Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 32 193
 
 Wijziging van de Wet op het onderwijstoezicht en enige andere wetten
		in verband met de invoering van geïntegreerd toezicht en de gewijzigde rol van
		de Inspectie van het onderwijs bij het toezichtproces
 
 
 
 C
 
 VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, CULTUUR EN
		WETENSCHAP1 Samenstelling:Holdijk (SGP), Dupuis (VVD), Linthorst (PvdA), Kox (SP), Sylvester (PvdA), Essers (CDA), Engels (D66), Thissen (GL), Nagel (50PLUS), Van Bijsterveld (CDA), Duthler (VVD), Huijbregts-Schiedon (VVD), Koffeman (PvdD), Kuiper (CU) Schaap (VVD), Smaling (SP), Flierman (CDA) (voorzitter), Lokin-Sassen (CDA), Backer (D66), Ganzevoort (GL) (vice-voorzitter), De Lange (OSF), Ter Horst (PvdA), Koole (PvdA), Sent (PvdA), Van Strien (PVV), Sörensen (PVV) en Frijters-Klijnen (PVV).
 Vastgesteld 
		15 november 2011
 
 
 
 Het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel heeft de
				commissie aanleiding geven tot het maken van de volgende opmerkingen en het
				stellen van de volgende vragen.
 De leden van de VVD-fractie hebben
				kennisgenomen van het wetsvoorstel en hebben daarover een aantal vragen.
 De leden van de PvdA-fractie hebben
				met enige zorg kennisgenomen van het wetsvoorstel. Zij hebben daarover nog een
				aantal vragen. De leden van de GroenLinks-fractie
				sluiten zich aan bij alle vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie. De leden
				van de CDA-fractie hebben met belangstelling
				kennisgenomen van het wetsvoorstel. Zij hebben wel enkele vragen over het
				wetsvoorstel.
 De leden van de ChristenUnie-fractie
				hebben met belangstelling kennisgenomen van dit wetsvoorstel en hebben daarover
				een aantal vragen.
 
 
 
 1.
 Algemeen
 
 Evaluatie
 Hoe denkt de regering over een al of niet verplichte
				zelfevaluatie van de scholen, eventueel in combinatie met onderlinge
				visitaties, zo vragen de leden van de VVD-fractie. In vele professionele
				omgevingen wordt met deze methoden gewerkt, menen deze leden. Is er overwogen
				om dit ook in het primair en voortgezet onderwijs te gaan doen? Hoe denkt de
				regering verder over externe evaluaties, bijvoorbeeld uitgevoerd door
				particuliere bureaus – voor zover deze betaalbaar zijn?
 De leden van de CDA-fractie gaan
				ervan uit dat de nieuwe werkwijze van de Inspectie geëvalueerd zal worden,
				zowel in het licht van de veranderingen in schoolprestaties van de aan
				bijzondere aandacht van de Inspectie onderworpen scholen, als van die van goed
				presterende scholen. Deze leden vernemen graag van de regering of deze aanname
				correct is.
 Doelstelling
 De leden van de PvdA-fractie plaatsen
				vraagtekens bij de doelstelling van het wetsvoorstel om de verantwoordingslast
				terug te dringen. De scholen zelf ervaren het bezoek van de Inspectie als
				stimulerend en uit onderzoek blijkt dat de resultaten van scholen na het bezoek
				van de Inspectie omhoog gaan. Volgens het CPB is bezoek van de Inspectie een
				van de goedkoopste manieren om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.
				Kan de regering nog eens aangeven wat zij precies verstaat onder
				«verantwoordingslast» en hoe dit zich verhoudt tot de aantoonbare positieve
				effecten van het Inspectiebezoek? Wie moet deze adviesrol vervullen als de
				Inspectie dit niet meer mag doen? Kan de regering ook aangeven hoe de
				verantwoordingslast in het primair en voortgezet onderwijs zich verhoudt tot de
				verantwoordingslast in het hoger onderwijs?
 Nut en noodzaak
 De uitbreiding met toezicht op de accountants vinden de leden van
				de CDA-fractie opmerkelijk. Dit achten zij toezicht
				op toezicht. De accountant is immers al onafhankelijk en gebonden aan
				beroepscodes, aldus deze leden. Bovendien is er ook nog contact tussen de
				accountants en de departementale accountantsdienst, bijvoorbeeld over
				toezichtsrichtlijnen. Kan de regering de noodzaak van deze uitbreiding
				toelichten aan deze leden? Vloeit een en ander voort uit de kaderstellende
				visie op toezicht, en, zo ja, hoe, willen de aan het woord zijnde leden graag
				van de regering vernemen.
 Kan de regering aan de leden van de ChristenUnie-fractie nog eens aangeven wat precies het doel
				is van deze wetswijziging? Daarbij vragen deze leden zich af in welk opzicht er
				nieuwe eisen en criteria worden gehanteerd, in vergelijking met de wijze waarop
				de Inspectie zijn taak tot nu toe verrichtte. Graag een reactie van de regering
				op dit punt.
 Taken toezichthouder
 De leden van de PvdA-fractie zijn
				verbaasd over de uitspraak van de regering dat een adviesrol strijdig is met
				het houden van toezicht. Deze leden menen dat breed wordt onderschreven dat
				toezichthouders twee taken hebben: het houden van toezicht en het fungeren als
				klankbord. Kan de regering aangeven waarom dit in het onderwijs niet het geval
				zou zijn?
 Onderwijsvrijheid
 De leden van de ChristenUnie-fractie
				achten de vrijheid van inrichting van het onderwijscurriculum essentieel voor
				de onderwijsvrijheid. Kan de regering aangeven hoe deze vrijheid in stand
				blijft bij de aanscherping van het toezicht door de Inspectie, zoals bedoeld in
				artikel 11, derde lid, onder a, van onderhavig wetsvoorstel?
 
 
 
 2.
 Gevolgen vervallen verplicht jaarlijks onderzoek
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of
				– bij een vierjaarlijks bezoek aan de scholen – de regering denkt scholen
				die afglijden tijdig te kunnen opsporen? Wordt er voorzien in een soort
				waarschuwingssysteem, bijvoorbeeld door het bijhouden van de resultaten van
				CITO-toetsen of op andere wijze? Graag een reactie.
 De leden van de PvdA-fractie vragen
				zich, met de Raad van State, af of met dit wetsvoorstel het stimulerende deel
				van de toezichthoudende functie van de Inspectie niet wordt afgebroken. Hoe
				gaat de regering voorkómen dat risico’s te lang onzichtbaar blijven? Zij
				vragen dit met name omdat het de ambitie van het kabinet is om Nederland bij de
				top vijf van kenniseconomieën te laten behoren.
 
 Een van de veranderingen die het wetsvoorstel introduceert, is
				 het vervallen van het jaarlijkse schoolbezoek voor de meeste schoolsoorten. De
				 leden van de CDA-fractie zien de voordelen die dit
				 met zich meebrengt in termen van vermindering van administratieve lasten, het
				 creëren van meer focus voor de Inspectie en de verhoging van de effectiviteit
				 van de Inspectie. Voor de goed presterende scholen – in de schoolsoorten
				 waarom het gaat – wordt inspectie echter vooral een papieren exercitie. Mist
				 de Inspectie daarmee niet een algemeen beeld van de werkelijkheid van het goed
				 functionerende onderwijs? Is een dergelijk beeld niet nuttig, of op termijn
				 niet zelfs noodzakelijk, voor het goed kunnen peilen van de situatie van minder
				 goed presterende scholen? Mist de Inspectie door het vervallen van het
				 verplichte jaarlijkse schoolbezoek ook niet de mogelijkheid van het opvangen
				 van «zwakke signalen» van nu goed presterende scholen en een breder beeld van
				 trends en ontwikkelingen? Daarmee doelen deze leden op de ontwikkelingen op
				 scholen die niet uit de cijfers naar voren komen.
 Het is evident dat scholen die op allerlei onderdelen in een
				 risicozone vallen of zelfs slecht functioneren, constant de aandacht van de
				 Inspectie zullen hebben, aldus deze leden. Hoe is dit echter voor scholen die
				 op slechts één of enkele onderdelen minder goed naar voren komen, maar op
				 andere juist weer uitstekend (b)lijken? Hoe verhouden in dit verband het
				 vervallen van de jaarlijkse schoolbezoeken en het risicogericht uitvoeren van
				 de Inspectie zich tot elkaar? Graag een reactie van de regering.
 
 
 
 
 3.
 Kwaliteit en deskundigheid
 
 
 Tijdens de eerdere behandeling van dit wetsvoorstel is het
				 begrip «onderwijskwaliteit» ter sprake gebracht, mede in verband met het
				 voorkomen van de verenging van het begrip «kwaliteit».2Kamerstukken II 2010/11, 32 193, nr. 6, p. 15. Gevraagd werd naar een meer fundamentele
				 beschouwing daaromtrent. De leden van de CDA-fractie hebben die fundamentele beschouwing echter
				 gemist in de beantwoording door de regering en derhalve vragen zij de regering
				 deze alsnog te geven. In verband hiermee verzoeken zij de regering ook om hen
				 te informeren over de begrenzingen van de rol van de Inspectie waar het gaat om
				 de beoordeling van «kwaliteit».
 Een van de kenmerken van het voorgestelde nieuwe toezicht is de
				 risicogerichtheid. Daarnaast merken deze leden op dat er wordt ingezet op
				 «programmatisch handhaven». Volgens de toelichting houdt dit laatste in dat
				 de Inspectie afweegt «welke wettelijke voorschriften (waaronder met name de
				 deugdelijkheidseisen uit de sectorwetten) het meest van belang zijn voor de
				 onderwijskwaliteit en onderzoekt en handhaaft zij die met voorrang."3Kamerstukken II 2009/10, 32 193, nr. 3, p. 6. Wie bepaalt welke parameters en wettelijke
				 voorschriften het meest van belang zijn voor de onderwijskwaliteit? Is dat de
				 Inspectie zelf? Graag een reactie van de regering.
 
 De leden van de CDA-fractie vernemen ook graag van de regering
				hoe de deskundigheid van de Inspectie zelf wordt gewaarborgd. Voor alle
				onderwijssoorten, maar zeker ook waar het werk specialistischer van aard wordt
				– zoals bij hoger onderwijs en wetenschappelijk onderwijs – is specifieke
				deskundigheid van belang. Kan de regering toelichten hoe daarin voorzien
				wordt?
 De leden van de ChristenUnie-fractie
				vragen de regering wat zij precies verstaat onder duurzame borging van de
				kwaliteit van het onderwijspersoneel. Zij vragen de regering waarom zij het
				nodig acht te toetsen of het personeel voldoet aan de vereisten van opleiding
				en bekwaamheid. Deze vereisten werden toch al aangelegd? Zij vragen om een
				reactie hierop van de regering.
 
 
 
 4.
 Tot slot
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie
				vragen de regering wat de status is van de rapportage van het jaarlijks
				onderzoek dat de Inspectie doet naar het onderwijs aan elke instelling. Wat is
				de status van de rapportage wanneer dit onderzoek niet leidt tot een nader
				onderzoek als bedoeld in artikel 11, derde lid? Deze leden vernemen ook graag
				van de regering welke consequenties worden verbonden aan dit gewone onderzoek
				volgens artikel 11, tweede lid, van onderhavig wetsvoorstel?
 De leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
				Wetenschap zien de reactie van de regering – bij voorkeur binnen vier weken
				– met belangstelling tegemoet.
 
 
 
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor
			 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 
 Flierman
 
 
 
 De griffier van de vaste commissie voor
			 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 
 Bergman