Afvalverwijdering op korte en lange termijn; Brief minister over het Landelijk Stortplan en het Tienjarenprogramma Afval
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25157, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-05-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25157 nr. 6

25-05-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet Landelijk Stortplan InleidingHerstructurering van de stortsector in algemene zinOpheffen provinciegrenzenBelasting op grond van de Wet belasting op milieugrondslag
(Wbm)Opvangregeling VVAVRelatie nazorg en herstructurering.Financiële risico's gemeentenOverige onderwerpen Landelijk Stortplan Afvalaanbod en benutting stortcapaciteitVerhandelbare afvalrechtenVerhoging stortbelastingTweede Wijziging Tienjarenprogramma AfvalAanpassing aanbodscenario'sMoratoriumBeleid ten aanzien van in- en uitvoer van afvalstoffenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25157Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 157Afvalverwijdering op korte en lange termijnnr. 6BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 25 mei 1999Bij brief van 29 april 1999 zegde ik toe U naar verwachting in week 20
te informeren over de stand van zaken met betrekking tot het opheffen van
de provinciegrenzen voor afvalstoffen en U mijn standpunt te doen toekomen
over het definitieve Landelijk Stortplan. Dit plan treft U hierbij aan1. Tevens heb ik toegezegd U te informeren over de laatste
stand van zaken met betrekking tot het onderzoek naar de uitvoerbaarheid en
de handhaafbaarheid van een verhoging van de stortbelasting. Hierbij voldoe
ik aan deze toezeggingen. Ook doe ik U hierbij toekomen de 2e wijziging van
het Tienjarenprogramma Afval1 en mijn standpunt
hierover.In het onderstaande zal ik eerst ingaan op het Landelijk Stortplan (de
3e wijziging van het Tienjarenprogramma Afval), het genoemde onderzoek en
vervolgens op de 2e wijziging van het Tienjarenprogramma Afval. Het Landelijk Stortplan InleidingIn het advies van de Commissie Toekomstige Organisatie Afvalverwijdering
van 6 september 1996 werd geconstateerd dat de sterke afname van het aanbod
van te storten afval op dat moment zou leiden tot een aanzienlijke structurele
problematiek bij een deel van de stortplaatsen. De commissie stelde voor om
tot een «warme» sanering van de overcapaciteit over te gaan. Deze
beheerste herstructurering van de stortsector zou moeten zijn gebaseerd op
een landelijk stortplan en zou zich moeten richten op de periode tot het van
kracht worden van het gewijzigde hoofdstuk Afvalstoffen van de Wet milieubeheer
in verband met de toekomstige afvalverwijderingsstructuur.In het regeringsstandpunt van 3 december 1996 is dit advies overgenomen
en is het Landelijk Stortplan aangekondigd, dat gebaseerd zou moeten worden
op provinciale stortplannen. Helaas is met het opstellen van deze provinciale
plannen enige tijd gemoeid geweest. Eén van de redenen
hiervoor was, dat het verkrijgen van de voor het opstellen van deze plannen
benodigde gegevens enige voeten in de aarde heeft gehad.Nadat de provinciale stortplannen beschikbaar waren, is door het Afval
Overleg Orgaan (AOO) een aanvang gemaakt met het opstellen van het Landelijk
Stortplan. Op 4 januari 1999 is het ontwerp hiervan voor inspraak gepubliceerd.
Tijdens de vergadering van het AOO van 1 april jl. werd naar aanleiding van
een voorstel om in het Landelijk Stortplan een passage op te nemen over het
door het Rijk oplossen van eventuele financiële knelpunten, geconcludeerd
dat de in het AOO vertegenwoordigde overheden overeenstemming hadden bereikt
over het naar aanleiding van de inspraakreacties aangepaste plan. Echter tijdens
de ingelaste vergadering van 23 april jl., die was bedoeld voor de formele
vaststelling van het plan, bleek tot mijn spijt dat vertegenwoordigers van
het IPO en de VNG op bepaalde onderdelen van het plan toch een andere mening
waren toegedaan. Het Landelijk Stortplan is tijdens de vergadering van 23
april jl. vastgesteld onder vermelding van de verschillen van mening over
de volgende onderwerpen.– opheffen provinciegrenzen– belasting op grond van de Wet belasting op milieugrondslag (Wbm)– opvangregeling van de Vereniging van Afvalverwerkers (VVAV)– relatie nazorg en herstructurering van de stortsectorGenoemde onderwerpen hebben in meerdere of mindere mate gemeenschappelijk
dat het hierbij gaat om het fundamentele vraagstuk van bestuurlijke verantwoordelijkheden
voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen en in samenhang daarmee
het vraagstuk wie de eventuele financiële risico's voor die verwijdering
draagt.In het navolgende zal ik, nadat ik eerst in algemene zin ben ingegaan
op de herstructurering van de stortsector, op de verschillen van mening ingaan.
Vervolgens zal ik mijn standpunt geven ten aanzien van de overige, minder
controversiële onderwerpen van het Landelijk Stortplan. Herstructurering van de stortsector in algemene zinHet Landelijk Stortplan is gericht op het afronden van de in de provinciale
plannen opgenomen herstructurering van de stortsector. De herstructurering
op basis van een «warme sanering» moet leiden tot een financieel
gezonde sector, waarin stortplaatsen niet langer de bescherming van provinciale
grenzen voor de sturing van het afvalaanbod nodig hebben.De nog op te lossen problemen in de stortsector komen vooral neer op het
versneld volstorten en sluiten van de kleine, vaak minder rendabele stortplaatsen.
De partijen in het AOO richten zich er op dit te voltooien voor 1 januari
2000, opdat de provinciegrenzen voor brandbaar afval op genoemde datum kunnen
vervallen. Daarom worden als onderdeel van het Verdeelplan overschot brandbaar
afval 1999 afspraken gemaakt over het door de provincies ten behoeve van de
herstructurering optimaal inzetten van het overschot aan brandbaar afval naar
daarvoor in aanmerking komende stortplaatsen. Daarnaast worden, zolang de
voorgenomen verhoging van de belasting op grond van de Wbm nog niet is geëffectueerd
en de provinciegrenzen voor brandbaar afval nog niet zijn opgeheven, in de
daarvoor in aanmerking komende provincies de storttarieven verhoogd om probleemsituaties
op te lossen. Bovendien stelt de Vereniging van Afvalverwerkers (VVAV) een
opvangregeling op waardoor exploitanten (leden en niet-leden van de VVAV)
die bij de herstructurering of door het opheffen van de provinciegrenzen voor
brandbaar afval in onoplosbare problemen komen, kunnen rekenen op een vangnet
van andere exploitanten. Het AOO zal de voortgang van de herstructurering
monitoren en medio 1999 een voortgangsrapportage uitbrengen. Voor het geval
dat per 1 januari 2000, ondanks de uitvoering van bovengenoemde maatregelen
de herstructurering nog niet in voldoende mate is afgerond, zal
het AOO aangeven op welke wijze bij open provinciegrenzen voor brandbaar afval
de herstructurering op landelijk niveau alsnog gestalte dient te krijgen.Ik stem in met deze in het Landelijk Stortplan genoemde maatregelen, die
er op gericht zijn de herstructurering per 1 januari 2000 te voltooien. Opheffen provinciegrenzenIn het Landelijk Stortplan wordt voor wat betreft het opheffen van de
provinciegrenzen een onderscheid gemaakt tussen brandbare afvalstoffen en
niet-brandbare afvalstoffen. Zoals hierboven al is aangegeven, gaat het Landelijk
Stortplan er van uit dat de provinciegrenzen voor brandbare afvalstoffen per
1 januari 2000 kunnen vervallen.Voor niet-brandbare afvalstoffen is het opheffen van de provinciegrenzen
in het Landelijk Stortplan afhankelijk gesteld van het antwoord op de vraag
of er voor de provincies onoplosbare knelpunten optreden bij de uitvoering
van de wettelijke regeling aanvulling van de Wet milieubeheer ter waarborging
dat gesloten stortplaatsen geen of zo min mogelijk nadelige gevolgen voor
het milieu hebben (Leemtewet bodembescherming). Het AOO zal in 1999 de uitvoering
van deze wet en de gevolgen voor de storttarieven in beeld brengen. Als daaruit
blijkt dat er voor de provincies onoplosbare knelpunten blijken te zijn, blijven
de provinciegrenzen voor niet-brandbaar afval dicht tot in een landelijk kader
een oplossing is gevonden.Hierna zal ik eerst mijn standpunt met betrekking tot het opheffen van
de provinciegrenzen nader toelichten en vervolgens ingaan op het standpunt
van een deel van de provincies.Tijdens de bespreking van de begroting voor 1999 van mijn ministerie met
Uw Kamer heb ik het opheffen van de provinciegrenzen voor brandbaar afval
afhankelijk gesteld van een verhoging van de belasting op grond van de Wbm
op dit te storten afval en voor niet-brandbaar afval van de inhoud van het
Landelijk Stortplan.Zoals ik U bij mijn eerder genoemde brief van 29 april jl. mededeelde,
wordt in aanvulling op de verhoging van de stortbelasting op brandbaar afval
die per 1 januari 1998 is gerealiseerd een verdere verhoging hiervan besproken
in het kader van de vergroening van het belastingstelsel. Naar verwachting
wordt het overleg hierover eerdaags afgerond, waarna de Staatssecretaris van
Financiën U hierover zal informeren. Indien deze voorstellen worden aanvaard,
kan een verhoging van de stortbelasting per 1 januari 2000 geëffectueerd
worden. Met deze verhoging is de vollast van de afvalverbrandingsinrichtingen
(avi's) tegen bedrijfs-economische verantwoorde tarieven voldoende verzekerd.
Zoals bekend, vormde de situatie, waarbij dat niet het geval was en als gevolg
daarvan ontstane verliezen konden worden afgewenteld op de zgn. gebonden gebruikers
de reden dat ik heb afgezien van het opheffen van de provinciegrenzen per
1 januari 1999. Ik ben dan ook van mening, mede gelet op de maatregelen die
in het Landelijk Stortplan zijn voorgesteld in verband met de herstructurering
van de stortsector, dat de provinciegrenzen voor brandbare afvalstoffen op
1 januari 2000 kunnen worden opgeheven.Hoewel mijn streven er op gericht is ook voor niet-brandbaar afval de
provinciegrenzen zo spoedig mogelijk op te heffen, heb ik het tijdstip waarop
dit het geval kan zijn afhankelijk gesteld van de inhoud van het Landelijk
Stortplan. Zoals eerder is aangegeven, is in dit plan vermeld dat hierover
eerst een beslissing kan worden genomen als meer bekend is over de nazorgproblematiek
en de gevolgen daarvan voor de tarieven en de concurrentiepositie van de verschillende
stortplaatsen. Dit zal in 1999 het geval zijn. Ik conformeer mij hieraan. Mijn standpunt over het moment waarop de provinciegrenzen voor brandbare
afvalstoffen kunnen vervallen, wordt niet gedeeld door de afvalregio Noord-Nederland
(de provincies Friesland, Groningen, Overijssel en Drente) en de afvalregio
Zuid-Nederland (Limburg, Noord-Brabant en Zeeland). Zij zijn steeds van mening
geweest, dat de provinciegrenzen voor afval pas kunnen vervallen op het moment
dat de gewijzigde Wet milieubeheer in werking treedt. Achter dit standpunt
heeft zich nu ook de provincie Gelderland geschaard. Met dit standpunt nemen
deze provincies afstand van de wijziging van de Wet milieubeheer inzake afvalstoffen
van 6 november 1997 (Stb. 1997, 533), waarmee de wetgever beoogde om vooruitlopende
op bedoelde wijziging de provinciegrenzen op te heffen.De beweegreden voor dit standpunt is, dat met het opheffen van de provinciegrenzen
per 1 januari 2000 er sprake zal zijn van een landelijke sturing van de desbetreffende
afvalstoffen, terwijl de provincies ingevolge de huidige Wet Milieubeheer
formeel nog steeds verantwoordelijkheid zijn voor de continuïteit van
de definitieve verwijdering van afvalstoffen, waaronder het storten van afval,
zonder dat zij nog langer beschikken over het instrument van de provinciegrenzen
om uitvoering te geven aan deze verantwoordelijkheid. Daarnaast speelt voor
de provincies mee de verantwoordelijkheid die zij hebben voor de nazorg van
stortplaatsen op grond van de Leemtewet bodembescherming.Naar aanleiding van het standpunt van deze provincies merk ik het volgende
op. Ingevolge de huidige Wet milieubeheer dient de provincie in het kader
van het provinciale milieubeleidsplan de voor de provincie benodigde capaciteit
voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen aan te geven. Met het hanteren
van de doelmatigheidstoets in het kader van de milieuvergunning en van provinciegrenzen
beschikt de provincie over instrumenten om uitvoering te geven aan deze planning.
Echter als gevolg van het advies van de Landelijke Coördinatie Commissie
Afvalbeleid (de commissie Welschen) uit 1989 vindt in de praktijk de planning
van de capaciteit voor de definitieve verwijdering sinds 1990 op een andere
wijze plaats dan als formeel aangegeven in de Wet milieubeheer. In dat jaar
werd namelijk de samenwerkingsovereenkomst afvalverwijdering VROM/IPO/ VNG
getekend, die leidde tot de oprichting van het AOO. Ingevolge artikel 2 van
deze overeenkomst kreeg het AOO tot taak het voorbereiden van de sturing op
landelijk niveau van het beleid inzake de verwijdering van afvalstromen. Daartoe
dient zij een voortschrijdend tienjarenprogramma vast te stellen, dat betrekking
heeft op de beheersing en de sturing van de verwijdering van afvalstoffen,
voor zover het aspecten betreft die op landelijk niveau daarvoor van belang
zijn. Mede gelet op de inhoud van de totstandgekomen Tienjarenprogramma's
kan vastgesteld worden, dat in ieder geval de continuïteit van de definitieve
verwijdering van afvalstoffen hier onderdeel van uit maakt.Het vorenstaande maakt duidelijk, dat sinds 1990 de continuïteit
van de definitieve verwijdering in feite een gezamenlijke bestuurlijke verantwoordelijkheid
van rijk, provincies en gemeenten is. Het uitvoeren van deze gezamenlijke
verantwoordelijkheid bleef toebedeeld aan de overheidslagen afzonderlijk,
die daarbij gebruik maken van de hen ter beschikking staande instrumenten.
Met het opheffen van de provinciegrenzen per 1 januari 2000 blijft de gezamenlijke
verantwoordelijkheid intact, maar de provincies kunnen deze grenzen niet langer
hanteren als uitvoeringsinstument. Wel worden de provincies geacht aan de
gezamenlijke verantwoordelijkheid nog steeds uitvoering te geven door aanvragen
voor een vergunning op grond van de Wet milieubeheer te toetsen aan de doelmatige
verwijdering van afvalstoffen, waarvan continuïteit en capaciteit onderdelen
vormen. Eerst met de wijziging van de Wet milieubeheer zal met
betrekking tot dit laatste uitvoeringsinstrument een wijziging optreden.Het opheffen van de provinciegrenzen leidt tot een landelijke sturing
van afval in plaats van een provinciale of regionale sturing. Voor deze sturing
beschikt de Minister van VROM over de nodige instrumenten. Het betreft onder
andere de door hem af te geven verklaring in het kader van het Besluit stortverbod
afvalstoffen en zijn bevoegdheden op grond van de EEG-verordening overbrenging
van afvalstoffen (EVOA). Aangezien de bedenkingen van de provincies voor een
belangrijk deel voortkomen uit hun bezorgdheid over het mogelijk onvoldoende
zijn van deze instrumenten ter vermijding van eventuele financiële problemen
in het kader van de continuïteit van de definitieve verwijdering van
afvalstoffen, ben ik bereid om te anticiperen op de toekomstige Wet milieubeheer,
die formeel de overdracht van verantwoordelijkheden van provinciaal naar rijksniveau
zal regelen. In de memorie van toelichting bij het wetsontwerp tot wijziging
van deze wet dat binnenkort bij Uw Kamer zal worden ingediend, is aangegeven
dat het Rijk een bijzondere verantwoordelijkheid heeft, indien de realisatie
respectievelijk de instandhouding van de noodzakelijke capaciteit voor definitieve
verwijdering niet plaatsvindt of in gevaar komt. Dit kan dus betekenen dat,
indien door omstandigheden een afvalverbrandingsinrichting zou moeten sluiten
die voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen cruciaal is, de Minister
van VROM maatregelen hetzij in financiële zin hetzij anderszins zal nemen
om deze verbrandingscapaciteit te behouden.Voor wat betreft eventuele financiële knelpunten in het kader van
de herstructurering van de stortsector zij gewezen op het regeringsstandpunt
over het advies van de Commissie Toekomstige Organisatie Afvalverwijdering.
Daaruit blijkt dat als er ondanks de opvangregeling van de VVAV, financiële
problemen in het kader van deze herstructurering ontstaan waarvoor extra geld
moet worden ingezet, de Minister van VROM zal nagaan op welke wijze hierin
kan worden voorzien.Beide passages hadden de instemming van IPO en VNG en het verbaast mij
dan ook enigszins dat deze thans onduidelijk worden gevonden. Naar mijn mening
is de intentie van deze passages niet voor meerdere uitleg vatbaar.Tenslotte speelt een rol voor deze provincies hun verantwoordelijkheden
voor de nazorg in het kader van de Leemtewet bodembescherming.Voor wat het brandbaar afval betreft merk ik hierover op, dat het beleid
er van meet af aan op gericht is geweest zo weinig mogelijk brandbaar afval
te storten. Dit afval dient zoveel mogelijk te worden aangewend voor nuttige
toepassing en zo dit door omstandigheden niet aan de orde is, voor verbranding
in een afvalverbrandingsinrichting in Nederland. Slechts als deze mogelijkheden
niet aanwezig zijn, kan storten pas aan de orde zijn. Ik acht het dan ook
niet terecht, dat de beschikbaarheid van brandbaar afval ten behoeve van de
nazorg van stortplaatsen betrokken wordt in de discussie over het gesloten
blijven van de provinciegrenzen voor dit afval.In het vorenstaande ben ik ingegaan op de beweegredenen van de noordelijke
en zuidelijke provincies en de provincie Gelderland voor het gesloten houden
van de provinciegrenzen tot het moment van de inwerkingtreding van de gewijzigde
Wet milieubeheer. Naar mijn mening wordt het wegvallen van het uitvoeringsinstrument
van de provincies voldoende gecompenseerd door andere instrumenten. Bovendien
is met bedoelde passages in voldoende mate verzekerd dat voor het oplossen
van eventuele financiële problemen in beginsel kan worden zorggedragen
door het Rijk. Belasting op grond van de Wet belasting op milieugrondslag
(Wbm)In het Landelijk Stortplan heeft het IPO aangegeven vooralsnog op het
standpunt te staan, dat het terugsluizen van de opbrengst van de belasting
op grond van de Wbm op te storten afvalstoffen, moet voorzien in de financiering
van eventuele knelpunten.Zoals bekend, maakt deze stortbelasting onderdeel uit van het pakket aan
maatregelen in het kader van de vergroening van het belastingstelsel, waarover
in het regeerakkoord afspraken zijn gemaakt. In het terugsluizen van deze
gelden aan de betaler van de stortbelasting (burgers en bedrijven) wordt voorzien
door onder andere een vermindering van de inkomstenbelasting. Alleen al om
deze reden kan er geen sprake zijn van het terugsluizen van de opbrengst van
deze belasting voor de financiering van eventuele knelpunten in de afvalsector.
Bovendien is op dit moment geenszins zeker of dergelijke knelpunten zullen
ontstaan en welke bedragen gemoeid zullen zijn met het oplossen daarvan. Daarbij
moet bedacht worden dat de VVAV heeft aangegeven in het kader van de herstructurering
van de stortsector te zullen voorzien in de al eerder genoemde opvangregeling
voor exploitanten van stortplaatsen. Mochten er toch rijksgelden benodigd
zijn, dan zal daar op een andere wijze in moeten worden voorzien. Opvangregeling VVAVNaar aanleiding van de reactie van de VVAV op het ontwerp-Landelijk Stortplan
heeft er op 17 maart 1999 een overleg plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers
van het bestuur van de VVAV en een delegatie van het AOO. Tijdens dit overleg
heeft de VVAV toegezegd dat exploitanten (leden en niet-leden van de VVAV)
die bij de herstructurering of door het opheffen van de provinciegrenzen per
1 januari 2000 in onoplosbare problemen komen, kunnen rekenen op een vangnet
van andere exploitanten. Ik stel deze maatregel van de VVAV zeer op prijs, omdat ik van mening
ben dat het oplossen van de eventueel resterende knelpunten in het kader van
de herstructurering van de stortsector, een grote kans van slagen heeft, wanneer
dit gebeurt op basis van afspraken tussen leden van de desbetreffende brancheorganisatie.Uit het Landelijk Stortplan blijkt dat ook het IPO en de VNG positief
staan tegenover de intentie van de VVAV om een opvangregeling op te stellen,
maar dat zij van mening zijn dat het voorstel van de VVAV vooralsnog te veel
onduidelijkheden bevat om nu al de regierol van de provincies aan de sector
over te dragen.Een nadere uitwerking o.a. voor wat de rolverdeling tussen de provincies
en de VVAV betreft is uiteraard nodig. Daarnaast zal ook moeten worden nagegaan
of de regeling verenigbaar is met de Mededingingswet. Overigens is de VVAV
ook uit eigener beweging voornemens deze te geven en in het AOO aan de orde
te stellen.Ik ga er van uit, dat uit deze uitwerking zal blijken dat aan de sector
zelf het oplossen van de resterende knelpunten in het kader van de herstructurering
met het volste vertrouwen kan worden overgelaten. Het zal duidelijk zijn dat,
gelet op de eerder vermelde passage uit het regeringsstandpunt het Rijk anders
dan de provincies en de gemeenten daar een bijzonder belang bij heeft. Relatie nazorg en herstructurering.De provincies zijn van mening dat de herstructurering van de stortsector
en problemen ten aanzien van de nazorg niet los van elkaar kunnen worden gezien.
Indien een nazorgheffing leidt tot hoge storttarieven ontstaat een herstructureringsprobleem,
zo wordt gesteld. Vanaf het eind van de jaren tachtig, ruim voor de inwerkingtreding van
de Leemtewet bodembescherming, was duidelijk dat er gelden gereserveerd moesten
worden voor de nazorg. Op initiatief van sommige provincies of uit eigener
beweging door de exploitanten zijn voor een aantal stortplaatsen reserveringen
voor de nazorg gedaan. In andere provincies is dit niet gebeurd. Voor de nazorg
van de bestaande stortplaatsen (stortplaatsen die na 1 september 1996 uit
exploitatie zijn) is op 1 april 1998 de Leemtewet bodembescherming in werking
getreden. Ingevolge deze regeling hebben provincies de financiële, bestuurlijke
en organisatorische verantwoordelijkheid voor de nazorg.Zoals aangegeven, bestaat er voor wat betreft het zeker stellen van de
nazorg een tempoverschil tussen de provincies. Als gevolg van het feit dat
de provincies in meerderheid hebben gekozen voor een stelsel van objectgebonden
financiering van de nazorg en niet voor een stelsel van provinciale verevening,
treft dit verschil met name die stortplaatsen die nog slechts een beperkte
stortcapaciteit hebben. Dit zijn veelal tevens de stortplaatsen die in het
kader van de herstructurering versneld moeten worden volgestort. Indien voor
deze stortplaatsen over het reeds gestorte afval geen of te weinig reserveringen
zijn gepleegd voor de nazorg, dan zal de financiering hiervan geheel moeten
geschieden op basis van de nog resterende stortcapaciteit. Het is duidelijk
dat dit leidt tot een hoge heffing op het nog te storten afval. Dit zou ook
het geval zijn, indien de desbetreffende stortplaats niet in het kader van
de herstructurering van de stortsector versneld zou moeten worden volgestort.
In die zin ben ik dan ook van mening dat er geen relatie is tussen de herstructurering
en de nazorg. Ik acht de eerder vermelde passage uit het regeringsstandpunt
dan ook niet van toepassing op knelpunten voortvloeiend uit de nazorg. Dat
neemt niet weg, dat hier sprake is van een probleem, waarover de provincies
zich vanuit hun verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Leemtewet bodembescherming
zorgen maken.In het Landelijk Stortplan is geconstateerd dat de omvang van de nazorgproblematiek
nog onvoldoende duidelijk is. Daarom zal het AOO in 1999 de uitvoering van
de Leemtewet bodembescherming in beeld brengen en eventuele knelpunten signaleren.
Op basis hiervan zal ik mij met de andere overheden en de sector nader beraden
op mogelijke oplossingen hiervoor. Zoals eerder opgemerkt, is daarbij ook
de vraag van het tijdstip van het opheffen van de provinciegrenzen voor niet-brandbaar
afval aan de orde. Financiële risico's gemeentenIn het voorgaande ben ik met name ingegaan op het standpunt (van een deel)
van de provincies ten aanzien van verschillende onderdelen van het Landelijk
Stortplan. Hoewel niet expliciet in het Landelijk Stortplan aan de orde gesteld,
lijkt het mij niettemin zinvol in het onderstaande in te gaan op de door de
VNG bij verschillende gelegenheden geventileerde opvatting over de financiële
risico's van die gemeenten die op een of andere wijze participeren in inrichtingen
bestemd voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen.Vanuit hun zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen
participeren gemeenten van oudsher in inrichtingen voor het storten en verbranden
van afvalstoffen. Veel stortplaatsen zijn opgericht door (samenwerkende) gemeenten
en een deel is nog steeds in handen van samenwerkingsverbanden. Ook voor de
meeste afvalverbrandingsinrichtingen geldt dat deze tot stand zijn gekomen
op initiatief van samenwerkende gemeenten, dankzij bijvoorbeeld het stellen
van zekerheden in de vorm van financiële garanties of door een aandeelhouderschap.
Overigens heeft deze participatie in een aantal gevallen de gemeenten in het
verleden en ook nu nog financiële voordelen opgeleverd. Al ten tijde van de kamerbehandeling van het regeringsstandpunt over het
advies van de Commissie Toekomstige Organisatie Afvalverwijdering, is door
de VNG aangegeven dat de overgang van een regionale naar een landelijke sturing
financiële risico's kan hebben voor gemeenten die participeren in inrichtingen
voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen. De VNG pleit er dan ook
voor dat gemeenten de mogelijkheid geboden krijgen hun betrokkenheid bij de
definitieve verwijdering te beëindigen en dat de Rijksoverheid de risico's
c.q. financiële verplichtingen van gemeenten overneemt. Naar mag worden
aangenomen zal de reden hiervoor zijn dat uit het AOO onderzoek «financiële
gevolgen van de herstructurering van de gemeentelijke relaties met Avi's»
is gebleken, dat een andere mogelijkheid, namelijk het overnemen door private
partijen van deze risico's, zo dit wenselijk zou worden geacht, kan leiden
tot een forse stijging van de afvalstoffenheffing van de burger. Immers de
financiers van het grote aandeel vreemd vermogen in een afvalverbrandingsinrichting
zullen dan compensatie vragen voor de door gemeenten gestelde zekerheden.De vraag is nu of er, ten opzichte van de situatie dat gemeenten de hiervoor
genoemde verplichtingen zijn aangegaan, zodanige veranderingen zijn opgetreden
dat de hierdoor optredende financiële risico's niet meer in redelijkheid
op de gemeenten kunnen rusten. Naar mijn mening is daarvan nu geen sprake.
De herstructurering van de stortsector zal volgens het Landelijk Stortplan
in 1999 nagenoeg zijn voltooid. Voor zover er onoplosbare knelpunten resteren
biedt de opvangregeling van de VVAV en in het uiterste geval de desbetreffende
toezegging van de Minister van VROM in het regeringsstandpunt voldoende waarborgen,
dat de in stortinrichtingen participerende gemeenten in beginsel niet met
de financiële gevolgen worden geconfronteerd. Ook voor de avi's geldt
dat een landelijke sturing van afvalstoffen als gevolg van het opheffen van
de provinciegrenzen niet tot een wijziging van het risicoprofiel voor gemeenten
leidt. Immers, met het verhogen van de stortbelasting in samenhang met een
voldoende aanbod aan brandbaar afval is de vollast van de avi's tegen bedrijfseconomisch
verantwoorde tarieven verzekerd.Zolang er derhalve sprake is van een landelijke sturing van afvalstoffen
en Nederland zelfvoorzienend is op het gebied van de definitieve verwijdering
van afvalstoffen, treedt er naar mijn mening geen betekenisvolle wijziging
op in het risicoprofiel voor de gemeenten ten opzichte van de uitgangssituatie.Echter het risicoprofiel voor de gemeente kan wel wijzigen als er een
Europese markt voor het verbranden van afvalstoffen als vorm van definitieve
verwijdering van afvalstoffen ontstaat en er onderlinge concurrentie tussen
de avi's in de verschillende landen optreedt. In dit verband is van belang
hetgeen hierover is opgemerkt in het regeringsstandpunt over het advies van
de Commissie Toekomstige Organisatie Afvalverwijdering en de discussie binnen
de Europese Unie over het onderscheid definitieve verwijdering en nuttige
toepassing bij het verbranden van afvalstoffen.In het regeringsstandpunt is aangegeven dat er geen bezwaar bestaat tegen
het opheffen van de landsgrenzen voor brandbare afvalstoffen in het geval
in de ons omringende landen sprake is van een vergelijkbaar voorzieningenniveau
op het gebied van de afvalverbranding, omdat eerst dan de milieuhygiënische
verantwoorde verwijdering van afvalstoffen niet in gevaar komt. Bij een vergelijkbaar
voorzieningenniveau gaat het er niet alleen om dat de lidstaten dezelfde emissie-eisen
hanteren bij het verbranden van afvalstoffen, maar ook dat er geen verschillen
zijn tussen de lidstaten op het punt van de beschikbaarheid van de voorzieningen
voor de verbranding van afvalstoffen. Daarnaast is de mate van overeenkomst in de mogelijkheden tot sturing van afvalstoffen conform de voorkeursvolgorde
van verwijdering van belang.In de memorie van toelichting bij het Wetsvoorstel tot wijziging van de
Wet milieubeheer is vermeld dat in het Landelijk Afvalbeheersplan zal worden
aangegeven hoe in de periode totdat besloten wordt dat de landsgrenzen kunnen
vervallen, rekening zal worden gehouden met de bedoelde situatie. In de eerste
plaats zal worden aangegeven op welke wijze avi's op nationale schaal geleidelijk
aan vertrouwd kunnen raken met (meer) onderlinge concurrentie en zich kunnen
voorbereiden op een Europese markt. In de tweede plaats zal in dit afvalbeheersplan
aandacht worden besteed aan de situatie, dat daadwerkelijk sprake is van open
landsgrenzen. Daarbij zal ingegaan worden op de gevolgen hiervan voor de Nederlandse
structuur voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen en of wellicht
bepaalde maatregelen nodig zijn in geval deze gevolgen negatieve effecten
hebben. Ook zal worden bezien of verdere maatregelen nodig zijn om naar een
situatie van open landsgrenzen toe te groeien. Tenslotte zal in het Landelijk
Afvalbeheersplan worden nagegaan in hoeverre is voldaan aan de condities als
vermeld in het regeringsstandpunt, waaronder sprake kan zijn van open landsgrenzen.Uitgangspunt bij het bovenstaande is dat Nederland zelf bepaalt op welk
moment de landsgrenzen voor te verbranden afvalstoffen als vorm van definitieve
verwijdering vervallen. Dit uitgangspunt is gebaseerd op het feit dat Nederland,
gelijk iedere andere lidstaat, de plicht heeft ingevolge de Europese kaderrichtlijn
afvalstoffen te streven naar een geïntegreerd en toereikend net van inrichtingen
bestemd voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen.Als gevolg van de discussie op dit moment op Europees niveau over het
onderscheid tussen hoofdgebruik als brandstof, een vorm van nuttige toepassing,
en het verbranden als vorm van definitieve verwijdering, kan er al eerder
een situatie ontstaan waarin de landsgrenzen voor definitief te verwijderen
afvalstoffen een geringere betekenis krijgen dan thans het geval is. Het gaat
in deze discussie onder andere om de vraag bij welke calorische waarde van
het afval het verbranden van dit afval kan worden aangemerkt als nuttige toepassing.Het zal duidelijk zijn dat een te lage calorische waarde van invloed kan
zijn op het aanbod van brandbaar afval aan avi's en dus op het risicoprofiel
van gemeenten. Mijn inzet in deze discussie, die naar verwachting nog enige
tijd in beslag zal nemen, is om dit te voorkomen. De regering zal in het kader van het Landelijk Afvalbeheersplan haar standpunt
bepalen met betrekking tot de financiële risico's van de gemeenten. Hierbij
zal betrokken worden het in opdracht van mijn ministerie en het ministerie
van Economische Zaken door de Erasmus Universiteit opgestelde onderzoeksrapport
naar de mogelijkheden van meer marktwerking in de afvalsector. Overige onderwerpen Landelijk Stortplan Afvalaanbod en benutting stortcapaciteitIn het kader van het afstemmen van het verminderde afvalaanbod op de stortcapaciteit
wordt in het Landelijk Stortplan een moratorium ingesteld op de uitbreiding
van de stortcapaciteit in exploitatie. Dit heeft mijn instemming. Een moratorium
verstevigt de exploitatiebasis van de grotere stortplaatsen die na sluiting
van de kleinere resteren. Het vormt daardoor een belangrijke voorwaarde voor
het welslagen van de herstructurering. Het moratorium is van kracht voor de
periode tot het uitkomen van het Landelijk Afvalbeheersplan.De huidige capaciteit in exploitatie (de vergunde capaciteit) is bij het
huidige afnemende aanbod toereikend voor 25 jaar. Verder is in het Landelijk
Stortplan als programmapunt opgenomen dat de bestaande stortcapaciteit volledig
moet kunnen worden benut. Zonodig zullen vergunningen voor het storten van
afval daartoe worden verlengd. Naar mag worden aangenomen zal deze verlenging
met name worden gebruikt voor het storten van niet-brandbaar afval. Verhandelbare afvalrechtenIn het Landelijk Stortplan is ingegaan op de mogelijkheden van verhandelbare
afvalrechten, specifiek gericht op het overschot aan brandbaar afval. Onder
meer wordt ingegaan op de door VVAV en in IPO-kader onderzochte modellen hiervoor.
Op basis van de beoordeling van deze modellen wordt geconcludeerd dat het
verhogen van de stortbelasting de voorkeur heeft als middel om het brandbaar
afval van storten naar nuttige toepassing en verbranden te sturen.Systemen van verhandelbare afvalrechten blijken naar handhaving, administratieve
lasten en uitvoerbaarheid laag te scoren, zeker op de korte termijn.Op basis van het bovenstaande moet ik concluderen dat het landelijk invoeren
van een systeem van verhandelbare afvalrechten op dit moment niet aan de orde
is. Mij is evenwel bekend dat thans op beperkte schaal een pilot plaatsvindt
van een dergelijk systeem, dat binnenkort zal worden geëvalueerd. Mede
op basis van deze evaluatie zal in het kader van de voorbereiding van het
Landelijk Afvalbeheersplan in overleg met de sector bezien worden of een dergelijk
systeem mogelijk en zinvol is. Verhoging stortbelastingMet het verder verhogen van de belasting in het kader van de Wet belasting
op milieugrondslag voor het storten van brandbaar afval wordt de economische
voorkeursvolgorde voor verwijdering van afvalstoffen in lijn gebracht met
de milieuhygiënische voorkeursvolgorde.Om te voorkomen dat door de sterke toename van het verschil in stortbelasting
tussen brandbaar en niet-brandbaar afval de risico's op fraude worden vergroot,
heb ik aan KPMG opdracht gegeven met voorstellen te komen voor een zodanige
aanpassing van de belastinggrondslag voor het verhoogde tarief van de stortbelasting
dat deze uit een oogpunt van fraude gevoeligheid en handhaafbaarheid voldoende
robuust is. Het in dit kader door KPMG uitgevoerde onderzoek is begeleid door
vertegenwoordigers van het afval-verwijderende bedrijfsleven en door vertegenwoordigers
van de betrokken overheden.De resultaten van dit onderzoek zijn vastgelegd in een in april jl. uitgebracht
rapport. In grote lijnen komt het door KPMG gedane voorstel er op neer dat
alle afvalstoffen onder het hoge tarief vallen tenzij de betreffende afvalstof
als uitzondering wordt genoemd dan wel aan een bepaald, in de praktijk goed
te meten, fysiek criterium voldoet. Momenteel wordt dit voorstel door het
ministerie van Financiën en mijn ministerie verder uitgewerkt. Tweede Wijziging Tienjarenprogramma AfvalDe belangrijkste elementen van de 2e wijziging van het Tienjarenprogramma
Afval vormen de bijstelling van de prognose van het aanbod aan afvalstoffen
en het moratorium op de uitbreiding van de capaciteit van afvalverbrandingsinrichtingen.
Daarnaast wordt ingegaan op het beleid ten aanzien van in- en uitvoer van
afvalstoffen en bevat het een apart hoofdstuk verpakkingen. Met dit laatste
wordt invulling gegeven aan de hieromtrent opgenomen verplichtingen in de
EU-richtlijn verpakkingen. Aanpassing aanbodscenario'sIn de 2e wijziging is aangegeven dat het huidige aanbod aan te verbranden
afvalstoffen aanzienlijk ligt boven de in het Tienjarenprogramma Afval opgenomen
raming. Als belangrijkste redenen hiervoor worden genoemd de grotere economische
groei van de afgelopen jaren en het achterblijven van preventie en sommige
vormen van hergebruik. Als de doelstellingen alsnog worden gehaald en er dus
alleen van een vertraging sprake is, dan blijft het «meeraanbod»
aan afval in 2001 beperkt tot 0,2 Mton brandbaar afval. Als onzekerheid rond
het halen van de taakstellingen wordt een brandbreedte van 1,4 Mton afval
aangegeven.Het herijkte aanbodscenario maakt duidelijk dat er op het gebied van preventie
en hergebruik nog forse inspanningen moeten worden geleverd. Voor wat betreft
preventie bij bedrijven is vooral de «Uitvoeringsstrategie Preventie
1996–2000» van belang. In het kader van deze uitvoeringsstrategie
worden door de drie betrokken overheden verschillende activiteiten ontplooid
om preventie bij bedrijven te stimuleren. Deels betreft het hier voorlichting
en stimuleringsactiviteiten. Deels ook regelgeving zoals het integreren van
preventiemaatregelen in de vergunningen op grond van de Wet milieubeheer (verruimde
reikwijdte) en het opnemen van preventie in de zogenaamde 8.40 AMvB's (algemene
regels voor bedrijven). De gescheiden inzameling van afvalstoffen van huishoudens
wordt ondermeer gestimuleerd in het kader van het programma Gescheiden Inzameling
van Huishoudelijk Afval. Gemeenten zijn doende dit bij burgers te intensiveren,
ondermeer door het uitbreiden en optimaliseren van systemen voor gescheiden
inzameling van afvalstoffen. De resultaten van dit programma worden momenteel
geëvalueerd. Bij bedrijven wordt de gescheiden inzameling onder andere
gestimuleerd door het opnemen van scheidingsregels in de zogenaamde 8.40 AMvB's.
Dit maakt onderdeel uit van het programma Geschieden Inzameling van Bedrijfsafval.
Daarnaast staat natuurlijk ook in het kader van het convenant verpakkingen
nog veel te gebeuren op het gebied van het beperken van het aanbod van afvalstoffen
en het verhogen van het hergebruik. MoratoriumOmdat het aanbod aan verbrandbare afvalstoffen op dit moment hoger is
dan de verbrandingscapaciteit moet er momenteel circa 2 Mton brandbaar afval,
waarvan een groot deel met een relatief hoge calorische waarde, per jaar worden
gestort. Dit overschot zal, zoals hiervoor is aangegeven, de komende jaren
moeten worden teruggebracht door preventie en de intensivering van de afvalscheiding
bij huishoudens en bedrijven. Het is echter te verwachten dat ondanks de inspanningen
op dit punt, een zeker overschot brandbaar afval zal blijven bestaan.Hoewel dit reden zou kunnen zijn de capaciteit van de afvalverbrandingsinrichtingen
uit te breiden, wordt hiervan afgezien en wordt een moratorium op de uitbreiding
van de thermische capaciteit voor de definitieve verwijdering van afvalstoffen
door middel van een roosteroven aangekondigd.Hieraan ten grondslag ligt de overweging dat het energetisch rendement
van deze avi's minder is dan dat van alternatieve vormen van verbranding van
afvalstoffen, zoals bijstoken in E-centrales en cementovens en verbranding
in hoogwaardige thermische verwerkingsinstallaties. Het uitbreiden van de
avi-capaciteit zou de realisering van deze alternatieve vormen van verbranding
frustreren en dus in strijd zijn met het streven dat is vastgelegd in het
NMP-3 om de energie-inhoud van afval beter te benutten. Gelet op het feit
dat met het verbranden van het overschot brandbaar afval in andere
installaties dan avi's, een forse CO2-winst wordt geboekt, ondersteun
ik het moratorium.In het Landelijke Afvalbeheersplan zal aan de orde komen of een dergelijk
moratorium gehandhaafd dient te worden. Beleid ten aanzien van in- en uitvoer van afvalstoffenIn lijn met de Europese regelgeving en de 1e wijziging van het Tienjarenprogramma
Afval is, met een beroep op het zelfvoorzieningsbeginsel, vastgelegd dat de
in- en uitvoer van niet-gevaarlijke afvalstoffen ten behoeve van definitieve
verwijdering niet wordt toegestaan indien er in Nederland voldoende verwijderingscapaciteit
is.Naar aanleiding van de verschillende reacties is in de 2e wijziging vastgelegd
dat sprake is van het verbranden van de afvalstoffen als vorm van definitieve
verwijdering als deze worden verbrand in een inrichting die in hoofdzaak daarvoor
bestemd is, zoals een avi. Verbranden van hoogcalorische afvalstoffen in andere
installaties dan die in hoofdzaak zijn bestemd voor de definitieve verwijdering
van afvalstoffen, kan als nuttige toepassing worden aangemerkt. Zoals eerder
is aangegeven, vindt er binnen de Europese Unie in het kader van het onderscheid
tussen definitieve verwijdering en nuttige toepassing bij het verbranden van
afvalstoffen een discussie plaats over onder andere bij welke calorische waarde
van de te verbranden afvalstoffen sprake is van nuttige toepassing. Een nadere
invulling van het begrip hoogcalorisch is in de 2e wijziging niet gegeven.Dit betekent dat bij aanvragen voor uitvoer van afvalstoffen ten behoeve
van verbranding in installaties die niet in hoofdzaak bestemd zijn voor het
verbranden als vorm van definitieve verwijdering van afvalstoffen, van geval
tot geval door mij beoordeeld zal moeten worden of sprake is van definitieve
verwijdering (dan kan uitvoer worden geweigerd) of van nuttige toepassing
(uitvoer is dan op grond van de EU-regelgeving toegestaan).Het ligt in mijn bedoeling om hierbij als referentie uit te gaan van afvalstromen
die evident hoogcalorisch zijn. Daarvan is in ieder geval sprake als het gaat
om houtafval, shredderafval en papier-kunststofmengsels.Ik verwacht U met het bovenstaande voldoende te hebben geïnformeerd. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25157-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl