Drinkwaterwet; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30895, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

10-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30895 nr. 9

05-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Doelstelling en reikwijdte van de DrinkwaterwetVraag:Antwoord:3. Verantwoordelijkheid van de overheidAntwoord:4. Bedrijfsvoering en doelmatigheid5. Dividenduitkering en tarieven6. Positie aandeelhouders7. Schaalvergroting8. Administratieve en fysieke scheiding van activiteiten9. Toezicht10. Rechtsvorm11. Reikwijdte12. Doorlevering van drinkwater via collectieve netten13. Onderlinge prestatievergelijking14. Leveringszekerheid en continuïteit15. Administratieve lasten16. Deregulering17. Handhaving18. Europese regelgeving19. Overig20. ArtikelgewijsArtikel 4Artikel 6Artikel 7Artikel 8Vraag:Artikel 13Artikel 17Artikel 24Antwoord:Artikel 29Artikel 31Artikel 39Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30895Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 895Nieuwe bepalingen met betrekking tot de productie en distributie van
drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterwet)nr. 9NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 5 september 2007Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag. Ik constateer
dat de leden van diverse fracties in het algemeen het belang van herziening
van de Waterleidingwet en de opzet en doelstellingen van het wetsvoorstel
onderschrijven. Hierna wordt ingegaan op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen.1. AlgemeenDe leden van de PVV-fractie hebben gevraagd in te gaan op de vragen en
opmerkingen in de bij het verslag gevoegde brief van de Consumentenbond, Vereniging
Eigen Huis en VEMW d.d. 15 januari 2007. Antwoord:De bedoelde vragen en opmerkingen betreffen: (1) kostengeoriënteerde
tarieven (2) rechten van de consument (3) verbod op kruissubsidies (4) onafhankelijk
toezicht.Op deze vragen en opmerkingen wordt hierna ingegaan, bij de betreffende
onderwerpen.2. Doelstelling en reikwijdte van de DrinkwaterwetVraag:De leden van de SP-fractie hebben aangegeven dat zij
niet overtuigd zijn van de wenselijkheid om warm tapwater uit te sluiten in
de definitie van drinkwater. Warm tapwater kan immers ook gebruikt worden
om te drinken, te koken of voedsel te bereiden en dient dus naar hun mening
te voldoen aan alle kwaliteitseisen van de Drinkwaterwet. Zij vragen om een
nadere toelichting te geven op de overwegingen achter deze keuze.Antwoord:In het wetsvoorstel valt warm tapwater weliswaar niet onder de definitie
van drinkwater, maar wordt een aantal artikelen uitdrukkelijk wel van toepassing
verklaard op warm tapwater. Die artikelen hebben betrekking op de kwaliteit
van het geleverde water, de borging van die kwaliteit en het toezicht daarop.
Doel hiervan was dat de voorgestelde wettekst op het punt van warm tapwater
inhoudelijk geheel overeen zou komen met de vigerende bepalingen van de Waterleidingwet,
maar inmiddels is gebleken dat daarvoor nog enkele aanpassingen in de wettekst
vereist zijn. Met bijgaande nota van wijziging wordt hierin voorzien.
Het ligt voorts in de bedoeling om in het Drinkwaterbesluit te bepalen dat
warm tapwater alleen uit drinkwater mag worden bereid en om de kwaliteitseisen
voor drinkwater ook op warm tapwater van toepassing te verklaren (met uitzondering
van de temperatuurseisen). In feite worden daarmee de huidige juridische situatie
en het huidige beschermingsniveau gecontinueerd, zoals die momenteel zijn
geregeld in de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit.Vraag:Deze leden hebben voorts gevraagd of het wetsvoorstel
de ruimte biedt om ook ontheffing te verlenen voor hergebruik van bad- en
waswater ten behoeve van toiletspoeling, zoals nu voorkomt bij sommige duurzaam
bouwen projecten.Antwoord:Op zichzelf beschouwd vormt het wetsvoorstel geen belemmering voor de
aangegeven toepassingen van het gebruik van huishoudwater. Dit komt omdat
dit soort toepassingen op woningniveau zijn gerealiseerd en dientengevolge
buiten de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen. Binnen de woning is de bewoner
verantwoordelijk voor de binneninstallatie en heeft deze slechts te maken
met de aansluitvoorwaarden van het drinkwaterbedrijf en de bouwregelgeving.
De voorwaarden die aan het gebruik van huishoudwater worden en zullen worden
gesteld zijn van toepassing op collectieve systemen waarbij de gebruiker huishoudwater
van een derde geleverd krijgt in de woning dan wel waarbij de gebruiker op
een openbare locatie (kantoorgebouw, camping, hotel e.d.) van huishoudwater
gebruik maakt.Vraag:De vraag drong zich bij de leden van de CU-fractie
op, of de overheid in voorkomende gevallen van discontinuïteit, technisch
en organisatorisch falen, overbelasting, externe natuurlijke omstandigheden
of (on)bewust menselijk handelen in voldoende mate en voldoende slagvaardig
op kan treden zodat de leveringszekerheid en continuïteit van de (drink)watervoorziening
kan worden gegarandeerd.Antwoord:Een belangrijk aspect voor een nieuwe Drinkwaterwet is het stellen van
nadere regels met betrekking tot de leveringszekerheid en de continuïteit
van de openbare drinkwatervoorziening, ook in crisisomstandigheden. Het hieruit
volgende beschermingsregime betreft het voorkomen van discontinuïteit
en omvat bescherming tegen technisch-organisatorisch falen, overbelasting
en externe natuurlijke omstandigheden of onbewust en bewust menselijk handelen.
Deze bescherming is noodzakelijk, aangezien drinkwater een primaire levensbehoefte
is voor de gehele Nederlandse bevolking en daarmee een belangrijke «vitale
infrastructuur» voor Nederland. Ontwrichting van de drinkwatervoorziening
zou kunnen leiden tot maatschappelijke ontwrichting. De voorgestelde Drinkwaterwet
voorziet in een aantal instrumenten om dit te vermijden. Zowel de drinkwaterbedrijven
als de overheid hebben daarin een taak. De drinkwaterbedrijven hebben een
prominente rol middels het opstellen en naleven van het leveringsplan. Onderdeel
van het leveringsplan zijn de preventieve en preparatoire aspecten, waarmee
het drinkwaterbedrijf inzicht geeft in de wijze waarin de leveringszekerheid
en de continuïteit van de drinkwatervoorziening zijn gewaarborgd. Deze
onderdelen van het leveringsplan dienen inzage te geven in de risico’s
van verstoringen en de in dat kader te nemen maatregelen. Daarbij dient men
te denken aan beveiligings-, voorbereidings-, respons- en nazorgmaatregelen.
Kortom een drinkwaterbedrijf is wettelijk verplicht om verstoringen zoveel
als mogelijk te voorkomen en bij daadwerkelijke verstoringen de
drinkwatervoorziening desondanks zo goed mogelijk te garanderen.In de voorgestelde Drinkwaterwet wordt aan de eigenaar de verplichting
opgelegd om, in geval van een verstoring, deze zo spoedig mogelijk op te heffen
en, indien noodzakelijk, zorg te dragen voor de levering van nooddrinkwater.
Dit gebeurt in overleg met en op last van de toezichthouder, te weten de Inspecteur
(artikel 27). Deze beschikt voorts over de bevoegdheid om de levering van
drinkwater aan consumenten of andere afnemers te verbieden indien die levering
naar zijn oordeel gevaar voor de volksgezondheid kan opleveren of om levering
slechts toe te staan onder bepaalde voorwaarden (artikel 44). Daarnaast worden
ingevolge de Drinkwaterwet toezichthouders aangewezen en is aan de minister
de bevoegdheid toegekend tot het toepassen van bestuursrechtelijke handhavingsmaatregelen.Daarmee is de wijze waarop drinkwaterbedrijven invulling en uitvoering
geven aan de betreffende verplichtingen en aan het leveringsplan toetsbaar
en is de naleving van deze verplichting geborgd (zie hoofdstuk VII).De hiervoor genoemde bevoegdheden kunnen derhalve ook onder crisisomstandigheden
worden toegepast, indien een drinkwaterbedrijf zijn verplichtingen onder die
omstandigheden niet nakomt. Er zijn echter ook crisisomstandigheden denkbaar
waarbij geen sprake is van niet-naleving of waarbij een direct optreden van
de overheid vereist is. De hiervoor genoemde bevoegdheden bieden niet de mogelijkheid
om alle voor de drinkwatervoorziening vereiste maatregelen te (doen) nemen
die in crisissituaties vereist kunnen zijn. Deze bevoegdheden zijn immers
primair gericht op het verbieden of stellen van bepaalde voorwaarden, maar
omvatten niet de mogelijkheid om desgewenst zelf als overheid de vereiste
maatregelen voor continuering van de drinkwatervoorziening te nemen. Een onder
buitengewone omstandigheden noodzakelijk slagvaardig overheidsoptreden vereist
daarom ook de bevoegdheid om besluiten te nemen en (feitelijke) maatregelen
te treffen onder die omstandigheden. Dit zijn omstandigheden die niet het
hoofd zijn te bieden door naleving van het leveringsplan of de toepassing
van de in de Drinkwaterwet vastgelegde handhavingsbevoegdheden of andere bevoegdheden
van de Inspecteur. In de uitvoeringspraktijk van de Waterleidingwet wordt
deze bevoegdheid wel afgeleid uit artikel 7. Dit artikel geeft de Inspecteur
de bevoegdheid om de eigenaar te verplichten tot het nemen van de maatregelen
die hij nodig acht indien niet wordt voldaan aan artikel 4 van die wet. Hieruit
wordt wel afgeleid dat de inspecteur ook bevoegd is om ook zelf (feitelijk)
op te treden in noodsituaties. Dit artikel is niet als zodanig teruggekeerd
in het wetsvoorstel maar opgenomen in handhavingsbepalingen die aansluiten
bij de systematiek van de Algemene wet bestuursrecht. Dit heeft echter als
gevolg dat de uit artikel 7 afgeleide (crisis)bevoegdheid van de Inspecteur
in buitengewone omstandigheden niet is teruggekeerd in het wetsvoorstel.Om ook in die situatie te kunnen blijven optreden en over een meer expliciete
basis daarvoor te beschikken wordt nagegaan of een met de artikelen artikelen
9.3 van de Wet luchtvaart, 14.4 van de Telecommunicatiewet en 23 van de Wrzo
vergelijkbare bepaling kan worden opgenomen in de Drinkwaterwet, waarbij wordt
aangesloten bij de systematiek van de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden.Vraag:De leden van de CU-fractie hebben voorts verzocht om
inzage in de wijze waarop de investering van € 50 miljoen, met het
oog op de beveiliging van de vitale infrastructuur drinkwater, globaal is
besteed.Antwoord:Deze investeringen zijn gedaan in het kader van het Project Beveiliging Nederland Drinkwater (BeNeWater). Binnen dit project is het basisbeveiligingsniveau
voor de drinkwatersector, op grond van het geldende dreigingsniveau, geformuleerd.
De gewenste aanvullende maatregelen die nodig waren om dit basisbeveiligingsniveau
te bereiken zijn bekostigd middels een investering door de drinkwaterbedrijven
van€ 50 miljoen. Deze maatregelen omvatten technische, organisatorische
en personele maatregelen. De technische maatregelen omvatten de beveiliging
van de drinkwaterterreinen en de gebouwen van de drinkwaterbedrijven. Hierbij
moet gedacht worden aan bijvoorbeeld terreinomheining, terreinverlichting,
installatie van slagbomen en braakwering.De organisatorische maatregelen omvatten toegangsbeheer- en controle,
sleutel- en pasjesbeheer, bezoekerscontrole. Daarnaast zijn bij de drinkwaterbedrijven
periodieke controles van kwetsbare objecten en kwaliteitscontroles van grondstoffen
en chemicaliën ingevoerd. Op de meest kwetsbare locaties en objecten
zijn detectiemaatregelen en/of videobewaking geïnstalleerd. Daarnaast
wordt bij de drinkwaterbedrijven geïnvesteerd in de invoering van personele
maatregelen, waarbij gedacht kan worden aan de screening van sollicitanten,
exitprocedures bij vertrekkende medewerkers, beveiliging van persoonsgegevens,
beveiligingscursussen voor werknemers en het opstellen van gedragscodes voor
de verschillende beveiligingsaspecten.Vraag:De leden van de CU-fractie vroegen zich verder af,
of in het kader van de bevordering van een veilig ontwerp van het distributienet
(pagina 22 memorie van toelichting) en in het licht van de noodzakelijk geachte
risicoanalyse (pagina 29 memorie van toelichting), bij al dan niet moedwillige
verontreiniging van het drinkwatersysteem, gedacht is aan compartimentering
van het drinkwatersysteem om daarmee een zich plotseling voordoend ernstig
probleem in te perken en dus beheersbaar te maken.Antwoord:Binnen de huidige leidingwaterinfrastructuur is compartimentering één
van de mogelijke maatregelen die kunnen worden genomen om een calamiteit beheersbaar
te maken. Bij de preparatie op mogelijke calamiteiten worden technische procedures
zoals de scheiding van distributiegebieden, segmentering van distributiegebieden
en extra kwaliteitsbewaking voorbereid. Deze maatregelen zullen worden opgenomen
in het leveringsplan, waar toezicht op wordt gehouden door de VROM-Inspectie.3. Verantwoordelijkheid van de overheidVraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd of het
wetsvoorstel de drinkwaterbedrijven voldoende ruimte laat om delen van hun
bedrijfsproces uit efficiëntieoverwegingen uit te besteden aan commerciële
dienstverleners, bijvoorbeeld op het gebied van klanten- en debiteurenbeheer.
Tevens hebben deze leden gevraagd of, en zo ja, welke beperkingen hieraan
door het wetsvoorstel worden gesteld.Antwoord:Het uitbesteden van delen van hun bedrijfsproces is mogelijk voor zover
de eigenaar van een drinkwaterbedrijf hiervoor de volledige verantwoordelijkheid
houdt en deze verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk kan waarmaken. Uitbesteding
van bepaalde activiteiten vindt ook nu plaats. Dit zal met het wetsvoorstel
niet worden beperkt. Evenmin vormt het wetsvoorstel een belemmering voor samenwerking
met andere partijen op het gebied van ondersteunende activiteiten, zoals het
combineren van het sturen van een rekening voor verschillende aan de consument
geleverde nutsdiensten. Vormen van uitbesteding waarbij sprake
is van overdracht van verantwoordelijkheden of zeggenschap dan wel waarbij
de eigenaar van een drinkwaterbedrijf zijn verantwoordelijkheid niet kan waarmaken
zijn niet toegestaan. Het uitbesteden van de exploitatie is bijvoorbeeld niet
aanvaardbaar.Vraag:De leden van de CDA-fractie hebben voorts gevraagd
of het wetsvoorstel voldoende waarborgen biedt ten aanzien van de volledige
overheidseigendom, in het geval dat provincies of gemeenten participeren in
een drinkwaterbedrijf middels een aparte vennootschap, die zich ook bezig
houdt met allerlei commerciële activiteiten, en in hoeverre het wetsvoorstel
voldoende waarborgen bevat om te voorkomen dat het drinkwaterbedrijf niet
geheel of gedeeltelijk in handen komt van een commerciële partij. Zij
hebben daarbij gevraagd hoe de beschermingsconstructie er precies uit ziet.Antwoord:Op grond van het voorgestelde artikel 4, eerste lid, is het, behoudens
enkele uitzonderingen, anderen dan de eigenaar van een drinkwaterbedrijf verboden
om drinkwater te produceren of te distribueren aan consumenten of andere afnemers.
Artikel 10 verbiedt het verrichten van rechtshandelingen die ertoe leiden
dat anderen dan een gekwalificeerde rechtspersoon middellijk of onmiddellijk
geheel of gedeeltelijk zeggenschap verkrijgt over een drinkwaterbedrijf of
een deel daarvan, dan wel over de bedrijfsvoering of een deel daarvan. Het
geheel of gedeeltelijk verkopen van een vennootschap waarin een drinkwaterbedrijf
is ondergebracht aan een andere dan een gekwalificeerde rechtspersoon is strijdig
met artikel 10. Indien naar het oordeel van de minister van VROM sprake is
van een verboden rechtshandeling als bedoeld in artikel 10 geeft hij een aanwijzing
tot het beëindigen van die handeling dan wel tot het ongedaan maken van
de gevolgen ervan. Bij eventuele niet-naleving van die aanwijzing kan de minister
een last onder dwangsom opleggen. Indien aan die last onverhoopt geen gevolg
zou worden gegeven is vernietiging van de verboden handeling door de rechter
nog mogelijk. Aldus kan worden verzekerd dat de drinkwaterbedrijven middellijk
of onmiddellijk volledig in overheidshanden blijven. Aangezien onder het begrip «gekwalificeerde
rechtspersoon» ook is begrepen een naamloze of besloten vennootschap
waarvan de aandelen in zijn kapitaal uitsluitend worden gehouden door een
publiekrechtelijke rechtspersoon, is niet uitgesloten dat een dergelijke vennootschap
aandelen in het kapitaal van een drinkwaterbedrijf houdt of verkrijgt. In
dat geval is de overheidseigendom middellijk.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben gevraagd
waarom in artikel 1 de eigendom van het drinkwaterbedrijf in algemene zin
wordt toegekend aan «publiekrechtelijke rechtspersonen» en niet
aan de in het distributiegebied gelegen provincies. Tevens hebben deze leden
zich afgevraagd of elke willekeurige gemeente, dan wel een andere publiekrechtelijke
rechtspersoon, in een ander distributiegebied dan het «eigen»
distributiegebied aandelen kan aankopen. Indien dat het geval is dan vragen
deze leden zich af of op die manier de publieke verantwoording naar de gebonden
klanten in het betreffende distributiegebied niet ondoorzichtig wordt en of
het in dat verband geen aanbeveling verdient om vast te leggen dat de aandelen
van het betreffende drinkwaterbedrijf alleen gehouden kunnen worden door publiekrechtelijke
lichamen die binnen het distributiegebied liggen en daar ook verantwoordelijkheid
voor dragen. Antwoord:Het is wenselijk dat er een relatie blijft bestaan tussen de democratisch
gekozen vertegenwoordigers in een distributiegebied van een drinkwaterbedrijf
en de zeggenschap over dat drinkwaterbedrijf. Bij een eventuele keuze om dit
als vereiste in regelgeving vast te leggen spelen de volgende overwegingen.
Er bestaat thans in belangrijke mate overeenkomst tussen het distributiegebied
van een drinkwaterbedrijf en het bezit van aandelen door publiekrechtelijke
lichamen binnen dat distributiegebied. De kans dat zich een ontwikkeling zal
voordoen waardoor voornoemde relatie in belangrijke mate zal verdwijnen acht
ik gering. Implementatie en uitvoering van de aanbeveling van de leden van
de ChristenUnie-fractie vereist dat decentrale overheden verplicht moeten
kunnen worden om aandelen te behouden, te verwerven, te verkopen dan wel de
verkoop van aandelen in te perken middels een discriminatie op geografische
gronden. Dit vormt een vergaande maatregel die sterk ingrijpt in de rechten
en bevoegdheden van de decentrale overheden en afwijkt van het vennootschapsrecht.
Een rechtvaardiging voor dusdanig zware maatregelen acht ik onvoldoende aanwezig.
In geval een gekwalificeerde rechtspersoon aandelen bezit in een drinkwaterbedrijf,
terwijl het niet gelegen is in het distributiegebied van dat bedrijf, en dus
verplicht zou worden zijn aandelen te verkopen, is het bovendien de vraag
wie deze aandelen dan zou moeten verwerven en op welke wijze de financiering
daarvan geregeld zou moeten worden.4. Bedrijfsvoering en doelmatigheidVraag:De leden van de CDA-fractie hebben zich afgevraagd
in hoeverre het wetsvoorstel voldoende waarborgen biedt dat drinkwaterbedrijven
de extra rendementen van een efficiëntere bedrijfsvoering met betrekking
tot drinkwaterlevering en de commerciële nevenactiviteiten daadwerkelijk
terugsluizen naar de burger in de vorm van lagere tarieven.Antwoord:De eigenaar is op grond van het voorgestelde artikel 8 onder meer verplicht
redelijke en transparante tarieven te hanteren. Zoals aangegeven in de memorie
van toelichting vormt een kostendekkende tariefstelling het uitgangspunt,
daarbij inbegrepen de vermogenskosten ten behoeve van investeringen en een
vergoeding voor vermogenverschaffers. Uit de eis van redelijke tarieven volgt
dat ook de vermogenskostenvergoeding redelijk dient te zijn. Immers, een meer
dan redelijke vermogenskostenvergoeding zou resulteren in tarieven die als
hoger dan redelijk beschouwd kunnen worden. Op grond van het vierde lid van
artikel 8 kunnen met het oog op redelijke tarieven bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur (amvb) regels worden gesteld. Dergelijke regels worden
derhalve niet in het wetsvoorstel zelve opgenomen. Ik ben voornemens hieraan
invulling te geven via regulering om redelijke tarieven te waarborgen. Hierop
zal ik nader ingaan in antwoorden op de vragen van de leden van de CDA-fractie
in paragraaf 5.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben opgemerkt dat in
het voorliggende wetsvoorstel wordt gesteld dat de bevordering van de doelmatigheid
zal plaatsvinden door sturing vanuit de raad van commissarissen (RvC) en de
algemene vergadering van aandeelhouders (AVA). Zij hebben gevraagd waar deze
stelling op is gebaseerd, als de wet op dit punt niets regelt, de bevoegdheden
van RvC en AVA bij structuur-NV’s beperkt zijn en de aandeelhouders
door de voortschrijdende schaalvergroting en verwatering van hun bezit de
neiging hebben zich te beperken tot het tellen van hun zilverlingen. Tevens
hebben zij gevraagd of de regering de mening deelt dat bij een
normering van winst en eigen vermogen een krachtiger regeling van het toezicht
nodig is dan het huidige aandeelhouderstoezicht op basis van een benchmark.Antwoord:De in het wetsvoorstel opgenomen prestatievergelijking (benchmark) dient
een aantal doelen: het verbeteren van de bedrijfsvoering door van elkaar te
leren, het bevorderen van transparantie en het afleggen van publieke (horizontale)
verantwoording. Belangrijk aspect daarbij is het verwachte effect van «name
and shame». Het is aannemelijk dat bestuurders van drinkwaterbedrijven
die in hun prestaties substantieel achter zouden blijven bij andere drinkwaterbedrijven
hierop zullen worden aangesproken door de raden van commissarissen en AVA
vanuit de rol die ze op grond van het vennootschapsrecht en de statuten vervullen.
Bovendien bevat artikel 36 van het wetsvoorstel de plicht om voornemens ter
verbetering op te stellen. De bevoegdheden van de RvC en AVA zijn bij een
structuur NV voldoende om het bestuur van het drinkwaterbedrijf aan te spreken
ingeval van onvoldoende resultaten (in geval van een structuur-NV zijn de
bevoegdheden van de AVA beperkter en die van de RvC groter dan bij een normale
NV). In de statuten van de drinkwaterbedrijven is vastgelegd dat de AVA de
tarieven goedkeurt dan wel vaststelt. Van de decentrale overheden in hun rol
als aandeelhouder mag verwacht worden dat ze handelen vanuit het publiek belang.
Ik beschik overigens niet over informatie die de stelling van de leden van
de SP-fractie bevestigt dat vanwege de voortschrijdende schaalvergroting de
aandeelhouders de neiging hebben zich te beperken tot het tellen van hun zilverlingen.
Hoewel de prestatievergelijking een belangrijk instrument vormt voor bevordering
van de efficiëntie is op voorhand niet uit te sluiten dat winst als prikkel
om efficiënter te werken kan afnemen met de invoering van regulering
om redelijke tarieven te waarborgen en overwinsten te voorkomen. Hieraan zal
in het kader van de daarvoor te ontwikkelen methode aandacht worden geschonken.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben voorts
gevraagd of de doelmatigheid met betrekking tot de levering van drinkwater
aan «gebonden klanten» in bepaalde omstandigheden ook kan zijn
gediend met het geheel afzien van de levering van industriewater door een
drinkwaterbedrijf. Zij hebben daarbij gevraagd of de regering niet ook moet
kunnen ingrijpen in de soort te produceren water en de hoeveelheid daarvan.
Tevens vragen zij of bij een beoordeling «niet-kostenefficiënt
werken» ook sancties zijn voorzien en, zo ja, wat de consequenties daarvan
kunnen zijn.Antwoord: Drinkwaterbedrijven hebben altijd een belangrijke rol gespeeld
bij het voorzien van de industrie van water en zullen dat ook in de toekomst
blijven doen. Er is geen reden om aan te nemen dat de levering van industriewater,
dat overigens voor een substantieel deel water van drinkwaterkwaliteit betreft,
een negatieve invloed heeft op de doelmatigheid van de levering van drinkwater
aan de gebonden klant. Op grond van het voorgestelde artikel 7 heeft de eigenaar
van een drinkwaterbedrijf onder meer tot taak een duurzame en doelmatige openbare
drinkwatervoorziening in stand te brengen en te houden. Artikel 7, vierde
lid, omvat voorts een verbod op kruissubsidiëring: voor verschillende
activiteiten van een drinkwaterbedrijf dient een gescheiden administratie
gevoerd te worden, waarbij de kosten en baten op correcte wijze toegerekend
dienen te worden. Dit neemt niet weg dat ingeval industriële afnemers
die veel drinkwater afnemen van een drinkwaterbedrijf op grote schaal zouden
afhaken, dit enig effect zou kunnen hebben op de drinkwatertarieven. Het is
echter niet aannemelijk dat dit zal plaatsvinden. De voorgestelde Drinkwaterwet bevat geen normen voor «kostenefficiënt
werken» waaraan getoetst wordt en voorziet derhalve ook niet in sancties.
Om kostenefficiënt werken te bevorderen wordt een prestatievergelijking
verplicht gesteld. Dit instrument, waarmee reeds de nodige ervaring is opgedaan,
blijkt in de praktijk goed te werken.Vraag:De leden van de SGP-fractie en de PVV-fractie hebben
gevraagd waarom het wetsvoorstel geen scherpe doelstellingen op het gebied
van een doelmatige en transparante werking van de drinkwatervoorziening bevat.
Zij hebben gevraagd waarom er geen wettelijke verplichting voor kostengeoriënteerde
tarieven is opgenomen. Tevens hebben zij gevraagd of er niet eens een Waterkamer
bij de NMa zou moeten komen die toeziet op een efficiënte bedrijfsvoering.Antwoord:Ter bevordering van de doelmatigheid en de transparantie is gekozen voor
het instrument van prestatievergelijking. De keuze hiervoor is mede gebaseerd
op de goede resultaten van de benchmark die in opdracht van de sector zelf
sinds 1997 wordt uitgevoerd. Onderzoek van de Erasmus Universiteit toont aan
dat de bedrijven hun efficiency in de periode 1997 – 2005 met 21%
hebben verbeterd. Gezien dit resultaat zie ik geen aanleiding voor het vastleggen
van een scherpe doelstelling in de wet en het instellen van een Waterkamer.
Een dergelijke aanpak brengt bovendien de nodige uitvoeringskosten en bureaucratie
met zich mee. Bovendien zou een te nadrukkelijke gerichtheid op doelmatigheid
en kostenreductie negatieve gevolgen kunnen hebben voor de kwaliteit of kunnen
leiden tot onvoldoende investeringen om ook in de toekomst het gewenste hoge
kwaliteitsniveau te kunnen handhaven. Het toezicht op de kwaliteit zou dan
in belangrijke mate geïntensiveerd moeten worden. Intensieve regulering
gericht op efficiëntie zou immers kunnen leiden tot een sterke focus
op kostenverlaging, met als risico dat dit ten koste kan gaan van de aandacht
voor kwaliteit. Zonder forse intensivering van het toezicht op de kwaliteit
zou dit kunnen leiden tot onvoldoende investeringen om het gewenste hoge kwaliteitsniveau
te kunnen handhaven. Ik acht het echter van belang dat de efficiëntieverbetering
ook ten goede komt aan de gebonden klant. Hiertoe ben ik zoals eerder opgemerkt
voornemens om voorstellen te ontwikkelen voor regulering om redelijke tarieven
te waarborgen. Voor de ontwikkeling hiervan is onderzoek uitgevoerd (zie hierna,
onder 5). Juridische uitwerking zal naar verwachting plaatsvinden in het in
voorbereiding zijnde Drinkwaterbesluit (de algemene maatregel van bestuur
ter uitvoering van de voorgestelde wet).5. Dividenduitkering en tarievenVraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd waarom
in het voorliggende wetsvoorstel is afgezien van het geven van richtlijnen
met betrekking tot de nettowinst en het rendement op eigen vermogen. In dat
verband is gevraagd welk percentage de regering maximaal aanvaardbaar vindt
voor nettowinst en rendement op eigen vermogen bij drinkwateractiviteiten
en andere activiteiten en hoe transparantie van deze rendementen en de bescherming
van de consument in het wetsvoorstel is gewaarborgd.De leden van de CDA-fractie hebben aangegeven geen
bezwaar te hebben tegen een vergoeding voor het door aandeelhouders geïnvesteerd
vermogen in de vorm van uit te keren dividend, mits deze in redelijke verhouding
staat tot de gedane investering en voor de aandeelhouders niet een doel op
zichzelf is. In dat verband vragen de leden hoe de regering aankijkt tegen
het opnemen in het wetsvoorstel van duidelijke en voor de drinkwaterbedrijven
bindende richtlijnen voor het uitkeren van rendement in de vorm van dividend
voor de aandeelhouders versus tariefsverlaging voor de consument. Daarbij
hebben zij gevraagd wat volgens de regering een redelijk dividend(criterium)
is en hoe zo’n richtlijn met betrekking tot een redelijk dividend praktisch
ingevuld zou kunnen worden. Tevens hebben zij gevraagd hoe de regering aankijkt
tegen de huidige financiële reserves van de drinkwaterbedrijven en wat
de regering een redelijk solvabiliteitspercentage acht. Tot slot hebben zij
gevraagd waarom een dergelijk solvabiliteitspercentage niet in het wetvoorstel
is opgenomen.Antwoord:Ten aanzien van de mogelijkheid tot het stellen van richtlijnen of nadere
regels merk ik het volgende op. Met de waterleidingbedrijven is overleg gevoerd
over winst en dividenduitkering, zoals eerder gemeld in antwoorden op Kamervragen1. Op basis van deze gesprekken ben ik voornemens om te
komen tot regulering om redelijke tarieven te waarborgen. Hierover is de Tweede
Kamer geïnformeerd in de brief van de Staatssecretaris van VROM van 2 februari
20072. Voor de nadere uitwerking hiervan vindt
onderzoek plaats met als doel om te komen tot een systematiek voor winstregulering.
Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan winstuitkering en solvabiliteit.
De resultaten van het onderzoek zijn onlangs beschikbaar gekomen. Deze zullen
binnenkort aan de Kamer worden toegezonden. Op basis van het onderzoek zal
verder overleg met belanghebbenden plaatsvinden. Vervolgens zal ik met een
voorstel voor maatregelen komen om redelijke tarieven te waarborgen en onnodig
hoge winsten te voorkomen en aldus de gebonden klant te beschermen.Vraag:De leden van de PvdA-fractie hebben hun zorgen geuit
over het uitkeren van dividend aan de aandeelhouders. Naar de mening van deze
leden betalen de klanten hogere tarieven als gevolg van de uitkering van dividend.
Zij hebben de zienswijze van de regering hierop gevraagd. Tevens hebben zij
gevraagd op welke termijn de Kamer voorstellen tegemoet kan zien waarbij wordt
ingegaan op het vraagstuk van de uitkering van dividend door waterbedrijven
aan hun aandeelhouders.Antwoord:Zoals reeds is aangegeven in het voorgaande antwoord op de vragen van
de leden van de CDA-fractie over winst en dividend ben ik voornemens tot regulering
om redelijke tarieven te waarborgen te komen en om te voorkomen dat de drinkwaterbedrijven
overwinsten maken.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben er op gewezen dat
in paragrafen 2.5 en 2.6 van de memorie van toelichting percentages van 6,7%
en 5,8% worden vermeld voor de daling van de drinkwatertarieven in
de periode 1997–2003. Zij hebben gevraagd waar dit verschil vandaan
komt. Tevens hebben zij gevraagd hoeveel de winstuitkering – als percentage
van de omzet – van de drinkwaterbedrijven was in 1997 en 2003. Zij hebben
voorts gevraagd hoe groot de daling van de tarieven zou zijn geweest als de
drinkwaterbedrijven in 2003 tegen kostprijs geleverd zouden hebben.Antwoord:Het percentage van 6,7% heeft betrekking op het gemiddelde drinkwatertarief
voor huishoudens. Het percentage van 5,8% heeft betrekking op het gemiddelde
tarief voor een zakelijk verbruiker met een verbruik van 10 000 m3 per jaar.De winstuitkering verschilt per bedrijf. In onderstaande tabel is op basis
van door VEWIN geleverde informatie de uitgekeerde winst als percentage
van de omzet (gemiddeld voor alle bedrijven) voor de jaren 1997–2003
gegeven met een bandbreedte, de gemiddelde drinkwaterprijs en de gemiddelde
drinkwaterprijs die zou zijn berekend zonder winst. Indien het netto resultaat
nihil zou zijn zou de gemiddelde prijs in 2003 10 eurocent lager zijn. jaarGemiddelde uitgekeerde winst (% omzet)Bandbreedte (% omzet) Gemiddeld tarief1 (euro/m3)Gemiddeld tarief zonder
winst1 (euro/m3) 19970,40 – 2,71,121,05 19980,30 – 2,41,181,1119990,20 – 2,41,221,13 20000,20 – 1,01,261,15 20010,30 – 2,81,281,1820020,40 – 2,41,281,17 20030,60 – 2,61,291,191 Exclusief BTW en belasting op leidingwaterVraag:De leden van de VVD-fractie hebben opgemerkt dat in
de memorie van toelichting wordt gesproken over kostendekkende tarieven, maar
dat in artikel 8, derde lid, staat dat de tarieven redelijk, transparant en
niet discriminerend moeten zijn. Zij geven aan dat er dus nog enige onduidelijkheid
over de tarieven is. Zij vragen of met deze bewoordingen de discussie over
de hoogte van de tarieven voor drinkwater een onophoudelijke discussie is.Antwoord:In de memorie van toelichting is aangegeven dat kostendekkende tarieven
het uitgangspunt vormen. Onder kosten kunnen ook de vermogenskosten gerekend
worden. Uit de eis dat de tarieven redelijk dienen te zijn volgt dat ook de
vermogenskostenvergoeding redelijk dient te zijn. Dit geldt ook voor de vergoeding
van het eigen vermogen. Het onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling van
een systeem van winstregulering, zoals aangegeven in de eerdere genoemde brief
van de Staatssecretaris van VROM van 2 februari 2007, is er op gericht
om te komen tot een methode om onredelijke winsten, en daarmee onredelijke
tarieven, te voorkomen. Door te bepalen welke winst als redelijk kan worden
beschouwd, direct danwel indirect, kan een einde komen aan de discussie over
de hoogte van de tarieven.Vraag:De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd waarom
de mogelijkheid om eisen te stellen aan tarieven en voorwaarden beperkt is
tot de levering van de drinkwater. Ook hebben zij gevraagd waarom ervoor is
gekozen de in artikel 8 genoemde verplichtingen niet langer ook op te leggen
voor de aansluitingen.Ook de leden van de SGP-fractie en PVV-fractie hebben
opgemerkt dat de eigenaar van een drinkwaterbedrijf bij de levering van drinkwater
tarieven en voorwaarden moet hanteren die redelijk, transparant en niet-discriminerend
zijn. Ook deze leden hebben gevraagd waarom deze verplichting niet langer
geldt voor aansluitingen en voor andere leveringen.Antwoord:De tarieven en voorwaarden met betrekking tot de de levering van warm
tapwater zijn geregeld in het wetsvoorstel voor een Warmtewet (Kamerstukken
II 2002/2003, 29 048, nr. 2). De term «drinkwater» omvat
in het wetsvoorstel ook huishoudwater, zodat de in artikel 8
genoemde verplichtingen zich ook uitstrekken tot de tarieven en voorwaarden
voor huishoudwater.Naar aanleiding van de vragen van de fracties van de VVD en SGP is vastgesteld
dat er geen redenen zijn om de in artikel 8 genoemde verplichtingen niet ook
op de aansluitingen van toepassing te laten zijn, voor zover het gaat om levering
van drinkwater (daaronder ook begrepen: huishoudwater). Bij nota van wijziging
is de reikwijdte van deze bepalingen dan ook uitgebreid naar de aansluitingen.Ik zie geen noodzaak om artikel 8 ook van toepassing te laten zijn op
industriewater, omdat hier sprake is van een vrije markt.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben erop gewezen
dat in de memorie van toelichting zowel het uitgangspunt van kostendekkende
tarieven als het begrip winst worden genoemd. Zij hebben zich afgevraagd of
in het kader van de aard en status van het drinkwaterbedrijf ten principale
wel sprake kan zijn van winst en of niet beter kan worden gesproken van «overdekking»
en of overdekking van kosten in een bepaald jaar in een navolgend jaar niet
alsnog ten goede dient te komen aan de «gebonden klanten» in de
vorm van extra diensten dan wel een verlaagd tarief. Tevens hebben zij gevraagd
of het geen aanbeveling verdient om het begrip «kostendekkend tarief»
in de wet op te nemen en duidelijk te omschrijven.Antwoord:Het begrip winst is een algemene term om een positief bedrijfsresultaat
te omschrijven. Het bedrijfsresultaat vormt een beloning voor het totale vermogen.
Waar gesproken wordt van kostendekkende tarieven worden ook de vermogenskosten
begrepen. Het begrip vermogenskosten is enerzijds te beschouwen als minimaal
vereiste opbrengst om (nieuwe) investeringen te kunnen doen en anderzijds
als de kosten die verbonden zijn aan het aantrekken van kapitaal, vanwege
het rendement dat kapitaalverschaffers eisen. Winst is derhalve noodzakelijk
om de vermogenskosten te kunnen dekken. Relevant in relatie tot de aard en
status van de drinkwaterbedrijven en de tarieven voor de gebonden klanten
is de vraag op welke wijze onredelijke vermogenskosten of overwinsten te voorkomen
zijn. Het onderzoek naar winstregulering waarover de Tweede Kamer is geïnformeerd
in de brief van de Staatssecretaris van VROM van 2 februari 2007 is hier
op gericht. Zoals hiervoor opgemerkt zal de Kamer binnenkort over de resultaten
ervan worden geïnformeerd.Zoals opgemerkt ben ik voornemens hier een juridische uitwerking aan te
geven via regels op grond van het voorgestelde artikel 8, vierde lid. Indien
nodig zou daar het begrip «kostendekkend tarief» nader kunnen
worden geduid.Vraag:De leden van de SGP-fractie en de PVV-fractie hebben
gevraagd in hoeverre winst op het publieke monopolie is toegestaan en, indien
dit is toegestaan, welk percentage maximaal aanvaardbaar is voor de bedrijfswinst
en de rendement op het eigen vermogen. Zij hebben daarbij gevraagd hoe transparantie
op deze rendementen gegarandeerd is en hoe de bescherming van de consument
is gewaarborgd.De leden van de SGP-fractie hebben verder gevraagd
of de regering het acceptabel vindt dat de drinkwaterbedrijven hun winst kunnen
uitkeren aan de aandeelhouders omdat de wettekst niet bepaalt wat het drinkwaterbedrijf
met het geld van de gebonden klant mag doen en of hetniet in
de rede ligt om een wettelijk verbod op de uitkering van dividend op te nemen.Antwoord:Een positief bedrijfsresultaat is toegestaan en zelfs noodzakelijk ten
behoeve van nieuwe investeringen en als een vergoeding voor het geïnvesteerd
vermogen. Wel dient deze vergoeding in redelijke verhouding te staan tot het
risicoprofiel van de drinkwaterbedrijven. In dit verband wijs ik op het onderzoek
dat ik heb genoemd in de hiervoor gegeven antwoorden op de vragen van de leden
van de CDA-fractie en de ChristenUnie-fractie over dit onderwerp. Daarbij
is mede onderzocht wat als een redelijk rendement voor de aandeelhouders beschouwd
kan worden. Ten aanzien van transparantie geldt dat, naast de jaarverslagen
van de waterleidingbedrijven, informatie over winst en dividenduitkering opgenomen
zal worden in het verslag over de prestatievergelijking.6. Positie aandeelhoudersVraag:De leden van de CDA-fractie hebben opgemerkt dat als
gevolg van fusies in de afgelopen jaren er geen overeenstemming meer hoeft
te zijn tussen de inwoners van een provincie of gemeente en de eigendomsverhoudingen
binnen een drinkwaterbedrijf. Zij geven aan dat het hierdoor mogelijk is dat
er belangentegenstellingen ontstaan tussen aandeelhouders. Volgens deze leden
kan het ook zijn dat een provincie of gemeente niet rechtstreeks, maar indirect
via een overheidsbedrijf (met commerciële doelstellingen), aandeelhouder
is van een drinkwaterbedrijf. Naar hun mening zal in dat geval het drinkwaterbedrijf
meer gebaat zijn bij hogere dividenduitkeringen dan met tariefsverlagingen
voor de burgers. In dat verband hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd
in hoeverre het wetsvoorstel rekening houdt met dergelijke mechanismen. Tevens
hebben zij gevraagd hoe kan worden voorkomen dat burgers en bedrijven een
tariefsverlaging wordt onthouden, omdat de meerderheid van de aandeelhouders
meer belang hebben bij een dividenduitkering. Zij hebben daarbij de vraag
gesteld of dit niet een democratisch tekort in het toezicht op de drinkwaterbedrijven
is.Antwoord:Bij de eis ten aanzien van volledige zeggenschap door een gekwalificeerde
rechtspersoon wordt geen onderscheid gemaakt op grond van het distributiegebied
van een drinkwaterbedrijf. Evenmin verplicht de Drinkwaterwet tot onmiddellijk
aandeelhouderschap. Het is derhalve niet onmogelijk dat een gekwalificeerde
rechtspersoon deelneemt in een drinkwaterbedrijf zonder dat er een relatie
is met het distributiegebied van dat drinkwaterbedrijf. Tevens is het mogelijk
dat overheden middellijk de zeggenschap over een drinkwaterbedrijf hebben.
Niettemin geldt voor de meeste drinkwaterbedrijven dat er een relatie is tussen
de aandeelhouders en het distributiegebied van een drinkwaterbedrijf. Situaties
waarbij deze volledig ontbreekt doen zich in Nederland niet voor. Wel kan
sprake zijn van het ontbreken daarvan in een deel van het distributiegebied.
Dit hoeft naar mijn mening niet vanzelfsprekend te leiden tot een veronachtzaming
van de belangen van de gebonden klanten in dat deelgebied of tot een neiging
bij aandeelhouders om hoge dividenduitkeringen te eisen. Op grond van de mij
ter beschikking staande informatie heb ik dat niet kunnen afleiden. Hetzelfde
geldt voor situaties waarbij sprake is van middellijk aandeelhouderschap.
Dit neemt niet weg dat een situatie kan bestaan dat een gebonden klant niet
meer de mogelijkheid heeft zijn democratische vertegenwoordiging rechtstreeks
ter verantwoording te roepen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het distributiegebied
van Vitens in de provincie Friesland. De kans dat dergelijke situaties dominant
zullen worden in de drinkwatersector acht ik echter gering. Hoewel
een overeenkomst tussen het distributiegebied van een drinkwaterbedrijf en
zijn aandeelhouders, die als democratisch gekozen vertegenwoordigers kunnen
optreden, wenselijk is, acht ik de maatregelen die vereist zijn om dit in
alle gevallen te waarborgen te vergaand. Ik verwijs hiervoor tevens naar mijn
antwoord hiervoor op de vragen van de leden van de fractie van de ChristenUnie
(aan het einde van paragraaf 3) over dit onderwerp.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben zich voorts
afgevraagd wat de stand van zaken is van de discussie met de aandeelhouders
rondom winstbestemming onder verwijzing naar een passage in de memorie van
toelichting. Zij hebben gevraagd of met de formulering van artikel 8 de interpretatieruimte
voor de aandeelhouders niet zodanig is toegenomen dat deze de productie en
levering van drinkwater als alternatieve inkomstenbron kunnen gaan zien, zodanig
dat aan het uitgangspunt van «kostendekking» voor de gebonden
klant afbreuk wordt gedaan. Tevens hebben zij gevraagd of de regering onderkent
dat de neiging bij de gemeenten om dividend te incasseren wordt versterkt
door de beperking van en discussie over het decentrale belastinggebied.Antwoord:In de tweede helft van 2006 is overleg gevoerd met de drinkwaterbedrijven.
Over de resultaten daarvan is de Tweede Kamer geïnformeerd in de eerdergenoemde
brief van de Staatssecretaris van VROM van 2 februari 2007. Het overleg
heeft geleid tot de conclusie dat draagvlak blijkt te bestaan voor het reguleren
van de winsten van drinkwaterbedrijven. Voor de uitwerking hiervan verwijs
ik naar het onderzoek dat ik in paragraaf 5 heb genoemd in de antwoorden
op hiervoor gestelde vragen door diverse fracties. Met de formulering van
artikel 8 is geen sprake van een toename in de interpretatieruimte op zodanige
wijze dat de aandeelhouders de levering van drinkwater als een alternatieve
inkomstenbron kunnen gaan zien. Artikel 8 verschilt op dit punt niet wezenlijk
van artikel 3p van de Waterleidingwet. Bij de eis om redelijke tarieven te
hanteren geldt het uitgangspunt van kostendekkende tarieven. Bij kosten zijn
de vermogenskosten inbegrepen. Zoals eerder aangegeven in het antwoord op
de vragen van leden van de CDA-fractie over dividend keren de meeste drinkwaterbedrijven
slechts beperkt dividend uit. De prestatievergelijking zal informatie over
de winstbestemming verschaffen. De wijze waarop de aandeelhouders van de verschillende
drinkwaterbedrijven met dividend omgaan wordt daarmee transparant. De regering
is niet van mening dat de neiging van gemeenten om dividend uit te keren versterkt
wordt als gevolg van de wijzigingen in het decentraal belastinggebied en de
discussie daarover. Daar is ook geen aanleiding toe omdat gemeenten voor de
afschaffing van de OZB-gebruikersheffing op woningen toereikend zijn gecompenseerd
via het gemeentefonds. De regering gaat er vanuit dat gemeenten en provincies
aandelen aanhouden vanuit het uitgangspunt dat daarmee een publiek belang
wordt gediend.Vraag:Naar mening van de leden van de ChristenUnie-fractie
wordt de mogelijkheid tot het stellen van regels op grond van artikel 8, vierde
lid, deels ontkracht doordat invulling hiervan mede afhankelijk wordt gemaakt
van de evaluatie aangaande de doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening,
als opgenomen in het voorgestelde artikel 51. Omdat deze evaluatie pas binnen
vijf jaar na de inwerking van de Drinkwaterwet plaatsgehad moet hebben kan
zich gedurende die periode wel een ontwikkeling voordoen waaraan aandeelhouders
rechten zullen ontlenen. Zij hebben het oordeel van de regering over deze
dreiging gevraagd. Antwoord:Op basis van de gevoerde gesprekken met de drinkwaterbedrijven zal zoals
hiervoor is opgemerkt regulering om redelijke tarieven te waarborgen worden
ontwikkeld. Dit zal dus niet wachten op de uitkomsten van de evaluatie.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben voorts
gevraagd hoe de regering aankijkt tegen de opvatting van de VNG dat vermogensverschaffers
een vergoeding dienen te krijgen over geïnvesteerd kapitaal omdat zij
risico lopen over dat in de drinkwaterbedrijven geïnvesteerde vermogen.
Zij vroegen of deze opvatting niet teveel uitgaat van de overheid als een «normaal»
commercieel bedrijf en te weinig van de visie dat de overheid primair verantwoordelijk
is voor de vitale infrastructuur van de watervoorziening, waarbij kostendekking
en niet één of andere vorm van winst uitgangspunt dient te zijn.
Tevens vroegen zij hoe de regering in dit kader de positie van de overheid
als aandeelhouder binnen het drinkwaterbedrijf ziet in vergelijking met de
situatie bij de energiebedrijven.Antwoord:Het is normaal dat vermogensverschaffers een zeker rendement eisen. Dit
neemt niet weg dat de overheid zich niet als een belegger dient te gedragen,
uitsluitend met als doel een rendement op het geïnvesteerd vermogen te
verkrijgen: bewust risicodragend beleggen is als zodanig geen overheidstaak.
Deelneming dient plaats te vinden vanuit een publieke taak. Dit geldt ook
voor de drinkwatervoorziening. De drinkwaterbedrijven dienen niet primair
gericht te zijn op het maken van winst, maar hebben tot taak uitvoering te
geven aan de openbare drinkwatervoorziening. Een kostendekkende tariefstelling
vormt daarbij het uitgangspunt. Zoals eerder aangegeven vormt de vermogenskostenvergoeding
een onderdeel van de kosten. Een positief bedrijfsresultaat is nodig om deze
kosten te kunnen dekken. Gezien de monopoliepositie van de drinkwaterbedrijven
ben ik voornemens regels te stellen aan de winst. Voor de uitwerking hiervan
verwijs ik naar mijn antwoorden op de hiervoor gestelde vragen van diverse
fracties en het daarbij genoemde onderzoek.Voor zover het netwerkactiviteiten betreft is er in beginsel geen verschil
in de positie van de overheid als aandeelhouder van een drinkwaterbedrijf
of van een energiebedrijf. De positie van de aandeelhouder en daarmee samenhangende
bevoegdheden zijn vastgelegd in het vennootschapsrecht. Voor productie, handel
en levering bestaat echter wel een verschil tussen beide sectoren. De markten
voor productie, handel en levering van elektriciteit en gas zijn geliberaliseerd.
Overheidsaandeelhouderschap is daarbij niet verplicht. 7. SchaalvergrotingVraag:De leden van de SP fractie hebben erop gewezen dat
met de recente fusie van Vitens, Hydron Midden-Nederland en Hydron Flevoland
een bedrijf is ontstaan met meer dan twee miljoen aansluitingen. Tevens wezen
zij op een opinie van prof. H. Schenk ter zake van de fusie. Zij hebben gevraagd
of de regering een visie heeft op de optimale schaalgrootte van de drinkwatersector.
Tevens hebben zij gevraagd of de regering de conclusies van professor Schenk
deelt en zo neen, op grond van welke argumenten.Antwoord:Drinkwaterbedrijven dienen een voldoende omvang te hebben om hun taken
naar behoren te kunnen uitvoeren. Bij de schaalvergroting op grond van de
in 1975 gestarte reorganisatie van de drinkwatersector op grond van
hoofdstuk IV van de Waterleidingwet is een minimum aantal van 100 000
aansluitingen per bedrijf als richtsnoer gehanteerd. De regering is van mening
dat een maximum aantal aansluitingen niet als enig criterium gehanteerd kan
worden om te bepalen of sprake is van een optimale schaalgrootte. Naar mening
van de regering dienen de aandeelhouders in beginsel voorstellen voor samenwerking
of fusies tussen drinkwaterbedrijven te beoordelen en hierover te beslissen.
De bij het verslag bijgevoegde opinie van prof. H. Schenk betreft een reactie
op het voorstel voor de fusie tussen Vitens, Hydron Midden-Nederland en Hydron
Flevoland, in de vorm van een presentatie. Op basis van deze informatie is
de regering niet in de positie om hierover een zorgvuldig oordeel te geven.
De regering gaat er van uit dat bij de betreffende fusie de betrokken provincies
en gemeenten een weloverwogen besluit hebben genomen.Vraag:De leden van de SP fractie vroegen verder of de regering
het wenselijk of zelfs maar acceptabel vindt dat over enkele jaren wellicht
nog maar drie of vier bedrijven de drinkwatervoorziening verzorgen. Tevens
vroegen zij wat het effect van de consolidatietrend op de benchmarking is
en of onder deze nieuwe condities de conclusie van het OCFEB onderzoek1 dat er geen directe aanleiding is om over te gaan op
tariefregulering nog wel houdbaar zijn.Antwoord:Zolang verdere schaalvergroting niet in strijd is met het belang van de
openbare drinkwatervoorziening is er geen aanleiding om dit als onwenselijk
of onaanvaardbaar te beschouwen. Wel dienen er voor een succesvolle prestatievergelijking
voldoende deelnemers te zijn. Hoewel dit niet nader is onderzocht zou een
aantal van drie of vier bedrijven te gering kunnen blijken. Mocht in de toekomst
een te gering aantal bedrijven overblijven om een zinvolle prestatievergelijking
uit te voeren dan kan worden bezien op welke andere wijze prikkels tot doelmatigheid
kunnen worden ingebouwd. Dit kan worden meegenomen bij de evaluatie op grond
van het voorgestelde artikel 51. De conclusie van OCFEB houdt verband met
de te verwachten kosten en baten van benchmarking in vergelijking met tariefregulering
via maatstafconcurrentie. Ook bij deze vorm van tariefregulering wordt een
benchmark gebruikt om de nodige informatie te verkrijgen. De aanleiding om
over te gaan op deze vorm van tariefregulering kan derhalve niet worden gevonden
in een te beperkt aantal bedrijven om een zinvolle prestatievergelijking uit
te kunnen voeren.Vraag:De leden van de SP-fractie vroegen voorts of het wetsvoorstel
de mogelijkheid biedt om ongewenste schaalvergroting in de drinkwatersector
tegen te gaan en wat in dat verband de reikwijdte is van artikel 5, eerste
lid.Antwoord:Op grond van artikel 5, eerste lid, wordt voor elk drinkwaterbedrijf het
distributiegebied vastgesteld. Deze vaststelling houdt verband met de bevoegdheid
en plicht om in het betreffende distributiegebied drinkwater te leveren. Artikel
5, eerste lid, heeft niet tot doel ongewenste schaalvergroting tegen te gaan.
Artikel 5, vierde lid, biedt echter de mogelijkheid om distributiegebieden
te wijzigen ter vergroting van de doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening.
De minister kan van deze mogelijkheid gebruik maken, indien is komen vast
te staan dat een andere indeling van distributiegebieden zal leiden tot een
doelmatiger inzet van de infrastructuur. Indien een verzoek tot wijziging
van distributiegebieden, bijvoorbeeld als gevolg van schaalvergroting, door
de drinkwaterbedrijven wordt gedaan geeft artikel 5, zevende lid, de minister
de mogelijkheid hier geen gevolg aan te geven in geval van strijd
met het belang van de openbare drinkwatervoorziening.Vraag:De leden van de SP-fractie pleiten voor een omvang
van drinkwaterbedrijven op provinciale schaalgrootte, waarbij de eigendom
volledig bij de provincies berust. Naar hun mening hoeft de hiervoor noodzakelijke
overdracht van eigendom geen grote financiële operatie te zijn indien
in het wetsvoorstel wordt vastgelegd dat water voortaan tegen kostprijs wordt
geleverd. Zij stellen daarbij voor dat de eigenaar uitsluitend nog een rentevergoeding
(bijvoorbeeld gelijk aan de rente op staatsleningen) ontvangt over de eigen
investeringen en eventuele leningen. Zij merken daarbij op dat vrijwel het
gehele vermogen van de drinkwaterbedrijven bestaat uit in het verleden ingehouden
winst, betaald door de gebonden klanten. Zij hebben de reactie van de regering
op deze alternatieve ordening van de drinkwatersector gevraagd.Antwoord:Op het punt van schaalgrootte is het de vraag of de voorgestelde ordening
veel voordelen biedt ten opzichte van de huidige situatie. De huidige omvang
van de drinkwaterbedrijven ligt voor een belangrijk deel op provinciale schaalgrootte
(Drenthe, Noord-Brabant, Noord-Holland, Groningen en Limburg). Vitens opereert
op bovenprovinciaal niveau, maar is opgedeeld in verschillende regio’s
(Gelderland, Friesland, Overijssel, Midden-Nederland en Flevoland). De mening
dat de voorgestelde eenvoudige eigendomsstructuur te verwezenlijken is zonder
een omvangrijke financiële operatie deel ik niet. Een dergelijke operatie
vereist ten eerste dat de gemeentelijke aandeelhouders bereid zouden moeten
zijn hun aandelen te verkopen, dan wel daartoe verplicht zouden moeten worden.
De provincies zouden vervolgens bereid moeten zijn die aandelen te kopen tegen
de actuele waarde dan wel daartoe verplicht moeten worden. Een verplichting
tot aankoop dan wel verkoop vormt een inbreuk op zowel de rechten van de aandeelhouders
als de autonome bevoegdheden van de decentrale overheden. Bovendien is het
de vraag of de provincies wel over de financiële mogelijkheden beschikken
om de betreffende aandelen te kunnen kopen. Daarnaast zou een dergelijke operatie
een opsplitsing van de bestaande bedrijven en een ingrijpende wijziging in
de bestaande distributiegebieden vereisen met belangrijke organisatorische
en bestuurlijke implicaties. Met betrekking tot de vergoeding voor de aandeelhouders
van de drinkwaterbedrijven verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen van
diverse fracties over dit onderwerp in paragraaf 5.8. Administratieve en fysieke scheiding van activiteitenVraag:In het voorliggende wetsvoorstel staat een verbod op
kruissubsidiëring en wordt een gescheiden boekhouding opgelegd aan de
drinkwaterbedrijven voor hun drinkwateractiviteiten en voor hun overige (commerciële)
wateractiviteiten. Gevraagd is hoe het toezicht op dit verbod is geregeld.
Voorts is gevraagd waarom naast een gescheiden boekhouding ook niet wettelijk
verplicht wordt gesteld dat de verschillende activiteiten in een aparte juridische
entiteit worden ondergebracht, waarin dividend en tarieven per juridische
entiteit worden vastgesteld?Antwoord:De NMa is de instantie die zal gaan toezien op naleving van het verbod
op kruissubsidiëring. Om dit mogelijk te maken wordt door middel van
de bijgaande nota van wijziging de Nma bevoegd verklaard om op naleving van
deze bepaling toe te zien en waar nodig handhavend op te treden. Naast
het verbod op kruissubsidiëring en het toezicht daarop door de NMa acht
ik het niet nodig de drinkwaterbedrijven ook nog te verplichten om de verschillende
activiteiten in een aparte juridische entiteit onder te brengen. Een dergelijke
verplichting zou aanzienlijke administratieve en uitvoeringslasten met zich
meebrengen, die naar mijn mening in geen verhouding zouden staan met de toegevoegde
waarde van een dergelijke verplichting.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie zijn blij met
de consequent doorgevoerde fysieke en administratieve scheiding van de drinkwatervoorziening
en eventuele andere activiteiten, zoals de industriewaterlevering. Ook juichen
zij het afzien van de keuze voor het concessiemodel toe. Wel vragen deze leden
zich af of er ten principale toch geen sprake kan zijn van wederzijdse beïnvloeding
en zelfs concurrentie, bijvoorbeeld in een situatie waarbij de hoeveelheid
te winnen grondwater beperkt is en waar, ten gevolge van de levering van industriewater,
het drinkwaterbedrijf, wellicht pas na verloop van jaren, meerkosten zal moeten
maken om extra winningen mogelijk te maken. Meerkosten die, zonder de levering
van industriewater, niet nodig zouden zijn geweest, maar in deze situatie
wel mede door de «gebonden klanten» zal worden gefinancierd. In
die situatie zou volgens deze leden niet worden voldaan aan een transparante
en redelijke tariefstelling (pagina 30 memorie van toelichting) en aan het
uitgangspunt dat marktwerking geen nadelige gevolgen mag hebben voor de «gebonden
klant» (pagina 43 memorie van toelichting). Kan de regering op deze
mogelijke situatie reageren?Antwoord:De regering verwacht van drinkwaterbedrijven dat afwenteling van kosten
voor industriewaterlevering op de «gebonden klanten» daadwerkelijk
zal worden vermeden. In de praktijk zullen de overheden/aandeelhouders hierop
moeten toezien. De met het wetsvoorstel geïntroduceerde leveringsplannen
zijn daarbij een belangrijk instrument om te anticiperen op ontwikkelingen
in de drinkwaterbehoefte in het voorzieningsgebied en op eventuele, voor de «gebonden
klanten» kostenverhogende inzet van de productiecapaciteiten van het
drinkwaterbedrijf. Op welke wijze in de door de leden van de ChristenUnie-fractie
geschetste situatie medefinanciering van meerkosten door de gebonden klanten
zou moeten worden tegengegaan, is moeilijk aan te geven zonder een nadere
detaillering van de casus in termen van onder meer beschikbare en benodigde
productiecapaciteiten, vergunningen voor grondwateronttrekking, het vergunningenbeleid
van de provincie en het beoogde gebruik van het industriewater. In dit verband
merkt de regering overigens op dat indien het zou gaan om de inzet van grondwater
als industriewater voor doeleinden waarvoor geen water van hoogwaardige kwaliteit
nodig is, dit in strijd is met het grondwaterbeleid van rijk en provincies.Vraag:De leden van de SGP-fractie en ook de PVV-fractie vroegen
hoe het in het wetsvoorstel opgenomen verbod tot kruissubsidiëring zal
bijdragen aan de bescherming van de consument, hoe het toezicht op dit verbod
is geregeld en welke instantie toeziet op de naleving van het verbod. Tevens
vroegen zij welke rol de NMa hierbij moet spelen.Antwoord:Mede onder verwijzing naar de aan het begin van deze paragraaf gegeven
antwoord op een soortgelijke vraag merk ik op dat het verbod op kruissubsidiëring
voorkomt dat de drinkwaterbedrijven de baten die zijn verkregen uit de levering
van drinkwater, waarvoor ze een uitsluitend recht hebben, aanwenden om economische
nevenactiviteiten te subsidiëren. Aldus wordt voorkomen
dat de gebonden klant meebetaalt aan de subsidiëring van andere (commerciële)
activiteiten, via de drinkwatertarieven. Eventuele aanwending van baten is
alleen toegestaan tegen de condities die in het normale handelsverkeer gebruikelijk
zijn voor de financiering van de desbetreffende economische activiteiten.
Dit volgt uit het voorgestelde artikel 7, derde lid. Tevens dient opgemerkt
te worden dat het inzetten van deze baten ten behoeve van economische nevenactiviteiten
concurrentievervalsing tot gevolg zou kunnen hebben. Het verbod op kruissubsidiëring
garandeert dat de baten uitsluitend tegen condities die in het normale handelsverkeer
gebruikelijk zijn kunnen worden gebruikt voor economische nevenactiviteiten.
Gekoppeld aan de transparantieverplichting, vervat in artikel 25b van de Mededingingswet,
wordt concurrentievervalsing voorkomen.De NMa ziet toe op de naleving van deze verplichting. Het verbod op kruissubsidiëring
en het toezicht door de NMa waarborgen afdoende het belang van de consument.Vraag:De leden van de SGP-fractie en PVV-fractie vroegen
voorts, in het licht van het verbod op kruissubsidies, waarom het wetsvoorstel
nog steeds het middelvoorschrift bevat voor een verbod op levering van ander
water vanuit het drinkwaternet buiten het verzorgingsgebied. De leden van
de SGP-fractie vroegen of hier een concrete aanleiding voor is en zo ja, welke.
Tevens vroegen zij wat het ministerie van VROM heeft gedaan in die situatie
om ongewenste effecten tegen te gaan en of het verbod op kruissubsidie voldoende
waarborgen biedt om dergelijke effecten tegen te gaan. Zo neen, waarom niet.Antwoord:Het verbod op kruissubsidiering voorkomt niet dat drinkwaterbedrijven
met elkaar concurreren bij de levering van ander water dan drinkwater buiten
hun voorzieningsgebied, met gebruik van de drinkwaterinfrastructuur. Een dergelijke
concurrentie zou een belemmering kunnen vormen voor een uit oogpunt van de
openbare drinkwatervoorziening gewenste samenwerking tussen de drinkwaterbedrijven.
Tevens zou een dergelijke concurrentie tot kapitaalvernietiging van in het
verleden gedane investeringen ten behoeve van de industriewatervoorziening
kunnen leiden. Een dergelijke situatie kan zich voordoen bij de grenzen van
het voorzieningsgebied van een waterleidingbedrijf. Omdat een aantal provincies
thans op grond van een provinciale verordening regels stellen met betrekking
tot de bevoegdheid tot levering van water, met inbegrip van industriewater,
hebben zich dergelijke situaties niet voorgedaan. Met het middelvoorschrift
in het wetsvoorstel kunnen de betreffende provincies hun provinciale verordening
op dit punt aanpassen.9. ToezichtVraag:De leden van de CDA-fractie hebben aangegeven aanhanger
te zijn van het subsidiariteitsbeginsel en voorstander te zijn van decentraal
toezicht. Ze vroegen zich echter af in hoeverre de aandeelhouders altijd op
representatieve wijze de belangen van de burgers/consumenten kunnen behartigen,
gezien de eerder geconstateerde aandelenverhoudingen binnen sommige drinkwaterbedrijven.Daarnaast vroegen deze leden of de aandeelhouders van
de drinkwaterbedrijven voldoende bevoegdheden en middelen hebben om hun toezichthoudende
taak goed uit te kunnen oefenen. De leden wezen er daarbij op dat de meeste
waterleidingbedrijven structuur NV’s zijn, waardoor de bevoegdheden
van de algemene vergadering van aandeelhouders (hierna: AVA) beperkter zijn
dan bij gewone NV’s. Deze leden wezen in dat verband verder
op de memorie van toelichting waarin de mogelijkheid is genoemd om de invloed
van de AVA te versterken via de statuten. Zij vroegen waarom er in het wetsvoorstel
niet voor is gekozen om alle drinkwaterbedrijven dwingend op te leggen deze
bevoegdheden van de AVA statutair vast te leggen.Antwoord:Ofschoon niet in alle gevallen de aandelenverhouding exact een op een
loopt met het distributiegebied van een drinkwaterbedrijf ben ik van oordeel
dat het aandeelhouderschap van de drinkwaterbedrijven in voldoende mate een
afspiegeling vormt van de betreffende distributiegebieden. Uitzondering hierop
betreft de situatie in de provincie Friesland. Friesland ligt in het distributiegebied
van Vitens. Noch de provincie Friesland, noch Friese gemeenten hebben echter
aandelen in Vitens. Dit is het gevolg geweest van de overname van Waterbedrijf
Friesland door NUON in 1999. NUON, dat zelf in handen is van overheden via
aandelen, heeft aandelen in Vitens. De provincie Friesland heeft wel aandelen
in NUON. Met betrekking tot de positie van de AVA in het algemeen merk ik
op dat deze de laatste jaren aan belang heeft gewonnen. De positie van de
aandeelhouders is met de aanpassing van de structuurregeling in 2004 aanzienlijk
versterkt. Dit betreft onder andere het goedkeuringsrecht dat de AVA, ook
in geval van een structuur-NV, toekomt voor bestuursbesluiten waarvan gezegd
kan worden dat daardoor de identiteit of het karakter van de vennootschap
of onderneming sterk verandert. Voorts heeft de AVA van een structuur-NV er
nu bevoegdheden bijgekregen met betrekking tot de RvC (benoemen, vertrouwen
opzeggen, ontslaan) en het vaststellen van beleid inzake bezoldiging van het
bestuur. Van groot belang is voorts dat gekozen is voor volledig overheidseigendom
en derhalve 100% aandeelhouderschap. Daardoor heeft de overheid als
enig aandeelhouder aanzienlijke ruimte om invloed uit te oefenen en publieke
belangen te dienen. Met betrekking tot de suggestie van de leden van de CDA-fractie
aangaande de statuten merk ik ten eerste op dat het vaststellen of wijzigen
hiervan behoort tot de bevoegdheid van de AVA. Het bij wet dwingend voorschrijven
om zaken in de statuten vast te leggen zou een inbreuk vormen op deze bevoegdheid.
Ten tweede is er geen noodzaak voor een dergelijke maatregel aangezien de
tarieven en leveringsvoorwaarden reeds ter bespreking of goedkeuring aan de
AVA worden voorgelegd. Dit is veelal in de statuten van de bedrijven vastgelegd
of in het reglement voor de RvC.Vraag:De leden van de CDA-fractie hebben aangegeven voorstander
te zijn van decentraal toezicht. Zij hebben echter enige twijfel of het decentraal
toezicht zoals dit nu in de wet is beschreven voldoende is. Zij hebben gevraagd
of een bestaand toezichtorgaan als de NMa niet uitgebreid zou kunnen worden
met een afdeling die zich specifiek bezig houdt met toezicht op de drinkwaterbedrijven.
Deze afdeling zou toezicht kunnen houden op de dividenduitkeringen, de solvabiliteit
en de tariefstelling van drinkwaterbedrijven. Er van uitgaand dat de drinkwaterbedrijven
wettelijk verplicht worden om de AVA meer bevoegdheden te geven met betrekking
tot goedkeuring van tarieven en dividend, zou een uitspraak van de NMa een
advies kunnen zijn richting de directie, RvC en AVA van het desbetreffende
drinkwaterbedrijf, aldus deze leden.Antwoord:Zoals aangegeven in het antwoord op de vorige vraag van de leden van de
CDA-fractie acht ik het noch wenselijk noch noodzakelijk om wettelijk te verplichten
om via de statuten de AVA meer bevoegdheden te geven. Zo er al een afdeling
bij de NMa zou komen die specifiek toezicht houdt op de dividenduitkeringen,
de solvabiliteit en de tariefstelling zou een adviserende rol
zich niet goed verhouden tot een toezichthoudende rol. Verder houdt de Directie
Toezicht Energie (DTe) van de NMa geen toezicht op de solvabiliteit of de
dividenduitkering bij de energiebedrijven. Voorts merk ik op dat, zoals eerder
aangegeven in de antwoorden op vragen met betrekking tot winst, tarieven en
dividenduitkering, er wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een vorm van regulering
ter waarborging van redelijke tarieven. Zowel de RvC als de AVA zullen zich
aan de hieruit voortvloeiende verplichtingen dienen te houden. Hieraan zal
ook toezicht worden gekoppeld. De invulling daarvan zal pas nader vorm kunnen
krijgen nadat helderheid bestaat over de wijze van waarborging van redelijke
tarieven en voorkomen van overwinsten. Die voorgenomen regulering in combinatie
met de prestatievergelijking acht ik een adequate invulling van hetgeen met
het gevraagde toezicht wordt beoogd. 10. RechtsvormVraag:De leden van de CDA-fractie hebben zich afgevraagd
of de huidige NV-structuur van de meeste drinkwaterbedrijven (11 van de 12
bedrijven) wel de meest geschikte structuur is voor een maatschappelijke onderneming
met een publieke doelstelling zonder winstoogmerk. Bij een aantal drinkwaterbedrijven
wordt nettowinst en rendement op eigen vermogen vooral uitgekeerd in de vorm
van dividend voor de aandeelhouders in plaats van in tariefsverlaging voor
burgers en bedrijven.Naast de huidige NV-structuur is ook een alternatieve
rechtsvorm denkbaar, namelijk die van de maatschappelijke onderneming waarin
de bedrijfsdoelstellingen niet bepaald worden door winst en rendement op geïnvesteerd
vermogen, maar door maatschappelijke en publieke doelstellingen. De leden
van de CDA-fractie hebben gevraagd of de regering bereid is om de Kamer een
beschouwing te doen toekomen met betrekking tot de vraag of de huidige NV-rechtsvorm
voor drinkwaterbedrijven wel de meest geëigende is en welke alternatieven
men ziet voor deze rechtsvorm.De leden van de CDA-fractie zouden graag vastleggen
dat drie jaar na het inwerkingtreden van het wetsvoorstel een evaluatie plaatsvindt
van de werking van de wet, waar het toezicht op kwaliteit, tarieven, uitgekeerde
dividend en solvabiliteit een belangrijk onderdeel van uitmaken. Zij heben
gevraagd of de regering bereid is om aan deze wens tegemoet te komen.Antwoord:De huidige NV-structuur bij drinkwaterbedrijven bestaat al bijna 100 jaar.
In deze lange periode is gebleken dat deze rechtsvorm uitermate geschikt is
om de drinkwatervoorziening in Nederland duurzaam veilig te stellen. Blijkens
de statuten worden de bedrijfsdoelstellingen van deze ondernemingen voor wat
betreft de openbare drinkwatervoorziening niet bepaald door winst en rendement
op geïnvesteerd vermogen. Naar de overtuiging van de regering heeft deze
structuur er mede toe bijgedragen dat de drinkwatervoorziening op een hoog
niveau staat en dat de kosten van deze openbare voorziening maatschappelijk
gezien zeer aanvaardbaar zijn. De regering ziet dan ook geen aanleiding om
thans alternatieve rechtsvormen te onderzoeken. Wel is de regering voornemens
om te komen tot regulering om redelijke tarieven te waarborgen, zoals aangegeven
in antwoord op hiervoor door leden van diverse fracties gestelde vragen over
winst en dividend.Met betrekking tot de evaluatie ben ik van mening dat het van belang is
om zaken zoals het toezicht op kwaliteit, tarieven, uitgekeerde dividend en
solvabiliteit goed te volgen en zonodig bij te sturen. Er is naar mijn oordeel
echter geen afzonderlijke bepaling nodig, aangezien het voorgestelde artikel
6 voorziet in het periodiek opstellen van een beleidsnota inzake alle aspecten
duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening.
Daarnaast kent het wetsvoorstel een evaluatiebepaling inzake de inzet van
het instrument van onderlinge prestatievergelijking (artikel 51).Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd wat de inhoudelijke
argumenten zijn geweest om voor Waternet de stichtingsvorm te kiezen. Zij
hebben daarbij gevraagd wat de eventuele bezwaren zijn van een waterketenbedrijf
met een NV-structuur.Antwoord:Waternet is ontstaan uit een fusie van Waterleidingbedrijf Amsterdam (WLB)
en de Dienst Waterbeheer en Riolering (DWR). DWR had reeds de vorm van een
stichting. Ook voor Waternet is gekozen voor een stichting als rechtsvorm.
Samenvoeging van WLB en DWR in de stichting Waternet biedt naar mening van
de gemeente Amsterdam de beste garantie dat ze ook op lange termijn de volledige
zeggenschap blijft houden ten aanzien van drinkwatervoorziening en waterbeheer
met een directe politiek bestuurlijke invloed. Het belangrijkste uitgangspunt
van de overeenkomst inzake de uitvoering van de gemeentelijke drinkwatertaken
is dat Amsterdam onverminderd verantwoordelijk blijft voor de zorg voor de
openbare drinkwatervoorziening en daarover de zeggenschap houdt.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben er voorts op gewezen
dat de meeste drinkwaterbedrijven structuur NV’s zijn, waarbij de Raad
van Commissarissen (RvC) minder te zeggen heeft dan bij een gewone NV. Zij
hebben in dat verband gevraagd of de regering kan aangeven wat de ratio is
om bij een maatschapelijke onderneming de controlerende bevoegdheden van de
RvC te beperken. Zij hebben verder gevraagd of de wetgever niet een gewone
NV zou moeten voorschrijven of tenminste regels stellen aan het uitbreiden
van de bevoegdheden van de RvC en van de algemene vergadering van aandeelhouders
ten opzichte van het basis structuur-NV regime.Antwoord:De RvC beschikt bij een structuur-NV over meer bevoegdheden dan bij een
gewone NV. De RvC van een structuur-NV kan, in vergelijking met die van een
gewone NV, bestuurders benoemen en ontslaan (art. 2:162 BW; behalve bij een
zogenaamd gemitigeerd regime). Tevens is een groot aantal bestuursbesluiten
onderworpen aan goedkeuring van de RvC (art. 2:164 BW). Gezien het feit dat
de meeste drinkwaterbedrijven structuur-NV’s zijn en overigens ook geen
bepaald type NV wordt voorgeschreven, is van een beperking van de controlerende
bevoegdheden van de RvC geen sprake. Het voorschrijven van een gewone NV of
het anderszins uitbreiden van de bevoegdheden van de RvC is derhalve naar
mijn mening noodzakelijk noch gewenst.11. ReikwijdteVraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd waarom
de verplichtingen voor kostentransparantie en redelijke tarieven zich in het
wetsvoorstel beperken tot de levering van drinkwater. Zij vroegen waarom een
vergelijkbare wetgeving voor de levering van ander water door de drinkwaterbedrijven
ontbreekt en hoe de regering denkt kostentransparantie en redelijke tarieven
te kunnen garanderen voor aansluitingen of voor levering voor ander water,
zoals irrigatiewater voor boeren, warm tapwater en industriewater, aangezien
ook bedrijven en organisaties te maken hebben met het publieke
monopolie van (drink)waterbedrijven op productie en levering van water.Antwoord:Het verbod op de productie en levering in artikel 4 van de wet en de monopoliepositie
van drinkwaterbedrijven heeft betrekking op drinkwater, en niet op water dat
buiten de definitie van drinkwater valt. Voor ander water geldt derhalve geen
wettelijk monopolie, maar is de markt vrij. Het is echter niet ondenkbaar
dat in bepaalde situaties in de praktijk sprake kan zijn van onvoldoende marktwerking.
Te denken valt aan situaties waarbij het volume van het gebruik van een afnemer
te gering is om voor een alternatieve leverancier interessant te zijn. Dit
zal echter niet leiden tot onredelijke tarieven, aangezien in die situaties
in de waterbehoefte kan worden voorzien via levering van drinkwater, zodat
de regels ten aanzien van transparante en redelijke tarieven van toepassing
zijn. Voor warm tapwater geldt dat dit bereid dient te zijn uit drinkwater.Voor dit drinkwater, als grondstof voor warm tapwater, gelden derhalve
de regels ten aanzien van transparante en redelijke tarieven. Het eerdergenoemde
wetsvoorstel voor de Warmtewet voorziet in regels ten aanzien van redelijke
prijzen voor warmte en warm tapwater. Warm tapwater valt in zoverre dus onder
de reikwijdte van de Warmtewet.12. Doorlevering van drinkwater via collectieve nettenVraag:Mede op aandringen van de leden van de CDA-fractie
en in goed overleg met belanghebbenden is destijds in de Waterleidingwet een
regeling opgenomen voor doorlevering van drinkwater via collectieve netten.
De fractieleden verwijzen daarbij naar de situatie die zich voordoet op de
bedrijventerreinen van DSM en Corus. Thans wordt de huidige regeling naar
de mening van de fractieleden in aanzienlijke mate ingeperkt. Het is hen niet
helemaal duidelijk hoe de huidige doorlevering van drinkwater op een bedrijventerrein
via een collectief leidingnet in de toekomst kan worden gecontinueerd. De
CDA-fractieleden hebben gevraagd wat de redenen zijn voor inperking van de
mogelijkheden voor doorlevering. De leden van de CDA-fractie hebben ook gevraagd
welke waarborgen zijn opgenomen voor bestaande en toekomstige doorlevering
van drinkwater via collectieve netten op bedrijfsterreinen.Antwoord:Terecht constateren de leden van de CDA-fractie dat het wetsvoorstel ten
opzichte van de Waterleidingwet een inperking betekent van de mogelijkheden
voor de distributie van drinkwater via een collectief leidingnet. Over dit
onderwerp heb ik bij brief van 21 juni 2007 commentaar ontvangen van
de Schiphol Group. Zij zijn van mening het instrument van ontheffing te veel
onzekerheid met zich meebrengt, en vragen om in de lijst van uitzonderingen
die is opgenomen in artikel 4, vierde lid (appartementsgebouwen, kampeerterreinen,
bungalowparken en volkstuincomplexen), ook bedrijventerreinen op te nemen.
Ik ben echter van mening dat het ontheffingsinstrument – waar het gaat
om bedrijventerreinen – de voorkeur heeft boven een algemene uitzondering.In tegenstelling tot de reeds uitgezonderde situaties kan het bij bedrijventerreinen
(net als bij nieuwbouwwijken, die ook niet zijn uitgezonderd) gaan om grote
oppervlakten en grote hoeveelheden geleverd water. Een uitbreiding van een
bedrijventerrein (en de daarmee gepaarde gaande uitbreiding van de waterlevering)
kan dus relatief grote effecten hebben op het alleenrecht van drinkwaterbedrijven
om in een bepaald gebied drinkwater te leveren. Het is daarom zeer gewenst
om van geval tot geval een besluit te kunnen nemen. Tevens is daarmee gewaarborgd
dat voor alle betrokken partijen op elk moment duidelijk is wie op welke locatie verantwoordelijk is voor het drinkwaternet. Van onzekerheid over de
continuering van de drinkwaterlevering hoeft geen sprake te zijn, omdat voor
elke mogelijke oplossing geldt dat de waterlevering gewaarborgd zal moeten
zijn. Het kan zelfs zo zijn dat in het kader van de ontheffingsprocedure blijkt
dat een (nieuwe) aansluiting op het distributienet van een naburig drinkwaterbedrijf
een extra waarborg voor leveringszekerheid oplevert, vergeleken met een uitbreiding
van de levering door het drinkwaterbedrijf dat al aan het bedrijventerrein
levert.Ook de administratieve lasten voor het bedrijfsleven kunnen beperkt blijven,
omdat ontheffing kan worden aangevraagd voor meerdere geplande uitbreidingen
tegelijk.In het voorgestelde artikel 4, vijfde lid, is alleen voor uitbreiding
van collectieve watervoorzieningen een ontheffing mogelijk. Door middel van
bijgaande nota van wijziging is daar ook uitbreiding van collectieve leidingnetten
aan toegevoegd, zodat ook bij geplande uitbreidingen van het drinkwaternet
van bijvoorbeeld de Schiphol Group of van de bedrijventerreinen van DSM of
Corus een ontheffing aangevraagd kan worden.13. Onderlinge prestatievergelijkingVraag:De leden van de CDA-fractie vroegen of met een afname
van het aantal drinkwaterbedrijven niet ook de waarde van de prestatievergelijking
afneemt. Zij vroegen in hoeverre is overwogen om de prestatievergelijking
uit te breiden met vergelijkbare drinkwaterbedrijven in het buitenland. Daarbij
vroegen zij wat de overwegingen zijn geweest om deze internationale prestatievergelijking
niet op te nemen in het wetsvoorstel.Antwoord:Met betrekking tot de afname van de waarde van de prestatievergelijking
bij een afname van het aantal bedrijven verwijs ik naar het antwoord hiervoor
op een vergelijkbare vraag van de leden van de SP-fractie in paragraaf 7.
Daarbij wordt onderkend dat betwijfeld kan worden of bij een zeer beperkt
aantal bedrijven een prestatievergelijking nog zinvol is. Ingeval zich deze
situatie voordoet kan dit bij de evaluatie op grond van het voorgestelde artikel
51 worden betrokken. Het uitvoeren van een benchmarkstudie op internationale
schaal zou daarbij een optie kunnen zijn. De sector is zelf reeds bezig om
mogelijkheden hiertoe te verkennen. Bij de keuze om niet een internationale
benchmark in het wetsvoorstel op te nemen heeft een rol gespeeld dat het huidige
aantal drinkwaterbedrijven voldoende is om een prestatievergelijking uit te
voeren. Indien er in de toekomst wel aanleiding voor een internationale prestatievergelijking
zou zijn, dient er rekening mee te worden gehouden dat het Nederlands recht
niet van toepassing is op buitenlandse drinkwaterbedrijven. Derhalve zijn
er geen mogelijkheden om buitenlandse bedrijven te verplichten tot deelname
aan een internationale benchmark.Vraag:De leden van de CDA-fractie vonden voor wat betreft
de nadere invulling van de prestatievergelijking een voorhangprocedure voor
de betreffende AMvB (het Drinkwaterbesluit) op zijn plaats. In het licht van
de gewenste efficiencyverbetering die zich kan doorvertalen in het verlagen
van de tarieven voor de burgers, vinden deze leden dit een belangrijk onderdeel
van de nieuwe wet- en regelgeving ten aanzien van de drinkwaterbedrijven.Antwoord:De Waterleidingwet kent zowel een voorhang- als een nahangprocedure bij
de totstandkoming van een amvb. Om de procedurele lasten en de daarmee
gemoeide tijd te beperken, is in het voorstel voor een Drinkwaterwet zoals
dat voor advies aan de Raad van State werd aangeboden, alleen de voorhangprocedure
opgenomen. Op advies van de Raad is vervolgens ook de voorhangprocedure uit
het voorstel geschrapt. Overeenkomstig het vigerende kabinetsbeleid acht ik
geen redenen aanwezig om voor het onderwerp prestatievergelijking de voorhangprocedure
opnieuw in te voeren.Vraag:De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd waarom
de prestatievergelijking verplicht wordt gesteld, aangezien er reeds vrijwillig
een benchmarkstudie wordt uitgevoerd. Zij vroegen wat de meerwaarde is van
de verplichting. Tevens vroegen zij in hoeverre de benchmark ook in de toekomst
kan worden uitgevoerd, rekening houdend met een vermindering van het aantal
drinkwaterbedrijven.Antwoord:Hoewel reeds sprake is van een succesvolle benchmark waaraan de drinkwaterbedrijven
vrijwillig meewerken is een verplichte prestatievergelijking van belang om
zeker te stellen dat alle drinkwaterbedrijven hieraan (blijven) meedoen. Tevens
biedt dit de mogelijkheid om eisen te stellen aan de wijze van uitvoering.
Voor de vraag over de uitvoerbaarheid van de benchmark in relatie tot het
aantal drinkwaterbedrijven verwijs ik naar het antwoord op vergelijkbare vragen
van de leden van de SP-fractie en de CDA-fractie, hiervoor.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben gevraagd
of bij de prestatievergelijking voldoende rekening wordt gehouden en kan worden
gehouden met de specifieke omstandigheden waarin de verschillende drinkwaterbedrijven
zich bevinden. Zij vroegen daarbij op welke wijze de verschillende omstandigheden
aan elkaar gerelateerd en onderling vergelijkbaar worden gemaakt zodat ook
daadwerkelijk sprake kan zijn van onderlinge vergelijkbaarheid en transparantie
op het punt van kostenefficiëntie. Tevens vroegen zij of de regering
onderkent dat bepaalde drinkwaterbedrijven relatief hoge kosten moeten maken
ten gevolge van de natuurlijke omstandigheden, maar desondanks kostenefficiënt
kunnen werken. Zij vroegen of dit probleem wellicht een reden is dat niet
alle bedrijven deelnemen aan de vrijwillige prestatievergelijking. Zij vragen
of in het op te stellen «Protocol» inzake de prestatievergelijking
voldoende rekening wordt gehouden met de verschillende uitgangsposities van
de diverse drinkwaterbedrijven. Zou er niet een correctie moeten worden toegepast
met betrekking tot de omgevingsfactoren, opdat de diverse drinkwaterbedrijven
op een realistische manier vergeleken kunnen worden, zo vroegen de leden van
de ChristenUnie-fractie.Antwoord:Ten eerste wil ik benadrukken dat de resultaten van de prestatievergelijking
niet worden getoetst aan een vastgestelde norm ten aanzien van de in het geding
zijnde prestaties. De leden van de ChristenUnie-fractie stellen terecht dat
de hoogte van de kosten niet zonder meer een maat vormt voor de mate van efficiëntie.
Het is derhalve van belang om de indruk of suggestie te voorkomen dat hoge
kosten of hoge tarieven betekenen dat sprake is van inefficiëntie. Het
is aannemelijk dat bepaalde uitgangssituaties een kostenverhogend effect kunnen
hebben, zoals de kwaliteit van de grondstof (met name het verschil in grondwater
en oppervlaktewater) die wordt gebruikt voor de productie van drinkwater,
de grondsoort en bodemgesteldheid in verband met aanleg, onderhoud en vervanging
van de infrastructuur, enzovoorts. De kosten die worden opgegeven ten behoeve
van de benchmark zijn conform de gegevens uit het jaarverslag.
Er worden derhalve geen specifieke regiogebonden correcties uitgevoerd. Bij
de drinkwaterbedrijven is dit bekend en wordt door de AVA en RvC rekenschap
gegeven van deze factoren. Wel worden correlatie-analyses uitgevoerd om verschillende
omstandigheden transparant te maken. Het is echter niet goed mogelijk voor
al deze aspecten een betrouwbare, goed onderbouwde correctiefactor te ontwikkelen.
Wel kunnen in kwalitatieve zin de verschillen in situaties als verklarende
factor voor verschillen in kosten worden opgenomen. Ik beschik voorts niet
over informatie die bevestigt dat verschillen in uitgangssituaties als zodanig
een reden zijn geweest om niet aan vrijwillige prestatievergelijking mee te
doen. In 2007 doen alle drinkwaterbedrijven mee met de benchmarkstudie over
het jaar 2006.Vraag:De leden van de PVV-fractie en de SGP-fractie hebben
opgemerkt dat er steeds minder waterbedrijven in Nederland zijn en vroegen
in dat verband of de benchmark in de toekomst dan wel op een adequate wijze
kan worden uitgevoerd. Tevens vroegen zij welke instantie zal toezien op de
uitvoering van de benchmark en waarom niet direct is gekozen voor toezicht
door de NMa.Antwoord:Op de uitvoering van de prestatievergelijking (benchmark) in relatie tot
het aantal drinkwaterbedrijven in Nederland ben ik reeds ingegaan in het antwoord
hiervoor op de vragen van de leden van de SP-fractie en CDA-fractie over dit
onderwerp. In het wetsvoorstel is aangegeven dat voor de uitvoering een instantie
zal worden aangewezen. Welke instantie dit zal worden vormt nog onderwerp
van beraad. Daarbij speelt kennis van de sector bij de te kiezen instantie,
mede gezien het spanningsveld tussen kosten en de kwaliteitsborging van het
drinkwater en de verschillende aspecten die een onderdeel van de prestatievergelijking
vormen, een belangrijke rol. Een keuze voor de VROM-Inspectie ligt daarbij
gezien deze aspecten meer voor de hand dan een keuze voor de NMa.14. Leveringszekerheid en continuïteitVraag:De leden van de CDA-fractie verzochten om een toelichting
op de zinsnede «indien mogelijk en verantwoord» uit de navolgende
alinea uit pag. 29 van de memorie van toelichting: «Drinkwaterbedrijven
zijn verplicht bij uitval van de openbare drinkwatervoorziening nooddrinkwater
en, indien mogelijk en verantwoord, water ten behoeve van sanitaire en hygiënische
doeleinden te leveren aan de bevolking».Antwoord:De omschrijving «indien mogelijk en verantwoord» heeft geen
betrekking op nooddrinkwatervoorziening, maar refereert aan de verstrekking
van zogenaamd noodwater. Dit water ten behoeve van sanitaire en hygiënische
doeleinden kan alleen verstrekt worden indien de verstrekking technisch mogelijk
is en de levering geen gevaar oplevert voor de volksgezondheid.De beoordeling van de «mogelijke» en «verantwoorde»
verstrekking van noodwater is in handen van de Regionale Inspecteur van de
VROM-Inspectie van het Ministerie van VROM. Ik benadruk nogmaals dat de beperking «indien
mogelijk en verantwoord» geen betrekking heeft op de verstrekking van
nooddrinkwater. De drinkwaterbedrijven hebben in dat kader een resultaatverplichting,
terwijl in het kader van noodwater slechts een inspanningsverplichting van
kracht is. Vraag:De leden van de SP-fractie vroegen of de resultaatverplichting
voor de levering van nooddrinkwater ook geldt indien zich een storing in de
levering van drinkwater voordoet, zonder dat er sprake is van een ramp of
zwaar ongeval.Antwoord:In de nu voorgestelde formulering ten aanzien van de resultaatverplichting
voor de levering van nooddrinkwater (artikel 27, derde lid) staat dat wanneer «naar
het oordeel van de inspecteur, de levering van drinkwater niet meer mogelijk
is of onaanvaardbaar vanuit het oogpunt van volksgezondheid» het drinkwaterbedrijf
zorg draagt voor de levering van nooddrinkwater. In dit kader is nadrukkelijk
niet de beperking opgenomen dat enkel bij een ramp of zwaar ongeval sprake
kan zijn van de levering van nooddrinkwater. Echter de gemiddelde storing
in de levering van drinkwater in Nederland is dermate snel verholpen dat van
de levering van nooddrinkwater vrijwel nooit sprake zal zijn. Kortom de levering
van nooddrinkwater is niet gerelateerd aan een bepaalde oorzaak. Het oordeel
van de inspecteur en het belang van de volksgezondheid zijn de criteria voor
de levering van nooddrinkwater.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen zich af
of de oefeningen, met betrekking tot de productie en distributie van nood(drink)water,
zich mogen beperken tot delen van het drinkwatersysteem of dat dergelijke
nood(drink)water voorzieningen en oefeningen het gehele werkgebied van de
drinkwaterbedrijven moeten beslaan.Antwoord:In het Drinkwaterbesluit zullen geen eisen worden gesteld aan de omvang
of schaal van dergelijke oefeningen. Derhalve kunnen deze oefeningen beperkt
blijven tot delen van het drinkwatersysteem, dan wel allesomvattend van karakter
zijn. Het leerrendement van kleinschalige oefeningen is doorgaans groter dan
complete systeemtesten en daarnaast veel kostenefficiënter. Drinkwaterbedrijven
zijn vrij om de schaal van de oefeningen vast te stellen en in het leveringsplan
zullen de drinkwaterbedrijven hun oefenkeuzes onderbouwen.Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie hebben voorts
gevraagd waarom de leveringsplicht van nooddrinkwater beperkt is tot tien
dagen.Antwoord:De in de memorie van toelichting genoemde termijn van tien dagen heeft
betrekking op de periode waarin een drinkwaterbedrijf volledig autonoom, i.e.
zonder de reguliere toevoer van gas, elektriciteit, benzine of andere brandstoffen,
in staat moet zijn drinkwater te blijven leveren. De periode van tien dagen
wordt gezien als een redelijke termijn waarbinnen eventuele alternatieven
kunnen worden ingezet ter vervanging van bijvoorbeeld de hierboven genoemde
grondstoffen.Aan de levering van nooddrinkwater is geen termijn gekoppeld. De drinkwaterbedrijven
zullen in principe nooddrinkwater blijven leveren zolang de behoefte daartoe
bestaat. In de praktijk mag echter worden verwacht dat door reparatie of ondersteuning
door andere drinkwaterbedrijven, de levering van drinkwater via het leidingnet
spoedig weer op gang zal kunnen komen. 15. Administratieve lastenVraag:De leden van de CDA-fractie hebben met instemming kennis
genomen van de dereguleringseffecten van het voorliggende wetsvoorstel. Echter
op het gebied van terugdringen van de administratieve lasten lijken er met
het wetsvoorstel weinig vorderingen te worden gemaakt. De administratieve
lasten voor drinkwaterbedrijven zijn sinds 2002 met € 1 270 000
per jaar toegenomen. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat door
de dereguleringseffecten van het wetsvoorstel (niet meer periodiek opstellen
van het Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening en de Tienjarenplannen
en het Besluit bescherming waterleidingbedrijven) een afname van de administratieve
last zou betekenen in dezelfde orde van grootte als de eerder genoemde stijging
van de administratieve lasten. De leden van de CDA-fractie zouden graag een
nadere onderbouwing willen zien van deze aanname, temeer ook daar verderop
in de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat de kosten van een eventuele
stijging van de administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven, doorberekend
zullen worden in de drinkwatertarieven.Antwoord:Kernpunt van paragraaf 2.5 van de Memorie van Toelichting is de aanname
dat de administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven die voortvloeien
uit het wetsvoorstel niet of nauwelijks zullen wijzigen ten opzichte van de
administratieve kosten die verband houden met de vigerende Waterleidingwet.
Deze aanname is gebaseerd op het feit dat de wettelijke verplichtingen ten
aanzien van het meten van de kwaliteit van het drinkwater ongewijzigd blijven
en op de gezamenlijke inschatting van het Ministerie van VROM en de VEWIN
van de administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven van de planvorming
onder de huidige wetgeving en de planvorming en prestatievergelijking conform
het wetsvoorstel. In paragraaf 2.5 van de Memorie van Toelichting wordt
een schatting gegeven van de kosten voor de prestatievergelijking gebaseerd
op de werkelijke kosten van de in afgelopen jaren uitgevoerde vrijwillige
prestatievergelijkingen, te weten € 920 000 per jaar. Voorts
vloeien er administratieve lasten voort uit het beschikbaar stellen van informatie
aan het rijk voor het opstellen van de periodieke beleidsnota (artikel 6)
en het opstellen van leveringsplannen (artikel 29), geraamd op €100 000,
resp. € 250 000 per jaar. Totaal de door de leden van de CDA-fractie
gememoreerde € 1 270 000. Hiervan uitgaande is aangenomen
dat dit bedrag in ieder geval niet hoger is dan de administratieve lasten
voor de drinkwaterbedrijven die verband houden met de planfiguren Beleidsplan/PKB,
Tienjarenplannen en beschermingsplannen. Tegen deze achtergrond, en mede gelet
op de orde van grootte van de administratieve lasten per m3 afgeleverd
drinkwater (€ 0,001), zijn de administratieve lasten niet verder
in kwantitatieve termen uitgewerkt.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd waarom een
eenmaal in de zes jaar op te stellen beleidsnota kosten in de orde van € 500 000
tot € 1 000 000 per jaar (hetgeen naar schatting van deze
leden staat voor 8–16 formatieplaatsen) met zich mee zou brengen.Antwoord:Het opstellen van een periodieke beleidsnota brengt met zich mee dat ontwikkelingen
op het gehele terrein van de drinkwatervoorziening, van bron tot kraan, voortdurend
worden gevolgd. Daarnaast is er sprake van permanente aandacht voor uitvoering
van beleid. Beide activiteiten vragen personeelslasten (Ministerie VROM en
RIVM) en externe kosten (voor advies en onderzoek) van € 500 000
per jaar. Gedurende twee jaar per plancyclus van 6 jaar is een
extra € 500 000 per jaar nodig voor het feitelijk opstellen
en implementeren van de beleidsnota. De hiervoor benodigde inzet van personeel
en middelen is geraamd op basis van ervaringen in de afgelopen jaren.Vraag:Deze leden hebben voorts opgemerkt dat in de memorie
van toelichting wordt gesteld (pagina 25) dat het wenselijk is dat drinkwaterbedrijven,
gezien hun publieke taak, maatschappelijke belangen in hun doelstelling tot
uitdrukking laten komen. Zij hebben gevraagd waarom een dergelijke formulering
niet dwingend in het wetsvoorstel is opgenomen.Antwoord:De taken en verplichtingen van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf zijn
vastgelegd in artikel 7 van het wetsvoorstel. De regering is van oordeel dat
hiermee de maatschappelijke belangen in voldoende mate wettelijk zijn verankerd.
Het is niet nodig om in aanvulling hierop dwingende bepalingen in de wet op
te nemen met betrekking tot de in de statuten van drinkwaterbedrijven vast
te leggen doelstellingen.Vraag:De leden van de VVD-fractie zijn verheugd over het
feit dat het wetsvoorstel geen administratieve lasten opbrengt voor burgers.
Voor de overheid brengen de voorgestelde wettelijke bepalingen slechts enkele
administratieve overheidslasten met zich mee. Voor de drinkwaterbedrijven
echter, zijn de lasten niet geheel te onderschatten. Het zou daarbij gaan
om € 1 270 000 per jaar. In de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat dit bedrag een vertekend beeld geeft, omdat in afwachting
van de Drinkwaterwet geen invulling meer is gegeven aan het periodiek opstellen
van het Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening, aan de Tienjarenplannen
en aan het Besluit bescherming waterleidingbedrijven. In de zogenaamde nulmeting
zijn de administratieve lasten van deze periode derhalve niet meeberekend.
Het lijkt er dus op dat de administratieve lasten op minder uitkomen, terwijl
in de memorie van toelichting wordt aangegeven dat dit op een zelfde orde
van grote uitkomt. Hoe valt dit te verklaren? Kan een exacte orde van grootte
worden gegeven, ook met het oog op, in geval van verhoging van administratieve
lasten, de doorberekening in de tarieven van drinkwaterbedrijven aan hun klanten?Antwoord:Verwezen wordt naar mijn antwoord op de vragen van de leden van de CDA-fractie,
hiervoor.16. DereguleringVraag:Op pagina 13 van de memorie van toelichting wordt gemeld
dat de Commissie drinkwatervoorziening komt te vervallen en dat in voorkomende
gevallen advies zal worden gevraagd aan de VROM-raad of de Gezondheidsraad.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af of het in dergelijke gevallen
niet wenselijk is dat ook de koepel van drinkwaterbedrijven, VEWIN, als een
bij uitstek deskundige organisatie, advies wordt gevraagd.Antwoord:Ik ben het met de leden van de ChristenUnie-fractie eens dat de VEWIN
een deskundige organisatie is. Deze koepel van de drinkwaterbedrijven zal
dan ook, net als altijd al het geval is geweest, veelvuldig worden geconsulteerd.
Ook wordt intensief met de VEWIN samengewerkt. In de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat er geen behoefte meer is aan een specifieke
sectorraad als formeel adviesorgaan van de regering. In voorkomende gevallen
kunnen de breed samengestelde VROM-raad en/of de Gezondheidsraad de regering
van onafhankelijke adviezen voorzien. In deze context achtte ik het niet passend
om de VEWIN als adviesorgaan naast beide formele adviesraden te noemen.17. HandhavingVraag:De leden van de SP-fractie hebben aangegeven graag
te vernemen welke uitvoerende taken de VROM-Inspectie heeft met betrekking
tot het toezicht van de drinkwaterbedrijven. Zij hebben voorts gevraagd of
de VROM-Inspectie uitsluitend naar de kwaliteitsaspecten kijkt of ook naar
de economische aspecten.Antwoord:De VROM-Inspectie kijkt in eerste instantie naar de effecten op de volksgezondheid,
de kwaliteit en kwantiteit van het drinkwater zoals geborgd door normering,
leveringszekerheid en veiligheid. Deze borgingsfacetten hebben een relatie
met de economische aspecten van het bedrijf, evenals onderdelen van de prestatievergelijking.
De VROM-Inspectie zal economische aspecten betrekken bij de uitvoering van
het toezicht op de kwaliteit. Tevens overweeg ik de VROM-Inspectie aan te
wijzen als instantie die wordt belast met de uitvoering van de prestatievergelijking.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd om een schatting
van de omvang van de formatie van een waterautoriteit, die het economisch
toezicht zou uitoefenen op de drinkwatersector, met inbegrip van de actviteiten
die samenhangen met het uitvoeren van een benchmark. Tevens vroegen zij of
er efficiencyvoordeel te behalen zou zijn indien een waterautoriteit ook het
kwaliteitstoezicht zou overnemen van de VROM-Inspectie. Zij vroegen verder
of er naar mening van de regering inhoudelijke bezwaren zijn tegen het combineren
van het economisch en kwaliteitstoezicht.Antwoord:De benodigde omvang van de formatie van een waterautoriteit hangt af van
de taken die een dergelijke instantie zou moeten uitvoeren. Indien dit zich
beperkt tot toezicht op de uitvoering van de prestatievergelijking kan de
formatie beperkt blijven. Voor het verzamelen, analyseren en vergelijken van
de door de drinkwaterbedrijven aan te leveren gegevens is naar schatting een
formatie van enkele voltijds medewerkers nodig. Deze schatting is gebaseerd
op de capaciteit die thans wordt ingezet voor de vrijwillige benchmark van
de sector. Hierbij wordt er van uitgegaan dat controle op de aangeleverde
gegevens via een accountant plaatsvindt.Tariefregulering via maatstafconcurrentie, zoals toegepast in de energiesector,
vergt meer inzet. Om een inschatting te maken kan gebruik worden gemaakt van
cijfers van de toezichthouder op de energiesector, Dte, en van de toezichthouder
op de waterbedrijven in Engeland en Wales, OFWAT. DTe kent een formatie van
60 voltijds medewerkers. DTe voert echter meer taken uit dan uitsluitend tariefregulering:
voor het tarieftoezicht op electriciteit en gas zijn ongeveer 30 voltijdsmedewerkers
betrokken.Bij OFWAT werken ca. 180 voltijds medewerkers. Daarbij dient te worden
opgemerkt dat OFWAT ook de afvalwatersector reguleert en een breder takenpakket
heeft dan uitsluitend economisch toezicht. De formatie voor het monitoren
van de efficiëntie van de bedrijven en het vaststellen van de
tarieven die gehanteerd mogen worden bedraagt ongeveer de helft van het totaal
aantal medewerkers.Op grond van deze informatie schat ik de benodigde formatie voor tariefregulering
in de drinkwatersector op ongeveer 20 voltijds medewerkers. Daarboven zal
tariefregulering ook een intensivering van het toezicht op de kwaliteit vergen.
Over de kosten en baten van economisch toezicht op de drinkwaterbedrijven
is eerder onderzoek uitgevoerd, waarover de Tweede Kamer bij brief van 21 april
2004 is geïnformeerd1. De vraag of er synergievoordelen
te behalen zouden zijn indien een waterautoriteit ook het kwaliteitstoezicht
zou overnemen van de VROM-inspectie is op voorhand lastig in te schatten.
Voor de inhoudelijk georiënteerde werkzaamheden is het niet aannemelijk
dat er grote synergievoordelen te behalen zouden zijn, gezien de verschillen
in de benodigde expertise voor het toezicht op kwaliteit enerzijds en het
economisch toezicht anderzijds. Voor ondersteunende activiteiten zou wel sprake
kunnen zijn van synergievoordelen. Voor zover het wenselijk zou zijn beide
vormen van toezicht samen te voegen ligt het wellicht meer voor de hand de
reeds bestaande VROM-Inspectie uit te breiden met economisch toezicht. De
organisatie van het economisch toezicht is verder sterk afhankelijk van de
inhoud ervan en de daarmee samenhangende taken. Mogelijke inhoudelijk bezwaren
van samenvoeging zijn daarom niet op voorhand goed te beoordelen.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben verder gevraagd of
een overzicht kan worden gegeven van het sanctie-instrumentarium jegens de
exploitanten van collectieve watervoorzieningen en collectieve leidingnetten,
op grond van de Wet op de economische delicten (Wed). Zij willen graag weten
wat er verandert ten opzichte van de bestaande situatie.Antwoord:Een belangrijk verschil tussen de huidige Waterleidingwet en de voorgestelde
Drinkwaterwet is het sanctie-instrumentarium. Op grond van de Waterleidingwet
kan de Wet economische delicten slechts bij overtreding van enkele artikelen
worden ingezet (met name de recente bepalingen over de bevoegdheid om drinkwater
te leveren).Door middel van artikel 46 van de voorgestelde Drinkwaterwet wordt de
Wed van toepassing in geval van overtreding van een groot aantal bepalingen
van de Drinkwaterwet. De Wet op de economische delicten kan dan dus ook worden
ingezet bij overtreding van bijvoorbeeld voorschriften met betrekking tot
de kwaliteit van het drinkwater, de leveringszekerheid en de doelmatigheid.Het sanctie-instrumentarium van de Wet op de economische delicten omvat
onder meer gevangenisstraf, taakstraf, geldboete, ontzetting uit bepaalde
rechten, openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak, verbeurdverklaring
en onttrekking aan het verkeer van bepaalde voorwerpen en het opleggen van
bepaalde verplichtingen aan de veroordeelde.Vraag:Het voorliggende wetsvoorstel geeft naar de mening
van de leden van de VVD-fractie een opening aan anderen dan de waterbedrijven
om drinkwater te produceren en te leveren. Volgens artikel 4, vijfde lid,
kan de eigenaar van een collectieve watervoorziening toestemming worden verleend
om drinkwater te produceren en te distribueren, mits aan een aantal voorwaarden
wordt voldaan. De VROM-Inspectie toonde in haar rapport «De kwaliteit
van het drinkwater» (2005) aan dat bij 45% van deze locaties
overtredingen van de kwaliteitseisen zijn geconstateerd. De leden van de PvdA-fractie
en de VVD-fractie vroegen zich af hoe de handhaving en het toezicht op deze
vorm van waterwinning is geregeld. Zij vroegen of de ontwikkeling
dat anderen dan waterleidingbedrijven de mogelijkheid wordt geboden om drinkwater
te produceren en te distribueren volgens de regering wenselijk is met het
oog op bijvoorbeeld legionellapreventie en de waarborg van de drinkwaterkwaliteit.Met betrekking tot de monopoliepositie wordt door de
VEWIN opgemerkt dat op basis van de definitie van het begrip «Collectieve
watervoorzieningen » uit artikel 1 en de in artikel 4 geformuleerde
ontheffingsmogelijkheid een opening wordt geboden aan anderen om ook drinkwater
te produceren en te leveren aan consumenten en andere afnemers. Ook de leden
van de ChristenUnie-fractie vroegen zich af hoe de regering de handhaving
en het toezicht op deze collectieve voorzieningen vorm zal geven.Antwoord:Artikel 4, vijfde lid, van het voorliggende wetsvoorstel is inhoudelijk
gelijk aan artikel 3j, derde lid van de Waterleidingwet, met dien verstande
dat de ontheffingmogelijkheid zoals eerder aangegeven wordt uitgebreid tot
de eigenaar van een collectief leidingnet. Er wordt in het wetsvoorstel dus
niet een opening geboden die er eerder niet was. In beide bepalingen is aangegeven
dat de ministeriële ontheffing alleen wordt verleend indien het belang
van de volksgezondheid zich daartegen niet verzet. Overigens is tot op heden
nog geen enkele keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid een ontheffing aan
te vragen. Nu er in juridisch opzicht weinig verandert, ligt het niet voor
de hand dat het aantal aanvragen door de nieuwe wet sterk zal stijgen. Er
is door uitvoering van het toezicht op naleving van de meetverplichtingen
en kwaliteitseisen veeleer een tendens om eigen winningen te staken en het
drinkwater af te nemen van het waterleidingbedrijf. De eigenaar van een collectieve
watervoorziening of collectief leidingnet die niet is aangesloten op een openbare
drinkwatervoorziening wordt gecontroleerd door de VROM Inspectie.Vraag:In zowel de oude Waterleidingwet als het voorliggende
wetsvoorstel is het vereist dat producten die in contact worden gebracht met
drinkwater dan wel daaraan worden toegevoegd – met uitzondering van
de biociden – beschikken over een ATA, dat bij het KIWA kan worden aangevraagd.
De praktijk blijkt anders te zijn. De materialen zonder KIWA-ATA-certificering
worden gebruikt zonder dat de Inspectie handhaaft. De leden van de VVD-fractie
vroegen in hoeverre het voorliggend wetsvoorstel daarop kan inspelen.Antwoord:Het komt op dit moment voor dat er producten worden gebruikt die niet
zijn voorzien van een Kiwa-ATA certificering. De reden hiervoor is dat de
desbetreffende ministeriële regeling nog niet volledig is voor wat betreft
gebruikte materialen en producten. Afgelopen jaren heeft het Ministerie van
VROM samen met Kiwa, drinkwaterbedrijven, industrie en UNETO-VNI uitvoerig
onderzoek verricht om het mogelijk te maken de regeling te kunnen aanvullen.
Momenteel wordt gewerkt aan de aanpassing van de regeling. Ik verwacht de
nieuwe regeling nog voor het einde van dit jaar als ontwerp te kunnen publiceren.
Gelijktijdig zal de regeling worden genotificeerd bij de Europese Commissie.
Bij het opstellen van het nieuwe Drinkwaterbesluit zal worden nagegaan of
voor toezicht en handhaving op dit punt nog nadere uitwerking nodig is. Voor
wat betreft de Drinkwaterwet geldt, dat deze in ieder geval een voldoende
juridische verankering voor toezicht en handhaving biedt voor zover het gaat
om producten die in drinkwaterbedrijven en collectieve installaties worden
gebruikt.Vraag: Wat betreft de handhaving hebben de leden van de VVD-fractie
zich afgevraagd wat de gevolgen kunnen zijn van de bevoegdheid van de Inspecteur
om bij wijze van ordemaatregel de levering van drinkwater te verbieden of
te beperken. Kunnen de drinkwaterbedrijven in dat geval schade opeisen, zo
vroegen deze leden, en wat is dan de procedure?Antwoord:De inspecteur kan op grond van het voorgestelde artikel 44 de levering
van drinkwater beperken of verbieden, indien een continuering van de levering
gevaar kan opleveren voor de volksgezondheid. Deze bepaling is een voortzetting
van artikel 8 van de Waterleidingwet. Tot nu toe heeft toepassing van deze
bepaling in de praktijk niet geleid tot het indienen van verzoeken om schadevergoeding
bij de Inspectie. In theorie is het denkbaar dat de leverancier van het drinkwater
(zoals het drinkwaterbedrijf) de schade die hij ondervindt als gevolg van
het optreden van de Inspecteur bij hem tracht te verhalen. In een dergelijke
situatie zullen de reguliere juridische procedures worden gevolgd, zoals een
actie uit onrechtmatige daad op basis van het Burgerlijk Wetboek. Uiteindelijk
zal een rechter dan vaststellen of in de concrete situatie die aan hem wordt
voorgelegd er aanleiding is om een schadevergoeding toe te kennen.Vraag:Ook zouden deze leden graag meer duidelijkheid willen
zien op het gebied van de inspectie op legionellabacteriën. In de beleidsnotitie
van 15 augustus 2006 van de staatssecretaris van VROM aan de Tweede Kamer
schrijft de staatssecretaris dat de legionellapreventie de nieuwe «ladder
van legionellabestrijding » zal volgen. Is het volgen van deze ladder
een verplichting of slechts een advies, zo vroegen deze leden.Deze leden merkten verder op dat volgens eigen zeggen
de Inspectie van Waterleidingbedrijven weinig kaders heeft om het nieuwe beleid
uit te voeren en te handhaven en dat ook het voorliggende wetsvoorstel niet
meer kaders schept. Zij vroegen hoe de regering denkt de Inspectie alsnog
meer kaders te verschaffen om te handhaven?Antwoord:Deze vragen zijn ook gesteld in de brief van de vaste commissie voor VROM
van 23 maart 2007 (07-VROM-B-021). Voor het antwoord op deze vragen verwijs
ik dan ook naar mijn antwoordbrief van 14 mei 20071.Vraag:Ten aanzien van de handhaving wordt op pagina 18 van
de memorie van toelichting gemeld dat deze de afgelopen periode in slechts
25 gevallen hebben geleid tot een proces verbaal. In de meeste gevallen leidt
dit tot een schikking. De leden van de ChristenUnie-fractie hebben zich afgevraagd
of enig inzicht kan worden gegeven in de aard en ernst van deze overtredingen.Antwoord:Bedoelde gevallen betroffen het door eigenaren van collectieve leidingwaterinstallatie
en/of eigen watervoorzieningen niet uitvoeren van de meetverplichtingen. In
een aantal gevallen werd niet voldaan aan de preventievoorschriften voor legionella.18. Europese regelgevingVraag:Bij de leden van de PvdA-fractie bestaat nog onduidelijkheid
over de maatregelen die genomen dienen te worden met het oog op de Kaderrichtlijn
Water. Zij vroegen of, en zo ja op welke wijze, de taakstelling van waterbedrijven
kan veranderen? Zij vroegen daarbij of de regering hierbij vooral
kan ingaan op de taakstelling beschreven in dit wetsvoorstel bij de bescherming
van oppervlaktewater en grondwater?Antwoord:De taakstelling van drinkwaterbedrijven, zoals vastgelegd in dit wetsvoorstel,
zal als gevolg van de implementatie van de Kaderrichtlijn Water niet veranderen.
Het is wel zo dat de implementatie van deze richtlijn van betekenis is voor
de bescherming van grond- en oppervlaktewater. In de momenteel aan de orde
zijnde aanloop naar de eerste generatie stroomgebiedbeheersplannen en de daaraan
gekoppelde maatregelenpakketten wordt dan ook rekening gehouden met de eisen
die de drinkwatervoorziening stelt ten aanzien van de bescherming van de bronnen.
Hierbij zijn ook de drinkwaterbedrijven betrokken.Het voorliggende wetsvoorstel impliceert een wettelijke opdracht aan drinkwaterbedrijven
om een bijdrage te leveren aan de bescherming van hun bronnen. Deze bijdrage
kan verschillende vormen aannemen, afhankelijk van de specifieke situatie
rond de waterwinningen van de drinkwaterbedrijven. Belangrijke taakelementen
zijn in dit verband monitoring van de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater,
het signaleren en kwantificeren van bestaande en toekomstige risico’s
van verontreinigingen en het mede vormgeven van het beheer in beschermingsgebieden
rondom winningen. Op deze wijze leveren de drinkwaterbedrijven ook een bijdrage
aan de invulling aan de opdracht van de Kaderrichtlijn Water.De betrokkenheid van de drinkwaterbedrijven bij de bescherming van de
bronnen laat overigens onverlet dat het hier gaat om zorgplichten die primair
bij bestuursorganen van de overheid berusten. In dit verband verwijs ik naar
verantwoordelijkheden en taken die voortvloeien uit de relevante wetgeving
op het gebied van milieubeheer, waterbeheer en ruimtelijke ordening en naar
het bepaalde in artikel 2 van het voorliggende wetsvoorstel.Vraag:De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe de
Europese harmonisatie vordert op het terrein van de Bouwproductenrichtlijn
als het gaat om drinkwater. Kan de regering aangeven wat hierbij de laatste
stand van zaken is?Antwoord:De harmonisatie van bouwproducten in contact met de drinkwater blijkt
een lastig onderwerp. In de periode 1999 – 2004 werd door een aantal
lidstaten, waaronder Nederland, en de Europese Commissie met voortvarendheid
aan de ontwikkeling van het zogenoemde European Acceptance Scheme (EAS) gewerkt.
Dit proces kwam vervolgens nagenoeg tot stilstand doordat er onduidelijkheid
bleef bestaan over de juridische inkadering van het EAS. Daarmee liepen ook
met het EAS samenhangende normalisatiewerkzaamheden van CEN vast. Zeer recent
is een en ander weer in beweging gekomen doordat, mede op aandringen van Nederland,
de door de Commissie aangekondigde revisie van de Drinkwaterrichtlijn nu als
sleutel voor de oplossing wordt onderzocht.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd of buitenlandse
overheden aandeelhouder kunnen worden van Nederlandse drinkwaterbedrijven
en zo ja, wat de meerwaarde daarvan zou zijn en of het wetsvoorstel daarvoor
wel ruimte toe biedt.Antwoord:Het is niet mogelijk dat een buitenlandse overheid, gelijk ook geldt voor
buitenlandse particuliere ondernemingen, aandeelhouder kan worden in een Nederlands
drinkwaterbedrijf. Artikel 10 verbiedt dat anderen dan een gekwalificeerde
rechtspersoon zeggenschap verkrijgt over een drinkwaterbedrijf. Buitenlandse
overheden voldoen niet aan de definitie van gekwalificeerde rechtspersoon.Zoals eerder vermeld, wordt de drinkwatervoorziening in Nederland aangemerkt
als een DAB. De wijze waarop deze dienst wordt georganiseerd en gefinancierd
behoort in beginsel tot de bevoegdheid van de Nederlandse staat. Deze bevoegdheid
houdt mede in het recht iedere private of publieke rechtspersoon uit andere
lidstaten te verbieden aandeelhouder te worden in een Nederlands drinkwaterbedrijf
dat deze dienst aanbiedt.19. OverigVraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd hoe de
regering aankijkt tegen het overhevelen van de waterzuivering naar de waterleidingbedrijven
(ketenbenadering). Zij hebben gevraagd of de regering hierover in gesprek
is met bijvoorbeeld de waterschappen.Antwoord:De regering heeft hiertegen geen bezwaar. Integendeel: dit soort ontwikkelingen
worden in het kader van het waterketenbeleid toegejuicht. Projecten waarbij
partijen in de waterketen in de uitvoering (overigens met behoud van de eigen
verantwoordelijkheid) waterketentaken onderbrengen in een grotere uitvoeringsorganisatie
kunnen immers doelmatigheidsvergroting en/of kwaliteitsverhoging tot gevolg
hebben. In het kader van het waterketenbeleid is gekozen voor de bottom-up
benadering. Dat betekent dat de rijksoverheid niet sturend doch enkel faciliterend
optreedt. Op dit moment is de regering met betrekking tot de overheveling
van taken met geen van de partijen in gesprek. In het kader van het waterketenbeleid
wijs ik verder op het recent tot stand gekomen Bestuursakkoord Waterketen
2007.Vraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd naar de
wijze waarop in deze wet de kwaliteit en veiligheid van het drinkwater is
gewaarborgd tegen eventuele terroristische aanvallen.Antwoord:Verwezen wordt naar Hoofdstuk IV van de Drinkwaterwet, waarin een aantal
eisen wordt gesteld aan de voorbereiding op een verstoring, zoals een eventuele
terroristische aanval. Allereerst zal een risicoanalyse moeten worden uitgevoerd
(zie artikel 25) en op basis van die analyse zullen passende maatregelen worden
genomen door het drinkwaterbedrijf (zie artikel 26). Zowel de analyse als
de maatregelen dienen te worden opgenomen in het leveringsplan, welke ter
toetsing aan de VROM-Inspectie zal worden voorgelegd. Verder zullen bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur nadere eisen worden gesteld aan maatregelen
die een relatie hebben met de continuïteit van de drinkwatervoorziening,
zoals leveringszekerheid, nooddrinkwater, noodwater en beveiliging.De maatregelen tegen terroristische aanvallen zijn onderdeel van de te
treffen maatregelen aangaande de continuïteit van de drinkwatervoorziening.
Ook deze maatregelen zullen worden opgenomen in het leveringsplan.Vraag:De leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd op welke
manier de controle op de netten voor de levering van warm tapwater wordt geregeld. Antwoord:De controle op de levering van warmtapwater ligt bij de VROM Inspectie.
In de meerjarenplanning van het toezicht op doelgroepen door de VROM Inspectie
is inzet gereserveerd voor het toezicht op de leveranciers van warmtapwater.Vraag:De leden van de PVV-fractie vragen zich naar aanleiding
van het wetsvoorstel af op welke wijze de bluswatervoorziening is gegarandeerd,
aangezien de brandweer soms afhankelijk is van leidingwater. Wordt die voorziening
met dit wetsvoorstel voldoende afgedekt en gegarandeerd?Antwoord:Net als de Waterleidingwet is de ontwerp-Drinkwaterwet gericht op een
duurzame veiligstelling van de levering van drinkwater voor huishoudelijke
doeleinden aan burgers en bedrijven. De levering van bluswater valt daar in
principe niet onder. De gemeenten zijn ervoor verantwoordelijk dat voldoende
bluswatervoorzieningen beschikbaar zijn voor de brandbestrijding. Indien een
gemeente voor het bluswater gebruik wenst te maken van een aansluiting op
de drinkwatervoorziening, ligt het in de rede dat zij hierover afspraken maakt
met het drinkwaterbedrijf.Vraag:Op pagina 20 van de memorie van toelichting wordt over
het gebruik van huishoudwater het beleidsstandpunt verwoord dat het gebruik
van regen en grondwater voor toiletspoeling via een collectieve installatie
onder strikte voorwaarden wordt toegestaan. Een en ander zal nader worden
uitgewerkt in het Drinkwaterbesluit. De leden van de ChristenUnie-fractie
vroegen zich af of op grond van de uitgangspunten van het wetsvoorstel –
duurzaamheid, versterking kwaliteits- en milieuzorg, ombuiging van de stijgende
waterbehoefte, het ontzien van natuur en milieu en de duurzame veiligstelling
van de openbare drinkwatervoorziening – bij de inzet van bronnen niet
veel meer nadruk moet komen te liggen op de terugdringing van het gebruik
van hoogwaardig drinkwater voor laagwaardige doelen.Antwoord:Het idee om drinkwater niet aan te wenden voor laagwaardige doelen is
leidend geweest bij de introductie van huishoudwater in de jaren ’90.
Met name gemeenten en projectontwikkelaars zijn, soms met medewerking van
het drinkwaterbedrijf, overgegaan tot de levering van huishoudwater. Om de
kennis te vergroten en beleid te ontwikkelen, is door het Rijk een groot praktijkonderzoek
uitgevoerd. De resultaten zijn aan de Tweede Kamer toegezonden evenals de
beleidsbrief huishoudwater1. De twee meest opvallende
conclusies van dit onderzoek waren:1. de milieubelasting van de levering van drinkwater is, in vergelijking
met allerlei andere normaal geaccepteerde activiteiten, uiterst gering. Milieuwinst
door de introductie van huishoudwater is in zeer geringe mate te behalen.2. om een gelijke mate van bescherming van de volksgezondheid te behouden
als bij de het gebruik van drinkwater mag de kwaliteit van huishoudwater voor
de microbiologische parameters maar weinig verschillen van die voor drinkwater.
Als gevolg hiervan wordt het prijsverschil vrijwel genivelleerd.Op grond van deze conclusies is er voor gekozen om restrictief beleid
voor de inzet van huishoudwater te formuleren: drinkwaterbedrijven mogen alleen
met toestemming van de minister huishoudwater leveren en levering via collectieve
systemen wordt aan regels gebonden.Voor individuele huishoudens gelden geen nadere regels anders dan de leveringsvoorwaarden
van het drinkwaterbedrijf. Voor deze grote categorie blijft het
dus mogelijk om voor laagwaardige toepassingen ander water dan drinkwater
in te zetten.Als gevolg van de huidige tariefstelling van drinkwater en de overige
schakels in de waterketen, riolering en afvalwaterzuivering, is de terugverdientijd
van een «regenwaterinstallatie» zo lang dat particulieren hier
maar schoorvoetend toe overgaan. Immers, besparing op het gebruik van drinkwater
komt niet terug in de forfaitaire heffingen van de twee andere onderdelen
van de waterketen.Vraag:Is het, op basis van het beleidsstandpunt ten aanzien
van de toepassing van huishoudwater (26 484, nr. 9), niet mogelijk en
wenselijk, zo vroegen de leden van de ChristenUnie-fractie zich af, om bij
nieuwbouw- en renovatieprojecten tot uitgangspunt te nemen dat de toiletspoeling
zoveel mogelijk wordt gerealiseerd via de opvang en toepassing van regenwater?
Dient daar niet tenminste een stimuleringsbeleid voor te worden ontwikkeld?
Het gevaar van zogeheten «wanverbindingen» is bij deze toepassing
immers niet aan de orde. Liggen hier ook niet nadrukkelijk mogelijkheden in
het licht van de informatieplicht aan de consument (pagina 55 memorie van
toelichting) en de consumentenvoorlichting (art. 7 lid 1)? Eén en ander
sluit ook naadloos aan op de formuleringen aangaande de «Informatie
over waterconsumptie voor de burger» zoals die in de Toekomstagenda
Milieu (30 535, nr. 1, p. 43) staan verwoord.Antwoord:Gelet op het antwoord op de vorige vraag ligt het niet direct voor de
hand om hiertoe vanuit het rijk een stimuleringsbeleid te ontwikkelen. Dit
laat onverlet dat op lokaal/regionaal niveau dergelijke afwegingen kunnen
en zullen worden gemaakt. Deze afwegingen vinden dan plaats in het bredere
kader van «anders omgaan met hemelwater». Hierbij is de gehele
stedelijke wateropgave aan de orde waarbij het streven naar een duurzame situatie
met betrekking tot hemelwater, oppervlaktewater en grondwater uitgangspunt
dient te zijn.20. ArtikelgewijsArtikel 4Vraag:In artikel 4, lid 5 wordt aan de Minister de mogelijkheid
geboden om collectieve voorzieningen een ontheffing te verlenen voor productie
en distributie aan consumenten en aan andere afnemers binnen inrichtingen.
De leden van de CDA-fractie vroegen of kan worden aangegeven hoe het wetsvoorstel
de handhaving en het toezicht op de kwaliteit van dit drinkwater waarborgt.Antwoord:Voor het antwoord op deze vraag wordt kortheidshalve verwezen naar het
antwoord op de gelijkluidende vragen van de leden van de fracties van VVD
en PvdA in paragraaf 17 (Handhaving).Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd naar voorbeelden
van bestaande situaties waarop de mogelijkheid tot ontheffingverlening van
artikel 4, vijfde lid, van toepassing zou kunnen zijn. Zij vroegen daarbij
of een ontheffing op louter economische overwegingen gegeven kan worden en
zo ja, bij welk kostprijsverschil een ontheffing gegeven kan worden.Antwoord: De betreffende bepaling vormt een voortzetting van artikel 3j, derde lid,
van de Waterleidingwet. Tot op heden zijn geen aanvragen voor een dergelijke
ontheffing ontvangen. Over het onderwerp dat in deze vraag wordt aangeroerd,
heb ik bij brief van 21 juni 2007 commentaar ontvangen van de Schiphol
Group. Hierop ben ik in het antwoord op vragen van de leden van de CDA-fractie
in paragraaf 13 nader ingegaan.Louter economische overwegingen vanuit de positie van de eigenaar van
een collectieve watervoorziening of collectief leidingnet zijn onvoldoende
om voor een ontheffing in aanmerking te komen.Vraag:De leden van de SGP-fractie hebben gevraagd waarom
bedrijventerreinen niet zijn genoemd in artikel 4, vierde lid, bij collectieve
leidingnetten om te voorzien in de mogelijkheid dat op bedrijventerreinen
ook in de toekomst via een collectief leidingnet drinkwater wordt geleverd
aan op die terreinen gevestigde bedrijven.Antwoord:Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik kortheidshalve naar het antwoord
op de vorige vraag van dezelfde strekking van de leden van de SP-fractie.Artikel 6Vraag:De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af
of op grond van art. 6 lid 3 elke consument van het betreffende distributiegebied
als belanghebbende kan worden aangemerkt.Antwoord:Consumenten zijn belanghebbende in genoemde zin. Daarom zullen bij de
voorbereiding van de beleidsnota consumentenorganisaties en ook burgers individueel
in staat worden gesteld om zienswijzen naar voren te brengen.Artikel 7Vraag:In artikel 7, lid a2 wordt tot taak van het drinkwaterbedrijf
gerekend het beheren of mede beheren van terreinen rondom bronnen gericht
op het voorkomen of beperken van verontreinigingen van deze bronnen. De leden
van de CDA-fractie en ook de SGP-fractie merken op dat het directe puttenveld
meestal in eigendom is van het drinkwaterbedrijf. De omliggende waterwingebieden
en grondwaterbeschermingsgebieden zijn vaak in gebruik bij landbouwers. Zij
vroegen hoe de opdracht aan de drinkwaterbedrijven tot het beheer of medebeheer
in dit geval moet worden verstaan?Antwoord:In de praktijk is veelal het waterwingebied (puttenveld met een zone daarom
heen gebaseerd op een verblijftijd van het grondwater van 60 dagen) in eigendom
van de drinkwaterbedrijven. Voor het veel grotere grondwaterbeschermingsgebied
geldt dat niet. Activiteiten in deze gebieden zijn, behalve aan generieke
milieuregels, gebonden aan aanvullende regels vastgelegd in de provinciale
milieuverordening (het zogenoemde bijzondere beschermingsniveau). Indien in
aanvulling hierop nog extra gebiedsspecifieke maatregelen wenselijk zijn dan
is de opdracht aan drinkwaterbedrijven om in gezamenlijk overleg met grondgebruikers
te komen tot aanpassingen in het grondgebruik. In dat geval kunnen drinkwaterbedrijven
besluiten om bijvoorbeeld vormen van extensieve landbouw te stimuleren
en financieel te ondersteunen. De opdracht aan drinkwaterbedrijven is ook
om als belanghebbende en als kenner van het grondwaterbeschermingsgebied pro-actief
te zijn waar het gaat om het onderkennen en agenderen van risico’s.
Overigens ben ik voornemens om samen met de drinkwaterbedrijven een nadere
uitwerking te geven aan de taken zoals bedoeld in artikel 7, tweede lid. Ook
in de periodieke beleidsnota, bedoeld in artikel 6 van de voorgestelde wet
zal op de invulling van de taken van de drinkwaterbedrijven worden ingegaan.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben opgemerkt dat zij
de verplichting voor de eigenaar van een drinkwaterbedrijf onderschrijven
om, zoals vastgelegd in artikel 7, lid 2, een bijdrage te leveren aan de bescherming
van de bronnen, waaronder in elk geval worden begrepen het verrichten van
onderzoek naar de kwaliteit van de bronnen en het mede(beheren) van de terreinen
rondom deze bronnen. Zij vroegen zich daarbij af, gelet op de niet-limitatieve
formulering, waartoe deze verantwoordelijkheid zich nog meer zou kunnen uitstrekken.Antwoord:Activiteiten waarvan verwacht wordt dat de drinkwaterbedrijven deze op
basis van artikel 7, lid 2 gaan ontplooien zullen veelal te maken hebben met
kwaliteitsonderzoek van de bronnen en met terreinbeheer. De regering heeft
echter gekozen voor een niet-limitatieve formulering, om eventuele andere
activiteiten niet uit te sluiten. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden
aan voorlichting, het gebruik maken van wettelijke mogelijkheden voor inspraak
en bezwaar bij ruimtelijke procedures en vergunningverlening en het stimuleren
van onderzoek ter beperking van emissies van stoffen naar grond- en oppervlaktewater.Vraag:In het verlengde van de vorige vraag vroegen de leden
van de SP-fractie zich af waarom de verantwoordelijkheid van derden met betrekking
tot de bescherming van de bronnen niet in het wetsvoorstel is uitgewerkt.Antwoord:De reikwijdte van het wetsvoorstel is niet zodanig dat hierin verantwoordelijkheden
van derden kunnen worden vastgelegd. Hiervoor zijn andere wettelijke kaders,
met name de Wet milieubeheer, Wet bodembescherming, Bestrijdingsmiddelenwet,
Meststoffenwet en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren. Krachtens artikel
2, tweede lid, geldt overigens wel de duurzame veiligstelling van de openbare
drinkwatervoorziening als een dwingende reden van openbaar belang bij de toepassing
van deze en andere wettelijke voorschriften door bestuursorganen. Voor een
toelichting hierop wordt kortheidshalve verwezen naar de artikelsgewijze toelichting
bij artikel 2, tweede lid.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben opgemerkt dat volgens
de memorie van toelichting drinkwaterbedrijven slechts voor zover deze activiteiten
verrichten die niet kunnen worden aangemerkt als een dienst van algemeen belang
(DAB) ondernemingen zijn in de zin van het mededingingsrecht. In dat verband
vroegen deze leden of het van toepassing verklaren van de transparantievoorschriften
voldoende is en of het toezicht van de NMa op deze voorschriften is geborgd.
Zo nee, zo vroegen deze leden, wie moet dan toezien op naleving van deze bepalingen.
Zij vroegen daarbij of dit de VROM-Inspectie is, en zo ja, of de VROM-Inspectie
hiervoor voldoende geëquipeerd is. De leden van de SP-fractie hebben
er voorts op gewezen dat de aandeelhouders belast zijn met het toezicht op
de doelmatigheid van de drinkwaterbedrijven. Zij vroegen in dat verband of de aandeelhouders de aangewezen partijen zijn om toe te zien op
de naleving van de transparantievoorschriften van de Mededingingswet. Zij
vroegen daarbij of toezicht door de NMa – dan wel een Waterautoriteit–
niet voor de hand ligt. Tevens vroegen zij of ook artikel 50 e.v. van de Mededingingswet
niet van overeenkomstige toepassing moeten worden verklaard.Antwoord:Voor zover het activiteiten van drinkwaterbedrijven betreft die niet aangemerkt
kunnen worden als dienst van algemeen belang is de Mededingingswet van toepassing.
De NMa is belast met het toezicht op de naleving hiervan. Echter, aangezien
de levering van drinkwater als een dienst van algemeen belang, en daarmee
als niet-economische activiteit wordt beschouwd, voorziet de Mededingingswet
niet in het voorkomen van kruissubsidiëring tussen de drinkwateractiviteiten
en andere activiteiten. De bepalingen van de Mededingingswet ter voorkoming
van kruissubsidiëring zijn immers niet van toepassing op de baten die
zijn verkregen uit de activiteiten ter uitvoering van de drinkwatertaken.
Om deze kruissubsidiëring te voorkomen is in artikel 7, vierde lid, een
daartoe strekkende bepaling opgenomen en zijn onderdelen van de Mededingingswet
van overeenkomstige toepassing verklaard, zoals artikel 25b van de Mededingingswet.
Dat artikel is erop gericht kruissubsidiëring tussen de financiering
van de drinkwateractiviteiten en commerciële nevenactiviteiten te voorkomen.
Drinkwaterbedrijven die zich toch willen bezighouden met dergelijke economische
nevenactiviteiten zijn gehouden de in artikel 25b opgenomen transparantieverplichting,
zoals de verplichting tot het voeren van een gescheiden boekhouding, na te
komen. Hiermee wordt concurrentievervalsing voorkomen. De NMa is belast met
het toezicht op de naleving hiervan. Dit is verduidelijkt door ook Hoofdstuk
6 (Toezicht en onderzoek) van de Mededingingswet van overeenkomstige toepassing
te verklaren door middel van bijgaande nota van wijziging.Artikel 8Vraag:De leden van de CDA-fractie gaven aan een nadere definiëring
te wensen van het begrip «redelijk» in artikel 8, derde lid. Tevens
vroegen de leden in het licht van de motie van Ten Hoopen en Aptroot1 wat de overwegingen zijn geweest om het uitgangspunt
van kostendekkende tarieven en adequaat toezicht niet in het voorliggende
wetsvoorstel op te nemen.Antwoord:Artikel 8, vierde lid, geeft de mogelijkheid tot het stellen van nadere
regels met betrekking tot de bepalingen van artikel 8, derde lid. Zoals reeds
eerder is aangegeven in de antwoorden op de vragen over winst, dividend en
tarieven ben ik voornemens om te komen tot regulering om redelijke tarieven
te waarborgen en is onderzoek uitgevoerd om te bezien op welke wijze hieraan
invulling kan worden gegeven. Over de resultaten van het onderzoek zal de
Kamer zoals opgemerkt binnenkort worden geïnformeerd. Onder redelijke
tarieven versta ik tarieven waarbij geen sprake is van overwinst. Wel dient
ruimte te bestaan voor een redelijke vermogenskostenvergoeding. De hoogte
van deze vergoeding is afhankelijk van het risicoprofiel van de drinkwaterbedrijven.
Juridische uitwerking zal in beginsel plaatsvinden via nadere regels op grond
van artikel 8, vierde lid. Overigens vindt democratische controle op de tarieven
plaats door de publieke aandeelhouders van de drinkwaterbedrijven.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben aangegeven het wenselijk
te achten dat in het wetsvoorstel zelf meer duidelijkheid wordt gegeven over
de verplichtingen en eisen van artikel 8, eerste tot en met derde
lid, met betrekking tot het voorzien van een aansluiting en de levering van
drinkwater. Zij vinden dat het wetsvoorstel te veel ruimte biedt om in het
buitengebied hogere aansluitkosten en tarieven in rekening te brengen. Ook
de formulering «tarieven en voorwaarden die redelijk, transparant en
niet discriminerend zijn» is naar mening van de leden van de SP-fractie
te vaag. Zij hebben de suggestie gedaan om uitkeringen aan aandeelhouders
wettelijk te beperken tot een rentevergoeding over uitsluitend ingelegd kapitaal,
dus niet over ingehouden winst, waarbij het rentepercentage beperkt is tot
de wettelijke rente of de rente op staatsleningen.Antwoord:De overeenkomst tussen het drinkwaterbedrijf en de afnemer van drinkwater
is privaatrechtelijk van aard. De drinkwaterbedrijven hanteren daarbij voorwaarden
die tot stand zijn gekomen in overleg met de Consumentenbond en de SER. Mocht
een klant van mening zijn dat een aanbod om in een aansluiting op het leidingnet
te voorzien of tot levering van drinkwater onbillijk is dan kan deze een klacht
indienen bij de Geschillencommissie Openbare Nutsbedrijven. Ten aanzien van
aansluitingen in het buitengebied merk ik het volgende op. Voor een standaard
aansluiting geldt een vast tarief tot een afstand van 25 meter tot de hoofdleiding.
Bij een langere afstand wordt een vast extra bedrag per meter in rekening
gebracht. Naar mijn mening zijn de voorwaarden die de drinkwaterbedrijven
hanteren, uitgaande van kostendekkende tarieven, redelijk en voor eenieder
transparant. Daarbij merk ik op dat voor de problematiek van onrendabele aansluitingen
in het verleden een subsidieregeling heeft bestaan. Toenmalige eigenaren van
een woning hadden daarvan gebruik kunnen maken. Voor woningen die thans nog
niet zijn aangesloten mag worden aangenomen dat het ontbreken daarvan verdisconteerd
is in de marktprijs van de woning. In dat licht bezien acht ik het onredelijk
indien de extra kosten van een aansluiting van een perceel dat veraf gelegen
is van de hoofdleiding ten laste zouden worden gebracht van andere afnemers
in het betreffende voorzieningsgebied.Wat betreft het ontbreken van een heldere uitwerking van redelijke tarieven
en het beperken van de uitkering aan aandeelhouders heb ik reeds aangegeven
voornemens te zijn over te gaan tot regulering om redelijke tarieven te waarborgen.
De democratische controle op de tarieven vindt plaats door de publieke aandeelhouders.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben de suggestie gedaan
om in het wetsvoorstel, op eenzelfde wijze als geregeld in de Gaswet en de
Electriciteitswet, een kader vast te leggen voor een transparant en sociaal
incasso- en afsluitbeleid van de drinkwaterbedrijven.Antwoord:Allereerst merk ik op dat een besluit tot afsluiting door de drinkwaterbedrijven
nooit lichtvaardig wordt genomen. Voorts zijn de drinkwaterbedrijven op grond
van de leveringsvoorwaarden contractueel reeds verplicht de mogelijkheid te
bieden van een betalingsregeling. Zoals aangegeven in de brief van de Staatssecretaris
van SZW van 26 maart 2007 zal in het kader van het armoede- en schuldenbeleid
met de drinkwaterbedrijven worden gesproken over het belang van vroege signalering
en samenwerking met gemeenten en andere relevante partijen om waterafsluitingen
zoveel mogelijk te voorkomen1. Ik wil de resultaten
hiervan afwachten. Vervolgens kan worden bezien of het nuttig is en voor de
hand ligt om via regelgeving een kader voor het afsluitbeleid van drinkwaterbedrijven
vast te leggen. Vraag:De leden van de SP-fractie hebben aangegeven een voorhangprocedure
gerechtvaardigd te vinden voor de AMvB waarbij het kader voor een transparante
en doelmatige levering wordt uitgewerkt.Antwoord:Zoals hiervoor, in paragraaf 13, is opgemerkt, kent de Waterleidingwet
zowel een voorhang- als een nahangprocedure bij de totstandkoming van een
amvb. Om de procedurele lasten en de daarmee gemoeide tijd te beperken, is
in het ontwerp van de Drinkwaterwet dat voor advies aan de Raad van State
werd aangeboden, alleen de voorhangprocedure opgenomen. Op advies van de Raad
is vervolgens ook de voorhangprocedure uit het voorstel geschrapt. Ik zie
vooralsnog ook voor het onderwerp levering geen redenen om de voorhangprocedure
opnieuw in te voeren, mede gezien het feit dat het hier uitvoeringsregelgeving
betreft.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben er op gewezen dat
de verplichting tot het hanteren van redelijke tarieven en voorwaarden van
artikel 3p van de Waterleidingwet voor alle transacties van drinkwaterbedrijven
geldt. Zij vroegen zich af waarom deze verplichting in de Drinkwaterwet is
komen te vervallen. Zij vroegen daarbij of dergelijke voorwaarden en tarieven
niet gelden voor de levering van ander water, zoals bluswater of het plaatsen
van watercoolers, en zo ja, waarom.Antwoord:De Drinkwaterwet heeft betrekking op de openbare watervoorziening en is
primair gericht op drinkwater. In de Drinkwaterwet is drinkwater gedefinieerd
als water bestemd of mede bestemd om te drinken, te koken of voedsel te bereiden
danwel voor andere huishoudelijke doeleinden, dat via leidingen aan gebruikers
of andere afnemers ter beschikking wordt gesteld. Voor warm tapwater geldt
op grond van de voorgestelde wet een aantal specifieke voorschriften. Voor
zover watercoolers worden aangesloten op het drinkwaternet is sprake van levering
van drinkwater en gelden derhalve de betreffende verplichtingen voor de levering
van het drinkwater.Bluswater valt buiten de reikwijdte van de Drinkwaterwet. De gemeenten
zijn verantwoordelijk voor de uitrusting van de brandweerkorpsen. Indien drinkwaterbedrijven
brandkranen leveren en onderhouden worden hierover afspraken gemaakt met de
gemeenten. Bluswater zelf wordt echter niet in rekening gebracht. Door de
brandweer kan gebruik worden gemaakt van het normale leidingnet. Over eventuele
aanvullende wensen van brandweer of gemeente kan overleg met het drinkwaterbedrijf
plaatsvinden. Ander water, zoals bijvoorbeeld koelwater of proceswater, valt
(afgezien van artikel 5, tweede lid) buiten de reikwijdte van de Drinkwaterwet.
De markt voor dit water is vrij en valt niet onder het monopolie van de drinkwaterbedrijven.
Hetzelfde geldt voor verpakt water.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben voorts gevraagd of
artikel 8, lid 3 op onderdelen een voortzetting is van artikel 3p van de Waterleidingwet.
Zij vragen daarbij of met de onderhavige bepaling is geborgd dat tarieven
kostengeoriënteerd of kostendekkend zijn en zo ja, waar dat uit blijkt.
Tevens vragen zij of kostengeoriënteerde tarieven rechtens afdwingbaar
zijn door consumenten.Antwoord:Artikel 8 vormt een voortzetting van artikel 3p van de Waterleidingwet.
Uit artikel 8, derde lid, volgt onder meer dat tarieven redelijk moeten zijn.
Op grond van artikel 8, vierde lid, kunnen regels worden gesteld ten aanzien van onder meer redelijke tarieven en voorwaarden. Met artikel 3p,
derde lid, is niet automatisch geborgd dat tarieven kostengeoriënteerd
of kostendekkend zijn. Wel is dit uitgangspunt van kostendekkendheid opgenomen
in de memorie van toelichting. Dit is van belang voor de toetsing door de
rechter van tarieven aan het redelijkheidscriterium. Met de eerder genoemde
regulering om redelijke tarieven te waarborgen wordt mede beoogd overwinsten
te voorkomen. Aangezien er geen sprake is van subsidie op drinkwater, zullen
de opbrengsten ten minste de kosten dienen te dekken. Zouden de opbrengsten
structureel lager zijn dan de kosten dan zou de eigenaar van een drinkwaterbedrijf
niet meer kunnen voldoen aan de verplichtingen van artikel 7. In geval van
evident onredelijke tarieven kan een consument zich, afhankelijk van het recht
dat krachtens de aansluit- en leveringsovereenkomst van toepassing is, in
een geschillenprocedure of bij de rechter beroepen op strijd met artikel 8,
derde lid of met krachtens het vierde lid gestelde regels.Artikel 13Vraag:Artikel 13 en de paragrafen 2 en 3 bevatten meetverplichtingen
dan wel de mogelijkheid tot instelling van meetverplichtingen bij AMvB. De
leden van de CDA-fractie hebben gevraagd wat dit betekent voor recreatieve
voorzieningen, boerenbedrijven of vergelijkbare situaties waarbij leidingwater
van een drinkwaterbedrijf wordt doorgeleid naar meerder afnamepunten op het
eigen terrein. Zij hebben gevraagd of aanvullende monsternames en meetverplichtingen
worden voorgeschreven voor betrokken bedrijven en zo ja, in hoeverre dit dan
aanvullend is op de monsternames die al door het drinkwaterbedrijf worden
uitgevoerd.De leden van de SGP-fractie hebben geconstateerd, dat
artikel 13 e.a. meetverplichtingen bevatten dan wel de mogelijkheid tot instelling
van meetverplichtingen bij AMvB kennen. Zij hebben eveneens gevraagd wat dit
betekent voor recreatieve voorzieningen, zoals campings op boerenbedrijven,
of vergelijkbare situaties, waarbij leidingwater van een drinkwaterbedrijf
enkel wordt doorgeleid naar meerdere afnamepunten op het eigen terrein? Zij
hebben gevraagd of het in de bedoeling ligt hiervoor aanvullende monsternames
en meetverplichtingen voor te schrijven en zo ja, wat dan de reden is van
deze metingen, aanvullend op de monsternames die door het drinkwaterbedrijf
al (moeten) worden uitgevoerd? Het rechtstreeks doorleiden van water in een
gesloten systeem leidt immers niet tot een verandering van de waterkwaliteit,
zo hebben de leden van de SGP-fractie opgemerkt.Antwoord:Indien het door het door het drinkwaterbedrijf geleverde drinkwater zonder
verdere behandeling wordt gedistribueerd naar de tappunten en aan derden ter
beschikking wordt gesteld, is er sprake van een collectief leidingnet en is
paragraaf 3 van toepassing. De bepaling in deze paragraaf die betrekking
heeft op het verrichten van metingen is artikel 20. Dit artikel is inhoudelijk
gelijk aan het huidige artikel 15d van de Waterleidingwet. Op basis van deze
bepaling is in het Waterleidingbesluit bepaald dat collectieve leidingnetten
die gemiddeld meer dan 100 m3 drinkwater per dag leveren een meetprogramma
moeten uitvoeren (artikel 6 jo. Bijlage B, tabel Ic, laatste kolom). In leidingnetten
met een dergelijke omvang kan in de kwaliteit van het water een verslechtering
optreden, waardoor periodieke monitoring zinvol is.Leidingnetten met een dergelijke capaciteit komen normaliter niet voor
bij recreatieve voorzieningen, boerenbedrijven of andere vergelijkbare situaties,
maar alleen op zeer grote bedrijventerreinen zoals Schiphol.Het ligt in de bedoeling om in het toekomstige Drinkwaterbesluit een zelfde
regeling voor collectieve leidingnetten op te nemen zoals die nu in het Waterleidingbesluit
te vinden is.Dit betekent dat ook in de toekomst voor recreatieve voorzieningen, boerenbedrijven
of andere vergelijkbare situaties geen meetprogramma hoeft te worden opgesteld
en uitgevoerd.Vraag:De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd of de bepalingen
in de artikelen 13 tot en met 15, 18 en 43 tot en met 45 ook gericht zijn
op alle leveranciers van warm tapwater en hoe de controle op de netten voor
de levering van warm tapwater wordt geregeld?Antwoord:In artikel 1, zesde lid, van de voorgestelde Drinkwaterwet is bepaald
dat in geval van levering van warm tapwater aan consumenten of andere afnemers
de artikelen 13 tot en met 15, 18 en 43 tot en met 45 en de daarop rustende
bepalingen van overeenkomstige toepassing zijn. Daarmee zijn deze bepalingen
dus ook gericht op alle leveranciers van warm tapwater. Bij nota van wijziging
is artikel 1, zesde lid, aangepast teneinde het regime voor warm tapwater
volledig te laten corresponderen met de Waterleidingwet.Over de wijze waarop de controle wordt uitgevoerd verwijs ik naar paragraaf 19
van deze nota naar aanleiding van het verslag, waarin dezelfde vraag wordt
behandeld.Artikel 17Vraag:De formulering in artikel 17, lid 2 maakt het volgens
de leden van de SP-fractie mogelijk om bijvoorbeeld voor kleinere campings
lichtere kwaliteitseisen te stellen dan voor grotere campings. De leden van
deze fractie hebben gevraagd of dat acceptabel is, enerzijds uit het oogpunt
van duidelijkheid voor de recreant, anderzijds uit het oogpunt van rechtsgelijkheid
voor de exploitanten.Antwoord:Artikel 17, tweede lid, van de voorgestelde wet biedt – net als
overigens artikel 15a, derde lid, van de Waterleidingwet – inderdaad
de mogelijkheid om bepaalde wettelijke bepalingen niet van toepassing te verklaren
op kleine collectieve watervoorzieningen. In het derde lid is echter bepaald
dat deze uitzonderingsmogelijkheid niet kan worden toegepast als het drinkwater
wordt geleverd in het kader van een commerciële of openbare activiteit.
Omdat ook bij een kleinere camping sprake is van een commerciële activiteit,
is het niet mogelijk om voor kleinere campings de uitzonderingsmogelijkheid
toe te passen. Zowel kleine als grote campings zullen dus aan de wettelijke
eisen moeten voldoen.Artikel 24Vraag:Art. 24 lid 2 bepaalt dat drinkwaterbedrijven
passende maatregelen dienen te nemen om ook in de toekomstige behoefte aan
drinkwater te kunnen voorzien. Het valt de leden van de ChristenUnie-fractie
op dat in het wetsvoorstel geen voorkeur wordt aangegeven voor de inzet van
grond- dan wel oppervlaktewater. Deze leden vragen zich af of het, met het
oog op de volksgezondheid en in het kader daarvan het nastreven van de hoogste
drinkwaterkwaliteit en optimale kostenefficiëntie, met betrekking tot
de winning en distributie van drinkwater, geen aanbeveling verdient
een voorkeur uit te spreken voor de inzet van grondwater. Waarom wordt aan
dit aspect in deze wet geen aandacht besteed?Antwoord:De inzet van grondwater heeft uit oogpunt van kwaliteit en kosten de voorkeur
als grondstof voor de drinkwatervoorziening. In het Beleidsplan Drink- en
Industriewatervoorziening (1995) en de daaraan gekoppelde PKB (1997) is dat
ook aangegeven. De beschikbaarheid van (zoet) grondwater is echter afhankelijk
van geohydrologische factoren en van locatiespecifieke afwegingen in verband
met eventuele schade aan bijvoorbeeld natuur door verdroging. Hierdoor is
het niet goed mogelijk om in de wet zelf in min of meer generieke termen een
voorkeur voor grondwater vast te leggen. De periodieke beleidsnota (artikel
6) is hiervoor het aangewezen instrument.Artikel 29Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd waarom er
geen eisen zijn gesteld aan de actualiteit van het leveringsplan. Kan een
eigenaar van een drinkwaterbedrijf op grond van het wetsontwerp een leveringsplan
zonder enige vorm van maatschappelijke consultatie opstellen? Waarom is in
dit artikel geen publicatieplicht voorgeschreven, zo vroegen deze leden.Antwoord:In artikel 30, aanhef en onderdeel d, is aangegeven dat bij of krachtens
amvb nadere eisen worden gesteld aan de wijze waarop artikel 25 bedoelde analyse
wordt uitgevoerd en actueel wordt gehouden en aan de aard van de treffen maatregelen.
De noodzaak hiertoe wordt echter erkend. In het Drinkwaterbesluit dat momenteel
wordt voorbereid, zal dan ook aandacht worden geschonken aan actualisering
van het leveringsplan. De gedachten gaan uit naar een vierjaarlijkse actualisatie.Maatschappelijke consultatie en publiciteitsplicht van het leveringsplan
zijn activiteiten die, gelet op de structuur van en de controle op de drinkwaterbedrijven,
niet als noodzakelijk worden aangemerkt. Naar mijn mening zijn door de huidige
wijze van toezicht voldoende waarborgen ingebouwd. Dit laat onverlet dat ik
het leveringsplan, met uitzondering van de calamiteitenparagraaf, beschouw
als een openbaar document dat ook voor het publiek toegankelijk dient te zijn.
Dit aspect zal eveneens in het Drinkwaterbesluit nader worden ingevuld.Artikel 31Vraag:De leden van de SP-fractie hebben voorgesteld om de
criteria op hoofdlijnen voor de prestatievergelijking uit te breiden met de
prestaties op het gebied van waterbesparing (het percentage aansluitingen
met een individuele meter), het voorkomen en de aard van verstoringen en het
aantal gedwongen afsluitingen.Antwoord:In de prestatievergelijking zal het voorkomen van verstoringen in het
distributienet en de wijze waarop deze worden verholpen een plek krijgen.
In de registratie van incidenten wordt voorzien via het door de drinkwaterbedrijven
op grond van artikel 29 op te stellen leveringszekerheidsplan. Uitgebreide
informatie hierover opnemen in de prestatievergelijking heeft weinig toegevoegde
waarde. Wel zal in de prestatievergelijking het aantal verstoringen worden
opgenomen. Het aantal gedwongen afsluitingen is niet te beschouwen als een
prestatie van het drinkwaterbedrijf en vormt geen onderwerp dat past in de
prestatievergelijking. Het opnemen van het percentage aansluitingen
met een individuele meter in de prestatievergelijking acht ik om de volgende
redenen weinig zinvol. Het aantal individueel bemeterde aansluitingen vormt
geen goede prestatie-indicator, omdat de situatie in de voorzieningsgebieden
sterk kan verschillen. Het aantal bemeterde percelen is in belangrijke mate
afhankelijk van de historische ontwikkeling en karakteristieken van het voorzieningsgebied
en daarmee gepaard gaande knelpunten. Sommige woningen zijn bijvoorbeeld niet
geschikt voor een plaatsing van watermeters zonder aanpassing van de installatie.
Dergelijke zaken zijn veelal niet door het drinkwaterbedrijf te beïnvloeden.
Landelijk is sprake van 97% bemetering (peiljaar 2005). Amsterdam wijkt
hier van af met 40%. In Amsterdam wordt echter reeds de nodige inzet
gepleegd om deze situatie te veranderen. Door de gemeenteraad van Amsterdam
is in 1998 besloten om alle huishoudens in Amsterdam, Muiden en Diemen te
voorzien van een watermeter. In Rotterdam is het bemeteringspercentage 93%
en bij de overige bedrijven 99 – 100%.Vraag:De leden van de SP-fractie hebben gevraagd of de regering
verwacht dat bij een ontwikkeling naar een kleiner aantal drinkwaterbedrijven
het instrument van interne bedrijfsvergelijking voldoende is voor het toezicht
op doelmatigheid.Antwoord:Een te gering aantal bedrijven kan ertoe leiden dat het instrument van
prestatievergelijking onvoldoende is. Mocht deze situatie zich in de toekomst
voordoen dan kan worden bezien welke mogelijkheden er zijn om in dat geval
toch een zinvolle vergelijking te kunnen maken. Naast een internationale vergelijking
kan worden gedacht aan een vergelijking met andere sectoren voor zover sprake
is vergelijkbare processen.Artikel 39Vraag:De leden van de SP-fractie hebben voorgesteld om de
administratieve lasten voor drinkwaterbedrijven, voortvloeiend uit dit artikel,
te beperken door expliciet aan te geven dat voor het aanleveren van gegevens
waar mogelijk een combinatie plaatsvindt met aan te leveren informatie voor
de benchmark.Antwoord:Voor de prestatievergelijking zal voor het aspect kwaliteit in belangrijke
mate van dezelfde informatie gebruikt kunnen worden gemaakt als voor het verslag
als bedoeld in artikel 39. Het betreft informatie over de kwaliteit die op
grond van artikel 13, derde lid, dient te worden geleverd. Er is geen noodzaak
om dit expliciet in de Drinkwaterwet aan te geven.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. Cramer XNoot1Kamerstukken II, 2006–2007, Aanhangsel nr. 366 en 531.XNoot2Kamerstukken II, 2006–2007, 30 895 en 30 071, nr. 6.XNoot1Kosten en baten van toezicht op de doelmatigheid van drinkwaterbedrijven,
OCFEB, Erasmus Universiteit, 2004.XNoot1Kamerstukken II, 2003–2004, 28 339, nr. 20.XNoot1Kamerstukken II 2006/2007, 28 442 nr. 30.XNoot1Kamerstukken II 26 484, nr. 9.XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 30 071, nr. 30.XNoot1Kamerstukken II, 2006–2007, 24 515, nr. 100. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30895-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl