Wet introductie premiepensioeninstellingen; Advies Raad van State en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31891, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31891 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31891Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 891Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten
in verband met de introductie van en het toezicht op premiepensioeninstellingen
(Wet introductie premiepensioeninstellingen)nr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 26 januari
2009 en het nader rapport d.d. 9 maart 2009, aangeboden aan de Koningin
door de ministers van Financiën en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 21 november 2008, no. 08.003.331, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van de Wet
op het financieel toezicht en enige andere wetten in verband met de introductie
van en het toezicht op premiepensioeninstellingen, met memorie van toelichting.Het voorstel voorziet in de introductie van de figuur van de premiepensioeninstelling
(PPI). De PPI is (in de woorden van de toelichting) een pensioenvehikel dat
ook op de Nederlandse pensioenmarkt actief mag zijn, maar waarvan de invoering
met name is gericht op de mogelijkheden om in andere lidstaten van de EU activiteiten
te ontplooien. Kenmerkend voor de PPI is dat zij weliswaar pensioenregelingen
mag uitvoeren, maar daarbij geen risico’s mag verzekeren (zoals lang
leven, nabestaanden) en geen garanties omtrent het rendement (de grondslag
voor de uitkeringen) mag geven. Dat maakt de PPI bij uitstek geschikt voor
zogenoemde Defined Contribution (DC)-regelingen, waarbij wel de premiebijdrage
vaststaat, maar niet de hoogte van het uiteindelijke pensioen.2De Raad van State maakt opmerkingen over de achtergrond van het voorstel,
eisen van sociale en arbeidsrechtelijke aard, de concurrentiepositie van een
PPI, de internationale status van een PPI en de inpassing van de PPI in de
Wet op het financieel toezicht (Wft). Uit deze opmerkingen moge blijken dat
de Raad de nodige twijfels heeft bij het voorstel tot introductie van een
PPI.3 Hij is van oordeel dat in verband met zijn
opmerkingen aanpassing van het voorstel, met name in de onderbouwing daarvan,
wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 21 november
2008, nr. 08.003.331, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan ons te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 26 januari 2009, nr. W06.08.0481, bieden wij U
hierbij aan.Naar aanleiding van het advies van de Raad van State merken wij het volgende
op. 1. Achtergrond en perspectiefHet wetsvoorstel is een uitvloeisel van een al langere
tijd spelende discussie over modernisering van het Nederlandse pensioenstelsel.1 In Europa is een Europese pensioenmarkt in ontwikkeling.
Dit heeft geleid tot Richtlijn 2003/41/EG (hierna: de IORP-richtlijn)2, die grensoverschrijdende activiteiten voor uitvoerders
van pensioenvoorzieningen mogelijk maakt. In de markt is bovendien met name
bij multinationals behoefte aan pan-Europese pensioeninstellingen, die voor
deze bedrijven pensioenvoorzieningen kunnen regelen voor al hun werknemers
in de verschillende lidstaten. De Nederlandse pensioenwetgeving is hierop
thans onvoldoende toegesneden. De voorwaarden die in de Nederlandse wetgeving
gesteld worden aan (het functioneren van) pensioenuitvoerders leiden ertoe
dat Nederlandse pensioenuitvoerders worden belemmerd in de ontwikkeling van
Europese activiteiten, dit in tegenstelling tot concurrenten in sommige andere
lidstaten.3 Die voorwaarden leiden er ook toe
dat Nederland als uitvalsbasis voor pan-Europese pensioenregelingen minder
aantrekkelijk kan zijn, hetgeen een negatief effect kan hebben op de aantrekkelijkheid
van Nederland als vestigingsplaats voor multinationals. De ontwikkeling van
een Europese markt roept ook vragen op over de verenigbaarheid met de Europese
vrij verkeer-regels van de eisen die ingevolge de Nederlandse wetgeving gelden
voor het optreden van buitenlandse pensioeninstellingen in Nederland. Voorts
blijft de afbakening van het werkterrein van pensioenfondsen ten opzichte
van verzekeraars (productafbakening en domeinafbakening) vragen oproepen.
De ontwikkeling van een Europese pensioenmarkt versterkt de discussie over
deze vragen.In een brief aan de Tweede Kamer van 11 november
20084 is een perspectief geschetst voor een herziening
van het Nederlandse pensioenstelsel. Daarbij zal in de eerste fase de PPI
worden ingevoerd. In de tweede fase zal worden nagegaan op welke wijze via
aanpassingen in de Pensioenwet (Pw) de samenwerking tussen ondernemingspensioenfondsen
mogelijk kan worden gemaakt. In een derde fase wordt bekeken op welke wijze
een Algemene Pensioen Instelling (API), die ook DB-regelingen kan uitvoeren
(en aldus verzekeringstechnisch risico draagt), in de Pw kan worden geïntroduceerd.
Deze fasering is ingegeven door de wens om het proces van invoering van een
API niet op te houden als gevolg van enkele lastige vragen die opkomen bij
de mogelijkheid voor een API om ook DB-regelingen uit te voeren.In de toelichting bij het thans voorliggende wetsvoorstel
wordt de invoering van de PPI amper afgezet tegen de hiervoor kort geschetste
bredere achtergrond, en wordt niet nader ingegaan op de genoemde fasering.
De PPI wordt gepresenteerd als een volwaardige pensioenuitvoerder waarmee
de concurrentie met buitenlandse API’s kan worden aangegaan. Het ontbreken
van het bredere perspectief bij dit wetsvoorstel leidt ertoe dat de toelichting
niet duidelijk maakt tegen welke achtergrond het voorstel moet worden bezien:
slechts als tussenstap in een verdergaand proces van modernisering van het
Nederlandse pensioenstelsel, of als hét instrument waarmee Nederland
al direct en ten volle de concurrentie met de andere lidstaten (zie daarvoor
nader hierna, onder 3.) wil aangaan, en ook denkt te kunnen aangaan.De Raad beveelt aan de toelichting in het licht van
het bovenstaande aan te vullen.1. De Raad adviseert om in de memorie van toelichting nader in te
gaan op de gefaseerde aanpak van het API-traject. We hebben aan het verzoek
van de Raad gehoor gegeven door in het algemeen deel van de memorie van toelichting
nader op deze materie in te gaan.2. Pensioenwet en eisen van sociale en arbeidsrechtelijke aardMet de introductie van de PPI zullen voortaan vier
verschillende soorten pensioeninstellingen actief kunnen zijn in Nederland:
pensioenfondsen, pensioenverzekeraars, PPI’s en pensioeninstellingen
die elders zijn gevestigd (met name in andere lidstaten). De voorwaarden waaronder
deze verschillende categorieën pensioeninstellingen opereren, verschillen
echter aanzienlijk van elkaar. De Raad merkt hierover het volgende op.a. Eisen aan pensioeninstellingen; waarborgen voor deelnemersOp alle pensioeninstellingen met zetel in Nederland
(fonds, verzekeraar en PPI) is de Pw ten minste deels van toepassing. Een
groot aantal bepalingen van de Pw heeft immers betrekking op zogenoemde pensioenuitvoerders,
waaronder al deze Nederlandse instellingen moeten worden begrepen. Het betreft
bepalingen inzake de pensioenovereenkomst (hoofdstuk 2 Pw), de uitvoeringsovereenkomst
(hoofdstuk 3 Pw) en de uitvoering (hoofdstuk 4 Pw). Op enkele plaatsen wordt
wel een onderscheid gemaakt tussen pensioenfondsen enerzijds en pensioenverzekeraars
(en, ingevolge het voorstel, PPI’s) anderzijds.Daarnaast gelden voor pensioenfondsen de bijzondere eisen in hoofdstuk
5 Pw.Dit betekent dat bijvoorbeeld het verbod op ringfencing1, de bepalingen inzake de samenstelling van het bestuur
(paritair bestuur), het verbod op nevenactiviteiten en het bijzondere financiële
toetsingskader alleen voor pensioenfondsen gelden. De eisen inzake bestuurlijke
inrichting, vermogenspositie en dergelijke zijn voor verzekeraars en voor
de PPI’s als nu voorgesteld, neergelegd in de Wft. Per saldo gelden
voor pensioenfondsen zwaardere eisen dan voor pensioenverzekeraars en voor
PPI’s.De keuze tussen het contracteren van een pensioenfonds dan wel van een
andere pensioenuitvoerder of buitenlandse pensioeninstelling, is voor werkgevers
in beginsel vrij. Ingevolge de Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds
2000 (Wet Bpf 2000) kan echter wél de verplichting gelden om een
pensioenregeling onder te brengen bij een bedrijfstakpensioenfonds. Die verplichting
geldt voor een bedrijfstak indien het georganiseerde bedrijfsleven voor die
bedrijfstak een daartoe strekkend verzoek bij de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid heeft ingediend en deze daarop positief heeft beslist (artikel
2 Wet Bpf 2000). In sectoren waarin een dergelijk verzoek niet is gedaan,
bijvoorbeeld de IT-branche, geldt deze verplichting dus niet. Als echter de
uitvoering van de pensioenovereenkomsten – hetzij vrijwillig hetzij
verplicht – is ondergebracht bij een pensioenfonds, gelden in die gevallen
de zwaardere eisen van hoofdstuk 5 Pw.Bij de voorgestelde PPI ontbreken de hiervoor genoemde waarborgen zoals
die gelden voor pensioenfondsen: er is geen (paritaire) werkgevers- en werknemersvertegenwoordiging
en voor de PPI geldt niet een bijzonder financieel toetsingskader. Met betrekking
tot de PPI zijn de financiële waarborgen beperkt tot de verplichting
te beleggen als een prudent person. Het feit dat er slechts beperkte waarborgen
zijn is op zichzelf begrijpelijk nu de PPI, in tegenstelling tot pensioenfondsen
en pensioenverzekeraars, geen risico’s kan verzekeren en geen garanties
kan bieden. In die zin heeft de PPI een enigszins hybride karakter, en lijkt
zij meer op een beleggingsinstelling dan op een pensioenuitvoerder. Deze karakteristiek
van de PPI maakt echter dat de onzekerheden voor de werknemer/deelnemer/gerechtigde
groot zijn: de uiteindelijke omvang van de pensioenuitkering is afhankelijk
van de beleggingsresultaten van de PPI, welke bovendien bij pensionering een
momentopname vormen. Hij wordt voorts weliswaar geïnformeerd over de
voortgang, maar kan daarop verder geen invloed uitoefenen. Al met al heeft
de PPI-deelnemer geen invloed op de pensioenregeling, zoals de PPI die beoogt
te bieden en geen garanties ten aanzien van het niveau van de te verwachten
uitkering. Tegelijkertijd is er voor de werkgever na de storting van de premies
geen verdere bemoeienis met en geen belang bij het functioneren van de PPI:
voor hem is na de storting van de premies de kous af. Dit laatste staat in
tegenstelling tot de blijvende betrokkenheid van de werkgever[s]
bij pensioenfondsen2 (en zo geldt bij ondernemingspensioenfondsen
ingeval van DB-regelingen een eventuele bijstortingsverplichting).Gelet op het vorenstaande adviseert de Raad in de toelichting nader in
te gaan op de relatief zwakke positie van de deelnemer in de voorgestelde
PPI, en daarbij overtuigend te motiveren waarom de desbetreffende vormgeving
verantwoord is, nu met de PPI wordt beoogd een pensioenvehikel te creëren
dat ook op de Nederlandse pensioenmarkt actief mag zijn. b. Systeemtoezicht versus arbeidsrechtelijke en sociale regelsIn het stelsel van de IORP-richtlijn wordt onderscheid
gemaakt tussen «systeemregels» en «systeemtoezicht»
enerzijds en sociale en arbeidsrechtelijke regels anderzijds. Bij de eerste
gaat het om de regels van de lidstaat van vestiging die ervoor moeten zorgen
dat de pensioeninstelling voldoende betrouwbaar is en dat het functioneren
ervan met voldoende waarborgen is omgeven. Bij de tweede gaat het om de sociale
en arbeidsrechtelijke regels in de lidstaat waar de pensioenstelling actief
is.Voor pensioeninstellingen die in een andere lidstaat gevestigd zijn en
in Nederland actief zijn, geldt dat zij opereren op basis van een Europees
paspoort (de vergunning die zij in de lidstaat van vestiging hebben). Op grond
van artikel 20, vijfde lid, van de IORP-richtlijn laat dit onverlet de toepassing
van de nationale (i.c. Nederlandse) sociale en arbeidswetgeving. In de Pw
is thans niet gespecificeerd welke bepalingen tot de sociale en arbeidswetgeving
moeten worden gerekend, en bijgevolg in acht moeten worden genomen door in
Nederland opererende buitenlandse pensioeninstellingen. Ook over de omgekeerde
situatie, die van een pensioeninstelling die in Nederland gevestigd is en
in een andere lidstaat activiteiten ontplooit, bestaat dienaangaande geen
duidelijkheid. Bijgevolg zijn in beginsel alle relevante bepalingen van de
Pw op hen van toepassing. Het voorgestelde artikel 98a Pw voorziet er in dat
bij ministeriële regeling de artikelen van de Pw worden aangewezen die
niet van toepassing zijn bij de uitvoering van een pensioenregeling waarop
de voor de bedrijfspensioenvoorziening geldende regels van een andere lidstaat
dan Nederland van toepassing zijn.Ten aanzien van pensioeninstellingen die gevestigd zijn in een andere
lidstaat en die actief zijn in Nederland geldt dat de richtlijn in beginsel
geen ruimte biedt voor het door Nederland handhaven van systeemregels, nu
deze reeds zijn vastgesteld door de lidstaat van vestiging (dit is de kern
van het stelsel inzake het Europese paspoort). Ten aanzien van Nederlandse
pensioenuitvoerders die in het buitenland actief zijn, geldt dat het weinig
zinvol is om de Nederlandse sociale en arbeidsrechtelijke regels toe te passen
op de buitenlandse activiteiten, nu deze activiteiten juist moeten worden
toegesneden op de lokale situatie, volgens de daar geldende sociale en arbeidsrechtelijke
regels.Het voorgaande impliceert dat bij de verdere ontwikkeling van het Europees
pensioenstelsel in Nederland een scheiding moet worden aangebracht tussen
de systeemregels en de sociale en arbeidsrechtelijke regels. Uit artikel 200
Pw en het voorgestelde artikel 98a Pw en de toelichting bij dat artikel komt
echter naar voren dat dit onderscheid thans niet wordt gemaakt, terwijl evenmin
duidelijk is hoe dit zal worden gemaakt. Daar komt bij dat in het Nederlandse
stelsel geen eenduidig begrip bestaat van het niveau van de sociale en arbeidsrechtelijke
regels: dat niveau is immers bij pensioenfondsen hoger dan bij andere pensioenuitvoerders,
terwijl de regels die gelden voor pensioenfondsen slechts op verzoek verplicht
zijn voor een bedrijfstak.Voor het functioneren van Nederlandse pensioenuitvoerders in het buitenland –
en evenzo voor dat van buitenlandse pensioeninstellingen in Nederland –
alsmede uit oogpunt van het primaat van de wetgever, acht de Raad het geboden
dat duidelijkheid over de toepasselijke regels wordt gegeven op het niveau
van de wet in formele zin. De Raad adviseert daarom het voorgestelde artikel
98a Pw te schrappen, en dit te vervangen door een volwaardige wettelijke regeling
ter zake.2a. De Raad is van oordeel dat de relatief zwakke positie van de deelnemers
in de premiepensioeninstelling (PPI) nadere onderbouwing behoeft. Naar aanleiding
van de opmerkingen van de Raad is in het algemeen deel van de memorie van
toelichting meer aandacht besteed aan dit element. Ter toelichting zij hier
opgemerkt dat de positie van de deelnemer aan een Nederlandse pensioenregeling
wettelijk is geregeld in de Pensioenwet. De Pensioenwet wordt op onderdelen
aangepast teneinde er zorg voor te dragen dat de positie van de deelnemer
wiens pensioenregeling is ondergebracht bij een PPI – vanuit de Pensioenwet
bezien – vergelijkbaar is met de positie van de deelnemer met een rechtstreeks
verzekerde regeling. Overigens dient bedacht te worden dat de
deelnemer – ongeacht de vraag waar de regeling wordt ondergebracht –
geen directe invloed heeft op de inhoud van de pensioenregeling. Wel heeft
de deelnemer een zekere invloed op de uitvoering van de regeling. Vorenstaande
laat onverlet dat de beleggingsrisico’s van een regeling die door de
PPI wordt uitgevoerd bij de deelnemer neerslaan. Dat hangt echter niet samen
met de aard van de instelling (de PPI), maar is onlosmakelijk verbonden met
de aard van de regeling. Immers, de PPI voert slechts premieregelingen uit.2b. De Raad adviseert om het voorgestelde artikel 98a in de Pensioenwet
te vervangen door een volwaardige wettelijke regeling. Dit advies is overgenomen
door in een nieuw lid in artikel 2 van de Pensioenwet expliciet aan te geven
welke artikelen worden geacht te behoren tot het sociaal- en arbeidsrecht.
In artikel 98a wordt vervolgens bepaald dat dit sociaal en arbeidsrecht niet
van toepassing is bij uitvoering van een buitenlandse regeling. Op een vergelijkbare
wijze is de Wet verplichte beroepspensioenregeling aangepast.3. Concurrentiepositie van een PPIDe beperkte opzet van de PPI roept de vraag op wat
de toegevoegde waarde is van deze figuur. Met de PPI wordt een figuur gecreëerd
die niet de elementen bevat die kenmerkend zijn voor de keuzes die in Nederland
zijn gemaakt uit sociaal oogpunt. Dit zou immers het functioneren in andere
lidstaten belemmeren. Een belangrijk nadeel van de PPI lijkt echter dat deze
figuur niet een volwaardige pensioeninstelling kan zijn, nu het de PPI is
verboden om risico’s te verzekeren of garanties te geven. Het gevolg
daarvan is weliswaar dat geen reserves behoeven te worden aangehouden, maar
ook dat een PPI daardoor niet zelf volwaardige pensioenproducten kan aanbieden.
In dit verband is van belang dat in België, Luxemburg en Ierland concurrerende
pensioeninstellingen wél uitkeringsovereenkomsten kunnen sluiten en
risico’s kunnen verzekeren.De aantrekkelijkheid van een nieuw pensioenvehikel dat voldoende concurrerend
vermogen heeft op de Europese markt zou allereerst moeten zijn gelegen in
het creëren van een structuur die niet is gebonden aan de specifieke
Nederlandse eisen van sociale en arbeidsrechtelijke aard. Aldus zou deze figuur
in de verschillende lidstaten bruikbaar moeten zijn, hetgeen vereist dat er
een basisstructuur is die in alle lidstaten toepasbaar is en die telkens aan
de plaatselijke (sociale) omstandigheden kan worden aangepast. Gelet op de
uiteenlopende stelsels betekent dit dat de nieuwe figuur voorts in ieder geval
moet kunnen voorzien in risicoverzekering (lang leven) en garantiestelling
(rendement), en dat zij geschikt is zijn voor zowel DC- als DB-pensioenregelingen.
De thans voorgestelde PPI voldoet niet aan deze laatst bedoelde eisen. Daarmee
moet gevreesd worden dat deze figuur uit een oogpunt van concurrerend vermogen
van weinig betekenis zal zijn.De Raad adviseert in de toelichting nader op het vorenstaande in te gaan,
en daarmee de zin van de (tussen-)stap van de invoering van de PPI alsnog
dragend te motiveren.3. De Raad spreekt een zekere twijfel uit over de concurrentiepositie
van de PPI. Alvorens hier nader op in te gaan, memoreren wij dat enkele marktpartijen
nadrukkelijk om deze constructie gevraagd hebben. Wij zijn ons echter bewust
van de beperkte reikwijdte van de PPI. Het werkterrein van deze nieuwe instelling
beperkt zich immers tot premieregelingen. De verwachting is dan ook dat de
PPI in Nederland (waar pensioenregelingen overwegend een DB-karakter hebben)
slechts een bescheiden rol zal vervullen.Wel tekenen we hierbij aan dat in de beperkte reikwijdte nu juist ook
de kracht van het vehikel kan liggen. De PPI «mikt» immers vooral
op de internationale DC-markt. Een markt die bovendien groeit. In de memorie
van toelichting is dit nader onderbouwd door cijfermateriaal. In paragraaf 7
van de memorie van toelichting is bovendien aangegeven dat regelingen met
een rendementsgarantie – onder de daar uiteengezette omstandigheden –
wel degelijk door een PPI kunnen worden uitgevoerd. Of een IORP moet kunnen
voorzien in een risico verzekering is een keuze van de lidstaten (zie hieronder).
Uiteraard kan behoefte blijven bestaan aan andere vehikels. 4. De internationale status van een PPIDe beperkte opzet van de PPI roept ook de vraag op
hoe deze figuur onder de verschillende Europese en internationale regels moet
worden geclassificeerd. De Raad merkt hierover het volgende op.a. De PPI heeft weliswaar trekken van een pensioeninstelling, maar
doordat zij geen garanties mag bieden of risico’s mag dekken, heeft
de PPI ook veel gemeen met een ICBE1 (beleggingsinstelling).
Dit roept de vraag op of de PPI wel kan worden aangemerkt als een IORP als
bedoeld in de richtlijn, en aldus in aanmerking kan komen voor een Europees
paspoort. In de in voetnoot 2 van dit advies genoemde achtergrondnotitie wordt
een vergelijking gemaakt tussen het zogenoemde PUB2
(een bedrijf waaraan het vermogensbeheer en de administratie ten behoeve van
een pensioenovereenkomst wordt uitbesteed) en een ICBE. In deze notitie wordt
tevens gemeld dat de Europese Commissie van mening is dat een ICBE geen IORP
is, omdat deze geen verzekeringstechnische risico’s draagt.De PPI voldoet in beginsel aan de definitie van een IORP in de richtlijn.
Het betreft immers een op basis van kapitalisatie gefinancierde instelling
die een arbeidsgerelateerde pensioenuitkering op basis van een overeenkomst
of contract verstrekt, dit in tegenstelling tot een PUB of een ICBE. Een bijzonder
kenmerk van de Nederlandse PPI is echter wel dat deze (evenmin als de ICBE)
geen verzekeringstechnische risico’s mag dragen. Dit gegeven maakt dat
niet op voorhand buiten twijfel staat dat, hoewel Nederland de PPI de status
geeft van IORP, deze door andere lidstaten of de Europese Commissie ook als
zodanig zal worden erkend. Deze twijfel kan worden weggenomen door toepassing
te geven aan artikel 21, derde lid, van de richtlijn en in overleg te treden
met de Europese Commissie.De Raad beveelt aan de toelichting in het licht van het bovenstaande aan
te vullen en indien nodig het wetsvoorstel aan te passen.b. Pensioenfondsen zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting (VPB).
Dat is niet alleen in Nederland gebruikelijk, maar ook in andere belastingstelsels.
Het feit dat niet op voorhand buiten twijfel staat dat de PPI als pensioeninstelling
(en niet als een beleggingsinstelling) dient te worden aangemerkt, kan tevens
gevolgen hebben voor de fiscale behandeling van een PPI in andere staten.
In de Nederlandse wetgeving kan de PPI, zoals thans wordt voorgesteld, weliswaar
onder de vrijstelling van artikel 5 VPB worden gebracht, maar het is niet
zeker dat andere lidstaten een vergelijkbaar standpunt zullen innemen. De
toelichting noemt in dit verband Frankrijk, dat een pensioeninstelling waarvan
in feite geen belasting wordt geheven, niet als verdragsinwoner aanmerkt3.De Raad beveelt aan in de toelichting op het bovenstaande in te gaan.4a. Zoals de Raad opmerkt in zijn advies, voldoet de PPI aan de definitie
van een IORP in de betreffende richtlijn. Dat er gelijkenissen bestaan met
andere (Europese) vehikels (zoals de ICBE) staat desalniettemin buiten kijf.
Dat lijkt echter geen reden om te twijfelen aan de status van de PPI. Dat
de PPI geen verzekeringstechnische risico’s mag dragen, is niet in strijd
met de IORP-richtlijn. Integendeel, de richtlijn biedt overduidelijk deze
ruimte. Door de Europese Commissie en het CEIOPS4
wordt een onderscheid gemaakt tussen artikel 17 en niet-artikel 17 IORP’s.
Deze laatste IORP’s hoeven geen buffers aan te houden. In de memorie
van toelichting hebben we onder het kopje «Relatie tot bestaande instellingen
en pensioenuitvoerders: toegevoegde waarde PPI» één en
ander nader toegelicht.4b. In de fiscale paragraaf (par. 5) is het verzoek van de Raad van State
verwerkt en duidelijker gemaakt hoe andere lidstaten met de vrijstelling van
artikel 5 VPB omgaan. Uit paragraaf 8.5 van het OESO-commentaar op artikel
4 van het OESO-modelverdrag 2000 – 2008 volgt dat de meeste OESO-lidstaten
een onder voorwaarden van de belasting vrijgesteld lichaam beschouwen als
inwoner voor verdragsdoeleinden. Om de aanspraak op een vermindering van buitenlandse
belasting uit hoofde van een Nederlands belastingverdrag geldend te kunnen
maken is de Nederlandse belastingdienst dan ook bereid aan een Nederlands
pensioenfonds, waaronder nu ook de PPI, een woonplaatsverklaring
af te geven. In de memorie van toelichting is overigens nog eens duidelijk
aangegeven dat een PPI een pensioenfonds is in de zin van de belastingverdragen,
maar niet in de zin van artikel 1 Pensioenwet.5. Overige opmerkingenDe (bedrijfsmatige) eisen die worden gesteld aan de
PPI sluiten voor een belangrijk deel aan bij eisen die in de Wft worden gesteld
aan reeds bestaande financiële instellingen. Op een aantal plaatsen wordt
echter afgeweken van de bestaande regelingen zonder dat daarvoor in de toelichting
een toereikende verklaring wordt gegeven. De Raad merkt hierover het volgende
op.a. In het voorgestelde artikel 2:54h Wft zijn
de vergunningvoorwaarden neergelegd. Het derde lid bepaalt onder meer dat
De Nederlandsche Bank op aanvraag ontheffing kan verlenen van het eerste lid.
In tegenstelling tot vergelijkbare artikelen in de Wft (bijvoorbeeld de artikelen
2:5 en 2:12) zijn de onderdelen waarvan ontheffing kan worden verleend niet
expliciet benoemd. Hieruit volgt dat ook ontheffing kan worden verleend van
het vereiste van het hebben van een zetel in Nederland, het aantonen van de
afdoende deskundigheid als bedoeld in artikel 3:8 Wft (onderdeel a) of de
afdoende betrouwbaarheid als bedoeld in artikel 3:9 Wft (onderdeel b). De
mogelijkheid van het verlenen van ontheffing van de hier genoemde onderdelen
is naar het oordeel van de Raad niet wenselijk. Hij beveelt aan artikel 2:54h
Wft in het licht van het bovenstaande aan te passen.b. Ingevolge het voorgestelde artikel 4:106 Wft
is indien het beleggingsbeleid daartoe aanleiding geeft, een PPI verplicht
de eigendom van het pensioenvermogen over te dragen aan een onafhankelijke
pensioenbewaarder. Deze pensioenbewaarder wordt dan «eigenaar»
van het pensioenvermogen. De figuur van de pensioenbewaarder vertoont enige
overeenkomsten met de reeds in de Wft geregelde «bewaarder» die
belast is met de bewaring van de activa van een belegginginstelling. In tegenstelling
tot deze bewaarder, worden echter aan de pensioenbewaarder geen eisen gesteld
waar het de inrichting van de bedrijfsvoering betreft. Het is de Raad niet
op voorhand duidelijk waarom de eisen betreffende het werkzaam zijn op de
financiële markten die worden gesteld aan een bewaarder niet ook zouden
moeten worden gesteld aan een pensioenbewaarder.De Raad beveelt aan het voorstel op dit punt aan te
passen, dan wel het uiteenlopen van de eisen op dit punt toereikend te motiveren.c. Ingevolge het voorgestelde artikel 3:19a Wft
wordt de rechtsvorm van een PPI beperkt tot een NV, BV, stichting of Europese
naamloze vennootschap. De toelichting stelt terecht dat de richtlijn niet
een dergelijke inperking voorschrijft. De Wft kent in artikel 3:20 alleen
voor verzekeraars een beperking in de mogelijkheden voor het kiezen van een
rechtsvorm. In de toelichting wordt de inperking slechts gemotiveerd met een
verwijzing naar eenvoud en duidelijkheid. Dit is naar het oordeel van de Raad
niet voldoende om de inperking te kunnen rechtvaardigen. De Raad beveelt aan
de toelichting aan te vullen en indien nodig het voorstel aan te passen.5a. We hebben gehoor gegeven aan het verzoek van de Raad om de vereisten
waarvoor ontheffing kan worden gegeven (2:54h) expliciet te benoemen. Deze
systematiek sluit geheel aan bij soortgelijke bepalingen in de Wft (zoals
artikel 2:5).5b. De suggestie van de Raad is gevolgd om de eisen die in de Wft worden
gesteld aan de inrichting van de bewaarder van beleggingsinstellingen eveneens
van toepassing te doen zijn op de pensioenbewaarder. Daartoe zijn in het voorstel
wijzigingen in de artikelen 4:9, 4:10, 4:11, 4:13 en 4:14 opgenomen. Ter verdere
verduidelijking van de wijze waarop premiepensioeninstellingen en pensioenbewaarders
door de gedragsregels van de Wft worden geraakt zijn enige technische wijzigingen
aangebracht in het voorstel. Er is een definitie van premiepensioenvordering
toegevoegd aan artikel 1:1 en de definitie van financieel product in dit artikel
is aangepast, zodat ook premiepensioenvorderingen onder deze term worden begrepen.
Deze wijzigingen hebben tot gevolg dat premiepensioeninstellingen als aanbieders
van deze financiële producten daarmee tevens als financiële dienstverleners
en als financiële ondernemingen hebben te gelden. Het eerdere
voorstel dat strekte tot het toevoegen van premiepensioeninstellingen als
een nieuwe categorie in de definitie van financiële onderneming kon daardoor
komen te vervallen. Tot slot is een aantal reikwijdteartikelen in het Gedragsdeel
aangepast (de artikelen 4:8, 4:12 en 4:18) en is afdeling 4.3.9. Premiepensioeninstellingen
hernoemd en vernummerd tot paragraaf 4.3.1.6. Premiepensioenvorderingen.
De artikelen die onderdeel uitmaakten van de afdeling zijn eveneens hernummerd.
De artikelen 4:105, 4:106, 4:107 en 4:108 worden thans aangeduid als 4:71a,
4:71b, 4:71c en 4:71d.5c. Tot slot, we hebben het verzoek van de Raad ingewilligd om meer uitgebreid
in te gaan op de inperking van de rechtsvorm. Onder het kopje «Rechtsvorm»,
wordt meer uitgebreid toegelicht waarom de stichting, de besloten, naamloze
en Europese vennootschap de meest voor de hand liggende rechtsvormen voor
de PPI zijn.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkWij moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet
en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De minister van Financiën,W. J. BosDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. P. H. DonnerXNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Tegenhanger van de DC-regeling is de zogenoemde Defined Benefit (DB-regeling),
waarbij de nominale uitkering bij het bereiken van de pensioengerechtigde
leeftijd in beginsel vast staat.XNoot3Uit de reacties op een eerder concept dat ter consultatie is aangeboden,
komt naar voren dat ook marktpartijen de nodige twijfels hebben.XNoot1Zie in dit verband een achtergrondnotitie inzake de modernisering van
het uitvoeringsmodel voor pensioenregelingen, welke als bijlage bij de brief
van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december
2006 is gevoegd (Kamerstukken II 2006/07, 30 413, nr. 93).XNoot2Richtlijn nr. 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 3 juni 2003 betreffende de werkzaamheden van en het
toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (PbEU L 235). De
afkorting IORP verwijst naar de Engelse benaming van pensioeninstellingen:
Institutions for Occupational Retirement Provision.XNoot3Het betreft onder meer de eisen die specifiek betrekking hebben op de
fondsen in hoofdstuk 5 Pw maar ook eisen als een verplichte levenslange uitkering
van een ouderdomspensioen, die voor alle pensioenuitvoerders gelden.XNoot4Kamerstukken II 2008/09, 30 413, nr. 117. Deze brief geeft verdere
uitwerking aan wat is besproken in een Algemeen Overleg op 12 maart 2008
(Kamerstukken II 2007/08, 30 413, nr. 110).XNoot1Ringfencing is het gescheiden beheren van vermogens van verschillende
deelnemende ondernemingen.XNoot2Artikel 99 Pw.XNoot1Instelling voor collectieve belegging in effecten, zie Richtlijn 85/611/EEG
tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende
bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten.XNoot2Pensioenuitvoeringsbedrijf.XNoot3Zodat zij daardoor niet in aanmerking komt voor de verdragsvoordelen,
die alleen gelden voor «inwoners».XNoot4Committee of European Insurance and Occupational Pensions Supervisors. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31891-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl