Wetb.v.Str. en Wetb.v.Sv.; wijz. ivm terbeschikkingstelling en sanctietoepassing geestelijk gestoorde delinquenten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24256, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

06-02-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24256 nr. 6

01-02-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. De combinatie van terbeschikkingstelling en lange gevangenisstraf3. Voorwaardelijke beëindiging door de rechter4. De terbeschikkingstelling met aanwijzing5. De gespecialiseerde rechter6. Gevolgen voor de capaciteit van de voorzieningen en
de werklast van de rechterlijke machtArtikelen Artikel IArtikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24256Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 256Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering
omtrent de terbeschikkingstelling en de sanctietoepassing ten aanzien van
geestelijk gestoorde delinquentennr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 1 februari 1996Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Justitie inzake dit wetsvoorstel.Het verheugt mij dat de meerderheid van de fracties de hoofdlijnen van
het wetsvoorstel steunt. Bij de beantwoording van de gestelde vragen is de
indeling van het verslag aangehouden.Waar dit de duidelijkheid ten goede komt zijn een aantal vragen te zamen
beantwoord. 1. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie vroegen naar de verhouding van het onderhavige
wetsvoorstel en het in behandeling zijnde wetsvoorstel Beginselenwet verpleging
ter beschikking gestelden (23 445). Hiermee hangt samen de vraag van
de leden van de VVD-fractie waarom de tekst in het Wetboek van Strafrecht
over proefverlof geheel is komen te vervallen. Bij indiening van het onderhavige
wetsvoorstel is bij de voorgestelde wijzigingen in het Wetboek van Strafrecht
uitgegaan van de tekst van dit wetboek zoals dit komt te luiden, indien het
wetsvoorstel Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden in werking
is getreden. Dit lag ook voor de hand; laatstgenoemde wet was immers op het
moment van indiening van het onderhavige wetsvoorstel al gereed voor mondelinge
behandeling. In het wetsvoorstel Beginselenwet verpleging ter beschikking
gestelden wordt de regeling van het proefverlof uit het Wetboek van strafrecht
gehaald. In Hoofdstuk XI van dit wetsvoorstel is voorzien in een regeling
van verlof en proefverlof. Het onderhavige wetsvoorstel gaat dus uit van de
in het wetsvoorstel Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden opgenomen
regeling van het proefverlof. Indien de behandeling van het wetsvoorstel Beginselenwet
verpleging ter beschikking gestelden verdere vertraging oploopt, wat ik ten
zeerste zou betreuren (ik verwijs hierbij naar de brieven van 24 april 1995,
Kamerstukken II, 23 445, nr. 9 en 14 november 1995, nr. 526074/95/6 aan
uw commissie en de onlangs verzonden brief van de Minister van VWS en ondergetekende
naar de vaste commissie voor VWS van 15 december 1995, nr. 528620/95/6) heeft
dit tot gevolg dat de eerder aangebrachte afstemming tussen beide voorstellen –
om ook vertraging van het onderhavige wetsvoorstel te voorkomen – zou
moeten worden omgedraaid. Dit zou een nota van wijziging voor
beide aanhangige wetsvoorstellen vergen. 2. De combinatie van terbeschikkingstelling en lange gevangenisstrafDe leden van de fracties van de PvdA, GroenLinks en SGP vroegen naar het
commentaar van de regering op het door de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA)
gedane voorstel om de rechter de mogelijkheid te bieden om de executievolgorde
om te draaien. De leden van de CDA-fractie informeerden naar het standpunt
van de regering met betrekking tot het door de Raad van State gegeven advies
om de administratie per geval het moment van aanvang van de behandeling te
laten bepalen. In dit verband informeerden de leden van de VVD-fractie naar
de mogelijkheid om de rechter ambtshalve of op verzoek per geval te laten
bepalen wanneer overplaatsing plaatsvindt. De fractie van D66 vroeg nog eens
in te willen gaan op de nadere regelgeving op de voet van art. 13 Sr.In het onderhavige wetsvoorstel is er voor gekozen om de executie van
de opgelegde straf en/of maatregel aan de administratie voor te behouden.
Dit sluit overigens niet uit dat de rechter betrokken zou kunnen zijn bij
de beslissing omtrent de executie. De rechter kan in zijn uitspraak een advies
opnemen omtrent de aanvangstermijn van de behandeling. In de nadere regelgeving
op de voet van art. 13 Sr zal het advies van de rechter uitdrukkelijk opgenomen
worden als een van de mogelijke indicaties die er toe kunnen leiden dat de
veroordeelde tot een combinatievonnis voor of na het verstrijken van de termijn
van 1/3 van de opgelegde gevangenisstraf wordt opgenomen in een TBS-instelling.
Met deze oplossing wordt aangesloten bij de opmerking van de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak (NVvR) in haar advies op de voorstellen van de commissie-Fokkens.
De NVvR geeft hierbij aan geen inbreuk voor te staan op een wezenlijk uitgangspunt
van het Nederlandse strafrechtelijk systeem dat niet de rechter maar de administratie
met de executie van de opgelegde straffen en maatregelen is belast.Met het oog op dit uitgangspunt geeft de NVvR de voorkeur aan een adviserende
rol van de rechter bij de executie. Hiermee is tevens de vraag beantwoord
van de D66-fractie over de betekenis van de zinsnede op pagina 5 van de memorie
van toelichting over de verwachting van de rechterlijke macht omtrent een
spoedige aanvang van de behandeling.De nadere regelgeving zal aansluiten bij de thans gevolgde praktijk zoals
is vastgelegd in de circulaire Volgprocedure langgestraften uit 1978. Op grond
van deze circulaire dient ook nu al regelmatig te worden bezien of een veroordeelde
nog steeds op zijn plaats is in de inrichting van verblijf. Daarnaast wordt
in deze circulaire voor de gedetineerden met een gevangenisstraf van zes jaren
of meer voorzien in een toetsing door het Penitentiair Selectie Centrum (PSC)
na het verstrijken van 1/3 van de straftijd. Bovendien bestaat er de mogelijkheid
voor een advies van het PSC op indicatie van de directeur van de penitentiaire
inrichting of de districtspsychiater of de selectie adviescommissie langgestraften.
Ook kan de gedetineerde zelf verzoeken om een onderzoek door het PSC.Omtrent de combinatievonnissen is in voornoemde circulaire bepaald dat
de tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf en de maatregel van begin af aan
op elkaar dienen te worden afgestemd.Na het onherroepelijk worden van een combinatievonnis zal voor de eerste
maal bij de selectie dienen te worden bezien of er indicaties zijn om eerder
met de behandeling aan te vangen.Het initatief zal naar verwachting bij de penitentiair consulent komen
te liggen omdat het vonnis na het onherroepelijk worden naar deze persoon
toegaat. De psycho-sociale medische toestand van de betrokkene wordt periodiek
bezien. De districtspsychiater zal hierbij een centrale rol spelen, bijgestaan
door de functionarissen van de penitentiaire inrichting waar betrokkene verblijft.
De districtspsychiater rapporteert, eventueel na overleg met het PSC over
zijn bevindingen aan de adviescommissie Geestelijk Gestoorden Gevangenen (GGG).
Deze commissie GGG adviseert de Minister van Justitie omtrent de wenselijkheid
van overplaatsing naar een TBS-instelling.De executievolgorde wordt derhalve niet zoals de commissie-Fokkens heeft
voorgesteld omgekeerd. De praktijk heeft laten zien dat als regel na ongeveer
1/3 van de gevangenisstraf door de administratie tot overplaatsing wordt overgegaan.
Een absolute grens is dit evenwel niet, een regeling bij formele wet ligt
daarom ook niet voor de hand, onder omstandigheden zal het besluit tot overplaatsing
zowel eerder als later kunnen worden genomen. Gelet op de gedetailleerdheid
van de nadere regelgeving en de daarin opgenomen beleidsvrijheid van de administratie
om in bijzondere omstandigheden anders te handelen wordt de voorkeur gegeven
aan een ministeriële regeling.Zoals al opgemerkt laat de huidige praktijk zien dat ook nu al praktijk
is dat in het merendeel van de gevallen de veroordeelde met een combinatievonnis
na ommekomst van 1/3 van de gevangenisstraf in een TBS-inrichting wordt opgenomen.De regelgeving bestendigt in zoverre een al bestaande praktijk. Ik verwacht
derhalve niet dat, zoals door de leden van de fractie van D66 is gevraagd,
gedetineerden zich wellicht anders zullen gaan gedragen om aan overplaatsing
te ontkomen of juist sneller te worden geplaatst. Nog afgezien van de omstandigheid
dat de gedetineerde door zijn gedrag in de penitentiaire inrichting in elk
geval de tenuitvoerlegging van de terbeschikkingstelling met verpleging niet
zal kunnen ontlopen.De leden van de PvdA-fractie vroegen naar de verhouding tussen de in de
memorie van toelichting opgenomen passage over de weigerende observandus en
de uitkomst in de zogenaamde Venlose zaak. In deze zaak weigerde de hoofdverdachte
mee te werken aan een observatie in het Pieter Baan Centrum. Hem werd geen
TBS opgelegd, maar levenslange gevangenisstraf. De leden van de CDA-fractie
vroegen de regering te onderzoeken of in de wetgeving de nodige voorzieningen
getroffen kunnen worden opdat een situatie, waarin een verdachte TBS ontloopt
door niet mee te werken aan observatie, zich in de toekomst niet zal herhalen.Op 15 januari 1994 trad de regeling met betrekking tot de weigerende observandus
(Stb. 1994, 13) in werking. Sindsdien kan de rechter ook de maatregel van
TBS opleggen bij een verdachte zonder dat er een daartoe strekkend advies
is van gedragsdeskundigen, mits aan het wettelijk vereiste is voldaan dat
er ten tijde van het plegen van het delict sprake was van een gebrekkige ontwikkeling
of ziekelijke stoornis van de geestvermogens. Wanneer een verdachte weigert
mee te werken aan een observatie (en deze weigering niet voortkomt uit een
stoornis) kunnen de gedragsdeskundigen in de meeste gevallen weliswaar geen
advies omtrent het al dan niet opleggen van een TBS uitbrengen, maar kan,
volgens de hiervoor genoemde regeling, volstaan worden met een rapport waarin
zoveel mogelijk op de verdachte wordt ingegaan en inzicht wordt gegeven in
de redenen van weigering. Naast dit rapport dienen zoveel mogelijk overige
rapportages te worden verzameld ten behoeve van de rechter, waaruit kan blijken
of er sprake is van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van
de geestvermogens. De rechter beslist dan op basis van dit materiaal of er
zijns inziens daarvan sprake is en kan de verdachte in dat geval een TBS opleggen.
In de Venlose zaak waren, naast het rapport van het Pieter Baan Centrum, tevens
een rapport van een districtspsychiater alsmede rapporten van de reclassering
voor- handen. In het vonnis heeft de rechter nadrukkelijk overwogen dat met
de invoering van artikel 37b, lid 2, Sr het in beginsel mogelijk is om in
een situatie als de onderhavige een TBS op te leggen. Aangezien de rechter
in de, in dit geval voorhanden zijnde, stukken kennelijk onvoldoende
aanwijzingen vond op basis waarvan hij de aanwezigheid van een gebrekkige
ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens kon vaststellen,
heeft hij geen TBS opgelegd, maar een levenslange gevangenisstraf.Ik ben ervan overtuigd dat met de voornoemde regeling alles gedaan is
wat de wetgever kon doen om de problematiek van de weigerende observandus
terug te dringen. De realiteit dwingt echter in te zien dat, ook al is het
nu wettelijk mogelijk om een verdachte tegen zijn wil in te observeren, men
in de praktijk geconfronteerd zal kunnen worden met situaties waarin een verdachte
stelselmatig weigert met gedragsdeskundigen in contact te treden. Vaak is
in deze gevallen wel eerdere rapportage beschikbaar op grond waarvan de rechter
zich een oordeel kan vormen of er bij betrokkene sprake is van een stoornis.
Met de gewijzigde wet kan dan toch een TBS opgelegd worden. In situaties waarin
deze informatie er niet is kan vanwege deze praktische redenen geen inzicht
worden geboden in de psychische gesteldheid van de verdachte en blijft een
lange gevangenisstraf het enige alternatief. In de Venlose zaak heeft de rechter
dan ook deze consequentie aanvaard. Dit risico werd ook in de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel, waarin deze regeling was opgenomen, onderkend
(Kamerstukken II, 1992–1993, 22 909, nr. 3, p. 11). Een waarborg
dat dergelijke zaken zich nimmer meer zullen voordoen zou er op neer komen
dat aan het opleggen van de TBS niet meer het vereiste van de aanwezigheid
van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis zou worden gesteld.
De TBS zou zich daarmee niet meer onderscheiden van de gevangenisstraf, een
mijns inziens onwenselijke situatie.De leden van de PvdA- fractie spraken hun verontrusting uit over de capaciteit
om opgelegde terbeschikkingstellingen ten uit voer te leggen en hadden in
dit kader vragen omtrent de ontwikkeling van het aantal opgelegde en beëindigde
terbeschikkingstellingen, de factoren die het verloop van de uitstroom bepalen,
de aard en intensiteit van de psychische storingen, de effecten van het onderhavige
wetsvoorstel op de in- en uitstroom, de mogelijkheid tot het bieden van minimale
psychiatrische of therapeutische steun aan passanten en de capaciteitsuitbreidingen
in de jaren 1995 en 1996.In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de oplegde en beëindigde
terbeschikkingstellingen weergegeven. Het gaat hierbij om opgelegde maatregelen
van TBS met bevel tot verpleging en de beëindigingen van deze maatregelen. jaaropleggingenbeëindigingen1989 9495 1990 9563 199111791199211764 199313449 199419959Bron: PAT (Patiënten administratie TBS-gestelden).Het aantal beëindigingen over het eerste halfjaar 1995 bedroeg 34.
De huidige stand van het aantal opleggingen over het eerste halfjaar is voorlopig
58. Er kunnen echter nog meldingen over het eerste half jaar binnenkomen.Als belangrijkste factor die de uitstroom bepaalt is te noemen de mate
waarin de delictgevaarlijkheid van de TBS-gestelde is afgenomen. Daarnaast
is ook de mate van sociaal-psychologische zelfredzaamheid van belang. Indirect
kan ook de beschikbaarheid van vervolgvoorzieningen in de reguliere gezondheidszorg
van belang zijn. Gebleken is dat een groot deel van de TBS-gestelden,
in ieder geval tijdelijk, is aangewezen op dergelijke voorzieningen. Met name
in de periode van het proefverlof wordt door veel TBS-gestelden gebruik gemaakt
van deze voorzieningen. Een eventueel tekort aan dergelijke voorzieningen
kan gevolgen hebben voor het moment waarop proefverlof kan worden verleend.
Overigens is er sprake van een groeiend aantal proefverloven. Het aantal proefverloven
is in de periode 1990 tot en met 1994 gegroeid van 16 tot 70 proefverloven
per jaar. (1990: 16; 1991: 43; 1992: 53; 1993: 54; 1994: 70). Een belangrijk
deel van deze proefverloven wordt doorgebracht in of mede verzorgd door instellingen
uit de GGZ. Bij dit laatste kan worden gedacht aan de Regionale Instellingen
voor Beschermd Wonen (RIBW) of Forensisch Psychiatrische Afdelingen (FPA's)
van een algemeen psychiatrisch ziekenhuis.Uit ondermeer evaluatieonderzoek van het WODC blijkt dat een groeiend
deel van de TBS-populatie lijdt aan ernstige – in de zin van irreversibele –
psychiatrische stoornissen. Met name kan worden gewezen op de groei van het
aantal psychotici, al dan niet ook lijdend aan een andere stoornis. Daarnaast
kan worden gewezen op het toenemend aantal TBS-gestelden dat kampt met enigerlei
vorm van verslaving. Dit kan het behandelingsproces compliceren. Voorts kan
worden gesteld dat de delicten op grond waarvan de TBS-maatregel wordt opgelegd
zwaarder zijn geworden (zie hierover ook J. L. van Emmerik, Kenmerken van
ter beschikking gestelde, Sancties, 1995, 5). Dit houdt verband met de wetswijziging
van 1988, waarbij de mogelijkheid om TBS met verpleging op te leggen is beperkt
tot delicten waarvoor een straf kan worden opgelegd van ten minste vier jaar.
Logisch gevolg hiervan is dat de populatie, gemeten naar delict zwaarder is
geworden.De gevolgen voor de instroom en uitstroom van het onderhavige wetsvoorstel
zijn niet exact aan te geven. De verwachting is dat de uitstroom door de voorstellen
tot voorwaardelijke beëindiging zal kunnen worden verhoogd. Het effect
op de instroom laat zich moeilijk te voorspellen nu op dit moment niet duidelijk
is in welke mate de rechter gebruik zal gaan maken van de nieuwe mogelijkheid
tot voorwaardelijke oplegging. Bij de raming van de capaciteitsbehoefte wordt
er voorsalsnog van uitgegaan dat beide ontwikkelingen zo ze zich voordoen
elkaar in evenwicht zullen houden.In antwoord op de vraag omtrent het bieden van minimale psychiatrische
of therapeutische steun aan passanten kan ik er op wijzen dat een enkele TBS-kliniek
beziet of het mogelijk is de wachttijd voor reeds geselecteerde TBS-passanten
in het huis van bewaring te benutten voor een voorzichtige voorbereiding met
de therapie. Ook in het Meijers-instituut waar een aantal TBS-passanten die
wachten op plaatsing verblijven, vindt een dergelijke voorbereiding plaats.
Voorts worden de TBS-passanten die verblijven in een huis van bewaring over
het algemeen geplaatst op beschermde afdelingen, zoals bijzonder zorgafdelingen
(BZA's) of individuele begeleidingsafdelingen (IBA's). Dergelijke afdelingen
kennen een verhoogde zorg, onder meer door de beschikbaarheid van een psycholoog
en een aangepast dagprogramma.Midden 1994 bedroeg het aantal beschikbare TBS-plaatsen 619. Ultimo 1998
zullen volgens de thans geldende planning ruim 900 plaatsen beschikbaar zijn.
De capaciteit zal in de tussenliggende periode met ruim 100 plaatsen per jaar
groeien.De leden van de VVD-fractie vroegen naar het aantal recidives tijdens
de tenuitvoerlegging van de TBS en in verband daarmee tevens in hoeverre daar
bij het verlenen van proefverlof rekening mee wordt gehouden. Uit onderzoek1 blijkt dat uitgaande van het lichtste recidivecriterium
(nl. het al dan niet geregistreerd zijn van een feit), en gerekend over de
gehele periode van de tenuitvoerlegging (intramuraal en extramuraal) 32% recidiveerde.
De recidive is ten opzichte van het eerdere onderzoek afgenomen van 42% toen
naar 32% in dit onderzoek. Om dit aantal delicten verder te verkleinen
is in nauw overleg met de TBS-klinieken een nieuw vrijhedenbeleid ontwikkeld.
Uitgangspunt van dit beleid is dat men pas – na geruime tijd –
in aanmerking komt voor bepaalde vormen van proefverlof als dit vanuit een
oogpunt van beveiliging verantwoord wordt geacht en er een duidelijke behandelingsindicatie
is. In dit beleidskader worden de verschillende stadia van intensief begeleid,
zeer kort durend verlof tot onbegeleid langdurig verlof geëxpliciteerd.
Tevens wordt daarin de besluitvormingsprocedure uiteengezet en vastgelegd
wie (inrichting of Ministerie) voor welk type verlofbeslissing verantwoordelijk
is. De verlofbeslissingen worden nadrukkelijk beoordeeld tegen de achtergrond
van de voorspellende factoren zoals die uit het recidive-onderzoek naar voren
zijn gekomen.De leden van de SP-fractie merkten op dat ondanks het voornemen van de
regering tot uitbreiding met 170 plaatsen tussen 1996 en 1998 het wetsvoorstel
nog langere wachttijden in de praktijk teweeg zal brengen en vroegen daarbij
welke oplossingen de regering daartoe voor ogen staat. Ik verwacht op zich
niet dat door dit voorstel, zeker op langere termijn, de wachttijden zullen
toenemen. Los daarvan staat het probleem van de wachttijden. De uitbreiding
van 170 TBS-plaatsen betreft een additionele uitbreiding naast al ingezette
uitbreidingen op grond van het uitbreidingsplan JR-120. Bouwkundig zal er
eind 1998 sprake zijn van 928 plaatsen. Naast verbetering van de doorstroom
van de TBS-gestelden naar GGZ-instellingen wordt door VWS gewerkt aan een
extra contingent FPA-plaatsen in algemeen psychiatrische ziekenhuizen, waarvan
een deel ter beschikking komt ten behoeve van de TBS. 3. Voorwaardelijke beëindiging door de rechterDe leden van de fracties van PvdA, CDA en D'66 vroegen aandacht voor de
contraire beëindigingen en het voorstel van het directeurenoverleg forensisch
psychiatrische instituten voor een wettelijke verplichting dat voorafgaand
aan de voorwaardelijke beëindiging eerst proefverlof dient te zijn verleend.
Het verlenen van proefverlof geschiedt door de behandelkliniek zonder tussenkomst
van de rechter. De beslissing tot proefverlof wordt alleen onder strikte –
door het Ministerie goedgekeurde c.q. vastgestelde – voorwaarden genomen
en niet eerder dan nadat de reclassering een zorgvuldig begeleidingsplan heeft
opgesteld, waarin altijd is opgenomen dat er regelmatig overleg met de behandelkliniek
plaats zal vinden. De behandelkliniek blijft formeel verantwoordelijk voor
de betrokkene. Tijdens het proefverlof loopt de verpleging formeel door, zij
het dat deze plaatsvindt buiten de muren van de kliniek. Hoewel het proefverlof
dus een minder intensieve behandeling met zich meebrengt, blijft de kliniek
nauw betrokken bij de patiënt en is deze verplicht de patiënt weer
op te nemen indien het proefverlof dreigt te mislukken. De in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen voorwaardelijke beëindiging is met betrekking
tot de intensiteit van de behandeling een lichtere vorm van terbeschikkingstelling
dan het proefverlof.De verpleging is formeel, zij het onder voorwaarden, beëindigd.Uit het oogpunt van een geleidelijke terugkeer in de maatschappij is de
meest ideale situatie dat na een periode van intramurale verpleging, de betrokkene
eerst proefverlof wordt verleend om vervolgens tot voorwaardelijke beëindiging
over te gaan. Dit laat echter onverlet dat de verlengingsbeslissing, inclusief
de bevoegdheid om de TBS te beëindigen, aan de rechter is. Deze kan beëindigen,
al dan niet op advies van de inrichting, ook zonder dat er proefverlof is
verleend. Een reden om contrair te beëindigen kan zijn dat naar het oordeel
van de rechter de proportionaliteit (de sanctie moet in redelijke verhouding
staan tot het delict) overschreden wordt bij voortduren van de maatregel.
Het al dan niet al proefverlof hebben verleend verandert deze proportionaliteit
niet.In het wetsvoorstel is met het oog op de problematiek van de contraire beëindigingen de rechter een extra mogelijkheid geboden in de
vorm van de voorwaardelijke beëindiging. Indien in de wet zou worden
vastgelegd dat de rechter pas tot een voorwaardelijke beëindiging kan
besluiten indien eerst de inrichting een besluit tot proefverlof heeft genomen,
neemt de kans op contraire beëindigingen en plotselinge terugkeer in
de maatschappij weer toe. Indien de rechter tot het oordeel komt dat de intramurale
verpleging moet worden beëindigd, zonder dat de inrichting een besluit
tot proefverlof heeft genomen, heeft de rechter immers alleen de keuze van
contrair beëindigen.De leden van de VVD-fractie informeerden of er een verband bestaat tussen
de contraire beslissingen en recidive.Onderzoek wijst uit dat onder degenen die zonder proefverlof – dat
wil zeggen rechtstreeks uit de inrichting en over het algemeen na een contraire
beëindiging – in de maatschappij terugkomen, het recidivecijfer
hoger uitvalt dan bij hen die eerst een periode van proefverlof hebben gehad.
(Zie het in voetnoot 1 genoemde WODC-onderzoek.) De meest waarschijnlijke
verklaring daarvoor is dat de overgang te abrupt heeft plaatsgevonden en zij
zich toch minder goed staande kunnen houden.In het onderhavige wetsvoorstel is de mogelijkheid opgenomen van een voorwaardelijke
beëindiging van de verpleging. Dit biedt de rechter de mogelijkheid om
in die gevallen waarin hij tot het oordeel komt dat zowel intramurale verpleging
als proefverlof een te zware voortzetting van de maatregel vormt, te kiezen
voor een beëindiging van de verpleging onder voorwaarden. Hiermee is
een tussenvorm geschapen die een aanvullende mogelijkheid biedt tot geleidelijke
terugkeer in de maatschappij.De leden van de D66-fractie stelden een aantal vragen met betrekking tot
het percentage van 70 van de beslissingen tot beëindiging die contrair
werden genomen en stelden mede de vraag of er bij contraire beëindiging
sprake is van contra-expertise en hoe vaak een TBS-gestelde onvoorbereid in
de maatschappij terugkeert.Het percentage contraire beëindigingen door de rechter – dat
wil zeggen een beëindiging van de TBS-maatregel tegen een advies tot
verlenging door een TBS-kliniek in – is de laatste jaren teruggelopen.
Uit onderzoek blijkt dat in 1990 in 76% van de gevallen van niet-verlenging
van de TBS-maatregel contrair door de rechter was besloten. In 1993 was dit
teruggelopen naar 63% en van de 78 gevallen van niet-verlenging van de TBS-maatregel
in 1994 werden er 44 contrair beëindigd (56%). Hoewel precieze gegevens
niet voorhanden zijn, is de algemene indruk dat slechts in zeer beperkte mate
gebruik wordt gemaakt van het recht op contra-expertise bij de verlengingszittingen.De kliniek adviseert tot verlenging van de maatregel indien, naar het
oordeel van de kliniek de delictgevaarlijkheid (nog) niet in voldoende mate
is afgenomen. Een plausibele verklaring voor de terughoudendheid van de klinieken
bij het adviseren tot beëindiging van de maatregel is gelegen in het
feit dat de TBS-populatie in toenemende mate zeer zware delicten heeft gepleegd.
Zoals uit de hiervoren genoemde cijfers blijkt laat de rechter het klinische
oordeel omtrent de delictgevaarlijkheid zwaar meewegen. De rechter weegt deze
klinische argumenten af tegen rechtspositionele en proportionaliteitsargumenten.
Dit kan ertoe leiden dat de maatregel contrair wordt beëindigd.De meest recente cijfers laten zien dat de 44 contraire beëindigingen
tot gevolg hebben dat de betrokkenen rechtstreeks vanuit de kliniek, zonder
proefverlof, ontslagen werden. Er wordt niet systematisch en centraal geregistreerd
welke delicten door de groep van contrair beëindigden zijn begaan. Aangenomen
mag worden dat de groep een doorsnee samenstelling heeft. Nadat de TBS-maatregel
al dan niet contrair beëindigd is, houdt de bemoeienis van het justitiële
apparaat formeel op. Het is dus in algemene zin onbekend hoe het ex-TBS-gestelden
in de maatschappij vergaat, behoudens diegenen die bijvoorbeeld via een polikliniek
van een TBS-kliniek contacten blijven onderhouden. Voorts komen
via systematische recidiveonderzoeken gegevens beschikbaar.De leden van de D66-fractie vroegen wat er is gebeurd met het deel van
de taakopdracht van de commissie-Fokkens dat betrekking had op de beëindiging
op termijn. In de taakopdracht van de commissie was aan de commissie verzocht
advies uit te brengen over onder meer de wenselijkheid de rechter de bevoegdheid
te geven om de TBS met verpleging onder bijzondere voorwaarden en/of op termijn
te beëindigen.Gegeven haar voorstellen achtte de commissie een flexibele verlengingstermijn
overbodig en acht zij het bestaande verlengingssysteem met een of twee jaar
voldoende. De rechter kan bij uitvoering van de voorstellen van de commissie
immers beslissen tot een lichtere vorm van TBS. De commissie heeft de duur
van de voorwaardelijke beëindiging wel aan een termijn gebonden namelijk
drie jaar. In dit kader werd door de leden van deze fractie tevens geïnformeerd
naar de ratio van de termijn van drie jaar. Met de termijn van drie jaar is
aangesloten bij de termijn die geldt voor de proeftijd bij een voorwaardelijke
veroordeling. Bovendien blijkt uit (niet gepubliceerd) onderzoek dat van de
ex-TBS-gestelden die ernstig recidiveren (20%), 83% dit binnen een periode
van drie jaar doet.De leden van deze fractie vroegen tevens naar de redactie van artikel
38k, onder 2 en 3, Sr. Artikel 38k voorziet in de mogelijkheid dat de rechter
op vordering van de officier van justitie een bevel tot hervatting van de
verpleging kan bevelen indien de gestelde voorwaarden niet worden nageleefd
dan wel de voorwaardelijke beëindiging uit een oogpunt van de veiligheid
van anderen niet langer verantwoord is. Deze gronden worden overigens ook
gehanteerd bij de intrekking van het proefverlof in artikel 49 van het wetsvoorstel
Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden. Naar verwachting zal indien
er een hervatting van de verpleging zal worden bevolen dit in het merendeel
van de gevallen geschieden op grond van het niet naleven van de gestelde voorwaarden.
In een aantal gevallen zal ook aanscherping of aanvulling van de voorwaarden
mogelijk zijn. Daarnaast kunnen er gevallen zijn, ik deel in dit opzicht het
standpunt van de commissie-Fokkens, dat uit een oogpunt van de veiligheid
van anderen de voorwaardelijke beëindiging niet langer verantwoord is.
Hierbij zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden aan een plotselinge optredende
verslechtering van de geestelijke toestand van de betrokkene gepaard gaande
met symptomen die zich ook voorafgaand aan het plegen van het delict hebben
voorgedaan. Voorts dient te worden bedacht dat aan de beslissing tot hervatting
van de verpleging een rechterlijke toets vooraf dient te gaan.De leden van de D66-fractie gaan er terecht van uit dat bij een verzoek
om gratie de rechter een advies zal moeten geven. Het openbaar ministerie
doet over het verzoekschrift tot gratie verslag aan het gerecht, waarin alle
inlichtingen die van belang kunnen zijn voor de beoordeling van het verzoek
dienen te zijn opgenomen. Naast de politie zal ook de TBS-inrichting waar
betrokkene verblijft om inlichtingen worden verzocht.De leden van de fractie van GroenLinks dringen er op aan om gevolg te
geven aan het voorstel van de Nederlandse Orde van advocaten om op te nemen
dat na aanhouding de ter beschikking gestelde onverwijld wordt overgebracht
naar een door de Minister van Justitie aangewezen inrichting. Dit voorstel
is verwerkt in de bijgevoegde nota van wijziging. 4. De terbeschikkingstelling met aanwijzingDe leden van de CDA-fractie vroegen of het stellen van de eis van rapportage
door twee gedragsdeskundigen ook bij de TBS met voorwaarden er niet toe zal
leiden dat daardoor van deze maatregel wordt afgezien. In 1994 zijn er door
de districtspsychiatrische diensten circa 2900 rapportages Pro Justitia verricht.
Ook thans is het zo dat er in veel meer gevallen een rapportage is uitgebracht
dan er TBS wordt opgelegd. De TBS met voorwaarden zal voor wat
betreft het delict aan dezelfde eisen moeten voldoen als de TBS met verpleging.
Naar verwachting zal de rapportage uitgebracht worden in zaken waarin ook
thans de rechter een rapportage vraagt. Van de door deze leden verwachte verhoogde
belasting van het systeem is dus geen sprake. Mede afhankelijk van de rapportage
en het verloop ter terechtzitting zal de rechter eventueel kunnen besluiten
een TBS onder voorwaarden of een TBS met verpleging op te leggen.De leden van de D66-fractie vroegen om een reactie van de door de procureurs-generaal
gedane suggestie om de maximumgrens van de gevangenisstraf te verhogen naar
drie jaar. De procureurs-generaal hebben dit voorstel gedaan met het oog op
de mogelijkheid van een «stok achter de deur» indien de TBS mislukt.
Met het oog op de onder de huidige regeling gesignaleerde problemen dat er
geen sanctie is bij mislukken, is een oplossing gezocht door te kiezen voor
een lichtere en snellere omzettingsprocedure. Wanneer blijkt dat de gestelde
voorwaarden niet worden nageleefd ligt plaatsing in een penitentiaire inrichting
niet zozeer voor de hand, maar ligt een wijziging van de voorwaarden of een
omzetting meer voor de hand. 5. De gespecialiseerde rechterDe leden van de PvdA-fractie verzochten alsnog het voorstel van de commissie-Fokkens
om een gespecialiseerde rechter wettelijk voor te schrijven over te nemen.Zoals in de memorie van toelichting al is vermeld heb ik er de voorkeur
aan gegeven enige vorm van specialisatie over te laten aan de gerechten zelf.
Dit past ook in de voorbereiding van het wetsvoorstel herziening tweede fase
rechterlijke organisatie waar wordt uitgegaan van een terugdringen van de
specifieke kamers bij de rechtbanken. In de adviesronde heeft de NVvR ook
uitdrukkelijk te kennen gegeven er geen voorstander van te zijn een dergelijke
specialisatie voor de rechtbanken bij wet in het leven te roepen. 6. Gevolgen voor de capaciteit van de voorzieningen en
de werklast van de rechterlijke machtDe leden van de CDA-fractie vroegen naar de gevolgen voor de werklast
van de reclassering. De toename voor de werklast van de reclassering zal onder
andere worden veroorzaakt door de invoering van de voorwaardelijke beëindiging
van de verpleging. Idealiter zal de voorwaardelijke beëindiging plaatsvinden
als laatste voorbereidende stap voor de terugkeer in de maatschappij. Over
het algemeen zal daar ook een periode van proefverlof aan vooraf zijn gegaan
waarin de betrokkene wordt begeleid door de reclassering. Uitgaande van het
huidige aantal TBS-gestelden dat aanspraak maakt op begeleiding kan worden
gesteld dat een toename van 50 à 60 te begeleiden TBS-gestelden reëel
is te noemen. Op termijn is het zeer wel mogelijk dat deze meerkosten elders
bespaard kunnen worden door verkorting van de intramurale verpleegduur.De leden van de CDA-fractie vroegen eveneens of de regeringsvoorstellen
de werklast van de instellingen van de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) doen
toenemen. Immers TBS-patiënten doen vaak na hun behandeling in een TBS-kliniek
nog een beroep op een vervolgvoorziening van de GGz.TBS-patiënten blijken in de huidige praktijk niet alleen vaak reeds
een voorgeschiedenis in de GGz te hebben, maar zijn ook met grote regelmaat
aangewezen op een vervolgvoorziening uit de GGz. Voor ongeveer 50% van de
populatie geldt dat.Er zijn thans geen indicaties dat dat percentage zou toenemen. De werklast voor de GGz zou kunnen toenemen als gevolg van de verdere
groei van het aantal TBS-gestelden in de komende jaren. Er wordt beleidsmatig
naar gestreefd om sneller dan momenteel het geval is patiënten doorgeplaatst
te krijgen in dergelijke vervolgvoorzieningen. Het aanhangige wetsvoorstel
kan dit proces bevorderen door de invoering van de voorwaardelijke beëindiging.
Met het oog hierop zullen als onderdeel van het vergroten van het aantal plaatsen
ten behoeve van de TBS-sector ruim 50 doorstroomplaatsen in de GGz voor TBS-patiënten
gedurende de komende 3 jaren worden gerealiseerd. Het ministerie van VWS is
voorts voornemens om nog een extra aantal FPA-plaatsen in gebruik te doen
nemen, onder meer bestemd voor deze categorie.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie daarover
kan dan ook worden gemeld dat met het ministerie van VWS regelmatig wordt
overlegd over een goede afstemming van de planning van de voorzieningen in
de forensische psychiatrie in relatie tot de sector TBS, het gevangeniswezen
en de jeugdsector. Artikelen Artikel IDe leden van de VVD-fractie vroegen het verschil tussen proefverlof en
voorwaardelijke beëindiging te willen aangeven.Het initiatief tot het verlenen van proefverlof ligt bij de inrichting
waar de betrokkene verblijft. Indien de inrichting van oordeel is dat betrokkene
voor proefverlof in aanmerking komt kan zij een machtiging aan de minister
van Justitie vragen. Bij voorwaardelijke beëindiging kan het initiatief
daartoe uitgaan van de officier van justitie, de rechter of de ter beschikking
gestelde zelf. De uiteindelijke beslissing ligt in handen van de rechter.
Voorts is een formeel verschil aan te wijzen. Bij proefverlof loopt de verpleging
door en daarmee de directe betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de inrichting.
Bij de voorwaardelijke beëindiging is de verpleging onder voorwaarden
beëindigd en kan de rechter een in de uitspraak aangewezen instelling
opdracht geven de ter beschikking gestelde bij de naleving van de voorwaarden
hulp en steun te verlenen. Het toezicht op de naleving van de voorwaarden
is opgedragen aan het openbaar ministerie. Artikel IIDe leden van de PvdA-fractie en de SGP vroegen naar het commentaar van
de regering op het door de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA) gedane voorstel
om in artikel 509i Sv analoog aan artikel 509h Sv te bepalen waar de voorlopige
hervatting van de verpleging zal plaatsvinden. De leden van de fracties van
de PvdA, SGP, GroenLinks en SP informeerden naar het eveneens door de NOVA
gedane voorstel om voor aangehouden ter beschikking gestelde een piketregeling
in het leven te roepen.Beide door de NOVA gedane suggesties heb ik overgenomen en verwerkt in
de bijgevoegde nota van wijziging.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager XNoot1WODC-onderzoek, Recidive na ontslag, nr. 141, Gouda Ouint 1995. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24256-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl