Uitvoering Verdrag inzake bestrijding terroristische bomaanslagen en Verdrag inzake veiligheid VN-personeel; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28028, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28028 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen deel1. Inleiding2. Uitbreiding van de rechtsmacht3. UitleveringArtikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel AArtikel I, onderdeel BArtikel I, onderdeel CArtikel IIArtikel III, onderdeel AArtikel III, onderdeel BArtikel IVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28028Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 028Uitvoering van het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen Verdrag
inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen (Trb. 1998, 84) en het
op 9 december 1994 te New York totstandgekomen Verdrag inzake de veiligheid
van VN-personeel en geassocieerd personeel (Trb. 1996, 62)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGAlgemeen deel1. Inleiding1.1. Het op 15 december 1997 te New York totstandgekomen Verdrag inzake
de bestrijding van terroristische bomaanslagen (hierna te noemen: het Verdrag)
komt wat structuur betreft nauw overeen met een aantal andere Verdragen, zoals
het op 16 december 1970 te Den Haag totstandgekomen Verdrag tot bestrijding
van het wederrechtelijk in zijn macht brengen van luchtvaartuigen (Trb. 1971,
50), het op 23 september 1971 te Montreal totstandgekomen Verdrag tot bestrijding
van wederrechtelijke gedragingen, gericht tegen de veiligheid van de burgerluchtvaart
(Trb. 1971, 218), het op 14 december 1973 te New York totstandgekomen Verdrag
inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal beschermde
personen, met inbegrip van diplomaten (Trb. 1981, 69), het op 19 december
1979 te New York totstandgekomen Verdrag tegen het nemen van gijzelaars (Trb.
1981, 53), het op 3 maart 1980 te Wenen/New York totstandgekomen Verdrag inzake
de fysieke beveiliging van kernmateriaal (Trb. 1980, 166) en het op 10 maart
1988 te Rome totstandgekomen Verdrag tot bestrijding van wederrechtelijke
gedragingen gericht tegen de veiligheid van de zeevaart (Trb. 1988, 17).Het onderhavige Verdrag heeft met de hiervoor genoemde verdragen gemeen
dat het de verdragsluitende staten verplicht een aantal feiten of groepen
van feiten strafbaar te stellen in hun nationale wetgeving, ten aanzien van
deze feiten uiteenlopende vormen van rechtsmacht te vestigen, met inbegrip
van universele rechtsmacht, en vervolging of uitlevering mogelijk te maken.
In het bijzonder hebben het Verdrag van New York tegen het nemen van gijzelaars
en het Verdrag tot bestrijding van wederrechtelijke gedragingen gericht tegen
de veiligheid van de zeevaart model gestaan.Gelet hierop is bij het ontwerpen van het hier aan de orde zijnde wetsvoorstel
tot uitvoering van het Verdrag aansluiting gezocht bij de wijze waarop aan
deze oudere verdragen uitvoering is gegeven.Voorts wordt in het onderhavige wetsvoorstel voorgesteld een drietal uitvoeringsaspecten
te regelen ten aanzien van het op 9 december 1994 te New York
tot stand gekomen Verdrag inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd
personeel (Trb. 1996, 62). Het voorstel van wet tot goedkeuring van dit verdrag
ligt thans ter behandeling voor in de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2000/01,
27 454 (R 1668), nrs. 1 en 3–5). In het op 20 februari 2001 vastgestelde
verslag van de Tweede Kamer is gevraagd of de regering voornemens is de rechtsmacht
ten aanzien van de relevante feiten uit te breiden op basis van het passief
nationaliteitsbeginsel en of hiermee uitvoeringswetgeving gepaard gaat (Kamerstukken
II 2000/01, 27 454 (R 1668) nr. 6). Hierop is geantwoord dat de regering
bij nader inzien van oordeel is dat uitbreiding van de rechtsmacht op basis
van het passief nationaliteitsbeginsel in het kader van het Verdrag inzake
de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel gewenst is. Hierop wordt in
onderdeel 2.3 van deze memorie van toelichting nader ingegaan. Ter uitvoering
van dit voornemen dient artikel 4 van het Wetboek van Strafrecht (Sr.) te
worden aangevuld. Voorgesteld wordt deze aanvulling in het onderhavige wetsvoorstel
mee te nemen. Tevens wordt voorgesteld van deze gelegenheid gebruik te maken
om een tweetal technische wijzigingen ter uitvoering van het eerdergenoemde
Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel te realiseren.
Het betreft de aanvulling van artikel 552hh van het Wetboek van Strafvordering
(Sv.) (zie onderdeel 2.4.) en artikel 51a, tweede lid, van de Uitleveringswet.1.2. De in artikel 2 van het Verdrag inzake de bestrijding van terroristische
bomaanslagen omschreven strafbare feiten betreffen het afleveren, plaatsen,
tot ontlading of ontploffing brengen van een springstof of ander dodelijk
instrument op, bij of in een openbare plaats, een staats- of regeringsvoorziening,
een openbaar vervoerssysteem of een infrastructurele voorziening, met de bedoeling
(a) de dood of ernstig lichamelijk letsel te veroorzaken of (b) grootschalige
vernieling aan te richten van een dergelijke plaats, voorziening of systeem,
waarbij de vernieling leidt of waarschijnlijk zal leiden tot grote economische
schade. In artikel 1 van het Verdrag wordt onder springstof of ander dodelijk
instrument verstaan (a) elk explosief of brandveroorzakend wapen of instrument
dat ontworpen is of het vermogen heeft om de dood, ernstig lichamelijk letsel
of aanzienlijke materiële schade te veroorzaken of (b) elk wapen of instrument
dat ontworpen is of het vermogen heeft de dood, ernstig lichamelijk letsel
of aanzienlijke materiële schade te veroorzaken door het laten vrijkomen,
de verspreiding of inwerking van giftige chemicaliën, biologische middelen
of vergiften of vergelijkbare substanties of straling of radioactief materiaal.Het strafbaar feit moet zijn gepleegd tegen een viertal doelen met een
openbaar karakter. Deze worden in artikel 1, eerste, tweede, vijfde en zesde
lid, nader omschreven:a) openbare plaats: die delen van gebouwen, grond, straten, waterwegen
of andere locaties die voortdurend, periodiek of incidenteel, toegankelijk
of open zijn voor het publiek en elke plaats omvatten met een commerciële,
zakelijke, culturele, historische, educatieve, religieuze, bestuurlijke, amusements-
of recreatiefunctie, alsmede vergelijkbare plaatsen die op dezelfde wijze
toegankelijk of open zijn voor het publiek (vijfde lid);b) staats- of regeringsvoorziening: alle permanente of tijdelijke voorzieningen
of vervoermiddelen in gebruik bij of in bezit van vertegenwoordigers van een
staat, leden van een regering, van de wetgevende of de rechterlijke macht
of door functionarissen of medewerkers van een staat of andere openbare autoriteit
of instelling of door medewerkers of functionarissen van een intergouvernementele
organisatie, in verband met hun officiële taken (eerste lid);c) openbaar vervoerssysteem: alle openbare of particuliere voorzieningen,
vervoermiddelen en middelen, die worden gebruikt bij of ten behoeve
van voor het publiek beschikbare diensten op het gebied van vervoer van personen
of goederen (zesde lid);d) infrastructurele voorziening: alle openbare of particuliere voorzieningen
voor de levering of distributie van openbare nutsvoorzieningen, zoals water,
riolering, energie, brandstof of communicatie (tweede lid).Artikel 4 van het Verdrag verplicht de verdragsluitende staten om deze
feiten strafbaar te stellen in hun nationale wetgeving en deze feiten te sanctioneren
met in achtneming van de ernst ervan.1.3. Het Wetboek van Strafrecht kent een groot aantal strafbepalingen
van generale en specifieke aard waaronder de hierboven omschreven strafbare
feiten – terroristische bomaanslagen – kunnen worden gebracht.Allereerst worden genoemd de navolgende – merendeels specifieke –
feiten, strafbaar gesteld in Titel VII van Boek II, die gewijd is aan misdrijven
waardoor de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar wordt gebracht.
Het gaat om de volgende misdrijven:– opzettelijke brandstichting of het teweegbrengen van een ontploffing
(artikel 157);– opzettelijk vernielen, onbruikbaar maken of beschadigen van een
waterkering of waterlozing (artikel 161);– opzettelijke vernieling van een elektriciteitswerk (artikel 161bis);– opzettelijk blootstellen van mensen, dieren, planten of goederen
aan ioniserende stralen of het besmetten van mensen, dieren, planten, goederen,
bodem, water of lucht met radioactieve stralen (artikel 161quater);– opzettelijke vernieling van een geautomatiseerd werk of een werk
voor telecommunicatie (artikel 161sexies);– opzettelijk onbruikbaar maken of beschadigen van een enig werk
dienende voor het openbaar verkeer of het luchtverkeer (artikel 162);– opzettelijke vernieling van een luchtvaartuig of andere voorziening
op een luchthaven (artikel 162a);– opzettelijk gevaar veroorzaken voor het spoorwegverkeer (artikel
164);– opzettelijke vernieling van een voor de veiligheid van de scheepvaart
of luchtvaart gesteld teken of hulpmiddel (artikel 166);– opzettelijke en wederrechtelijke vernieling van een vaartuig of
luchtvaartuig (artikel 168);– opzettelijke vernieling van een gebouw of getimmerte (artikel
170);– opzettelijke en wederrechtelijke vergiftiging van een drinkwatervoorziening
(artikel 172);– opzettelijke en wederrechtelijke milieuverontreiniging (artikel
173a).Op de hierboven genoemde misdrijven zijn zware straffen gesteld, indien
daarvan gemeen gevaar voor goederen of levensgevaar is te duchten dan wel
levensgevaar is te duchten en het feit iemands dood ten gevolge heeft.Vervolgens kunnen de in artikel 2 van het Verdrag omschreven strafbare
feiten worden gebracht onder enige misdrijven tegen de veiligheid van de staat
(artikelen 92 tot en met 96), een misdrijf tegen de koninklijke waardigheid
(artikel 108), enige misdrijven tegen hoofden van bevriende Staten en andere
internationaal beschermde personen (artikelen 115, 117 en 117b) en enige misdrijven
betreffende de uitoefening van staatsplichten en staatsrechten (artikelen
121 tot en met 123).Verder worden enige – generieke – misdrijven, tegen het leven
gericht, uit Titel XIX van Boek 2, genoemd:– doodslag (artikel 287);– gekwalificeerde doodslag (artikel 288);– moord (artikel 289). Voorts worden enige – generieke – feiten, strafbaar gesteld
in Titel XXVII van Boek 2 inzake vernieling of beschadiging vermeld:– opzettelijke en wederrechtelijke vernieling van goederen van een
ander (artikel 350);– het opzettelijk en wederrechtelijk onbruikbaar maken van computergegevens
(artikel 350a);– vernieling van openbare nutswerken (artikel 351);– opzettelijke en wederrechtelijke vernietiging van een gebouw,
vaartuig, of zijn lading, installatie ter zee of luchtvaartuig van een ander
(artikel 352);– strafverzwaringsgronden bij arglist en levensgevaar (artikel 354).Ten slotte worden enige scheepvaart- en luchtvaartmisdrijven genoemd:– geweld tegen iemand in een luchtvaartuig (artikel 385b);– geweldpleging in luchthaven (artikel 385d).In de artikelen 168, 172, 173a, 350, 351 en 352 Sr. is het element wederrechtelijk
opgenomen. Dit element is ook neergelegd in artikel 2, eerste lid, aanhef,
van het Verdrag. In deze toevoeging wordt tot uitdrukking gebracht dat het
feit is geschied ter verwezenlijking van een te niet rechtvaardigen doel dan
wel dat is gehandeld zonder daartoe gerechtigd te zijn, d.w.z. zonder eigen
recht of zonder toestemming van de rechthebbende. In de meeste van de hierboven
genoemde bepalingen is dit element niet genomen, omdat de materiële wederrechtelijkheid
reeds ligt besloten in de aard van het desbetreffende strafbare feit.In artikel 2 van het Verdrag is ook strafbaar gesteld het afleveren of
plaatsen van een springstof of ander dodelijk instrument. Wij zijn van oordeel
dat deze handelingen in voorkomend geval kunnen worden aangemerkt als voorbereiding
van een van bovengenoemde misdrijven voor zover daarop een gevangenisstraf
van acht jaar of meer is gesteld (artikel 46 Sr.)1.4. Voor zover kan worden overzien, volgt uit het hiervoor gegeven overzicht
dat een terroristische bomaanslag als omschreven in artikel 2 juncto artikel
1 van het Verdrag onder het bereik van een van bovenstaande strafbepalingen
kan worden gebracht.Onder ogen is gezien of het aanbeveling verdient om de terroristische
bomaanslag als zodanig in onze strafwetgeving strafbaar te stellen dan wel
om daarvan af te zien.Voor afzonderlijke strafbaarstelling zou het volgende kunnen pleiten.
Het Verdrag gaat evenals bestaande verdragen op het terrein van de bestrijding
van terrorisme uit van een sectorale benadering. Bestaande verdragen zijn
primair gericht op de bescherming van specifieke doelen. Dat heeft geleid
tot uitvoeringswetgeving waarbij nieuwe strafbepalingen zijn gemaakt of bestaande
zijn aangepast. Het onderhavige Verdrag gaat anders dan tot nog toe primair
uit van het middel waarmee de daad wordt gepleegd: te weten de springstof
of ander dodelijk instrument. De doelen waarop de bomaanslag is gericht, zijn
van publieke aard, en algemeen en ruim gedefinieerd. Het zou de duidelijkheid
ten goede kunnen komen om de wezenskenmerken van de terroristische bomaanslag,
zoals omschreven in artikel 2 van het Verdrag, in één strafbepaling
neer te leggen.Tegen afzonderlijke strafbaarstelling pleit evenwel dat, voor zover ik
kan overzien, de in het Verdrag strafbaar gestelde gedragingen reeds strafbaar
zijn gesteld, omdat zij afhankelijk van de aanslag in het gegeven geval kunnen
worden gekwalificeerd als een van de bovengenoemde misdrijven. Dan is verzekerd
dat strafrechtelijk optreden mogelijk is tegen een bomterrorist. Nadeel van
het creëren van een nieuw strafbaar feit is dat overlap ontstaat met
reeds bestaande misdrijven. Er kan zich nu reeds samenloop voordoen
tussen bovengenoemde generieke en specifieke strafbepalingen. Deze samenloop
zou worden vergroot door afzonderlijke strafbaarstelling van de terroristische
bomaanslag als zodanig.De regering is van oordeel dat afgezien van een hierna toe te lichten
wijziging van de artikelen 157 en 158 Sr. afzonderlijke strafbaarstelling
van de terroristische bomaanslag achterwege kan blijven. Bij de vervolging
en berechting op de grondslag van een of meer van bovengenoemde bepalingen
kan rekening worden gehouden met het specifieke karakter en de ernst van de
terroristische bomaanslag, omschreven in artikel 2 van het Verdrag.1.5. Het Verdrag bevat verplichtingen die niet tot nadere uitvoering bij
wet nopen dan wel die op zich noodzaken tot het treffen van legislatieve voorzieningen
maar waarin de Nederlandse wetgeving reeds voorziet.Een voorbeeld van de eerste categorie van verplichtingen is artikel 15
inzake de verplichting tot samenwerking ter voorkoming van bomaanslagen.Voorbeelden van de tweede categorie van verplichtingen zijn artikel 6,
eerste lid, inzake verplichte rechtsmacht (zie nader in onderdeel 2) en artikel
7, tweede lid, dat de verdragspartijen verplicht de verdachte van één
van de strafbare feiten van het Verdrag in hechtenis te nemen.2. Uitbreiding van de rechtsmacht2.1. Artikel 6, eerste lid, van het Verdrag verplicht elke verdragsluitende
partij tot het vestigen van rechtsmacht met betrekking tot de in het Verdrag
omschreven strafbare feiten, indien:a) het strafbare feit is gepleegd op het grondgebied van die staat;b) het strafbare feit is gepleegd aan boord van een schip dat vaart onder
de vlag van die staat of aan boord van een luchtvaartuig dat overeenkomstig
de wetgeving van die staat is ingeschreven op het tijdstip waarop het feit
wordt gepleegd;c) het strafbare feit is gepleegd door een onderdaan van die staat.Ingevolge artikel 2 Sr. is de Nederlandse strafwet toepasselijk op ieder
die zich in Nederland schuldig maakt aan enig strafbaar feit. Tot het Nederlandse
grondgebied behoort ook de aan Nederland toebehorende territoriale zee. Ingevolge
artikel 3 Sr. is de Nederlandse strafwet ook toepasselijk op ieder die zich
buiten Nederland aan boord van een Nederlands schip of luchtvaartuig schuldig
maakt aan enig strafbaar feit. Ingevolge artikel 5, eerste lid, onderdeel
2°, is de Nederlandse strafwet ook toepasselijk op de Nederlander die
zich buiten Nederland schuldig maakt aan een strafbaar feit dat een misdrijf
is en waarop door het recht van de locus delicti straf is gesteld.Dit betekent dat Nederland reeds aan de verplichtingen van artikel 6,
eerste lid, heeft voldaan.2.2. Daarnaast vergt artikel 6, vierde lid, van het Verdrag een uitbreiding
van de Nederlandse rechtsmacht voor het geval de vermoedelijke dader van één
van de feiten van het Verdrag zich in Nederland bevindt. Dit artikellid verplicht
tot vestiging van secundaire universele rechtsmacht. In onderdeel 3 van het
algemeen deel van de memorie van toelichting bij het voorstel van rijkswet
tot goedkeuring van het Verdrag is reeds op deze verplichting ingegaan. Daarin
zijn de overwegingen uiteengezet waarom het naar het oordeel van de regering
wenselijk is om aan artikel 6, vierde lid, uitvoering te geven door de vestiging
van secundaire universele rechtsmacht op de grondslag van artikel 4 Sr. ten
aanzien van terroristische bomaanslagen. Het voorgestelde artikel 4, onderdeel
13°, voorziet in jurisdictie, wanneer een persoon, verdacht van het plegen
van een terroristische aanslag ten aanzien waarvan een andere verdragsstaat
dan Nederland primaire jurisdictie heeft, alhier wordt aangetroffen.
Die jurisdictie betreft zowel het geval dat een verzoek om uitlevering door
die andere staat is gedaan en is afgewezen als het geval dat niet om uitlevering
is gevraagd.2.3. Zoals in de inleiding van deze memorie van toelichting is aangegeven
wordt voorgesteld in dit wetsvoorstel enige uitvoeringsaspecten te regelen
ten aanzien van het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel.
Het belangrijkste punt betreft de uitbreiding van rechtsmacht. Artikel 10,
eerste lid, van het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel
verplicht de verdragsluitende partijen rechtsmacht te vestigen ten aanzien
van de in het verdrag gedefinieerde strafbare feiten indien deze feiten zijn
gepleegd op het grondgebied van de verdragsluitende partij (territorialiteitsbeginsel)
of door een onderdaan van de verdragsluitende partij (actief nationaliteitsbeginsel).
Zoals in de toelichtende nota bij het wetsvoorstel ter goedkeuring van het
Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel uiteengezet,
voldoet Nederland op grond van de huidige wetgeving reeds aan deze verplichting
(Kamerstukken II 2000/01, 27 454 (R 1662), nr. 1, blz. 6).Op grond van artikel 10, tweede lid, onderdeel b, van het Verdrag bestaat
de mogelijkheid voor verdragsluitende partijen rechtsmacht te vestigen ten
aanzien van de in het Verdrag gedefinieerde strafbare feiten indien deze zijn
gepleegd tegen een onderdaan van die verdragsluitende partij (passief nationaliteitsbeginsel).
Hoewel Nederland zich in het algemeen met enige terughoudendheid opstelt ten
aanzien van het vestigen van extraterritoriale rechtsmacht, wordt in het kader
van het onderhavige Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel
het wenselijk geacht hiertoe toch over te gaan. Deze wens bestaat met name
voor de situatie dat Nederlanders in dienst van de Verenigde Naties of op
basis van een besluit van de Verenigde Naties naar een land worden uitgezonden
dat geen partij is bij het onderhavige Verdrag. Op dat land rust namelijk
niet de verplichting rechtsmacht te vestigen op basis van het territorialiteitsbeginsel
ten aanzien van de in het Verdrag gedefinieerde misdrijven. Door gebruik te
maken van de mogelijkheid rechtsmacht te vestigen op basis van het passief
nationaliteitsbeginsel kan Nederland zelf in een voorkomend geval personen,
verdacht van het plegen van een in het Verdrag genoemd misdrijf tegen een
Nederlander, vervolgen. Teneinde de rechtsmacht uit te breiden wordt voorgesteld
artikel 4 Sr. uit te breiden (Artikel I, onderdeel A).In onderdeel 3 van de memorie van toelichting bij het voorstel van rijkswet
tot goedkeuring van het Verdrag is het voorstel naar voren gebracht om gebruik
te maken van de in artikel 6, tweede lid, onderdeel a, van het Verdrag geboden
mogelijkheid om het passief nationaliteitsbeginsel ook te laten gelden voor
terroristische bomaanslagen. Het voorgestelde artikel 4, onderdeel 13°,
Sr. voorziet ook in jurisdictie, wanneer een terroristische bomaanslag is
gepleegd tegen een Nederlandse onderdaan buiten het grondgebied van Nederland.2.4. Voorts verplicht artikel 10, vierde lid, van het Verdrag inzake de
veiligheid van VN- en geassocieerd personeel rechtsmacht te vestigen voor
die gevallen dat een verdachte zich op het grondgebied van een verdragsluitende
partij bevindt en deze partij die verdachte niet uitlevert. Deze bepaling
is nagenoeg dezelfde als artikel 6, vierde lid, van het Verdrag inzake de
bestrijding van terroristische bomaanslagen.Voorgesteld wordt om gelet op de aard van de misdrijven die zijn omschreven
in het Verdrag inzake de veiligheid van VN-personeel en geassocieerd personeel,
ten aanzien daarvan een andere weg te volgen dan ten aanzien van terroristische
bomaanslagen en voor eerstgenoemde misdrijven beperkte secundaire rechtsmacht
te vestigen op de grondslag van artikel 4a Sr. en artikel 552hh
Wetboek van Strafvordering. Eenzelfde weg is gevolgd bij uitvoeringswetgeving
van het op 27 januari 1977 totstandgekomen Europees Verdrag tot bestrijding
van terrorisme (Trb. 1977, 63), het eerdergenoemde Verdrag inzake de fysieke
beveiliging van kernmateriaal, het eerdergenoemde Verdrag inzake de voorkoming
en bestraffing van misdrijven tegen internationaal beschermde personen, met
inbegrip van diplomaten, het eerdergenoemde Verdrag tegen het nemen van gijzelaars
en het Protocol tot bestrijding van wederrechtelijke gedragingen gericht tegen
de veiligheid van vaste platforms op het continentale plat. Dit patroon ziet
er als volgt uit.Artikel 4a Sr. verklaart in algemene zin de Nederlandse strafwet toepasselijk
op ieder tegen wie de strafvervolging door Nederland van een vreemde staat
wordt overgenomen op grond van een verdrag waaruit de bevoegdheid tot strafvervolging
voor Nederland volgt. Dit artikel is derhalve te beschouwen als een bepaling
waardoor uitvoering wordt gegeven aan de verplichting uit het Verdrag om aanvullende
strafrechtelijke rechtsmacht te vestigen, in gevallen waarin de andere bepalingen
van Nederlands strafrecht nog geen rechtsmacht voorzagen.Voorts geeft artikel 552hh van het Wetboek van Strafvordering de voorwaarden
aan waaronder een vervolging op grond van het aanvullende rechtsmachtbeginsel
van artikel 4a Sr. kan worden ingesteld. Deze voorwaarden zijn dat een gevraagde
voorziening ontoelaatbaar is verklaard of dat een verzoek om uitlevering is
afgewezen. Als aan één van deze voorwaarden is voldaan, en het
uitleveringsverzoek betrekking heeft op feiten uit de in dit artikel opgesomde
verdragen en afkomstig van een staat die bij het desbetreffende verdrag partij
is, wordt het verzoek beschouwd als een ingewilligd verzoek tot strafvervolging,
is de Nederlandse rechter bevoegd kennis te nemen van het feit en is het openbaar
ministerie bevoegd om te beslissen over de vervolging. Zolang echter niet
om uitlevering is verzocht of een dergelijk verzoek nog in behandeling is,
kan de Nederlandse rechter van de zaak nog geen kennis nemen, tenzij het feit
op Nederlands grondgebied of door een Nederlander is begaan en de toepasselijkheid
van de Nederlandse strafwet voortvloeit uit de artikelen 2 en 5 Sr.Door voor te stellen artikel 552hh Sv. aan te vullen met artikel 2 van
het Verdrag wordt uitvoering gegeven aan de verplichting van artikel 6, vierde
lid, van het Verdrag om universele rechtsmacht te vestigen voor het geval
de vermoedelijke dader van een van de feiten uit het Verdrag zich in Nederland
bevindt.3. UitleveringArtikel 9 van het Verdrag geeft aanleiding een aanvulling van artikel
51a van de Uitleveringswet voor te stellen. Dit voorstel volgt het patroon
van eerdere wetgeving strekkende tot uitvoering van vergelijkbare verdragen
als het onderhavige verdrag. Nederland behoort tot de staten die slechts kunnen
voldoen aan uitleveringsverzoeken gebaseerd op een verdrag (artikel 2 Uitleveringswet).
Het tweede lid van artikel 9 van het Verdrag geeft staten de mogelijkheid
het Verdrag als grondslag ten behoeve van de uitlevering te laten gelden.
Dat geschiedt uitdrukkelijk door de voorgestelde aanvulling van artikel 51a
van de Uitleveringswet. De aanvulling ziet op alle misdrijven waaronder de
terroristische bomaanslag kan worden gebracht.Zoals in de inleiding van deze memorie van toelichting aangekondigd wordt
tevens voorgesteld artikel 51a van de Uitleveringswet aan te vullen ter uitvoering
van artikel 15 van het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd
personeel. Genoemd artikel 15 heeft dezelfde strekking als het hierboven genoemde
artikel 9 van het Verdrag inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel ADit artikelonderdeel is voor een belangrijk deel reeds toegelicht in onderdeel
2.3 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. Opgemerkt kan
nog worden dat de term «Nederlander» een formeel begrip is uit
de Rijkswet op het Nederlanderschap. Deze term wordt ook gebruikt in artikel
5 van het Wetboek van Strafrecht.Gelet op de voorgestelde wijziging van artikel 87b Sr. (zie artikelsgewijze
toelichting op artikel I, onderdeel B), wordt voorgesteld in onderdeel 9°
het begrip «internationaal beschermd persoon» nader af te bakenen
tot internationaal beschermd persoon als bedoeld in artikel 1 van het Verdrag
inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal beschermde
personen, met inbegrip van diplomaten.In de onderdelen 2.2. en 2.3. van het algemeen deel van deze memorie is
reeds ingegaan op het voorstel om in artikel 4, onderdeel 14°, Sr te voorzien
in secundaire universele rechtsmacht en in jurisdictie ten aanzien van bomaanslagen
tegen Nederlandse onderdanen buiten Nederland. Artikel I, onderdeel BZoals in de toelichtende nota bij het wetsvoorstel ter goedkeuring van
het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel is aangegeven,
vertoont dit Verdrag overeenkomsten met het op 14 december 1973 tot stand
gekomen Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal
beschermde personen, met inbegrip van diplomaten (Trb. 1981, 69) (Kamerstukken
II 2000/01, 27 454 (R 1662), nr. 1, blz. 6). Zo zijn de misdrijven omschreven
in artikel 9 van het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd
personeel dezelfde misdrijven als omschreven in artikel 2 van het Verdrag
inzake de voorkoming en bestraffing van misdrijven tegen internationaal beschermde
personen, met inbegrip van diplomaten. Deze misdrijven zijn naar Nederlands
recht strafbaar gesteld in de artikelen 117, 117a, 117b, 282a en 285 Sr. Daarnaast
valt een deel van de groep van personen die kunnen worden aangemerkt als VN-personeel
of geassocieerd personeel thans reeds onder de ruimere definitie van internationaal
beschermd persoon als bedoeld in het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing
van misdrijven tegen internationaal beschermde personen, met inbegrip van
diplomaten. In de toelichtende nota bij het wetsvoorstel ter goedkeuring van
het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel is nader
ingegaan op de definitie van VN-personeel en geassocieerd personeel (Kamerstukken
2000/01, 27 454 (R 1668), nr. 1, blz. 4).Nu wordt voorgesteld de rechtsmacht uit te breiden en daartoe artikel
4 Sr. aan te vullen, verdient het de voorkeur de systematiek die destijds
is gekozen voor de uitvoering van het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing
van misdrijven tegen internationaal beschermde personen, met inbegrip van
diplomaten thans ook te volgen voor de implementatie van de strafbepalingen
uit het Verdrag inzake de veiligheid van VN- en geassocieerd personeel. Hiertoe
wordt voorgesteld in artikel 87b Sr. de definitie van internationaal beschermd
persoon uit te breiden tot personen die vallen onder de omschrijving van VN-personeel
of geassocieerd personeel.Artikel I, onderdeel CIn het algemeen deel van deze memorie is uiteengezet dat het Verdrag niet
noopt tot aanpassing van ons materiële strafrecht. Zekerheidshalve wordt één wijziging voorgesteld. Bij de
vraag welk artikel of welke artikelen bij een terroristische bomaanslag te
laste zullen kunnen worden gelegd, zal artikel 157 Sr. naar verwachting in
beeld komen. Deze bepaling stelt onder meer het opzettelijk teweegbrengen
van een ontploffing strafbaar. Nu de handelingen, omschreven in artikel 2
van het Verdrag, onder meer gericht kunnen zijn op het veroorzaken van ernstig
lichamelijk letsel, wordt voorgesteld om dit bestanddeel toe te voegen aan
artikel 157, onderdeel 2°. Vanwege de systematiek is deze wijziging ook
aangebracht in artikel 158, onderdeel 2°, Sr.De in artikel 2, tweede en derde lid, van het Verdrag strafbaar gestelde
poging en enige deelnemingsvormen zijn reeds strafbaar gesteld in onze strafwetgeving.Artikel IIDit artikel is reeds toegelicht in onderdeel 2.4. van het algemeen gedeelte
van deze memorie.Artikel III, onderdeel AIn artikel 11 van het Verdrag is een zogenoemde depolitiseringclausule
neergelegd. Geen van de in artikel 2 van het Verdrag omschreven strafbare
feiten zullen ten behoeve van uitlevering of het verlenen van wederzijdse
rechtshulp worden beschouwd als een politiek delict, een met een politiek
delict samenhangend delict dan wel een delict ingegeven door politieke motieven.Artikel 552m Sv. voorziet in de mogelijkheid van het voldoen aan een verzoek
om rechtshulp ten behoeve van een onderzoek naar strafbare feiten van politieke
aard of daarmee verband houdende feiten. Voor het verlenen van deze rechtshulp
is machtiging van de Minister van Justitie vereist na overleg met de Minister
van Buitenlandse Zaken. De bemoeienis van deze bewindspersonen is niet vereist
wanneer het gaat om verzoeken van de autoriteiten van een staat die partij
is bij het eerdergenoemde Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme
of bij de op 4 december 1979 te Dublin totstandgekomen Overeenkomst betreffende
de toepassing van dat Verdrag tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschappen,
met betrekking tot een van de strafbare feiten, omschreven in artikel 1 of
artikel 2 van dat Verdrag. Voorgesteld wordt om de tussenkomst van deze bewindspersonen
te handhaven bij de behandeling van verzoeken om rechtshulp voor de strafbare
feiten, omschreven in het onderhavige – wereldwijde – Verdrag.Artikel 11, derde lid, van de Uitleveringswet maakt mogelijk dat een uitzondering
wordt gemaakt op de hoofdregel dat geen uitlevering wordt toegestaan voor
strafbare feiten van politieke aard en daarmee samenhangende feiten. Artikel
11 van het Verdrag noopt ertoe van deze mogelijkheid gebruik te maken. Daartoe
wordt dit artikellid aangevuld met de in het onderhavige Verdrag omschreven
feiten.Artikel III, onderdeel BArtikel 9, tweede lid, van het Verdrag inzake de bestrijding van terroristische
bomaanslagen en artikel 15, tweede lid, van het Verdrag inzake de veiligheid
van VN- en geassocieerd personeel bieden de verdragsstaten die uitlevering
afhankelijk stellen van het bestaan van een verdrag, de mogelijkheid het desbetreffende
verdrag aan te wijzen als grondslag voor uitlevering aan andere verdragspartijen
terzake van de door het desbetreffende verdrag bestreken feiten. Voorgesteld
wordt om van deze mogelijkheid gebruik te maken door in navolging van andere
verdragen in artikel 51a van de Uitleveringswet te verwijzen
naar de misdrijven die zijn strafbaar gesteld in de artikelen in het Wetboek
van Strafrecht waaronder de in artikel 2 van het Verdrag inzake de bestrijding
van terroristische bomaanslagen en in artikel 9 van het Verdrag inzake de
veiligheid van VN- en geassocieerd personeel omschreven feiten kunnen worden
gebracht, voor zover het feit valt onder de omschrijvingen van het desbetreffende
verdrag. De staat waaraan uitlevering wordt gevraagd, mag in de hierboven
bedoelde gevallen, waarin dus geen speciaal uitleveringsverdrag bestaat, de
voorwaarden waardoor de uitlevering wordt beheerst, eenzijdig vaststellen.
In het derde lid van de genoemde artikelen 9 en 15 is hierin voor Nederland
voorzien. De voorwaarden zijn in de eerste plaats die van de Uitleveringswet,
zo nodig aangevuld met die van het op 13 december 1957 te Parijs totstandgekomen
Europees Uitleveringsverdrag (Trb. 1965, 9). In een aantal zaken voorziet
de Uitleveringswet namelijk niet; deze worden steeds bij verdrag geregeld.
Genoemd kunnen worden de aan de uitlevering verbonden kosten en het taalgebruik
in de uitleveringsprocedure.Artikel IVDe in dit artikel voorgestelde bepaling bewerkstelligt dat deze wet tegelijkertijd
met de desbetreffende verdragen in werking kan treden.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28028-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl