Wijziging Politiewet 1993 i.v.m. onder meer versterken bevoegdheden op rijksniveau t.a.v. politie; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29704, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

22-08-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29704 nr. C

17-08-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam(Woord van dank aan fracties voor hun inbreng)(Urgentie wetsvoorstel [qua tijd en inhoud])(Brief 3 maart 2006 [procedureel en inhoudelijk])(Misverstand over het woord «opmaat»; verhouding
wetsvoorstel tot nieuwe politiewet)(Voorziening tot samenwerking)(Nieuwe politiewet inhoudelijk)(Hoofdlijnen vs convenanten [artt. 43a en 43b])(Hoofdlijnen van taakuitvoering [art. 43a])(Korpsdoelstellingen [art. 43b])(Landelijke beleidsprioriteiten [art. 43a])(Invloed Staten-Generaal op (concept-)hoofdlijnen en -doelstellingen [artt.
43a en 43b])(Burgemeester in relatie tot beleidsdoelstellingen)(Hoofdlijnen/doelstellingen vs. APV)(Periodiek onderzoek [art. 43e])(Deskundigenonderzoek [art. 43f])(Aanwijzingsbevoegdheid [art. 43g])(Sturingsinstrumentarium m.b.t. beheer)(De korpsbeheerder [art. 23])(Gemeenteraden)(Regionale beleidsplannen [artt. 27 – 34])(Lokale prioriteiten)(Veiligheidsregio’s)(Andere werkwijze?)(Politie effectiever?)(Positie burgemeester en Hovj)(Democratisch tekort)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29704Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29704, nr. C h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 704Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met het versterken van de
bevoegdheden op rijksniveau ten aanzien van de politie, alsmede de opheffing
van de Raad voor het Korps landelijke politiedienstenCMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 17 augustus 2006(Woord van dank aan fracties voor hun inbreng)Van het voorlopig verslag, dat wij op 19 april ontvingen, hebben
wij met belangstelling kennis genomen. Wij danken de leden van de fracties
die hun steun voor het wetsvoorstel expliciet hebben uitgesproken of die steun
meer impliciet in hun inbreng naar voren hebben laten komen. Gelijktijdig
constateren wij dat bij een aantal fracties nog veel vragen leven over de
strekking van het wetsvoorstel. De leden van de fractie van de PvdA hebben
een meer fundamentele kritiek tegen het wetsvoorstel als zodanig aan de dag
gelegd. Hieronder zullen wij trachten ook hun twijfels weg te nemen en de
overige onduidelijkheden te verhelderen. Daartoe hebben wij de gestelde vragen
zoveel mogelijk geclusterd naar thema.(Urgentie wetsvoorstel [qua tijd en inhoud])Het verheugt ons dat wij met het gewijzigd voorstel van wet bij de leden
van de CDA-fractie hun aanvankelijke scepsis goeddeels hebben kunnen wegnemen.
Wel constateren wij dat deze leden nog niet overtuigd zijn van de urgentie
van het wetsvoorstel. Zij merken op dat de in het wetsvoorstel geregelde doorzettingsmacht
nu al goeddeels gewaarborgd lijkt. De in het huidige artikel 43d geregelde
aanwijzingsbevoegdheid is weliswaar een instrument achteraf, dus corrigerend
van aard, maar ook hiermee kan in het openbaar bestuur het nodige worden bereikt,
zo menen deze leden. De argumentatie van de Minister van BZK dat in de aanloop
naar de nieuwe beleids- en beheerscyclus behoefte bestaat aan een versterkt
sturingsinstrumentarium «al was het alleen maar als stok achter de deur»1 achten de leden van de CDA-fractie maar in beperkte mate
een argument. Zij vrezen dat een beperkte wijziging van de Politiewet 1993,
terwijl daarnaast een geheel nieuwe politiewet op stapel staat die het kabinet
zo snel mogelijk in werking wil laten treden, zal leiden tot verbrokkeling
van wetgeving, zonder dat daarvoor een echt dringende reden bestaat. Deze
leden vragen de regering of zij geen aanleiding ziet de wetswijziging terug
te nemen om die vervolgens te realiseren in de over enige maanden te presenteren
totaal-wetgeving.Die laatste vraag beantwoorden wij in ontkennende zin. Met de Algemene
Rekenkamer (2003), de onderzoeker prof. In ’t Veld (2003) en de onafhankelijke
evaluatiecommissie Leemhuis-Stout (2005) zijn wij van mening dat een versterkt
sturingsinstrumentarium voor de Ministers noodzakelijk is en op
korte termijn moet worden ingevoerd. Met genoegen constateren wij dat de leden
van de VVD-fractie dit standpunt delen. Voorts menen wij dat dit instrumentarium
moet worden ingevoerd los van het nog in te dienen wetsvoorstel tot regeling
van een geheel nieuw politiebestel, al was het maar vanwege de onzekerheidsfactoren
waarmee wetgevingstrajecten plegen te zijn omgeven.Indien de invoering van de voorgenomen bestelwijziging onverhoopt vertraging
zou ondervinden, dan zou het huidige politiebestel navenant langer worden
beheerst door de Politiewet 1993 in ongewijzigde vorm. Gezien de gesignaleerde
knelpunten rond het huidige bestel achten wij dat niet verantwoord. Met het
oog op dat risico zou het onjuist zijn het voorliggende wetsvoorstel in te
trekken.De opvatting van de leden van de CDA-fractie dat met de aanwijzingsbevoegdheid
van het huidige artikel 43d reeds het nodige kan worden bereikt in het openbaar
bestuur, onderschrijven wij slechts tot op zekere hoogte. In relatie tot de
landelijke beleidsthema’s is de aanwijzingsbevoegdheid ex artikel 43d,
een correctief instrument om achteraf in te grijpen. Immers ingevolge dit
artikel kan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, zonodig
in overeenstemming met de Minister van Justitie, de nodige aanwijzingen geven
aan de korpsbeheerder indien in de betrokken regio geen of onvoldoende aandacht
aan de uitvoering van de landelijke beleidsthema’s wordt gegeven. Deze
aanwijzingsbevoegdheid is in relatie tot de landelijke beleidsthema’s –
die een ander karakter kennen dan de resultaatafspraken uit de convenanten
en in navolging daarvan de landelijke doelstellingen in dit wetsvoorstel –
niet geschikt om vooraf in het beleidsproces te sturen. De feitelijke waarde
ervan is daarom beperkt.Het voorliggende wetsvoorstel biedt wel een volwaardig sturingsinstrumentarium.
Het stelt ons in staat om vooraf in het beleidsproces
gericht te sturen op concreet afrekenbare doelstellingen per regio. Vooraf
in de beleids- en beheerscyclus geven wij aan welke prestaties en inspanningen
wij van iedere regio verwachten. Die doelstellingen komen uiteraard tot stand
in goed bestuurlijk overleg, want wij hechten aan draagvlak voor de doelstellingen
en aan zekerheid rond de uitvoerbaarheid ervan. Maar uiteindelijk stellen
wij de doelstellingen bindend vast.Over de verwezenlijking van de hoofdlijnen en doelstellingen zullen wij
periodiek overleg voeren met korpsbeheerders en hoofdofficieren van justitie.
Bovendien kunnen wij periodiek onderzoek instellen en – bij dreigende
niet-verwezenlijking van de doelstellingen – bijzonder onderzoek door
een deskundige gelasten. Dit alles om beter te kunnen bewaken en sneller te
kunnen ingrijpen als dat nodig is. Een verdere verbetering van de aansturing
is de mogelijkheid om de – kroonbenoemde – korpsbeheerder aan
te spreken op de verwezenlijking van de doelstellingen. Als sluitstuk van
deze nieuwe systematiek zullen wij de korpsbeheerder zonodig kunnen schorsen
of ontslaan en vervangen door een waarnemend korpsbeheerder. Daarnaast zullen
wij onze aanwijzingsbevoegdheid beter kunnen benutten. Gelet op het concrete
karakter van de bindende doelstellingen per regio is immers vooraf duidelijk
wat van de politie wordt verwacht en is het – juist ook door intensiever
tussentijds te monitoren – eenvoudiger een gerichte aanwijzing te geven.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of wij werkelijk van mening
zijn dat de Ministers van Justitie en van BZK tot dusverre geen eindverantwoordelijkheid
hebben gedragen voor bijvoorbeeld de politiesterkte en de terrorismebestrijding.Wij wijzen erop dat de politiesterkte thans de resultante is van afspraken
zoals verwoord in het Landelijk Kader Nederlandse Politie 2003–2006,
aangevuld met sterkteafspraken die wij met individuele korpsen hebben gemaakt
en die zijn neergelegd in sterkteconvenanten. Evenals bij de prestatieconvenanten
doet zich hier het probleem voor dat de huidige Politiewet 1993 ons geen doorzettingsmacht
biedt om daar waar nodig knopen door te hakken. Uw Kamer spreekt ons met regelmaat
daarop aan.De recente wetswijzigingen in het kader van terrorismebestrijding dragen
een volstrekt ander karakter dan hoofdlijnen met betrekking tot het te voeren
beleid ten aanzien van de taakuitvoering van de politie op het terrein van
terrorismebestrijding en de landelijke doelstellingen ter verwezenlijking
van die hoofdlijnen zouden dragen. Wij hebben geen hoofdlijnen op dit terrein
vastgesteld, maar daarbij zou het bijvoorbeeld kunnen gaan om het intensiveren
van informatie-uitwisseling of de opbouw van expertise en de vormgeving van
en het werken volgens crisisprotocollen. Het betreft doelstellingen die zich
niet in algemeen verbindende voorschriften laten vastleggen.(Brief 3 maart 2006 [procedureel en inhoudelijk])De leden van de fracties van CDA, PvdA en GroenLinks wijzen op een brief
van 3 maart 2006 aan de Eerste Kamer, waarin korpsbeheerders en korpschefs
uiteenzetten waarom zij het voorliggende wetsvoorstel niet opportuun achten.
Deze brief kan, zoals de leden van de CDA-fractie terecht opmerken, niet worden
gezien als een bevestiging voor de uitlating van de Minister van BZK (tijdens
het plenair debat op 8 en 9 februari 2006) dat de politieberaden hun
bezwaren tegen het wetsvoorstel inmiddels hebben laten varen. Al deze leden
vragen naar ons gevoelen over de kritiekpunten in die brief. Voorts vragen
de leden van de PvdA-fractie zich af of de Minister van BZK met zijn uitlating
de Tweede Kamer niet onjuist heeft ingelicht en de besluitvorming in de Tweede
Kamer daardoor op basis van onvolledige of onjuiste informatie heeft plaatsgevonden.Wij menen dat van een onjuist informeren van de Tweede Kamer geen sprake
is. Ook wij hebben met verbazing kennisgenomen van genoemde brief, die met
het eerder door de politieberaden uitgedragen standpunt in volstrekte tegenspraak
is. Wij wijzen op de brief die de voorzitters van het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen voorafgaand aan het plenaire debat over
het wetsvoorstel hebben gezonden aan de Voorzitter van de Tweede Kamer. Het
ons toegezonden afschrift van die brief (kenmerk 2006028507/FH) is gedateerd
25 januari 2006. In deze brief noemen de politieberaden een reeks bezwaren,
die evenwel alle betrekking hebben op het kabinetsstandpunt inzake het evaluatierapport
van de stuurgroep-Leemhuis, en die derhalve zijn gericht tegen de voorgenomen
nieuwe politieorganisatie. Volgens de beraden is een minder verstrekkend alternatief
voorhanden. Zij formuleren dit als volgt: «Mede daarom hebben wij de
Ministers van BZK en Justitie geadviseerd om, alvorens over te gaan tot wijziging
van het bestel, eerst de wet Voorziening tot samenwerking (TK 29 703)
en eventueel het wetsvoorstel Versterking bevoegdheden op rijksniveau (TK
29 704) in werking te laten treden. Wij verwachten dat deze aanpassingen
de komende twee jaar leiden tot de gewenste versterking van de beheersmatige
en operationele samenhang van de politie». Deze passage laat naar onze
mening aan duidelijkheid weinig te wensen over. Nog uitgesprokener zijn de
politieberaden in hun brief gedateerd 29 december 2005 aan de Eerste
Kamer (kenmerk 2005028332/FH). Wij citeren opnieuw: «Kbb en RHC hebben
de Ministers van BZK en Justitie geadviseerd, alvorens over te gaan tot wijziging
van het bestel, eerst het wetsvoorstel Versterking bevoegdheden op rijksniveau
(TK 29 704) en de wet Voorziening tot samenwerking in werking te laten
treden en te bezien of deze aanpassingen voldoen aan de bestaande ministeriële
wensen (...)». Deze ongeclausuleerde aanbeveling kan toch bezwaarlijk
anders worden verstaan dan een expliciete steunbetuiging aan het wetsvoorstel.
Immers in beide brieven wordt rond het wetsvoorstel geen ander voorbehoud
gemaakt dan «de suggestie aan de Minister van BZK zonodig meer gebruik
te maken van zijn aanwijzingsbevoegdheid in de huidige Politiewet».
Dat het wetsvoorstel niet langer werd aangevallen, was in lijn
met de uitkomst van veelvuldig overleg dat wij in het najaar van 2005 met
de politieberaden hebben gevoerd over het complex van ontwikkelingen rond
het politiebestel en de Politiewet 1993. Daarbij ging het ook over de voorliggende
wetstekst; voor een formele consultatieronde over de nota van wijziging hebben
wij daarom geen reden gezien, zo antwoorden wij de leden van de CDA-fractie.
Voornoemd overleg heeft geresulteerd in een compromis, waarbij wij hebben
ingestemd met de oprichting van de Voorziening tot Samenwerking Politie Nederland
(VtSPN) gedurende de periode waarin de voorgenomen bestelwijziging nog niet
is gerealiseerd. Hunnerzijds hebben de politieberaden het verzet tegen het –
toen reeds gewijzigde – wetsvoorstel opgegeven, wetende dat, zoals wij
ook steeds tegenover de Tweede Kamer hebben benadrukt, de wetsvoorstellen
29 7031 en 29 704 niet los van elkaar
kunnen worden gezien. Zeker tegen deze achtergrond heeft het ons hooglijk
verrast dat de politieberaden zijn teruggekomen van hun gestaakte verzet tegen
het wetsvoorstel.Inhoudelijk is de brief van 3 maart 2006 vrijwel een kopie van de
brief die de beraden op 3 februari 2005 zonden aan de voorzitter van
de Tweede Kamer. Laatstgenoemde brief diende ter inleiding van het rondetafelgesprek
dat op 15 februari 2005 plaatsvond tussen de vaste commissie voor BZK
en Justitie en vertegenwoordigers van alle bij de politie bestuurlijk betrokkenen.
De in die brief tegen het wetsvoorstel aangevoerde argumenten hebben wij in
de Nota naar aanleiding van het verslag gepareerd op een wijze die de leden
van de Tweede-Kamerfracties genoegzaam hebben geacht.De vanuit de politieberaden geuite bezwaren tegen het wetsvoorstel zijn
in essentie tweeledig. In de eerste plaats menen de beraden dat wij reeds
thans beschikken over voldoende instrumenten om zonodig door centrale sturing
een grotere beheersmatige en operationele eenheid binnen de politie te bevorderen.
Nu bovendien die grotere mate van beheersmatige en operationele eenheid binnen
de politiekorpsen door de politie zélf wordt gerealiseerd via de oprichting
van één Voorziening tot Samenwerking Politie Nederland (VtSPN),
is elke opportuniteit aan het wetsvoorstel ontvallen, aldus de beraden.In de tweede plaats zou het wetsvoorstel leiden tot een onheldere en inconsistente
positionering van ministers, bestuurders, vertegenwoordigers van het openbaar
ministerie en korpschefs ten opzichte van elkaar.Wat het eerste bezwaar betreft benadrukken wij nogmaals dat het huidige
instrumentarium weliswaar mogelijkheden biedt om in relatie tot landelijke
beleidsthema’s van rijkswege achteraf in te grijpen, maar dat het thans
in onvoldoende mate mogelijk is om de politie vanuit het rijk vooraf aan te
sturen of in een vroegtijdig stadium bij te sturen. Hierboven hebben wij dit
reeds uiteengezet. Juist omdat de huidige wet onvoldoende soelaas biedt hebben
wij een landelijk kader en convenanten met de politie gesloten waarin concrete
resultaatafspraken zijn neergelegd. Het wetsvoorstel borduurt hier op voort,
zij het dat de ministers na inwerkingtreding daarvan de landelijke doelstellingen
uiteindelijk kunnen vaststellen – zij zijn daarvoor niet langer afhankelijk
van de instemming van alle korpsbeheerders – en beschikken over wettelijke
bevoegdheden die het hen mogelijk maakt de verwezenlijking van de doelstellingen
te sturen en af te dwingen. Wij delen derhalve niet de opvatting van de politieberaden
dat het wetsvoorstel aan opportuniteit ontbreekt en – om redenen die
wij hierna nog zullen uiteenzetten – evenmin dat de VtSPN het voorliggende
wetsvoorstel overbodig maakt. Ook ten aanzien van het tweede punt van kritiek –
de onderlinge verhouding van de (bestuurlijk) betrokkenen in het politieveld –
menen wij ons standpunt in de voorafgaande Kamerstukken afdoende te hebben
verduidelijkt. (Misverstand over het woord «opmaat»; verhouding
wetsvoorstel tot nieuwe politiewet)Het is de leden van de PvdA-fractie niet duidelijk hoe het wetsvoorstel
zich verhoudt tot de uitwerking van het kabinetsstandpunt inzake het evaluatierapport
van de stuurgroep-Leemhuis. Deze leden zijn in verwarring geraakt door de
verklaringen van de regering tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel
in de Tweede Kamer. De Minister van BZK verklaarde dat het wetsvoorstel en
de uitwerking van het kabinetsstandpunt twee weliswaar parallel verlopende
doch afzonderlijke trajecten zijn, waarbij het wetsvoorstel «bestelneutraal»
is en dus geen eerste stap op weg naar een nieuw politiebestel is, terwijl
de Minister van Justitie aangaf dat de stap naar een nationaal politiebestel
onvermijdelijker wordt indien het wetsvoorstel niet wordt aangenomen. Ook
de leden van de fracties van CDA en GroenLinks vragen hoe het voorliggende
wetsvoorstel zich verhoudt tot een verdergaande herziening van de Nederlandse
politie.In de nota van wijziging van 27 oktober 20051 hebben wij opgemerkt dat het wetsvoorstel «zoveel mogelijk een
opmaat naar de nieuwe politieorganisatie dient te zijn». Deze passage
heeft het nodige stof doen opwaaien. Sommigen, zoals de PvdA-fractie in de
Tweede Kamer, vermochten niet in te zien waarom het wetsvoorstel een «opmaat
naar de nieuwe politieorganisatie» zou zijn. Anderen daarentegen begrepen
eruit dat het voorliggende wetsvoorstel kennelijk reeds het fundament voor
een nationale politie vormt. Zij vreesden dat een instemmen met het wetsvoorstel
tevens een instemmen met de uitgangspunten voor een bestelwijziging betekent.Die vrees was en is ongegrond. Met de gewraakte formulering hebben wij
slechts tot uitdrukking willen brengen dat de huidige Politiewet 1993 thans
niet moet worden gewijzigd in een richting die tegengesteld is aan de uitgangspunten
van de voorgenomen bestelwijziging. Zo zou het vreemd zijn als de positie
van de korpsbeheerder, wiens functie wij op advies van de stuurgroep Evaluatie
Politieorganisatie willen opheffen, nog kortstondig zou worden verstevigd.
Van ons aanvankelijke voornemen de beheersverantwoordelijkheden voor een regiokorps
te verschuiven van het regionale college naar de korpsbeheerder, hebben wij
om die reden afgezien. Slechts die elementen van het oorspronkelijke wetsvoorstel
die niet in strijd zijn met het kabinetsstandpunt Evaluatie Politieorganisatie
hebben wij gehandhaafd. Zowel in de nota naar aanleiding van het nader verslag2 als tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel
in de Tweede Kamer hebben wij de ontstane misvattingen opgehelderd. In aanvulling
daarop benadrukken wij dat ook in ons langetermijnperspectief geen sprake
zal zijn van een «nationale politie», zoals de leden van de CDA-fractie
veronderstellen, maar vanéén landelijk georganiseerde politie.
Het huidige regionale politiebestel wordt omgevormd tot één
landelijke politieorganisatie. De regionale korpsen en het Korps landelijke
politiediensten (Klpd) blijven als eenheden binnen deze organisatie bestaan,
maar de zelfstandige rechtspersoonlijkheid van de regio’s komt te vervallen.
Deze landelijke politieorganisatie zal gaan bestaan uit een directieraad,
belast met het beheer van de politie, 25 regionale politiekorpsen, één
landelijk politiekorps (het Klpd) en een gemeenschappelijke beheersdienst.
Het gezag over de politie blijft ongewijzigd zodat de politie zal blijven
worden aangestuurd vanuit het lokale niveau. De Ministers van BZK en van Justitie
krijgen de bevoegdheid om op landelijk niveau beleidsdoelstellingen ten aanzien
van de taakuitvoering door de politie vast te stellen. Daartoe zullen zij
beschikken over een doorzettingsmacht in de vorm van een aanwijzingsbevoegdheid.
De bevoegdheid van de Ministers om landelijke doelstellingen vast te stellen
en daarop te sturen, de kern van het voorliggende wetsvoorstel, komt in haar
essentie dus terug in de nieuwe wet, zo antwoorden wij de leden van de CDA-fractie. (Voorziening tot samenwerking)De leden van de PvdA-fractie vragen naar ons standpunt over de Voorziening
tot samenwerking Politie Nederland, zoals die momenteel wordt vormgegeven
op basis van artikel 47a van de Politiewet 1993.De Voorziening tot samenwerking Politie Nederland (VtSPN) betreft een
publiekrechtelijk samenwerkingsverband op basis van de onlangs gewijzigde
Politiewet 1993 (Stb. 2005, 242). Wij zien de VtSPN als een goede tussenstap
om al op korte termijn tot meer eenheid in het beheer van de politie te komen.
Verdergaande samenwerking tussen politiekorpsen kan geen uitstel velen tot
de nieuwe organisatie van de politie een feit is. Zij is dringend noodzakelijk
om de effectiviteit en de efficiëntie van het functioneren van de politie
te verbeteren. In de VtSPN worden onderdelen van beheer op landelijk niveau
gemeenschappelijk georganiseerd, in de eerste plaats op het terrein van ICT.
Zo spoedig mogelijk zullen andere beheerstaken bij de VtSPN belegd worden,
zoals inkoop en human resource management. De beheerstaken die bij de VtSPN
worden ondergebracht zullen in de door ons voorgestane landelijke politieorganisatie
bij de gemeenschappelijke beheersdienst worden ondergebracht.Wij zien de VtSPN dan ook niet als definitieve oplossing. Daarvoor kleven
aan dit samenwerkingsverband teveel democratische gebreken. De VtSPN kent
geen democratisch gelegitimeerd orgaan waaraan het bestuur verantwoording
moet afleggen. De korpsbeheerders dragen immers een deel van het beheer over
aan de VtSPN. Waar de korpsbeheerders op het terrein van het beheer al geen
verantwoording afleggen aan een democratisch gekozen orgaan maar aan het regionale
college, legt de VtSPN verantwoording over het beheer af aan de korpsbeheerders
waarbij in het belang van een doelmatige samenwerking van de wensen van één
of enkele korpsbeheerders kan worden afgeweken. Met de wetgeving ter uitvoering
van het kabinetsstandpunt naar aanleiding van de evaluatie van de politieorganisatie
zal de democratische controle op centraal belegde beheerstaken van de politie
worden verbeterd.(Nieuwe politiewet inhoudelijk)De leden van de PvdA-fractie achten de voorgenomen bestelwijziging zodanig
verweven met het voorliggende wetsvoorstel, dat zij op deze plaats blijk geven
van hun bezorgdheid. Zij merken op dat de toekomst van het politiebestel een
belangrijk agendapunt zal zijn bij de komende kabinetsformatie en vragen of –
en zo ja waarom – de regering desondanks onomkeerbare stappen wil zetten
in deze complexe materie. Zij vrezen dat een nieuwe ingrijpende wijziging
in de topstructuur van de politieorganisatie een verlammend effect zal hebben
op de gehele politieorganisatie, waardoor de effectieve en efficiënte
taakuitvoering onder ontoelaatbare druk komt te staan. Met name in een gebrek
aan draagvlak binnen de politieorganisatie schuilt volgens deze leden een
levensgroot risico voor de taakuitvoering.Wij delen mee dat wij ter uitwerking van het kabinetsstandpunt naar aanleiding
van de Stuurgroep Evaluatie Politieorganisatie inmiddels een conceptwetsvoorstel
aan de Raad van State hebben voorgelegd voor advies. Daaraan voorafgaand zijn
consultatiegesprekken gevoerd met het Korpsbeheerdersberaad, de Raad van Hoofdcommissarissen,
het College van procureurs-generaal en de Vereniging Nederlandse Gemeenten.
De ontvangen adviezen van deze gremia zijn verwerkt. Het wetsvoorstel verwachten
wij in de tweede helft van 2006 bij de Tweede Kamer te kunnen indienen.De door ons voorgestelde wijzigingen van het politiebestel betreffen vooral
het bestuur en meer in het bijzonder het beheer van de politie. Het beheer
van de landelijke politieorganisatie zal bij één orgaan, de
directieraad, worden belegd. Het gezag over de politie wijzigt niet: zo zijn
en blijven de burgemeester en de officier van justitie onverkort bevoegd en
verantwoordelijk voor het optreden van de politie op het terrein van de openbare orde en hulpverlening, respectievelijk de strafrechtelijke
rechtshandhaving. Ook de organisatorische indeling in 25 regionale korpsen
en één landelijk korps zal niet wijzigen. De voorgestelde wijzigingen
betreffen daarmee, zoals de leden van de PvdA-fractie terecht constateren,
vooral een wijziging van de bestuurlijke bovenbouw van de politie. Die wijziging
moet garant staan voor een grotere eenheid van de Nederlandse politie en een
betere balans tussen lokale, regionale en nationale verantwoordelijkheden.
Aangezien de politie regionaal georganiseerd blijft en er geen veranderingen
in het gezag worden voorgesteld zal het dagelijkse politiewerk niet negatief
worden beïnvloed. Integendeel, wij verwachten dat het dagelijkse politiewerk
efficiënter en effectiever wordt als gevolg van de grotere eenheid in
beheer en taakuitvoering die wij met de voorgestelde wijzigingen van het politiebestel
beogen. Het gaat niet om een grootschalige reorganisatie zoals bij de vorming
van het regionale politiebestel in 1993. De bij de leden van de PvdA-fractie
levende vrees voor «het fenomeen van het kapot reorganiseren»
komt ons daarom ongegrond voor.Inmiddels hebben wij een programmaorganisatie in het leven geroepen, belast
met de voorbereiding van de nieuwe politieorganisatie tot het moment waarop
de directieraad voor de Nederlandse politie wordt geïnstalleerd en de
Nederlandse politie één organisatorische eenheid vormt. De beoogde
invoeringsdatum is 1 januari 2008. Daadwerkelijke implementatie van de
beoogde aanpassingen zal pas geschieden na parlementaire behandeling van dit
wetsvoorstel. Tot die tijd zullen er geen onomkeerbare stappen gezet worden.(Hoofdlijnen vs convenanten [artt. 43a en 43b])In antwoord op de vraag van de PvdA-fractie hoe de uitvoerbaarheid en
het draagvlak voor van onderop overeengekomen convenanten worden gecompenseerd
als van bovenaf zaken worden opgelegd door de Ministers, wijzen wij er met
nadruk op dat de landelijke hoofdlijnen steeds tot stand zullen komen na overleg
met de korpsbeheerders, de korpschefs en het College van procureurs-generaal.
De voorbereiding van de door de Ministers vast te stellen hoofdlijnen en landelijke
doelstellingen op regionaal niveau zal in die zin niet geheel anders verlopen
dan het overleg dat vooraf ging aan het sluiten van de convenanten. Wel verleent
het wetsvoorstel de Ministers de bevoegdheid om de hoofdlijnen en landelijke
doelstellingen uiteindelijk vast te stellen, ook wanneer deze niet de instemming
van alle korpsbeheerders genieten.De leden van de PvdA-fractie vragen ons voorts of «deze centralisatie»
niet op gespannen voet staat met de uitgangspunten van het project «andere
overheid». Wij antwoorden deze leden dat van een centralisatie geen
sprake is. Het wetsvoorstel beoogt vooral een betere balans te scheppen tussen
de lokale, regionale en landelijke prioriteiten. De politie wordt en blijft
lokaal aangestuurd door de burgemeester en de officier van justitie. Het wetsvoorstel
brengt – zo antwoorden wij de aan het woord zijnde leden op hun vraag
naar het ontstaan van een spagaat op operationeel niveau door een parallelle
bevelslijn – evenmin wijzigingen aan in de regionale verhoudingen tussen
burgemeester, officier van justitie, korpsbeheerder en korpschef.(Hoofdlijnen van taakuitvoering [art. 43a])De leden van de PvdA-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat de mogelijkheid
om hoofdlijnen bindend op te leggen, de lokale inbedding van de politie, als
groot goed in de Nederlandse rechtstaat, zal uithollen.Met de leden van de PvdA-fractie hechten wij zeer aan de lokale inbedding
van de politie. De dubbele gezagslijn van burgemeester en officier van justitie
blijft dan ook gehandhaafd. Voorliggend wetsvoorstel doet op geen enkele wijze
afbreuk aan die lokale inbedding, integendeel. Zij wordt nog versterkt
doordat de rol van de gemeenteraad bij de totstandkoming van het regionale
politiebeleid wordt vergroot.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie hoe het begrip «hoofdlijnen
van de taakuitvoering» zich verhoudt tot het «gezag» dat
onderwerp is van het driehoeksoverleg. Zij vragen zich af of het realistisch
is op een dergelijke wijze om te gaan met de begrippen gezag, beheer en beleid.
Wij antwoorden deze leden allereerst dat de hoofdlijnen niet zien op de taakuitvoering
zelf, maar betrekking hebben op het te voeren beleid
ten aanzien van de taakuitvoering van de politie en het te voeren beheer.
Daarnaast hechten wij eraan op te merken dat de betekenis of de invulling
van de begrippen gezag, beheer en beleid niet wijzigt ten opzichte van de
huidige wet. Zo zal de taakuitvoering zelf, net als nu het geval is, geschieden
onder gezag van de burgemeester of de officier van justitie. Beleid ten aanzien
van de taakuitvoering zal worden gevoerd, ofwel prioriteiten zullen worden
gesteld, evenals onder de huidige wet, op lokaal, regionaal en landelijk niveau.De leden van de PvdA-fractie vragen wat onder hoofdlijnen van de taakuitvoering
moet worden verstaan: het realiseren van een bepaald productievolume om bepaalde
dadergroepen aan te pakken, het geven van aanwijzingen over het handhaven
van de openbare orde of veiligheid of nationale prioriteiten?Wij antwoorden deze leden dat daaronder geenszins kan worden verstaan
het geven van bijzondere aanwijzingen. Het geven van aanwijzingen over het
optreden van de politie is voorbehouden aan het gezag. Wel kunnen aantallen
bij het openbaar ministerie aan te leveren zaken, de aanpak van bepaalde dadergroepen,
of intensivering van een bepaalde taak of van de aandacht voor een delictsoort
(prioriteiten) deel uitmaken van de hoofdlijnen van beleid ten aanzien van
de taakuitvoering.De leden van de PvdA-fractie vragen ons naar de onderlinge bevoegdheidsafbakening
tussen de Ministers en de korpsen. Zij vragen voorts wat het wetsvoorstel
betekent voor de taakafbakening tussen Ministers onderling, het regionaal
college, de burgemeester, de gemeenteraad en het OM.Wij merkten reeds op dat het wetsvoorstel geen wijziging aanbrengt in
de regionale verhoudingen tussen de burgemeesters en de (hoofd)officieren
van justitie, al dan niet bijeen in het regionale college. De positie van
de gemeenteraad wordt versterkt.Wat betreft de onderlinge verhouding tussen beide Ministers geldt dat
zij de hoofdlijnen en daarop gebaseerde landelijke doelstellingen op regionaal
niveau vanzelfsprekend vaststellen vanuit hun onderscheiden verantwoordelijkheden.
De Minister van BZK is verantwoordelijk voor de hoofdlijnen die zien op het
beheer van de politie of op het beleid ten aanzien van de handhaving van de
openbare orde. De Minister van Justitie is verantwoordelijk voor de hoofdlijnen
die betrekking op de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.Naar aanleiding van de vraag over de bevoegdheidsafbakening tussen Ministers
en korpsen merken wij het volgende op.Het wetsvoorstel beoogt een betere balans aan te brengen tussen lokale,
regionale en landelijke prioriteiten; het beoogt de verschillende prioriteiten
beter op elkaar af te stemmen. Met het landelijk kader en de convenanten hebben
wij in die zin al een belangrijke stap in de goede richting gezet. Datgene
wat is bereikt met het landelijk kader en de convenanten zal nu wettelijk
worden gewaarborgd. De Ministers krijgen daarbij echter wel de bevoegdheid
om de landelijke doelstellingen bindend vast te stellen, alsmede bevoegdheden
om de verwezenlijking ervan te volgen en te sturen. Daar waar het de landelijke
prioriteiten betreft, zijn de Ministers derhalve niet langer afhankelijk
van de instemming van alle korpsbeheerders. De korpsbeheerder legt over de
verwezenlijking van de landelijke doelstellingen door zijn korps verantwoording
af aan de Ministers. In die zin wijzigt de relatie tussen korpsbeheerders
en Ministers.Evenals het geval was bij het landelijk kader en de convenanten voor ieder
korps, zullen de hoofdlijnen en de landelijke doelstellingen op regionaal
niveau voldoende ruimte laten voor het stellen van lokale en regionale prioriteiten
door de gemeenteraden en de burgemeesters en de hoofdofficier van justitie
in het regionale college. Zoals reeds opgemerkt wordt de lokale inbedding
nog versterkt doordat de rol van de gemeenteraad bij de totstandkoming van
het regionale politiebeleid wordt vergroot. Het wetsvoorstel maakt het de
Ministers echter ook mogelijk beter er voor te waken dat landelijke prioriteiten
in de strijd om schaarse politiecapaciteit het onderspit delven. Met het wetsvoorstel
beogen wij immers te bewerkstelligen dat de verschillende belangen goed op
elkaar worden afgestemd. Dit impliceert dat landelijke hoofdlijnen en doelstellingen
weliswaar worden vastgesteld door de Ministers, maar niet zonder dat daaraan
overleg met de regio’s en het openbaar ministerie is voorafgegaan.(Korpsdoelstellingen [art. 43b])De leden van de PvdA-fractie vragen ons hoe de regering denkt een overmaat
aan bureaucratie en administratieve lasten te voorkomen door tijdige duidelijkheid
over landelijke kaders per regio en welke maatregelen in petto zijn, opdat
de uitvoerbaarheid niet onder drukt komt door een overmaat aan kwantitatieve
en een gebrek aan kwalitatieve indicatoren en criteria.De huidige werkwijze met het Landelijk Kader Nederlandse Politie 2003–2006
en de daarop gebaseerde regionale convenanten met prestatieafspraken heeft
aangetoond dat het stellen van landelijke hoofdlijnen van beleid niet hoeft
te leiden tot een overmaat aan bureaucratie en administratieve lasten. Van
belang is dat de landelijke prioriteiten scherp en eenduidig zijn geformuleerd
en eenvoudig meetbaar zijn. Tijdige duidelijkheid over de landelijke hoofdlijnen
van beleid draagt eraan bij dat deze hoofdlijnen eenvoudig kunnen worden opgenomen
in de regionale beleids- en beheerscuclus, zodat ook verantwoording over de
behaalde resultaten in deze cyclus kan geschieden. Ook daardoor wordt de administratieve
last beperkt gehouden. Inmiddels krijgt de kwaliteit van de taakuitvoering
door de politie meer aandacht bij de landelijke prioriteiten zoals ons die
voor de komende periode voor ogen staan. Bij brief van 7 juni 2006 hebben
wij de voorzitter van de Tweede Kamer daarover geïnformeerd.(Landelijke beleidsprioriteiten [art. 43a])Hoe ziet de regering een landelijke prioriteitstelling vorm en inhoud
gegeven met betrekking tot de bestrijding van overlast, zo vragen de leden
van de GroenLinks-fractie.Is dat niet een lokale aangelegenheid, die om kennis van de lokale omstandigheden
en maatwerk vraagt? Wij antwoorden deze leden dat het voorstelbaar is dat
de bestrijding van overlast wordt geformuleerd als landelijke prioriteit.
Met de leden van deze fractie zijn wij van mening dat de nadere invulling
daarvan – het daadwerkelijke optreden van de politie ter bestrijding
van die overlast – een vooral lokale aangelegenheid is, die om kennis
van lokale omstandigheden en maatwerk vraagt. Daarin zullen wij dan ook niet
treden. In de convenanten die wij voor de achter ons liggende periode met
de politie hadden gesloten is de aanpak van overlast vorm gegeven door de
politie meer handhavend en corrigerend te laten optreden. Zonder daaraan nadere
invulling te geven is de afspraak gemaakt dat 180 000 extra boetes en
transacties worden gerealiseerd uit staandehouding, derhalve uit rechtstreeks
en persoonlijk contact tussen agent en overtreder. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie hoe
de landelijke beleidsprioriteiten bij gelijkblijvende gezagstoedeling in de
praktijk geëffectueerd kunnen worden, wijzen wij op het volgende. De
gezagsdragers komen bijeen in het regionale college dat onder andere het beleidsplan
voor het korps vaststelt. Ingevolge artikel 43b, derde lid, van het wetsvoorstel,
moet het regionale college in het regionale beleidsplan aangeven op welke
wijze wordt beoogd de landelijke doelstellingen op korpsniveau te verwezenlijken.
Artikel 28 van het wetsvoorstel bepaalt bovendien dat het ontwerp van dit
beleidsplan wordt opgesteld met inachtneming van voornoemd artikel 43b, derde
lid.De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering met voorbeelden
aan te tonen dat politietaken met betrekking tot de beleidsprioriteiten in
het nabije verleden beter waren uitgeoefend indien deze wet van kracht was
geweest.De evaluatie van de beleids- en beheerscyclus door professor In ’t
Veld («Vooruitgang of regendans») in 2001 heeft aangetoond dat
de op basis van de huidige wet vormgegeven beleids- en beheerscyclus politie
tot weinig resultaten heeft geleid en als «rituele dans» kan worden
beschouwd. Het betrof de beleids- en beheerscyclus op basis van het Beleidsplan
Nederlandse Politie 1999–2002. Dit beleidsplan bevatte onder meer prioriteiten
als zware en georganiseerde criminaliteit en de politiemilieutaak. Mede op
basis van de aanbevelingen uit de genoemde evaluatie is in 2003 gestart met
een nieuwe werkwijze met vooraf en concreet geformuleerde landelijke prioriteiten.
Deze zijn vastgelegd in het Landelijk Kader Nederlandse Politie 2003–2006
en zijn vervolgens uitgewerkt in regionale convenanten. Deze werkwijze heeft
inmiddels tot meer en betere resultaten geleid. Dat blijkt onder meer uit
de behaalde resultaten die zijn opgenomen in het jaarverslag Nederlandse politie
2005 dat onlangs aan de Tweede Kamer is aangeboden. Een goed voorbeeld is
de prestatie die de politie heeft behaald met het aantal te realiseren boetes
en transacties uit staandehouding door de politie. Deze afspraak komt voort
uit de wens om de overlast in het publieke domein terug te winnen. De afgesproken
streefwaarde voor 2006 is nu reeds ruimschoots overtroffen en is op een zodanig
niveau gekomen dat wij het niet langer noodzakelijk vinden daar een nieuwe
afspraak over te formuleren in het nieuwe Landelijk Kader Nederlandse Politie.
Gelet op het feit dat de nieuwe werkwijze met duidelijk geformuleerde prestatiedoelstellingen
goed werkt, is de essentie van deze werkwijze in het voorliggende wetsvoorstel
opgenomen met toevoeging van de doorzettingsmacht van de Ministers om eventuele
patstellingen tussen de Ministers en de korpsbeheerders bij het vaststellen
van de hoofdlijnen van het beleid en de landelijke doelstellingen op korpsniveau
te voorkomen.(Invloed Staten-Generaal op (concept-)hoofdlijnen en -doelstellingen [artt.
43a en 43b])De leden van de GroenLinks-fractie vragen waarom de regering ervoor heeft
gekozen in artikel 43a wel de hoofdlijnen, maar niet de doelstellingen aan
de Staten-Generaal toe te zenden. Wij antwoorden deze leden dat de landelijke
doelstellingen van artikel 43b tezamen gelijk zijn aan de hoofdlijnen van
artikel 43a. Bij de landelijke doelstellingen per regio gaat het immers om
de bijdrage van ieder korps aan de verwezenlijking van die hoofdlijnen. Het
ligt dan voor de hand om de hoofdlijnen, en niet de verdeling daarvan, te
zenden aan de Staten-Generaal.Voorts vragen deze leden ons waarom wij voorstellen wel een ontwerp van
de doelstellingen aan het college van procureurs-generaal en de korpsbeheerders
voor te leggen, maar niet de hoofdlijnen (en de doelstellingen) in ontwerp
te zenden aan de Staten-Generaal. Zij vragen of het klopt dat
de facto de procureurs-generaal en de korpsbeheerders aldus een sterkere positie
hebben en dus meer invloed kunnen uitoefenen dan de Staten-Generaal.Wij antwoorden deze leden dat het aan de Staten-Generaal zenden van de
door de Ministers vastgestelde hoofdlijnen past bij de controlerende taak
van het parlement. Het parlement kan de Ministers vervolgens ter verantwoording
roepen voor de wijze waarop zij van de bevoegdheid om hoofdlijnen vast te
stellen gebruik hebben gemaakt. Op basis en binnen de kaders van de vastgestelde
hoofdlijnen zullen de ministers, met inachtneming van de omstandigheden van
de betrokken regio, tenminste eenmaal in de vier jaar voor iedere regio landelijke
doelstellingen vaststellen ter verwezenlijking van die hoofdlijnen. Voorafgaand
aan het opstellen van een ontwerp voor landelijke doelstellingen op regionaal
niveau wint de Minister van Justitie advies in bij het College van procureurs-generaal
voor zover het de strafrechtelijke rechtshandhaving dan wel de vervulling
van taken ten dienste van de justitie betreft. Dit adviesrecht is een van
de waarborgen die maken dat de landelijke doelstellingen passen binnen het
beleid van het openbaar ministerie. Ook wordt de korpsbeheerder in de gelegenheid
wordt gesteld omtrent het ontwerp van de landelijke doelstellingen op regionaal
niveau, in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie en na overleg
met het regionale college, advies uit te brengen. De regio kan op deze wijze
actief inspelen op de totstandkoming van het ontwerp en aandacht vragen voor
de regionale prioriteiten. Het adviesrecht van het College van procureurs-generaal
en dat van de korpsbeheerder, in overeenstemming met de hoofdofficier en na
overleg met het regionale college, past derhalve bij en vloeit voort uit hun
directe betrokkenheid bij het beleid dan wel het beheer van de politie.Wij stellen ons voor dat wij met de Kamer zullen debatteren over de voor
de komende jaren vastgestelde hoofdlijnen voor de politie, zo antwoorden wij
de aan het woord zijnde leden op hun vraag naar de mogelijkheid dat de Staten-Generaal
een wijziging willen van de door de Ministers vastgestelde hoofdlijnen. Parlementaire
betrokkenheid en controle worden op deze wijze gewaarborgd. Het is vanzelfsprekend
denkbaar dat de Kamer de Ministers ervan weet te overtuigen dat een accent
anders gelegd zou moeten worden.(Burgemeester in relatie tot beleidsdoelstellingen)Wij antwoorden de leden van de GroenLinks-fractie desgevraagd dat wij
het inderdaad mogelijk achten dat een burgemeester, al dan niet daartoe aangespoord
door de gemeenteraad, een andere opvatting heeft over een voor zijn regio
door de ministers vastgestelde landelijke beleidsdoelstelling dan de Minister
of de korpsbeheerder. De burgemeester zal zijn opvattingen naar voren brengen
in het regionale college. De gemeenteraad kan ingevolge artikel 34, derde
lid, van het wetsvoorstel, administratief beroep instellen tegen de vaststelling
van het regionale beleidsplan. Bij de beoordeling van dit beroep zullen de
commissaris van de Koning en het College van procureurs-generaal vanzelfsprekend
rekening houden met de door de Ministers vastgestelde landelijke doelstellingen
op regionaal niveau.(Hoofdlijnen/doelstellingen vs. APV)In antwoord op de vraag van de leden van de GroenLinksfractie of de regering
het denkbaar acht dat er spanning of tegenstrijdigheden bestaan tussen de
landelijk geformuleerde hoofdlijnen en beleidsdoelstellingen en de Algemene
Plaatselijke Verordening, merken wij op dat een APV geen beleid of beleidsdoelstellingen
bevat, maar geboden of verboden. Van tegenstrijdigheid kan derhalve geen sprake
zijn. (Periodiek onderzoek [art. 43e])De leden van de GroenLinks-fractie vragen of wij voornemens zijn de Staten-Generaal
tijdig te informeren over de resultaten van het periodiek onderzoek bedoeld
in artikel 43e van het wetsvoorstel. Wij wijzen erop dat de Staten-Generaal
via het jaarlijks vast te stellen jaarverslag Nederlandse politie zal worden
geïnformeerd over de verwezenlijking van de hoofdlijnen van het landelijke
beleid ten aanzien van de taakuitvoering en het beheer van de politie. Daarbij
kan worden ingegaan op bevindingen uit bedoeld periodiek onderzoek.(Deskundigenonderzoek [art. 43f])De leden van de CDA-fractie vragen in welke gevallen de Ministers eerst
een onderzoek door een deskundige zullen laten instellen en wanneer er direct
een aanwijzing wordt gegeven. De tekst van de artikelen 43f en 43g, waarin
criteria zijn opgenomen, geeft hun daar geen helderheid over. Deze leden vragen
of is bedoeld een gradatie aan te brengen in de ernst van de situatie met
deze licht verschillende bewoordingen. Zij vragen voorts of het niet beter
zou zijn geweest per definitie te kiezen voor in ieder geval een vooronderzoek
door een deskundige ook in plaats van de andere mogelijkheid «na overleg
met de korpsbeheerder» en of dat in bestuurlijk opzicht geen zuiverder
afweging mogelijk zou maken.Wij antwoorden de leden van de CDA-fractie als volgt. De bewoordingen
van artikel 43g van het wetsvoorstel maken duidelijk dat, naar het oordeel
van de Ministers, reeds sprake is van een situatie waarin de doelstellingen
niet of onvoldoende zijn of worden verwezenlijkt. Onder de bewoordingen van
artikel 43f is daarvan juist (nog) geen sprake: het is aannemelijk dat zich een situatie voordoet waarin de landelijke doelstellingen
niet of onvoldoende zullen worden verwezenlijkt, maar de Ministers zijn daarvan
nog niet overtuigd. Juist om die reden biedt artikel 43f hen de mogelijkheid
een bijzonder onderzoek te doen instellen.Het is voorstelbaar dat de Ministers naar aanleiding van de rapportage
over het door een deskundige verrichte bijzonder onderzoek overgaan tot het
geven van een aanwijzing, omdat zij op grond van dit rapport inderdaad tot
het oordeel zijn gekomen dat de doelstellingen niet of onvoldoende zijn of
worden verwezenlijkt.Het is eveneens denkbaar dat de Ministers een aanwijzing geven zonder
dat daaraan een bijzonder onderzoek door een deskundige vooraf is gegaan,
omdat het naar hun oordeel ook zonder zo’n onderzoek duidelijk is dat
de doelstellingen niet of onvoldoende zijn of worden verwezenlijkt. Daarvan
zou bijvoorbeeld sprake kunnen zijn indien de korpsbeheerder de Ministers
reeds heeft laten weten een doelstelling niet te zullen verwezenlijken. Een
bijzonder onderzoek heeft in een dergelijke situatie geen toegevoegde waarde.Bovenstaande laat onverlet dat overleg met de korpsbeheerder, hetgeen
ingevolge het wetsvoorstel aan de inzet van beide bevoegdheden vooraf gaat,
ertoe kan leiden dat het uitoefenen van deze bevoegdheden niet nodig is.(Aanwijzingsbevoegdheid [art. 43g])De leden van de CDA-fractie vragen hoe en in welke gevallen de Ministers
voornemens zijn het aangepaste systeem van aanwijzingen gestalte te geven
en in te zetten, zulks temeer omdat van de nu geldende aanwijzingsbevoegdheid
in de praktijk niet of nauwelijks gebruik is gemaakt Inderdaad is van de huidige
aanwijzingsbevoegdheid in de praktijk geen gebruik gemaakt. Dat komt omdat
zij in de huidige context wordt gezien als een «ultimum remedium».
In de memorie van toelichting hebben wij uiteengezet waarom wij de aanwijzingsbevoegdheid
van het voorgestelde artikel 43g in de geest van voorliggend wetsvoorstel
echter niet langer beschouwen als een «ultimum remedium».Bovendien moet de aanwijzingsbevoegdheid van artikel 43g niet op zichzelf, maar in het licht van het wetsvoorstel als geheel beoordeeld
worden. De aanwijzingsbevoegdheid in het huidige artikel 43d vormt in relatie
tot de landelijke beleidsthema’s uit de huidige wet slechts een correctief
instrument achteraf: indien aan de uitvoering
van landelijke beleidsthema’s geen of onvoldoende aandacht wordt gegeven
kunnen de Ministers een aanwijzing geven. Met het wetsvoorstel beogen we nu
juist vooraan in het beleidsproces te sturen;
we maken op voorhand duidelijk wat wij precies van de korpsen verwachten.
Anders dan de landelijke beleidsthema’s uit de huidige wet, worden de
hoofdlijnen uit het wetsvoorstel dan ook vertaald in concrete bindende landelijke
doelstellingen per regio. Van de aanwijzingsbevoegdheid in het wetsvoorstel
zal dan eenvoudiger gebruik gemaakt kunnen worden. Immers, het concrete karakter
van de bindende landelijke doelstellingen voor iedere regio maakt op voorhand
duidelijk wat van de politie wordt verwacht en maakt het eenvoudiger een daarop
gerichte aanwijzing te geven. Dat laat onverlet dat het geven van een aanwijzing
een zwaar instrument is dat pas zal worden ingezet wanneer overleg niet tot
het gewenste resultaat heeft geleid.Het valt de leden van de CDA-fractie op dat de aanwijzingen van artikel
43g uitsluitend gegeven kunnen worden aan de korpsbeheerder. Zij vragen zich
af of deze aanwijzingsbevoegdheid aan de korpsbeheerder wel het juiste traject
is en of aanwijzingen niet gegeven zouden moeten worden aan het regionale
college of na overleg met het regionale college. Daarbij wijzen zij erop dat
het regionale college het beleidsplan vaststelt. Voorts vragen zij ons of
wij met hen van oordeel zijn dat de korpsbeheerder geen bevoegdheid heeft
een plan te wijzigen dat een ander (het regionale college) heeft vastgesteld.
Zij vragen of aanwijzingen inzake de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
niet ook aan het regionale college gegeven moeten worden in plaats van aan
de korpsbeheerder.De vragen van de leden van de CDA-fractie betreffen alle de in het wetsvoorstel
geregelde directe verantwoordingslijn tussen korpsbeheerders en Ministers.Van de gelegenheid maken wij graag gebruik om nog eens te verduidelijken
dat daar waar het de verwezenlijking van de landelijke doelstellingen ten
aanzien van de taakuitvoering betreft, de korpsbeheerder niet wordt aangesproken
als beheerder van het korps maar in zijn hoedanigheid van voorzitter van het
regionale college. Het is ook in die hoedanigheid dat hij – net als
onder de huidige wet – eindverantwoordelijk is voor de uitvoering van
het door het regionale college vastgestelde beleidsplan. Het overleg, voorafgaande
aan het geven van een aanwijzing, vindt dan ook plaats met de korpsbeheerder
in zijn hoedanigheid van voorzitter van het regionale college en eindverantwoordelijke
voor de uitvoering van het beleidsplan. Hetzelfde geldt voor de aanwijzingen
gericht tot de korpsbeheerder. De korpsbeheerder is bovendien de vertegenwoordiger
van de regio.De korpsbeheerder dient de beleids- en beheersstukken zo nodig in overeenstemming
te brengen met de aanwijzingen. Dat past bij zijn wettelijke taak om, in overeenstemming
met de hoofdofficier van justitie, alle ontwerpstukken op te stellen. Een
door de korpsbeheerder naar aanleiding van een aanwijzing van de Ministers
gewijzigd beleidsplan zal door het regionale college opnieuw vastgesteld dienen
te worden. Wij antwoorden de aan het woord zijnde leden voorts dat de directe
verantwoordingslijn tussen Ministers en korpsbeheerders ook geenszins betekent
dat de korpsbeheerder verantwoordelijk is voor de strafrechtelijke handhaving
van de rechtsorde. Wij hebben dit ook in artikel 43d van het wetsvoorstel
benadrukt met de zinsnede «onverminderd de zeggenschap van het bevoegd
gezag». Zo kan de korpsbeheerder niet worden afgerekend op zaken waarvoor
primair de (hoofd)officier van justitie verantwoordelijk is. De Minister van
Justitie kan indien dit nodig mocht blijken het openbaar ministerie
aanspreken langs de daarvoor bestemde lijn van artikel 127 van de Wet op de
rechterlijke organisatie. In dit verband is ook het periodieke overleg tussen
de politieministers, de korpsbeheerders en de hoofdofficieren van justitie
over de verwezenlijking van de hoofdlijnen en de doelstellingen van belang
(artikel 43c).De leden van de CDA-fractie menen dat een incongruentie in de wet zal
optreden als artikel 43g conform het ontwerp in de wet wordt opgenomen. Zij
verwijzen daartoe naar artikel 47a dat de Minister van BZK de mogelijkheid
geeft om aan het bestuur van de bij een samenwerkingsvoorziening opgerichte
rechtspersoon een aanwijzing te geven. Terwijl de aanwijzing ex artikel 43g
niet gericht zou zijn aan het bestuurlijk bevoegde gezag zou dat bij een aanwijzing
ex artikel 47a wel gebeuren.Van een dergelijke incongruentie is ons inziens geen sprake. Een voorziening
tot samenwerking kan slechts worden getroffen ter bevordering van een doelmatig
beheer van de politie. De Minister van BZK kan het bestuur van de bij een
voorziening tot samenwerking ingestelde rechtspersoon aanwijzingen geven,
wederom indien het belang van het beheer van de politie dit vereist. De aanwijzingen
van artikel 47a kunnen derhalve niet zien op (het beleid ten aanzien van)
de taakuitvoering.Aanwijzingen op grond van artikel 43g worden gegeven aan de korpsbeheerder,
aanwijzingen op grond van artikel 47a aan het bestuur van de bij de voorziening
tot samenwerking ingestelde rechtspersoon. Dit bestuur zal in ieder geval
bestaan uit de korpsbeheerders van de politiekorpsen van de deelnemende regio’s
of een beperkt aantal korpsbeheerders uit hun kring. De korpsbeheerder kan
een deel van zijn beheersbevoegdheden overdragen aan het bestuur van de rechtspersoon.
Mede om die reden dient de Minister van BZK derhalve te beschikken over een
aanwijzingsbevoegdheid jegens het bestuur van die rechtspersoon.(Sturingsinstrumentarium m.b.t. beheer)De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het huidige instrumentarium
uit het Besluit beheer regionale politiekorpsen niet volstaat, gelet op de
mogelijkheid van de Minister om bij algemene maatregel van bestuur algemene
regelgeving vast te leggen.Een algemene maatregel van bestuur, zoals bijvoorbeeld het Besluit beheer
regionale politiekorpsen, zal, gezien de aard en het karakter van een dergelijk
besluit altijd van betekenis blijven, ook naast de hoofdlijnen in de zin van
artikel 43a. Bij deze gedelegeerde wetgeving, waarvoor advies wordt gevraagd
aan de Raad van State, gaat het om regelgeving van importantie, van toepassing
voor langere duur en structuurbepalend voor de gehele Nederlandse politie.
Vaak betreft het ook aangelegenheden waaraan zwaardere verplichtingen of rechten
zijn verbonden, ook jegens derden. Te denken is aan specifieke politieonderdelen
als de Criminele inlichtingeneenheid en de Regionale inlichtingeneenheid,
voorzieningen voor ingeslotenen en de verplichting voor elk korps een register
voor zware criminaliteit te voeren. Dergelijke kwesties dienen net als bijvoorbeeld
de voorschriften omtrent het gebruik van geweld te worden geregeld in een
algemeen verbindend voorschrift – hier: de ambtsinstructie voor de politie,
de Koninklijke marechaussee en de bijzondere opsporingsambtenaren. Geheel
anders is het, althans in belangrijke mate, gesteld met de hoofdlijnen, bedoeld
in artikel 43a, waarop de leden van de PvdA-fractie doelen. De hoofdlijnen
zijn weliswaar van groot belang – ze vormen immers de grondslag voor
de doelstellingen – doch hebben geen rechtsbindend karakter van de aard
zoals te zien valt bij Amvb’s en zijn bovendien geldig voor een beperkte
tijdsduur. Zo zijn bijvoorbeeld doelstellingen op het terrein van de sterkte
van de korpsen niet geschikt om in een Amvb op te nemen, deels omdat deze
doelstellingen tijdgebonden zijn en deels ook omdat zij door mogelijke tussentijdse
aanpassingen van het landelijke budget bijstelling zouden behoeven. (De korpsbeheerder [art. 23])De leden van de PvdA-fractie vragen welke gevolgen het wetsvoorstel heeft
voor de positie van de korpsbeheerder. Tegen de achtergrond van de voorgenomen
ingrijpender wijziging van het politiebestel informeren zij naar de ratio
van de voorgestelde wijzigingen, die, naar zij vrezen, zullen leiden tot chaos
en verwarring.Die vrees achten wij ongegrond. Zolang het huidige regionale bestel niet
heeft plaatsgemaakt voor een bestel met een landelijk georganiseerde en beheerde
politie, blijft de functie van korpsbeheerder bestaan. Verschil met de huidige
situatie is dat de burgemeester van de centrumgemeente niet langer qualitate
qua korpsbeheerder zal zijn. Voortaan zal de korpsbeheerder bij koninklijk
besluit op voordracht van de Minister van BZK worden benoemd en herbenoemd
uit de burgemeesters van de gemeenten in de regio. Voorafgaand aan de voordracht
vraagt de Minister van BZK advies aan de commissaris van de Koning en –
door tussenkomst van de Minister van Justitie – aan het College van
procureurs-generaal, en hoort hij het regionale college.Uiteraard is onze intentie erop gericht om, juist ook via deze consultatie,
te bewerkstelligen dat de kandidaat-korpsbeheerder kan rekenen op voldoende
steun in het regionale college, zo delen wij de leden van de fracties van
PvdA en GroenLinks mee. Ons voornemen is om voor de eerste benoemingsronde
als regel de zittende korpsbeheerders voor te dragen. Uiteraard zullen wij
daarbij oog hebben voor de gevoelens van het regionale college. Het kan echter
niet zo zijn dat, zoals de leden van de GroenLinks-fractie in overweging geven,
het regionale college de te benoemen korpsbeheerder aanwijst. Hierdoor zou
de Minister van BZK te zeer gebonden zijn in zijn voordrachtsrecht. Dat zou
naar ons oordeel niet passen in het stelsel van versterkte rijksbevoegdheden
waarin dit wetsvoorstel voorziet. Waarbij wij nogmaals benadrukken dat het
zo niet onmogelijk dan toch onaannemelijk is dat een korpsbeheerder wordt
benoemd die niet het vertrouwen van (de meerderheid van) het regionale college
geniet. Het loslaten van de koppeling van rechtswege tussen korpsbeheerderschap
en burgemeesterschap in de centrumgemeente, gecombineerd met de plicht van
de Minister van BZK om het regionale college te horen respectievelijk de commissaris
van de Koning en het College van procureurs-generaal om advies te vragen,
maakt dat risico alleen maar kleiner.De kroonbenoeming van de korpsbeheerder moet worden bezien in verband
met de mogelijkheid van de Minister van BZK om de korpsbeheerder te kunnen
schorsen en zonodig te ontslaan, bijvoorbeeld als de landelijke doelstellingen
per regio niet of in voldoende mate zijn of worden verwezenlijkt. De leden
van de PvdA-fractie vragen zich af welke bevoegdheden de korpsbeheerder zal
hebben om de uitvoering van landelijke doelstellingen af te dwingen van het
regionale college, de burgemeester en de officier van justitie. Deze leden
vrezen dat het wetsvoorstel op dit punt op gespannen voet staat met het adagium «geen
verantwoordelijkheid zonder bijbehorende bevoegdheden». Ook de leden
van de GroenLinks-fractie vragen hoe de korpsbeheerder verantwoordelijk kan
worden behouden voor het bereiken van de doelstellingen, als hij niet de bevoegdheid
heeft het beleidsplan zelf vast te stellen.Wij stellen voorop dat de korpsbeheerder in het wetsvoorstel evenmin als
onder de huidige wet zeggenschap heeft over de gezagsdragers in zijn politieregio.
Verzameld in het regionale college – onder voorzitterschap van de korpsbeheerder –
hebben deze gezagsdragers een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het verwezenlijken
van de landelijke doelstellingen van hun regio. De korpsbeheerder is –
ook reeds op basis van de geldende wet – verantwoordelijk voor de uitvoering
van het regionale beleidsplan waarin de landelijke doelstellingen moeten zijn
opgenomen. Die verantwoordelijkheid draagt de korpsbeheerder als voorzitter
van het regionale college, het orgaan dat de politieregio bestuurt,
en als degene die de politieregio in en buiten rechte vertegenwoordigt.Wellicht ten overvloede zij benadrukt dat wij in geval van (dreigende)
niet-verwezenlijking van de landelijke doelstellingen per regio uiteraard
niet gehouden zijn de korpsbeheerder te schorsen of te ontslaan. Deze mogelijkheid
is het sluitstuk van een reeks van bevoegdheden die het ons mogelijk maakt
om sneller in te grijpen en vroegtijdig bij te sturen, waaronder de mogelijkheid
tot het verrichten van periodiek onderzoek en van bijzonder deskundigenonderzoek,
alsmede het geven van een aanwijzing aan de korpsbeheerder.Terecht stellen de leden van de GroenLinks-fractie dat het vijfde lid
van artikel 23 (inzake de mogelijkheid van schorsing en ontslag van de korpsbeheerder
indien de landelijke doelstellingen per regio in de zin van artikel 43a niet
of in onvoldoende mate worden verwezenlijkt) alleen materiële inhoud
kan hebben als die doelstellingen concreet en kwantificeerbaar worden gedefinieerd.
De landelijke doelstellingen per regio zullen daarom qua vormgeving vergelijkbaar
zijn met de huidige prestatieafspraken, neergelegd in de regionale convenanten,
zoals de hoofdlijnen van beleid in de zin van artikel 43a zullen worden geformuleerd
vergelijkbaar met het huidige Landelijk Kader Nederlandse Politie.De leden van de fracties van D66 en OSF merken op dat het geheel van bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van de korpsbeheerder een wat ingewikkelde indruk
maakt. Zo zijn er de verantwoordelijkheidsrelaties tot de beide politieministers,
de relatie tot het regionale college en – zij het op andere grondslag –
de relatie tot de raad van de gemeente waarvan de korpsbeheerder burgemeester
is. Uit een oogpunt van transparant bestuur en effectieve controle lijkt dit
deze leden niet de meest aangewezen constructie. Niet alleen de korpsbeheerder
zelf moet zich rolvast betonen, ook de organen die hem ter verantwoording
kunnen roepen moeten zich bewust zijn van de beperkingen op dit punt. Een
bijkomend punt is dat de korpsbeheerder in bestuurlijk opzicht in directe
zin slechts gesanctioneerd kan worden door de betrokken Ministers. Graag vernemen
deze leden in hoeverre hier sprake is van een aantrekkelijke, toekomstbestendige
situatie.Wij kunnen ons de aarzeling van voornoemde leden voorstellen. Inderdaad
zal de burgemeester/korpsbeheerder zich in zijn onderscheiden functies, te
weten als gezag in de zin van artikel 12 van de Politiewet 1993, als beheerder
in de zin van artikel 23 van die wet en als centraal aanspreekbare figuur
ten aanzien van de landelijke doelstellingen, steeds bewust moeten zijn van
de verschillende rollen die hij dient te vervullen. Ook instanties als de
gemeenteraad, het regionale college en de politieministers dienen zich hiervan
bewust te zijn opdat betrokkene naar behoren kan functioneren. De politieministers
zullen met het oog hierop in de door hen vast te stellen doelstellingen voldoende
ruimte laten voor de regionale omstandigheden, zowel met het oog op een goede
taakuitvoering van de burgemeester/korpsbeheerder inzake de handhaving van
de openbare orde als ten aanzien van het beheer. Wij menen voorts dat als
gevolg van de voorgestelde positie van de korpsbeheerder het regionale college
en de gemeenteraad zich op beleids- en beheersmatig niveau rekenschap moeten
geven van de verantwoordelijkheid die moet worden gedeeld met het rijk. Ook
hier rust gelijktijdig een verantwoordelijkheid op de politieministers om
ruimte te laten aan het college en de beheerder en hun wettelijke bevoegdheden
en verantwoordelijkheden te respecteren. Wij gaan er niet aan voorbij dat
de positie van de korpsbeheerder onder omstandigheden spanningen tot gevolg
kan hebben. We zijn er evenwel van overtuigd dat de betrokken bestuurders
in staat zullen zijn deze functie op een adequate wijze te bekleden en menen
dat de in het voorstel beoogde positie van de korpsbeheerder kan worden gehandhaafd.
Voor de toekomst heeft het kabinet – in lijn van het evaluatierapport
van de stuurgroep-Leemhuis – besloten het instituut korpsbeheerder in
het ontwerp voor een nieuwe politiewet niet te laten terugkeren.De bevoegdheidsafbakening tussen korpsbeheerder en openbaar ministerie
wijzigt niet met dit wetsvoorstel, zo antwoorden wij de leden van de PvdA-fractie.
Wij merkten al op dat de korpsbeheerder in zijn hoedanigheid van voorzitter
van het regionale college – evenals onder de huidige wet – eindverantwoordelijk
is voor de uitvoering van het door het regionale college vastgestelde beleidsplan.
In die hoedanigheid legt de korpsbeheerder ook verantwoording af aan de Ministers
over de verwezenlijking van de landelijke doelstellingen in zijn regio. Hij
is ook de vertegenwoordiger van zijn regio. Wij maken de korpsbeheerder daarmee
niet verantwoordelijk voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
In artikel 43d hebben wij dit benadrukt met de zinsnede «onverminderd
de zeggenschap van het bevoegd gezag». Zo kan de korpsbeheerder niet
worden afgerekend op omstandigheden waarvoor primair de (hoofd)officier van
justitie verantwoordelijk is. De Minister van Justitie kan indien nodig het
openbaar ministerie aanspreken langs de daarvoor bestemde lijn van artikel
127 van de Wet op de rechterlijke organisatie.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie hoe de plannen van de regering
met de korpsbeheerders zich verhouden tot de kabinetsvoornemens alsnog tot
een direct gekozen burgemeester met grotere bevoegdheden te komen. Daartoe
merken wij op dat het overgrote merendeel van de burgemeesters geen korpsbeheerder
is, en dat met het vervallen van de functie van korpsbeheerder in de door
ons voor ogen staande landelijke politieorganisatie alle burgemeesters gelijkelijk
bevoegd zullen zijn.De vraag van de leden van de GroenLinks-fractie of er enige relatie is
tussen de aanstellingswijze van de burgemeester – benoemd dan wel gekozen –
en diens positie in de Politiewet 1993, beantwoorden wij ontkennend. Het ligt
niet voor de hand te veronderstellen dat de gekozen burgemeester nog binnen
het huidige politiebestel zijn intrede zal doen.(Gemeenteraden)Op de vraag van de leden van de PvdA-fractie op welke wijze uitvoering
zal worden gegeven aan het amendement-Algra, antwoorden wij als volgt. Artikel
34, derde lid, van het wetsvoorstel is aangepast in lijn met het amendement
en de achterliggende wens tot versterking van de rol van de gemeenteraad in
relatie tot besluiten van het regionale college. Na aanvaarding van het wetsvoorstel
zal de gemeenteraad beschikken over een eigenstandig recht om bij de commissaris
van de Koning administratief beroep in te stellen tegen besluiten van het
regionale college indien de raad van oordeel is dat dit besluit op onaanvaardbare
wijze afbreuk doet aan de vervulling van de politietaak in de gemeente.Aan de leden van de GroenLinks-fractie antwoorden wij dat het bepaalde
in artikel 34, derde lid, van het wetsvoorstel ziet op alle voor beroep vatbare
besluiten van het regionale college, dus ook de besluiten die in een besloten
vergadering zullen worden genomen. De gevallen waarin achter gesloten deuren
wordt vergaderd, zullen doorgaans uitzonderlijk zijn en zijn in de wet omschreven
(artikel 34, eerste lid, van de Politiewet 1993). Het betreft situaties waarin
dit uit een oogpunt van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer of
op gronden, ontleend aan het algemeen belang, wenselijk wordt geacht.Terecht constateren de leden van de PvdA-fractie dat met het introduceren
van een haalplicht vanuit de regio van lokale prioriteiten bij gemeenteraden
wordt beoogd het democratisch tekort te verkleinen. Zij vrezen echter
dat deze haalplicht een wassen neus is, nu vanuit het landelijk niveau prioriteiten
dwingend opgelegd kunnen worden met doorzettingsmacht. De in artikel 28, eerste
lid, van het wetsvoorstel neergelegde haalplicht beoogt de rol en betrokkenheid
van de gemeenteraden bij de totstandkoming van het regionale beleidsplan te
versterken. De haalplicht richt zich tot de korpsbeheerder die is belast met
de opstelling van het ontwerpbeleidsplan, in overeenstemming met de hoofdofficier
van justitie. De raden zijn er aldus van verzekerd dat hun lokale prioriteiten
bij de opstelling van dit ontwerp worden meegenomen. Het wetsvoorstel voorziet
tegelijkertijd in de bevoegdheid van de Ministers om landelijke doelstellingen
voor de regio’s vast te stellen en erop te sturen dat die landelijke
doelstellingen daadwerkelijk worden verwezenlijkt. Het is echter niet zo dat
de landelijke prioriteiten de lokale prioriteiten zullen verdringen. De landelijke
prioriteiten zullen voor een belangrijk deel ook reeds op lokaal niveau als
prioritair bestempeld worden. Bovendien zullen zij veelal ruimte bieden voor
regionale inkleuring en voldoende ruimte laten voor het stellen van andere
lokale prioriteiten. Van een wassen neus is derhalve geen sprake.De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat de voorliggende wetswijziging
leidt tot een hoge mate van centralisatie van het politiebeleid. Zij menen
dat de gemeenteraad als gekozen volksvertegenwoordigend orgaan verder op afstand
wordt geplaatst en minder goed in staat zal zijn de burgemeester te volgen
in diens activiteiten als lid van het regionale college. Volgens deze leden
had het in de rede gelegen een bepaling op te nemen over bijvoorbeeld het
aan de raad ter inzage leggen van de vergaderverslagen van het driehoeksoverleg.Deze suggestie achten wij minder zinvol. In het (lokale) driehoeksoverleg
vergaderen de de burgemeester, de officier van justitie en de lokale politiechef
over de uitoefening van het gezag over de politie. Over die gezagsuitoefening
is de burgemeester ingevolge artikel 180 Gemeentewet verantwoording verschuldigd
aan de gemeenteraad. Het wetsvoorstel verandert daaraan niets. Wat wel verandert,
is dat de korpsbeheerder voor de mate waarin het regiokorps de landelijke
doelstellingen verwezenlijkt, rechtstreeks verantwoording aflegt aan de Ministers.
Voor het overige blijft de korpsbeheerder zich verantwoorden aan het regionale
college. Over hun inbreng in het regionale college leggen de burgemeesters
weer verantwoording af aan de gemeenteraad. De stelling dat de gemeenteraad
verder op afstand wordt geplaatst, achten wij onjuist. Via artikel 28 en 34,
derde lid, Politiewet 1993 is de positie van de raad ten opzichte van de besluitvorming
van het regionale college versterkt.(Regionale beleidsplannen [artt. 27 – 34])De leden van de PvdA-fractie vragen welke procedure ons voor ogen staat
voor het tot stand brengen van de nieuwe regionale beleidsplannen. Voorts
vragen deze leden hoe kan worden voorkomen dat onduidelijkheid bestaat over
de status van een vastgesteld beleidsplan vanwege de mogelijke goedkeuringsvereisten
op een later tijdstip, en over de uitvoering van het plan.In het onderhavige wetsvoorstel wordt het ontwerp van het beleidsplan
opgesteld door de korpsbeheerder in overeenstemming met de hoofdofficier van
justitie. Dit vindt ten minste eenmaal in de vier jaar plaats, waarbij acht
geslagen moet worden op de voor het korps van toepassing zijnde doelstellingen
als bedoeld in artikel 43b. Een novum is dat voorafgaand aan het opstellen
van het ontwerp de gemeenteraden in de regio gehoord worden over de lokale
prioriteiten in hun gemeenten, zodat ook de gemeenteraden een inhoudelijke
bijdrage kunnen leveren aan het regionale beleidsplan. Het door het regionale
college vastgestelde beleidsplan wordt aan de ministers gezonden. Via het
in artikel 45, vierde lid, van de Politiewet 1993 van overeenkomstige toepassing
verklaarde artikel 203 van de Gemeentewet is het tijdstip waarop de begroting
en het beleidsplan moeten worden ingediend gegeven, te weten
vóór 15 november voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar.
Dit betekent dat steeds voor aanvang van het boekjaar duidelijkheid zal bestaan
over het al dan niet onthouden van goedkeuring aan een beleidsplan.Indien bij de totstandkoming van het beleidsplan blijkt dat de korpsbeheerder
en de hoofdofficier van justitie niet tot overeenstemming komen, dan legt
de korpsbeheerder het verschil van zienswijze voor aan de Minister van BZK,
die alsdan in overeenstemming met de Minister van Justitie beslist. Het regionale
college stelt het plan vast. Het vastgestelde stuk wordt vervolgens gezonden
aan de bewindslieden van Justitie en BZK, de gemeenteraden in de regio, de
cdK en het College van PG’s. Indien een gemeenteraad van oordeel is
dat het betreffende besluit van het regionale college op onaanvaardbare wijze
afbreuk doet aan het belang van een goede vervulling van de politietaak in
zijn gemeente, kan de raad tegen dat besluit – door tussenkomst van
de korpsbeheerder – administratief beroep instellen bij de commissaris
van de Koning.(Lokale prioriteiten)De fractie van de VVD hecht eraan dat de lokale inbedding van de politie
gewaarborgd blijft. Daarom vraagt zij de regering een heldere uitleg te geven
als reactie op haar beduchtheid dat de versterking van de sturingsmogelijkheden
van de Ministers van BZK en Justitie met het opleggen van landelijke prioriteiten
niet ten koste gaat van de lokale prioriteiten, de lokale gezagsposities van
de burgemeester en de officier van justitie en ook niet ten koste gaat van
het wijkgerichte werk en aanpak van de politie. Immers iedere dag wordt in
de wijken en de dorpen de veiligheid beleefd. De leden van de VVD-fractie
leggen in dit verband nog de vraag aan de regering voor of effectieve lokale
gezagsuitoefening zonder beheersbevoegdheid wel mogelijk is.Zoals ook reeds is aangegeven in de kabinetsreactie op het rapport «Politie
in ontwikkeling» van de Raad van Hoofdcommissarissen beschouwt het kabinet
het handhaven van de lokaal ingebedde politie als een belangrijk uitgangspunt
voor de Nederlandse politie. Door in nauw contact met burgers en lokale organisaties
te staan kan de politie haar netwerkrol goed vervullen. Het politiewerk speelt
zich merendeels af op wijk- en buurtniveau en daarom staat ook het belang
van de gebiedsgebonden politiezorg op geen enkele wijze ter discussie. Het
wetsvoorstel brengt daarin ook geen wijziging. De politie kent twee gezagsdragers:
de burgemeester voor de handhaving van de openbare orde en hulpverlening en
de officier van justitie voor strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
De verdeling van de verantwoordelijkheden van deze gezagsdragers blijft onverkort
van kracht. De politie moet tegelijkertijd in staat zijn om ook veiligheidsvraagstukken
die het lokale of regionale niveau te boven gaan, het hoofd te bieden. De
politie werkt immers «van wijk tot wereld». De in het wetsvoorstel
voorgestelde versterking van de sturingsmogelijkheden van de Ministers voorziet
erin dat de landelijke prioriteiten tijdig – in de fase van de opstelling
van het beleidsplan – kunnen doorklinken zodat de landelijke prioriteiten
tot hun recht kunnen komen. De versterkte sturingsmogelijkheden van de Ministers,
in relatie tot die landelijke prioriteiten, laat de lokale inbedding van de
politie echter onverlet. Die wordt daaraan niet ondergeschikt gemaakt. Met
de introductie van de haalplicht van lokale prioriteiten in dit wetsvoorstel
en met de versterkte sturingsmogelijkheden van de Ministers is een voorwaarde
geschapen voor een betere balans tussen de lokale, landelijke en regionale
prioriteiten.Overigens gaan de leden van de VVD-fractie er ten onrechte van uit dat
de beheersbevoegdheden volledig worden belegd bij de korpsbeheerder. Dat was
in het oorspronkelijke voorstel van wet inderdaad het geval, maar in het licht
van het kabinetsstandpunt Evaluatie Politieorganisatie niet langer logisch,
omdat de functie van korpsbeheerder in de door ons voorgestane nieuwe
politieorganisatie niet terugkeert. Om die reden hebben wij besloten de huidige
Politiewet 1993 op dit punt te handhaven en hebben wij het wetsvoorstel bij
nota van wijziging dienovereenkomstig aangepast. Dit betekent dat het regionale
college de beheersstukken blijft vaststellen en derhalve alle burgemeesters
invloed kunnen blijven uitoefenen op het beheer.(Veiligheidsregio’s)Met betrekking tot de uiteindelijk te vormen veiligheidsregio’s
vragen de leden van de VVD-fractie hoe de bewegingen inzake de versterkte
sturingsmogelijkheden van de politieministers en het terecht vasthouden aan
de lokale gezagsuitoefening zich verhouden tot de vormgeving van regionale
arrangementen in het kader van de veiligheidsregio.De beweging inzake de versterkte sturingsmogelijkheden op rijksniveau
enerzijds, en anderzijds het versterken van de positie van de gemeenteraden
waar het gaat om de inbreng van lokale prioriteiten alsook het vasthouden
aan de huidige lokale gezagsuitoefening, moet worden gezien in het licht van
het realiseren van de juiste balans tussen landelijke, regionale en lokale
prioriteiten. Die balans zal op regionaal niveau moeten worden vastgelegd
door het regionale college in het regionale beleidsplan. Datzelfde regionale
college zal in het kader van de samenwerking met de veiligheidsregio’s
afspraken maken met de veiligheidsregio’s. Juist ook omdat de personele
samenstelling van het bestuur van de politieregio die van de veiligheidsregio
grotendeels zal overlappen, zal naar verwachting sprake zijn van een goede
afstemming. Op regionaal niveau zal dus de afstemming plaatsvinden van zowel
het politiebeleid als de veiligheidsarrangementen tussen de politie, de brandweer
en de GHOR.(Andere werkwijze?)De leden van de fractie van GroenLinks vragen welke andere werkwijze zal
worden gehanteerd na aanvaarding van dit wetsvoorstel met betrekking tot de
bestrijding van jeugdcriminaliteit en drugs.Een belangrijk verschil met de huidige werkwijze is dat na aanvaarding
van dit wetsvoorstel niet langer een door alle korpsbeheerders en ons ondertekend
landelijk kader noodzakelijk is waarin alle hoofdlijnen met betrekking tot
het beleid en het beheer moeten worden uitgewerkt. Ook zullen er geen regionale
convenanten meer worden opgesteld die door de Ministers en de korpsbeheerders
moeten worden ondertekend. De Ministers zullen landelijke hoofdlijnen van
het beleid formuleren en deze per korps vertalen in concrete doelstellingen
voor dat korps. Dat zou ook voor de bestrijding van drugs en jeugdcriminaliteit
gelden indien deze onderwerpen als landelijke hoofdlijnen van het beleid worden
benoemd. Wel willen wij benadrukken dat de landelijke hoofdlijnen en de daarop
gebaseerde landelijke doelstellingen op regionaal niveau steeds tot stand
zullen komen na overleg met de korpsbeheerders, de korpschefs en het College
van procureurs-generaal. De voorbereiding van de door de Ministers vast te
stellen hoofdlijnen en de daarop gebaseerde landelijke doelstellingen op regionaal
niveau zal in die zin niet geheel anders verlopen dan het overleg dat vooraf
ging aan het sluiten van de convenanten. Wel verleent het wetsvoorstel de
Ministers de bevoegdheid om de hoofdlijnen en landelijke doelstellingen uiteindelijk
vast te stellen, ook wanneer deze niet de instemming van alle korpsbeheerders
genieten. Dat betekent dat niet langer overeenstemming noodzakelijk is tussen
de Ministers en alle korpsbeheerders over alle landelijke hoofdlijnen en vervolgens
tussen de Ministers enerzijds en de afzonderlijke korpsbeheerders anderzijds
over de landelijke doelstellingen ter verwezenlijking van de landelijke hoofdlijnen.
Zowel het formuleren van de landelijke hoofdlijnen als het uitwerken van deze
hoofdlijnen in landelijke doelstellingen voor de afzonderlijke korpsen ter
verwezenlijking van deze hoofdlijnen kan hierdoor een stuk slagvaardiger gebeuren
en zal minder tijd kosten. (Politie effectiever?)In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van Groenlinks of
de regering aannemelijk kan maken dat na het van kracht worden van deze wet
de politie effectiever zal worden, wijzen wij erop dat de huidige Politiewet
1993 onvoldoende bevoegdheden aan de Ministers toekent om landelijke hoofdlijnen
van het beleid te realiseren. Dit bleek onder meer, zoals eerder aangegeven,
uit het onderzoek van professor In ’t Veld, het onderzoek van de Algemene
rekenkamer en de evaluatie van de politieorganisatie en heeft de ministers
ertoe gebracht convenanten met de politie te sluiten. De Ministers blijven
onder de huidige wetgeving voor effectieve sturing echter te zeer afhankelijk
van de korpsbeheerders. Met de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel krijgen
de Ministers doorzettingsmacht voor de hoofdlijnen van het landelijke beleid.
De landelijke hoofdlijnen van het beleid kunnen niet alleen eenvoudiger worden
vastgesteld door de Ministers maar ook de realisatie daarvan kan worden afgedwongen.
Daardoor zullen alle korpsen hun bijdrage leveren aan de landelijke hoofdlijnen
van het beleid hetgeen de effectiviteit van het politie ten goede zal komen.
De politie werkt daardoor immers meer als een landelijke eenheid.(Positie burgemeester en Hovj)Bij de leden van de fracties van D66 en OSF rees met betrekking tot de
reikwijdte van de ministeriële bevoegdheden richting politieregio’s
de vraag in hoeverre daarmee niet een te vergaande aantasting van de positie
van de hoofdofficier van justitie en de burgemeester ontstaat. Zij vragen
ons de formulering dat de hoofdlijnen uitsluitend zien op het beheer en beleid
ten aanzien van de taakuitvoering, maar niet op de taakuitvoering zelf, nog
eens nader te verduidelijken.Na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel staat de politie onverminderd
onder gezag van de officier van justitie en de burgemeester. Zij kunnen aanwijzingen
geven over het optreden van de politie, de Ministers niet. De hoofdlijnen
en landelijke doelstellingen zullen – de aan het woord zijnde leden
zien dat goed – geen concrete aanwijzingen bevatten voor de invulling
van de gezagstaak. Dat bedoelen wij wanneer we stellen dat de hoofdlijnen
en doelstellingen uitsluitend zien op het beleid ten aanzien van de taakuitvoering.
Aan de landelijke hoofdlijnen en doelstellingen zal bovendien op regionaal
niveau nader invulling worden gegeven. Ter illustratie kan gedacht worden
aan de afspraken over de intensivering van de opsporing uit het landelijk
kader en de regionale convenanten. Wanneer we dit voorbeeld vertalen naar
voorliggend wetsvoorstel luidt de hoofdlijn dan dat de korpsen gezamenlijk
er voor zorgdragen dat het aantal aan het OM aangeboden zaken met een bekende
dader toeneemt met 40 000 verdachten. Het door de Ministers vastgestelde
aantal zaken per regio vormt dan de landelijke doelstelling per regio ter
verwezenlijking van die hoofdlijn. Het bevoegd gezag heeft vervolgens de ruimte
om daadwerkelijk prioriteiten te stellen bij de opsporing.(Democratisch tekort)De leden van de fracties van D66 en OSF stellen met instemming vast dat
met dit voorstel de mogelijkheden voor nationale parlementaire controle via
de Ministers van BZK en van Justitie op zichzelf genomen worden vergroot.
Niettemin komt het hen voor dat de politieke controlemogelijkheden van de
gemeenteraden worden verzwakt. In dit verband merken zij op dat het voor de
uitoefening van de lokale gezagstaak relevante regionale beheer voortaan zal
worden vastgesteld door de korpsbeheerder en niet langer door het regionale
college.Dit is een misvatting. Inderdaad voorzag het oorspronkelijke wetsvoorstel
erin dat het regionale college uitsluitend nog de beleidsstukken vaststelt
en niet langer de beheersstukken. De positie van de korpsbeheerder zou hierdoor
worden versterkt, terwijl de functie van korpsbeheerder in het door
ons voorgestane nieuwe politiebestel niet terugkeert. Bij nota van wijziging
hebben wij dit deel van het wetsvoorstel daarom ingetrokken. De korpsbeheerder
blijft de beheersstukken opstellen, het regionale college blijft die stukken
vaststellen.De leden van de fracties van D66 en OSF menen dat van een volwaardige
lokale politieke controle niet kan worden gesproken, omdat geen van de beschikbare
instrumenten de gemeenteraden de mogelijkheid biedt van een afdwingbare inbreng.
Zij vragen ons in hoeverre wij deze situatie als een aantrekkelijke, en met
name naar de toekomst als een bestendige zien.Wij antwoorden deze leden dat politiecapaciteit een schaars goed is en
dat tussen de verschillende prioriteiten altijd naar een juist evenwicht gezocht
zal dienen te worden. Een volledig afdwingbare gemeentelijke inbreng veronderstelt
een onuitputtelijke politiecapaciteit. De gemeenteraad kan de burgemeester
ter verantwoording roepen voor de wijze waarop hij de gemeentelijke inbreng
heeft verdedigd in het regionale politiebeleid.Overigens merken wij daarbij op dat de burgemeester zich in het regionale
college niet alleen dient te richten op het belang van goede politiezorg in
diens gemeente maar ook op het belang van goede politiezorg in de gehele regio.
Indien de gemeenteraad vervolgens van oordeel is dat een besluit van het regionale
college op onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan de belangen van zijn gemeente
kan hij daartegen administratief beroep instellen. Met ons wetsvoorstel ter
uitwerking van het kabinetsstandpunt Evaluatie Politieorganisatie willen wij
de betrokkenheid van de gemeenteraad bij het regionale politiebeleidsplan
nog verder versterken.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes XNoot1Handelingen TK 48–3161.XNoot1Thans Wet samenwerkingsvoorzieningen politie, Stb. 2004, 242, in werking
getreden op 1 mei 2006.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 29 704, nr. 9.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 29 704, nr. 11. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29704-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl