Wijziging van de Vreemdelingenwet (veilig derde land); Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19941995-23807, nr. 126d

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

25-01-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23807 nr. 126d

20-01-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23807Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 807Wijziging van de Vreemdelingenwet (veilig derde land)nr. 126dNADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 20 januari 1995De leden van de D66-fractie hadden naar aanleiding van de memorie van
antwoord nog enkele vragen. Zo gaven zij een samenvatting van de procedure
ingevolge het voorgestelde artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet
en wilden zij weten of dat een juiste weergave was van de beoogde procedure.De weergave van de leden van de D66-fractie is correct. Indien uit het
vooronderzoek naar de identiteit en de reisroute – bij welk onderzoek
de vreemdeling in de gelegenheid wordt gesteld contra-indicaties aan te geven –
blijkt dat er sprake is van verblijf in een veilig derde land, dan zal de
betrokken vreemdeling binnen 24 uur een beschikking ex artikel 15, vierde
lid, van de Vreemdelingenwet uitgereikt krijgen. Eerst op dat moment doet
zich de situatie voor waarbij een rechtshulpverlener een rol kan spelen. Er
is bij dit vooronderzoek immers niet, zoals in de tot nu toe gehanteerde werkwijze
in het AC-model, sprake van een aanvraag waaromtrent een rechtshulpverlener
rechtsbijstand kan verlenen. Hiermee is tevens antwoord gegeven op de expliciete
vraag die de leden van de D66-fractie stelden naar de rol die de rechtshulpverleners
wordt toegekend.De leden van de D66-fractie vroegen of het niet voor de hand ligt dat
een ieder die van een negatieve beschikking ex artikel 15, vierde lid, van
de Vreemdelingenwet in beroep komt meteen ook een voorlopige voorziening vraagt
met schorsende werking, waardoor het gewenste effect verloren gaat.In de eerste plaats merk ik op dat het terminologisch niet correct is
om te zeggen dat aan het verzoek om voorlopige voorziening schorsende werking
is verbonden. Het verzoek is er immers juist op gericht om middels een rechterlijke
uitspraak die schorsende werking te verkrijgen. De schorsende werking is dus
verbonden aan het bodemgeding, en niet aan de daaraan voorafgaande voorlopige
voorziening. Wel is het zo dat het de vreemdeling – in beginsel –
is toegestaan de beslissing van de vreemdelingenkamer omtrent schorsende werking
hier te lande af te wachten. Het ligt inderdaad in de rede – zoals de
leden van de D66-fractie veronderstellen – dat indien er een bodemberoep
wordt aangespannen dit beroep in de regel vergezeld zal worden
van een verzoek om voorlopige voorziening. Het gewenste effect gaat daarmee
echter geenszins verloren. Uit de tot nu toe opgedane ervaringen met het AC-model
blijkt immers dat slechts in een klein percentage van de zaken die binnen
24 uur wordt afgehandeld beroep op de rechter wordt ingesteld. Ik ga er vanuit
dat dat resultaat ook kan worden bereikt met de zaken die binnen 24 uur worden
afgehandeld op grond van het voorgestelde artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet.Bovendien wijs ik hier nog eens op het beoogde «uitstralingseffect»
van een regeling inzake veilige derde landen. Indien op voorhand duidelijk
is dat verblijf in een derde land leidt tot uitsluiting van de eigenlijke
asielprocedure en de daaraan gekoppelde opvang in Nederland, zal dit misbruik
en oneigenlijk gebruik van de asielprocedure tegengaan. Verwezen kan worden
naar de ervaringen die hiermee inmiddels in de Bondsrepubliek Duitsland zijn
opgedaan.Voorts vroegen de leden van de D66-fractie naar de bereidheid dezerzijds
thans reeds overleg te voeren met rechtshulp en rechterlijke macht over termijnen
van afdoening van beroepen en voorlopige voorzieningen.Ik kan de leden van de D66-fractie melden dat op 23 januari a.s. overleg
zal plaatsvinden met de coördinator vreemdelingenzaken van de rechtbank
Den Haag en dat op 25 januari a.s. overleg zal plaatsvinden met de Nederlandse
Orde van Advocaten.Ook wilden de leden van de D66-fractie weten wat er zal gebeuren indien
veilige derde landen niet bereid zijn betrokkenen terug te nemen.Indien daadwerkelijke verwijdering naar het veilig derde land niet mogelijk
zal blijken te zijn, zal er alsnog een inhoudelijke beslissing omtrent de
toelating van betrokkene dienen te worden genomen. Die beslissing kan inhouden
dat alsnog in zijn verblijf wordt berust, of dat betrokkene naar zijn land
van herkomst zal worden verwijderd omdat niet is kunnen blijken dat hem de
bescherming ingevolge het Geneefs Vluchtelingenverdrag toekomt.Ten slotte vroegen de leden van de D66-fractie naar de bewijspositie van
de Staat in een beroepsprocedure. Is er niet sprake van een zeer zware bewijslast
als moet worden bewezen en gemotiveerd dat de asielzoeker reeds elders in
een veilig derde land heeft verbleven, zo wilden deze leden weten.Ik vermag niet in te zien dat er in het kader van de beroepsprocedure
sprake zou zijn van een zeer zware bewijslast voor de Staat. Indien IND binnen
24 uur kan vaststellen dat de betrokken asielzoeker in een veilig derde land
heeft verbleven, dan zal dat gegeven ook in een eventuele beroepsprocedure
zonder veel problemen aannemelijk kunnen worden gemaakt. Het gaat te dezen
om een klemmende prima facie-toets. Indien echter uit het onderzoek in het
Aanmeldcentrum geen feiten en omstandigheden naar voren zijn gekomen op grond
waarvan kan worden vastgesteld dat betrokkene in een veilig derde land heeft
verbleven, dan zal artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet geen toepassing
kunnen vinden.Ook de leden van de GroenLinks-fractie hadden nog een aantal vragen. Om
te beginnen wilden zij een reactie op een commentaar van het Nederlandse Juristen
Comité voor de mensenrechten (NJCM) d.d. 12 december 1994 en van de
voorzitter van de adviescommissie vreemdelingenrecht van de Nederlandse
Orde van Advocaten d.d. 19 december 1994.Het NJCM voert – samengevat – drie bezwaren tegen het wetsvoorstel
aan. Ten eerste wordt volgens het NJCM te snel aangenomen dat van een veilige
derde staat kan worden gesproken, doordat de daarbij gehanteerde voorwaarden
onvoldoende garanties bieden tegen schending van het verbod van refoulement.
Ik verwijs de leden van de GroenLinks-fractie naar het aan het onderhavige
voorstel ten grondslag liggende interstatelijk vertrouwensbeginsel, waaromtrent
uitvoerig is ingegaan in de nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede
Kamer (kamerstukken II, 1994–1995, 23 807, nr. 6, blz. 14–16).
Ten tweede brengt het voorstel volgens het NJCM met zich dat geen «statusbepaling»
plaatsvindt. Die conclusie is juist. Zoals ik echter reeds in de memorie van
antwoord aan de Eerste Kamer heb uiteengezet (kamerstukken I, 1994–1995,
23 807, nr. 126b, blz. 5) is er geen verdragsrechtelijke verplichting
die daartoe zou nopen. Ten derde voorziet het wetsvoorstel volgens het NJCM
niet in een rechtsgang die als effectief kan worden beschouwd. Ik neem aan
dat het NJCM hier – gelet op het door haar gebezigde taalgebruik –
doelt op de aan artikel 13 EVRM ten grondslag liggende rechtsinganggarantie.
Ik zie niet goed in waarop deze stelling is gebaseerd. Zoals hierboven nogmaals
is uiteengezet in antwoord op een desbetreffende vraag van de leden van de
D66-fractie kan de betrokken vreemdeling zich met het oog op een voorgenomen
verwijdering te allen tijde tot de Vreemdelingenkamer wenden, teneinde de
rechtmatigheid van die verwijderingsdaad te doen toetsen door een onafhankelijke
instantie, en wordt hij hangende de behandeling van het verzoek om een voorlopige
voorziening in beginsel niet verwijderd. Aldus is volkomen voldaan aan de
eisen die evengenoemde verdragsgarantie stelt aan het nationale recht van
de staten die partij zijn bij dat verdrag, gelet op het arrest van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens van 7 juli 1989, CEDH Serie A Vol 161, NJ
1990 nr. 158, en de uitspraak van dat Hof van 30 oktober 1991, CEDH Serie
A Vol 215.De voorzitter van de adviescommissie vreemdelingenrecht van de Nederlandse
Orde van Advocaten is van oordeel dat het zogenoemde Mosa-criterium met zich
meebrengt dat bij de minste of geringste twijfel of er sprake is van (verblijf
in) een veilig derde land schorsende werking aan de beroepsprocedure zou moeten
worden verbonden. Naar mijn oordeel kan het Mosa-criterium hier echter geen
rol spelen. Het Mosa-criterium is immers gekoppeld aan de vaststelling van
het vluchtelingenschap, c.q. de beoordeling van de mogelijkheden van verwijdering
naar het land van herkomst. Hier – en dat is dezerzijds reeds meerdere
malen betoogd – speelt de vaststelling van het vluchtelingenschap echter
geen rol, nu er slechts sprake is van verwijdering naar een derde land. Voorts
stelt genoemde voorzitter dat het wetsvoorstel zal leiden tot toename van
het aantal illegalen, die vervolgens weer allerlei procedures zullen opstarten.
In de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer heb ik er reeds op gewezen
dat als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel – strekkende tot het
beperken van de toegang tot asielprocedure en -opvang voor die categorie van
vreemdelingen die daar eigenlijk geen recht op heeft – de druk op het
illegale circuit zal toenemen. Ik heb er daarbij eveneens op gewezen dat flankerende
maatregelen noodzakelijk zijn om te voorkomen dat inderdaad een grote groep
vreemdelingen in de illegaliteit blijft hangen. Ik noem hier het binnenkort
bij de Tweede Kamer in te dienen wetsvoorstel inzake het koppelingsbeginsel,
inhoudende dat illegalen ook daadwerkelijk verstoken moeten blijven van de
verstrekkingen uit de collectieve sector, en de verschillende maatregelen
die reeds zijn getroffen in het kader van het intensiveren van het binnenlands
vreemdelingentoezicht. Ten slotte wordt in het hier aan de orde
zijnde commentaar ingegaan op de positie van de rechtshulp en van de rechterlijke
macht. Voor mijn reactie daarop verwijs ik naar mijn hierboven gegeven antwoorden
op de vragen van de leden van de D66-fractie over hetzelfde onderwerp.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen voorts waarop ik de mening
baseer dat twee toetsingsprocedures binnen 24 uur goed uitvoerbaar zijn.Het is m.i. heel wel mogelijk om in het kader van de AC-procedure, dus
binnen 24 uur, te onderzoeken of de vreemdeling die te kennen geeft een aanvraag
om toelating als vluchteling te willen indienen in een veilig derde land heeft
verbleven. Aan de hand van verklaringen omtrent de reisroute, de aangetroffen
stukken en bescheiden en de overigens uit het ingestelde onderzoek verkregen
gegevens zal moeten worden beoordeeld of betrokkene een aanvraag om toelating
als vluchteling kan indienen. Dit vooronderzoek levert reeds een aantal gegevens
op omtrent de asielzoeker, die vervolgens gebruikt kunnen worden bij de beslissing
of de zaak zich leent voor afdoening op grond van artikel 15b, eerste lid,
of 15c, eerste lid, van de Vreemdelingenwet in het Aanmeldcentrum, dan wel
dat nader onderzoek noodzakelijk is en betrokkene daartoe wordt doorgezonden
naar een Onderzoekscentrum. Hoewel er dus formeel gesproken twee toetsingsprocedures
in het AC aan de orde zijn, zal dit in de praktijk in één traject
worden afgedaan.Uitgangspunt blijft immers dat zaken die zonder tijdrovend onderzoek op
eenvoudige wijze kunnen worden afgedaan in het Aanmeldcentrum, aldaar ook
binnen 24 uur worden afgedaan, terwijl de overige zaken voor nader onderzoek –
met de daarbij behorende opvang – naar het Onderzoekscentrum worden
doorgeschoven.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of de toetsing overeenkomstig
het voorgestelde artikel 15, vierde lid, niet méér inhoudt dan
onderzoek naar de reisroute.De toetsing op verblijf in een veilig derde land is gebaseerd op de door
de vreemdeling gevolgde reisroute en op aanwijzingen die terzake van het verblijf
in een veilig land bestaan. Daarbij valt, naast de verklaringen van de betrokken
vreemdeling, te denken aan verstrekte verblijfstitels, visa, in- en uitreisstempels,
vervoersbewijzen, hotelrekeningen en dergelijke. In beginsel kan dus door
IND worden volstaan met een onderzoek naar de afgelegde reisroute en hetgeen
in verband daarmee gebleken is. Het gaat er immers om om vast te stellen of
betrokkene in een veilig derde land heeft verbleven. Daarop moet het onderzoek
gericht zijn. Van belang is dus om vast te stellen dat de vreemdeling werkelijk
in dat land heeft verbleven en niet slechts – objectiveerbaar –
op doorreis was. Zoals ik reeds in de nota naar aanleiding van het verslag
aan de Tweede Kamer (kamerstukken II, 1994–1995, 23 807, nr. 6,
blz. 8) heb uiteengezet, zal het gegeven dat de vreemdeling slechts op doorreis
was – behoudens andersluidende verdragsverplichtingen – onvoldoende
aanknopingspunten bevatten voor terugname van betrokkene door het veilig derde
land. Voorts maakt deel uit van het vooronderzoek dat de vreemdeling in de
gelegenheid wordt gesteld om contra-indicaties aan te voeren, waarom in zijn
bijzondere geval toepassing van artikel 15, vierde lid, achterwege zou dienen
te blijven. De vreemdeling zal dan wel – ik wil dat op deze plaats nog
eens benadrukken – substantiële feiten en omstandigheden moeten
aandragen. In de regel zal dan ook de enkele vaststelling dat betrokkene in
een veilig derde land heeft verbleven onmiddellijk leiden tot een beschikking
ex artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet. Introductie van de voorgestelde
regeling inzake veilige derde landen zal naar verwachting geen substantiële
extra lasten in de uitvoering met zich meebrengen. Er is immers –
ik stipte dat hierboven reeds aan – geen sprake van twee toetsingsprocedures
binnen 24 uur die volledig los van elkaar staan. Bij de tot nu toe gevolgde
werkwijze volgens de AC-procedure vindt ook een onderzoek plaats naar de identiteit
en de reisroute van de asielzoeker, maar dan nadat hij een aanvraag om toelating
als vluchteling heeft ingediend. In het onderhavige voorstel wordt dit onderzoek
verricht vóór het indienen van de aanvraag. Van een «extra
hoeveelheid werk» zoals de leden van de GroenLinks-fractie stellen is
dan ook geen sprake.Voorts vroegen de leden van de GroenLinks-fractie of de voorgestelde regeling
niet contra-produktief zal werken, nu langzaam maar zeker resultaat geboekt
wordt met de AC-procedure en de afhandeling van beroepen op de vreemdelingenkamer
binnen negen dagen.Het is juist dat er, zoals de leden van de GroenLinks-fractie onderkennen,
sprake is van positieve resultaten met betrekking tot de afhandeling middels
het AC-model. Zoals reeds eerder beschreven, is het streven er op gericht
om de hier voorgestelde regeling inzake veilige derde landen zoveel mogelijk
in te passen in dat AC-model. Dat komt er dus op neer dat relatief eenvoudige
zaken binnen 24 uur in het Aanmeldcentrum worden afgedaan, en dat de overige
zaken – die meer onderzoek vergen – worden doorverwezen naar een
daartoe bestemd onderzoekscentrum, alwaar de asielzoeker ook opvang wordt
geboden. Ik zie niet in dat de voorgestelde regeling de totale procedure ernstig
zal vertragen. De voorgestelde regeling beoogt immers een hulpmiddel te bieden
voor het op betrekkelijk eenvoudige wijze afdoen van zaken waarin op voorhand
de conclusie kan worden getrokken dat betrokkene elders tegen refoulement
is of kan worden beschermd. Overigens is het niet zo dat vanwege het aangenomen
amendement Weisglas en Korthals (Kamerstukken II, 1994–1995, 23 807,
nr. 8) de ontwikkelde systematiek ernstig wordt verstoord. Uit praktische
overwegingen had ik er de voorkeur aan gegeven om de onderzoeksthema's in
het Aanmeldcentrum tot twee te beperken, namelijk de niet-ontvankelijkheid
en de kennelijke ongegrondheid van de aanvraag. Daar wordt nu dus ingevolge
het onderhavige wetsvoorstel een derde thema aan toegevoegd, te weten het
niet kunnen indienen van een aanvraag om toelating als vluchteling.Hoewel een regeling inzake veilige derde landen naar mijn oordeel uit
systematisch oogpunt beter de vorm had kunnen krijgen van een niet-ontvankelijkheidsgrond,
en niet kan worden ontkend dat het introduceren van een derde onderzoeksthema
de formeelwettelijke systematiek complexer maakt, kan ik niet de mening onderschrijven
dat door introductie van dit derde onderzoeksthema de gang van zaken ernstig
wordt verstoord.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen vervolgens hoe een aantal gestelde
risico's afdoende kunnen worden ontlopen. In de eerste plaats wijzen zij op
het risico van verwijdering van «terechte asielzoekers» naar landen
waar hun bescherming niet is verzekerd. Dit risico lijkt mij uitgesloten.
Er wordt immers uitsluitend naar veilige derde landen verwijderd, terwijl
bovendien de rechtmatigheid van de voorgenomen verwijdering aan de vreemdelingenkamer
kan worden voorgelegd. Voorts wijzen de leden van de GroenLinks-fractie op
de risico's van sterke uitbreiding van het aantal illegalen en marginalisering
van niet uitzetbare asielzoekers. Hierboven heb ik reeds aangegeven –
met verwijzing naar het daaromtrent gestelde in de memorie van antwoord aan
de Eerste Kamer – dat de mogelijkheid van toename van illegaal verblijf
onder ogen moet worden gezien en dat daarom een pakket van samenhangende maatregelen
is en nog wordt getroffen om dat illegaal verblijf zoveel mogelijk tegen te
gaan. Van het feit dat sommige illegalen hier niettemin feitelijk
verblijf houden valt althans de overheid geen verwijt te maken. Hierboven
heb ik er ook reeds op gewezen dat indien daadwerkelijke verwijdering naar
het veilig derde land niet mogelijk zal blijken te zijn, er alsnog een inhoudelijke
beslissing omtrent de toelating van betrokkene zal dienen te worden genomen.
Die beslissing kan inhouden dat alsnog in zijn verblijf wordt berust, of dat
betrokkene naar zijn land van herkomst zal worden verwijderd omdat niet is
kunnen blijken dat hem de bescherming ingevolge het Geneefs Vluchtelingenverdrag
toekomt. Van marginalisering van niet-uitzetbare asielzoekers kan naar mijn
oordeel dus evenmin worden gesproken. Ten slotte noemen de leden van de GroenLinks-fractie
het risico van verdere negatieve beeldvorming rond asielzoekers. Ik verwacht
van het onderhavige voorstel niet een dergelijk effect. Het lijkt mij daarentegen
eerder een positief effect op de beeldvorming te hebben. Immers diegenen die
geen aanspraak op toelating als vluchteling hier te lande kunnen maken dienen
uit de eigenlijke asielprocedure en de daaraan gekoppelde opvang te worden
geweerd, opdat deze voorzieningen niet verstopt raken voor diegenen die daar
wel, of naar aller waarschijnlijkheid wel, aanspraak op kunnen maken.De leden van de GroenLinks-fractie verzochten verder of zij thans reeds
kennis konden nemen van de concept-amvb houdende aanwijzing van de veilige
derde landen. Ik wijs deze leden er op dat de aanwijzing van de lidstaten
van de EU/EER reeds bij wetsduiding zal geschieden (het voorgestelde artikel
15, vijfde lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet). Overige staten
zullen inderdaad bij voorhang-amvb worden gewezen. Daaraan wordt thans nog
in overleg met de Minister van Buitenlandse Zaken gewerkt, dat wil zeggen
dat momenteel wordt bezien welke staten daarvoor eventueel in aanmerking zouden
komen, zodat het reeds om die reden niet mogelijk is om genoemde voorhang-amvb
op dit moment aan de Eerste Kamer te overleggen. Bovendien is de essentie
van een voorhang-amvb juist dat de voordracht tot vaststelling van een dergelijke
amvb niet wordt gedaan dan nadat beide Kamers der Staten-Generaal kennis hebben
kunnen nemen van het ontwerp-besluit en – zo zij dat wensen –
overleg kunnen voeren met de regering over de inhoud daarvan. Dus ook de Eerste
Kamer krijgt nog – los van de behandeling van het onderhavige voorstel –
desgewenst gelegenheid om met de regering van gedachten te wisselen over de
voorgenomen aanwijzing van de (overige) veilige landen. Mijn streven is er
op gericht om zo spoedig mogelijk nadat het onderhavige voorstel het Staatsblad
zal hebben bereikt bij beiden Kamers der Staten-Generaal bedoelde amvb voor
te hangen. Wel kan ik reeds aangegeven dat ook op dit punt voorshands nauwe
aansluiting zal worden gezocht bij de Duitse regeling, evenals dat bij de
veilige landen van herkomst is geschied.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen naar de praktijk in Duitsland,
België en Frankrijk met betrekking tot de uitvoering van de «veilige
landen systematiek», alsmede welke conclusies daaruit voor de Nederlandse
regeling kunnen worden getrokken.In de toelichting op het wetsvoorstel is herhaaldelijk gewezen op het
feit dat Nederland aansluiting heeft gezocht bij de Duitse regeling inzake
«sichere Drittstaaten». Het spreekt derhalve voor zich dat het
wetsvoorstel nauw overeenkomt met de Duitse bepalingen terzake. Kleinere verschillen
zijn uiteraard aan te wijzen. Zo hangt de Duitse regeling nauw samen met een
wijziging van de Duitse grondwet, hetgeen in Nederland niet het geval is.
Een ander verschil is dat Duitsland landgrenzen kent waar een personencontrole
plaatsvindt en Nederland niet. Afhandeling zal derhalve in Nederland in AC's
plaatsvinden, terwijl in Duitsland afhandeling deels aan de grens plaatsvindt.
Wanneer echter de toepassing aan de grens buiten beschouwing wordt gelaten,
kan gesteld worden dat in Duitsland de asielprocedure inhoudelijk
met de Nederlandse overeenkomt. Ook de problemen die met de daadwerkelijke
verwijdering kunnen ontstaan en die dezerzijds zijn gesignaleerd, doen zich
in Duitsland voor. Resultaat hiervan is dat het verzoek – dat is afgewezen
op basis van de regeling inzake «sichere Drittstaaten» –
van asielzoekers die niet na drie maanden daadwerkelijk zijn verwijderd wel
inhoudelijk wordt behandeld. Ik wijs er hierbij echter op dat deze problemen
niet in de weg hebben gestaan aan een aanzienlijke beperking van de instroom
die grotendeels op rekening van het concept van veilige derde landen moet
worden geschreven. Voor België en Frankrijk moet worden vastgesteld dat
in de regelingen terzake geen bepalingen met betrekking tot veilige derde
landen zijn opgenomen.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen welke de contra-indicaties
zijn waarmee rekening zal worden gehouden.Bij contra-indicaties kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de omstandigheid
dat de vreemdeling aan de hand van objectiveerbare gegevens aannemelijk weet
te maken dat zijn intentie gericht was op doorreis door het derde land en
dat er specifieke aanknopingspunten zijn voor het aanvragen van toelating
als vluchteling in Nederland (bijvoorbeeld omdat gezinsleden reeds in Nederland
zijn toegelaten). Een ander voorbeeld – ik gaf dat reeds aan in de memorie
van antwoord aan de Eerste Kamer – betreft de positie van de zogenaamde
AMA's. Ook hier kunnen bijzondere individuele omstandigheden de conclusie
wettigen dat er doorslaggevende redenen kunnen zijn om betrokkene niettegenstaande
eerder verblijf in een derde land in de gelegenheid te stellen een aanvraag
om toelating als vluchteling in te dienen. Ander beleid in een derde land –
ik neem aan dat de leden van de GroenLinks-fractie hier doelen op wijzigingen
in het asielbeleid in dat andere land – is op zich geen reden om te
spreken van contra-indicaties, tenzij niet meer gewaarborgd zou zijn dat dat
land de in casu relevante verdragsverplichtingen nakomt. Waar het gaat om
het weerlegbare rechtsvermoeden dat een derde land niet veilig is –
de leden van de GroenLinks-fractie vroegen daar expliciet naar – merk
ik op dat dit betrekking heeft op het geval dat de vreemdeling zwaarwegende
en overtuigende argumenten aanvoert dat dat land in zijn geval niet veilig
is. Het moet dus gaan om een situatie waarin de vreemdeling aannemelijk maakt
dat, hoewel het land in het algemeen «veilig» is, in zijn specifieke
geval niet als rechtsstaat zal handelen door hem bloot te stellen aan gevaar
voor refoulement.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen welke specifieke vragen tijdens
het vooronderzoek worden gesteld en of een lijst met aandachtspunten kan worden
overgelegd.In het gehoor worden specifieke vragen gesteld over de persoonsgegevens
van betrokkenen en eventuele gezinsleden, eerdere asielprocedures, persoonlijke
documenten, (paspoort, identiteitsbewijs, en dergelijke), verblijfsdocumenten,
reisroute en verblijf in andere landen (zowel EU/EER-lidstaten als andere
landen). Dit geschiedt overeenkomstig het bij de Uitvoeringsovereenkomst Schengen
vastgestelde standaardformulier voor het bepalen welke lidstaat verantwoordelijk
is voor de behandeling van het asielverzoek. Het ligt immers voor de hand
om één uniforme wijze van onderzoek en verslaglegging te hanteren,
zowel in het geval het veilig derde land een Schengen-partner betreft als
in het geval dat het een andere staat betreft.Met betrekking tot de vragen van de leden van de GroenLinks-fractie inzake
de AC-procedure kan ik overigens bevestigen dat de procedure volgens het huidige
AC-model wordt gehandhaafd. Het enige verschil zal zijn dat hierin voortaan
als eerste stap zal worden opgenomen het onderzoek naar eventueel verblijf
in een veilig derde land. Met betrekking tot de vraag van de leden
van de GroenLinks-fractie inzake een te geven «zwaarwegend advies»
door de rechtshulpverlening merk ik het volgende op. De procedure in de AC's
waarbij vóór het geven van de beschikking aan de rechtshulpverleners
wordt meegedeeld dat de IND voornemens is het asielverzoek af te wijzen en
de rechtshulpverleners vervolgens in de gelegenheid worden gesteld een «zwaarwegend
advies» te geven, is niet in te passen in het vooronderzoek dat leidt
tot een beschikking ex artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet. Immers,
zoals al in de memorie van antwoord is gesteld, zal pas contact met de rechtshulp
mogelijk zijn, nadat de beschikking is gegeven. Inschakeling van de rechtshulpverlener
op een eerder moment zou betekenen dat ook tijdens de intake de asielzoeker
door een rechtshulpverlener moet worden bijgestaan. Dit nu is ook in de huidige
asielprocedure niet het geval.In dit verband merk ik ten slotte nog op dat de waarborgen waaromtrent
UNHCR heeft geadviseerd ook onder vigeur van het onderhavige voorstel verzekerd
zijn. Alvorens de vreemdeling wordt verwijderd kan hij zich immers tot de
onafhankelijke rechter wenden teneinde de verwijdering te voorkomen, en wordt
hij in de gelegenheid gesteld zijn belangen ter gelegenheid van de behandeling
van een dergelijke spoedvoorziening te bepleiten. Dat is de kern van het standpunt
van UNHCR en daaraan doet het onderhavige voorstel volledig recht.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of vreemdelingen die geen aanvraag
om toelating als vluchteling kunnen indienen worden overgedragen aan de bevoegde
autoriteiten van het betrokken veilig derde land, of dat zij alleen een aanzegging
krijgen te verstrekken. Voorts vroegen zij in dit verband wat verstaan moet
worden onder «terugname» door het veilig derde land.Met de beschikking ex artikel 15, vierde lid, van de Vreemdelingenwet
zal tevens – zoals ook thans het geval is – een last tot uitzetting
worden gegeven. Aan de vreemdeling zal vervolgens een termijn worden gegeven
het land op eigen gelegenheid te verlaten, tenzij een van de gronden van artikel
24 van de Vreemdelingenwet zich voordoet. Op de betrokken vreemdeling is in
casu het vertrekplichtigheidsbeginsel ingevolge artikel 15d, tweede lid, van
de Vreemdelingenwet van toepassing. Ik verwijs op dit punt naar het gestelde
in de toelichting bij de tweede nota van wijziging betreffende het wetsvoorstel
tot wijziging van de Vreemdelingenwet en van het Wetboek van Strafrecht (kamerstukken
II, 1992–1993, 22 735, nr. 10, blz. 5). Dit laat onverlet dat ten
aanzien van deze vreemdeling een claim wordt gelegd bij een land waarmee Nederland
een overnameovereenkomst heeft gesloten, welke bij verkregen instemming van
dat land kan worden geëffectueerd, indien de vreemdeling Nederland nog
niet vrijwillig heeft verlaten. In antwoord op de vraag wat onder «terugname»
moet worden verstaan, merk ik op dat het hier – waar het de daadwerkelijke
verwijdering betreft – zal gaan om een expliciete instemming van het
derde land. Hierbij is echter niet van belang – ik verwijs naar mijn
uitleg over het interstatelijk vertrouwensbeginsel – dat alsdan vaststaat
dat de vreemdeling in de asielprocedure volgens het nationale recht van dat
land komt.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of dezerzijds de mening van
Amnesty International wordt gedeeld dat asielzoekers rechtstreeks bij de rechter
een beroep kunnen doen op de Schengen Uitvoeringsovereenkomst, in de zin dat
een inhoudelijke behandeling van hun asielverzoek verzekerd is. Mijn antwoord
daarop is – zoals ik reeds hierboven heb aangegeven bij eenzelfde stellingname
van het NJCM – dat ik die mening niet deel. Ik verwijs daartoe naar
het gestelde in de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer (kamerstukken
I, 1994–1995, 23 807, nr. 126b, blz. 5). De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of een aanvraag om een vergunning
tot verblijf op basis van artikel 3 EVRM materieel als asielverzoek zal worden
beschouwd en hoe gehandeld zal worden bij een aanvraag om een vergunning tot
verblijf voor studie of medische behandeling.Een aanvraag om een vergunning tot verblijf op basis van artikel 3 EVRM
is geen asielverzoek, maar betreft een reguliere aanvraag die tegelijk met
de aanvraag om toelating als vluchteling wordt (af)gedaan. Er bestaat dan
ook geen aanleiding om deze aanvraag materieel als een asielaanvraag te beschouwen.
Bij een aanvraag om toelating voor medische behandeling, studie of welk doel
dan ook wordt het reguliere beleid toegepast. Dat wil zeggen dat de zogenoemde
mvv-eis wordt tegengeworpen, tenzij er sprake is van een van de uitzonderingscategorieën.
Daarbij teken ik aan dat hier niet geldt de uitzondering voor vreemdelingen
die een aanvraag om toelating als vluchteling hebben gedaan, omdat in dit
stadium nog geen sprake is van het doen van een dergelijke aanvraag.Voorts stelden de leden van de GroenLinks-fractie de vraag of artikel
15, vierde lid, ook zal worden toegepast indien de vreemdeling in het bezit
is van een visum of een machtiging tot voorlopig verblijf voor Nederland.In het geval de vreemdeling in het bezit is van een visum of een machtiging
tot voorlopig verblijf voor Nederland zal artikel 15, vierde lid, geen toepassing
kunnen vinden, al was het reeds omdat in een dergelijk geval een andere staat
nimmer gehouden kan worden om betrokkene terug te nemen. In dit verband kan
overigens verwezen worden naar de relevante bepalingen in de Schengen Uitvoeringsovereenkomst
en de diverse terug- en overnameovereenkomsten. Die verdragen gaan er immers
ook van uit dat de staat die een visum heeft verleend geen recht kan doen
gelden op overname door een andere staat.De vraag van de leden van de GroenLinks-fractie of artikel 15, vierde
lid, van de Vreemdelingenwet op eenzelfde wijze zal worden toegepast op alle
andere (toekomstige) EU-staten kan bevestigend worden beantwoord. Er is geen
reden om ten aanzien van de onderscheidene lidstaten een verschillende toepassing
te geven aan de regeling inzake veilige derde landen.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of de in artikel 33 van de
Geneefse Vluchtelingenconventie voorkomende zinsnede «op welke wijze
dan ook» niet betekent dat ook indirect refoulement niet is toegestaan.De gevolgtrekking van de leden van de GroenLinks-fractie dat het Vluchtelingenverdrag
zich tegen indirect refoulement verzet is terecht. Die gevolgtrekking heeft
echter geen betrekking op het onderhavige voorstel, omdat dit op geen enkele
wijze beoogt ruimte te bieden voor indirect refoulement. Verwijdering naar
een derde land zal immers uitsluitend geschieden indien dat land veilig is.
Nederland gaat er alsdan vanuit – en mag er ook van uit gaan –
dat dat land als rechtsstaat jegens betrokkene zal handelen en hem daar alle
rechten – in het bijzonder dus het verbod van refoulement – worden
gewaarborgd die het Vluchtelingenverdrag hem toekent. Ten aanzien van de rechten
die het Vluchtelingenverdrag toekent – de leden van de GroenLinks-fractie
vroegen daar ook expliciet naar – is het inderdaad zo dat daarin meer
is geregeld dan enkel het verbod op refoulement. Het gaat daarbij echter om
rechten die uitsluitend toekomen aan toegelaten vluchtelingen, c.q. om vreemdelingen
ten aanzien van wie is vastgesteld dat zij vluchteling zijn. De leden van de GroenLinks-fractie vroegen om een commentaar op het in
juni 1994 verschenen rapport van Amnesty International, getiteld: «Europe;
the need for minimum standards in asylumprocedures». De regering heeft
dit rapport kort na de verschijningsdatum grondig bestudeerd. De regering
heeft daarbij verheugd vastgesteld dat de Nederlandse asielprocedure ruimschoots
voldoet aan de op bladzijde 26 en 27 van het rapport vastgestelde minimumstandaard.
De invoering van het zogenoemde vooronderzoek gericht op de toepassing van
het veilige derde landen concept doet niet af aan deze constatering. Anders
dan Amnesty International meent, vormt het non-refoulement beginsel zoals
neergelegd in artikel 33, eerste lid, van het Vluchtelingenverdrag geen beletsel
om voorafgaand aan de eigenlijke asielprocedure te onderzoeken of de asielzoeker
in een eerder land van verblijf effectieve bescherming tegen refoulement is
gewaarborgd.Overigens acht de regering het niet haar taak om commentaar te leveren
op de wijze waarop de andere EU-landen hun asielprocedure inrichten. Voor
de toepassing van het onderhavige wetsvoorstel is – uiteindelijk –
immers bepalend of zij het verbod van refoulement in hun bestuurspraktijk
daadwerkelijk eerbiedigen. Op welke wijze dat gebeurt, is niet ter beoordeling
van de Nederlandse regering. Dat neemt niet weg dat de regering zich binnen
de Europese Unie zal blijven inzetten voor de harmonisatie van een stelsel
van minimumwaarborgen die in de asielprocedure behoren te gelden. De totstandkoming
van een dergelijk stelsel van minimumwaarborgen is immers van groot belang
voor een waarlijk Europees asielbeleid.Ten aanzien van de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie met betrekking
tot het gebruik van overnameovereenkomsten merk ik op dat deze inderdaad kunnen
worden gebruikt bij de terug- of overname van uitgeprocedeerde asielzoekers.
Overigens is het niet zo – ook hier vroegen de leden van de GroenLinks-fractie
naar – dat artikel 15, vierde lid, kan worden toegepast indien er wel
een overnameovereenkomst met het betreffende land is gesloten, maar dat land
niet op grond van artikel 15, vijfde lid, behoort tot e expliciet aangewezen
veilige derde landen.De leden van de GPV- en SGP-fracties stelden de vraag of puntsgewijs aangegeven
kan worden op welke onderdelen van de «Resolution on a harmonized approach
to questions concerning host third countries», aangenomen door de met
immigratiezaken belaste Ministers van de Lid-Staten van de Europese Gemeenschappen,
te Londen bijeen op 30 november en 1 december 1992, het wetsvoorstel meer
waarborgen biedt dan strikt genomen volgens de minimum-eisen van de resolutie
gevergd wordt. Op één punt bevat de regeling inzake veilige derde landen
een waarborg die niet wordt genoemd in de resolutie. Dit is de algemene waarborgnorm
dat de betrokken vreemdeling zich te allen tijde tot de rechter kan wenden
in verband met zijn verwijdering naar een veilig derde land en dat hij in
beginsel niet wordt uitgezet zolang de rechter nog geen beslissing heeft genomen
op het verzoek om een voorlopige voorziening te treffen. Een dergelijke waarborg
is niet in de resolutie opgenomen, maar maakt in Nederland wel deel uit van
de regeling inzake veilige derde landen.Met betrekking tot de vraag van de leden van de GPV- en SGP-fracties of
de woorden «in each individual case» betrekking hebben op iedere
individuele staat of op iedere individuele asielzoeker, merk ik op dat daarmee
wordt gedoeld op de aanwijzing van de individuele staten als derde land van
ontvangst. Ten slotte vroegen de leden van de GPV- en SGP-fracties of de beperking
die het interstatelijk vertrouwensbeginsel met zich meebrengt met betrekking
tot het rechterlijk onderzoeksthema inzake de veiligheid van een aangewezen
derde land ook geldt indien betrokkene gemotiveerd stelt dat hij refoulement
dan wel vervolging heeft te duchten.Het zal niet snel voorkomen dat een vreemdeling gemotiveerd kan aangeven
dat hij in het veilig derde land zelve vervolging heeft te duchten. Dat lijkt
mij dan ook geen reële casuspositie. Wel zou hij kunnen stellen dat hij
in dat derde land niet voldoende tegen refoulement zal worden beschermd. Het
interstatelijk vertrouwensbeginsel brengt hier dan met zich mee dat de rechter
er van moet uitgaan dat dat land wèl veilig is. Waarom zou dat land,
dat is aangewezen als «veilig derde land» omdat het zijn verplichtingen
voortvloeiend uit het Vluchtelingenverdrag en het EVRM c.q. het IVBPR nakomt,
in dit individuele geval deze verplichtingen niet nakomen en zou het jegens
betrokken vreemdeling niet als rechtsstaat handelen. De vreemdeling zal dus
wel met zeer zware en overtuigende argumenten moeten komen, wil zijn verweer
door de rechter kunnen worden gehonoreerd. Dat is nu de beperking die het
interstatelijk vertrouwensbeginsel voor de rechter met zich meebrengt. En
dat is ook een van de grondgedachten die ten grondslag liggen aan een regeling
inzake veilige derde landen, zoals hier voorgesteld.Ik ga er van uit dat ik hiermee de vragen van de leden van de onderscheidene
fracties naar behoren heb beantwoord.De Staatssecretaris van Justitie,E. M. A. Schmitz 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19941995-23807-126d.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl