Patiënten/consumentenbeleid; Verslag algemeen overleg op 14 oktober 2004
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27807, nr. 25

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

27807 nr. 25

03-12-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenGedachtewisseling in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27807Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 807Patiënten/consumentenbeleidnr. 25VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 3 december 2004De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 14 oktober 2004 overleg gevoerd met minister Hoogervorst
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en staatssecretaris Ross-van Dorp van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het patiënten-
en consumentenbeleid.Hierbij zijn aan de orde:– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d. 4 februari
2003 inzake de IGZ rapportage particuliere verzorgingshuizen (VWS-03-118);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d. 14 februari
2003 inzake instelling Medisch Ombudsman (27 807, nr. 19);– de brief van de minister van VWS d.d. 21 maart 2003 inzake
subsidie kleine patiëntenorganisaties (VWS-03-380);– de brief van de minister en de staatssecretaris van VWS d.d. 17 april
2003 inzake voortgang uitvoering nota «Met zorg kiezen» (27 807,
nr. 20);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d. 6 augustus
2003 inzake Implementatieplan Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen
(WMCZ) (VWS-03-966);– de brief van de minister en de staatssecretaris van VWS d.d. 1 april
2004 inzake het standpunt op het RVZ-advies «Van Patiënt tot Klant»
(27 807, nr. 21);– de brief van de minister en de staatssecretaris van VWS d.d. 8 juni
2004 inzake beleidsbrief nota «Met zorg kiezen» (27 807,
nr. 22);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d. 9 augustus
2004 inzake het rapport «De invloed van cliëntenraden» (VWS-04-1011);– de brief van de minister van VWS d.d. 13 augustus 2004 inzake
financiering cliëntenraden (27 807, nr. 23);– de brief van de minister van VWS d.d. 25 augustus 2004 inzake
het kabinetsstandpunt op het RVZ-advies «Gepaste Zorg» (27 807,
nr. 24);– de brief van de minister van VWS d.d. 10 september 2004 inzake
Voortgang Sneller Beter/Landelijk Actieprogramma Kwaliteit, innovatie en doelmatigheid
Ziekenhuizen (28 439, nr. 6);– de brief van de staatssecretaris van VWS d.d. 17 september
2004 inzake onderzoek klachtbehandeling (VWS-04-1226).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieHet moet mevrouw Van Heteren (PvdA) van het
hart dat er in de Kamer vaak raar wordt gesproken over patiënten en de
zorg. Ziekte is een soms korte, soms chronische onderbreking van een wat luchtiger
loop van het leven. Ziekte hoort bij het leven, bij de kwaliteit van het leven,
bij het denken over de kwaliteit van leven en bestaan en zet dit denken vaak
op scherp. Het gesprek dat primair zou moeten gaan over bestaanszin en kwaliteit
en hoe daarvoor ruimte te scheppen, wordt – zeker de laatste tijd –
in de Kamer versmald tot een gesprek over kosten en consumeren, met tirades
over exploderende zorguitgaven en over mensen die als sprinkhanen de zorgvoorzieningen
zouden bespringen en die moeten worden geprikkeld tot financieel bewustzijn.Het is wrang dat het zover is gekomen dat zij die de taal niet spreken
van productieprikkels en procenten, nauwelijks worden verstaan. Die taal is
niet de taal van de duizenden brieven die jaarlijks aan de Kamer worden gezonden
door mensen die ziek zijn of door mensen die hun zieke verwanten verzorgen.
Het is ook niet de taal van publicaties over de ervaringen van patiënten
met de behandeling, de bejegening en de professionele hulpverlening in de
zorg. Er gaapt dus een groot gat tussen de ervaringen van mensen en de taal
van het beleid. De vraag is of hier nog verandering in kan worden gebracht,
zeker nu er grote veranderingen in het zorgsysteem op stapel staan.Mevrouw Van Heteren wijst erop dat er van alles wordt ondernomen in de
zorg, maar dat het echte ondernemen voor patiënten achterblijft. Lange
tijd was de gevleugelde vraag: wordt de klant er beter van en was het streven
gericht op toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg voor patiënten.
Waar zijn de aanwijzingen dat alle inspanningen in de zorg die daarop zijn
gericht, leiden tot verbeteringen voor patiënten en meer mogelijkheden
voor patiënten om grip te krijgen op de eigen situatie?Zij zit met die rol van patiënten in het krachtenveld in de zorg
in haar maag. Aan weinig onderwerpen is de afgelopen jaren zoveel lippendienst
bewezen als aan de versterking van de positie van patiënten en consumenten
in de zorg. Het feit dat er deze week voor het eerst sinds 2002 expliciet
over het patiëntenbeleid wordt gedebatteerd, is een veeg teken. De laatste
systematische inzet voor patiënten gaat terug tot 2001 toen met veel
tromgeroffel de nota Met zorg kiezen werd gepubliceerd waarin werd toegezegd
dat er werk zou worden gemaakt van het motto: de patiënt centraal. Vraagsturing
was het toverwoord, de zorg moest op de schop om aan de noden en behoeften
van patiënten nu eens eindelijk tegemoet te kunnen komen. In de beleidsnotities
uit die dagen werden vijf dimensies onderscheiden en met moties door de Kamer
ondersteund. Die vijfdeling wordt nog steeds gehanteerd en bestaat uit: rechtspositie,
informatie, advies en begeleiding, inkoopmacht en onderhandelingsmacht.Mevrouw Van Heteren wil aan de hand van deze vijfdeling nagaan wat er
van de voorstellen die in dat kader zijn gedaan, terecht is gekomen. Tijdens
dit overleg zou maar een vraag centraal moeten staan, namelijk of de patiënt
er iets mee is opgeschoten. Staat de patiënt stevig in het spel der krachten
in de zorg? Heeft de patiënt de informatie die hij of zij nodig heeft
en verdient? Is de advisering en de begeleiding van de patiënt verbeterd?
Is de inkoopmacht versterkt? Is de onderhandelingsmacht van de patiënt
toegenomen? Of, in beleidstaal, wordt met alle inspanningen toegevoegd aan
de kwaliteit van leven van mensen?Het hoofdaccent van beleid ligt niet langer op vraagsturing. Sleutelwoorden
zijn nu: decollectiviseren, privatiseren en eigen verantwoordelijkheid. De
«patiënt van Hoogervorst» moet van alles, moet vooral kritisch
kunnen consumeren, maar de structurele ondersteuning bij het maken van keuzes
is niet sterk genoeg, ook gezien het krachtenveld dat zich in de nabije toekomst
zal ontwikkelen.De evaluaties van alle patiëntenkwaliteitswetten die midden jaren negentig zijn opgetuigd, laten zien dat die in de praktijk nog niet
goed werken. Er zijn implementatietrajecten uitgezet, er is via amendering
aangedrongen op meer mogelijkheden voor de melding van structurele fouten
in het veld, maar de reacties van aanbieders zijn vaak wat spastisch. Van
een echte kanteling in de richting vraagsturing is geen sprake. Cliëntenraden
functioneren nog maar ten dele, hun financiering is alle moties ten spijt
heikel en de recente evaluaties van die raden en van het functioneren van
klachtencommissies geven te denken. Kortom, de rechtspositie van patiënten
lijkt op papier heel wat, maar is in de praktijk te zwak. Wat zal de minister
hier aan doen?Sinds het einde van de jaren negentig is er eindeloos gebakkeleid over
de juiste vorm van de patiënteninformatievoorziening. Er is kennis te
over, maar op de een of andere manier lukt het niet om aan de patiëntgerichte
informatiecultuur een voldoende solide vorm te geven. De enquête in
het Algemeen Dagblad forceert een doorbraak naar patiëntvriendelijke
informatie. Er lijkt nu wel iets meer inzet van de organisaties en de overheid
te zijn om door te pakken, maar opnieuw nemen vooral de aanbieders het voortouw
en dreigen meer klantgeoriënteerde initiatieven als Kiezen met zorg achter
te blijven. Kunnen de activiteiten die in samenwerking met de Nederlandse
Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) en de Consumentenbond worden ontwikkeld,
worden toegelicht? Wordt de patiënt er beter van? Kan er een scherp implementatietraject
worden opgezet voor bijvoorbeeld het elektronisch patiëntendossier en
de medicijnendossiers?Naar de aard van de ondersteuning en begeleiding van patiënten in
kennis-, lobby- en cliëntenraden is vooral veel onderzoek gedaan. Reorganisaties
en veranderingen in subsidiestromen hebben ook niet meegeholpen aan een dynamische
begeleidingsstructuur. Mevrouw Van Heteren vraagt naar het toekomstbeeld dat
de regering heeft van de kennisinfrastructuur, de cliëntenraden en de
begeleiding.Het PGB leek het enige harde instrument voor versterking van de patiëntenmacht
in de vraagsturingsdiscussie, maar uitbreiding naar de cure wordt steeds afgehouden
en de nieuwe plannen voor de WMO stemmen ook niet echt gerust. Wat is de toekomst?Er zijn nogal wat discussies over de rol van de Consumentenbond, de NPCF
en andere patiëntenlobby's. Welke rol krijgen deze bewegingen in de nieuwe
stelselverhoudingen? Is de regering van mening dat het faciliteren van die
rol – zeker in de overgangstijd – een overheidstaak is?Er wordt veel drukte gemaakt over de verbetering van de positie van patiënten,
maar of dit alles de toets van een echt patiëntenkeurmerk zal kunnen
doorstaan, zal moeten blijken. Een inventarisatie van de relatie die in de
begroting wordt gelegd tussen de beleidsdoelen en de instrumentering van het
patiëntenbeleid stemt niet tot optimisme. Daaronder ligt de grote onzekerheid
over de vraag hoe de patiënten uit de verdeling van krachten in het nieuwe
zorgstelsel te voorschijn zullen komen. Als daar de geringe aandacht voor
patiëntveiligheid aan wordt toegevoegd, is duidelijk dat er nog veel
werk aan de winkel is. Mevrouw Van Heteren is er niet zo zeker van dat de
patiënt in het huidige beleid de krachtige positie krijgt die Patiënt
aan zet veronderstelt.Mevrouw Van Oerle-van der Horst (CDA) zegt
dat het belang van de derde partij, de patiënt, niet genoeg kan worden
benadrukt. Zij vindt het dan ook onbegrijpelijk dat de regering onlangs een
convenant heeft afgesloten met de zorgaanbieders om in de komende drie jaar
tot een intensivering van de productie te komen zonder dat daarbij de consumenten
of patiënten als partij zijn betrokken.Zij herinnert eraan dat haar collega Buijs twee jaar geleden zijn teleurstelling
heeft uitgesproken over het feit dat de nota Met zorg kiezen zich beperkt
tot de patiënten- en cliëntenraden in de zorg. Hij heeft aangedrongen
op een integrale benadering. Inmiddels kunnen er wel veranderingen worden
waargenomen die zijn gericht op een betere patiëntgerichtheid,
een grotere flexibiliteit in het productaanbod en meer innovatie, maar de
derde partij is toch nog weinig gelijkwaardig aan de machtige zorgaanbieders
en verzekeraars.Wat is er nodig om tot een krachtige derde partij te komen? Goed toegankelijke
vergelijkende informatie over zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Met de NPCF,
het College toezicht zorgverzekeringen (CTZ) en de Consumentenbond is nu een
convenant afgesloten. Waarom is er gekozen voor de Consumentenbond en bijvoorbeeld
niet voor Landelijke organisatie cliëntenraden (LOC)?In het nieuwe zorgstelsel moeten de zorgvragers zich goed kunnen laten
informeren. Enkele jaren geleden is op initiatief van de overheid de website
Kiesmetzorg.nl ontwikkeld. Blijft de overheid dit initiatief steunen zolang
er geen andere volledige informatie beschikbaar is? Mevrouw Van Oerle is overigens
van mening dat de consumenteninformatie ook via andere media beschikbaar moet
worden gesteld.Aan het einde van 2005 zal er een portalorganisatie operationeel zijn.
Waarom kan dit niet eerder? Er moet een infrastructuur komen voor de ondersteuning
en begeleiding van cliënten op verschillende niveaus met als voornaamste
opdracht dat de patiënt centraal moet staan. De landelijke cliënten-
en patiëntenorganisaties moeten een sterke derde partij zijn voordat
de nieuwe zorgverzekeringswet in werking treedt en er moet een structurele
financiering komen in de vorm van premiefinanciering. Kunnen de bewindslieden
dit toezeggen? De wettelijke rechten op informatie en medebeslissingsmacht
op het niveau van overheid, zorgaanbieders en zorggebruikers zijn goede instrumenten.
Bovendien moeten de organisaties van cliënten meer mogelijkheden krijgen
voor het organiseren en laten uitvoeren van eigen evaluaties en onderzoeken
bijvoorbeeld door het verschuiven van budgetten van instellingen die nu uitsluitend
voor de overheid of het veld werken. Willen de bewindslieden toezeggen dat
dit in de begroting wordt meegenomen?Een volgende vraag is hoe de cliënt op provinciaal niveau centraal
kan blijven staan. Het ministerie van VWS voert een stimulerend beleid voor
de versterking van de positie van de cliënt en de patiënt in de
regio. Dankzij dit beleid hebben patiëntenorganisaties de afgelopen jaren
succesvolle projecten uitgevoerd. De RPCP's (Regionaal Patiënten Consumenten
Platform) zijn belangrijke partners op regionaal en provinciaal niveau. Vooral
na de komst van de WMO zal de regionale ondersteuning een goede bijdrage kunnen
leveren. De toekomst zal zichtbaar moeten maken welke functies er voor de
regio worden behouden. Hoe zal de minister dit vormgeven?Hoe kan de cliënt centraal blijven staan op het gemeentelijk niveau?
Hoe wordt de rol van de patiënt/consument gewaarborgd bij de invoering
van de WMO? Mevrouw Van Oerle is van mening dat er een wettelijk recht moet
komen opdat georganiseerde groepen in een vroeg stadium worden betrokken bij
de ontwikkeling van het beleid. Zij kunnen hun expertise gebruiken om mede
vorm te geven aan het beleid van de gemeente. Zo kunnen de burgers in een
gemeente zelf meesturen bij de ontwikkeling van voorzieningen. Informatie-
en medebeslissingsmacht zijn goede instrumenten om die beleidsdoelen te realiseren.
Hoe denkt de minister hierover?Voor de ondersteuning op individueel niveau kan worden gedacht aan constructies
als een «zorgotheker» die mensen hulp biedt bij het zoeken naar
adequate en goede hulp. Verder is de constructie van één loket
een goed middel om cliënten die zelf kunnen winkelen, te ondersteunen.De invloed van patiënten en cliënten op het terrein van wonen,
zorg, welzijn, vervoer en arbeid moet integraal aan de orde moeten komen.
Een samenhangend beleid met andere levensterreinen is van wezenlijk belang
voor de kwaliteit van het leven. Wil de minister toezeggen dat hij voor het
einde van het jaar hiervoor voorstellen aan de Kamer zal voorleggen?Een van de beleidsuitgangspunten van de zorginstellingen moet zijn dat
zij beter aansluiten op de behoeften van de cliënten. De LOC kan in dit
kader een goede gesprekspartner zijn, maar zijn positie moet wel erkend worden
en er moet worden gezorgd voor een onafhankelijke financiering.De koepels van aanbieders en verpleging en verzorging hebben een budget
van € 70 per patiënt/cliënt en de cliëntenorganisatie
krijgt €10,50. Zij dringt erop aan dat deze bedragen evenredig worden
verdeeld. Dan hebben de cliëntenraden voldoende geld om hun taken goed
uit te voeren en kunnen zij een gebruikerspartij zijn tussen de financiers
en de aanbieders in. Medezeggenschap maakt een wezenlijk onderdeel uit van
kwaliteitsbeleid. Wil de minister dit toezeggen?Instellingen in de zorg zouden net als het bedrijfsleven ook een cliëntencommissaris
moeten kunnen krijgen met wettelijke bevoegdheden. Hoe denkt de minister hierover?Met het oog op de komende stelselwijziging in de zorg is het van belang
te bezien hoe de patiënt/cliënt antwoord kan krijgen op zijn vragen
en behoeften. Er zijn nu veel signalen dat zij de veranderingen in de zorg
niet kunnen bijbenen. Daarom is informatie zo belangrijk.De rechtspositie van patiënten is in verschillende wettelijke regelingen
vastgelegd, maar recente onderzoeken wijzen uit dat het met de rechten van
patiënten niet zo rooskleurig is gesteld. Onderzoek naar de klachtbehandeling
heeft uitgewezen dat klagers zeer ontevreden zijn, ook al worden zij in de
helft van de gevallen in het gelijk gesteld. Het rapport van de Inspectie
gezondheidszorg meldt dat 75% van de verpleeghuizen de minimale zorg niet
kan garanderen. Wat heeft het voor zin dat dit bij wet is geregeld als de
praktijk anders is? Er zal toch geen cliëntenraad zijn die het over zijn
kant laat gaan dat een directeur overgaat tot «pyjamadagen»? De
Stichting Landelijke Koepel Familieraden (SLKF) heeft gevraagd om een wettelijke
erkenning van familieraden. Wil de minister dit toezeggen?Het PGB is een goed hulpmiddel voor versterking van de inkoopmacht. Zijn
er nog andere instrumenten die de keuzevrijheid van de cliënten vergroten?Het is positief dat de minister de patiëntenorganisaties nieuwe taken
toekent, maar het is wel de vraag hoe die taken worden uitgevoerd en welke
inbreng de consumenten-/patiëntenorganisaties daarin krijgen.Het is van belang dat patiëntenorganisaties een gelijkwaardige positie
kunnen innemen in het krachtenveld van partijen die deel uitmaken van de gezondheidszorg.
De terugtrekkende overheid gaat uit van een mondige, assertieve burger, maar
op individuele basis is deze burger geen partij voor verzekeraars en aanbieders.
De overheid zal patiënten-/consumentenorganisaties meer instrumenten
in handen moeten geven en een adequate financiering tot stand moeten brengen
om ervoor te zorgen dat deze organisaties een waardige onderhandelingspartner
kunnen zijn voor verzekeraars en aanbieders van zorg.Mevrouw Van Miltenburg (VVD) wijst erop dat
er in de Kamer al enkele jaren wordt uitgegaan van het adagium van vraagsturing.
Er is en wordt hard gewerkt aan systemen die uitgaan van dit principe. De
vraag is alleen of alle actoren die actief zijn in dit systeem – consumenten,
aanbieders, verzekeraars, maar ook de ambtenaren – dit nog wel volgen
en in de gaten hebben wat er gebeurt, voor wie en waarom. De doelstelling
is te komen tot kwalitatief goede en toegankelijke zorg tegen een betaalbare
prijs.Een terugblik op de afgelopen periode leert dat vooral in de care de verwarring
groot is. Het vraaggestuurde systeem van de AWBZ is ingewikkeld. Bovendien
is de vraag groter dan het aanbod. Doorgaans betreft het dan kwetsbare mensen
die langdurige zorg nodig hebben en hulp kunnen gebruiken bij het vinden van
de beste vorm van zorg. Hoe moet iemand van in de tachtig met een indicatie
voor activerende begeleiding in hemelsnaam de weg vinden? Wat
is eigenlijk activerende begeleiding uit het oogpunt van de cliënt? Het
gaat hoogstwaarschijnlijk om iemand die hulp nodig heeft om nog wat activiteiten
te kunnen ontplooien. Hij kan en zal natuurlijk ook een beroep doen op zijn
omgeving, maar er moet toch op zijn minst duidelijk materiaal voorhanden zijn
waarin staat wat de indicatie betekent, welke aanbieders er in de omgeving
van de cliënt zijn en welke overeenkomsten en verschillen er tussen die
aanbieders zijn. Het moet een geïndiceerde die een wettelijk recht op
zorg heeft, toch gemakkelijk worden gemaakt om die zorg te kunnen kiezen.De vraag is wie de gids in AWBZ-land moet zijn. Mevrouw Van Miltenburg
is van mening dat het zorgkantoor die gids moet zijn. Het moet aan de ene
kant AWBZ-zorg doelmatig inkopen en moet aan de andere kant rekening houden
met de wensen en verlangens van de klant. Het zorgkantoor moet ook zorgen
voor een zo gevarieerd mogelijk aanbod; bij vraagsturing hoort immers keuzevrijheid.
Het zorgkantoor zou dus het creëren van keuzemogelijkheden moeten bevorderen.
Het zou tevens moeten onderzoeken of de klant en de potentiële klant
wel tevreden zijn over het aanbod in hun zorggebied. Per slot van rekening
is de klant veroordeeld tot het zorgkantoor. Dit legt de grote verantwoordelijkheid
bij het zorgkantoor om aan de mensen in het zorggebied te laten weten dat
het er voor hen is.Zij heeft echter de indruk dat het voor de zorgkantoren niet helemaal
duidelijk is wat er van hen wordt verwacht. Tot nu toe hebben zij vooral administratieve
taken verricht, want het zorgkantoor moest bijvoorbeeld de wachtlijst- en
zorgregistratie ter hand nemen. Als gevolg van het beheer van de wachtlijsten
is er meestal wel een bureau zorgtoewijzing ingericht. Wordt het adagium van
vraagsturing wel serieus genomen?Deelt de staatssecretaris de mening dat het met de consumentenvoorlichting
in de AWBZ droevig gesteld is? Wat zal zij daaraan doen en op welke termijn?Een cliënt die zijn weg heeft gevonden in de AWBZ en in een instelling
woont, kan actief worden in de cliëntenraad. Een belangrijke doelstelling
van die raden is dat zij vanuit het perspectief van de cliënt de kwaliteit
kunnen meten. De raden moeten daartoe wel worden getraind en worden gesteund.
De LOC werkt hier hard aan. Dat goede cliëntenraden belangrijk zijn,
blijkt wel uit het feit dat instellingen die goed scoren, altijd ook over
een goed functionerende en gefaciliteerde cliëntenraad beschikken. De
Kamer heeft al vaker gevraagd om verhoging van het budget dat de cliëntenraden
krijgen voor hun ondersteuning, want het bedrag dat zij nu krijgen, staat
in schril contrast tot het bedrag dat de koepelorganisatie per bed krijgt.
LOC en Arcaris hebben langdurig overleg gevoerd over de mogelijkheid van een
gezamenlijke kwaliteitsmeting. Arcaris zegt nu dat het zelf de kwaliteitsbeoordeling
zal uitvoeren met benchmarking. Vindt de staatssecretaris het passend dat
een zorgaanbieder zelf de kwaliteit van de zorg meet of is zij van mening
dat de cliëntenorganisatie of cliëntenraad dat beter kunnen doen?
Wat doet de staatssecretaris om de cliëntenorganisaties in staat te stellen
zelf een kwaliteitsonderzoek uit te voeren?Ook de overheid heeft fouten gemaakt. Uit een recent rapport blijkt dat
het eenvoudig is om aanspraak te maken op AWBZ-zorg. Toch spreekt het kabinet
vaak verwijtend over de calculerende burger en het heeft nu met de aanbieders
in de zorg in een convenant afspraken gemaakt over kostenbeheersing. Verzekeraars,
maar vooral ook patiënten hebben het nakijken. Mevrouw Van Miltenburg
vindt het onbegrijpelijk dat zij, juist nu er moeilijke keuzes moeten worden
gemaakt en de schaarste moet worden verdeeld, niet meer mogen meebeslissen.
Van een calculerende burger mag worden verwacht dat hij precies kan uitrekenen
wat goed voor hem is. Dat hij dan misschien een keuze maakt die minder aangenaam
is voor de aanbieder, hoort nu eenmaal bij vraaggestuurde zorg. De partijen
moeten daar in gezamenlijk overleg uit komen. Heeft de regering met
dit convenant afscheid genomen van de vraagsturing? Hoe kan worden bereikt
dat de drie partijen weer met elkaar om de tafel gaan zitten?Op een aankoop van bijvoorbeeld een horloge ter waarde van enkele tientjes
krijgt de koper garantie, maar hij moet maar afwachten of hij voor de hoge
bedragen die hij betaalt voor zijn ziektekostenverzekering, van de zorgverzekeraar
wel krijgt wat die belooft. De RVZ spreekt over een «niet goed, geld
terug»-regeling. De regering wil niet zover gaan en vertrouwt erop dat
de verstandige verzekeraar consequenties zal verbinden aan klachten over de
verleende zorg. Is de regering bereid de verzekeraar te verplichten om jaarlijks
aan zijn verzekerden te rapporteren over het aantal klachten, de aard van
de klachten en de manier waarop die zijn opgelost? Openbaarheid is een belangrijk
wapen voor de zorgconsument. Dit geldt voor de kwaliteitsgegevens van zorginstellingen,
maar ook voor de transparantie van de zorgverzekeraar.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) vindt het erg
nuttig dat er nu een apart overleg wordt gewijd aan de cliënt/patiënt.
Ook al wordt er steeds gezegd dat de vraag centraal staat, de patiënt
of cliënt staat vaak buiten beeld. De ironie wil dat hoe meer er wordt
gesproken over mondige patiënten, hoe meer die patiënten verloren
raken in ingewikkelde bureaucratische procedures, marktwerkingoperaties en
indicatiestellingen. Het wordt al maar ingewikkelder en de niet-mondige patiënt
raakt steeds verder buiten beeld. Uit het onderzoek naar de cliëntenraden
blijkt dat het goed gaat bij de lichamelijk gehandicapten. Logisch, want die
kunnen vaak goed voor zichzelf opkomen, maar dit geldt niet voor bijvoorbeeld
demente ouderen en chronisch psychiatrische patiënten die de rol van
mondige patiënt niet kunnen waarmaken. Dit mag ook niet van hen worden
verwacht, maar het is dan niet toevallig dat juist de verpleeghuizen de laatste
tijd zo in het nieuws komen. Maken de bewindslieden zich hier ook zorgen over
en wat doen zij hieraan?Desgevraagd zegt mevrouw Tonkens dat de Tweede Kamer moet aandringen op
verbetering indien uit onderzoek blijkt dat mensen niet de zorg krijgen die
zij nodig hebben. In voorkomende gevallen kan het nodig zijn om daar meer
geld voor uit te trekken. Die mensen hebben niet zoveel aan meer transparantie
en kwaliteitstoetsing; zij hebben anderen nodig die voor hen opkomen. In dit
opzicht moet er ook meer aandacht worden besteed aan de zorgverleners die
nu wel eens worden beschouwd als inefficiënte arbeidskrachten die vooral
veel kosten, terwijl zij juist degenen zijn die kunnen aangeven waar het niet
goed gaat. Zij doen hun best en worden door de bewoners gewaardeerd, maar
zij moeten voortdurend onmogelijke keuzes maken tussen een goede maaltijd,
iemand op tijd naar het toilet brengen of persoonlijke aandacht. Er is gewoon
een tekort in de zorg. Natuurlijk zijn er ook huizen waar het beter gaat,
maar de zorg is in vele opzichten zo verwaarloosd dat er meer nodig is dan
transparantie en kwaliteitstoetsing.De positie van de cliënt wordt ook bemoeilijkt door de taal van het
beleid die steeds onbegrijpelijker wordt. Dit wordt voor een deel veroorzaakt
door de marktwerking die bureaucratie met zich meebreng en controles op afstand
die de zaken schijnbaar overzichtelijk maken, maar die in feite alleen maar
ingewikkelder maken. Er wordt niet langer gesproken over zorg aan mensen,
maar in termen van functies. De cliënt die in aanmerking komt voor AWBZ-functies,
wordt niet zonder meer geholpen; de zorg wordt opgeknipt in zeven onderdelen
met verschillende functieklasses. Mevrouw Tonkens zegt dat zij een bestuurder
heeft horen zeggen dat patiënten de indicatiestelling niet hoeven begrijpen.
Deelt de staatssecretaris die mening? Een vereniging van ouders van verstandelijk
gehandicapten geeft voor haar leden een training in AWBZ-indicatiestelling
zodat zij kunnen meepraten. Het is toch droevig dat de kwaliteitsverbetering
die wordt nagestreefd ertoe leidt dat vrijwel niemand meer over patiënten
en zorg spreekt, maar dat er allerlei onbegrijpelijke begrippen
en termen worden gebruikt. Het gevolg is dat er talloze websites met informatie
komen, maar het is de vraag wie die nog kan volgen.Zij stelt voor dat er een ombudsman voor onbegrijpelijke taal in de zorg
wordt ingesteld. Die ombudsmanfunctie kan worden ondergebracht bij een bestaande
ombudsman, maar er moet een loket zijn waar mensen kunnen melden dat zij het
jargon dat over hen wordt heengestort, echt niet meer begrijpen. Hoe denken
de bewindslieden hierover?Zij heeft verder nog een speels voorstel. Ook in de Kamer moet het taalgebruik
weer duidelijk worden. Daarom heeft zij een bingospel Onbegrijpelijke taal
gemaakt, een Loze-beleidsbegrippen-bingo. Mevrouw Tonkens deelt kaarten uit
waarop de leden en bewindslieden in een overleg als dit onbegrijpelijke woorden
kunnen aankruisen. Als een van hen vijf van dergelijke woorden horizontaal,
verticaal of diagonaal op een rij heeft aangekruist, kan hij of zij bingo
roepen. Dit geldt voor woorden als prestatiegerichte bekostiging, overbruggingsaanbod,
sectoroverschrijdende productie en reikwijdteverbreiding. Zij zegt toe dat
zij de volgende keer een spel zal maken voor de woorden die wel zouden moeten
worden gebruikt. Daar zal dan een beloning op worden gesteld.Uit het onderzoek naar de cliëntenraden komt onder meer naar voren
dat directies beter aan hun wettelijke verplichting moeten voldoen. Hoe kan
dit worden bereikt?Verder blijkt dat het overeind houden van een cliëntenraad op zich
al veel werk is. Er moeten mensen worden gevonden die penningmeester, secretaris
of voorzitter willen zijn. Dit vraagt al veel overleg voordat er wordt gesproken
over de zaken waar het eigenlijk om gaat. Willen de bewindslieden nadenken
over de mogelijkheden van andere vormen van cliëntenmedezeggenschap,
aanvullend op de cliëntenraden, die niet om zo'n organisatie vragen?
Dit zou bijvoorbeeld kunnen in de vorm van cliënten- of patiëntenpanels.
De mensen worden dan wel geraadpleegd, maar zijn niet verplicht een vaste
taak op zich te nemen en zich te verdiepen in het hele reilen en zeilen van
de instelling. Zijn de bewindslieden bereid dergelijke experimenten te ontwikkelen
en te steunen?Het budget van de cliëntenraden blijft een probleem. Wellicht biedt
het convenant hier een oplossing voor. Wanneer kan die oplossing worden verwacht?Mevrouw Tonkens vraagt tot slot wat de bewindslieden zullen doen om op
korte termijn verbetering te brengen in de klachtenbehandeling.Het antwoord van de bewindsliedenDe minister zegt dat terecht is vastgesteld
dat het niet vanzelf spreekt dat de positie van de cliënt in de zorg
goed is georganiseerd. Overigens geldt dit ook elders in de maatschappij,
want er is niet voor niets wetgeving waarin de rechten van de cliënt
worden beschermd. Bij de aanschaf van gebruiksgoederen ligt dit echter minder
gevoelig dan in de zorg. De markt voor gebruiksgoederen is competitief en
goed in staat om kwaliteitsverschillen aan te tonen. De consument kan zelf
de prijsverschillen berekenen en op grond van al die informatie zijn keuze
maken. De markt van vraag en aanbod is dus redelijk transparant.In de zorg is de situatie heel anders. Het aanbod is voor de cliënt
niet transparant. Hij kan heel moeilijk beoordelen of een ziekenhuis goed
is, of een specialist de goede zorg verleent, of het ene verpleeghuis beter
is dan het andere, enz. Bovendien is de cliënt meestal niet in de gelegenheid
om eerst rustig te onderzoeken welk ziekenhuis of welke specialist voor hem
de beste zijn of te wachten op een plaatsje in een verpleeghuis dat hem beter
lijkt. Meestal is er sprake van urgentie en dan verkeert de cliënt in
een afhankelijke positie. Daardoor is zijn positie lastiger dan die van een
consument op de markt van gebruiksgoederen.Aan de andere kant heeft een zorgcliënt een wat vrijblijvender positie, omdat hij meestal maar een fractie betaalt van de kosten van de zorgconsumptie.
De prijs-/kwaliteitsverhouding is dus anders, er zijn andere prikkels en de
transparantie is ook anders.Dit kabinet neemt de cliënt buitengewoon serieus. Vroeger was de
zorgverzekeraar de regiehouder, maar in het nieuwe zorgstelsel heeft de patiënt
de regie. Hij moet de keuzes maken en er wordt van alles gedaan om die keuzemogelijkheden
te verbeteren. De cliënt krijgt ook meer financieel belang om zodoende
de vrijblijvendheid te verminderen. De eigen bijdragen zijn verhoogd, er wordt
gewerkt aan een no-claim systeem en ook in de zorgverzekering krijgt de cliënt
een groter financieel belang. De minister benadrukt dat dit niet is bedoeld
om de cliënt dwars te zitten, maar juist om zijn regierol sterker en
minder vrijblijvend te maken. Hij zegt desgevraagd dat dit niet geldt voor
een chronisch zieke die sowieso zijn eigen risico zal volmaken. De maatregelen
die moeten worden genomen zijn zowel zoet als ook een beetje zuur en moeten
er uiteindelijk toe leiden dat de cliënt zich wat minder vrijblijvend
opstelt.Een verzekeraar zal in de regio met verschillende ziekenhuizen een contract
aangaan. In het nieuwe systeem is restitutie mogelijk; een cliënt die
niet tevreden is over het aanbod, kan altijd een andere keuze maken al kan
dit betekenen dat hij moet bijbetalen. Tot slot kan een cliënt met zijn
voeten stemmen. Hij kan eenmaal per jaar van verzekeraar veranderen. De verzekeraars
weten dit. In de huidige situatie zitten nog veel mensen vast aan hun verzekeraar,
maar in de toekomst is er een acceptatieplicht waardoor mensen vrij zijn in
de keuze van hun verzekeraar.Het is belangrijk dat de cliënt wordt ondersteund. Niet alleen de
huidige patiënten, maar alle inwoners van Nederland hebben belang bij
een goede zorg, want zij kunnen op enig moment die zorg ook nodig hebben.
Daarom wordt er niet alleen gesproken met patiëntenverenigingen, maar
ook met de Consumentenbond die een bredere visie en een breder belang vertegenwoordigt.Het belang van de cliënten kan worden gediend door het transparant
maken van de markt. Het bevorderen van keuzemogelijkheden is minstens zo belangrijk
als de mogelijkheden van bijvoorbeeld een PGB. Er is inmiddels veel in beweging
gezet. Het AD heeft een vergelijkend overzicht gegeven van de resultaten van
het werk van de inspectie. De inspectie baseert zich op de zelfrapportage
van de ziekenhuizen. Die rapportages worden vrijwillig verstrekt, maar de
ziekenhuizen weten natuurlijk ook dat de inspectie de gegevens in de praktijk
kan en zal controleren. Overigens is het de vraag wat de waarde is van zo'n
top 100, want het is niet duidelijk hoe de verschillende factoren zijn gewogen.
Als zich in een ziekenhuis nauwelijks wondinfecties voordoen, zou dit toch
zwaarder moeten wegen dan het feit dat de klachtenafwikkeling nog niet helemaal
op orde is. De lijst zal niettemin een geweldige impact hebben in de ziekenhuiszorg,
want ieder ziekenhuis wil op een fatsoenlijke plaats staan. Bovendien zal
de verzekeraar de informatie gebruiken om de kwaliteit op te schroeven. Het
feit dat nu zo'n lijst is gemaakt, betekent dat er toch al veel is veranderd
in de afgelopen jaren.De minister zegt dat hij probeert de informatiestromen zoveel mogelijk
te bundelen in één portalorganisatie. Die organisatie gaat eind
van dit jaar van start met keuze-informatie over verzekeraars, ziekenhuizen
en prijzen van geneesmiddelen. Dit is de eerste stap. In de loop van 2005
wordt de website verder aangevuld met keuze-informatie over verpleging en
verzorging, thuiszorg, gehandicaptenzorg, GGZ en huisartsen. De burgers kunnen
er ook terecht met vragen over preventie, ziekten, diagnoses en behandeling,
etc. Dit alles wordt door het RIVM verzorgd. Naast deze internetinformatie
wordt er een telefoonlijn geopend en zullen de bestaande fysieke loketten
van gemeenten en bibliotheken worden gebruikt.Voor de inrichting van de website wordt gebruik gemaakt van bestaande
initiatieven en informatie zoals Kiesmetzorg, de Keuzegids verzekeraars en de Keuzegids ziekenhuizen die door de Consumentenbond worden opgesteld,
de IGZ-indicatoren en de resultaten van projecten in de care, verpleging,
verzorging en thuiszorg. De toegankelijkheid zal ongetwijfeld nog kunnen worden
verbeterd, maar er is nu een eerste stap gezet. De inrichting van de website
moet zodanig zijn dat mensen snel kunnen vinden wat zij zoeken. De financiering
van Kiesmetzorg.nl wordt door het RIVM bezien in het licht van zijn verantwoordelijkheid
voor de portalorganisatie.De minister stelt vast dat er op het punt van de transparantie veel in
beweging is. Hij is ervan overtuigd dat de consument hier een grote dienst
mee wordt bewezen. Hij heeft niet de illusie dat iedere cliënt alles
tot in de puntjes zal uitzoeken, maar de informatie en de lijstjes die op
basis daarvan worden opgemaakt, hebben ongetwijfeld een kwaliteitsopdrijvend
effect. Hij herinnert aan de toezegging dat alle informatie over verpleeg-
en verzorgingshuizen openbaar zal worden gemaakt.Hij is het ermee eens dat de rechtspositie van de cliënt op papier
goed is geregeld, maar in de praktijk nog wel eens te wensen over laat. Het
onderzoek dat uitwijst dat 50% van de mensen die klagen in het gelijk worden
gesteld, maar ook dat een veel groter deel ontevreden is over de klachtbehandeling,
heeft misschien te maken met de indruk dat dergelijke fouten in de toekomst
niet kunnen worden vermeden. De patiëntveiligheid is een onderontwikkeld
terrein in de zorg. Dit wordt ook in de zorgsector onderkend. In het initiatief
Sneller beter wordt hier aandacht aan besteed. De heer Rein Willems is als
ambassadeur aangesteld en hij zal binnenkort een rapport uitbrengen over de
veiligheid in de zorgsector. Dit onderwerp is misschien 20 jaar blijven liggen,
maar het zal nu systematisch worden aangepakt. Dit is veel belangrijker dan
een dorre klachtregeling die in de praktijk misschien heel lastig is voor
cliënten.Op het terrein van de rechtspositie is veel bereikt, maar nog niet genoeg.
In de Eerste Kamer is de behandeling van de aanscherping van het klachtrecht
op enige bezwaren gestuit. Daarom zal er een novelle aan de Tweede Kamer worden
voorgelegd. Er zijn veel contacten met het veld over de invoering van een
en ander en er worden in overleg concrete voorstellen geformuleerd.In antwoord op de vraag waarom er in de cure geen PGB is, zegt de minister
dat er in de cure al de vrijheid is om een ziekenhuis of een arts te kiezen.
Bovendien zijn er weinig mogelijkheden voor substitutie van zorg.Het elektronisch medicatiedossier zal in 2006 worden ingevoerd als eerste
stap op weg naar een elektronisch patiëntendossier. Thans wordt een proef
gedaan in het Radboudziekenhuis waarbij patiënten via internet inzage
krijgen in hun eigen dossier.De minister zegt dat de NCPF een belangrijke gesprekspartner is die bij
veel van de convenanten die inmiddels zijn afgesloten, is betrokken.De subsidietaakstelling die het ministerie is opgelegd, noopte tot een
prioriteitsstelling. Die heeft ertoe geleid dat de Stichting Fonds PGO (Fonds
voor patiënten-, gehandicaptenorganisaties en ouderenbonden) dat op landelijk
niveau functioneert de subsidie behoudt, maar ook dat de subsidie van regionale
organisaties als de RPCP's aan lokale overheden als provincies wordt overgelaten.
De koepel van de RPCP's, de LOREP (Landelijke organisatie van RPCP's), kan
net als andere landelijke koepels, wel projectsubsidies aanvragen bij de het
Fonds PGO. Overigens loopt de regionale ondersteuning nog door tot 2006.De ontwikkelingen op het terrein van de transparantie komen vooral op
vrijwillige basis tot stand. Soms is er sprake van semi-vrijwilligheid, omdat
duidelijk is dat er maatregelen zullen volgen als er geen resultaat wordt
geboekt. Daarnaast zijn er ook nog wettelijke verplichtingen zoals artikel
22 van de WZV. De minister is verder van plan om in de Wet op de zorgautoriteit
een wettelijke achtervang op te nemen. Het is echter niet zijn ambitie om
daar volop gebruik van te maken. Een cultuur van zelfrapportage met de nodige
controle is veel beter.De cliëntenraden worden wel degelijk betrokken bij de uitvoering
van het convenant. Ieder gezin in Nederland betaalt € 4000
per jaar aan AWBZ-premie. Hoe zouden zij bezwaar kunnen maken tegen een convenant
waarin de instellingen zich verplichten om voor hetzelfde geld meer zorg te
bieden, ook in de wetenschap dat alternatieven voor dit convenant vergaande
ingrepen in het pakket of de tarieven betekenen.In het overzicht van het Algemeen Dagblad is onder meer een kolom opgenomen
over de klachtenafhandeling. Ook in de Keuzegids zorgverzekeraars zal per
verzekeraar worden gemeld hoe zij met klachten omgaan. Er is geen wettelijke
verplichting tot rapportage over klachten, maar een zorgverzekeraar zal niet
graag in de keuzegids komen te staan met de mededeling dat hij niets aan klachten
doet,De minister zegt tot slot dat hij het pleidooi van mevrouw Tonkens om
begrijpelijke taal te gebruiken, onderschrijft.De staatssecretaris beaamt dat lang niet alle
mensen in staat zijn om hun zorgvraag helder te formuleren of via internet
een keuze te maken. De vraag is dus hoe zij kunnen worden geholpen die het
zwakst staan en niemand in hun nabije omgeving hebben om hen te helpen. De
nieuwe organisatie MEE Nederland is speciaal bedoeld voor mensen met verstandelijke,
psychische of lichamelijke problemen die moeilijk hun weg door de zorg kunnen
vinden. De implementatie van de activiteiten van MEE in het lokale beleid
krijgt nog steviger vorm in de WMO. Verder moet er bij inlooppunten als zorgloketten
en de huisartsen laagdrempelige informatie voorhanden zijn. De informatie
die wordt gebundeld op de nieuwe internetsite kan natuurlijk ook in afgedrukte
vorm worden verspreid, bijvoorbeeld via bibliotheken. Daarnaast zijn er cliëntondersteuners,
ouderenadviseurs, mantelzorgsteunpunten en welzijnsinstellingen. Zij deelt
de mening dat voorkomen moet worden dat de hulpverlening te versnipperd raakt,
maar er zullen altijd specifieke doelgroepen blijven bestaan al is de AWBZ
ontschot,. Met de maatschappelijke organisaties zal worden gesproken over
hulp aan mensen die niet naar een loket komen en die niet hun hulpvraag uiten.
Het maatschappelijk werk moet zo worden ingericht dat ook zij worden bereikt.Het PGB is de afgelopen jaren zeer tot tevredenheid van de cliënten
ingezet. De evaluatie van het PGB die naar verwachting eind november verschijnt,
zal de gemeenten die in de WMO met dit instrument moeten werken, handvatten
bieden om het gebruik ervan verder te vervolmaken. Een aantal gemeenten in
Nederland werkt er al mee. De gemeente heeft in de WMO grote beleidsvrijheid,
maar een instrument dat zo goed werkt als het PGB, zal zeker worden toegepast.
De geraamde middelen voor het PGB zijn toereikend.Volgens een recent SCP-rapport zal de behoefte aan AWBZ-zorg tot 2020
toenemen met 40%. De vraag is nu hoe de AWBZ-zorg voor de nagenoeg onverzekerbare
zwaar chronische zieken kan worden gegarandeerd. Die zware zorg zal steeds
meer kosten en dit betekent dat er flink moet worden geïnvesteerd in
welzijnsactiviteiten en -voorzieningen op lokaal niveau. De bodem van die
voorzieningen is nu soms al flinterdun. Dit is voor een deel te wijten aan
het gebrek aan beleid en soms is er sprake van gebrek aan samenwerking. Op
dit terrein kan nog veel worden bereikt en de WMO is daar een goed instrument
voor. De arrangementen op lokaal terrein zijn vooral welzijnsarrangementen.
De zwaardere zorg moet in de AWBZ worden gegarandeerd. AWBZ en WMO moeten
tot een sluitend stelsel leiden.De uitgaven voor de zorg nemen steeds verder toe. Als alle voorzieningen
in de AWBZ zouden worden gehandhaafd, zouden de pakketten in de komende 10
jaar steeds verder moeten worden uitgekleed. De staatssecretaris zegt dat
zij er liever voor kiest dat de mensen die echt zware zorg nodig hebben, een
goed pakket krijgen waar alles in zit, ook de huishoudelijke hulp en de ondersteunende
activerende begeleiding. Het zal een hele klus worden om dit op termijn veilig
te stellen en daarom moet nu aan de voorkant door middel van
preventie, «outreaching» hulpverlening, maatschappelijk werk,
enz. veel werk worden verzet. De gemeenten moeten worden geholpen om dit goed
op te pakken. Ook dit zal niet eenvoudig zijn, maar uiteindelijk moet worden
bereikt dat de cliënt goede informatie krijgt en ook nog iets te kiezen
heeft.De ondersteuning van de minst-mondige cliënten moet dus op lokaal
niveau zijn beslag krijgen. De MEE-organisaties geven goed advies, maar instellingen
als de RIO's zullen ook op klantniveau moeten communiceren. Zij zegt toe dat
zij in het verkeer met de organisaties de noodzaak van klantvriendelijkheid
zal benadrukken, want die kan op sommige punten zeker worden verbeterd. De
RIO's kunnen de mensen verwijzen naar de keuze-informatie op het portal, maar
daarnaast speelt het zorgkantoor een belangrijke rol. Zij zegt toe dat zij
zal informeren naar de zorgelijke signalen die zijn ontvangen over het functioneren
van de MEE-organisaties.Uit gesprekken met de zorgkantoren blijkt dat klantgerichtheid het uitgangspunt
is bij de zorginkoop. Het is belangrijk dat zorgkantoren zich afvragen wat
de cliënt wil. De zorgverzekeraar zal de cliënt na een indicatiestelling
moeten informeren over de mogelijkheden om in zijn regio tot verzilvering
van die indicatie te komen. Op het internet zal duidelijk worden gemaakt wat
een zorgkantoor kan doen voor cliënten. In het convenant dat met de zorgkantoren
wordt afgesloten, zal dit punt worden meegenomen. Ook de voorinformatie moet
duidelijk zijn en breed worden verspreid. Natuurlijk moet dan als eerste de
groep worden aangesproken die een indicatie heeft en zorg moet kunnen vinden.
Daarnaast moet het CTZ nadenken over de vraag hoe de inzet in de zorgkantoren
is georganiseerd. In januari 2005 zal een overzicht verschijnen van de prestaties
van de zorgkantoren. Dit zal worden gebruikt voor het toezicht en voor de
concessieverlening in 2006. Zorgkantoren die niet goed functioneren, worden
niet opnieuw aangewezen.Het is belangrijk dat er wordt getoetst vanuit het perspectief van de
cliënt. De discussies over het rapport van de inspectie over de kwaliteit
van verpleeghuizen tonen eens te meer aan hoe belangrijk dit is. Dergelijke
toetsen moeten worden uitgevoerd door organisaties die onafhankelijk zijn
van de instellingen. De Stichting Cliënt en Kwaliteit heeft de afgelopen
jaren honderden van die toetsen uitgevoerd, onder meer als onderdeel van de
benchmarkonderzoeken in de verpleging- en verzorgingssector. Dit heeft stimulerend
gewerkt. Zij zou graag zien dat deze toetsingsactiviteiten worden voortgezet.
Instellingen zouden zich in hun streven naar maatschappelijk ondernemerschap
en transparantie eigenlijk zelf aan een toetsing door een onafhankelijke toetsingsinstelling
moeten onderwerpen. In de eerste jaren zal hier nog wel een financiële
stimulans voor nodig zijn. Daarom wordt de financiering van de Stichting Cliënt
en Kwaliteit nog twee jaar voorgezet door tussenkomst van het Fonds PGO. Het
zal de komende twee jaar nog jaarlijks een bedrag van 1,3 mln euro aan de
stichting verstrekken voor de uitvoering van cliënttoetsen.Aan de koepelorganisaties is gevraagd of zij met de cliëntorganisaties
een convenant kunnen sluiten op basis van alle nieuwe ontwikkelingen. Zij
hebben daar in eerste instantie positief op gereageerd. De zorgaanbieder is
verantwoordelijk voor het instellen van de cliëntenraad en voor de randvoorwaarden
voor het functioneren ervan. Cliëntenraden klagen over vrijblijvendheid.
Samen met de organisaties van de cliëntenraden en de koepels van de aanbieders
moeten er strakkere afspraken worden gemaakt en daar zou een convenant dienstig
voor kunnen zijn. De staatssecretaris vertrouwt erop dat de organisaties erin
slagen goede afspraken met elkaar te maken.Uit het onderzoek naar de financiering van de cliëntenraden komt
een heel divers beeld naar voren. Een algemene norm zou echter te uniformerend
werken en zou de flexibiliteit belemmeren. Over het algemeen moet echter zichtbaar
worden hoe cliënten denken over het functioneren van de instelling.
Dit kan wellicht een plaats krijgen op de kwaliteitskaart van de instelling.
De instellingen zijn gehouden om de cliëntenraden te financieren. De
Kamer heeft over dit onderwerp eerder een brief ontvangen. De werkwijze van
de cliëntenraden kan nog wel worden verbeterd, maar dit moet op instellingsniveau
gebeuren. De koepels kunnen hier een stimulerende rol in vervullen.Bij de indiening van de WMCZ heeft de regering in de Raad van Toezicht
een plaats ingeruimd voor een lid dat wordt voorgedragen door de cliëntenraad.
Juist dit lid van de Raad van Toezicht wordt geacht oog te hebben voor de
belangen van de cliënten.In de verdeling van het budget over koepelorganisaties en cliëntenraden
komen de verschillende verantwoordelijkheden tot uitdrukking. Vooralsnog kan
niet worden vastgesteld dat de cliëntenraden te weinig geld krijgen om
hun taak uit te voeren. De rijksoverheid heeft gezorgd voor een wettelijke
verplichting om cliëntenraden in stand te houden en in staat te stellen
hun taak waar te maken. Het is aan de instelling en de cliëntenorganisatie
om te zorgen dat die activiteiten goed gestalte krijgen. De rijksoverheid
kan vervolgens transparant maken hoe dit werkt.De suggestie om te komen tot premiefinanciering van cliëntorganisaties
staat haaks op de taakstelling van 127 mln euro op subsidies en premiesubsidies
waarvoor het ministerie van VWS zich gesteld ziet. Dit neemt niet weg dat
goede ondersteuning nodig blijft. Er is tot 2006 geld beschikbaar voor een
soepele overgang.Ook in de psychiatrie bestaat de verplichting om een cliëntenraad
in te stellen. Die kan worden ingevuld door middel van een familieraad. Het
gaat echter te ver om iedere instelling te verplichten een familieraad in
te stellen.Voor de echt afhankelijke patiënten in bijvoorbeeld verpleeghuizen
spelen de vertegenwoordigers een belangrijke rol. Verder zijn er familieverenigingen
waar goed naar wordt geluisterd. Vaak nemen de familielieden plaats in de
cliëntenraden. Op die manier worden de belangen van afhankelijke patiënten
verzorgd.Het convenant is bedoeld om de macrokosten van de AWBZ te beheersen. Dit
convenant is natuurlijk niet afgesloten met de bedoeling afbreuk te doen aan
de kwaliteit. De vraagsturing wordt niet aangetast. Met de cliëntenorganisaties
is afgesproken dat zij nauw zullen worden betrokken bij de uitvoering van
het convenant. De koepelorganisaties hebben al aangegeven dat zij hierover
met de cliëntenorganisaties afspraken zullen maken. Dit initiatief wordt
van harte gesteund.Gedachtewisseling in tweede termijnMevrouw Van Heteren stelt vast dat er op papier
veel is geregeld, maar dat er in de praktijk nog wel afstemming nodig is.
Als de wettelijke verplichting met betrekking tot de cliëntenraden onvoldoende
wordt ingevuld, heeft de overheid toch een taak.Juist in de overgangsperiode kan zijn goede advisering, begeleiding en
infrastructuur nodig. Het is voor patiënten nauwelijks te volgen wat
er gebeurt en daarom is ondersteuning op lokaal niveau zo belangrijk.De informatie moet zichtbaar, inzichtelijk en toegankelijk zijn voor de
cliënten. Er is heel veel aanbiedersinformatie waar geen doorkomen aan
is en daar moet verandering in komen.In het krachtenveld van zorgverzekeraars, werkgevers en mensen die uit
zijn op collectieve contracten, dreigen de patiënten verloren te gaan.
Daarom moeten er harde toezeggingen worden gedaan voor de inkoop- en onderhandelingsmacht
van patiënten zodat die in 2006 goed geregeld is. Mevrouw Van Heteren
dringt erop aan dat die mogelijkheden worden verankerd. De patiënten
moeten echt iets in handen krijgen.Tot slot leest zij een gedicht uit «De schatten van de kleine Waanzin»
van Hans Andreus voor.Mevrouw Van Oerle-van der Horst heeft er wat
meer vertrouwen in dat de informatieverstrekking verbeterd zal worden.Zij is niet tevreden met het antwoord dat het RIVM zich zal beraden op
de voortzetting van de site Kiesmetzorg.nl. Is de minister bereid ervoor te
zorgen dat de site blijft bestaan tot het moment dat de gegevens in de centrale
informatie worden opgenomen?Ook op provinciaal niveau moet de invloed van patiënten en cliënten
op het terrein van wonen, zorg, welzijn, vervoer en arbeid integraal aan de
orde komen. Het is mooi dat het LOREP nog in aanmerking komt voor projectsubsidies.
Kan een instelling ook subsidie ontvangen voor een projectdefiniëring?Zij blijft bij haar bezwaar tegen de financiering van de cliëntenraden.
Natuurlijk is er sprake van verschillende verantwoordelijkheden, maar het
uitgavenpatroon van de koepelorganisaties lijkt een hogere bijdrage aan de
cliëntenorganisaties te rechtvaardigen.Tot slot herhaalt zij haar vraag of de cliëntenorganisaties een budget
kunnen krijgen om zelf onderzoek te doen dat nu door andere organisaties wordt
uitgevoerd.Het ergert mevrouw Van Miltenburg dat zij
in antwoord op haar pleidooi voor een sterkere positie van de consument te
horen krijgt dat dit veel kost en dat het nu eenmaal allemaal wat minder moet.
Natuurlijk levert meer geld niet altijd iets op, maar juist als er minder
geld is, moeten de cliënten en patiënten in de gelegenheid worden
gesteld om mee te praten over de verdeling van de schaarste. Het is jammer
dat de bewindslieden die noodzaak niet lijken te onderkennen.Wat is de visie van de zorgkantoren op hun plaats tussen de consument
en de zorgaanbieders? Elke zorgaanbieder in Nederland weet wat het zorgkantoor
is, maar daarnaast zou iedere verzekerde in Nederland moeten weten wat het
zorgkantoor doet en wat het voor hem kan betekenen, ook als hij daar nog geen
behoefte aan heeft. Willen de bewindslieden toezeggen dat zij dit met de zorgkantoren
opnemen? Misschien kunnen de zorgkantoren aangeven wat er nodig is om hun
positie te versterken. Willen de bewindslieden toezeggen dat zij de Kamer
in het voorjaar op de hoogte brengen van hun bevindingen?De minister wijst erop dat het RIVM een rijksinstelling
is die onder zijn politieke verantwoordelijkheid valt. Het instituut zal in
het kader van de samenstelling van het zorgportal een afweging maken om te
voorkomen dat er dubbelingen ontstaan. De mogelijkheden van de website Kiesmetzorg.nl
worden daarbij betrokken. Hij zegt toe dat hij dit zorgvuldig zal bezien en
dat hij de Kamer zo snel mogelijk schriftelijk op de hoogte zal brengen van
de uitkomst van de afwegingen.Vorig jaar zijn er duidelijke keuzes gemaakt over de financiering van
landelijke en regionale instellingen. De regionale instellingen zijn primair
een verantwoordelijkheid van de regionale overheden. Er is een grote verschuiving
te zien van instellingssubsidies naar projectsubsidies en alleen bij hoge
uitzondering worden er nog instellingssubsidies verstrekt. Als er in het kader
van de invoering van de WMO nog om subsidie wordt gevraagd, zal de aanvraag
serieus worden beoordeeld, maar er is wel sprake van een duidelijke prioriteitsstelling.De staatssecretaris zegt dat bij de voorbereiding
van de invoering van de WMO ook zal worden gekeken naar de wettelijke borging
van de cliëntenorganisaties. De lokale democratie neemt uiteindelijk
een besluit.De subsidiëring van de ondersteuningsstructuren van cliëntorganisaties
op lokaal niveau zal in kaart worden gebracht. Met de koepels zal worden gesproken
over de vraag welke voorwaarden aan de subsidieverstrekking ten grondslag
zullen liggen.De landelijke organisaties van patiënten- en gehandicaptenorganisaties
kunnen een projectsubsidie aanvragen bij het Fonds PGO, maar dit geldt niet
voor een afzonderlijke instelling.De staatssecretaris zegt toe dat zij nog eens goed zal kijken naar de
cliëntenorganisaties, want dit is een belangrijk punt in het kader van
het convenant tussen de instellingen, koepels en cliëntenorganisaties.
Zij zal erop aandringen dat er een regeling wordt getroffen waar alle betrokkenen
zich goed in kunnen vinden. De WMCZ is er van en voor de cliënten. De
overheid heeft geen bevoegdheid om te treden in het overleg tussen cliënten
en instellingen, maar kan wel stimuleren. Transparantie is het middel om te
weten te komen of er sprake is van een generiek probleem op instellingsniveau.
Dan zal via de koepel of direct aan de instelling een signaal worden afgegeven.
Als lokaal bekend wordt dat een cliëntenraad van een instelling niet
goed kan functioneren, zal dit zeker effect hebben. Daarom is transparantie
een belangrijk streven. De staatssecretaris zegt dat zij binnen de wettelijke
bevoegdheden die zij heeft, haar rol zal waarmaken.Zij neemt de suggestie over om het zorgverzekeraars te spreken over de
vraag hoe de positie van het zorgkantoor onder de aandacht kan worden gebracht
van de verzekerden. Misschien kan hierover iets op papier worden gezet. Dit
zal dan aan de Kamer worden toegezonden.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,BlokDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,SjerpXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Koser-Kaya
(D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP),
Blok (VVD), voorzitter, Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA),
Van Oerle-van der Horst (CDA), ondervoorzitter, Vergeer (SP), Vietsch (CDA),
Tonkens (GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA), Nawijn
(LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans (LPF),
Schippers (VVD), Omtzigt (CDA).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Bakker
(D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Gerkens (SP), Veenendaal (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten
(PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Koomen (CDA), Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF),
Bussemaker (PvdA), Heemskerk (PvdA), Oplaat (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi
Ali (VVD), Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27807-25.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl