Cultuur in de multiculturele samenleving; Verslag algemeen overleg van vaste commissie OCW, op 30-09-1999, met staatssecr. Van der Ploeg (OCW), over culturele diversiteit en fondsenbrief
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26565, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26565 nr. 7

15-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoortzetting antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26565Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 565Cultuur in de multiculturele samenleving26 591Cultuurbeleid 2001–200426 800 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2000nr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 15 oktober 1999De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 30 september 1999 het overleg van 30 juni 1999 met staatssecretaris
Van der Ploeg van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over de culturele diversiteit en fondsenbrief voortgezet.Hierbij kunnen de volgende brieven worden betrokken:– d.d. 29 april 1999 inzake fondsenstructuur (26 200-VIII,
nr. 80);– d.d. 25 mei 1999 ter aanbieding van de notitie «Ruim baan
voor culturele diversiteit» (26 565, nr. 1);– d.d. 8 juni 1999 ter aanbieding van de notitie «Cultuur
als confrontatie» (26 591, nr. 1 voorzover betrekking hebbend op
de fondsenstructuur en culturele diversiteit);– d.d. 22 september 1999 inzake de 3%-regeling (26 565, nr.
4).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Voortzetting antwoord van de regeringStaatssecretaris Van der Ploeg erkende dat
de brief naar de fondsen niet verstuurd had mogen worden. De vragen die hierover
zijn gesteld, heeft hij zo snel mogelijk beantwoord, omdat hij de indruk wilde
wegnemen dat hij zich niets gelegen zou laten liggen aan hetgeen in de Kamer
over zijn beleid wordt opgemerkt. Misschien is de brief verstuurd, omdat de
indruk is ontstaan dat het debat over de culturele diversiteit niet was afgerond
en het debat over de fondsen wel. De staatssecretaris heeft deze week ook
een brief naar de fondsen doen uitgaan om dit te corrigeren. Hij ging ervan
uit dat het bij een incident zou blijven. Intussen zijn interne maatregelen
genomen, zodat dergelijke brieven nog een paar keer bekeken worden, ook door
de staatssecretaris, voordat zij de deur uitgaan. De staatssecretaris betreurde
in elk geval de gang van zaken.In het kader van de nota Ruim baan voor culturele diversiteit is gevraagd
waarom niet eerst het beleid wordt geëvalueerd, voordat nieuwe maatregelen
worden voorgesteld. De staatssecretaris kon zich daarin wel vinden. In het
kader van het project Cultuur en school is onderzocht wat de instellingen
op het gebied van cultuureducatie doen. Gebleken is dat veel instellingen
actief zijn op dit gebied. Er zijn echter ook instellingen die er niets aan
doen en er in elk geval geen budget voor uittrekken. Dit onderzoek had alleen
betrekking op educatieve activiteiten, maar in het najaar zal
een onderzoek worden gedaan naar alle activiteiten die onder de norm vallen.
De staatssecretaris verwachtte dat de uitslag daarvan niet wezenlijk anders
zou zijn. Het gaat om beleid voor de jaren 2001–2004. In het kader van
het project Cultuur en school is een eerste analyse gedaan. De instellingen
moeten de kans krijgen om te tonen welke activiteiten zij ondernemen, voordat
echt wordt gemeten. Dat gebeurt in het najaar. Dan zijn er nog voldoende mogelijkheden
om er iets mee te doen.De staatssecretaris heeft in de Uitgangspuntennotitie aangegeven dat hij
75 mln. wil reserveren voor drie prioriteiten, namelijk cultuur en jongeren,
programmering van podia en culturele diversiteit. In de praktijk hangen deze
prioriteiten vaak met elkaar samen. Investeren ten behoeve van de ene prioriteit
kan tegelijkertijd ook ten gunste zijn van een andere prioriteit. Om die reden
heeft de staatssecretaris daarvoor één bedrag gereserveerd.
Veel zaken vallen ook onder deze prioriteiten, van vouchers voor scholieren
tot de bestaande programmeringsbudgetten. Een deel van de dekking van die
75 mln. komt ook uit bestaand beleid. De staatssecretaris kon moeilijk aangeven
welk deel daarvan voor culturele diversiteit is. Hij ziet dit wel samen met
de 50 mln. versterking programmering culturele diversiteit en wil er niet
dogmatisch mee omgaan.In de nota Cultureel ondernemerschap zal uitvoerig worden ingegaan op
de vraag hoe het bondgenootschap met de lagere overheden verder zal worden
ingevuld en hoe de budgetten worden ingezet. Deze nota zal uiterlijk tien
dagen voor de behandeling van de uitgangspuntennotitie bij de Kamer komen
en zal samengaan met de brief over internationaal cultuurbeleid. Ook het thema
ontplooiingskansen voor kunstenaars en de belemmeringen die zij tegenkomen
zal uitgebreid aan de orde komen in de nota Cultureel ondernemerschap.Volgens de heer Nicolaï zou de analyse van de staatssecretaris op
een aantal punten niet juist zijn. De heer Nicolaï heeft ook gevraagd
waarom culturele diversiteit nodig is, omdat toch vooral belangrijk is dat
wordt geïnvesteerd in jongeren. Naar de mening van de staatssecretaris
is dat ook absoluut cruciaal. Investeren in jeugd zal altijd nodig zijn. Voor
versterking van de programmering op ongebruikelijke plekken of culturele diversiteit
zou er een tijdelijke impuls kunnen zijn. Het zou het een succes zijn als
over vijf jaar gezegd kan worden dat de culturele diversiteit vanzelf goed
geregeld is. Er is een verschil tussen cultuureducatie, die altijd nodig zal
zijn, en culturele diversiteit. De analyse in de nota Ruim baan voor culturele
diversiteit kan worden gestaafd met cijfers van het SCP. De analyse wordt
ook breed onderschreven door het Landelijk overleg minderheden en de sector
zelf, die oproept tot een fonds voor culturele diversiteit. Belangrijk is
dat ook de Raad voor cultuur in zijn vooradvies pleit voor een ingrijpende
beleidsverandering, forse financiële investeringen en concrete en wezenlijke
maatregelen om instellingen te stimuleren een eigen bijdrage te leveren aan
culturele diversiteit.De staatssecretaris heeft in zijn brief gewezen op het belang van de 3%-regeling
voor educatie. Het is geen allochtonenmaatregel. Er zijn aspecten van educatie,
ongebruikelijke plekken en scholing. Het moet echter wel van twee kanten komen.
Jonge mensen moeten niet alleen verleid worden door kunst en cultuur, culturele
instellingen moeten ook toenadering zoeken tot die nieuwe potentiële
publieksgroepen. Uit de cijfers blijkt overigens dat een hogere opleiding
niet automatisch garant staat voor meer cultuurdeelname. De explosieve groei
van het aantal hoger opgeleiden in de laatste decennia, heeft namelijk niet
geleid tot een evenredige groei in de deelname aan cultuur.De staatssecretaris constateerde dat ook ouderen een doelgroep kunnen
zijn. Culturele diversiteit gaat uiteindelijk over meer dan culturele minderheden.
De grootste urgentie ligt misschien bij jongeren, maar in de grote steden,
waar de samenstelling van de bevolking sterk aan het veranderen is, zou het
vooral kunnen gaan om culturele minderheden. Het aangekondigde actieplan cultuurbereik
zet ook in op het bereik van nieuwe publieksgroepen. Voor sommige
instellingen en voor sommige regio's zullen dit evident ouderen kunnen zijn.Het begrip «eigenheid» in de nota heeft veel vragen opgeroepen.
Ook buiten de Kamer hebben inmiddels vele debatten daarover plaatsgevonden.
Door mevrouw Halsema is gesproken over het gevaar van folklorisme. De heer
Nicolaï zou het vervelend vinden als de staatssecretaris een statisch
cultuurbegrip zou aanhangen en pleitte voor een dynamisch cultuurbegrip. De
staatssecretaris vond beide waarschuwingen terecht. De belangrijkste misvatting
is misschien de veronderstelling dat in de nota iets wordt voorgeschreven.
Eigenheid maakt onderdeel uit van de trits eigenheid, ontmoeting en toegankelijkheid.
De staatssecretaris wil daarvoor de ruimte scheppen. Hij hoopt daarmee op
confrontatie, ontmoeting en dialoog. Wat hem betreft kan het niet dynamisch
genoeg zijn. Aan de ene kant wil de staatssecretaris de mogelijkheden scheppen
om voor de gevestigde instellingen de ogen en oren te openen voor andere culturen,
maar aan de andere kant moeten allochtone kunstgezelschappen ook bereid zijn
zich wervend op te stellen naar autochtonen.Gevraag is hoe ten behoeve van de beoordeling kwaliteitscriteria gedefinieerd
worden voor de nieuwe groepen kunstenaars. De staatssecretaris constateerde
dat het niet alleen gaat om het beoordelen van de kwaliteit, maar ook en vooral
om het scheppen van mogelijkheden voor stimulering van de kwaliteit. Van het
ontwikkelingsbudget culturele diversiteit, dat niet los kan worden gezien
van programmering en jongereneducatie, kan een deel worden ingezet voor het
begeleiden, scouten en ontwikkelingen van nieuw talent. Dat gebeurt ook in
toenemende mate niet alleen in de steden, maar ook bij de fondsen. Het Fonds
voor de podiumkunsten heeft daar ideeën over en bij sommige instellingen
wordt gekeken naar het scouten, begeleiden en ontwikkelen van talent.De staatssecretaris wil ook de deskundigheid in adviesorganen op het gebied
van culturele diversiteit vergroten. Terecht is opgemerkt dat allochtonen
in een adviescommissie niet bij voorbaat deskundig zijn op het gebied van
culturele diversiteit. Er zijn ook voorbeelden van autochtone Nederlanders
die bij theatergezelschappen veel doen aan muziek uit andere culturen. Er
moet overigens wel een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen representativiteit
in adviesorganen en deskundigheid op het gebied van culturele diversiteit.
Bij representativiteit gaat het om een evenwichtiger afspiegeling van de samenleving
en om het voorkomen van blinde vlekken bij de beoordeling. Soms is het nodig
dat mensen uit de regio zitting hebben in adviescommissies om de uitingen
van kunst in verschillende regio's van het land goed te kunnen beoordelen.
De vergroting van de deskundigheid en daardoor van de kwaliteitsbeoordeling
door een adviesorgaan heeft geen een-op-eenrelatie met de representativiteit.
Een allochtoon commissielid kan zeer deskundig zijn op het gebied van de moderne
dans of de letteren en in het geheel niet op het terrein van niet-Westerse
kunstuitingen.In beginsel moet de kwaliteit van de bestuurders vooropstaan. Mensen moeten
niet benoemd worden, omdat zij jong zijn of uit een andere cultuur komen.
De staatssecretaris wil wel kijken of zij te vinden zijn onder jongeren en
allochtonen en ook vrouwen. Instellingen zouden een breder netwerk kunnen
aanspreken. Soms blijkt men dan deskundige mensen uit andere sectoren te kunnen
benoemen, die bijdragen aan de representativiteit. Het voorbeeld in de nota
van een fonds of instelling die alleen allochtonen of mensen jonger dan 35
aanneemt, leidde de Kamer tot een andere interpretatie. Het was niet de bedoeling
dat het zo zou overkomen.De staatssecretaris is voornemens, mogelijkheden te scheppen om aandacht
te vragen voor begeleiding, opleiding en stageplaatsen. Het gaat er niet om
mensen subsidierijp te maken. Ook hierbij moet een onderscheid worden gemaakt
tussen deskundigheid en representativiteit. Een bestuur als geheel
heeft pas kwaliteit met een evenwichtige samenstelling. Gaandeweg ontstaat
een debat, ook in de sector zelf, over cultural governance. Daarbij hoort
misschien ook de vraag hoe je omgaat met begeleiding, opleiding en stageplaatsen.In de statuten van veel instellingen is een benoemingsverantwoordelijkheid
opgenomen. Soms is sprake van een instemmingsverantwoordelijkheid. De vraag
is of de overheid altijd «ja» moet zeggen, zoals in 90% van de
gevallen gebeurt. Door de instellingen erop te wijzen dat zij bij het voorleggen
van een benoeming moeten letten op deskundigheid en kwaliteit, maar ook op
representativiteit, kunnen zij tot evenwichtiger voorstellen komen en kan
daarover een debat ontstaan.Naar aanleiding van de opmerking dat de politiek zich niet met het personeelsbeleid
van instellingen moet bemoeien, constateerde de staatssecretaris dat het regeringsbeleid
is om de arbeidsparticipatie van allochtonen te bevorderen. In de culturele
sector zouden gesubsidieerde instellingen een voortrekkersrol kunnen vervullen
bij multicultureel personeelsbeleid. De staatssecretaris wil de instellingen
niets opleggen, maar hij vraagt ze wel welke visie ze hebben op de samenstelling
van het personeelsbestand. Hij wil leerplaatsen bij instellingen – zo
nodig – ook stimuleren.De staatssecretaris constateerde dat onderzoek naar de deelname van allochtonen
aan amateurkunst verschillende uitkomsten heeft opgeleverd. In bepaalde vormen
van amateurkunst doen allochtonen meer mee dan autochtonen en in andere vormen
wat minder. Culturele minderheden doen wel aan amateurkunst, maar niet in
het verband van de amateurkunstinstellingen. Uit onderzoek in Utrecht is gebleken
dat de instellingen voor amateurkunst jonge allochtonen tien keer zo weinig
bereiken als andere jongeren. Er is dus een probleem.De vraag van de heer Nicolaï of de verklarende variabele het opleidingsniveau
is of de etnische achtergrond, vond de staatssecretaris een wezenlijke vraag.
Geprobeerd wordt dit uit te splitsen. Waarschijnlijk is het een kwestie van
beide. Qua opleidingsniveau zijn de verschillen minder dan een factor 10.
Er moet dus worden geïnvesteerd in cultuur en school en cultuur en jongeren.
Daarnaast is de staatssecretaris ervan overtuigd dat een impuls moet worden
gegeven aan de culturele diversiteit. Als die heeft gewerkt, kan in de jaren
daarna de aandacht worden verschoven in de richting van cultuur en school.Op de vraag van mevrouw Halsema hoe dit zich verhoudt tot de opmerking
in «Cultuur als confrontatie» dat het verschil in cultuurparticipatie
niet meer aanwezig is bij hoog opgeleide allochtonen en autochtonen, antwoordde
de staatssecretaris dat strikt filosofisch beide stellingen mogelijk zijn.
Onder de groep van hoog opgeleide allochtonen kan de cultuurparticipatie vrij
goed zijn en in sommige gevallen zelfs hoger dan gemiddeld. Dat zegt echter
niets over de cultuurparticipatie van lager opgeleide allochtonen. Wat participatie
betreft is cultuur en school dus cruciaal. Veel van die middelen vallen ook
toe aan allochtone medeburgers.De staatssecretaris constateerde dat het bij culturele diversiteit niet
alleen gaat om participatie, maar ook om het cultuuraanbod. Instellingen zouden
het als een uitdaging moeten zien om te kijken naar andere culturen. Van de
convenantpartners komen er signalen dat kleine organisaties niet de middelen
hebben om beleid te ontwikkelen om allochtonen er meer bij te betrekken. Dit
vormt ook een voortdurend aandachtspunt in de gesprekken.De relatie tussen amateurkunst en professionele kunst vond de staatssecretaris
een belangrijk punt. Daarbij speelt ook de subsidiariteitsvraag een rol. Waarvoor
is het Rijk verantwoordelijk en waarvoor zijn de gemeenten verantwoordelijk?
De cultuursector is vrij verticaal georganiseerd. Er staan schotten –
misschien te veel – tussen de amateurkunst en de professionele kunst,
tussen de lokale, regionale en landelijke overheid. In de gesprekken
met de convenantpartners blijkt ook dat initiatieven die niet tot één
van die categorieën behoren, vaak buiten de boot vallen. De staatssecretaris
wil werken aan ontschotting tussen de amateurkunst en de professionele kunst
door de samenwerking tussen de fondsen te verbeteren, door meer samen te werken
met andere overheden en door een inzet van middelen voor culturele diversiteit,
die ook ten goede komen aan initiatieven op het snijvlak van disciplines of
op het snijvlak van amateurkunst en professionele kunst.Tijdens de begrotingsbehandeling heeft de staatssecretaris toegezegd te
onderzoeken of en hoe aandacht zou moeten worden gegeven aan het thema 50
jaar minderheden in 2001. Hij vond het te voorbarig om dit thema al op te
nemen in de nota Ruim baan voor culturele diversiteit. Bovendien behoort dit
niet tot de portefeuille van de staatssecretaris. De coördinerend minister
hiervoor is de minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid. De staatssecretaris
heeft hierover wel met hem gesproken. De staatssecretaris zal hierover nogmaals
overleggen met de minister. Hij zegde toe de Kamer daarover te berichten.
De staatssecretaris heeft inmiddels van de STOA, de Stichting omroep allochtonen,
enkele voorstellen ontvangen voor de invulling van zo'n themajaar. Bekeken
moet worden hoe breed dit wordt gedragen en hoe dit verder uitgewerkt kan
worden.De Vereniging van Nederlandse gemeenten heeft de staatssecretaris een
afschrift gestuurd van een brief die aan de commissie is gestuurd. De staatssecretaris
beschouwt die brief als een steuntje in de rug bij zijn pogingen om het beleid
voor culturele diversiteit vorm te geven, niet alleen op centraal niveau,
maar ook op decentraal niveau en in samenwerking met de gemeenten.Onder voorbehoud van de begrotingsbehandeling voor 2000 is de staatssecretaris
op 29 september 1999 een eerste pilotproject culturele diversiteit met de
gemeente Den Haag overeengekomen. In een convenant is overeengekomen dat in
2000 beide partijen 0,5 mln., samen 1 mln., zullen inzetten voor projecten
op dit gebied. Het gaat daarbij om niet-reguliere podia die veel door jongeren
uit culturele minderheden worden bezocht. De beste kunstinstellingen van Den
Haag zouden in dit kader plannen moeten ontwikkelen. Dit heeft dus hetzelfde
brede karakter als in de 3%-brief wordt aangegeven. De staatssecretaris is
bereid om in 2000 nog enkele pilotprojecten te financieren. Hij wil het aantal
wel beperkt houden, omdat er eerst iets van geleerd moet worden. De evaluatie
van die pilotprojecten kan met de Kamer besproken worden, als zij doorgaan.
De staatssecretaris denkt aan uitbreiding met enkele steden buiten de Randstad,
waarmee hij al geregeld overleg voert in het kader van de acht bestaande cultuurconvenanten.
Dan is ook sprake van een evenwichtige spreiding over het land. Hij ziet dit
als een voorbereiding op de volgende cultuurnotaperiode. De middelen die worden
uitgetrokken voor het actieplan cultuurbereik en culturele diversiteit kunnen
dan op grond van die leerervaring effectiever worden ingezet.Desgevraagd antwoordde de staatssecretaris dat de primaire verantwoordelijkheid
voor de uitvoering inderdaad bij de gemeente Den Haag ligt. Hij heeft echter
ook veel waarborgen en criteria ingebouwd voor kwaliteit. Als na afloop van
dit pilotproject blijkt dat de dubbelslag tussen kwaliteit en bereik niet
wordt gemaakt, moet de vraag worden gesteld of het Rijk ermee moet doorgaan.
Als het meer op «welzijnswerk» lijkt dan op een poging van de
beste kunstinstellingen van de stad om de culturele diversiteit op een kwalitatief
hoogwaardige wijze vorm te geven, wil de staatssecretaris het voorbehoud maken
om er na een jaar op een aantal posten van af te zien. Dat is namelijk de
meerwaarde van de rijksbijdrage.Op de vraag waarom niet verschillende pilotprojecten gelijktijdig worden
gehouden, zodat men uit de vergelijking van de problemen die men tegenkomt
lering kan trekken, antwoordde de staatssecretaris dat de uitwerking van de
pilotprojecten in de verschillende steden anders zal zijn. Door
deze te vergelijken kun je komen tot een «best practice». Er zal
echter ook altijd een stukje maatwerk zijn, omdat het van stad tot stad verschilt.
Een voorwaarde is wel dat de kwaliteit vooropstaat. De staatssecretaris bespreekt
dat ook met de convenantpartners. De projecten zijn bedoeld om lering te trekken
uit de verschillende ervaringen in de verschillende gemeenten.Het actieplan cultuurbereik maakt het mogelijk, culturele activiteiten
op basis van goede plannen te spreiden. Dat is een spreiding achteraf. De
staatssecretaris wil de spreiding niet op voorhand vastleggen door bepaalde
projecten in de regio aan te wijzen. Hij gaat er wel van uit dat de wortel
beter werkt dan de stok. Op die manier wil hij ook de spreiding stimuleren.
De 7%-maatregel voor Nederlandse muziek heeft overigens wel heel goed gewerkt.
Over die maatregel is veel discussie geweest, maar er wordt nu meer werk gespeeld
van Nederlandse componisten. Die maatregel wordt geëvalueerd. Desgevraagd
antwoordde de staatssecretaris dat hij nu afstand heeft genomen van die maatregel,
omdat naar zijn mening het draagvlak niet meer voldoende is. Zijn gedachten
gaan nu meer in de richting van maatregelen die tot meer aandacht voor eigentijdse
muziek leiden en die minder het karakter van de stok hebben. De staatssecretaris
stelde voor om bij de begrotingsbehandeling hierop terug te komen.Op 1 juli is door de Kamer de motie-Nicolaï (26 565, nr. 2)
aangenomen over de 3%-maatregel. Daarin wordt uitgesproken dat de voorgestelde
3%-regeling als negatieve impuls ongewenst is en wordt de regering verzocht
daarmee rekening te houden en de Kamer op korte termijn schriftelijke nadere
voorstellen terzake te doen. De staatssecretaris heeft dat gedaan in de brief
over de 3%-maatregel, waarin zoveel mogelijk aan die bezwaren tegemoet is
gekomen. De strafkorting is door de staatssecretaris ingetrokken. De staatssecretaris
blijft de instellingen echter uitdagen om concrete inspanningen te leveren.
Wie niet kan, wordt niet gestraft. Wie niet wil, wordt ook niet gestraft.
Dit kan hoogstens meegewogen worden door de Raad voor cultuur bij de totale
beoordeling van het beleidsplan. Men zou dan niet in aanmerking komen voor
de 2% extra middelen voor dit doel. De staatssecretaris heeft echter geen
bevoegdheid om scherprechter te spelen.Bij de handhaving van de norm wil de staatssecretaris redelijkheid betrachten,
zowel in het beoordelingstraject als bij het afrekenen. Mocht in het uiterste
geval worden overgegaan tot het niet handhaven van subsidieafspraken, dan
zal de staatssecretaris dit niet doen dan nadat hij de Raad voor cultuur om
een oordeel heeft gevraagd. Aan de hand van de jaarrekening zal moeten worden
bekeken of de middelen besteed zijn voor het doel waarvoor zij bestemd zijn.
De staatssecretaris heeft de maatregel een stimulerend karakter gegeven door
instellingen die aan de norm voldoen, 2% extra subsidie te geven voor hetzelfde
doel. Er lijkt misschien sprake te zijn van bureaucratische rompslomp, maar
het lijkt erger dan het is. Dit onderwerp lift mee in het gebruikelijke administratieve
verkeer tussen ministerie en instellingen.De staatssecretaris heeft in de brief ook het brede karakter van de maatregel
aangegeven. Daaronder vallen het programmeren van speciaal aanbod voor nieuwe
publieksgroepen, het presenteren van aanbod op een bijzondere plek in de directe
leefomgeving van nieuwe publieksgroepen, het bieden van educatieve begeleiding
van nieuwe publieksgroepen bij het aanbod van kunsten cultuurproducten en
het organiseren van manifestaties, programma's van onderwijs en marketingactiviteiten
gericht op nieuwe publieksgroepen, voorzover deze onderdeel uitmaken van een
geïntegreerd plan om nieuwe publieksgroepen te bereiken. Uit deze doelgroepactiviteiten
blijkt al dat het moeilijk is om schotten te zetten tussen de programmering,
de culturele diversiteit en de jeugd.Als alle instellingen aan de maatregel voldoen, gaat het om 16 mln. De
staatssecretaris dacht de 131 mln. uit het actieplan cultuurbereik te kunnen dekken met maatregelen, maar niet de 16 mln. extra. Het voorstel
van de staatssecretaris is thans om dit te dekken uit de 75 mln. voor de drie
prioriteiten in het actieplan cultuurbereik. Op de opmerking van de heer Nicolaï
dat de bestemming van de 16 mln. dezelfde is als de staatssecretaris voor
ogen had met die 75 mln., antwoordde de staatssecretaris dat hij zijn eerste
plan met een bepaalde reden had voorgesteld. Door de Kamer is hij ervan overtuigd
geraakt dat het bij dit soort zaken belangrijker is om instellingen te verleiden
dan ze te dwingen. Daar zit dan ook een prijs aan. Daarom vindt de staatssecretaris
het logisch dat die 16 mln. automatisch afgaat van die 75 mln. Dit betekent
dat de instellingen gedurende de periode dat de cultuurnota van kracht is,
zicht krijgen op een vergroting van hun budget.Desgevraagd antwoordde de staatssecretaris dat niet wordt teruggevorderd
als instellingen een aanvraag indienen, maar de 3% nog niet halen. Als een
instelling geld gekregen heeft – 3% en 2% – kan de accountant
in het kader van de jaarrekening vragen hoe het zit als zij het niet heeft
gehaald. Er is dan nog geen sprake van een sanctie; er komt dan een gesprek.
Daarin kan blijken dat er een reden is waarom het niet is gehaald. Men kan
dan aangeven hoe men dat alsnog wil halen. De jaarrekening kan dan alsnog
worden goedgekeurd. Als blijkt dat willens en wetens die aanvraag is ingediend
en dat een instelling bewust met de pet ernaar gooit, zal die actie van terugvorderen
niet worden ondernomen dan nadat dit is voorgelegd aan de Raad voor cultuur.Door de heer Dittrich gevraagd of dit de introductie van een 97%-norm
betekent en wat dan eigenlijk het verschil is, antwoordde de staatssecretaris
dat je het ook een 102%-maatregel kunt noemen. Als een instelling kan aantonen
dat een deel van de activiteiten al doelgroepactiviteiten zijn, krijgt zij
er 2% bij.De staatssecretaris was het niet met mevrouw Visser eens dat hieruit een
gebrek aan vertrouwen spreekt tegenover het veld. De instellingen hebben nu
100%. Willen zij niet meedoen, dan houden zij 100%. Als instellingen de uitdaging
willen oppakken om extra doelgroepactiviteiten te ondernemen, is het redelijk
dat zij extra middelen krijgen. Dan krijgen zij 102%. Dat is de essentie van
de brief.Ten slotte constateerde de staatssecretaris dat het woord «tolerantie»
meer dan gemiddeld valt wanneer over culturele minderheden wordt gesproken.
Hij sprak de vrees uit dat tolerantie een synoniem wordt voor onverschilligheid.
En dat is wat hij met zijn beleidsvoorstel voor culturele diversiteit juist
probeert te voorkomen. Nadere gedachtewisselingDe heer Nicolaï (VVD) constateerde in
de beantwoording van de staatssecretaris over de fondsen een tegenstrijdigheid.
Enerzijds vindt de staatssecretaris de fondsen een uitermate geschikt instrument
voor beleidsuitvoering. Anderzijds blijkt uit de fondsenbrief dat hij een
frequentere bemoeienis wil. Er zouden jaarlijkse evaluaties moeten zijn en
het zou mogelijk moeten zijn om financieel tussen de fondsen te schuiven.
De fondsen hebben een bijzondere positie en worden niet over één
kam geschoren met andere culturele instellingen. Voor benoemingen en regelingen
liggen bijzondere bevoegdheden bij de staatssecretaris. De fondsen zijn ook
juist opgericht om de politiek en overheid op afstand te krijgen en om een
kwetsbaar deel van de cultuursector een sterkere positie te geven. De VVD-fractie
vindt dan ook de argumenten om het jaarlijks te bekijken niet overtuigend
en hecht aan de garantie voor vier jaar, die alle culturele instellingen krijgen.De brief van de staatssecretaris over de 3%-maatregel bevat naar de mening
van de heer Nicolaï een aantal positieve punten, zoals de brede interpretatie
van nieuwe doelgroepen en het niet meten van de etnische achtergrond van wie
er langs de kassa komt, maar het karakter van de activiteiten.
Het harde punt is echter het strafkarakter van de 3%-maatregel, de negatieve
impuls. Bij het indienen van de subsidieaanvraag bestaat de verplichting om
een plan in te dienen, waarin 3% aan nieuwedoelgroepactiviteiten is opgenomen.
Als bij controle blijkt dat de 3% niet wordt gehaald, kan wel degelijk gekort
worden op de subsidie. Een instelling moet bovendien motiveren waarom zij
die 3% niet haalt en kan zelfs een negatief advies krijgen als het niet goed
genoeg wordt gemotiveerd. De vraag is ook in hoeverre die 3% als positief
is te beschouwen, als een instelling de 2% extra alleen krijgt als zij die
3% haalt. Een instelling die door haar aard niet die 3% haalt, maar voor een
bepaald plan 2% aanvraagt, kan daarvoor dus niet in aanmerking komen. Is dat
wel een positieve benadering? De heer Nicolaï concludeerde dat onvoldoende
recht was gedaan aan de motie. Naar de letter is dat misschien op een minimale
manier gedaan, maar niet naar de geest. Er is toch een kortingsrisico, er
is een quotum en het blijft een generieke regeling.Het belangrijkste bezwaar vond de heer Nicolaï het bureaucratische
karakter van de maatregel. Het moet in de plannen worden opgenomen, met het
risico dat de instellingen er naartoe gaan schrijven. Vervolgens moet berekend
worden wat onder de 3% valt. Welk soort activiteiten vallen daaronder en hoe
moeten de overheadkosten worden toegerekend? Dit moet jaarlijks gecontroleerd
worden. Als blijkt dat de nieuwe doelgroep niet is bereikt, wordt het dan
weer afgetrokken?De heer Nicolaï vond dat de staatssecretaris in dit overleg de materie
genuanceerder benadert dan in de notitie waartegen de VVD de vorige keer zoveel
bezwaren had. Hij constateerde dat de staatssecretaris op een aantal punten
afstand neemt van de notitie culturele diversiteit. Hij hechtte aan drie punten:– de verbreding van nieuwe doelgroepen, waarbij de jeugd en het
belang van educatie naar voren wordt gehaald;– de discussie over eigenheid, statisch versus dynamisch, waarbij
de staatssecretaris het dynamische heeft benadrukt;– het feit dat het bij adviescolleges en dergelijke niet gaat om
representativiteit, maar dat het wel degelijk blijft gaan om deskundigheid.De verbreding van nieuwe doelgroepen wordt door de VVD-fractie onderschreven.
Het probleem zit echter in de aanpak. De bezwaren van de instellingen moeten
in dat licht gezien worden. Het is jammer dat de staatssecretaris zich in
dit overleg genuanceerd uitlaat, maar in interviews zegt dat de instellingen
bang zijn om subsidie te verliezen. Misschien vinden zij wel dat zij al veel
doen of dat het anders kan. Het kan namelijk anders. De staatssecretaris heeft
daar twee instrumenten voor. Hij kan de Raad voor cultuur aangeven, nadat
daarover politieke overeenstemming is bereikt, hoe zwaar wat gewogen moet
worden bij de integrale beoordeling. De staatssecretaris heeft vervolgens
extra geld gekregen in het regeerakkoord en heeft het ook op een andere manier
zo geordend dat 75 mln. extra ingezet kan worden voor onder andere nieuwe
publieksgroepen. Het zou daarbij vooral om lokaal maatwerk moeten gaan. Dit
leek de heer Nicolaï meer dan genoeg. Daaraan zou zeker niet deze afgezwakte
3%-norm moeten worden toegevoegd. Het adagium van de staatssecretaris is ten
slotte «verleiden in plaats van dwingen».Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) sloot zich
aan bij de opmerkingen van de heer Nicolaï over de fondsenstructuur.De CDA-fractie onderschrijft het uitgangspunt van een grotere participatie
en publieksbereik, maar dit mag niet de kwaliteit en de ontwikkeling van cultuur
in gevaar brengen. Zij hecht bovendien aan de eigen verantwoordelijkheid van
instellingen en organisaties. De overheid moet ook pas in actie komen als
de sector er niet uit komt. Daarom heeft haar de fractie de motie-Nicolaï
medeondertekend, want een strafkorting van 3% is een negatieve impuls. De variant die de staatssecretaris voorstelt, lijkt een verbetering, maar
is dat niet. De strafkorting van 3% als een instelling geen 3% van haar budget
voor diversiteit bestemt, is verdwenen. Nu geldt de 3% diversiteit als norm
bij de subsidieaanvraag. Er kan dus gekort worden. Het blijft een dwang van
boven, die door de CDA-fractie wordt afgekeurd. Daaruit spreekt ook geen groot
vertrouwen in de sector. Waarom laat de staatssecretaris het aantrekken van
een nieuw en breder publiek niet als integraal kwaliteitskenmerk meewegen
bij de aanvraag? Uit het vele dat al gedaan wordt, blijkt dat instellingen
zelf best het nut inzien van een nieuw publieksbereik en diversiteit. Sancties
zullen ook, evenals in het verleden niet tot resultaat leiden. Een premie
van 2% als instellingen het goed doen, lijkt een goede stimulans. Mevrouw
Visser was content met het feit dat regionale activiteiten en samenwerking
met amateurinstellingen nu ook onder diversiteit worden gerekend. Dat neemt
echter de bezwaren tegen de 3%-norm niet weg.De CDA-fractie begint zich zorgen te maken over het draagvlak in het veld
om de diversiteit te realiseren. Als de staatssecretaris zich van medewerking
van de sector wil verzekeren, is een positievere aanpak noodzakelijk. Dwang
van bovenaf is nog steeds niet de manier. Geef instellingen de ruimte. Laat
diversiteit een integrale kwaliteitseis zijn voor de komende cultuurnotaperiode.Mevrouw Visser vroeg ten slotte gelet op de afgelopen periode en het kunstvakonderwijs,
wat de norm van de staatssecretaris is voor het aantal moties dat nodig is
om naar de Kamer te luisteren.De heer Dittrich (D66) constateerde dat uit
een onderzoek van de Raad voor cultuur is gebleken dat de fondsen voldoen.
De fondsen zijn indertijd opgericht om Zoetermeer en Den Haag wat op afstand
te plaatsen. In de fondsenbrief geeft de staatssecretaris aan dat hij een
stap verder wil gaan. Hij wil de fondsen zelfs aanschrijven met een expliciet
verzoek om actieplannen en dergelijke in te leveren. De heer Dittrich constateerde
hier een spanning. Dit gaat hem te ver. Hij was het met de vorige twee sprekers
op dit punt eens.De heer Dittrich was aangenaam verrast door de brief van de staatssecretaris
van 22 september over de motie en de uitvoering, totdat hij haar een paar
keer had gelezen. De brief heeft inderdaad gewerkt als een wortel, maar de
vraag is toch wat er veranderd is. Je zou het nu misschien een 97%-norm kunnen
noemen. Voor kleine gezelschappen ligt echter zo'n 80% van de kosten vast,
bijvoorbeeld in personeelskosten. Uit de 20% die overblijft voor productie
en voorlichting, moet dan 3% worden ingezet voor nieuwe doelgroepen. Voor
kleinere gezelschappen kan dit heel zwaar zijn. Voor instellingen die in het
verleden al veel extra inspanningen hebben verricht om nieuw publiek te trekken,
kan dit betekenen dat zij geen nieuw publiek kunnen bereiken. Zij komen dus
in de gevarenzone en kunnen op 97% worden gesteld. En als dit niet zou gebeuren,
lopen zij in elk geval die 2% mis. In feite kun je zeggen dat die instellingen
twee keer gepakt kunnen worden.De staatssecretaris heeft gezegd dat de negatieve impuls is weggenomen.
In de eerste overweging van de motie staat dat door hem een 3%-regeling is
voorgesteld, waarbij instellingen op hun budget gekort kunnen worden. Ook
in het nieuwe systeem blijft dat mogelijk. De fractie van D66 vindt dat niet
echt in de geest van de motie is gehandeld en is niet overtuigd door de staatssecretaris.Mevrouw Halsema (GroenLinks) constateerde
dat de staatssecretaris schriftelijk en in dit overleg haar fractie op een
aantal punten tegemoet is gekomen.Zij stelde vast dat het niet netjes was van de staatssecretaris om de
fondsen te melden dat de fondsenbrief voor kennisgeving was aangenomen. Hem
wordt echter iets te veel eer gegund, want het is de Kamer zelf
die haar agenda bepaalt. Zij was zich ervan bewust dat de vragen ook zijn
gesteld, omdat snel ingrijpen gewenst was om verwarring in het veld te voorkomen
over de ruimte de Kamer de staatssecretaris uiteindelijk biedt. Relevant is
echter niet of de staatssecretaris vindt dat een brief voldoende behandeld
is in de Kamer. Dat is iets wat de Kamer zelf bepaalt. Voor haar is de fondsenbrief
ook nog niet afgedaan. Zij wil de brief opnieuw agenderen als de nota Cultureel
ondernemerschap aan de orde komt, omdat een aantal opmerkingen van haar fractie
over de jaarlijkse bespreking en het vereveningsfonds nog niet volledig en
bevredigend zijn beantwoord.Mevrouw Halsema constateerde dat het karakter van de 3%-norm is veranderd.
Het gaat nu meer om de activiteiten en de inzet. Mensen zullen niet geteld
worden bij de kassa. Hoe wordt dan echter gemeten of voldoende activiteiten
worden ondernomen op het gebied van culturele diversiteit, zeker als de relatie
met publieksveranderingen wel blijft bestaan? Wat de bureaucratische rompslomp
van een en ander betreft was zij ook nog niet gerustgesteld.De 2% stimuleringspremie vond mevrouw Halsema wel aardig, maar zij vroeg
zich af hoe die 16 mln. gefinancierd zal worden. De staatssecretaris poneert
het verleidelijk als een 102%-norm, maar zij voelde meer voor de opmerking
van de heer Dittrich dat het een 97%-norm is. Met de 2% stimuleringspremie
die erbij komt, zou je zelfs kunnen zeggen dat het voor sommige gezelschappen
kan uitkomen op een 95%-norm.Zij zou graag iets meer duidelijkheid van de staatssecretaris krijgen
over zijn opmerking dat hij zelf toetst. Haar komt dit enigszins ongewoon
voor. Er kunnen voor de 3%-norm op drie momenten dispensatie worden verleend:
voorafgaand, tijdens en na afloop. Betekent dit ook dat op drie momenten dispensatie
kan worden onthouden?De eigenheid blijft naar de mening van mevrouw Halsema de achilleshiel
in de redenering van de staatssecretaris. Hij zegt dat allochtonen nooit in
de positie moeten worden gebracht dat zij allochtonen moeten beoordelen of
moeten gelden als experts op het gebied van culturele diversiteit. In zijn
voorstellen is dat gevaar er wel, omdat te veel doelstellingen door elkaar
lopen. De culturele representativiteit van besturen, commissies, fondsen et
cetera moet worden verhoogd, de toegankelijkheid voor jonge en allochtone
makers moet worden vergroot en er moet een publieksverandering plaatsvinden.
Dit zijn drie waarden op zich, die ook onafhankelijk zouden moeten worden
beoordeeld. De staatssecretaris brengt echter een samenhang aan tussen die
doelstellingen, waardoor de suggestie ontstaat dat met een andere samenstelling
van besturen en fondsen andere makers toegang zouden kunnen krijgen en er
met die andere makers een ander publiek zou kunnen zijn. Hiertegen tekent
mevrouw Halsema bezwaar aan, want dit levert uiteindelijk een statisch cultuurbegrip
op. Dit kan betekenen dat allochtonen en jongeren worden gedwongen in de positie
van zaakwaarnemer van de eigen groep. De denkfout van de staatssecretaris
is dat aanbod en publiek te veel op één hoop worden gegooid.
Verandering van het aanbod leidt niet per definitie tot verandering in de
samenstelling van het publiek. Als je dit wel op één lijn plaatst,
dwing je allochtonen die je als makers introduceert, ook voor een allochtoon
publiek te gaan maken. Haar fractie vindt dat de verkeerde richting.Mevrouw Belinfante (PvdA) constateerde dat
door de collega's verschillende percentages zijn genoemd. Zij zag niet in
hoe een stimuleringssubsidie van 2% die erbij komt, ervan afgetrokken kan
worden om tot 95% te komen. Wat zij ook niet begreep is dat het merendeel
van de woordvoerders van oordeel is dat een norm een verkeerd uitgangspunt
is. Als de norm wordt weggenomen, waaraan moet dan gemeten worden? Men wil
de doelstellingen stimuleren, maar als er geen norm is, is er geen stimulering
van 2%. Op het verwijt dat zij geen onderscheid maakt tussen de
norm en het beleidsinstrument, waarop de kritiek zich richt, antwoordde mevrouw
Belinfante dat een norm een beleidsinstrument is. De PvdA heeft misschien
een andere opvatting over stimuleren, maar als extra geld ter beschikking
wordt gesteld, moet daarvoor toch een kader worden geschapen.Mevrouw Belinfante constateerde dat in de aanloop naar deze discussie
veel reacties zijn binnengekomen, zowel in het openbaar als aan de persoon
gericht, over de strafkorting. Sinds de nieuwe brief van de staatssecretaris
heeft zij geen enkele reactie ontvangen dat de huidige voorstellen niet zouden
voldoen. De belangenbehartigers van het kunstenveld weten toch in het algemeen
de Kamer buitengewoon goed te vinden als het nodig is. Zij vond het interessant
dat de volksvertegenwoordigers hier afkeuren, wat door het veld op geen enkele
manier wordt afgekeurd. Door de heer Dittrich gewezen op een krantenartikel
over een debat over dit onderwerp, waarin op tal van punten kritiek naar voren
is gekomen, constateerde mevrouw Belinfante dat als in dat debat zou zijn
gebleken dat er een ander voorstel of werkwijze zou moeten komen, de mensen
die de weg naar de Kamer altijd zou goed weten te vinden dat echt hadden laten
weten. Als andere leden wel diverse reacties hebben gekregen dat men er niet
gelukkig mee is, dan heeft zij blijkbaar een andere positie en geen contact
met het veld, hoewel zij daar een dag eerder nog met iemand over heeft gesproken.Op de opmerking dat de Kamer het algemeen belang dient en er niet is om
belangengroepen te serveren, antwoordde mevrouw Belinfante dat de Kamer niet
bezig is belangengroepen de ruimte te geven om te doen wat zij willen. De
volksvertegenwoordigers zijn er mede om goed naar het veld te luisteren. De
Kamer moet oppassen dat zij niet bezig is met dingen die zij zelf belangrijk
vindt. Als uit het veld geen bericht komt dat men dat oorspronkelijke probleem
nog steeds heeft, is dat voor haar een teken dat er iets gebeurd is in die
tussentijd.Mevrouw Belfinfante constateerde dat de fractie van de PvdA een andere
opvatting heeft dan de andere woordvoerders tot nu toe naar voren hebben gebracht.
Zij is blij dat de staatssecretaris de stimuleringsfunctie heeft verwoord
en dat de collega's in elk geval de doelstellingen onderschrijven. Het gaat
niet over 97% of 95%. Het gaat erom dat er plotseling een stimulering
is van 5% in plaats van 3%. Hoewel de nota er nog niet is, is mevrouw Belinfante
ervan overtuigd dat een goede culturele ondernemer het signaal van deze stimuleringssubsidie
van 2% absoluut zal oppakken.Over de financiering van de 16 mln. maakt de fractie van de PvdA zich
zorgen, omdat zij bang is dat dit ten koste kan gaan van de stimuleringsgelden
voor scheppende jonge kunstenaars uit de Nederlandse bevolking. Kan de staatssecretaris
daar nog iets over zeggen?In de afgelopen jaren is gebleken dat er bij de fondsen geld is blijven
liggen. Mevrouw Belinfante vond het verstandig om jaarlijks te bekijken of
er opnieuw dergelijke reserves zijn. Ten slotte weet iedereen dat er in sommige
fondsen altijd meer geld nodig is en dat er bij andere ook wel eens iets overblijft.
Het zou prettig zijn als geen terugploegexercities nodig zijn en het geld
in de fondsen elk jaar geheel wordt besteed. Gevraagd of zij van mening is
dat de fondsen geen reserves mogen opbouwen, antwoordde mevrouw Belinfante
dat de fondsen onder dezelfde systematiek vallen als andere culturele instellingen.
Daarvoor bestaan regels. Maar geld overhouden, terwijl er te weinig geld is
voor jonge kunstenaars om het werk te doen wat zij willen doen, is naar de
mening van mevrouw Belinfante verkeerd.De staatssecretaris onderschreef dat de fondsen
in het leven zijn geroepen om op afstand van overheid en politiek te werken.
Zij zijn ook in het leven geroepen om een avant-gardistische speerfunctie
te vervullen met behulp van incidentele subsidies, om op bepaalde
terreinen dingen te ontwikkelen die nog niet in de reguliere cultuurnota zitten.De staatssecretaris was het er volstrekt mee eens dat de fondsen op afstand
moeten staan. Er moet echter wel een onderscheid worden gemaakt. De beoordeling
van individuele aanvragen is een zaak voor de fondsen en haar commissies.
Daar is de afstand volledig. Over de hoofdlijnen van het beleid zijn echter
regelmatig gespreken met individuele fondsen en met het fondsenoverleg. Omdat
de fondsen een aanvraag indienen bij de Raad voor cultuur en beoordeeld worden
op de uitdaging die gesteld wordt door de politiek, is er sowieso altijd een
soort van dialoog.De staatssecretaris wees er vervolgens op dat de fondsen vier jaar zekerheid
krijgen. Er is een garantie aan de fondsen in totaal en individueel voor minstens
95% van het budget. Er is overleg gaande met de fondsen. Op uitnodiging van
de staatssecretaris zullen de fondsen met een suggestie komen voor een werkbare
gang van zaken. Die suggesties betreffen de potentiële verevening. Het
is namelijk onverantwoord om te veel reserves op te bouwen met het oog op
de vele noden in het cultuurveld. Het gevaar bestaat ook dat de minister van
OCW of de minister van Financiën zegt dat het geld daar niet nodig is
en daar weg kan. Voor de behandeling van de uitgangspuntennotitie zal de staatssecretaris
met een definitiever voorstel komen dat ook door de fondsen gedragen wordt.De staatssecretaris had de indruk dat de Kamer meer zoekt achter de jaarlijkse
evaluaties dan hij bedoelt. In het kader van het regulier bestuurlijk overleg
heeft hij jaarlijks gesprekken met de fondsen en wordt besproken wat er van
de plannen terecht is gekomen. In sommige gevallen gebeurt dat zelfs vaker.
Veel van wat in de nota Cultuur als confrontatie staat, is geïnspireerd
door die gesprekken. De fondsen fungeren eigenlijk als de verkenners in het
veld. Zij moeten de komende vier jaar de vrijheid en de rust krijgen om hun
plannen uit te voeren. In het ene jaar dat hij in functie is, heeft hij ook
regelmatig overleg gevoerd met de fondsen.De staatssecretaris constateerde dat iedereen de doelstelling van een
breder publieksbereik deelt. Er zijn kanttekeningen gezet bij de uitwerking
van de oude 3%-maatregel, maar ook bij de uitwerking van de nieuwe 3%-maatregel.
Gevraagd is hoe je activiteiten gericht op een publieksverandering kunt meten,
zonder neuzen te tellen bij de kassa. Aan activiteiten gericht op een beter
publieksbereik, zijn extra kosten verbonden. Ook personeelskosten die ermee
gemoeid zijn, kunnen daaraan toegerekend worden. Er zijn vaak vervoerskosten
en kosten voor huur, verlichting en decor op een bijzondere plek. Die zijn
vrij direct toe te rekenen. In de bedrijfseconomische administratie van een
instelling wordt dat ook op die manier verantwoord. Dit zijn normale zaken
in een begroting. Deze kosten vallen onder de 3% norm en komen misschien in
aanmerking voor de extra stimulans van 2%.De heer Dittrich vond de zinsnede in de brief dat instellingen worden
gemeten op de activiteiten die zij verricht hebben om de nieuwe doelgroepen
te bereiken, een vage. Dit kan ook een inspanningsverplichting zijn voor de
instellingen. Als zij brieven hebben gestuurd aan besturen van verenigingen
om iets te bereiken valt dat er ook onder. De staatssecretaris verwees daarop
naar de Inrichtingseisen subsidieaanvragen, waarin staat: «In de financiële
opgave van doelgroepactiviteiten kunnen alle materiële activiteitenlasten
worden opgenomen die rechtstreeks aan die doelgroep zijn gerelateerd. Personele
activiteitenlasten kunnen worden opgevoerd voorzover deze aantoonbaar expliciet
aan doelgroepactiviteiten zijn verbonden.» Beheerslasten vallen daar
dus niet onder. Voor de accountant is dit heel duidelijk en goed meetbaar
neergezet. Met verschillende gezelschappen is daar ook over gesproken, want veel
gezelschappen doen dat ook. Zij werken al als cultureel ondernemers. Dat moet
ook, want zij willen toch weten wat een activiteit kost. Soms kosten dit soort
activiteiten om doelgroepen te bereiken extra geld. De staatssecretaris vindt
het niet terecht als ze wordt gevraagd om dit soort activiteiten te ondernemen,
zonder ze daar extra budget voor te geven. Het is dus een 102%-maatregel geworden.
Je kunt het ook een 97%-maatregel noemen, omdat ze voor 97% helemaal vrij
zijn in hun keuze. Er komt dan 5% bij voor speciale doelgroepactiviteiten.De staatssecretaris vond het jammer dat verschillende woordvoerders vinden
dat onvoldoende recht is gedaan aan de motie. Hij heeft juist geprobeerd tegemoet
te komen aan de bezwaren door het strafkarakter weg te nemen en een stimulans
te introduceren. Het bureaucratische karakter valt ook mee, want het is precies
in lijn met het reguliere verkeer tussen het ministerie, de Raad voor cultuur
en de desbetreffende instellingen. Als na een aantal jaren blijkt dat het
geld niet voor het beoogde doel besteed is, gaat men daarover met de instellingen
praten. Meestal is dat voldoende om ervoor te zorgen dat die activiteiten
wel plaatsvinden. De staatssecretaris heeft vervolgens besloten om geen sanctie
toe te passen als de instellingen niet voldoen aan die 3%. Het is dus geen
97%-maatregel. Als blijkt dat zij vier jaar lang er wel naartoe geschreven
hebben, maar er niets mee hebben gedaan, kan de Raad voor cultuur worden gevraagd
om een oordeel. Ook de accountant controleert of het geld daaraan besteed
wordt. De staatssecretaris voorziet overigens in de praktijk geen problemen.
Hij verwacht dat het een theoretische kwestie zal zijn.Er is op drie momenten dispensatie mogelijk. Gevraagd is of de dispensatie
ook onthouden kan worden. Als een instelling niet kan, is er niets aan de
hand. Dan is het redelijkerwijs zo. Als een instelling niet wil, terwijl zij
redelijkerwijs wel kan naar de mening van de Raad voor cultuur, kan de Raad
voor cultuur dat in een oordeel aangeven en krijgt zij niet die 2%. Het is
uiteindelijk aan de Raad voor cultuur om dit mee te wegen in zijn beoordeling.
Het criterium van maatschappelijk bereik in de nota Cultuur als confrontatie
is veel breder dan deze 3%-maatregel.Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) was niet geheel
gerustgesteld door het antwoord van de staatssecretaris en kondigde aan dat
zij zal voorstellen het verslag van dit AO op de plenaire agenda te plaatsen.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66),
Dittrich (D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Belinfante (PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï
(VVD), Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü
(VVD), Wijn (CDA), Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA),
Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer
(VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek
(PvdA), Blok (VVD), Gortzak (PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA),
Spoelman (PvdA), Brood (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Verhagen (CDA), Visser-van Doorn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26565-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl