Uitvoering Wet Werk en Bijstand; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133879
 2008-2009
 
 30 545
 Uitvoering Wet Werk en Bijstand
 
 
 
 
 Nr. 
 76
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 29 juli 2009
 De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 24 juni 2009 overleg gevoerd met staatssecretaris Klijnsma
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:
 
 – de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 9 april 2009 met de aanbieding van onderzoeksrapport «Verdeelmodellen
WWB 2010» (30 545, nr. 72);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 15 april 2009 over het Eindresultaat Banenoffensief
Vluchtelingen (30 545, nr. 73);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 28 april 2009 met de beantwoording van
de vragen van de commissie SZW inzake de uitvoering van de motie Karabulut
c.s. (30 545, nr. 60) over compensatie inkomensdaling voormalige
alleenstaande ouders in de WWB (30 545, nr. 71);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 8 juni 2009 over de problemen in de gemeente
Hoeksche Waard bij het aan werk helpen van pardonners (29 544, nr. 191);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 18 juni 2009 over de afspraken met de VNG
ten aanzien van het proces van de budgetbekendmakingen en het principebesluit
voor de verdeling van de budgetten in 2010 en aanbieding rapport «Onderzoek
verdeling budgetten WWB inkomensdeel 2010» (30 545, nr. 75).
 
 Van het overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 Jonker
 De griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 Post
 
 
 
 Voorzitter: Karabulut
 
 
 Griffier: Esmeijer
 
 
 Aanwezig zijn 6 leden der Kamer, te weten: Karabulut, Pieper, Ortega-Martijn,
Nicolaï, Spekman, Van Gent,
 
 en staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die
vergezeld is van enkele ambtenaren van haar ministerie.
 
 De voorzitter: Ik open de vergadering. Ik
heet de staatssecretaris en de aanwezigen op de publieke tribune van harte
welkom. Ik hanteer bij dit overleg een spreektijd van zes minuten per woordvoerder.
Ik geef allereerst het woord aan de heer Pieper van de CDA-fractie.
 
 De heer Pieper (CDA): Voorzitter. Ik hoop
dat ik mij aan die zes minuten kan houden. Het is mijn eerste keer en ik heb
mij wat breder in het onderwerp verdiept. Ik hoop dat u mij gelegenheid geeft
om erop in te gaan. Het onderzoek Verdeelmodellen WWB 2010 is gebaseerd op
de conclusies van een eerdere evaluatie van het objectief verdeelmodel. Het
is een eerste verkenning naar de mogelijkheden om de stabiliteit van deze
verdeling te bevorderen omdat uit de evaluatie bleek dat gemeenten daar veel
belang aan hechten. Uit het onderzoek komt ook naar voren dat de weging van
de arbeidsmarktfactoren anders kan komen te liggen, meer regionaal, maar dat
een verder inzicht in de gevolgen van de budgetten voor vervanging van de
maatstaven nodig is om een definitief standpunt te kunnen bepalen.
 Het is goed dat de staatssecretaris het advies volgt van de Raad voor
de financiële verhoudingen en van de VNG om voor 2010 geen wijziging
in de verdeelmaatstaven voor het model door te voeren. De CDA-fractie is het
met de staatssecretaris eens dat het voor het inkomensdeel niet noodzakelijk
is om de verdeelsystematiek overhaast aan te passen. Er moet een groot belang
aan stabiliteit worden gehecht. Veranderingen van het verdeelmodel moeten
tot een substantiële verbetering leiden; dat lijkt mijn fractie het beste
uitgangspunt. Liever in één keer goed dan elke keer kleine aanpassingen
die misschien op den duur niet alleen tot bestuurlijke onrust maar ook tot
een onsamenhangend geheel leiden.
 De CDA-fractie hoort graag een toelichting van de staatssecretaris op
het voornemen om voor het werkdeel voor de verdeling in 2010 gebruik te maken
van nieuwe gewichten voor de verdeelmaatstaven. De nieuwe weging legt meer
nadruk op het aantal bijstandsontvangers en minder nadruk op de maatstaf met
betrekking tot de laag opgeleide werkloze beroepsbevolking. Dit heeft tot
gevolg dat een aantal gemeenten met een hoog bijstandsbudget geld erbij krijgen
en er een herverdeling van grote gemeenten naar kleinere gemeenten plaatsvindt.
Waarom is voor deze verdeelmaatstaf gekozen? Worden op deze manier de problemen
opgelost die nu vooral door middelgrote gemeenten worden ervaren? Een vraag
die zich in deze tijd namelijk opdringt – wij leven in bijzondere tijden
waarin de werkloosheid enorm toeneemt – is of het huidige budget voor
het inkomensdeel van de WWB toereikend is. Met name voor de middelgrote gemeenten
lijken de gevolgen van de crisis duidelijk voelbaar. Op hun verzoek is na
overleg met de staatssecretaris in 2008 voor gemeenten die structureel met
tekorten werden geconfronteerd de meerjarige aanvullende uitkering (MAU) in
het leven geroepen. Het doel van deze uitkering is het compenseren van het
meerjarige structurele tekort. Hoeveel gemeenten hebben inmiddels een MAU
aangevraagd? Wat zijn de gevolgen van de huidige crisis? Verschillende gemeenten,
zoals Enschede en Heerlen, geven aan dat door de anticumulatiebepaling in
de MAU gemeenten structurele financieringsproblemen houden. Is het mogelijk
om de anticumulatiebepaling tijdelijk, bijvoorbeeld in 2010, vanwege de recessie
te schrappen? De middelgrote gemeenten worden dan daadwerkelijk
geholpen met de speciaal voor hen in het leven geroepen MAU-regeling. Gemeenten
als Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, maar ook Sittard en Geleen worstelen als
krimpgemeenten met stevige uitdagingen. Om die reden doe ik de oproep om juist
voor dit soort gemeenten iets te doen. Kan de staatssecretaris bij benadering
aangeven hoeveel dit zou kosten?
 Los van de uitkomsten van het onderzoek naar de werking van de verdeelmaatstaven
heeft de CDA-fractie behoefte aan inzicht in het presteren en functioneren
van gemeenten in de algemene zin van bijstand naar werk, bijvoorbeeld een
top 5 van gemeenten, omdat de verschillen in de effectiviteit van de WWB sterk
uiteenlopen. In welke gemeenten worden bijvoorbeeld de work first-projecten
toegepast en in hoeverre wordt bij deze projecten daadwerkelijk succes geboekt?
 Hoogopgeleide vluchtelingen die naar Nederland komen, zijn al decennialang
niet moeilijk naar werk te leiden. Mijn collega Van Hijum heeft in een motie
in 2006 speciaal aandacht voor de arbeidsparticipatie van deze groep gevraagd.
Zo is het goed nieuws dat het Banenoffensief Vluchtelingen door samenwerking
tussen Vluchtelingenwerk en CWI/UWV ertoe heeft geleid dat meer dan 2000 vluchtelingen
aan een baan, stage of werkervaringplek zijn geholpen. Dat is 90% van
de doelstelling. De CDA-fractie gaat ervan uit dat dit offensief ertoe leidt
dat er meer begrip is ontstaan bij de gemeenten voor de complexe arbeidsmarktbemiddeling
bij vluchtelingen en dat vluchtelingen in de toekomst meer werk krijgen, zeker
de hoogopgeleide onder hen die wij zo hard kunnen gebruiken. Deelt de staatssecretaris
deze veronderstelling? Hoe wil de staatssecretaris de arbeidsbemiddeling in
de komende jaren monitoren?
 Wat de compensatie van de inkomensachteruitgang alleenstaande ouders in
de bijstand betreft het volgende. Uit het onderzoek van de Inspectie Werk
en Inkomen blijkt dat ten onrechte 14% van alle gemeenten voormalige
alleenstaande ouders met een thuiswonend of nog studerend kind dat de leeftijd
van 18 jaar heeft bereikt geen toeslag op basis van de algemene bijstand verstrekt.
Op dit punt is een wetswijziging noodzakelijk. Wij wachten dan ook met grote
belangstelling het door de staatssecretaris aangekondigde wetsvoorstel af.
Is al ongeveer aan te geven wanneer het voorstel bij de Kamer wordt ingediend?
 
 De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij heeft
u zich prima in de materie ingelezen. De heer Pieper vervangt mevrouw Spies.
Ik geef het woord aan mevrouw Ortega-Martijn.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter.
De Wet werk en bijstand heeft voor veel bijstandsgerechtigden de mogelijkheid
geboden om te participeren en daardoor meer perspectief te hebben op duurzame
arbeid. Door de economische crisis is echter sprake van hoog oplopende werkloosheid
waardoor mensen de kans lopen om uiteindelijk weer in de bijstand terecht
te komen. Heeft de staatssecretaris er op dit moment al zicht op of er inderdaad
sprake is van een verhoogde instroom in de WWB? Is het voor gemeenten nog
mogelijk om op een evenwichtige manier aandacht te besteden aan de verschillende
prioritaire groepen? Mij bereiken signalen dat alleenstaande ouders met kinderen
onder de vijf jaar worden gedwongen om te participeren op straffe van opschorting
van de uitkering. Dat is niet de afspraak die wij met elkaar hebben gemaakt.
Waar kunnen deze ouders trouwens terecht met hun klachten? De cliëntenraad
zal het podium moeten zijn waar de klachten terecht komen, maar vaak zijn
cliënten hier niet mee bekend. Op welke manier kan dit worden versterkt?
Deze ouders geven aan in principe geen problemen te hebben met participeren,
maar zij ondervinden problemen bij het regelen van de kinderopvang. Hetzelfde
probleem doet zich voor bij de toepassing van de scholingsplicht. Ik hoor
van mensen dat zij vijf dagen naar school moeten en geen kinderopvang hebben.
Ik hoor graag van de staatssecretaris hoe het mogelijk is dat de ene gemeente
wel mogelijkheden creëert voor kinderopvang en de andere
gemeente alleen inzet op dwang en drang. Ik hoor graag de toezegging dat dit
punt wordt meegenomen in de kwartaalbrief aan de gemeenten.
 In debatten over de werking van de WWB heb ik vaker naar voren gebracht
dat de mogelijkheden om bij te verdienen moeten worden verruimd. Keer op keer
krijgt de Kamer te horen dat verruiming als gevolg heeft dat de prikkel om
op zoek te gaan naar een volledige baan wordt weggenomen. Door de economische
crisis en hoog oplopende werkloosheid is er nu wel een andere situatie ontstaan.
De beste manier om te voorkomen dat mensen in de armoede terechtkomen, is
ervoor zorgen dat zij kunnen participeren, al is dat maar gedeeltelijk. Uitkeringsgerechtigden
die vrijwilligerswerk verrichten of tijdelijk iets bijverdienen, moeten hiervoor
niet bestraft worden. De bijverdienregeling maakt het mogelijk dat uitkeringsgerechtigden
een deel van hun inkomsten bij werk mogen houden. Bijstandsgerechtigden kunnen
door vrijwilligerswerk de aansluiting op de arbeidsmarkt behouden en zij mogen
zeker beloond worden voor het nuttige werk dat zij leveren. Ik pleit er daarom
voor, een tijdelijke verruiming van de bijverdienregeling en een onkostenvergoeding
vrijwilligerswerk in het crisispakket op te nemen. Ik hoor hierop graag een
reactie van de staatssecretaris.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik ben dolblij
met deze opmerkingen want ik pleit er al heel lang voor dat wij daar beter
mee omgaan. Aan welke periode denkt u in dit verband? Zullen wij dat eerst
met een jaar verlengen bijvoorbeeld?
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
heb heel duidelijk gesproken over het opnemen in het crisispakket. Dat pakket
gaat uit van een aantal jaren, volgens mij van twee jaar. Ik laat het aan
de staatssecretaris over om daarop te reageren.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb een
aanvullende vraag. Wij zijn heel vaak afgescheept met de argumentatie dat
er allerlei bonussen en dergelijke zijn in relatie tot die bijverdiensten.
Mensen zouden volgens die structuur kunnen worden beloond. Ik ben het er echter
mee eens dat na dat halfjaar gewoon een probleem ontstaat op het punt van
die bijverdiensten. Het is dus helder dat wij ons niet meer laten afschepen
met het argument van die andere mogelijkheden, ook omdat die door gemeenten
heel verschillend worden uitgevoerd. Wij schieten er anders niets mee op.
Laten wij het gewoon regelen in het crisispakket.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Wij
gaan het tijdelijk regelen in het crisispakket.
 Het verheugt mij om te zien dat het Banenoffensief resultaten heeft opgeleverd
waar wij trots op mogen zijn. Vaak zijn vluchtelingen hoog opgeleid in het
land van herkomst. In Nederland moeten zij weer van voren af aan beginnen
omdat de diploma’s lager gewaardeerd worden. In hoeverre maakt deze
categorie werklozen gebruik van de EVC-trajecten? In 2007 hebben gemeenten
het advies gekregen om hoger opgeleide vluchtelingen niet langer te verplichten
tot laaggeschoold werk en scholing met behoud van uitkering mogelijk te maken.
Ik vind het dan ook onbevredigend dat gemeenten zich terughoudend opstellen
in dit traject. Het Banenoffensief heeft duidelijk laten zien dat een andere
aanpak werkt. Is de staatssecretaris bereid om een landelijke financiering
te overwegen om de opgebouwde infrastructuur te behouden?
 Het Banenoffensief blijkt een zeer goedkope vorm van re-integratie te
zijn. Juist in deze tijd doet het goed om dat te horen. Wij kunnen re-integratiemiddelen
op deze manier efficiënter en effectiever inzetten. Het is weer eens
bevestigd dat standaarddienstverlening van re-integratiebedrijven niet voldoet
omdat deze grote groep vluchtelingen een intensievere begeleiding
nodig heeft. Sterker nog, de re-integratiedienstverlening sluit vaak onvoldoende
aan op de problemen. Hoe gaat de staatssecretaris deze werkvorm verder promoten?
Dit in relatie tot het feit dat het doel dat men met het Banenoffensief voor
ogen had, namelijk het overbodig maken ervan, niet gerealiseerd is. Het moet
mij overigens van het hart dat ik het schandalig vind dat re-integratiebedrijven
nauwelijks bereid zijn tot samenwerking en dat zij het Banenoffensief zelfs
zien als een bedreiging.
 De verscheidenheid aan doelgroepen in combinatie met de arbeidsmarkt vraagt
meer en meer om maatwerk. Het inkopen van standaardtrajecten voorziet in een
steeds kleiner wordende behoefte. Binnen de WWB moet de nadruk veel meer komen
te liggen op het resultaat. Het middel dat hierbij wordt gehanteerd moet efficiënt
en effectief zijn. Deelt de staatssecretaris mijn mening op dit punt?
 Ik ga tot slot kort in op het rapport van de RWI over de NUG’ers.
Hun aantal is gegroeid met 7%. In het coalitieakkoord is afgesproken
dat gemeenten meer aandacht gaan besteden aan de NUG’ers. Deze inzet
is bepaald ten tijde van de krapte op de arbeidsmarkt. De aandacht lijkt nu
te zijn verschoven, bijvoorbeeld naar schoolverlaters, jongeren en werknemers
die hun baan verliezen. Ik roep de staatssecretaris op om aandacht te blijven
besteden aan deze groep. Wij kunnen niet wachten tot er weer sprake is van
krapte op de arbeidsmarkt. NUG’ers moeten nu voorbereid worden om straks
de arbeidsmarkt op te gaan. Ik hoor graag de toezegging dat de staatssecretaris
met gemeenten hierover concrete bestuurlijke afspraken gaat maken en gaat
toezien op de naleving daarvan.
 
 De voorzitter: Het woord is aan de heer Nicolaï
van de VVD-fractie.
 
 De heer Nicolaï (VVD): Voorzitter. Mijn
eerste vraag is ook al gesteld door collega Ortega-Martijn. Het staat niet
in de stukken, maar wij zijn er natuurlijk erg benieuwd naar of er al zicht
is op toename van de instroom in de WWB als gevolg van de economische situatie.
 Mijn tweede punt sluit ook aan op woorden van mevrouw Ortega-Martijn,
maar dan vanuit een tegenovergestelde politieke achtergrond. Het betreft de
alleenstaande ouders met kinderen tot vijf jaar. Ik hoef niet te herhalen
hoezeer mijn fractie principieel van mening blijft dat het een heel fout besluit
is. Mevrouw Ortega-Martijn en ik vinden elkaar echter in het uitgangspunt
dat als ouders dan toch gestimuleerd worden om op de een of andere manier
aan de slag te gaan, er daartoe kinderopvangmogelijkheden moeten worden geboden.
In die zin sluit mijn fractie zich dus verrassenderwijs geheel bij de vorige
spreekster aan.
 Ik kom bij mijn derde punt: de verdeelmodellen. De heer Pieper heeft daar
al veel vragen over gesteld. Ik heb daar geen nadere vragen of opmerkingen
bij.
 Ik ben het eens met de reactie van de regering op de vragen over de motie-Karabulut.
Ik volsta daar maar even mee.
 Ik kom op het laatste punt en dat betreft het Banenoffensief Vluchtelingenwerk.
In een categorie die in algemene zin heel problematisch is, is een opvallend
succes geboekt. Er zijn getallen waaruit blijkt dat van de vluchtelingen die
hier minder dan tien jaar zijn slechts 20% een baan heeft. Dat is een
verontrustend laag aantal. Met het Banenoffensief zijn 2327 vluchtelingen
aan werk geholpen, voor een bedrag van 2500 euro. Bij re-integratie is een
veelvoud van dat bedrag aan de orde waarbij het helemaal niet aantoonbaar
is of het heeft geholpen. Dat succes is dus opvallend. Ik heb daar wel een
paar vragen bij. Ten eerste vraag ik om een verklaring van dit succes. Ligt
dat aan een hoge opleiding of zijn er andere factoren in deze categorie die
plaatsing makkelijk maken? Ik haat de term «laaghangend fruit»
maar in deze wereld gebruiken wij die voor gevallen als deze wel. Ten tweede
vraag ik of het duurzame plaatsingen zijn. Waar hebben wij het over? Wat is
het echte effect hiervan, ook op langere termijn? Ten derde de belangrijkste
vraag: wat kunnen wij hiervan leren? Wat zijn de lessen? Is dit
toepasbaar op meer vluchtelingen, überhaupt op veel meer mensen? Waarom
lukt hier wel wat verder zo zelden lukt?
 
 De voorzitter: Het woord is aan de heer Spekman
van de PvdA-fractie.
 
 De heer Spekman (PvdA): Dank u voorzitter.
Ik ben overigens benieuwd of de heer Nicolaï er spijt van heeft dat hij
toen de motie voor het Banenoffensief Vluchtelingen niet heeft ondersteund.
Hij wilde daar toen niet aan meedoen. Ik heb ooit ruiterlijk erkend dat ik
geen gelijk had over de Wet werk en bijstand en ik ben benieuwd of de heer
Nicolaï dat ook doet op dit punt.
 Ik dank de staatssecretaris in relatie tot de Hoekse Waard en de rol die
zij daarin heeft gespeeld. Ik ben blij dat dit vlot is getrokken. Ik zal nog
ingaan op de verdeelmodellen, het Banenoffensief en de motie-Karabulut.
 Op het punt van de Verdeelmodellen heb ik de indruk dat wij een probleem
hebben. Ik heb met een aantal gemeenten gesproken over het tweede ventiel.
Wij hebben met elkaar nadrukkelijk gesproken over de noodzaak van het tweede
ventiel omdat een aantal gemeenten buiten de eigen schuld om zwaar getroffen
wordt door de verdeelsystematiek. Daarom hebben wij besloten tot het tweede
ventiel, om extra lucht te geven aan die gemeenten. De gemeenten voor wie
dat opgaat, worden nu echter buitengewoon getroffen door dat tweede ventiel.
In plaats van dat zij daarbij winnen, verliezen zij ten opzichte van gemeenten
die het ventiel niet nodig hebben of alleen van het eerste ventiel gebruik
maken. Het is heel duidelijk te zien in de staatjes die zij hebben gemaakt.
Ik heb zelf gesproken met de gemeenten Landgraaf en Kerkrade. Ik begreep dat
de staatssecretaris eerder is aangeschreven door aparte gemeenten en er nu
een gemeenschappelijk brief is gestuurd. Die hebben wij ook allemaal gekregen.
Die brief is namens een aantal gemeenten opgesteld door de gemeente Enschede.
Daarin staat nadrukkelijk de uitkomst van het tweede ventiel beschreven. Is
de staatssecretaris het met mij eens dat de uitkomst van wat wij nu zien nooit
de bedoeling was van het tweede ventiel? Het tweede ventiel zou juist lucht
moeten geven. Is de staatssecretaris het met mij eens dat die regeling op
dit moment niet uitpakt zoals bedoeld is en eigenlijk averechts uitpakt? Wat
kan daar dan de consequentie van zijn? Kan dit, eventueel technisch, hersteld
worden? Heeft de staatssecretaris misschien een andere oplossing? Ik vind
het een dilemma en het pakt ook buitengewoon zwartgallig uit voor de betrokken
gemeenten. Het biedt niet de oplossing die de Kamer, de staatssecretaris en
het ministerie voor ogen hadden.
 Uit het Banenoffensief blijken twee zaken. Ten eerste: doelgroepenbeleid
en specifieke inzet van middelen werken. Ten tweede: het werken met vrijwilligers
in het kader van re-integratie werkt ook. Doelgroepenbeleid staat soms in
een negatief daglicht. Het is niet altijd even populair in de Kamer om doelgroepenbeleid
te voeren. Nu blijkt echter duidelijk dat het werkt. Ik ben benieuwd naar
de lessen die wij hieruit trekken. De jeugdwerkloosheid onder mensen van Marokkaanse
en Turkse komaf neemt harder toe dan de werkloosheid onder groepen jongeren
van allochtone komaf. Het doelgroepenbeleid werkt, althans in dit geval. Is
die lijn niet door te trekken? Is het mogelijk om verschillende groepen gerichter
aan het werk te helpen, ook al omdat er dan veel meer vrijwilligers warm te
draaien zijn om ondersteuning te bieden, wat de prijs van de trajecten omlaag
brengt? Zelfs uitersten op het gebied van doelgroepen en re-integratie vinden
elkaar. Zelfs de heer Nicolaï van de VVD-fractie vindt dat positief.
De vraag is dus wanneer die krachten van de samenwerking terugkomen. Ik vind
het verder belangrijk om niet zonder meer te stoppen met zo’n banenoffensief.
Waarom stoppen wij met dingen die werken? Ik snap dat het in de versleuteling
van de financiering soms ingewikkeld is. Dat W-deel is niet voor niets bij
de gemeenten ondergebracht. Dit is allemaal incidenteel geld. Ik zie echter
graag dat de staatssecretaris de handschoen oppakt en nadenkt
over de manier waarop met de inzet van de W-gelden een marge kan worden gemaakt
om dit soort goedlopende projecten met potentie te ondersteunen. Ik vind het
echt zonde dat dit soort projecten als gevolg van de begrotingssystematiek
alleen incidenteel gefinancierd kan worden en dat het daarna moet worden overgelaten
aan de vrije krachten die vaak dood vallen. De vrijwilligerspotentie zat namelijk
bij VluchtenlingenWerk, dat anders is georganiseerd dan gemeenteland.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
ben het helemaal met u eens dat het goedkoper is en dat het goed gewerkt heeft
omdat voor een groot deel is gewerkt met vrijwilligers. Ik heb net aangegeven
dat het juist in deze tijd goed zou zijn om vrijwilligerswerk te stimuleren,
ook in dit soort projecten. Bent u het met mij eens dat wij het ook tijdelijk
kunnen regelen aan de hand van het Crisispakket door de onkostenvergoeding
voor vrijwilligerswerk te verhogen?
 
 De heer Spekman (PvdA): Ik heb net uw punt
gehoord. Ik wacht het antwoord van de staatssecretaris af. In principe vind
ik dat vrijwilligerswerk, vrijwilligerswerk moet zijn. Ik ben daar heel ouderwets
in. Je doet iets omdat je het wilt, niet om de vergoeding die je ervoor krijgt.
Dat is mijn mening. Als wij naar een samenleving gaan waarin vrijwilligerswerk
standaard wordt bekostigd vanuit de overheid, dan wordt het geleidelijk aan
geen vrijwilligerswerk meer. Het vrijwilligerswerk dat in dit geval is gedaan
in het Banenoffensief is vaak op vrijwillige basis gedaan door veel vrijwilligers
van VluchtelingenWerk die er vaak een baan naast hebben en die op zich niet
zaten te wachten op het extra geld. Voor mij moet vrijwilligerswerk, vrijwilligerswerk
blijven. Ik wacht echter het antwoord van de staatssecretaris af. Ik sta altijd
overal voor open.
 Ik kom te spreken over de motie-Karabulut die ik meeondertekend heb. Ik
ben blij dat de staatssecretaris het initiatief neemt om met de wet te komen.
Ik heb nog één vraag over de systematiek van die 70%
tot die 20% erboven. Ik kan de redenering van de staatssecretaris op
dit punt heel goed volgen, maar dan kijk ik naar de financieringsbron. Welke
vergelijkbare groepen zijn er in de WWB die van de gemeenten een aanvulling
krijgen vanuit de bijzondere bijstand? Is dat niet in potentie een grote inbreuk
op het armoedegeld terwijl het eigenlijk thuishoort in het inkomensdeel? Dat
gaat meer over de financiering dan over de keuze voor de aanpak. Ik vind het
terecht om die 20% bij wet te doen.
 
 De voorzitter: Ik vraag mevrouw Van Gent om
het voorzitterschap even van mij over te nemen. Ik heb namelijk een vraag
aan de heer Spekman.
 Voorzitter: Van Gent
 De voorzitter: Ik geef mevrouw Karabulut het
woord voor een korte vraag aan de heer Spekman.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): Mijnheer Spekman sprak
over de aanvullende uitkering, althans over de compensatie van de inkomensachteruitgang
via de bijzondere bijstand. De staatssecretaris kiest er in haar brief niet
voor om dit goed te regelen in de wet terwijl de motie, onze motie, de bedoeling
heeft om alleenstaande ouders met studerende kinderen te compenseren voor
de volledige inkomensachteruitgang opdat die kinderen gelijke kansen hebben
om te studeren. Pleit de heer Spekman er met mij voor om dat direct goed te
regelen in de wet?
 
 De heer Spekman (PvdA): Ik heb net gezegd
dat ik vind dat de staatssecretaris ingrijpt op het meest urgente punt, namelijk
de eerste 20%. Uit het onderzoek blijkt dat te veel gemeenten zich
niet houden aan wat zij verplicht zijn te doen. Meer dan 90%
van de gemeenten doen echter wel wat wij willen, dus daar is de wettekst minder
urgent voor. In relatie tot die groep heb ik daarom alleen vragen gesteld
over de financieringsbron. Ik vind namelijk – maar dat is misschien
mijn hebberigheid voor het armoedebeleid – dat hoe meer geld er naar
het armoedebeleid gaat, hoe beter. Dat is de achtergrond van die vraag.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): Van de gemeenten compenseert
20% niet. In gemeenten waar wel gecompenseerd wordt, verschillen de
compensaties enorm. In de ene gemeente krijgt iemand 100 euro, in de andere
gemeente 20 euro en in weer een andere 50 euro, waardoor er nog steeds geen
sprake is van gelijke kansen. Wat vindt u daar dan van?
 
 De heer Spekman (PvdA): Ik vind nog steeds
dat de kern van de fout van de gemeenten wordt aangepakt met het initiatief
van de staatssecretaris door die 20% wettelijk te regelen. Dat is het
grote geld waardoor mensen in de problemen kwamen. Op het andere punt realiseer
ik mij dat meer gemeentelijke vrijheid gepast kan zijn. Dat geldt ook voor
de dak- en thuislozenregelingen. Die zijn ook overal in gemeenteland verschillend.
Dat past beter bij de WWB, zolang een en ander niet te veel uit de pas loopt.
Mijn vraag over de financiering blijft staan.
 
 De voorzitter: Ik draag het voorzitterschap
weer over aan mevrouw Karabulut.
 Voorzitter: Karabulut
 De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Van
Gent.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
Namens de fractie van GroenLinks maak ik een aantal opmerkingen over de Wet
werk en bijstand. Mijn fractie heeft in het recente verleden wel eens aandacht
gevraagd voor het feit dat er bij gemeenten vrij veel geld op de plank blijft
liggen in relatie tot het W-deel van de Wet werk en bijstand. De fractie van
GroenLinks vindt dat geen goede zaak. Dat geld is niet bedoeld om op te potten
maar om uit te geven en te investeren in mensen zodat zij zich weer zelfstandig
vanuit de bijstand kunnen redden. In 2006 ging het nog om zo’n 800 mln.
van de 2,2 mld. Het gaat dus echt om gigantische bedragen. Nu blijkt nog steeds
vrij veel van het W-budget niet snel genoeg te worden uitgegeven; hopelijk
staat dat niet op een foute bank geparkeerd. Ik vraag de staatssecretaris
serieus of zij daar zicht op heeft en of zij de gemeenten daar ook op aanspreekt.
Dat lijkt mij namelijk absoluut noodzakelijk. Zeker in deze barre tijden is
het des te belangrijker dat er geïnvesteerd wordt in het krijgen van
werk en scholing. Dat kan ook met werkbonussen en participatiebanen.
 Uit de cijfers blijkt dat het aantal bijstandsuitkeringen oploopt. Dat
aantal zal helaas nog verder oplopen zolang de crisis langer duurt. De fractie
van GroenLinks heeft altijd als invalshoek gekozen dat mensen beter een halve
baan kunnen hebben die ook nog loont dan een hele uitkering. Toen mevrouw
Ortega-Martijn sprak over de bijspringregeling, begon ik spontaan te applaudisseren,
want dat is een van de knelpunten bij het krijgen van een baan voor een paar
uur. Die is al lastig te vinden. Het is een rare weeffout in de WWB dat dat
maar een half jaar mag. Vervolgens komt er geklooi met al dan niet bonussen
en dat soort dingen, waar gemeenten ook nog eens totaal verschillend mee omgaan.
Vroeger was het gewoon helder. Het was voor mensen een goede opstap om volledig
werk te aanvaarden. Het was voor mensen in de bijstand soms ook een goede
methode om arbeid en zorg te combineren. Ik hoor hierop graag een reactie.
Ik vind dat wij een beetje praktisch moeten doen in deze moeilijke tijden
in plaats van te zitten muggenziften over allerlei onduidelijke regels die
voor veel mensen niet werken.
 Ik vraag aandacht voor de niet-uitkeringsgerechtigden, de langdurig werklozen
en andere kwetsbare groepen. Ik lees net op NU.nl dat jongeren tot 27 jaar
die op 1 oktober al in de bijstand zitten niet meteen worden «lastig
gevallen» met sollicitatieplicht en dergelijke. Een zeer hardnekkig
probleem is dat deze groepen vaak niet aan de bak komen. In tijden van crisis
of als er een nieuwe regeling komt waardoor gemeenten moeten omschakelen komen
zij ook niet aan de bak. De groep die nu al in de kaartenbak zit, zou natuurlijk
bediend moeten kunnen worden. Ik vraag dit zo indringend omdat wij NUG’ers,
niet-uitkeringsgerechtigden, hebben in Nederland. Daaronder zijn veel allochtone
jongeren. Bovendien is in de grote steden 10% tot 20% van deze
jongeren onzichtbaar. Daaronder zitten ook niet-melders. Je vraagt je af waar
zij van leven; van hun ouders, van de straat, van wat dan ook? Zij scharrelen
zo’n beetje hun kostje bij elkaar en dat is slecht nieuws. Ik vraag
de staatssecretaris hoe er met deze groep moet worden omgegaan. De verwachting
is dat ook bij de WIJ een aantal jongeren zich niet zal melden voor een uitkering.
Daarmee raakt het zicht op hen kwijt en kunnen zij niet meer worden bediend.
Ik vraag indringend om een oplossing daarvoor.
 Hetzelfde geldt voor de meest kwetsbare groep, het beruchte aantal van
200 000 mensen met grote afstand tot de arbeidsmarkt. Die zitten ook
vaak in de Wet werk en bijstand en worden in deze crisisperiode eigenlijk
vergeten. Er wordt relatief weinig in hen geïnvesteerd. Wij mogen dat
niet laten gebeuren want dat is een zeer schrijnende situatie. Hieraan gerelateerd
heb ik vorige week gevraagd aan de staatssecretaris hoe het zit met de bijstandsmoeders.
Krijgen zij scholing, worden zij begeleid en wordt de arbeid-zorgcombinatie
goed bekeken? Gaan wij niet gemakzuchtig louter uit van een sollicitatieplicht?
De staatssecretaris heeft beloofd om dat na te gaan. Net werd er weer een
vraag over gesteld, met name gerelateerd aan de kinderopvang, maar ook dit
lijkt mij een urgent punt, want dit is typisch een groep die als het tegenzit
onderin de la belandt. Ik ben daar absoluut op tegen.
 Ik heb wat kort geslapen vannacht, maar ik herinner mij wel dat wij eindeloze
sessies hebben gehad over de verdeelmodellen. Het was allemaal niet gemakkelijk
want het ging om een gecompliceerd geheel van afwegingen. Ik vind het belangrijk
dat rekening wordt gehouden met de regionale verschillen in opleidingsniveaus.
Die kunnen echt heel erg verschillen. Inspanning alleen is niet genoeg om
af te rekenen. Daarbij spelen ook andere factoren een rol. Als er herschikking
plaatsvindt, dan mogen daar geen onverwachte uitkomsten voor gemeenten uitrollen.
Ik dring erop aan om hiermee zeer consciëntieus om te gaan, want anders
leidt dat tot allerlei ellende. Ik sluit mij aan bij de vragen van de heer
Spekman over het tweede ventiel.
 Mijn laatste punt betreft de motie-Karabulut. Het is natuurlijk tactiek
om dat tot het laatst te bewaren. Mijn fractie heeft die motie indertijd van
harte ondersteund. De GroenLinks-fractie is van mening dat ouders met een
bijstandsuitkering, met studerende kinderen, niet gekort moeten worden op
hun uitkering, noch afhankelijk mogen zijn van een enkele toeslag van de gemeente
waar zij wonen. Dat moet gewoon voor iedereen op dezelfde manier worden geregeld.
Ik dring hier zo op aan omdat in Nederland sprake is van een soort erfelijke
armoede; mensen blijven van generatie op generatie in armoede steken. Wij
kunnen niet van kinderen die in een bijstandsgezin zijn opgegroeid vragen
om hun studiebeurzen te gebruiken om in het onderhoud van hun moeder, in de
meeste gevallen, te voorzien. De fractie van GroenLinks vindt dat onaanvaardbaar.
 
 De voorzitter: Mevrouw Van Gent, dan vraag
ik u om weer het voorzitterschap van mij over te nemen zodat ik mijn inbreng
kan doen.
 Voorzitter: Van Gent
 De voorzitter: Ik geef het woord aan mevrouw
Karabulut van de fractie van de SP.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. Ik begin
met de verdeelmodellen. Er zijn al veel vragen over gesteld. Wij hebben vorig
jaar en het jaar daarvoor veel discussies gevoerd over de manier waarop dat
model optimaal werkt. Wij zijn met elkaar tot de conclusie gekomen dat het
nog veel beter kan, hoewel er al een financiële prikkel van uitgaat,
zodat gemeenten die heel goed hun best doen daarvoor worden beloond. Tegelijkertijd
is gezegd dat het model niet radicaal wordt omgegooid maar dat er een soort
ontwikkeling wordt ingezet. Ik lees in de brief dat op het punt van de lokale
arbeidsmarktsituatie en de maatstaf huurwoningen wordt bekeken hoe dat beter
te verwerken is in het model. Daar wordt vervolgonderzoek naar gedaan. Kan
de staatssecretaris aangeven wanneer wij de resultaten van dit onderzoek tegemoet
kunnen zien?
 Een aantal gemeenten die keihard hun best doen, zijn de afgelopen jaren
eigenlijk alleen maar benadeeld door de financiering; zij hadden een structureel
tekort op de budgetten. Wij hebben daar een tijdelijke oplossing voor bedacht,
die het tweede ventiel wordt genoemd. Gemeenten konden een aanvraag doen om
de tekorten aan te vullen. Dat wordt getoetst door een onafhankelijke commissie.
Nu blijkt echter dat deze gemeenten keihard gepakt worden door de anticumulatieregeling
en doordat door de actuele crisis het aantal bijstandsuitkeringen stijgt.
Zij hebben een brief gestuurd en die kent de staatssecretaris ook. Zij zeggen
dat die anticumulatiebepaling eruit kan, tenzij de staatssecretaris andere
oplossingen heeft. Ik dring daar in elk geval bij de staatssecretaris op aan.
 Dit brengt mij op het volgende punt. Vanmiddag was er een rondetafelgesprek
over de jeugdwerkloosheid, waarbij de vertegenwoordiger van de VNG inbracht
dat gemeenten enerzijds geconfronteerd worden met een bezuiniging vanuit de
Wet investering jongeren en anderzijds met een stijgende werkloosheid. Gemeenten
komen in de knel met hun budgetten. Ik vraag de staatssecretaris wat de feitelijke
situatie is en of zij naar aanleiding van de crisis en de laatste ontwikkelingen
aanleiding ziet om nieuwe afspraken te maken met gemeenten. Op welke wijze
kunnen de bestaande budgetten, vanuit het inkomensdeel en vanuit het werkdeel,
anders ingezet worden? Volgens mij is iedereen het erover eens dat in elk
geval de budgetten van het werkdeel anders moeten worden ingezet. Denkt de
staatssecretaris erover om met een deel van die budgetten echte banen te scheppen,
bijvoorbeeld in de publieke sector, in plaats van door te gaan met de commerciële
re-integratie waarvan ook dit jaar niet bekend is wat daarvan de resultaten
zijn terwijl er miljarden in worden gepompt?
 Ik kom te spreken over de compensatie voor de alleenstaande ouders in
de bijstand met een studerend kind die op het moment dat de kinderen achttien
jaar worden gekort worden op hun uitkering. Het was de bedoeling dat de invoering
van de Algemene Bijstandswet en de WWB de beschikking toeslagen voormalige
eenoudergezinnen zou compenseren. Die zouden overgenomen worden in de Wet
werk en bijstand. Een groot deel van de Kamer is hier al een aantal jaren
mee bezig. De staatssecretaris heeft de IWI onderzoek laten doen en daaruit
blijkt dat een aanzienlijk deel van de gemeenten de basistoeslag via de Algemene
bijstandswet niet verstrekt. Ik kan er alleen maar hartstikke blij mee zijn
dat de staatssecretaris dat wil regelen door aanpassing. Dat is winst. Dat
is fantastisch. Ik vind het eigenlijk schandalig dat het al niet gebeurde.
Het gaat om een bedrag van 600 euro. Alleenstaande ouders met studerende kinderen
zitten dan op 70% van het minimumloon, maar zij zouden door gemeenten
gecompenseerd moeten worden via de individuele bijstand. Uit het rapport blijkt
echter dat lang niet alle gemeenten dat doen. Verder blijkt dat de verschillen
tussen de gemeenten groot kunnen zijn. De staatssecretaris ziet
geen noodzaak om dat beter te regelen bij wet. Ik zie die noodzaak echter
wel. Ik vraag de staatssecretaris of het toch niet mogelijk is om in de aanstaande
wetsaanpassing beter te borgen dat zij gelijke kansen krijgen zodat die inkomensachteruitgang
voor alleenstaande ouders met studerende kinderen wordt gecompenseerd totdat
de studie is afgerond. Ik hoor daar graag een uitspraak van de staatssecretaris
over.
 Een ander belangrijk punt betreft de basisbeurs en de aanvullende beurs
die studerende kinderen ontvangen. Die moet echt buiten beschouwing blijven
en niet meetellen in de kosten voor het wonen. Ik meen dat de staatssecretaris
dat in de brief toezegt, maar dat is niet helemaal helder. Het gebeurt voor
een deel nu wel, maar die inkomsten zijn natuurlijk bedoeld voor het bekostigen
van het collegegeld en de studie. Ook daar hoor ik graag een uitspraak over.
 Op het punt van het Banenoffensief sluit ik mij helemaal aan bij hetgeen
gezegd is. Wat gaan wij doen met de goede resultaten van dit project?
 
 De voorzitter: Ik draag het voorzitterschap
weer over aan mevrouw Karabulut.
 Voorzitter: Karabulut
 De voorzitter: Ik schors de vergadering zodat
de staatssecretaris de antwoorden kan voorbereiden.
 
 De vergadering wordt van 15.46 tot 15.59 uur geschorst.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Het
is goed gebruik om zo nu en dan de WWB goed tegen het licht te houden. Ik
merk dat de geachte afgevaardigden dat met intensiteit hebben gedaan en zo
hoort het ook. Ik heb goed mijn oren open gezet wat de bijdragen betreft en
bijvoorbeeld goed geluisterd naar de heer Pieper van de CDA-fractie. Hij bracht
naar voren dat het belangrijk is dat in zo’n verdeelmodel stabiliteit
wordt gehandhaafd. Wij moeten niet om de haverklap alle verdeelmaatstaven
en gewichten willen aanpassen als blijkt dat bij een zeer beperkt aantal gemeenten
de dingen niet lopen zoals zij moeten lopen. Ik neem wat alle leden naar voren
hebben gebracht over het «tweede ventiel» natuurlijk bloedserieus.
Ik vind dat een mooie term. Ik denk dat die de lading goed dekt. Als een aantal
gemeenten in moeilijkheden komt door het verdeelmodel, dan moet er toch nog
aan wat knoppen gedraaid kunnen worden om aan die gemeenten tegemoet te komen.
Daarbij is te denken aan een soort solidariteitsknop. De rest van de gemeenten
heeft zich ertoe verplicht om de gemeenten die een achterstand hebben bij
te plussen als het daar niet loopt. Dan kan er ook iets van hun budget af
gaan. Volgens mij zijn daar geen vragen over gesteld en ik ga er dan ook van
uit dat de Kamer dat nog steeds een heel goed idee vindt.
 Er zijn wel vragen gesteld – ik vind dat zelf ook een puzzel –
over de brief van de gemeente Enschede. Acht gemeenten hebben een aanvraag
gedaan om vanuit de context van de MAU bijgeplust te worden. Het gaat dus
om 8 op de 432 gemeenten die inderdaad een probleem hebben. Wij kijken daar
heel nauwgezet naar, langs twee lijnen. Enerzijds willen wij natuurlijk heel
specifiek kijken naar wat er in die gemeenten echt aan de hand is. Er zijn
heel specifieke kenmerken op basis waarvan wij iets zouden kunnen veranderen
door te draaien aan de knoppen die ik net noemde. Anderzijds is het interessant
om te kijken naar wat er breder aan de orde is. Ook ik heb gezien dat zeven
van de acht gemeenten in de zogenaamde «krimpregio’s» liggen.
De krimp is wel degelijk meegenomen in de verdeelsystematiek, maar misschien
zouden wij dat een onsje enthousiaster kunnen doen. Ik vind het kortom de
moeite waard om dit najaar – ik moet voor 1 januari besluiten over
die aanvragen van die acht gemeenten – nog eens heel nauwgezet te kijken
of in die verdeelsystematiek op kleine onderdelen extra aandacht
uit moet gaan naar die aangelegenheid. Dat is in ons land steeds meer aan
de orde. Daar moeten de ogen ook niet voor worden gesloten. Als gemeenten
daardoor in het gedrang komen, dan moeten wij daarnaar willen kijken. Ik zeg
de Kamer toe dat ik dat in het najaar nauwgezet zal doen, ook in de context
van de acht gemeenten die zich hebben gemeld. De zaak die onder meer Enschede
nu voorlegt, is natuurlijk raar. Het is nog heel recent, dus wij hebben er
nog niet naar kunnen kijken, maar het is raar dat gemeenten met die MAU uiteindelijk
minder geholpen zijn dan met de IAU, de incidentele aanvulling. Ik ben bereid
om daar heel nauwgezet naar te kijken.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb begrepen
dat er net een «krimptocht» heeft plaatsgevonden, geëntameerd
vanuit WWI, want op dat gebied speelt ook het probleem van de krimp. Ik ben
benieuwd of er een soort gezamenlijke aanpak van het kabinet is op het gebied
van krimpregio’s want dat kan best breder spelen. Ik weet dat minister
Van der Laan daar druk mee bezig is. Ik ben voor een soort gezamenlijke goede
aanpak.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Collega Van der
Laan heeft inderdaad aangegeven dat dit fenomeen niet alleen aan de orde is
in zijn portefeuille, maar in veel meer portefeuilles. Ik denk ook aan Onderwijs;
als er te weinig leerlingen zijn op een school, dan moet die school gesloten
worden. Het is dus echt van belang om in de breedte te bezien wat het voor
een regio betekent als de krimp zo hevig wordt. Dat geldt ook voor mijn portefeuille.
Het is de moeite waard om de paraplu daarover goed in het vizier te houden,
maar first things first. Laat mij eerst in het najaar bekijken of wij hier
veranderingen op moeten voorstellen of reparaties kunnen plegen. Ik laat u
dat natuurlijk weten.
 
 De heer Spekman (PvdA): Ik heb te doen met
deze gemeenten. Zij zijn nu bezig met het opstellen van de begrotingen; dat
hoef ik de staatssecretaris niet te vertellen. Zij hadden de verwachting dat
zij erop vooruit zouden gaan. Dat was een eerlijke verwachting, gebaseerd
op het Kamerdebat en de keuze voor de MAU. Nu gaan zij erop achteruit. In
de prognoses die zij maken, gaan zij erop achteruit. De staatssecretaris wil
in het najaar bekijken of er gecompenseerd kan worden, maar dat is voor die
gemeenten erg vrijblijvend. Gelet op de intentie van de Kamer destijds, vind
ik dat het gecompenseerd moet worden. De vraag is alleen in welke mate en
met welk instrument. Dat is ontzettend ingewikkeld. Overigens heeft de staatssecretaris
heel goede mensen die zij daarvoor kan inzetten. Ik snap dat het heel ingewikkeld
is, maar ik vind het moeilijk om te aanvaarden dat deze gemeenten tot het
najaar moeten wachten terwijl zij altijd de reële verwachtingen hadden
dat dit een instrument ter verbetering was.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik wil absoluut
niet verhelen dat ook ik dat bijzonder vervelend vind voor de gemeenten. Uit
eigen ervaring weet ik dat het als wethouder Financiën niet plezierig
is om in dit tijdsgewricht met zo’n boodschap geconfronteerd te worden.
Wij hebben echter wel afgesproken dat wij voor 1 januari nauwgezet aan
gemeenten laten weten waar zij op kunnen rekenen. Ik wil heel graag zo snel
mogelijk duidelijkheid geven; ik ga dus niet wachten tot 31 december.
Ik wil het echter wel zorgvuldig doen. Ik wil goed weten welke repercussies
dit kan hebben voor andere gemeenten. Ik houd er niet van om nu kort door
de bocht toe te zeggen dat die acht gemeenten worden bijgeplust ten koste
van die andere 400 gemeenten. Wij moeten het goed onderbouwen, zodat wij het
goed kunnen uitleggen aan al die andere gemeenten. Het gaat nu om acht gemeenten,
maar de krimpgebieden zijn groter. Als dit een structureel probleem zou zijn,
dan moeten wij dat onderkennen en er iets aan doen.
 
 De heer Spekman (PvdA): Het kan liggen aan
de krimpgebieden, maar het kan ook zijn dat het tweede ventiel dat wij ooit
hebben bedacht voor een goed werkende economie, niet geschikt is voor een
slecht werkende economie. Ik geef de staatssecretaris mee om ook naar dat
element te kijken. Ligt het misschien daaraan? Ik zou het verder plezierig
vinden als de Kamer weet wanneer het dan weer bij de Kamer komt. Ik houd graag
de vinger aan de pols op dit punt. Ik vind dat de Kamer commitment heeft uitgesproken
naar de gemeenten over het doel van de MAU.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb begrepen
dat er na de zomer een zogenaamde «krimpbrief» komt van de minister
voor WWI. De staatssecretaris geeft aan dat het wellicht om meer gemeenten
gaat – in Groningen, Zeeland en Drenthe – en dat ambtenaren en
politici ermee bezig zijn. Dan lijkt het mij voor de hand te liggen dat dit
gezwaluwstaart wordt zodat wij dat na de zomer kunnen krijgen.
 
 De voorzitter: De concrete vraag is: wanneer
kunnen wij informatie krijgen over de gemeenten die een beroep hebben gedaan
op het tweede ventiel maar er nu toch op achteruit dreigen te gaan? Het tweede
punt betreft de krimp; hoe ziet die eruit en welke gevolgen heeft die eventueel?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb al gezegd
dat ik mijn uiterste best zal doen om het ver voor 31 december hier te
hebben. Dat is ook ruiterlijk naar die gemeenten toe. Die moeten als de drommel
weten hoe of wat. Het gaat om die acht gemeenten. Wij moeten gewoon eens kijken
naar hun begrotingstraject. Ik kijk nu even naar de heer Spekman. In de gemeenten
wordt op enig moment de begroting gepresenteerd, waarna er commissievergaderingen
plaatsvinden waarin die begroting wordt afgetikt. Dat gebeurt eind november,
als men aan de vroege kant is. Het zou prettig zijn als gemeenten voor het
aftikken van de begroting weten waar zij aan toe zijn. De wethouder Financiën
heeft dan nog gelegenheid om een nota van wijziging naar de gemeenteraad te
sturen. Dat lijkt mij een nette manier van met elkaar verkeren als medeoverheden.
Op het punt van het brede verhaal, dat mevrouw Van Gent aan de orde stelt,
wil ik afspreken dat er nauwgezet gekeken wordt, niet alleen naar de krimpgebieden
maar naar de hele werking van de MAU. De uitkomsten daarvan worden zo snel
mogelijk aan de Kamer gepresenteerd, als het enigszins kan voor 1 januari.
 De heer Pieper heeft een vraag gesteld die in deze periode bijzonder legitiem
is: hoe gaat het met het I-deel? Ik krijg van veel wethouders het signaal –
overigens blijkt dat ook uit de cijfers van het CPB en anderszins –
dat het I-deel van de WWB anders dan vorig jaar meer uitgeput raakt omdat
meer mensen de bijstand instromen. Een van de leden heeft gevraagd om hoeveel
mensen het gaat. In het eerste kwartaal zijn 4000 uitkeringen meer verstrekt
dan verwacht. Dat is een teken aan de wand. Aangenomen wordt dat dit in het
volgende halfjaar beduidend gaat stijgen en in 2010 ook. Ik ben daarom blij
dat wij in het bestuursakkoord met de gemeenten een bandbreedte hebben afgesproken
van 160 mln. Als die bandbreedte wordt overschreden, dan wordt het I-deel,
dat een openeindefinanciering in zich draagt, door het Rijk bijgeplust. Gemeenten
hoeven daarvoor niet aan de lat te hangen, als ik het zo mag uitdrukken. Het
is natuurlijk niet duidelijk wat dat meerjarig zal betekenen voor de rijksbegroting.
Ik ben wel heel blij dat die afspraak zeer nauwgezet is gemaakt zodat iedereen
die in dit land in de bijstand komt, weet dat het vangnet stevig is op dit
punt. Er zit geen einde aan het verstrekken van bijstand omdat de pot leeg
is.
 De leden hebben eigenlijk steeds dezelfde punten naar voren gebracht en
ik spreek hen allen toe. Op het punt van het Banenoffensief was ook ik positief
verast toen de heer Lubbers mij kwam vertellen wat er in de afgelopen maanden
gebeurd was. Hij verschafte mij inzicht in wat dit offensief had
opgeleverd. Ik ben ook positief verrast over het feit dat het geen idiote
bedragen vergde per traject. Verder ben ik blij dat dit project– dat
hebben de leden ook benadrukt – zozeer is gedragen door vrijwilligers.
Ik denk ook dat dit het grote geheim is geweest van het Banenoffensief. Ik
heb tegen de heer Lubbers en zijn medewerkers gezegd: doe mij een plezier
en geef mij nader inzicht in hoe een follow-up eruit zou kunnen zien, want
dan denk ik graag mee over de implementatie daarvan. Alle leden hebben daar
wat over gezegd. Ik wil het tweeërlei bekijken, zodra ik de informatie
heb gekregen. Als de conclusie is dat het de moeite waard is om de follow-up
op te pakken, dan doe ik dat graag samen met gemeenten. Vluchtelingen wonen
natuurlijk in gemeenten dus die moeten daarop worden aangesproken. Dat moet
gebeuren vanuit de budgetten van de gemeenten en vanuit de vrijwilligersinfrastructuur
van gemeenten. Ik maak mij er evenwel niet met een Jantje van Leiden vanaf,
want ik wil ook zelf kijken of wij met een vliegwieleffect kunnen bewerkstelligen.
SZW verstrekt geen structurele subsidies aan dit soort initiatieven, maar
ik vind dit project de moeite waard en ik zal waar ik kan helpen om het van
een stimulans te voorzien. Ik vind echter wel dat gemeenten daarin hun verantwoordelijkheid
hebben te nemen.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb een
korte vraag. Wij zijn allemaal van mening dat je zo’n succesvol project
niet om zeep moet helpen. Dat moet je zeker niet allemaal wijzigen, want dat
zou doodzonde zijn. U zegt dat zowel de gemeenten als het Rijk dat gezamenlijk
moeten financieren. Dan zou het wellicht helpen als u al met een aanbod komt
voor de financiering. Iedereen moet niet op elkaar zitten wachten totdat zo’n
succesvol project de put in verdwijnt.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik moet mij heel
zorgvuldig uitdrukken. Ik wil heel graag van de organisatoren horen hoe die
follow-up eruit zou kunnen zien. Ik vind het concept hartstikke goed, juist
voor de vrijwilligers. Ik wacht nu op wat er op mijn bureau belandt en dan
ga ik ernaar kijken. Ik heb het geld niet op de plank liggen. Daar moet ik
ook heel eerlijk in zijn. Wij hebben geen geld dat niet wordt benut, maar
ik ga kijken of ik ergens geld vandaan kan schrapen, opdat ik een handreiking
kan doen.
 
 De heer Pieper (CDA): Wij hebben wel een miljard
voor u.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Heel plezierig.
Fijn dat iedereen zo met mij mee tobt op dit punt.
 
 De voorzitter: Het is een zeer begane commissie,
maar vervolg uw betoog.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Maar goed, ik wil
kijken of ik iets kan doen en, zo ja, wat ik kan doen. Ik doe ook een klemmend
beroep op de gemeenten via de verzamelbrief en misschien zelfs wel via een
aparte brief om dit soort dingen te omhelzen. Het is natuurlijk goud als er
in een gemeente zo’n structuur van vrijwilligers is die vluchtelingen
ondersteunen. In de ene gemeente zal het enthousiaster zijn dan in de andere
gemeente, omdat in de ene gemeente nu eenmaal meer vluchtelingen wonen dan
in de andere. Ik vind dat je dit samen met de andere overheden neer moet kunnen
zetten. Zo wil ik dus aanvliegen.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik had een
korte vervolgvraag. Het gaat erom dat zo’n succesvol project zo snel
mogelijk een doorstart krijgt. Ik twijfel niet aan uw inzet, maar het is mij
nog niet helemaal duidelijk aan welke termijnen u denkt. Gemeenten, rijksoverheid
en anderen kunnen eindeloos in gesprek blijven en dat moeten wij niet hebben.
Die projecten moeten sneller doorstarten. Ik wil graag een datum
afspreken. Als het niet lukt, moeten wij kunnen ingrijpen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb de stichting
een brief gestuurd en de stichting is bij mij langs geweest. Daarna heb ik
het resultaat in ontvangst genomen uit handen van de heer Lubbers, bij een
oploop waar dit initiatief zeer centraal stond. Toen heb ik de stichting een
brief geschreven met de uitnodiging om inzicht te bieden in hoe de follow-up
eruit zou kunnen zien. Ik weet dat zij daar nu druk mee doende zijn. Dat heb
ik even af te wachten, maar ik verwacht dat het binnen de kortste keren bij
mij ligt, want het zijn heel geëngageerde mensen. Dan ben ik aan zet
om de follow-up te doen. Als u mij een beetje kent, dan weet u dat ik dit
snel ter hand neem.
 
 De heer Spekman (PvdA): Ik wil het iets scherper
hebben in de tijd. Daarin ben ik een bondgenoot van mevrouw Van Gent. Er is
indertijd een motie ingediend en er is zelfs geld voor vrijgemaakt, omdat
de gemeenten niet wilden. Zij vonden dit afwijken van hun gebruikelijke methoden.
Zij hadden een bestaande aanbestedingsplicht waar het wel of niet in paste.
Zij zagen dus honderden beren op de weg. Iedere gemeente heeft zo haar eigen
methode. Daarom is dit landelijk aangejaagd. Ondanks uw inzet en die van de
heer Lubbers, ben ik bang dat de kennis en het netwerk verloren gaan. De vrijwilligers
zijn nu op en top gemotiveerd, maar hoe langer het duurt, hoe meer het netwerk
in elkaar stort. Wil de staatssecretaris tempo maken? Kan zij misschien de
gemeenten wat meer verplichtend toespreken dan nu? Ik deel de opvatting van
mevrouw Van Gent dat het erg plezierig zou zijn als wij dit in september terugzien
met de uitkomsten van het overleg. Anders zullen de opgebouwde netwerken instorten.
 
 De voorzitter: Staatssecretaris, kunt u toezeggen
dat u in september met nadere informatie komt?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dat kan ik niet
toezeggen. Ik weet niet precies wanneer ik die handreiking terugkrijg. Daar
ben ik van afhankelijk. Als ik die handreiking heb, dan vind ik dat ik als
de drommel met gemeenten, VNG vooral, in conclaaf moet gaan om te kijken hoe
of wat. Tegen de heer Spekman moet ik zeggen dat ik geen dwangmiddel heb.
Ik kan niet tegen de gemeenten zeggen: gij zult uw vluchtelingen op deze manier
naar de arbeidsmarkt leiden. Ik kan wel zeggen: kijk eens wat een prachtig
project dit is geweest. De gemeenten moeten wel gek zijn als ze dit niet omhelzen
en de infrastructuur van vrijwilligers in hun eigen gemeente niet verder equiperen.
Zodra ik die handreiking heb, zal ik acteren.
 
 De heer Pieper (CDA): Ik wil vanuit de CDA-fractie
reageren op wat de heer Spekman naar voren bracht in zijn inbreng. In dit
project wordt zichtbaar dat je de kracht van de samenleving probeert te activeren.
In hoeverre wil de staatssecretaris van hieruit naar andere projecten kijken?
Misschien is dit ook wel een voorbeeldproject voor andere re-integratieprojecten,
waar wij wat vraagtekens bij plaatsen. Er is ons veel aangelegen om dat zelflerende
en het zelforganiserende vermogen van mensen centraal te stellen. Blijkbaar
zit er een vliegwiel om direct maatwerk te kunnen leveren. In hoeverre wil
de staatssecretaris vanuit deze kennis en ervaring naar andere projecten kijken?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb acht jaar
vrijwilligersbeleid in mijn portefeuille gehad. Ik draag dit een warm hart
toe, ook in deze context. In onze portefeuille zit ook de schuldhulpverlening.
Mevrouw Ortega weet daar veel van, net als u allen overigens, maar toevallig
hadden wij vorige week samen een activiteit op dit punt. Er zijn veel vrijwilligers
actief om andere mensen te ondersteunen in budgetbeheer. Dit is net zo iets.
Je kunt mensen ondersteunen bij het re-integreren. Het zou misschien
de moeite waard zijn om in de brief aan de gemeenten over de vluchtelingen
ook een alinea te wijden aan het inzetten van vrijwillige medewerkers bij
re-integratie. Het gebeurt al wel, maar volgens mij nog niet al te enthousiast.
 Voorzitter. Dan uw motie over de alleenstaande ouders in de bijstand.
Daarover hebben u en ik natuurlijk wat communicatie over en weer gehad: Kamervragen
en brieven, waarvoor dank. U hebt wel iets aan de kaak gesteld, samen met
degenen die uw motie ondertekend hebben. Ik vond dat het echt aandacht verdiende
en meer dan dat. Ik vond dat ingrijpen nodig was. Dat heb ik ook gedaan. Ik
stel dus voor om een wetswijziging te presenteren in het vroege najaar. De
vraag werd gesteld wanneer ik dat wilde doen. Het is aan de Kamers om te bezien
of de wetswijziging voor 1 januari kan worden behandeld, opdat die zo
snel mogelijk kan ingaan. Dan is het duidelijk dat alle gemeenten die 20%
hebben te fourneren. Daarenboven neem ik er kennis van dat u het plezierig
vindt om de gemeenten ook te verplichten wat zij daarboven nog kunnen verstrekken
op basis van de bijzondere bijstand. U weet dat ik niet voornemens ben om
dat te doen. Ik vind oprecht dat gemeenten daarin zelfstandig moeten kunnen
opereren en dat zij maatwerk moeten kunnen leveren. Voor de gemeenten moet
helder zijn dat de studiefinanciering die een kind ontvangt niet mag worden
afgetrokken van de standaard. Verder blijf ik erbij dat de aanvulling vanuit
de bijzondere bijstand bij de gemeenten dient te blijven.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): U gaat gelukkig die
20% toeslag vastleggen, zodat alle gemeenten dat ook uitkeren. Dat
is omdat wij gelijke kansen willen bieden aan kinderen die studeren en van
wie de ouders in de bijstand zitten. De motie behelst dat de inkomensachteruitgang
die ouders ondervinden zodra hun kind achttien wordt volledig wordt gecompenseerd
tot het einde van de studie. Door nu het deel van de individuele bijzondere
bijstand niet in de wet te regelen, behoud je toch verschillen en helaas op
onderdelen ongelijke kansen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dat is de filosofie
van de Wet werk en bijstand. Wij gaan ervan uit dat gemeenten goed in staat
zijn om te wegen hoe gezinnen ervoor staan. Ik vond en vind met u dat het
wat betreft die 20% heel helder moet zijn voor alle gemeenten dat men
dit heeft te doen. Daarom veranker ik het nu in de wet. Voor zover het de
bijzondere bijstand betreft zie ik, want dat hebben wij natuurlijk goed onderzocht,
dat veel gemeenten de hand al aan de ploeg slaan. Veel gemeenten verstrekken
die aanvulling al. Dat gebeurt niet gelijkelijk, maar er wordt maatwerk verleend.
Dat brengt mij ertoe om daar verder niet op te acteren.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): Ik vrees dat wij het
oneens zijn. Maatwerk houdt in dit geval in dat een groot deel van de gemeenten
alleenstaande ouders met studerende kinderen in gelijke gevallen ongelijk
behandelen. Dat blijkt ook uit het IWI-rapport. Men hanteert bijvoorbeeld
leeftijdsgrenzen en verschillende normen, waardoor wij die kinderen geen gelijke
kansen geven om hun studie af te maken. Laten wij dat gewoon goed regelen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik denk dat wij
nu het hele debat over de totstandkoming van de Wet werk en bijstand kunnen
overdoen. Daar ben ik niet bij geweest, maar ik kan mij voorstellen dat velen
van u toen de degens op dit punt gekruist hebben. Welke schaalgrootte neem
je als het gaat om het uitvoeren en maken van beleid? Neem je de schaalgrootte
van de gemeente, van het land, van Europa of van de hele wereld? Toen de WWB
door een meerderheid van de Tweede en Eerste Kamer werd aangenomen, heeft
het parlement gezegd dat het legitiem is om beleidsvrijheid neer
te leggen bij gemeenten. Ik constateer dat u net iets minder beleidsvrijheid
bij de gemeenten wilt neerleggen dan ik. Daar moeten wij over en weer kennis
van nemen en over debatteren. Ik stel voor om dat nu niet te doen, omdat wij
dan de discussie over de Wet werk en bijstand overdoen.
 Voorzitter. De heer Spekman had ook een vraag op dit punt. Hij vindt het
niet logisch dat de aanvulling vanuit het W-deel geschiedt, terwijl dit eigenlijk
vanuit het I-deel moet gebeuren. Ik wil er nog wel eens naar kijken, maar
ik volsta nu met de mededeling dat ik het wil continueren zoals het nu gaat.
Ik kan zijn betoog volgen, maar ik ben niet van plan om dat onmiddellijk op
deze manier te verdisconteren. Ik pleit ervoor om de huidige systematiek te
blijven hanteren.
 Dit waren wat grote onderdelen die alle woordvoerders hebben aangestipt.
Mevrouw Van Gent heeft heel specifiek gevraagd hoe het met het W-deel zit.
Zijn gemeenten nog steeds aan het oppotten? Dat hebben ze in voorgaande jaren
wel gedaan. Het antwoord op die vraag is dat het op dit moment niet meer gebeurt.
Op basis van een Divosa-onderzoek hebben wij het inzicht gekregen dat er nu
een omslag is en dat gemeenten zelfs bijplussen vanuit de algemene middelen.
Dat is dus niet meer aan de orde, maar het is wel aan de orde geweest.
 Mevrouw Van Gent zegt: liever een halve baan dan een hele uitkering. Dat
zeg ik met haar. Dan kom ik meteen bij de vraag van mevrouw Ortega. Zij zou
het in de context van de crisis een goed idee vinden als men wat meer kan
bijverdienen dan tot nu toe mogelijk is. Ik ben daar niet zo voor geporteerd.
De bijstand is een minimuminkomensvoorziening. Wij moeten uitkijken dat wij
met een heel ruime bijverdienstenregeling geen basisinkomen creëren.
Nu wordt 25% van de inkomsten vrijgelaten. Tot een maximum van €185
mag je netto bijverdienen. Dat is natuurlijk al substantieel. Het is niet
de bedoeling dat je met een parttimebaan in de bijstand zit en meer overhoudt
dan iemand die fulltime werkt en het minimumloon verdient. Dat lijkt mij raar
en daarom zou ik hier niet voor zijn.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Met
een maximum van hoeveel maanden?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Zes maanden en € 185
netto per maand.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
kijk wat er nu allemaal gebeurt met de crisis. Er wordt nu ook gebruik gemaakt
van de deeltijd-WW. Beter een halve baan dan een hele uitkering. Het is een
andere situatie. Misschien is het goed om te kijken hoe mensen iets extra’s
kunnen bijverdienen. Dat heeft misschien op den duur minder bijstand tot gevolg.
Ik ben het helemaal niet met de staatssecretaris eens. Ik heb niet gevraagd
om iets definitiefs, ik heb alleen gevraagd om deze concrete situatie mee
te nemen in het crisispakket.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik probeer u te
volgen, mevrouw Ortega. Ik vraag mij af waarom dit specifiek voor de crisis
aan de orde moet zijn. Iemand kan natuurlijk € 185 bijverdienen
als hij in de bijstand komt. Dat is tijdens de crisis niet anders dan buiten
de crisis. Als je je baan verliest en je komt na de WW uiteindelijk in de
bijstand, dan is het inderdaad fijn als je iets kunt bijverdienen. Het is
wel vreemd als je zoveel mag bijverdienen dat je iemand voorbijstreeft die
het minimumloon verdient. Daar zou ik niet voor zijn.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Het
gaat om een halfjaar. Ik vraag of dit eventueel verruimd kan worden.
 
 De voorzitter: De vraag van mevrouw Ortega
is of de huidige termijn van een halfjaar verlengd kan worden tot twee jaar.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik ga dat eens
even bekijken. Ik wil weten waarom dat oorspronkelijk begrensd is op zes maanden.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voordat de
WWB er was, kon het langer dan zes maanden. Om de gang naar de arbeidsmarkt
te bevorderen, heeft men het toen gelimiteerd op zes maanden. Toen waren er
ingewikkelde toeslagen en dergelijke. Ik zou in het kader van de crisis pleiten
voor een deeltijd-WWB. Het is nu voor mensen lastig om door te stromen, want
de arbeidsmarkt zit op slot. Het is problematisch, ook voor mensen in de WWB.
Wat is er mooier dan mensen wat langer dan een halfjaar in de bijverdienregeling
te houden? Dan blijven ze actief op de arbeidsmarkt. Dat levert ook nog wat
op. U zou dat gewoon moeten omhelzen. Het hoeft namelijk niets te kosten.
Die mensen verdienen niet precies € 185, maar misschien wel € 600.
Daarvan mogen ze € 185 houden en de rest wordt verrekend met de
uitkering. Dat is een heel aantrekkelijke en praktische gedachte.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dat is geheel in
strijd met de oorspronkelijke gedachte achter de WWB. Als het crisis is, stort
de hemel naar beneden en krijgen wij allemaal een blauwe hoed. Wij kunnen
niet de filosofie achter de wetgeving onmiddellijk aanpassen als er een crisis
is. Daar zou ik niet voor zijn. Ik vind het fijn dat wij een vangnet hebben
voor mensen die geen werk meer hebben. Ik ben er erg voor om dit vangnet zodanig
in te richten dat het voor iedereen geldt en dat het geen limieten kent, dus
dat er een openeindfinanciering aan vastzit. Ik ben er niet voor om de filosofie
zodanig aan te passen dat je met een deeltijd-WWB gaat werken.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
 
 De voorzitter: U kunt uw vraag in tweede termijn
stellen, mevrouw Van Gent.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dan is er nog een
vraag van mevrouw Ortega over de NUG’ers. Zij vraagt zich af hoe het
bij gemeenten loopt. Zijn gemeenten in de recessie nog wel in staat om alle
doelgroepen die zij onder hun hoede hebben te ruggensteunen naar de arbeidsmarkt,
ook de NUG’ers. Natuurlijk gaat het niet meer zo enthousiast als in
de periode tot oktober van vorig jaar. Zij weet dat mijn voorganger een afspraak
heeft gemaakt met de VNG in de context van het participatiebudget. Er is een
prikkel om NUG’ers aan het werk te helpen. Die prikkel blijven gemeenten
hanteren. Dat is natuurlijk fijn. Ik moet eerlijk zeggen dat het niet meer
met zo’n intensiteit kan als tot oktober vorig jaar.
 Dan zet ik nog de laatste punten op de i. De heer Spekman heeft de Hoeksche
Waard nog aangedragen, maar volgens mij hebben wij dit punt afgehandeld. Hij
heeft ook het doelgroepenbeleid in brede zin naar voren gebracht. De heer
Spekman constateert dat het werkt en vraagt of je niet moet proberen om dat
wat breder neer te zetten. Ik denk dat ik daar voldoende op ben ingegaan.
 
 De heer Spekman (PvdA): Misschien gaan wij
er morgen over door. Dan stop ik hier nu mee. Wij hebben verschillende brieven
kregen, waaruit blijkt dat jongeren van Marokkaanse en Turkse afkomst op dit
moment minder kansen krijgen. De cijfers gaan echt vreselijk uit elkaar lopen.
Ik zou graag zien dat daar wat meer gerichte inzet op komt.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Morgen spreken
wij inderdaad over de jeugdwerkloosheid. Het is hartstikke goed om het daar
aan de orde te hebben. Dat geldt natuurlijk voor de gehele arbeidsmarkt. Ik
snap uw punt heel goed. Ik zie het ook gebeuren. Ik spreek daar ook over met
de wethouders in kwestie van de grote steden. Daar waar wij kunnen,
proberen wij te repareren, maar de materie is weerbarstig.
 Dan is er een vraag van mevrouw Van Gent over de niet-melders. Dat onderwerp
zal ook morgen aan de orde komen. Ik vind het heel belangrijk om de kinderen
die nu de school verlaten allemaal te kennen. Wij moeten weten waar zij terechtkomen.
Wij moeten als het ware met een schone lei beginnen, zodat er bij deze lichting
in ieder geval geen niet-melders bestaan. Wij moeten soms met lantaarns zoeken
naar de niet-melders uit de wat oudere lichtingen. Dat moeten wij ook blijven
doen. Ook collega Van der Laan en collega Rouvoet zijn daar samen met gemeenten
druk mee doende. Wij mogen niet aflaten. Dat is heel duidelijk.
 Dan is er nog een vraag over de bijstandsmoeders. Ik vond het mooi om
te zien hoe het ging tussen mevrouw Ortega en de heer Nicolaï. Zij stelden
in feite dezelfde vraag over de kinderopvang vanuit een diametraal andere
invalshoek. Als bijstandsmoeders gaan leren of werken, moeten zij kinderopvang
hebben. Ik stel voor om dit aan de orde te stellen in de verzamelbrief. Dat
moet op gemeentelijk niveau ter hand genomen worden. De gemeenten zijn verantwoordelijk,
niet alleen voor het aanbod aan eenoudergezinnen maar ook voor de kinderopvang.
Ik zal dit dus meenemen in de verzamelbrief.
 Ik heb nog één punt van mevrouw Karabulut over de arbeidsmarktfactoren.
Wil je die nu wel of niet meenemen bij het verdeelmodel? Ik heb gepraat met
Divosa over dit punt, want Divosa heeft dit op basis van de atlas voor gemeenten
aangedragen. Het is een interessant fenomeen. Ik ben mijn eerste termijn begonnen
met te zeggen dat wij de stabiliteit van het huidige verdeelmodel in acht
moeten nemen. Als wij die arbeidsmarktfactoren zouden gaan implementeren op
de wijze die de atlas voor gemeenten voorstelt, dan moet je het hele verdeelmodel
herijken. Daar ben ik op dit moment niet voor.
 Ik denk dat ik hiermee de vragen heb beantwoord.
 
 De voorzitter: Ik voel dat er behoefte is
aan een korte tweede termijn van twee minuten.
 
 De heer Pieper (CDA): Voorzitter. Ik dank
de staatssecretaris voor haar uitgebreide en open antwoord. Ik onderstreep
de lijn die de staatssecretaris heeft neergezet. Wij willen ook in deze tijden
vasthouden aan de filosofie van de Wet werk en bijstand. Die is er niet zomaar.
Het idee is om op gemeentelijk niveau tot meer creativiteit en maatwerk te
komen. Dat lijkt mij juist in tijden van crisis belangrijk. Dan komt het erop
aan te kijken wat er gebeurt in de gemeente en hoe wij daarop kunnen inspelen.
 Dat brengt mij bij één vraag die onbeantwoord is gebleven.
De CDA-fractie zou het interessant vinden om een top vijf te krijgen van gemeenten
die het gelukt is om het W-gedeelte van de WWB voor 100% in te zetten
of zo creatief in te zetten dat zij een maximale effectiviteit hebben bereikt.
Heeft de staatssecretaris daar inzicht in? Het gaat niet om naming and shaming.
Het is bedoeld om positieve voorbeelden te geven. Dat lijkt mij gezien de
filosofie van de wet in deze tijd erg van belang.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording van de vragen. Ook dank
voor de toezegging dat kinderopvang wordt meegenomen in de verzamelbrief.
Zij wil ook kijken of de bijverdienregeling eventueel verruimd kan worden
voor de duur van meer dan een half jaar.
 Ik had ook gevraagd naar de onkostenvergoeding voor vrijwilligers. Tegenwoordig
is vrijwilligerswerk niet meer zo vrijwillig. Als je een uitkering hebt, zou
je inderdaad vrijwilligerswerk kunnen gaan doen. Mij is opgevallen dat het
bedrag dat mensen aan onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk krijgen al
een aantal jaren hetzelfde is. Wordt het niet eens tijd om dat
te gaan indexeren? Dat bedoel ik met de verruiming van de onkostenvergoeding.
 Daarnaast zeg ik iets over het banenoffensief. Ik denk dat de staatssecretaris
niet moet wachten op follow-up. Zij moet nu al gaan zoeken naar geld. De Kamer
is sowieso kritisch over de re-integratiemarkt. Als de staatssecretaris om
geld verlegen zit, dan kan zij dat halen uit het re-integratiebudget. Daarvoor
moet zij wel met minister Donner een gevecht aangaan, maar zij heeft in ieder
geval de Kamer achter zich. Deze werkvorm levert met een minimale investering
een maximaal rendement op. Is er misschien een mogelijkheid om deze werkvorm
meer te promoten?
 
 De voorzitter: Komt u tot een afronding?
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ja,
ik rond af.
 Bij de NUG’ers lopen wij weer achter de feiten aan. Wil de staatssecretaris
er bij gemeenten op aandringen dat zij daarvoor aandacht blijven houden? Straks
is de recessie achter de rug en dan zijn er allerlei NUG’ers met wie
wij niets hebben gedaan.
 Ik had nog iets gevraagd over de cliëntenraden in het kader van de
WWB. Wat zijn de mogelijkheden om de cliëntenraden te versterken? Zij
moeten echt een podium kunnen vormen als mensen klachten hebben vanuit de
WWB.
 
 De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de staatssecretaris voor de antwoorden. Ik begin met de verdeelsystematiek.
De staatssecretaris heeft toegezegd dat zij de Kamer voor het eind van het
jaar, waarschijnlijk november, nader zal informeren over de verdeelsystematiek
en de betekenis daarvan voor krimpgebieden versus het tweede ventiel. Ik zit
daar nog steeds op te kauwen. Ik vind het ingewikkeld, omdat wij de gemeenten
waar het om gaat laten bungelen. Mijn geweten spreekt. Wij hebben deze regeling
vastgesteld omdat wij het reëel vonden dat deze gemeenten niet buiten
hun schuld getroffen worden. Ik zie dat dit wel gebeurt. Dat is niet goed.
Ik hecht er zeer veel waarde aan dat de gemeenten zo snel mogelijk iets te
horen krijgen van de staatssecretaris. De manier waarop dit voor de gemeenten
uitpakt, was echter nooit de bedoeling. Wil de staatssecretaris kijken of
er een oplossing voorhanden is? Dat de staatssecretaris meer mitsen en maren
heeft dan ik, begrijp ik. Ik heb gemakkelijk kletsen, want ik hoef niet uit
te vinden hoe het wel moet. Ik vind dat zij het iets te vrij heeft geformuleerd.
Ik krijg dus graag die toezegging van de staatssecretaris.
 Mijn tweede punt gaat over de motie-Karabulut. De staatssecretaris wil
het voorlopig houden zoals het is, maar zij wil er nog wel eens naar kijken.
Dat beschouw ik dan maar als een toezegging. Ik ga ervan uit dat wij te zijner
tijd geïnformeerd zullen worden over de bekostiging van die 70%
en 90% uit het inkomensdeel versus de bijzondere bijstand.
 Op het derde punt kom ik morgen terug. Ik vind het cruciaal dat wij gericht
arbeidsmarktbeleid voeren voor jongeren van Marokkaanse en Turkse komaf. Er
wordt in de Kamer vaak gesproken over integratie. Jongeren worden vaak op
een bepaalde manier weggezet. Hier gaat het om jongeren die hun stinkende
best doen, maar die gewoon geen kansen krijgen. Dan zijn wij aan zet om ervoor
te zorgen dat zij die kansen wel krijgen.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
Ik bedank de staatssecretaris ook.
 Ik heb een paar punten. Ik begin met het banenoffensief vluchtelingen.
Ik ga ervan uit dat die follow-up op een goede manier zal plaatsvinden. Het
mag niet door vertraging, meningsverschillen of onderlinge afstemmingsproblemen
mislukken, want dat zou echt diep tragisch zijn. Het gebeurt helaas
te vaak dat succesvolle projecten om zeep worden geholpen omdat er geen goede
aansluiting is. Ik mag aannemen dat wij daar vlak na de zomer over geïnformeerd
worden.
 De MAU is van au! Dat heb ik hier staan als samenvatting. Ik ben het eens
met de heer Spekman. Er is echt wel wat aan de hand. Als je weer gaat herschikken,
moet het niet ten koste gaan van anderen. De MAU en de krimpregio’s
zijn met elkaar verbonden. Het lijkt mij goed om daar breder naar te kijken.
In Groningen, Drenthe, Limburg en Zeeland wordt veel gesproken over de krimp.
Er is een krimptop geweest. Na de zomer verschijnt er een brief over de WWI.
Dit speelt kabinetsbreed, begrijp ik van de staatssecretaris. Het lijkt mij
verstandig om dit wat nauwkeuriger in kaart te brengen. Dat heeft zij toegezegd
en dat vind ik ook belangrijk.
 Ik kijk ook even naar de kansrijken en de kansarmen. De staatssecretaris
heeft gezegd dat wij niet in de stress moeten raken door de crisis. Divosa
waarschuwt er echter voor dat in tijden van crisis de kansrijken in re-integratietrajecten
terechtkomen en dat de kansarmen nog dieper in de kaartenbakken verdwijnen.
Daar vraag ik haar aandacht voor. Ik vind dat geen goede ontwikkeling.
 Tot slot ga ik in op de bijverdienregeling. Ik vind de staatssecretaris
halsstarrig en weinig creatief. Zij is het met mij eens dat het beter is om
een halve baan te hebben dan een hele uitkering. Ik begin met mevrouw Ortega
over de deeltijd-WWB. Mensen stromen op dit moment minder gemakkelijk door,
maar zij kunnen soms wel het nodige verdienen met een halve baan. Ik vind
dat dit langer dan een half jaar moet kunnen. Ik overweeg dan ook, de Kamer
om een uitspraak te vragen. Ik kan mij best voorstellen dat wij het met een
halfjaar verlengen tot een jaar. Wellicht kunnen wij dit bij de Voorjaarsnota
regelen. Ik zal dat nog even bezien. Ik wil daar voor de zomer duidelijkheid
over hebben. Veel mensen verdienen een groot deel van hun uitkering. Ik vind
dat zij daar langduriger wat aan mogen hebben.
 Ik ben het eens met wat de voorzitter heeft gezegd over de motie-Karabulut.
Ik vraag de staatssecretaris indringend om erop toe te zien dat gemeenten
ruimhartig en rechtvaardig omgaan met het verstrekken van toeslagen en bijzondere
bijstand. De grote verschillen waar mevrouw Karabulut het over had, zijn schrijnend,
zeker voor mensen met een krap budget.
 
 Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. Ik ben
het helemaal met de heer Spekman eens. Hij had het over de nadeelgemeenten.
Daar hadden wij een aparte regeling voor afgesproken, zodat zij gecompenseerd
worden voor de onterechte benadeling. De staatssecretaris moet zich er echt
voor inzetten dat zij niet dubbel benadeeld worden vanwege de MAU, de meerjarige
aanvullende uitkering. Op dat punt wil ik een harde toezegging. De gemeenten
moeten weten dat de staatssecretaris bereid is om daar samen met hen een passende
oplossing voor te vinden.
 Dan kom ik bij de alleenstaande ouders met studerende kinderen. Nogmaals,
ik ben blij met wat wij nu wel gaan regelen. Ik zou het alleen een gemiste
kans vinden als wij het niet direct goed gaan regelen. De staatssecretaris
heeft gezegd dat zij het voor een deel van de bijzondere bijstand wel oké
vindt dat de bestaande verschillen, dus de rechtsongelijkheid en de ongelijke
kansen voor die studerende kinderen, blijven bestaan. Zij heeft het over schaalgrootte,
maar ik heb het over kansen voor studerende kinderen. Voor deze groepen scheelt
het of zij 70% van het minimum hebben of 90%. Dat geld
hebben ze keihard nodig. Dat is een groot verschil tussen de SP en veel andere
partijen. Bij de vrijwilligersvergoedingen zie je ook grote verschillen tussen
gemeenten. Ik zie dit ook niet als een oplossing voor de crisis. Wij zijn
voorstander van permanent ruimere regelingen. In een aantal gemeenten zijn
er goede regelingen en in een aantal gemeenten niet. Ik heb het al gehad over
de bijzondere bijstand en de leenbijstand. Dat heeft niets te maken met de schaalgrootte, maar het heeft alles te maken met onwenselijke rechtsverschillen,
waardoor er in sommige gemeenten al sprake is van armoedemigratie. Ik zal
mij er hard voor blijven maken om die verschillen uit de weg te ruimen. Ik
vind het ontzettend belangrijk. Wij hebben die motie vorig jaar ingediend.
Wij zijn er eigenlijk al drie jaar mee bezig. Ik verwacht nu heel snel een
wetsvoorstel. Die wet moet 1 januari ingaan. Op dat punt zou ik graag
een toezegging krijgen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Dan
begin ik met uw laatste opmerking. Dat u er al drie jaar mee bezig bent, wist
ik nog niet. De Kamer moet het wetsvoorstel zeker in oktober hebben. Anders
kunnen wij het niet meer aftikken voor 1 januari. Mensen moeten helderheid
hebben. Het is altijd mooi om dat met ingang van een nieuw kalenderjaar te
doen. Ik verplicht mij dus om dat wetsvoorstel hier in oktober neer te leggen.
 Ik heb wederom de inbreng van mevrouw Karabulut en van mevrouw Van Gent
gehoord. Zij willen een verdergaande rechtsgelijkheid. Ik heb al gewezen op
de filosofie van de WWB. Kortheidshalve laat ik het hierbij. Ik verschil op
dit punt van mening. Ik vind het echt belangrijk dat gemeenten maatwerk kunnen
verrichten.
 Dan ga ik meteen verder kijken naar de inbreng van mevrouw Karabulut.
Er zijn vijf nadeelgemeenten naar voren gebracht. Daar wilden wij met de MAU
een mouw aanpassen. Wij hoopten daarmee soelaas te bieden. Nu blijkt het voor
deze acht averechts uit te werken. Dat is dus dubbel ingewikkeld. Ik snap
dit, maar tegelijkertijd vind ik het belangrijk dat wij het heel zorgvuldig
doen. De gemeenten die iets minder krijgen, wil ik ook recht in de ogen kunnen
kijken. Ik wil heel zorgvuldig kijken wat dit betekent.
 Ik ben in eerste termijn al ingegaan op de bijdrage van de heer Spekman.
Hij wil de gemeenten die het betreft nog dit kalenderjaar inzicht bieden,
opdat zij bij de begrotingsbehandeling in de gemeenteraad weten waar zij aan
toe zijn. Ik vind dat het voor de voor- en de nadelen moet gelden. De gemeenten
die benadeeld worden, moeten ook weten dat zij iets minder te verspijkeren
hebben in de begroting 2010 en verder. Ik wil dit dus heel zorgvuldig doen.
Wat ik nu met mijn medewerkers ga bekijken, is hoe wij dat tijdpad kunnen
inkleden. Ik wil dat dit tijdpad ook voor de gemeenten helder en inzichtelijk
is. Dus ik zeg bij dezen tegen mijn medewerkers dat ik helder wil hebben wanneer
wij de gemeenten kunnen inlichten wat dit betekent voor de begrotingsbehandeling
in het najaar en wat het betekent voor de meerjarenbegroting 2010 en verder,
want daar hebben de gemeenten recht op. Ik kan niet toezeggen dat de hele
handel hier in september ligt, want dat ga ik gewoon niet redden. De Kamer
krijgt dus in september een brief met het tijdpad.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Als daar financiële
consequenties aan verbonden zijn, mag dat niet ten koste gaan van de niet-MAU-gemeenten.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dat gebeurt natuurlijk
wel. Dat heeft de Kamer afgesproken. Het zijn communicerende vaten. Daarom
is het zo belangrijk om er de tijd voor te nemen. Ik kom in september met
een brief over het tijdpad. Dan bieden wij inzicht wanneer wij die helderheid
kunnen verschaffen, ook voor de gemeenten die een onsje minder krijgen omdat
wij andere gemeenten een onsje meer moeten geven. Dat onsje meer kunnen wij
niet van de plank halen. Dat komt van die andere gemeenten vandaan.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Dat wil ik
dan wel helder in beeld hebben. Dat zal ik op dat moment in zijn totaliteit
afwegen. Ik weet hoe pikant en gevoelig dit ligt.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Wat denkt u van
mij? Ik heb het voortouw.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb ook
enorm met u te doen. Dat snapt u.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Mevrouw Van Gent,
alle gekheid op een stokje. Wij willen natuurlijk allemaal dat zorgvuldigheid
troef is. Daarom krijgt de Kamer in september het tijdpad en op basis daarvan
geven wij het inzicht.
 Mevrouw Van Gent heeft gevraagd om informatie over het vluchtelingeninitiatief.
Zodra ik die handreiking heb, zal ik daar het mijne van vinden. Dan komt het
hier ook terecht. Ik verwacht dat het hier in september of oktober kan zijn.
Zullen we zeggen uiterlijk oktober? Dat lijkt mij redelijk.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): 1 oktober.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Nee, wij gaan hier
niet zitten onderhandelen. Ik heb gezegd: uiterlijk oktober.
 Mevrouw Ortega had het voortouw bij de bijverdienregeling. Ik zie niet
in hoe wij die nu moeten uitbreiden. Het is heel simpel, maar ik kies daar
niet voor. Ik ben niet voor een deeltijd-WWB. De informatie die wij nu verschaffen
over de bijverdienregeling is heel duidelijk. Dat weet iedereen. Als ik daar
voor een paar maanden of gedurende de crisis iets anders mee ga doen, dan
weet niemand waar hij aan toe is. Niemand weet hoe lang de crisis gaat duren.
Ik ben daar dus niet voor te porren. Laat ik daar heel helder over zijn, want
anders gaat het een eigen leven leiden.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): U hebt
zojuist aangegeven dat u wilt gaan kijken waarom het is veranderd van een
jaar in zes maanden. Dat hebt u toegezegd en daar houd ik u aan.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Dat is waar. Al
was het alleen maar ter lering ende vermaak, voor mijzelf en voor ons allen.
Ik zal u laten weten wat de oorspronkelijke gedachte was om tot die termijn
van zes maanden over te gaan. Dan weten wij allemaal waarom voor die periode
van zes maanden is gekozen. Dan kunnen wij, als u dat opportuun vindt, kijken
of er weer een debat dient te komen over een eventuele verlenging van het
aantal maanden.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
wil graag dat u dat meeneemt in de brief.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Even voor de duidelijkheid:
ik vertel in de brief waarom indertijd is gekozen voor een periode van zes
maanden en een bedrag van € 185. Dat laat ik de Kamer weten en dan
laat ik het aan de Kamer over om te kijken of zij daar verder iets mee wil.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik waardeer
het natuurlijk zeer dat de staatssecretaris daarmee aan de slag gaat. Ik kan
mij dan ook voorstellen dat zij even checkt of de gemeenten er behoefte aan
hebben om deze regeling tijdelijk wat te versoepelen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Het is mooi hoe
mevrouw Van Gent het doet. Dat zeg ik dus niet toe. Ik heb toegezegd dat ik
het archief in ga en dat ik de Handelingen erop na zal slaan. De uitkomst
daarvan laat ik de Kamer weten en dat is het. Dan laat ik het aan de Kamer
over om te bezien wat zij daarmee doet. Zo is het leven.
 
 De voorzitter: Dat hebben wij genoteerd. De
staatssecretaris zal ons laten weten waarom indertijd is gekozen voor een
beperking van de vrijwilligersvergoeding tot zes maanden.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Zou dat kunnen
voor de Voorjaarsnota? Ik wil daar serieus werk van maken.
 
 De voorzitter: Mevrouw Van Gent, de staatssecretaris
zal ons zo snel mogelijk informeren.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Maar niet volgende
week. Dat wordt september.
 De onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk bedraagt momenteel € 95
per maand met een maximum van € 764 per jaar. Dit bedrag is afgestemd
op de fiscale forfaitaire vrijwilligersvergoeding. Indien het vrijwilligerswerk
is gericht op inschakeling op de arbeidsmarkt, kan de vergoeding tot € 150
per maand worden vrijgelaten met een maximum van € 1500 per jaar.
Hier geldt hetzelfde als voor de bijverdienregeling. Het kan niet zo zijn
dat je met vrijwilligerswerk in de bijstand netto meer overhoudt dan iemand
die fulltime werkt tegen het minimumloon. Dat is de achterliggende gedachte.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): De
staatssecretaris vertelt mij iets wat ik al weet. Dat was mijn vraag niet.
Die bedragen staan al een aantal jaren vast. Het leven wordt alleen maar duurder.
Wordt het niet eens tijd om naar de bedragen te kijken?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: U bedoelt de indexering.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Juist.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Daar gaat het departement
van Financiën over. Ik denk dat het wezenlijk is om te kijken wanneer
een bedrag over het minimumloon heengaat. Dat is de achterliggende gedachte.
Ik wil best eens in conclaaf gaan met mijn collega van Financiën over
een mogelijke indexering. Het is wel interessant om te weten hoe Financiën
dat ziet.
 
 De voorzitter: Neemt u dat mee in de brief
die wij in september krijgen? Kunnen wij dat zo afspreken?
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ja, dan geef ik
inzicht in hoe dat tot nu toe door Financiën is gedaan.
 De heer Pieper wil een top vijf van gemeenten die 100% van het
W-deel inzetten. Dat inzicht hebben wij niet. De VNG heeft een goed inzicht
en vent de best practices uit. Gemeenten trekken zich ook aan elkaar op. Het
is goed dat hij daar aandacht voor vraagt Mevrouw Ortega heeft gevraagd of
de cliëntenraden verder versterkt kunnen worden. Ik weet dat de cliëntenraden
ook in de SUWI zitten en dat er in die context over is gedebatteerd. Ik raad
haar aan om dit punt ook in die context op te pakken.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): De staatssecretaris
zegt dat het W-deel niet meer wordt opgepot. Dat blijkt uit actuele cijfers.
Ik heb ze niet, dus mijn vraag is of ik ze kan krijgen.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Wij hebben een
rapport gekregen van Divosa. Ik meen dat het ook naar de Kamer is gestuurd.
Als u het niet in bezit hebt, dan zorg ik ervoor dat u het krijgt.
 
 De voorzitter: Dan zijn wij gekomen aan het
einde van deze vergadering. Ik zal de toezeggingen voorlezen:
 – In september krijgt de Kamer een brief waarin de staatssecretaris
een tijdpad schetst voor mogelijke oplossingen van nadeelgemeenten die gebruik
maken van het tweede ventiel (MAU) en de daarmee samenhangende
consequenties voor de budgettering van de overige gemeenten.
 – De staatssecretaris zal de Kamer in het najaar informeren over
het verdeelmodel en de krimpgemeenten, de mogelijke verfijning en wijziging
daarvan.
 – Het wetsvoorstel inzake de uitvoering van de motie-Karabulut c.s.
wordt in oktober aan de Kamer aangeboden.
 – In oktober krijgt de Kamer een brief over de mogelijke follow-up
van het project voor vluchtelingen, het banenoffensief.
 – De staatssecretaris zal de Kamer informeren over de criteria en
de ontstaansgeschiedenis van de bijverdienregeling en de indexering daarvan.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Met
uw permissie. De toezegging over het verdeelmodel krimpgemeenten klopt niet.
Dat heb ik niet op die manier neergezet. Ik wil heel graag het tijdpad tweede
ventiel schetsen in september. Daarna kom ik met de uitwerking van een en
ander. Dat gaat zo snel mogelijk naar de gemeenten die het betreft. Dan kan
er aanleiding bestaan om te kijken naar het verdeelmodel. Zo heb ik het gezegd.
Dat doen wij naar aanleiding van hetgeen we rond de MAU constateren.
 
 Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Mijn vraag
gaat over de krimpgemeenten, maar dan wat breder. De staatssecretaris heeft
gezegd dat zij daarop terugkomt.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb gezegd dat
wij kabinetsbreed kijken naar het fenomeen van de krimp. Dat zou erin kunnen
resulteren dat mijn portefeuille een punt van aandacht is. Ik heb niet concreet
toegezegd dat ik met iets kom rond de krimp.
 
 De voorzitter: Dan komt er geen aparte brief
over. Als er echter aanleiding toe is, dan wordt het meegenomen in de brief
van het kabinet over de krimpgebieden en de mogelijk te nemen maatregelen.
 
 De heer Spekman (PvdA): Er was nog een toezegging
om te kijken naar de financiering van het inkomensdeel, zonder vast te leggen
hoe. Het gaat over de motie van mevrouw Karabulut.
 
 De voorzitter: Daar krijgen wij dan ook een
brief over van de staatssecretaris.
 
 Staatssecretaris Klijnsma: Ja.
 
 Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Er
is ook een toezegging dat de kinderopvang wordt meegenomen in de verzamelbrief.
 
 De voorzitter: Dan zijn wij nu echt tot een
einde gekomen. Ik bedank de Kamerleden en de staatssecretaris. Tot een volgende
keer.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Jonker (CDA), voorzitter, Van Gent (GroenLinks),
Blok (VVD), Nicolaï (VVD), Jan Jacob van Dijk (CDA), Smeets (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Van Hijum (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), De Wit (SP), ondervoorzitter, Luijben (SP), Ulenbelt (SP), Ortega-Martijn
(ChristenUnie), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan
(CDA), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA),Vermeij (PvdA), Vermeij (PvdA),
Thieme (PvdD), Karabulut (SP) en Vos (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Gerkens (SP), Sap (GroenLinks), De Krom
(VVD), Weekers (VVD), Smilde (CDA), Depla (PvdA), Aptroot (VVD), Pieper (CDA),
Willemse-van der Ploeg (CDA), Linhard (PvdA), Pechtold (D66), Spies (CDA),
Irrgang (SP), Lempens (SP), Cramer (ChristenUnie), Biskop (CDA), Elias (VVD),
Joldersma (CDA), Fritsma (PVV), Tang (PvdA), Heerts (PvdA), Ouwehand (PvdD),
Gesthuizen (SP) en Heijnen (PvdA).