaar
is met de doeleinden waarvoor ze zijn verkregen.Ook het sofi-nummer is een wettelijk voorgeschreven nummer als bedoeld
in artikel 24 van de Wbp. Aan organisaties en personen die ingevolge enige
wettelijke regeling met de uitvoering van een publieke taak zijn
belast, kan het gebruik van het sofi-nummer worden toegestaan indien dit noodzakelijk
is met het oog op de bestrijding en het tegengaan van fraude. Voorts kan het
gebruik worden toegestaan met het oog op de structurele gegevensuitwisseling
van persoonsgegevens met andere (particuliere) instanties en personen die
gerechtigd zijn het nummer te gebruiken voor zover de uitwisseling van gegevens
met die instanties bij of krachtens wet is voorzien. Het gebruik ten behoeve
van de controle op het recht op bij voorbeeld een sspp-verzekering voldoet
aan zowel de voorwaarde voor de gegevensuitwisseling als aan die voor de fraudebestrijding.
Indien een student die een sspp heeft gesloten, niet meldt dat hij niet langer
Wsf-gerechtigd is kan hij onterecht de beperkte premie voor die verzekering
blijven betalen. De premie voor een sspp voor een 21-jarige bedraagt in 2003 € 9,48
per jaar, terwijl een 21-jarige die een «gewone» standaardpakketverzekering
heeft gesloten in 2003 € 1417 per jaar betaalt (exclusief de wettelijke
bijdragen). De mogelijkheid van controle op recht op een sspp is derhalve
vanuit fraudeoogpunt van groot belang. De controle met gebruikmaking van het
sofi-nummer vergemakkelijkt het proces. Het doel van de invoering van het
sofi-nummer in de Wtz is immers het verlichten van de administratieve lasten
bij gegevensuitwisseling en fraudebestrijding.Om ongewenste consequenties voor de persoonlijke levenssfeer van de standaardpakketpolisverzekerden
te voorkomen, blijft het gebruik van het sofi-nummer in de Wtz-verzekering
strikt beperkt tot de uitvoering van die wet.Het gebruik van het sofi-nummer in de WtzDe ziektekostenverzekeraars die de Wtz uitvoeren zullen worden verplicht
tot gebruik van het sofi-nummer in de verzekerdenadministratie met betrekking
tot de Wtz, behalve in die gevallen waarin aan Wtz-verzekerden geen sofi-nummer
is bekendgemaakt. Verder zal de Suo het sofi-nummer gebruiken ten behoeve
van de uitvoering van de Wtz-omslagregeling. Na acceptatie van een persoon
voor de standaardpakketverzekering beoordeelt de verzekeraar of het risico
van de verzekerde zodanig is dat onderbrengen van dat risico in de omslagregeling
gewenst is. De Suo controleert of de verzekerde behoort tot de categorieën
van personen voor wie de toegang tot het standaardpakket is geregeld. De Suo
stelt vervolgens de verzekeraar van zijn beslissing op de hoogte. Voor het
berichtenverkeer met betrekking tot deze taken mag het sofi-nummer gebruikt
worden. Verder is de mogelijkheid opgenomen dat bij voorbeeld bij het berichtenverkeer
met de IBG gecommuniceerd wordt met behulp van het sofi-nummer.InwerkingtredingZorgverzekeraars zullen in de uitwisseling van de gegevens op basis van
het sofi-nummer het berichtenverkeer met de SUO moeten wijzigen. De SUO zal
zijn systeem ook hierop moeten aanpassen. Om deze reden is het voornemen dit
onderdeel eerst met ingang van 1 januari 2005 in werking te doen treden.3. De elektronische uitwisseling van gegevens in de ZiekenfondswetVoor de uitvoering van de Zfw vindt een aanzienlijke informatieoverdracht
plaats tussen ziekenfondsen enerzijds en onder meer werkgevers, verzekerden,
uitvoeringsinstellingen van de werknemersverzekeringen, Rijksbelastingdienst,
pensioenfondsen en tal van andere instellingen en personen anderzijds. Het
merendeel van deze informatie wordt op papier uitgewisseld.Met het verwerken van deze papieren informatiestromen in de geautomatiseerde
administraties van de diverse instanties gaan veel tijd en navenante kosten
gepaard.De ziekenfondsen, ZN en CVZ hebben zich daarom beraden op mogelijkheden
om bepaalde gegevensuitwisselingen efficiënter te doen plaatsvinden.
Daarbij is bezien of veel voorkomende papieren informatiestromen ook elektronisch
zouden kunnen plaatsvinden en of voor de uitvoering van de Zfw gebruik kan
worden gemaakt van gegevens die elektronisch voor een ander doel dan die voor
de uitvoering van de Zfw bij een instantie zijn aangeleverd. Het op elektronische
wijze aanleveren en verwerken van zulk berichtenverkeer zou kunnen leiden
tot een efficiencyverbetering in de administratieve procesvoering van de ziekenfondsen
en de andere betrokken instanties.Het regeringsbeleid met betrekking tot elektronische uitwisseling
van gegevensDe uitwisseling die thans tussen de zorgsector en de socialeverzekeringssector
plaatsvindt, staat niet op zichzelf maar vindt plaats in een groter geheel
van ontwikkelingen op het gebied van automatisering binnen de publieke sector.
Het «Programma voor de ontwikkeling van het RINIS-concept in de zorgverzekeringssector»
dat in november 2001 is gestart, werd ter stimulering mede gefinancierd door
het inmiddels afgesloten Programma Stroomlijning Basisgegevens. Dit Programma
was onderdeel van het Actieprogramma Elektronische Overheid (Kamerstukken
II 2001/02, 26 387, nr. 1) en viel onder de verantwoordelijkheid van
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In het Programma
Stroomlijning Basisgegevens participeerden verder de Ministeries van Economische
Zaken, van Financiën, van Justitie, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu, van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, van Verkeer en Waterstaat,
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het CBP.Het Programma Stroomlijning Basisgegevens had tot doel om een impuls te
geven aan de totstandkoming van een stelsel van authentieke registraties,
die door verschillende overheidsorganisaties worden opgezet. Uitgangspunt
daarbij is dat de betrokken gegevens slechts eenmaal door de overheid worden
verzameld en vervolgens verplicht door alle andere overheidsorganisaties worden
gebruikt. Voorwaarde voor iedere authentieke registratie is onder andere dat
deze bij wet de enig officieel erkende registratie is voor de gegevens die
erin voorkomen. Zo zijn in de GBA alle persoonsgegevens verzameld. Het GBA
voldoet aan de gestelde definitie voor een authentieke registratie.Bij de uitwisseling die plaatsvindt tussen de zorgverzekeringssector en
de socialeverzekeringssector neemt de ontwikkeling van de uniforme Verzekerdenadministratie
(VZA) tot polisadministratie een belangrijke plaats in. In het Voorstel van
wet inzake de administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging in socialeverzekeringswetten
(WALVIS I; Kamerstukken II 2001/02, 28 219, nr. 2), welk voorstel valt
onder de verantwoordelijkheid van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
wordt ter vervanging van de VZA de polisadministratie geïntroduceerd
met de ambitie om haar op termijn aan te merken als authentieke registratie
van lonen, arbeids- en uitkeringsverhoudingen (dienstverbandgegevens). Dat
wetsvoorstel voorziet onder meer in een vereenvoudiging in de vaststelling
van premieloon.De polisadministratie registreert dienstverbandgegevens die ter beschikking
staat aan instanties binnen én buiten het domein voor werk en inkomen,
zoals in casu de zorgsector gebruik zal maken van de dienstverbandgegevens
van het UWV. Het uiteindelijke doel dat voor ogenstaat is dat
de polisadministratie de authentieke bron wordt voor verzekeringsgerechtigdheid
ingevolge de Zfw. Over de stand van zaken van het (interdepartementale) Programma
Stroomlijning Basisgegevens is in september 2001 een voortgangsrapportage
aan de Kamer gestuurd (Kamerstukken II 2001/02, 26 387, nr. 11).Voorts is in de Eindrapportage van de in onderdeel 3 al genoemde Commissie
De Beer van 29 januari 2002 de aanbeveling opgenomen de drempel voor
zorgverzekeraars om deel te nemen aan het RINIS-netwerk te verlagen door bij
deelname hieraan te garanderen dat het papieren berichtenverkeer wordt afgeschaft.
Deze aanbeveling is in lijn met de doelstellingen die de regering met het
Programma Stroomlijning Basisgegevens voor ogen staat, en is ook in lijn met
de voortgang van de ontwikkeling van het RINIS-concept in de zorgverzekeringssector
zoals het CVZ dat in zijn rapport «RINIS in de zorgverzekeringen; een
jaar verder» heeft aangegeven.In het implementatieplan van de Minister en Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport naar aanleiding van deze voorstellen van 28 november
2002 (Kamerstukken II, 2002/03, 24 036, nr. 272) is aangegeven dat het
voornoemde voorstel van de Commissie De Beer van harte ondersteund wordt en
dat het streven van het «Programma voor de ontwikkeling van het RINIS-concept
in de zorgverzekeringssector» er op gericht is dat alle ziekenfondsen
aan de gegevensuitwisseling zullen deelnemen en dat het papieren bericht zal
komen te vervallen.De werking van het RINIS-netwerkIn de periode april tot en met augustus 1999 heeft een proef plaatsgevonden
met elektronische gegevensuitwisseling tussen ziekenfondsen en uitvoeringsinstellingen
(uvi's) van de werknemersverzekeringen (thans: het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen;
UWV) over de aan- en afmelding van werknemers voor de ziekenfondsverzekering.
Daarbij werd gebruik gemaakt van het netwerk van het RouteringsInstituut (inter)Nationale
Informatie Stromen (RINIS-netwerk). Dit is een netwerk voor intersectorale
gegevensuitwisseling dat reeds gedurende een aantal jaren in de socialeverzekeringssector
in gebruik is.De aan- en afmelding van werknemers gaat thans als volgt: bij indiensttreding
van een werknemer stuurt de werkgever een Meldingsformulier sociale verzekering
(MSV) aan de uitvoeringsinstelling van de werknemersverzekeringen. Als het
inkomen van een werknemer in de zin van de Ziektewet onder de loongrens van
de Zfw valt, en hij derhalve ziekenfondsverzekerd is, stuurt de werkgever
aan het ziekenfonds tevens een zogenaamde Verzekeringsverklaring werkgever
(VVW). Een aantal van de gegevens die in de MSV staan vermeld, komen terug
in de VVW. Het UWV verwerkt de gegevens van de MSV in zijn administratie,
en het ziekenfonds verwerkt de gegevens van de VVW in zijn administratie.Tijdens de genoemde proef is onderzocht of de ziekenfondsen de gegevens
die zij nodig hebben voor de aan- en afmelding van werknemers, in elektronische
vorm uit de administraties van de uitvoeringsinstellingen konden krijgen.
De doelstelling van de proef was tweeledig. Ten eerste ging het er om ervaring
op te doen met de technische realisatie van een gegevensuitwisseling en ten
tweede om de vraag of deze gegevensuitwisseling tussen het UWV en de ziekenfondsen
zou kunnen bijdragen aan een efficiënter aan- en afmeldingsproces. De
einddoelstelling van de proef was om te bezien of het mogelijk zou zijn de
verplichting voor werkgevers om aanvang en einde van de ziekenfondsverzekering
rechtstreeks aan het ziekenfonds te melden, te doen vervallen. In plaats van
het bestaande papieren bericht zou het ziekenfonds dan via het RINIS-netwerk
een elektronische melding van het UWV ontvangen, welk bericht is afgeleid
uit de gegevens die de werkgever aan het UWV heeft gemeld.Een cruciaal punt bij de elektronische gegevensuitwisseling is dat de
gegevens die worden aangeleverd, voor verschillende ziekenfondsen bestemd
zijn. Als het UWV van een werkgever een melding ontvangt over de indiensttreding
van een werknemer die tevens ziekenfondsverzekerd is, is bij het UWV niet
bekend bij welk ziekenfonds deze werknemer is of wordt ingeschreven. Er is
derhalve evenmin bekend naar welk ziekenfonds het bericht over het ontstaan
van ziekenfondsverzekering moet worden gestuurd.Zoals hiervoor is vermeld is bij de proef gebruik gemaakt van het zogenaamde
RINIS-netwerk. Dit netwerk is opgezet door het (toenmalige) Landelijk instituut
sociale verzekeringen, Arbeidsvoorziening Nederland en de Sociale Verzekeringsbank
(SVB), en is sinds 1996 ondergebracht in de Stichting RINIS. Het RINIS-netwerk
wordt thans gebruikt voor gegevensuitwisseling tussen onder meer het UWV,
de gemeentelijke sociale diensten, de Rijksbelastingdienst, de IBG en de SVB.Basisvoorwaarde voor de gegevensuitwisseling in het RINIS-netwerk is dat
zowel de afzender als de ontvanger van de gegevens bevoegd zijn het sofi-nummer
in hun administratie te voeren en dat er een wettelijke basis moet zijn voor
de concrete gegevensuitwisseling. De ziekenfondsen voldoen aan deze basisvoorwaarde.
In artikel 40 van de Zfw is bepaald dat een ziekenfonds in zijn administratie
het sofi-nummer opneemt en dat bij de gegevensverstrekking van dit nummer
gebruik wordt gemaakt.In het RINIS-netwerk kunnen meerdere partijen in verschillende (publieke)
sectoren waarin het sofi-nummer gebruikt wordt, met elkaar communiceren. Dit
gaat in grote lijnen als volgt. Per sector is er een centrale «brievenbus»
ingericht, het sectoraal aanspreekpunt. Het berichtenverkeer van de ziekenfondsen
naar het sectoraal aanspreekpunt van de zorgverzekeringssector (hierna te
noemen: SAP-Zorgverzekeringen (SAP-Z)) gaat via het voor dit doel aangelegde
elektronische netwerk van de ziekenfondsen. Het SAP-Z is aangesloten op het
RINIS-netwerk. De gegevens van een bij een ziekenfonds ingeschreven verzekerde
kunnen worden uitgewisseld met de gegevens die in een andere sector van die
persoon bekend zijn. Dit wordt gedaan aan de hand van een gegevensbestand
(verwijsindex) dat berust bij het SAP-Z. In dit gegevensbestand fungeert het
sofi-nummer als sleutel voor de aan deze persoon hangende gegevens. In de
verwijsindex is te vinden over welke persoon en bij welke organisatie uit
die sector gegevens zijn vastgelegd. Op die manier kunnen sectoren onderling
gegevens uitwisselen, zonder dat bekend is van welke organisatie die gegevens
komen of waar ze naar toe moeten.Toegepast op het voorbeeld van de aan- en afmelding van ziekenfondsverzekerden
loopt de gegevensuitwisseling in grote lijnen als volgt.Het UWV (op dit moment zijn de bij de voormalige uvi's gebruikte geautomatiseerde
systemen nog niet geheel geïntegreerd, zodat nog door verschillende onderdelen
van het UWV gegevens worden aangeleverd) ontvangt een melding over indiensttreding
en (onder meer) verzekering ingevolge de Zfw van de werkgever. Nadat het UWV
de melding in zijn administratie heeft verwerkt worden de gegevens ten behoeve
van de ziekenfondsverzekering hieruit afgesplitst en met vermelding van het
sofi-nummer van de betrokken werknemer doorgezonden naar het sectoraal aanspreekpunt
van de socialezekerheidssector (hierna te noemen: SAP-SV). Zowel het SAP-SV
als het SAP-Z zijn aangesloten op het RINIS-netwerk. Via dit netwerk wordt
aan de hand van het sofi-nummer dat in de verwijsindex van het SAP-SV bekend
is, nagegaan of deze persoon ook in de door de ziekenfondsen van gegevens
voorziene verwijsindex van het SAP-Z bekend is. Als dat het geval is wordt
het bericht van het SAP-SV naar het SAP-Z gestuurd, en vandaar naar het ziekenfonds
waar die persoon in de administratie is ingeschreven.Door deze vorm van uitwisseling kan de werkgever waar het oorspronkelijke
gegeven dat iemand in dienst is getreden en ziekenfondsverzekerd is, volstaan met één (papieren of elektronische) melding
aan het UWV. Op deze wijze kunnen de noodzakelijke gegevens volautomatisch
naar het juiste ziekenfonds worden geleid.Het standpunt van de regeringDe regering onderschrijft de gedachte om te komen tot elektronische uitwisseling
van gegevens ten volle. Wel wordt nadere regelgeving met betrekking tot de
deelname van ziekenfondsen aan het RINIS-netwerk en de toepassing van elektronische
gegevensuitwisseling, in aanvulling op de wetgeving die al geldt voor het
gebruik van het sofi-nummer en voor de bescherming van persoonsgegevens, noodzakelijk
geacht. De brede toepassingsmogelijkheden van het RINIS-concept en de omstandigheid
dat daarmee een methode van communiceren wordt geïntroduceerd die binnen
de wettelijke ziektekostenverzekeringen geheel nieuw is, betekent immers dat
ziekenfondsen voor de uitvoering van de Zfw in de toekomst sterk afhankelijk
worden van andere gegevens.Het is evident dat voor elektronische gegevensuitwisseling, waarbij een
grote afhankelijkheid van ziekenfondsen aan deze uitwisseling bestaat, zodanige
eisen dienen te gelden dat de continuïteit en de kwaliteit van de gegevensuitwisseling
gewaarborgd zijn. Dit spreekt te meer als de afhankelijkheid van ziekenfondsen
van de elektronische infrastructuur in de toekomst aanzienlijk groter zal
zijn.In het voorstel van wet is bepaald dat de ziekenfondsen ten behoeve van
de uitwisseling van gegevens in het kader van de uitvoering van de Zfw gebruik
maken van een elektronische infrastructuur. In ambtelijk overleg zijn het
CVZ, Zorgverzekeraars Nederland en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport tot overeenstemming gekomen dat enkele onderwerpen van wezenlijk
belang zijn voor het goed functioneren van die gegevensuitwisseling. Het in
potentie grootschalige en structurele karakter van de gegevensuitwisseling,
de afhankelijkheid die daarmee voor de ziekenfondsen wordt gecreëerd
en het belang voor het waarborgen van continuïteit, kwaliteit en tijdigheid
van de gegevensuitwisseling, vergen dat ten aanzien van een aantal wezenlijke
onderwerpen regels worden gesteld.Het betreft onderwerpen als de wijze waarop de uitwisseling plaatsvindt,
de (verplichte) aansluiting van een ziekenfonds op de infrastructuur die bij
de gegevensuitwisseling gebruikt zal worden, de organisatie en het beheer
van de infrastructuur (op welke wijze zorgt een ziekenfonds ervoor dat de
gegevensuitwisseling tot stand komt en in stand kan blijven en op welke wijze
worden de verantwoordelijkheden vastgelegd), regels omtrent de aard en omvang
van de gegevensuitwisseling (met betrekking tot welk doel wordt de uitwisseling
gerealiseerd), waarbij de uitwisseling in het kader van de VVW er één
is, de kwaliteit, tijdigheid en juistheid van de aangeleverde gegevens en
de wijze waarop wordt omgegaan met foutmeldingen. Ook moeten zonodig regels
kunnen worden gesteld omtrent de financiering van het gebruik van de infrastructuur
en de toedeling van kosten.De verantwoordelijkheid voor de inrichting, instandhouding en toepassing
van de systematische gegevensuitwisseling ligt bij de ziekenfondsen. Het voorstel
van wet sluit daarmee aan op de algemeen geldende verantwoordelijkheid van
elk afzonderlijk ziekenfonds voor de adequate uitvoering van de ziekenfondsverzekering.
Toegepast op het onderhavige voorstel betekent dit dat elk ziekenfonds zijn
administratiesystemen geschikt maakt voor gegevensuitwisseling binnen het
RINIS-netwerk. Bovendien is van belang dat -in een structuur waarin de zorgverzekeringssector
als geheel gegevens met een andere sector uitwisselt maar waarin de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Zfw bij elk van de
ziekenfondsen afzonderlijk ligt- tussen de afzonderlijke ziekenfondsen afstemming
en coördinatie plaatsvindt. Ziekenfondsen nemen hierin overigens zelf
het voortouw blijkens de inmiddels door de ziekenfondsen gezamenlijk opgerichte
Stichting Sectoraal Aanspreekpunt Zorgverzekeringen (Stichting SAPZ).Het voorgaande maakt duidelijk dat ziekenfondsen hun infrastructuur zodanig
dienen in te richten dat van het RINIS-netwerk gebruik kan worden gemaakt
én dat de deelname van alle ziekenfondsen aan de gegevensuitwisseling
noodzakelijk is. Om dit te bereiken zou kunnen worden volstaan met het CVZ
op basis van artikel 1x7 van de Zfw regels te laten stellen, zonodig afdwingbaar
door gebruik te maken van de in artikel 1x8 tot en met 1x10 gegeven mogelijkheden.
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zal dat ook daadwerkelijk
geschieden.Inmiddels is een wijziging van het Inschrijvingsbesluit ziekenfondsverzekering
gepubliceerd (Stb. 2003, nr. 357), die het mogelijk maakt voor werkgevers
om bepaalde gegevens elektronisch rechtstreeks aan het UWV aan te leveren
en niet langer aan de ziekenfondsen. Het UWV geeft dan door middel van het
RINIS-concept bepaalde gegevens aan de ziekenfondsen door.Ik acht het echter noodzakelijk dat ter onderstreping van het belang van
de totstandkoming van de elektronische gegevensuitwisseling er een formeelwettelijke
basis onder wordt gelegd; daartoe dient dit wetsvoorstel. Het verplicht de
ziekenfondsen van de elektronische infrastructuur gebruik te maken voor door
het CVZ aan te wijzen gegevens, waarbij voorzien is in de bevoegdheid voor
het CVZ tot nadere regelgeving om daarmee rechtstreeks de individuele ziekenfondsen
te kunnen aansturen. Zo kan het CVZ in dit verband regels vaststellen over
de vormgeving van de elektronische gegevensuitwisseling en de voorwaarden
waaraan deze moet voldoen, over de aard van de gegevensuitwisseling en over
de organisatie en het beheer van de infrastructuur en de financiering daarvan.
Door dit op hoofdlijnen aan te geven wordt eveneens de mogelijkheid van toekomstige
uitwisselingstrajecten, waarvan er in het Eindrapport van 28 januari
2003 van het Programma 2002 «Van brievenbus tot inbox» in § 5.5
een aantal worden genoemd, alvast ingebouwd. De regering acht het niet noodzakelijk
dat op wettelijk of ministerieel niveau verdergaande voorschriften worden
gegeven over de wijze waarop de uitvoeringsorganisatie van de ziekenfondsverzekering
vorm dient te geven aan de elektronische gegevensuitwisseling, dan die welke
thans in het wetsvoorstel zijn opgenomen. Het wettelijk voorschrift geeft
aan dát met betrekking tot bepaalde onderwerpen het een en ander geregeld
kan worden, maar niet hóe een en ander geregeld dient te worden. Het
CVZ krijgt daarmee regelstellende bevoegdheden voor de uitwisseling van gegevens
door de ziekenfondsen en de wijze waarop ziekenfondsen ten behoeve daarvan
een gemeenschappelijke infrastructuur (database) beheren en uitvoeren. Welke
regels door het CVZ uiteindelijk gesteld worden, is enerzijds afhankelijk
van hetgeen voor een goede uitvoering van de Zfw in een situatie waarin een
structurele en afhankelijke gegevensuitwisseling bestaat noodzakelijk wordt
geacht. Anderzijds hangt dit af van de mate waarin op uitvoerend niveau door
de ziekenfondsen afspraken worden gemaakt of overeenkomsten worden gesloten
die deze goede uitvoering garanderen.Bij de bovengenoemde wijziging van het Inschrijvingsbesluit ziekenfondsverzekering
is nadrukkelijk rekening gehouden met een fasegewijze overgang naar de elektronische
gegevensuitwisseling. Afhankelijk van de wijze waarop die uitwisseling vorm
krijgt kan besloten worden dat in termen van continuïteit, kwaliteit
en tijdigheid, de uitwisseling zodanig is dat het elektronische bericht het
papieren bericht kan vervangen. In de overgangssituatie kan per sector (werkgeversbranche
of UWV-branche) bezien worden of de elektronische uitwisseling
voldoet aan de gestelde normen. Als een sector gegevens op elektronische wijze
mag aanleveren, dan kan de VVW vervallen. CVZ kan aangeven onder welke voorwaarden
een dergelijke elektronische uitwisseling kan plaatsvinden. Inmiddels is voor
de uitzendbranche het papieren bericht afgeschaft.Zodra zicht bestaat op een uitsluitend elektronische uitwisseling van
gegevens waarbij de continuïteit, kwaliteit en tijdigheid van de gegevensstroom
structureel voldoende gewaarborgd is, dit ter beoordeling van het CVZ, zal
de papieren uitwisseling naast uitwisseling van dezelfde gegevens in elektronische
vorm integraal tot het verleden gaan behoren. Het streven is er op gericht
in het voorjaar van 2004 de elektronische uitwisseling integraal te doen plaatsvinden.4. Overige wijzigingen in de WtzIn de Wtz zijn nog enkele wijzigingen opgenomen waarvan de noodzaak naar
voren is gekomen bij de uitvoering van de evaluatie van de Wtz die eind 2001
plaatsvond. Het resultaat van deze evaluatie is aan de Tweede Kamer bij brief
van 11 februari 2002 (kenmerk Z/F-2254772) ter kennis gebracht. De wijzigingen
betreffen de verplichting van de ziektekostenverzekeraar om de accountant
te machtigen om alle benodigde inlichtingen te verstrekken aan het uitvoeringsorgaan
en inzage in zijn dossier te verlenen. Daarnaast bevat het wetsvoorstel de
mogelijkheid voor de minister om beleidsregels inzake de taakuitoefening door
het uitvoeringsorgaan vast te stellen, alsmede enkele meer technische aanpassingen.Geen gevolg is gegeven aan de aanbeveling om een boetebepaling in de wet
op te nemen ter zake van het niet (tijdig) aanleveren van informatie door
de ziektekostenverzekeraars. Gelet op de aard van de overtreding waarop die
boete betrekking zou moeten hebben, is een boete geen geschikt middel. Om
die aanlevering van de benodigde informatie af te dwingen, kan bij het niet
tijdig nakoming van deze verplichting, reeds een dwangsom worden ingezet.
Dat is voor dit soort verplichtingen het meest passende middel.5. Overige wijzigingen in de ZfwHet partnerbegrip in de Wet Inkomstenbelasting 2001Op 1 januari 2000 is de Wet van 28 oktober 1999, houdende uitbreiding
van de kring van verzekerden ingevolge de Ziekenfondswet met zelfstandigen
voor wie, gelet op hun inkomen, toegang tot de sociale ziektekostenverzekering
is aangewezen en tijdelijke wijziging van de indexering van de loongrens alsmede
wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (Zelfstandigen in Zfw)
(Stb. 1999, 461) in werking getreden. Daarmee werd de kring van verzekerden
Ziekenfondswet uitgebreid met zelfstandigen met winst uit onderneming die
een belastbaar inkomen genieten dat niet meer bedraagt dan het in de Zfw genoemde
bedrag.Met ingang van 1 januari 2001 is de belastingwetgeving gewijzigd
en is in artikel 3d van de Zfw geregeld dat het inkomen wordt bepaald volgens
de regels van de hoofdstukken 3, 4 en 5 van de Wet inkomstenbelasting 2001
(Wet IB 2001). Er is echter geen bepaling opgenomen op welke wijze bepaalde
inkomsten en aftrekposten (gemeenschappelijke inkomensbestanddelen) en bestanddelen
van de rendementsgrondslag van de verzekerde en zijn partner bij het bepalen
van het vorenbedoelde inkomen in aanmerking moeten worden genomen. Voor de
inkomstenbelasting is de wijze waarop de toerekening van de vorenbedoelde
inkomensbestanddelen en bestanddelen van de rendementsgrondslag moet plaatsvinden,
opgenomen in artikel 2.17 van de Wet IB 2001. Deze toerekening beïnvloedt
de hoogte van het belastbaar inkomen voor de inkomstenbelasting
van de belastingplichtige en zijn partner. In verband hiermede dient voor
vaststelling van het inkomen voor de ziekenfondsverzekering de toerekening
van de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en bestanddelen van de rendementsgrondslag
van de zelfstandige en zijn partner te geschieden overeenkomstig die bepaling.
Met de voorgestelde wijziging wordt daarin voorzien. Bij de invoering van
de Wet IB 2001 is niet onderkend een dergelijke bepaling op te nemen in de
Zfw, nu deze bepalingen geen onderdeel uitmaken van de hoofdstukken 3, 4 en
5 Wet IB 2001, maar van de hoofstukken 1 en 2. In de Aanpassingswet Wet IB
2001 is dit dan ook niet meegenomen.Voor de inkomstenbelasting is in artikel 1.2 van de Wet IB 2001 bepaald
wat onder een partner wordt verstaan. Voor niet-inwoners is voor de toepassing
van artikel 3d van de Ziekenfondswet, in verband met de vrije toerekening
van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen en de bestanddelen van de rendementsgrondslag
een apart partnerbegrip nodig, als zij niet belastingplichtig zijn of als
zij niet hebben gekozen voor behandeling als binnenlands belastingplichtige
als bedoeld in artikel 2.5 van de Wet IB 2001. De voorgestelde wijziging voorziet
mede hierin.Met de voorgestelde wijziging wordt verder bereikt dat de keuze die huisgenoten
maken voor het al dan niet partner zijn voor de Wet IB 2001, en de keuze die
partners voor de Wet IB 2001 maken voor de toerekening van de gemeenschappelijke
inkomensbestanddelen en bestanddelen van de rendementsgrondslag, ook van toepassing
zijn voor artikel 3d van de Zfw.Aan de wijziging zal terugwerkende kracht worden gegeven tot 1 januari
2001, opdat de vaststelling van het inkomen voor de ziekenfondsverzekering
vanaf de inwerkingtredingdatum van de Wet IB 2001 op dezelfde wijze kan geschieden
als de vaststelling van het inkomen ingevolge die wet. Tot op heden vindt
de inkomensvaststelling in de uitvoeringspraktijk plaats als ware deze bepaling
steeds onderdeel geweest van de wet- en regelgeving inzake de ziekenfondsverzekering
voor zelfstandigen. Dit omdat het van meet af aan de bedoeling is geweest
om voor de toepassing van artikel 3d Zfw ook op dit punt aan te sluiten bij
het in de Wet IB 2001 bedoelde inkomensbegrip. Deze handelwijze heeft in de
uitvoeringspraktijk tot op heden geen problemen meegebracht.Opgemerkt wordt dat deze gelijkstelling van het partnerbegrip en de keuzemogelijkheid
voor partners sinds 16 juni 2003 is opgenomen in artikel 4a van de Regeling
tijdvak en inkomen ziekenfondsverzekering zelfstandigen. Na inwerkingtreding
van deze wetswijziging verliest voornoemde bepaling van de ministeriële
regeling zijn belang.Integriteit van bestuurdersDaarnaast worden enkele wijzigingen aangebracht die zien op de integriteit
van bestuurders. Ingevolge de huidige redactie van artikel 34, derde lid,
onderdeel e, van de Zfw mogen de handelingen en antecedenten van (mede)beleidsbepalers
van het ziekenfonds het CVZ geen aanleiding geven tot de veronderstelling
dat de belangen van de verzekerden gevaar lopen. Deze eis is ontleend aan
artikel 29, tweede lid, van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993
(WTV 1993); vergelijk ook artikel 9, eerste lid, aanhef en onder c, van de
Wet toezicht kredietwezen 1992, artikel 5, derde lid, van de Pensioen- en
spaarfondsenwet, artikel 68, tweede lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
en artikel 179, tweede lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De bepaling
in de Zfw wijkt op twee punten af van de tekst in vorengenoemde artikelen.
Zo ontbreekt in artikel 34, derde lid, onderdeel e, de mogelijkheid de «voornemens»
van de (mede)beleidsbepalers te toetsen en kan het CVZ pas optreden tegen
een ziekenfonds, indien het van oordeel is dat «de handelingen en antecedenten
van de (mede)beleidsbepalers van het ziekenfonds, aanleiding geven tot het
oordeel dat de belangen van de verzekerden bij de uitoefening van de taken van een ziekenfonds (...), in gevaar zouden kunnen komen».
Voorgesteld wordt om de redactie van artikel 34, derde lid, onderdeel e, van
de Zfw op deze twee punten aan te scherpen.In de eerste plaats betreft dit de toevoeging van het begrip «voornemens»
aan «handelingen en antecedenten». Dat betekent dat ook de intenties
van de betrokken personen van belang worden voor hun betrouwbaarheid. Naast
het verleden en het heden worden dus ook de verwachtingen van de te toetsen
personen in de toekomst in het toetsingsproces betrokken.In de tweede plaats wordt bepaald dat het CVZ kan optreden tegen een ziekenfonds,
indien het van oordeel is dat «met het oog op de belangen van de verzekerden
(...), de betrouwbaarheid van deze personen niet buiten twijfel staat».
Ten opzichte van de huidige tekst is de voorgestelde formulering aangescherpt
en laat zij er geen misverstand over bestaan dat, in die gevallen dat de betrouwbaarheid
van bestuurders niet geheel buiten twijfel staat, het CVZ, bijvoorbeeld door
het weigeren van een toelating, zijn bezwaren tegen de betrokken persoon kenbaar
kan maken. Hiermee wordt de mogelijkheid voor een effectief optreden van het
CVZ vergroot.Door het laten aansluiten van de onderhavige bepaling aan artikel 29,
tweede lid, van de WTV 1993 kan voldaan worden aan de in de brief van het
CVZ van 20 december 2001 geuite wens dezelfde beleidsregels te mogen
hanteren als de beleidsregels die de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK),
de Nederlandsche Bank N.V., de Stichting Toezicht Effectenverkeer en de Minister
van Financiën gezamenlijk hebben geformuleerd voor de betrouwbaarheidstoetsing.In artikel 75, derde lid, van de WTV 1993 is voorts geregeld dat de verzekeraar
de PVK onverwijld schriftelijk in kennis stelt van wijzigingen in de antecedenten
van beleidsbepalers en medebeleidsbepalers. In de Regeling regelmatige verstrekking
gegevens en inlichtingen van het CVZ van 26 april 2001 (Stcrt. 2001,
nr. 86), laatstelijk gewijzigd bij besluit van 19 december 2002 (Stcrt.
2002, nr. 248), is bepaald dat een ziekenfonds besluiten tot benoeming van
bestuurders, commissarissen en andere functionarissen die het beleid van het
ziekenfonds bepalen of mede bepalen, ten minste een maand voor inwerkingtreding
aan het CVZ overlegt. Het CVZ acht het noodzakelijk om tijdig kennis te (blijven)
nemen van deze gegevens welke tussentijdse toetsing aan de in artikel 34 van
de Zfw neergelegde toelatingsvoorwaarden en artikel 33 van de AWBZ mogelijk
maken. Het ligt in de rede dat het CVZ (overeenkomstig de WTV 1993) in genoemde
regeling tevens bepaalt dat het ziekenfonds het CVZ schriftelijk in kennis
stelt van wijzigingen van de antecedenten van de (mede)beleidsbepalers van
het ziekenfonds.Executoriale titel bij beslissing tot terugvorderingIn artikel 65d AWBZ en 83d van de Zfw is thans geregeld dat het ziekenfonds
of het uitvoeringsorgaan van degene die opzettelijk aanspraken als verzekerde
doet gelden, de kosten van de verleende zorg terug kan vorderen. Deze bepalingen
zien op alle vormen van misbruik. De kosten kunnen ook verhaald worden als
iemand daaraan opzettelijk medewerking heeft verleend.Blijkens de wetsgeschiedenis (Kamerstukken II, 1967/68, 8457, nr. 3–4)
is deze bepaling in de AWBZ opgenomen om bij opzettelijk misbruik geëigende
maatregelen te kunnen treffen. Bij de Wet invoering en versterking regresrecht
in de AWBZ en Zfw (Kamerstukken II, 1998/99, 26 238) is deze bepaling
om dezelfde reden ook in de Zfw opgenomen.Indien iemand zonder daartoe gerechtigd te zijn aanspraken als verzekerde
doet gelden, ofwel, zoals de wetgever bedoelde, misbruik heeft gemaakt van
de Zfw of AWBZ, kan het ziekenfonds of het uitvoeringsorgaan de gemaakte kosten
dus terugvorderen. Ter ondersteuning van de administratieve processen
en om in zo'n situatie de verhaalsmogelijkheid te ondersteunen, is in het
wetsvoorstel geregeld dat het besluit tot terugvordering een executoriale
titel oplevert. In de socialezekerheidswetgeving (onder meer de artikelen
24a van de Algemene Ouderdomswet, 54 van de Algemene nabestaandenwet, 24a
van de Algemene kinderbijslagwet, 57a van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
en 36a van de Werkloosheidswet) is dit reeds gangbaar.6. Financiële gevolgen van het wetsvoorstelInvoering van de identificatieplichtAls gevolg van de invoering van de identificatieplicht bij het inroepen
van zorg ingevolge de Zfw of de AWBZ ontstaan er uitvoeringskosten in verband
met het nakomen van deze wettelijke verplichting. Ziekenhuizen zullen de identiteit
van een zorgvrager moeten controleren. Deze kosten zijn relatief gering omdat
er toch al een inschrijving van de patiënt plaatsvindt om medische gegevens
en verzekeringsgegevens vast te leggen of te controleren. Nieuw is dat de
identiteit moet worden gecontroleerd. Daartegenover staan minder kosten ten
laste van Zfw of AWBZ als direct resultaat van het terugdringen van misbruik
en fraude.In beginsel worden de kosten voor verleende medische zorg aan een niet-verzekerde
in rekening gebracht bij de patiënt. Als die geen verhaal biedt, kan
een ziekenhuis dergelijke kosten onder de bestaande Beleidsregel afschrijvingskosten
dubieuze debiteuren brengen. Kosten van medische behandeling van onverzekerden
zullen als gevolg van de maatregel minder vaak (ten onrechte) ten laste van
de Zfw worden gebracht, maar zullen -doordat de post dubieuze debiteuren in
het tarief verwerkt is- vaker ten laste komen van zowel de ziekenfondsverzekering
als de particuliere verzekering.Het is evident dat meer controle als gevolg van de identificatieplicht
voor ziekenhuizen en instellingen extra kosten met zich brengt. In hoeverre
kosten worden uitgespaard als gevolg van de terugdringing van de fraude is
moeilijk in cijfers uit te drukken. Uiteindelijk is de zorgsector er in zijn
totaal mee gediend dat de kosten voor de zorg verminderen doordat misbruik
en fraude worden teruggedrongen. Het uiteindelijke saldo is niet alleen een
kwestie van een cijfermatige benadering van hoeveel het oplevert en hoeveel
het kost, maar dient daarnaast ook een maatschappelijk zwaarwegend belang.Invoering van het sofi-nummerMet betrekking tot de invoering van het sofi-nummer in de Wtz zijn verschillende
ontwikkelingen in gang gezet die maken dat een besparing op de uitvoeringskosten
mag worden verwacht als gevolg van de invoering van het sofi-nummer. Te denken
valt met name aan zaken als elektronisch declaratieverkeer tussen zorgverleners
en ziektekostenverzekeraars.Verder is elektronische uitwisseling van persoonsgegevens via het RINIS-concept
in ontwikkeling. Door het sofi-nummer bij dergelijke uitwisseling van gegevens
te hanteren, wordt veel tijdwinst geboekt en kunnen fouten door handmatige
invoering worden voorkomen. Door invoering van het sofi-nummer in de Wtz zal
de gegevensuitwisseling doelmatiger kunnen plaatsvinden. Daarnaast zal het
opsporen van fraude verbeteren. Een kwantificering van deze opbrengsten is
niet mogelijk. Verwacht wordt wel dat de efficiencywinst zodanig zal zijn
dat invoeringskosten hierdoor worden gecompenseerd.Elektronische uitwisseling van gegevensMet betrekking tot de elektronische gegevensuitwisseling tussen ziekenfondsen
en het UWV over de aan- en afmelding van werknemers voor de ziekenfondsverzekering
is een inschatting gemaakt van de verwachte kostenbesparingen als het papieren
bericht verdwijnt en ziekenfondsen via het RINIS-netwerk een elektronische
melding van het UWV ontvangen.Als de situatie met papieren berichtenverkeer wordt vergeleken met de
situatie met elektronisch berichtenverkeer dan is de inschatting dat hiermee
bij werkgevers een kostenbesparing optreedt van circa € 20 miljoen
en bij ziekenfondsen van circa € 10 miljoen. Deze kostenbesparing
is pas mogelijk als de elektronische berichten alle papieren verzekeringsverklaringen
hebben vervangen. Dat is het geval als de elektronische uitwisseling voldoet
aan de eisen van continuïteit, kwaliteit en tijdigheid. De berekening
is gebaseerd op 10,5 miljoen berichten en de tijdwinst die bij elektronische
verwerking respectievelijk bij werkgevers en ziekenfondsen wordt gemaakt.
In onderstaand overzicht worden de berekeningen nader gespecificeerd. Aantal berichtenTijdsbesparingKosten per minuutKostenbesparingZiekenfondsen (21)10,500
mln. 3 minuten€ 0,32ca. € 10,0 mln  Werkgevers met werknemers (360 000)10,500 mln. 5 minuten€ 0,42ca. € 20,0 mln Bron: VWS op basis van informatie van Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
en het EIMHet gebruik maken van een elektronische infrastructuur voor uitwisseling
van gegevens draagt bij tot per saldo lagere uitvoeringskosten. Kostenvoordelen
treden op bij de verzender en de ontvanger van het bericht. Het aanmaken en
het verwerken van een elektronisch bericht is aanzienlijk goedkoper dan het
aanmaken en het verwerken van een papieren bericht. Als vuistregel wordt een
reductie in de kosten van wel 90% aangehouden.Daartegenover staan wel extra kosten. Bij veel van deze kosten gaat het
om eenmalige kosten. Onder eenmalige kosten moet onder meer begrepen worden
kosten voor het testen, beschrijven en inrichten van administratieve processen,
de aanschaf, installatie en aanpassing van de nodige hard- en software voor
de systemen en eindgebruikers en de aansluiting op het SAP-Z. Voorts wordt
bij het intersectorale berichtenverkeer gebruik gemaakt van tussenstations
zoals het SAP-SV en het SAP-Z. Ook voor deze stations geldt dat voor het nieuw
berichtenverkeer bepaalde aanpassingen noodzakelijk zijn. Voorts zullen voor
deze stations zekere structurele exploitatielasten gemaakt worden. Berekend
is dat aan eenmalige en initiële kosten globaal een bedrag van zo'n € 100 000
per ziekenfonds is gemoeid en dat de kosten voor grote en kleine ziekenfondsen
min of meer gelijk zijn.De ziekenfondsen hebben incidenteel een bedrag ontvangen van € 100 000
per ziekenfonds als bijdrage voor de kosten in verband met inspanningen om
te komen tot een verdere elektronische berichtenuitwisseling. Dit is geregeld
in de Regeling beschikbare middelen beheerskosten Zfw 2003. De bijdrage had
in het bijzonder tot doel dat ultimo 2003 alle ziekenfondsen een volwaardige
aansluiting op het RINIS-netwerk hebben. Volwaardig in dit verband betekent
dat er sprake moet zijn van het hebben van een elektronische postbus bij het
SAP-Z, dat het ziekenfonds het nodige doet om de verwijsindex actueel en volledig
te houden en dat hij zijn administratie en systemen inricht op het verweken
van elektronische meldingen inzake (mutaties in) dienstbetrekkingen. Tot slot
kan worden opgemerkt dat het overstappen van het papieren bericht op het elektronisch bericht noodzaakt dat alle onderdelen in de informatieketen
goed op elkaar zijn en blijven afgestemd. Dit zal afstemmingskosten met zich
brengen. Voor de meeste berichten zal overigens gelden dat de kostenvoordelen
een veelvoud bedragen van de noodzakelijke extra kosten.7. Advisering door het College Bescherming Persoonsgegevens
(CBP)Het CBP heeft op 25 augustus 2003 zijn advies uitgebracht (kenmerk
Z2003-0788).Met betrekking tot de invoering van de identificatieplicht geeft het CBP
aan het met de regering eens te zijn dat er een toereikende grondslag is voor
een identificatieplicht in de Zfw en AWBZ. Het CBP neemt aan dat misbruik
van de voorzieningen uit de Zfw en AWBZ op die wijze kan worden beperkt. Wel
heeft het CBP er nadrukkelijk op gewezen dat de invoering van een identificatieverplichting
binnen de context van de zorgverlening onaanvaardbare consequenties kan hebben,
wanneer het niet kunnen tonen van een identiteitsbewijs leidt tot ontoegankelijkheid
van noodzakelijkezij het mogelijk niet steeds spoedeisende- gezondheidszorg.
Het CBP onderkent dat deze gedachte in de toelichting van het wetsvoorstel
wordt onderschreven, maar vraagt zich af of de maatregel om noodzakelijke
medische hulp te regelen in de praktijk voldoende is om de noodzakelijke toegang
tot de zorg te garanderen.Met betrekking tot de invoering van het sofi-nummer in de Wtz komt het
CBP tot de conclusie dat de invoering van het sofi-nummer in de Wtz voldoende
is onderbouwd, niet onverenigbaar is met de doeleinden waarvoor het nummer
is ingericht en aansluit bij het bestaande wettelijk stelsel met betrekking
tot dat nummer. Wel acht het CBP voorwaarde voor een juist gebruik door de
Suo en de ziektekostenverzekeraars, dat het nummer uitsluitend wordt vastgelegd,
gebruikt en bewaard, voor zover en zo lang dat in het kader van de uitvoering
van de Wtz noodzakelijk is.Met betrekking tot het gebruik van een elektronische infrastructuur merkt
het CBP op dat de Wet bescherming persoonsgegevens, alsook bijzondere regelgeving
ten aanzien van de aspecten van gegevensuitwisseling, dwingendrechtelijke
regels stelt. Het gebruik daarvan kan alleen verplicht worden als dit ook
kan geschieden conform de reeds bestaande regelgeving omtrent het verkeer
van persoonsgegevens. Het CVZ is derhalve slechts bevoegd nadere regels vast
te stellen, voor zover die niet in strijd komen met bestaande wetgeving. Een
zelfde bevoegdheid zou overigens kunnen worden ontleend aan de geldende Zfw,
aldus het CBP.8. Advisering door het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal)Het Adviescollege toetsing administratieve lasten heeft op 19 juni
2003 positief geadviseerd over de hiervoor genoemde wijziging van het Inschrijvingsbesluit
ziekenfondsverzekering, waarmee feitelijk de mogelijkheid van elektronisch
berichtenverkeer en afschaffing van het papieren VVW-bericht is gerealiseerd.Op 18 september 2003 heeft Actal advies uitgebracht over het wetsvoorstel.
Actal heeft aangegeven dat met het totaalpakket aan maatregelen een reductie
van de administratieve lasten wordt bewerkstelligd. Dit wordt geheel toegeschreven
aan de invoering van het sofi-nummer en de elektronische gegevensuitwisseling
via het RINIS-netwerk. Actal heeft geadviseerd er voor te zorgen dat deze
reductiepotentie niet teniet wordt gedaan door een stijging van de administratieve
lasten als gevolg van de invoering van de identificatieplicht
en de daaraan verbonden controle door de ziekenhuizen.De regering is van mening dat een stijging van de administratieve lasten
als gevolg van de invoering van de identificatieplicht op de voorgestelde
wijze niet aan de orde is. Welbewust is gekozen voor een vorm die naast de
controle geen verdere informatieverplichting oplegt aan de ziekenhuizen. De
Minister van Financiën heeft op 30 september 2003 bevestigd dat
uitsluitend de controle van identiteit door een ziekenhuis geen administratieve
last maar een inhoudelijke verplichting betreft, en dit aan Actal medegedeeld.9. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel A (artikel 10a AWBZ)In het eerste lid wordt bepaald dat degene die aanspraak maakt op zorg
ten laste van de AWBZ waarvoor een identificatieplicht geldt, zich aan de
hand van een met name genoemd document moet identificeren. In het tweede lid
wordt bepaald dat een instelling die zorg levert, de identiteit van de persoon
die een beroep doet op zorg ten laste van de AWBZ moet controleren.Artikel I, onderdeel C (artikel 65d AWBZ)Geregeld is dat een beslissing om over te gaan tot het terugvorderen van
een onverschuldigde betaling op grond van het Tweede Boek van het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering een executoriale titel oplevert. Dit betekent
dat een ziekenfonds of uitvoeringsorgaan op relatief eenvoudige wijze deze
onverschuldigde betaling kan invorderen. Artikel II, onderdeel A (artikel 4a en 4b Wtz)Met het nieuwe artikel 4a van de Wtz worden de ziektekostenverzekeraars
die de Wtz uitvoeren verplicht het sofi-nummer in de verzekerdenadministratie
op te nemen. Voorts wordt het Suo verplicht bij de gegevensverstrekking ten
behoeve van de uitvoering van de Wtz het sofi-nummer als persoonsidentificatienummer
te gebruiken. Dit indien de organen en personen die de gegevens verstrekken
en de organen en personen die de gegevens ontvangen, daartoe bevoegd zijn.
Het betreft de gegevensverstrekking aan het Suo, de Informatie Beheer Groep,
de rijksbelastingdienst, het gemeentebestuur, ziekenfondsen en andere ziektekostenverzekeraars.In artikel 4b is de mogelijkheid van berichtenverkeer geregeld voor zover
noodzakelijk voor de uitvoering van de Wtz met gebruikmaking van het sofi-nummer
van de ziektekostenverzekeraars die de Wtz uitvoeren en het Suo met de rijksbelastingdienst,
het gemeentebestuur, de Informatie Beheer Groep, ziekenfondsen en andere ziektekostenverzekeraars.
Voor zover het gegevensverstrekking door de rijksbelastingdienst betreft gaat
het uitsluitend om de verificatie van sofi-nummers.Artikel II, onderdeel B (artikel 8 Wtz)Een verzekeraar kan verlies lijden op een overeenkomst van standaardverzekering.
Indien deze overeenkomst door het uitvoeringsorgaan is geaccepteerd voor deelname
aan de omslagregeling, kan dit verlies worden vergoed door het uitvoeringsorgaan.
Hiertoe dient de verzekeraar op grond van artikel 15, eerste lid, onder b,
van het schadebedrag dat hij uitkeert op basis van de overeenkomst van standaardverzekering
opgave te doen aan het uitvoeringsorgaan. Alleen schades waarvan opgave is gedaan, kunnen worden meegenomen bij de bepaling van het saldo van
de schadebedragen en premies.Artikel II, onderdeel C (artikel 10 Wtz)Tot nu toe kan het uitvoeringsorgaan te allen tijde een beslissing herroepen
indien de ziektekostenverzekeraar bij de aanmelding onjuiste of onvolledige
gegevens heeft verstrekt en de verstrekking van de juiste of volledige gegevens
tot een andere beslissing zou hebben geleid. Dat is een risico voor de ziektekostenverzekeraar
vooral als een portefeuille van een andere ziektekostenverzekeraar wordt overgenomen.
Vanuit bedrijfseconomisch oogpunt heeft de ziektekostenverzekeraar baat bij
zekerheid omtrent de aanvaarding van zijn bij het uitvoeringsorgaan aangemelde
ziektekostenverzekeringen. Daarom wordt thans de mogelijkheid om de beslissing
om een aangemelde ziektekostenverzekering te aanvaarden, alsnog te herroepen,
ingeperkt tot een termijn van 5 jaar. Hiermee wordt voorkomen dat de ziektekostenverzekeraar
na 5 jaar nog kan worden geconfronteerd met de negatieve financiële gevolgen
van herroeping van een eerdere aanvaarding van de aangemelde ziektekostenverzekering.Artikel II, onderdeel D (artikel 23a Wtz)De overheid is verantwoordelijk voor de toegankelijkheid, de betaalbaarheid
en de beschikbaarheid van de zorg en afgeleid daarvan voor een rechtmatige,
doelmatige en doeltreffende uitvoering. De uitvoering heeft onder andere uitwerking
gekregen in de Wtz 1998.Het uitvoeringsorgaan is een zelfstandig bestuursorgaan en niet hiërarchisch
ondergeschikt aan de minister. De minister draagt echter de politieke verantwoordelijkheid
voor het functioneren van de zorgsectoren en de organen die daarin hun wettelijk
gereguleerde taken, waaronder het uitvoeringsorgaan, vervullen. Het uitvoeringsorgaan
voert de Wtz-omslagregeling uit. De omslagbijdrage, bedoeld in artikel 13,
behoort tot de publieke middelen. Het betreft de opbrengst van een bij de
Wtz 1998 ingestelde heffing. Alle particulier verzekerden jonger dan 65 jaar
zijn verplicht de heffing te betalen.De hoofdlijnen van het beleid worden uitgezet door en onder rechtstreekse
verantwoordelijkheid van de minister, de vertaling van die hoofdlijnen naar
individuele gevallen komt voor rekening van het uitvoeringsorgaan. Sturing
op hoofdlijnen door de minister is aangewezen, binnen die hoofdlijnen is onafhankelijke
oordeelvorming bij de nadere uitwerking onontbeerlijk. De minister beschikt
over een aantal instrumenten waarmee hij het uitvoeringsorgaan kan aansturen
en waarmee hij toezicht kan houden op het functioneren. Deze instrumenten
zijn nodig om de minister in staat te stellen de politieke verantwoordelijkheid
voor het functioneren van het uitvoeringsorgaan te dragen. Deze verantwoordelijkheid
maakt het nodig om de minister ook de mogelijkheid te geven beleidsregels
voor het uitvoeringsorgaan vast te stellen. Met deze beleidsregels kan de
minister de kaders waarbinnen het uitvoeringsorgaan de wettelijk opgedragen
taken moet uitvoeren, nader preciseren. De kaders kunnen inhoudelijk, financieel
en procedureel van aard zijn. Een zodanige beleidsregel betreft geen individuele
gevallen.Een zelfde bevoegdheid om beleidsregels te stellen heeft de minister ook
aan ten aanzien van andere zelfstandige bestuursorganen die opereren in de
zorgsector. De bepaling is vergelijkbaar met artikel 1k van de Ziekenfondswet.Artikel II, onderdeel E (artikel 24, tweede lid, Wtz)De Pensioen- & Verzekeringskamer heeft na controle geconstateerd dat
de kwaliteit van de ingediende opgaven door de ziektekostenverzekeraars en de ingediende accountantsverklaringen en mededelingen van accountants
nog niet van dien aard is dat hierop in alle gevallen voldoende kan worden
gesteund. Vanwege de grote financiële belangen die met de uitvoering
van de standaardverzekeringen zijn gemoeid, moet de kwaliteit hiervan verbeteren.
Teneinde dit te realiseren kan het uitvoeringsorgaan, na de Pensioen- &
Verzekeringskamer hierover te hebben gehoord, hiervoor regels stellen.Artikel II, onderdeel F (artikel 24, vierde en vijfde
lid, Wtz)In het derde lid wordt de ziektekostenverzekeraar verplicht om het uitvoeringsorgaan
gegevens te verstrekken die betrekking hebben op de uitvoering van de omslagregeling.
Daarnaast heeft het uitvoeringsorgaan ook behoefte aan gegevens van de accountant
die het controleonderzoek uitvoert naar de door de ziektekostenverzekeraar
gedane opgaven. In het vierde lid is geregeld dat de ziektekostenverzekeraar
de accountant machtigt om alle inlichtingen aan het uitvoeringsorgaan te verstrekken
die redelijkerwijze geacht kunnen worden nodig te zijn voor de invulling van
diens bij of krachtens deze wet opgelegde taak. Bovendien heeft de accountant
de verplichting om volledige medewerking te verlenen aan onderzoeken van het
uitvoeringsorgaan en hem inzage te geven in de zakelijke bescheiden betrekking
hebbende op de gedane opgaven. In het periodiek overleg dat in het kader van
het toezicht op het Wtz-uitvoeringsorgaan met de Pensioen- & Verzekeringskamer
wordt gehouden is van die zijde aangedrongen op het treffen van voorgestelde
maatregelen. De redenen hiervoor zijn dezelfde als die er destijds toe hebben
geleid dat vergelijkbare bepalingen in artikel 27, zevende en achtste lid,
van de Wtz 1998 en in artikel 72a, eerste en vijfde lid, van de Wet toezicht
verzekeringsbedrijf 1993 zijn opgenomen.Vanwege de omvang van de financiële middelen die met de uitvoering
van de standaardverzekeringen zijn gemoeid, is het voor het uitvoeringsorgaan
van groot belang dat de accountant de hem toevertrouwde taak naar behoren
vervult. In het vijfde lid is geregeld dat indien de accountant hiervoor niet
of niet meer de benodigde waarborgen kan bieden, het uitvoeringsorgaan, gehoord
de Pensioen- & Verzekeringskamer, kan bepalen dat hij niet bevoegd is
een verklaring als bedoeld in het tweede lid tot die ziektekostenverzekeraar
af te leggen. Indien het uitvoeringsorgaan bezwaar maakt tegen een accountant
is de ziektekostenverzekeraar verplicht een andere accountant in de arm te
nemen. De ziektekostenverzekeraar tegen wiens accountant het uitvoeringsorgaan
bezwaar maakt en de accountant zelf hebben op grond van artikel 34 de mogelijkheid
een bezwaarschrift in te dienen bij het uitvoeringsorgaan en vervolgens beroep
in te stellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.Deze twee leden zijn ontleend aan het vergelijkbare artikel 100a van de
Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993.Artikel II, onderdeel G (artikel 27 Wtz)Er zijn grote financiële belangen gemoeid met de uitvoering van de
Wtz-omslagregeling. De minister is politiek verantwoordelijk voor de rechtmatigheid
van deze uitvoering. Het is daarom niet voldoende dat de accountant zich in
zijn verklaring alleen uitlaat over de getrouwheid van de jaarrekening van
het uitvoeringsorgaan. Het is nodig dat hij de jaarrekening van het uitvoeringsorgaan
ook controleert op rechtmatigheid en hierover een verklaring afgeeft. Met
de wijziging wordt aangesloten bij de formulering van de in artikel 15, tweede
lid, van de Wtz 1998 genoemde verklaring.Artikel III, onderdeel A (artikel 3 Zfw)Deze wijziging betreft een correctie van verwijzing naar relevante regelgeving.Artikel III, onderdeel C (artikel 9a Zfw)In het eerste lid wordt bepaald dat degene die aanspraak maakt op een
verstrekking ten laste van de Zfw waarvoor een identificatieplicht geldt,
zich aan de hand van een met name genoemd document moet identificeren. In
het tweede lid wordt bepaald dat een zorgverlener of instelling die deze verstrekking
levert, de identiteit van de persoon die een beroep doet op zorg ten laste
van de Zfw moet vaststellen.Artikel III, onderdeel E (artikel 39 Zfw)In het eerste lid wordt de wettelijke basis gelegd voor de elektronische
uitwisseling van gegevens. In het tweede lid wordt aan CVZ de mogelijkheid
gedelegeerd om ter zake van die elektronische uitwisseling regels te stellen
omtrent bepaalde in de verschillende onderdelen aangeduide onderwerpen.Artikel III, onderdeel G (artikel 83d Zfw)Zie onder Artikel I, onderdeel C.Artikel IVHet voorstel van wet houdende wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening
van het overeenkomstenstelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede
enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) zal
naar alle waarschijnlijkheid in werking treden op 1 januari 2004, derhalve
vóórdat deze wet in werking treedt. Artikel IV zorgt ervoor
dat in dat geval de in de artikelen I, onderdeel B en III, onderdeel F, van
het onderhavige wetsvoorstel opgenomen wijzigingen van de Zfw en de AWBZ aan
de gewijzigde situatie worden aangepast.Artikel V (inwerkingtreding)Het streven is er op gericht het wetsvoorstel op 1 oktober 2004 in
werking te laten treden.Om ziekenhuizen voldoende voorbereidingstijd te geven en in verband met
voorlichting aan het publiek zullen Artikel I, onderdelen A en B en Artikel
III, onderdelen C en F, zes maanden na publicatie in het Staatsblad in werking
treden.De beoogde datum van inwerkingtreding van Artikel II, onderdeel A, is
1 januari 2005.Artikel III, onderdeel B, werkt terug tot en met 1 januari 2001.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29623-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl