Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethoden; Verslag algemeen overleg op 3 juli 2002, over het evaluatie-onderzoek post-Fort
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26269, nr. 47

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-08-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

26269 nr. 47

30-07-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26269Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 269Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethodennr. 47VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 juli 2002De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
3 juli 2002 overleg gevoerd met minister Korthals van Justitie over:– antwoorden op de vragen gesteld op
8 november 2001 over de brief van de minister van Justitie d.d. 3 juli 2001
(26 269, nr. 38) over het strafrechtelijk onderzoek post-Fort (Just 02-309);– antwoorden op de vragen gesteld op
8 november 2001 over de brief van de minister van Justitie d.d. 3 juli 2001
(26 269, nr. 39) inzake het evaluatie-onderzoek door Van de Bunt, Fijnaut
en Nelen van het post-Fort onderzoek (26 269, nr. 43);– antwoorden op de vragen gesteld op
8 november 2001 over de brief van de minister van Justitie d.d. 11 september
2001 (26 269, nr. 40) inzake de aanbevelingen uit het evaluatie-onderzoek
door Van de Bunt, Fijnaut en Nelen van het post-Fort onderzoek (26 269,
nr. 44);– de brief van de minister van Justitie
d.d. 16 april 2002 over de strafzaak tegen de heer Etienne U (Just 02-381);– de brief van de minister van Justitie
d.d. 18 juni 2002 inzake de beantwoording van nog openstaande vragen inzake
het evaluatie-onderzoek post-Fort (Just 02-532).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Nicolaï (VVD) constateert dat
er in het post-Forttraject veel is misgegaan, maar sinds 1999 zijn er veel
verbeteringen doorgevoerd. De bijzondere opsporingsbevoegdheid is ingekaderd,
er is een handboek bijzondere opsporing geschreven, het OM is gereorganiseerd,
er zijn gedragscodes opgesteld en er is een toetsingscommissie ingesteld.
De informatie-uitwisseling binnen het OM, binnen de politie en tussen het
OM, de politie en andere betrokken partijen is echter nog reden tot zorg.
Dat speelde ook bij de Doverzaak. Bij de politie loopt inmiddels een informatie-uitwisselingtraject,
ook met het oog op ICT, maar dat is pas over vier jaar afgerond. Hoe verhoudt
dit zich tot de informatievoorziening bij het OM? Loopt een en ander synchroon?
Maakt het onderdeel van elkaar uit?Nederland was geschokt toen de bijzondere bevindingen van de commissie-Kalsbeek
in mei 1999 naar buiten kwamen, vooral voor wat betreft de doorlevering van
15 000 kilo cocaïne, met stelselmatige medewerking van douane en
politie. De VVD-fractie nam toen als enige fractie enige afstand van de conclusies
van deze commissie. Met name kijkend naar deelonderzoek B van het coördinatieonderzoek,
handelend over de parallelimporten na 1994, en de lijst van vragen en antwoorden
van 8 november 2001, stelt de heer Nicolaï nu dat de doorlevering van
15 000 kilo cocaïne, met stelselmatige medewerking van douane en
politie, niet aannemelijk is, omdat daarvoor geen enkel aanknopingspunt is
gevonden. Zijn politieke conclusie is dat er geen 15 000 kilo cocaïne
is doorgeleverd en dat er ook geen sprake was van corrupte douane- en politieambtenaren.
Dat zuivert de betrokkenen van blaam en haalt verdenkingen weg, ook in de
richting van de minister van Justitie van destijds, die toen staatsrechtelijk
verantwoordelijk werd gesteld, en de heer Niederer, destijds VVD-kamerlid,
die de dupe werd van een controverse tussen de meerderheid van de Kamer en
de VVD-fractie. Terugkijkend naar wat er allemaal is gebeurd, voelt de heer
Nicolaï zich ook gesterkt in de mening van zijn fractie dat de Kamer
geen opsporingsdienst is.De heer Van de Camp (CDA) vindt dat het tijd
wordt dit zwaarbeladen dossier dicht te doen, al zou het nog een keer open
kunnen gaan, als gevolg van nadere informatie. Er zijn genoeg aanvullende
onderzoeken geweest. Het justitieel apparaat moet weer naar de toekomst kunnen
kijken.De heer Van de Camp is benieuwd of de diverse gerechtelijke vooronderzoeken
al zijn afgesloten. Hoe staat het met het XTC-traject? Hebben de heren Langendoen
en Van Vondel nog aangifte gedaan? Komt er nog een eindrapportage over het
strafrechtelijk coördinatieonderzoek? Zo ja, wanneer? Wie ziet er als
het gaat over het evaluatierapport toe op de implementatie van de implementatie?
Er zijn en worden talloze trajecten ingezet, maar beklijft een en ander? Heeft
de conferentie van 11 december 2001 over het zoeken naar de waarheid bij grootschalige
opsporingsonderzoeken nog iets opgeleverd? Wat betekent de huidige stand van
zaken van het strafrechtelijk coördinatieonderzoek voor het werk van
de commissie-Kalsbeek? Met name de parallelimporten, verwoord in de bijzondere
bevindingen, zijn strafrechtelijk niet hard te maken, maar desondanks heeft
de commissie heel goed werk gedaan. Met de 63 andere aanbevelingen van de
commissie is inmiddels het nodige gebeurd. Waarom is het rapport over het
dossier-Etienne U pas na een jaar aan de Kamer gestuurd? Hoe staat het met
de betrouwbaarheid van de Verwijzingsindex Recherche Onderzoeken en Subjecten
(VROS) en de implementatie van het Kwaliteitsinstrument opsporing en vervolging
(KOV)?Werkt de instructie voor de CIE-officier (Centrale inlichtingeneenheid)
al in de praktijk? Er blijven berichten in de pers circuleren dat niet alles
op orde is. Naast voortdurende coördinatieproblemen speelt ook de onderbezetting
van sommige IRT's. Ze moeten zelfs werkzaamheden verrichten waarvoor ze niet
zijn bedoeld. Hoe is het gesteld met de coördinatie binnen het OM? Het
gaat niet alleen om het College van procureurs-generaal (PG's), maar ook om
de parketten. Is er conform de aanbevelingen uit het evaluatierapport voldoende
gereorganiseerd? Hoe staat het met de coördinatie tussen het college
van PG's en het ministerie van Justitie? Hoe functioneert de Centrale toetsingscommissie
(CTC)? Rapporteert de CTC aan de secretaris-generaal (SG) of aan de minister?
Binnenkort verschijnt de evaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
(BOB). Hoe staat het inmiddels met de administratievelastendruk? Met name
voor uitvoerende rechercheurs en officieren van justitie was die te groot.
Zijn er genoeg strafvorderlijke middelen om onwillige, niet meewerkende getuigen
betrokken te houden bij de opsporing?De heer Rouvoet (ChristenUnie) heeft al een
aantal jaren het onbehaaglijke gevoel dat sommigen schoon genoeg hebben van
alles wat met IRT te maken heeft. Dat bleek al direct uit de negatieve reacties
bij de verschijning van het rapport-Kalsbeek, maar ook daarna, van personen
binnen het OM, de minister zelf, het departement en de VVD-fractie. Het belang
van waarheidsvinding had echter tot een andere houding moeten leiden. Nu werd
die ondergeschikt gemaakt aan andere belangen. De unanieme aanbeveling van
de commissie-Kalsbeek over een integraal onderzoek, onder directe verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie, die via een motie door de Kamer werd overgenomen,
is bepaald niet onverkort uitgevoerd. De minister schoof zijn verantwoordelijkheid
door naar het college van PG's. De scherp bedoelde parlementaire controle –
de ad-hoccommissie die deze zou moeten uitvoeren, is er nooit gekomen –
werd gefrustreerd via procedurevergaderingen, terwijl het integraal onderzoek
werd opgedeeld in drie deelonderzoeken, waardoor dat zijn integraliteit verloor.
Op die manier was het onmogelijk tot volledige opheldering te komen, op basis
waarvan vermoedens, gedachten en geruchten definitief ontzenuwd of bevestigd
hadden kunnen worden, waarna er maatregelen c.q. sancties hadden kunnen worden
getroffen. Dat betreurt de heer Rouvoet. Hij had graag gezien dat de onderste
steen naar boven was gehaald. Dat was ook de politieke verantwoordelijkheid
van de Kamer, al is zij geen opsporingsinstantie, maar die heeft zij niet
waargemaakt. Er heeft geen echt integraal onderzoek plaatsgevonden.Het evaluatieonderzoek van de commissie-Van de Bunt betreft de periode
1996–1999, na de toepassing van de Deltamethode, waaraan de parallelimporten
verbonden zouden zijn geweest. De commissie heeft niet gesproken met de leden
van de twee kamercommissies die zich met de materie hebben beziggehouden.
De commissie was uitsluitend gericht op het (gebrek aan) voortgang bij het
post-Fortonderzoek en dus niet op de juistheid en bewijsbaarheid van specifieke
elementen daarin. Dat heeft de commissie er niet van weerhouden conclusies
te trekken over onder meer parallelimporten, zonder daarnaar onderzoek te
hebben verricht. Voorts concludeert de commissie dat de onderste steen niet
is boven gekomen, maar dat die er misschien niet was. Over de trechtering
van het onderzoek stelt de commissie dat die ten koste gaat van de waarheidsvinding.
Een en ander relativeert de betekenis van dit onderzoek als het gaat om de
waarheidsvinding en de integraliteit.Van de inhoud van het parallel proces-verbaal (PV) is voortdurend een
verkeerd beeld gegeven. Is de term «hypothese proces-verbaal»
een gangbare term? Is er vaker sprake geweest van PV's van opsporingsambtenaren
met een hypothese, maar ook gedetailleerde informatie over containers en bestemmingsadressen?De gerichtheid op resultaat in strafrechtelijke zin is ten koste gegaan
van het streven klaarheid te brengen in de grootste justitiecrisis van de
afgelopen decennia. Uit het persbericht van het college van PG's van 3 juli
2001 over de conclusies van de commissie-Van de Bunt blijkt overduidelijk
dat de motie-Van Oven over het integraal onderzoek niet is uitgevoerd. Hier
wreekt zich dat de minister de verantwoordelijkheid voor het integraal onderzoek
heeft toebedeeld aan het College, want dat richtte zich meer op het strafrechtelijk
onderzoek.De heer Rouvoet is tevreden over de uitspraak van de Hoge Raad over de
deal-K. Nu kan er tot een nieuw oordeel worden gekomen. Wat vindt de minister
van de stelling van de commissie-Van de Bunt dat er over de vraag of er met
K een deal kan worden gesloten, over de inhoud van de predeal en over de gevolgde
procedure binnen het OM nog steeds verschil van opvatting bestaat? Is er al
duidelijkheid over de normen waar men zich aan moet houden bij dit type instrumenten?
De IRT-affaire heeft een forse staart gekregen, maar drie jaar na de aanvaarding
van de aanbevelingen van de commissie-Kalsbeek is de waarheid nog steeds niet
achterhaald volgens de commissie-Van de Bunt. Dat is via een integraal onderzoek niet eens geprobeerd. Dat is en blijft schadelijk voor het
werk van politie en justitie. De heer Rouvoet dringt niet aan op verder onderzoek,
maar zijn fractie blijft gemengde gevoelens houden over de gang van zaken.
Gelukkig wordt er journalistiek nog volop gewerkt aan wat politiek niet perfect
is gebeurd. Het wachten is op nieuwe, feitelijke onthullingen.Mevrouw Albayrak (PvdA) vindt dat alle betrokkenen,
inclusief de Kamer, aan een afronding van deze kwestie toe zijn, al zegt zij
dat niet met een gerust hart. Kijkend naar de voortgangsrapportage strafrechtelijk
onderzoek concludeert zij dat er eigenlijk geen resultaten zijn geboekt. Haar
fractie is er echter niet van overtuigd dat er op dat punt een behoorlijke
inspanning is geleverd. Zij heeft de indruk dat er niet serieus naar de waarheid
over de bevindingen van de commissie-Kalsbeek is gezocht. De regering heeft
bepaalde begrippen uit het rapport net zo lang nader gedefinieerd totdat de
bevindingen met geen mogelijkheid meer aangetoond konden worden, laat staan
strafrechtelijk bewezen konden worden. De commissie-Kalsbeek beschreef de
parallelimporten als een smokkelmethode, waarbij containers cocaïne zijn
ingevoerd en op de markt gekomen. Daarbij zou medewerking van douane en politie
noodzakelijk zijn geweest. De commissie liet in het midden of dat bewuste
medewerking is geweest. De signalen wijzen erop dat politie en douane bij
de gebruikte Deltamethode bij de neus zijn genomen. De regering spreekt echter
ook over parallelimporten in enge zin. Voor het laatste is nodig dat er sprake
is van corruptie. Ook stelt de regering dat over de Deltamethode nooit meer
is vast komen te staan dan dat het een uit de hand gelopen opsporingsmethode
was, dat criminele intenties van overheidsdienaren nooit aannemelijk zijn
gemaakt en dat dus nog minder vast is komen te staan dat met de Deltamethode
doorlatingen van cocaïne aan de orde zijn geweest. De regering concludeert
dat het strafrechtelijk onderzoek onvoldoende bewijs heeft opgeleverd over
parallelimporten met behulp van corruptie. De minister stelt wel dat niet
is aangetoond dat de parallelimporten van 15 000 kilo cocaïne niet
hebben plaatsgevonden.De commissie-Kalsbeek had het over dubbelspel ten nadele van de overheid,
maar de regering heeft daarvoor «het plegen van strafbare feiten met
misbruikmaking van de informantenstatus» geïntroduceerd. Hiervoor
dienden beide elementen strafrechtelijk te worden bewezen, maar dat is zodanig
moeilijk dat er geen resultaten zijn te melden. Daardoor zijn de gepleegde
strafbare feiten niet onderzocht. Waarom heeft het OM de opdracht van de commissie-Kalsbeek
niet opgevat als: «die personen aanpakken die hun runners een rad voor
ogen hebben gedraaid en zich buiten de grenzen van de afspraken hebben begeven?»
Het evaluatieonderzoek naar het post-Fortonderzoek was ook niet gericht op
de waarheid over de bevindingen van de commissie-Kalsbeek. Het rapport geeft
geen uitsluitsel over de vraag wat er waar is van alle verhalen die sinds
«Van Traa» over de IRT-affaire zijn verschenen. Wel blijkt dat
ook na «Van Traa» binnen het OM een richtingenstrijd is blijven
bestaan. Men was nauwelijks of niet in staat te werken. Het OM is geen een
en ondeelbare organisatie. Veel problemen zijn terug te voeren op een gebrek
aan onderling vertrouwen. Het blijft moeilijk voor OM-leden om collega's op
een normale manier aan te spreken op een bepaald gedrag. Het blijft bij discussies
over juridische voetangels en klemmen, maar dieper liggende oorzaken van fricties
zijn kennelijk niet bespreekbaar. Uit het onderzoek komt ook naar voren dat
de kennis op het ministerie van Justitie over dit politiek gevoelige dossier
gering was. Van voldoende inzicht en feeling in het verloop ervan is op het
departement geen sprake geweest.De rapporten, overleggen en beantwoorde vragen overziend, blijft een onbevredigend
gevoel achter. Is dit het integraal onderzoek waar de Kamer om heeft gevraagd?
Uit de voortgangsrapportage blijkt geen moment dat de informatie serieus is
onderzocht. Bij iedere beschrijving zijn nieuwe drempels en bezwaren
opgeworpen. Het vermoeden rijst dat men bang was dat een echt diepgaand onderzoek
tot nieuwe controverses en problemen binnen het OM zou leiden. Van de aanwezige
kennis is onvoldoende gebruik gemaakt. Op aandringen van de Kamer zegde de
minister toe dat de mensen die tot dan toe aan de zaak hadden gewerkt bij
het onderzoek betrokken zouden blijven, maar uit het rapport-Van de Bunt blijkt
dat deze mensen de dag na het kamerdebat van de zaak zijn afgehaald. Het is
overduidelijk dat men dit dossier wil afsluiten. Dat is een gerechtvaardigd
verlangen, want de organisatie moet op een gegeven ogenblik weer door. Het
is echter nog steeds niet duidelijk hoeveel lijken er nog in de kast zitten.
Wordt ooit nog helder, bijvoorbeeld via een onderzoeksjournalist, wat zich
in het verleden werkelijk heeft afgespeeld? Hoeveel vroegere informanten zullen
in de toekomst nog voor verrassingen in rechtszaken zorgen? Wie komt er nog
met een claim? Welke criminelen zullen, indien het tot een rechtszaak komt,
een beroep doen op een afspraak met justitie? Welke officieren die in het
verleden dubieuze beslissingen hebben genomen, nota bene zonder daarmee corruptie
te willen suggereren, worden in hun huidige werk nog met het verleden geconfronteerd?
Kan dit invloed hebben op hun beslissingen met betrekking tot opsporing en
vervolging? Het is niet helder hoe kwetsbaar het OM is geworden door invloeden
van buitenaf. De zaak Mink K. laat zien dat ook in hedendaagse rechtszaken
het oude IRT-spook weer rondwaart. Ook in deze zaak speelde de vraag of de
persoon in het verleden informant voor Justitie is geweest. Dat raakt de integriteit
van het OM dat als enige in Nederland bevoegd is tot vervolging. De vernietiging
door de Hoge Raad van de uitspraak van het Hof van Amsterdam doet daar niets
aan af.De IRT-affaire en aanverwante kwesties zijn politiek gesproken inmiddels
op een dood punt beland. Niet alleen de regering, ook de Kamer is IRT-moe.
Er kan met goed fatsoen geen nader onderzoek meer worden gevraagd, noch worden
gevergd van de organisatie. Het moet een keer zijn afgelopen, maar de PvdA-fractie
blijft zorgen houden over de toekomst.De heer Dittrich (D66) heeft met instemming
kennis genomen van de uitspraak van de Hoge Raad, waarin het arrest van het
Gerechtshof te Amsterdam inzake de zaak Mink K. is teruggedraaid. Het Gerechtshof
was tot zijn uitspraak gekomen, omdat gegevens rond K. op straat zouden zijn
komen te liggen. De commissie-Kalsbeek werd daar ook mee in verband gebracht.
Kan de Raad voor de rechtspraak in zo'n geval entameren dat er een interne
beoordeling plaatsvindt van een teruggedraaide uitspraak?Inmiddels is gebleken dat de conclusie van de commissie-Kalsbeek over
met name de parallelimporten niet tot een gerechtelijke veroordeling leidt.
De commissie-Van de Bunt stelt dat de onderste steen niet boven is gekomen,
voor zover daar al sprake van is. De vraag of de parallelimporten inderdaad
met actieve medewerking van douane en politie hebben plaatsgevonden, is niet
meer te beantwoorden. Gelet hierop en kijkend naar het onderzoek van de commissie-Van
de Bunt vindt de D66-fractie nader onderzoek niet wenselijk. Het wordt tijd
een streep onder dit dossier te zetten. Men moet zich weer op de toekomst
kunnen richten. Dat geldt voor het apparaat, politie en OM. Men moet zich
niet blijven rondwentelen in het verleden. Mochten er in de loop van de tijd
serieuze, nieuwe gegevens boven water komen die duiden op een wijziging van
de richting die de commissie-Kalsbeek en de Tweede Kamer indertijd aangaven,
dan voelt de heer Dittrich zich vrij die gegevens te beoordelen en naar bevind
van zaken te handelen. De Kamer heeft wel een eigen verantwoordelijkheid.
Zij moet ervoor oppassen niet elke losse flodder politiek uit te gaan benen.Naar aanleiding van de conclusies en aanbevelingen van de commissie-Kalsbeek
is van alles in werking gezet. Ziet de minister nog zwakke plekken
bij de uitvoering van de aanbevelingen die het verdienen om te worden aangepakt?Het antwoord van de ministerDe minister herinnert eraan dat de commissie-Kalsbeek
via de motie-Schutte c.s. is gevraagd een onderzoek te doen met een evaluatief
karakter. Omdat de commissie in de loop van het onderzoek op misstanden stuitte,
heeft dat uiteindelijk geresulteerd in hoofdstuk 5, waarin sprake was van
enige opsporingselementen. De vraag is of dat besloten lag in de opdracht
van de Tweede Kamer, maar het werd toen belangrijk gevonden om dat te onderzoeken.
De commissie is met 63 aanbevelingen gekomen. Die waren zeer de moeite waard,
maar de discussie ging over de aanbevelingen uit hoofdstuk 5. Daar is door
allerlei commissies drie jaar lang keihard aan gewerkt. De Tweede Kamer is
akkoord gegaan met de opdeling van het integraal onderzoek in drie delen,
inventariserend, evaluerend en strafrechtelijk, omdat zij bang was dat het
strafrechtelijk en het feitelijk onderzoek door elkaar heen zouden gaan lopen,
waardoor het strafrechtelijk onderzoek in de wielen zou kunnen worden gereden.Het inventariserend onderzoek is op de departementen van Justitie en Financiën
uitgevoerd. Doelstelling was het inventariseren van de bijzondere risico's
die de positie van Nederland als distributieland met zich brengt voor het
binnenkomen van criminele goederen. De resultaten van het onderzoek zijn op
15 november 2001 in een algemeen overleg besproken. Een van de aanbevelingen
uit het rapport richtte zich op justitie. Er moest op het terrein van de informatieposities
en informatie-uitwisseling een betere samenwerking komen tussen politie en
douane. Daarover zijn inmiddels diverse afspraken gemaakt. Over en weer vindt
detachering plaats.Het evaluerend onderzoek is uitgevoerd door de commissie-Van de Bunt.
De resultaten daarvan zijn de Kamer per brief meegedeeld. Het onderzoek omvat
een uitgebreide beschrijving van de aanpak van het post-Fortonderzoek in de
jaren 1996 tot en met 1999. Inmiddels is het beeld gedateerd, want er is sindsdien
veel gebeurd, bij het OM, bij de politie en in de coördinatie tussen
justitie en OM. Ook is het OM gereorganiseerd. De aanpak van het strafrechtelijk
onderzoek en de performance van het OM als geheel laten sindsdien een ander
beeld zien.De huidige stand van zaken met betrekking tot het strafrechtelijk deel
van het post-Fortonderzoek, het zogenaamde coördinatieonderzoek, is als
volgt. De eerste tranche, bestaande uit acht voorlopig gehechte verdachten,
onder wie Kris J., wordt op dit moment in hoger beroep behandeld door het
Gerechtshof te Amsterdam. Naar verwachting is de behandeling niet voor de
zomervakantie afgerond. In de zaak Kris J. heeft de behandeling deels achter
gesloten deuren plaatsgevonden. Mede op basis daarvan gevoerde preliminaire,
niet ontvankelijkheidverweren, zijn steeds door het Hof verworpen. In de tweede
tranche, bestaande uit elf niet voorlopig gehechte verdachten, onder wie de
Haagse advocaat D., zijn op 29 maart jongstleden in eerste aanleg door de
rechtbank Haarlem de vonnissen gewezen. Een zaak is geëindigd in vrijspraak,
de andere zaken zijn uitgemond in veroordelingen tot maximaal drie jaar. Tegen
enkele vonnissen, onder meer tegen de vrijspraak van de Haagse advocaat D.,
is door het OM hoger beroep ingesteld.Over deelonderzoek B naar de parallelimporten en de 15 000 kilo blijft
de conclusie uit de voortgangsrapportage onveranderd. Het feitencomplex staat
onvoldoende vast. Er is geen bevestiging gevonden van de door de commissie-Kalsbeek
geponeerde stelling dat er 15 000 kilo cocaïne met medewerking van
ambtenaren zou zijn geïmporteerd. Ten aanzien van de opsporingsambtenaar
X geldt dat hij op 11 april 2002 is gehoord door de rechter-commissaris. Het
was een verhoor, zoals bedoeld in artikel 200, tweede lid oud,
thans artikel 200, derde lid, van het Wetboek van Strafvordering. Dat is het
horen op het GVO. Het OM is thans voornemens het gerechtelijk vooronderzoek
te sluiten, omdat de rechter-commissaris geen verdere aanknopingspunten ziet.Over het XTC-onderzoek is de Kamer in de voortgangsrapportage al gerapporteerd.
Het onderzoek naar de moord op Van der Heiden is nog niet afgerond. Er is
reden het onderzoek voort te zetten, maar de juridische aspecten in deze zaak
zijn complex. Over de voortgang kan inhoudelijk niet verder worden gesproken.
Er moet zoveel mogelijk worden voorkomen dat mededelingen, gedaan door de
minister van Justitie, als uitvloeisel van diens politieke verantwoordelijkheid
jegens de Kamer, een eigen rol gaan spelen binnen nog niet afgeronde strafrechtelijke
procedures. Dat geldt ook voor informatie die, als die algemeen bekend zou
worden, personen in gevaar zou kunnen brengen. Zodra de stand van het onderzoek
dit toelaat, wordt de Kamer nader geïnformeerd.Over de kennisgevingen van niet verdere vervolgingen wordt ook in de voortgangsrapportage
gesproken. Daar is geen verder nieuws over. Naar aanleiding van het boek «De
jacht op de erven Bruinsma» van Van Hout hebben de heren Van Langendoen
en Van Vondel afzonderlijk van elkaar aangifte gedaan. Deze aangiften waren
gericht tegen de schrijver en nog drie andere personen, onder wie een officier
van justitie. De schrijver en twee van de drie anderen, waaronder de officier
van justitie, zouden zich schuldig hebben gemaakt aan smaad, dan wel laster;
in het geval van de officier zelfs schending van het ambtsgeheim. Bij de vierde
persoon ging het eveneens om smaad of laster, maar dan gepleegd in een televisieprogramma.
Tegen de eerstgenoemde drie is de aangifte geseponeerd. Tegen de vierde persoon
is een zaak aanhangig gemaakt. Deze zaak heeft al gediend. De uitspraak daarover
zou zijn op 10 juli aanstaande. De heren Langendoen en Van Vondel hebben inmiddels
een artikel-12-klacht ingediend tegen de officier van justitie over de sepotbeslissing.De minister vindt, gelet op de resultaten van alle inspanningen met betrekking
tot het integrale post-Fort onderzoek, dat het boek nu moet worden gesloten.
De debatten in het kader van post-Fort stonden vooral in het teken van hoofdstuk
5 van het rapport van de commissie-Kalsbeek. Het ging daarin in het bijzonder
om de bevindingen van de commissie over de parallelimporten, waarbij tenminste
15 000 kilo cocaïne op de markt zou zijn gekomen, met medewerking
van douane en politie. In de derde voortgangsrapportage van 3 juli 2001 is
de minister uitvoerig ingegaan op de resultaten daarvan. Met het college van
PG's is de minister van oordeel dat de stelling over de 15 000 kilo als
totaalgewicht, evenals de opvatting over het bestaan van een regeling, uitsluitend
berusten op de verklaring van een van de bedreigde NN-getuigen. Nergens wordt
in de verklaring aangegeven welke concrete transporten, gespecificeerd naar
tijd en plaats, gezamenlijk voor dit totaalgewicht hebben gezorgd. Het ziet
ernaar uit dat de commissie-Kalsbeek de verklaringen en analyses heeft beschouwd
als elkaar ondersteunend en versterkend. De minister wil die benaderingswijze
niet als onjuist aanmerken, maar OM en politie, die hebben onderzocht in hoeverre
de verklaringen en analyses aanknopingspunten boden voor nader tactisch onderzoek,
zijn tot de conclusie gekomen dat die aanknopingspunten niet gevonden konden
worden. Naast het materiaal waarover de commissie-Kalsbeek beschikte, is veel
aanvullend materiaal bestudeerd en geanalyseerd. Er is ongelooflijk veel onderzoek
gedaan. Uit een criminologische studie door een KLPD-onderzoeker naar de rol
van Nederland in de Europese cocaïnesmokkel, met als uitgangspunt de
stelling dat met medeweten van douane en politie ten minste 15 000 cocaïne
in Nederland is ingevoerd welke niet in beslag is genomen, blijkt ook dat
er geen enkele aanleiding is om daar op die grond zo over te denken. Dat betekent
echter niet dat dit helemaal niet gebeurd zou hoeven zijn. Soortgelijke conclusies
worden door de onderzoeker getrokken voor de wijze waarop het gebruik, de
doorvoer en de prijzen van cocaïne zich al dan niet hebben
ontwikkeld in de bewuste periode. De slotconclusie van dit rapport luidt dat
de stelling dat tenminste 15 000 kilo cocaïne is geïmporteerd
met medewerking van politie en ambtenaren, zonder in beslag genomen te zijn,
niet aannemelijk is geworden.De commissie-Van de Bunt heeft weliswaar geen eigen onderzoek ingesteld
naar de parallelimporten in het kader van deelonderzoek B, maar in het coördinatieonderzoek
is wel degelijk gekeken naar de waarheid over de parallelimporten. De minister
verwijst daarvoor naar de voortgangsrapportage van 3 juli 2001. De commissie
baseert haar conclusies op dit punt op haar mening dat een en ander dermate
duidelijk is dat daar conclusies aan kunnen worden verbonden. Aan het gestelde
dat de onderste steen niet boven is gekomen, omdat er geen nader onderzoek
is verricht, wordt de opmerking toegevoegd dat er misschien wel geen onderste
steen was. Dat kan voorts betekenen dat men te veel op hypotheses is afgegaan.
De hypothese van de parallelimporten mist feitelijke grond. Ondanks zorgvuldig
onderzoek heeft justitie niets kunnen vinden wat deze hypothese daadwerkelijk
grondslag geeft. De onderzoekers hebben ook alle onderliggende stukken gezien.
Op basis daarvan komen zij tot hun conclusies. Het is niet zo dat het departement
van deze kwestie af wil om eraf te zijn. Op een gegeven moment moet je er
echter een punt achter kunnen en willen zetten. Als je geen zinnige aanknopingspunten
hebt voor het aantonen van parallelimporten, dan moet je dat durven zeggen.
Er is niets weg gedefinieerd. De definitie van de commissie-Kalsbeek is ongewijzigd
gebleven. In de brief wordt gesproken over een ruime en enge definitie. Op
basis van de enge definitie heb je te maken met corrupte ambtenaren. Daar
draaide het om, dus het ging ook om de enge definitie. Ook de commissie-Kalsbeek
heeft aangegeven dat de werkwijze van de parallelimport alleen mogelijk is
indien er sprake is van corruptie bij de overheidsfunctionarissen. Je bent
er niet alleen met de ruime definitie. Je moet je ook bedienen van de enge
definitie. Met andere woorden, het probleem als zodanig is zeker niet weg
gedefinieerd. Er is meermalen uiteengezet dat de definitie van een paralleltransport
in enge zin – dat staat ook in de voortgangsrapportage – van het
begin tot het eind is ontleend aan het rapport van de commissie-Kalsbeek.
Er is gewerkt met een definitie die in het rapport is te vinden. Er is niets
geheimzinnigs gebeurd. Er is geprobeerd om achter de waarheid te komen. Als
er op een gegeven moment niets is gevonden en er geen aanknopingspunten zijn
voor verder onderzoek, dan zul je dat moeten accepteren. De minister verwijst
verder naar pagina 5 van stuk 26 269, nr. 38. Daar staan de punten, de
eerste vier, die onder de ruime definitie vallen. De punten 1, 2, 3, 4, 5,
6 en 7 vallen onder de enge definitie. Het gaat vooral om punt 5: de container
die mede cocaïne bevat, wordt binnengehaald dankzij een regeling die
de criminelen hebben getroffen met overheidsdienaren, in het bijzonder met
douaniers. De commissie-Kalsbeek suggereerde op zijn minst dat dit gebeurde.
Dat wil zeggen dat die kwestie bij de definiëring moet worden betrokken.Het integrale post-Fortonderzoek overziend, concludeert de minister dat
er veel ten goede is verbeterd. Politie en justitie hebben meer zicht gekregen
op de mogelijkheden drugs in Nederland te importeren. Het OM is een ander
soort OM dan waar het onderzoek betrekking op had. Het OM was aanvankelijk
een weinig op samenwerking gerichte organisatie, maar door de diverse maatregelen
is er veel ten goede veranderd. Ook wat betreft het strafrechtelijk onderzoek
zijn de zaken op orde.Sinds de verschijning van het Rekenkamerrapport uit 1998, waarin dit vraagstuk
scherp werd geagendeerd, is er veel gebeurd op het vlak van de informatie-uitwisseling.
De minister wijst wat dat betreft op het pakket voor de aanpak en verbetering
van recherche-informatie en opleiding (ABRIO). Dit project loopt drie jaar
en wordt begin 2003 afgerond. Er is ook veel verbeterd aan het Referentiekader
werkprocessen opsporing en vervolging (RWO). Inmiddels vindt de
introductie en implementatie daarvan plaats. De deelnemers aan de Regieraad
zijn het OM, de politie en de departementen. De raad houdt zich bezig met
de homogenisering van informatie en de automatisering van politie-informatie.
Het bestek is gereed, maar het is niet eenvoudig. Momenteel loopt een en ander
naar tevredenheid. Het OM heeft ook een automatiseringsslag gemaakt. Een nieuw
geïntegreerd processysteem (GPS) is vanaf 2002 uitgerold.Het college van PG's ziet primair toe op de implementatie van de implementatie,
maar voor zover die zich richt op het departement gaat dat vooral het Directoraat-generaal
voor de rechtshandhaving aan. De derde voortgangsrapportage heeft zoveel mogelijk
het karakter van een eindrapportage. Er komt alleen nog maar een vervolgrapportage
over de feitelijke afronding. Dan wordt vooral ingegaan op de deelonderzoeken
A en D. Met behulp van de VRIS houdt men zich ook bezig met de frequente aanlevering
van voldoende informatie. Dit wordt gemonitord door de ABRIO. Het loopt momenteel
voor 75%. De praktijk is overigens nogal weerbarstig. Daarom zal de minister
de Kamer hierover nog nader informeren.De CTC rapporteert niet aan de SG, maar aan het college van PG's. Een
zaak die daarvoor in aanmerking komt, bijvoorbeeld als het gaat om doorlaten,
wordt aan de minister van Justitie voorgelegd. Het is de commissie en het
OM precies bekend welke zaken aan de CTC moeten worden voorgelegd. De tussenrapportage
over de administratievelastendruk van de wet BOB wordt de Kamer binnenkort
toegestuurd. Binnen het wettelijk kader kan nog wat worden verbeterd via het
handboek wet BOB, maar met de wetswijziging wordt gewacht op de evaluatie
van 2003.Een onwillige getuige kan door de politie niet tot medewerking worden
genoopt, maar wel door de rechter-commissaris in een gerechtelijk vooronderzoek
en ook door de zittingsrechter. Dat verschil in bevoegdheid tussen de politie
en de rechter acht de minister juist. De instructie van de CIE-officier is
slechts een paar maanden operationeel. Dat is te kort om de werking ervan
thans reeds te kunnen evalueren, maar de eerste bevindingen zijn gunstig.
Dit wordt in de gaten gehouden. De procedures voor de instructie lijken voldoende
praktisch. Ze zijn opgesteld door een ontwikkelteam, bestaand uit praktijkmensen.
Het heeft een jaar geduurd, voordat het rapport van de heer Van Zon de Kamer
bereikte, omdat het eerst door het College is besproken. Toen bleek dat er
enige haken en ogen aan vastzaten. Vervolgens is besloten een zware OM-commissie
te formeren, die een voorstel moest doen over de beleidsmatige conclusies.
Eind december 2001 is het rapport uitgebracht.De minister heeft in juni 1999 toegezegd een drieslag uit te voeren. Die
heeft plaatsgevonden. Wat er moest worden uitgevoerd, dat is uitgevoerd. Over
de overige aanbevelingen van de commissie-Kalsbeek is gerapporteerd. De meeste
daarvan zijn uitgevoerd. Op dit moment bestaat er geen enkel verschil van
opvatting over wat wel en wat niet kan als het gaat om predeals. De minister
verwijst in dat kader naar de tijdelijke aanwijzing toezegging aan getuigen.
Een predeal, zoals die toentertijd met M. is gesloten, kan nu niet meer worden
gesloten. Hierover bestaat inmiddels ook geen verschil van mening meer binnen
het OM. Ook de minister is zeer blij met de vernietiging van de uitspraak
van het Hof over de kwestie-Mink K. De Raad voor de rechtspraak doet waarschijnlijk
niets met de uitspraak van de persofficier, want dat zou als een inbreuk op
de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht kunnen worden uitgelegd.Ten slotte vindt ook de minister dat elk nieuw gegeven op zijn merites
moet worden beoordeeld. Zo nodig moet daar onderzoek naar worden gedaan.Nadere gedachtewisselingDe heer Nicolaï (VVD) herhaalt dat er
onvoldoende aanwijzingen zijn de bewering van grootschalige georganiseerde
doorlevering, met medewerking van ambtenaren, te staven. Het is dus aannemelijk
dat dit niet heeft plaatsgevonden. Dat is verheugend, want daarmee zijn politie
en douane van die blaam gezuiverd. Het dossier moet nu dicht, maar nieuwe
feiten moeten uiteraard opnieuw worden bekeken.De heer Van de Camp (CDA) vindt ook dat, als
zich nieuwe feiten voordoen, die opnieuw moeten worden bekeken, maar vooralsnog
kan er een punt achter dit dossier worden gezet. De deelonderzoeken zijn naar
behoren uitgevoerd. Nu moet het in redelijkheid en billijkheid afgelopen zijn.De heer Rouvoet (ChristenUnie) betreurt het
gestelde door de minister dat de commissie-Kalsbeek buiten haar boekje is
gegaan. Daarmee tikt de minister ook de Kamer op de vingers, want zij heeft
de aanbevelingen van de commissie overgenomen. Het rapport-Van de Bunt kan
nooit aanleiding zijn voor die hoge toon, want het beeld van de situatie tot
1999 binnen het OM is ronduit ontluisterend. Het gaat de heer Rouvoet er niet
om dat hoe dan ook wordt bewezen dat die 15 000 kilo cocaïne is
doorgeleverd. Er is veel onderzocht, maar er heeft geen integrale waarheidsvinding
plaatsgevonden. Het was dus niet mogelijk de geruchten onbetwistbaar te weerleggen
en eventueel in te grijpen. Daar had de commissie-Kalsbeek en dus ook de Kamer
echter om verzocht. Dat is niet gebeurd. Daar is het belang van de opsporing
niet mee gediend.Mevrouw Albayrak (PvdA) blijft teleurgesteld
over de afronding van dit debat. Garanties voor de toekomst zeggen in dit
geval niets over het verleden. De onderzoeksresultaten zeggen weinig over
het waarheidsgehalte van de bijzondere bevindingen van de commissie-Kalsbeek.
Mevrouw Albayrak onderschrijft dat er geen aanknopingspunten zijn voor verder
onderzoek, maar dat neemt niet weg dat zij dit debat met een ongerust gevoel
over de toekomst afsluit. Er blijft twijfel bestaan. Zij sluit niet uit dat
de Kamer nog een keer moet terugkomen op dit onderwerp.De heer Dittrich (D66) is blij met de opmerking
van de minister dat, als er nieuwe feiten naar boven komen, deze zullen worden
onderzocht. Het kan de Kamer dus niet voor de voeten worden geworpen dat dit
dossier op 3 juli 2002 is afgesloten en dat nieuwe feiten niet meer hoeven
te worden onderzocht. Zijn fractie heeft er wel behoefte aan nu een streep
onder deze kwestie te zetten.De minister concludeert dat de Kamer in meerderheid
vindt dat er een punt achter deze zaak moet worden gezet. Het dossier wordt
dus gesloten, maar als zich nieuwe feiten voordoen, dan kan het weer worden
geopend. Hij vindt het onbevredigend dat, hoewel de onderzoekers tot duidelijke
conclusies zijn gekomen, met name de fractie van de PvdA blijft twijfelen.
Dit raakt ook de mensen die ermee te maken hebben. Op die manier blijft de
sfeer bestaan dat het niet echt klopt. De minister zou die sfeer graag opklaren,
want hij blijft van mening dat er onvoldoende aanknopingspunten zijn voor
verder onderzoek. Als er nieuwe feiten boven water komen, zal dat aan de Kamer
worden gemeld. Het wachten is verder op de evaluatie van de toepassing van
de wet BOB.De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,DittrichDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Justitie,BeukerXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), fng. voorzitter,
Kamp (VVD), Vos (GroenLinks), Rouvoet (Christen-Unie), B. M. de
Vries (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Wit (SP), Nicolaï (VVD), Arib
(PvdA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks), Albayrak (PvdA), Eurlings (CDA),
Çörüz (CDA), Janssen van Raay (LPF), Teeven (LN), Wolfsen
(PvdA), J. M. de Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Schonewille
(LPF), Stuger (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA) en Varela (LPF).Plv. leden: Ross-van Dorp (CDA), De Graaf (D66), Azough (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), Lazrak (SP), De Pater-van der Meer (CDA), Karimi (GroenLinks),
Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Wiersma (LPF), Jense (LN),
Van As (LPF), Zeroual (LPF), Joldersma (CDA) en Eerdmans (LPF). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26269-47.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl