Wet fiscale behandeling van pensioenen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26020, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26020 nr. 5

09-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Relatie met de nota «Werken aan Zekerheid»3. Vormen van pensioenopbouw4. De pensioendefinitie5. Snel slijtende beroepen6. Salaris-/diensttijdnorm8. Rechtsbescherming9. Spaarloon- en premiespaarregelingen10. Overbruggingspensioen11. Nabestaandenpensioen12. AOW-inbouw13. Niet-collectieve pensioenregelingen14. Overgangsbepalingen15. Budgettaire gevolgenTOELICHTING OP DE ARTIKELEN Artikel I (Wet op de loonbelasting 1964) Artikel I, onderdelen A, B en C (artikelen 6, 11, 11b,
11c en 11d van de Wet op de loonbelasting 1964) Artikel 11Artikel 11, lid 1Artikelen 11, lid 4/32, lid 1Artikel I, onderdeel D (hoofdstuk IIA, artikelen 18 t/m
19e van de Wet op de loonbelasting 1964) art.18 lid 1art. 18 lid 1 sub 2art. 18, lid 2art. 18 lid 3 (en art.19c)art. 18a, lid 2art. 18 a, lid 3art. 18a, lid 4art. 18a, lid 6art. 18a, lid 7art. 18a lid 8Artikel 18bart. 18cart. 18dart. 18eart. 18fart. 18gArt. 18hArtikel I, onderdeel G (artikel 19c, 19d en 19e van de
Wet op de loonbelasting 1964) art. 19art.19c lid 2 en 3art. 19dart. 19eArtikel I, onderdeel H (artikel 32 van de Wet op de loonbelasting
1964)art. 32Artikel I, onderdeel J (artikel 38a en artikel 38b van
de Wet op de loonbelasting 1964) art. 38a lid 1art. 38a lid 2art. 38 lid 3art. 38bArtikel VI DelegatiebepalingArtikel VI en VIIDIVERSENOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26020Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 020Aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet op de inkomstenbelasting
1964, de Coördinatiewet Sociale Verzekering en in samenhang daarmee enige
andere wetten naar aanleiding van de voorstellen van de werkgroep Fiscale
behandeling pensioenen (Wet fiscale behandeling van pensioenen)nr. 5VERSLAGVastgesteld 9 oktober 1998De vaste commissie voor Financiën1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud, dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid. 1. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie hebben met vreugde, belangstelling, maar
ook met enige vertwijfeling kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel.
Reeds in 1994 deden de toenmalige PvdA-kamerleden Vermeend en Van Zijl een
poging om veel van hetgeen in dit wetsvoorstel wordt geregeld in de vorm van
een initiatief-wetsvoorstel te verwoorden. Deze leden zagen vervolgens van
indiening af toen bleek dat de toen nieuwe staatssecretaris Vermeend voortvarend
met het onderwerp aan de slag ging en de werkgroep Witteveen instelde.De wettelijke uitwerking van de aanbevelingen van de werkgroep Fiscale
behandeling pensioenen heeft echter geleid tot een opmerkelijk gedetailleerde
regelgeving, die nog verder uitgediept gaat worden bij algemene maatregelen
van bestuur en in ministeriële regelingen. Dit lijkt in tegenspraak met
de aanbeveling van de werkgroep dat de fiscale criteria waarbinnen de pensioenflexibilisering
zich dient te begeven, zelf ook zodanig flexibel vorm gegeven dienen te worden
dat zij steeds gemakkelijk kunnen worden aangepast aan nieuwe ontwikkelingen
en wensen. Voldoet het wetsvoorstel hier wel aan? Ook de leden van de PvdA-fractie
zijn voorstander van een versterking van de rechtszekerheid, maar levert een
dergelijke gedetailleerde regelgeving niet een te star wettelijk kader? Is
hier het «betere» niet vijand van het goede? Kan het kabinet in
dit verband ook ingaan op de kritiek van Prof. Stevens, zoals geformuleerd
in het Weekblad fiscaal recht van 4 juni 1998? De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het onderhavige wetsvoorstel. De fiscale pensioenpraktijk heeft lang op dit
wetsvoorstel gewacht. Sinds september 1995 en mede als gevolg van de daarna
door de staatssecretaris van Financiën geschreven brieven aan de Tweede
Kamer, heeft er lange tijd onzekerheid (zowel bij de Belastingdienst als bij
belastingplichtigen) bestaan over hoe bepaalde regels moesten worden uitgevoerd
c.q. geïnterpreteerd. Deze leden zijn derhalve van mening dat het verloop
van dit wetsvoorstel na de aanbieding van het rapport-Witteveen aan de Tweede
Kamer geen schoonheidsprijs verdient.Zoals de leden van de VVD-fractie ook bij de behandeling van het rapport-Witteveen
hebben uitgesproken is de VVD-fractie een groot voorstander van flexibilisering
en individualisering op pensioengebied. Als men langer werkt, moet men 100%
pensioen kunnen opbouwen en als men eerder met pensioen wil gaan (bijvoorbeeld
op 60-jarige leeftijd) moeten daar ook wettelijke mogelijkheden voor zijn.
Deze leden zijn nog steeds van mening dat het fiscale eindloonstelsel uitgangspunt
moet zijn in het kader van facilitering van pensioenen door de overheid. Werkgevers
en werknemers zijn vrij in het kiezen van de vorm in het kader van het arbeidsvoorwaardenbeleid.
Naar hun mening dient er daarnaast altijd de mogelijkheid te blijven bestaan
en individueel fiscaal gefaciliteerde ruimte te zijn om aan te vullen tot
de normen van het eindloonstelsel. De leden van de VVD-fractie betwijfelen
echter of dit ook de intentie is van het kabinet. Wellicht kunnen de bewindslieden
deze zorg volledig wegnemen.Met betrekking tot het standpunt van de staatssecretaris van Financiën
over welke aanbevelingen van de werkgroep Fiscale behandeling pensioenen ten
tijde van de publicatie van het rapport van deze werkgroep in overeenstemming
waren met de heersende maatschappelijke opvattingen – en dus toen al
konden worden geïmplementeerd – is sprake van een bizarre ontwikkeling,
aldus de leden van de VVD-fractie. Deze ontwikkeling wordt het beste geïllustreerd
door het volgende even triviale als tekenende voorbeeld: de vraag of de waarde
van de auto van de zaak mag worden meegenomen in de bepaling van de pensioengrondslag.
In de aanbevelingen van de werkgroep wordt voorgesteld dit wel te doen (aanbeveling
11). In zijn brief aan de Kamer van 16 januari 1996 stelt de staatssecretaris
desgevraagd dat de vraag of dit is toegestaan bevestigend kan worden beantwoord.
In zijn brief van 12 juni 1996 wordt dit echter enigszins genuanceerd
en wordt gesteld: «zolang de gedachtenvorming hierover nog niet is afgerond,
kan de auto van de zaak vooralsnog niet in de pensioengrondslag worden opgenomen».
In zijn cassatieberoepschrift bij de Hoge Raad 19 november 1997 (PJ1997/82)
schrijft de staatssecretaris «de aanbevelingen van de werkgroep op dit
punt zijn niet meer dan een aanzet tot verdere ontwikkelingen in de pensioenpraktijk
en geenszins een weergave van de bestaande maatschappelijke opvattingen».
In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel wordt gesteld: «met
betrekking tot het privé-gebruik van een door de werkgever ter beschikking
gestelde auto wordt opgemerkt dat wat betreft reiskosten in het algemeen en
het voordeel van een door de werkgever ter beschikking gestelde auto in het
bijzonder nog een aantal keuzen moet worden gemaakt. Hangende deze keuzen
zou het niet passend zijn om thans, onafhankelijk daarvan, een extra prikkel
te geven aan het ter beschikking stellen van een auto door de waarde van het
privé-gebruik tot het pensioengevend loon te rekenen. Daarom is ervoor
gekozen in de algemene maatregel van bestuur op te nemen dat de waarde van
het privé-gebruik van een door de werkgever ter beschikking gestelde
auto niet tot het pensioengevend loon mag worden gerekend». Hoe verhoudt
zich dit «voortschrijdende inzicht» tot het standpunt van de staatssecretaris
in zijn brief van 1 september 1995 aan de Tweede Kamer dat
onder andere aanbeveling 11 van de werkgroep als in overeenstemming met de
heersende maatschappelijke opvattingen ter zake van pensioen kan worden beschouwd?
Is deze op zich triviale zaak niet illustratief voor de houding van de staatssecretaris
met betrekking tot de aanbevelingen van de werkgroep in het algemeen?Alhoewel de leden van de VVD-fractie blij zijn met het feit dat er thans
een wetsvoorstel voorligt, hebben zij nog een aantal kritische vragen c.q.
opmerkingen. Voorts zijn zij van mening dat het wetsvoorstel zo spoedig mogelijk
in werking moet treden.Ook de leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat het wetsvoorstel lang op zich
heeft laten wachten. Toen in 1995 het zogenaamde rapport-Witteveen uitkwam,
zag het er aanvankelijk naar uit dat alle aanbevelingen zouden worden vertaald
in wetgeving. Dat kon rekenen op een groot draagvlak. Het heeft helaas lang
geduurd en blijkens berichtgeving van partijen die er dagelijks mee van doen
hebben, zijn het juist de niet overgenomen aanbevelingen die leiden tot onduidelijkheden
of uitvoeringsproblemen.De leden van de CDA-fractie hechten aan een gelijkwaardige fiscale behandeling
van pensioenregelingen en «aanvullende oudedagsvoorzieningen».
Deze aanvullende regelingen zijn immers bedoeld om hiaten in de pensioenopbouw
te repareren. Wordt deze gelijkwaardigheid in het huidige wetsvoorstel wel
voldoende gewaarborgd?De leden van de D66-fractie nemen met belangstelling kennis van het wetsvoorstel.
Al jaar en dag ijveren zij voor meer op moderne arbeids- en leeftijdspatronen
toegesneden en welvaartsvaste pensioenregelingen, waarop verzekerden meer
invloed kunnen uitoefenen. Zij wijzen in dit verband op de D66 initiatieven
als de wet Nypels (medezeggenschap in pensioenfondsbesturen) en de wet Nypels/Groenman
(verplichte indexatie slapers).De leden van de fractie van D66 beschouwen de aanbevelingen van de werkgroep-Witteveen
en het voorliggende wetsvoorstel als een uitvloeisel van de motie-Groenman
(D66) uit 1994. Die motie hield in dat de fiscale grenzen en andere wettelijke
belemmeringen hinderlijk zijn voor de individualisering en flexibilisering
van pensioenregelingen en verzocht het kabinet met nieuwe fiscale criteria
te komen. Zij stellen dat het wel heel lang heeft geduurd voordat de wetgeving
op dit terrein is ingediend. Meerdere malen hebben de leden van deze fractie
in de afgelopen jaren gevraagd om indiening, laatstelijk door het schrijven
van een door de vaste commissie van Financiën ondersteunde brief op 17 november
1997.De leden van de D66-fractie zijn van mening dat het kabinet in de afgelopen
jaren geen consistente beleidsopvatting heeft ontwikkeld op het gebied van
pensioenen. Bij het verschijnen van het rapport-Witteveen werden de 29 aanbevelingen
(met als uitgangspunt het eindloonstelsel) meteen omarmd door het kabinet.
Vervolgens kwam het kabinet een jaar later met een heel andere visie op de
fiscale behandeling van pensioenen in de nota Werken aan Zekerheid. De fiscale
begeleiding zou zich gaan beperken tot middelloonregelingen. Dit is nog niet
van de baan, zo merken deze leden op, maar afhankelijk gemaakt van de evaluatie
van het convenant dat met sociale partners is gesloten om tot modernisering
en kostenbeheersing van pensioenregelingen te komen. Vervolgens werd in de
nota Belastingen in de 21ste eeuw de pensioenparaplu geïntroduceerd.
Weliswaar wordt in de memorie van toelichting op het voorliggende wetsvoorstel
de relatie tussen Werken aan Zekerheid en de Belastingnota gelegd,
maar het blijft onduidelijk hoe de fiscale toekomst van de pensioenregelingen
eruit zal zien. De leden van de D66-fractie betreuren dat ten zeerste, te
meer omdat de pensioenwereld al sinds september 1995 in verwarring en onzekerheid
verkeert over wat nu wel toegestaan is en wat niet.Wijzigingen in pensioenregelingen zijn complex, hebben een lange nawerking
en eisen een grondige voorbereiding zoals de memorie van toelichting ook terecht
stelt. Het ligt daarom inmiddels voor de hand eerst de hoofdlijnen van een
nieuw pensioenstelsel te behandelen. Anders zou het wel eens kunnen gebeuren
dat de voorstellen die in dit wetsvoorstel worden gedaan binnen enige jaren
weer teruggedraaid moeten worden. De leden van de D66-fractie vragen het kabinet
hierop uitvoerig in te gaan. In hoeverre is dit wetsvoorstel nodig om tot
uitvoering van het pensioenconvenant te komen? Zijn er onderdelen van dit
wetsvoorstel die wel in werking kunnen treden zonder dat de pensioenparaplu
uitvoerig behandeld is, zoals het Verbond van Verzekeraars voorstelt? En hoe
verhoudt de pensioenparaplu zich tot het voorliggende wetsvoorstel? Volgens
de memorie van toelichting wordt de pensioenparaplu bepaald «door het
regime zoals dat voortvloeit uit de voorstellen van de werkgroep Fiscale behandeling
pensioenen en dat is opgenomen in de loonbelasting». De leden van de
D66-fractie vragen zich af welk regime bedoeld wordt aangezien de pensioenparaplu
de 70% norm (inclusief lijfrente, kapitaalverzekering e.d.) behelst, terwijl
het voorliggende wetsvoorstel voorziet in de invoering van een 100% norm (uitsluitend
pensioen inclusief AOW). Voor een pensioenparaplu is kenmerkend dat alleen
het maximum van de op te bouwen toekomstvoorziening wordt vastgelegd en de
verdeling daarvan aan de betrokken partijen wordt overgelaten, terwijl dit
wetsvoorstel sterk regulerend is. In de memorie van toelichting wordt voorts
gezegd dat vooruitgelopen kan worden op de pensioenparaplu door collectieve
regelingen met individuele modules die op een of enkele onderdelen de nieuwe
normen van de Wet op de loonbelasting 1964 overschrijden, en strikt genomen
onder het lijfrenteregime in de inkomstenbelasting in aftrek zouden moeten
worden gebracht, toch als een zuivere pensioenregeling aan te merken. De leden
van de D66-fractie vragen hoe zij zich dat moeten voorstellen. Kunnen de bewindslieden
daarvan een voorbeeld geven?Zij vragen met name hoe het kabinet de ontwikkelingen in de pensioensfeer
op langere termijn beziet, omdat dit van essentieel belang is voor de structuur
van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de D66-fractie constateren vervolgens dat in verschillende
commentaren de gedetailleerdheid van het wetsvoorstel als een groot nadeel
voor flexibilisering wordt gezien. Zij wijzen daarbij op de commentaren van
de Stichting van de Arbeid, Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen (VB), Nederlandse
Orde van Belastingadviseurs (NOB), Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs
en de artikelen van P. van Yperen en prof. L. G. M. Stevens in het Weekblad.
Prof. Dr. L. G. M. Stevens noemt het in het Weekblad (1998/6295) zelfs een
schrikbarend gedetailleerd uitgewerkt wetsvoorstel. De NOB vindt dat partijen
minder flexibel worden ten aanzien van de invulling van de pensioenregeling,
de ontwikkelingen in de maatschappij ten aanzien van pensioenen niet of slechts
vertraagd kunnen doorwerken in de fiscale begeleiding daarvan omdat daarvoor
steeds wetswijziging nodig is en er een zeer complexe en omvangrijke wetgeving
ontstaat die haaks staat op het beleid van deregulering en vereenvoudiging.
De leden van de D66-fractie vragen in navolging van deze commentaren of zoveel
gedetailleerder wetgeving werkelijk nodig is voor de flexibilisering van pensioenen
en welke dringende noodzaak daarvoor aanwezig is. Waarom geen beperkte aanpassing
van de pensioendefinitie in art. 11 derde lid, Wet LB 1964 op basis
van «de maatschappelijke opvattingen omtrent pensioen mede met inachtneming
van de diensttijd en de genoten beloning die in dat kader redelijk moet worden
geacht, waarbij het uitkeringsniveau naar koopkracht gemeten niet het niveau
van de genoten beloning te boven gaat en tevens in de opbouwfase een naar
diensttijd gemeten pensioenresultaat van 2% per jaar niet te boven gaat»,
zoals prof. L. G. M. Stevens in zijn artikel Flexpensioen in een wetgevingskramp
in het Weekblad 1998/6295, 4 juni 1998 suggereert?Volgens prof. Stevens zou het rapport van de werkgroep-Witteveen de uitvoeringspraktijk
en in laatste instantie de belastingrechter voldoende houvast hebben geboden
om te komen tot een verantwoord pensioenresultaat. Door de aanwijzingsbevoegdheid
zou de staatssecretaris van Financiën voldoende sturend hebben kunnen
optreden.De leden van de D66-fractie constateren ook afwijkingen ten opzichte van
de direct door de staatssecretaris van Financiën omarmde aanbevelingen
van de werkgroep-Witteveen, zowel in de later aan de Tweede Kamer verzonden
brieven als in het voorliggende wetsvoorstel. Pas in de brief van 13 november
1997 heeft de staatssecretaris voor de Belastingdienst aangegeven welke onderdelen
van de aanbevelingen van de werkgroep als in overeenstemming met de maatschappelijke
opvattingen kunnen worden beschouwd en die zelfs eerdere suggesties lijken
terug te dringen. De leden van de D66 fractie vragen de bewindsliedentaris
of belastingplichtigen wel konden vertrouwen op het beleidsstandpunt zoals
dat in de brief van 1 september 1995 is neergelegd.Belangrijke begrippen zoals diensttijd, dienstjaar en pensioengevend loon
zullen nader worden ingevuld bij AMvB. Het is belangrijk, vinden deze leden,
dat op korte termijn over de inhoud van deze begrippen helderheid wordt verschaft.
Zij menen dat het juist om de invulling van dergelijke grootheden gaat. Wanneer
valt die helderheid te verwachten? Hetzelfde geldt voor het regime voor de
inkoop van oude dienstjaren. Bovendien verwachten de leden van de fractie
van D66 dat het parlement daarover ook nog kan meepraten. In hoeverre zijn
de voorstellen tot flexibilisering relevant voor beroepspensioenregelingen?Vervolgens vragen deze leden de bewindspersonen een reactie te geven op
de door de Star voorgestelde permanente commissie die het ministerie en de
inspecties kan adviseren bij praktijkproblemen met de uitvoering van de wet
en bij mogelijke aanpassingen in de wet ten gevolge van modernisering van
collectieve arbeidspensioenen, een soort vervolg werkgroep-Witteveen.De leden van de D66-fractie onderschrijven de stellingname dat door toenemende
mobiliteit van werknemers en gepensioneerden de druk groter wordt om grensoverschrijdend
pensioenverkeer mogelijk te maken, belemmeringen en knelpunten oplossen. In
hoeverre sluit de flexibilisering van pensioenen in Nederland aan op ontwikkelingen
in het buitenland? Vindt er afstemming plaats tussen de verschillende nationale
pensioenstelsels? De leden van de D66-fractie vragen naar aanleiding van een
artikel van de staatssecretaris van Financiën in het Weekblad van 27
augustus 1998 hoe hij de mogelijkheden inschat van een regeling op Europees
niveau die een rechtsbasis moet vormen voor het belasten van pensioenuitkeringen
waarop door belastinguitstel of belastingaftrek nog een claim rust van de
lidstaat.Met de nodige vragen hebben de leden van de fractie van GroenLinks kennis
genomen van dit wetsvoorstel. Zij delen op zich de mening dat een nadere bezinning
op de fiscale behandeling van de oudedagsvoorzieningen noodzakelijk
is vanwege maatschappelijke ontwikkelingen als flexibilisering en individualisering.Deze leden zijn benieuwd naar het standpunt van het kabinet ten aanzien
van de fiscale claim die rust op de huidige overtollige pensioenreserves die
worden teruggesluisd naar de werkgevers. Is het kabinet ook van mening dat
het fiscaal onbelast laten van overtollige pensioenreserves in conflict is
met de geest van het voorliggende wetsvoorstel?De leden van de fractie van GroenLinks vinden voorts dat het wetsvoorstel
onvoldoende duidelijkheid verschaft over de verhouding tussen het wetsvoorstel
en het Belastingplan 21 ste eeuw. Voorkomen moet worden dat nu complexe wetgeving
wordt ingevoerd die bij de aanvaarding van de paraplugedachte uit het Belastingplan
voor de 21 ste eeuw weer ingrijpend wordt veranderd. Kan het kabinet duidelijkheid
verschaffen over de verhouding tussen het wetsvoorstel en het Belastingplan
21 ste eeuw?Ook deze leden hebben de indruk dat het wetsvoorstel op diverse onderdelen
te gedetailleerd is. Dit blijkt ook uit de reacties van verschillende organisaties.
Hoe denkt het kabinet hierover?De leden van de fracties GPV en RPF hebben met belangstelling kennis genomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Zij vinden het van publiek belang dat werknemers
in aanvulling op de AOW worden gestimuleerd te zorgen voor een adequate pensioenregeling,
zodat een grote inkomensterugval na de pensioenleeftijd kan worden voorkomen.
Daarom stemmen ze in met de handhaving van de zogenaamde omkeerregel, omdat
daarmee een fiscale stimulans bestaat te zorgen voor een voldoende inkomensniveau
na de pensioendatum. Tevens ondersteunen zij de wens van het kabinet om de
fiscale ruimte voor de pensioenopbouw te begrenzen. Ook een betere omlijning
van het pensioenbegrip, waardoor een wildgroei aan pensioenregelingen kan
worden voorkomen, kan door deze leden worden ondersteund. Voorkomen moet immers
worden dat een werknemer naar eigen inzicht kan bepalen wat onder pensioenopbouw
valt, en min of meer zelfstandig kan bepalen over welk deel van het loon de
belastingheffing moet worden uitgesteld. Desondanks bestaan er met betrekking
tot dit wetsvoorstel ook bij deze leden toch nog enige vragen.Is de constatering van de leden van de GPV-fractie en RPF-fractie terecht
dat in het wetsvoorstel de collectieve en individuele ruimte om fiscaal gefacilieerd
pensioen op te bouwen ten opzichte van elkaar als communicerende vaten worden
behandeld? Betekent dit dat premies voor een individueel pensioen pas fiscaal
aftrekbaar zijn als aangetoond is dat er sprake is van een pensioentekort?
Verwachten de bewindslieden dat het in alle gevallen voor de betreffende werknemer
volstrekt helder is of er van een pensioentekort sprake is? Is de mogelijkheid
om een individueel pensioen op te bouwen voor eenieder, gezond of ziek, gelijk?
Ook als het gaat om het nabestaandenpensioen? Het solidariteitselement dat
wel aanwezig is in collectieve verzekeringen ontbreekt immers in individuele
regelingen. Bestaat niet het risico dat, evenals recent na de inwerkingtreding
van de ANW is gebleken, grote groepen werknemers niet in redelijke mate in
staat zullen zijn op individuele basis een nabestaandenpensioen op te bouwen? 2. Relatie met de nota «Werken aan Zekerheid»In de memorie van toelichting wordt op bladzijde 4 een relatie gelegd
tussen het wetsvoorstel en de nota Belastingen in de 21ste eeuw. Vooruitlopend
op de in deze nota gepresenteerde gedachte aan een overkoepelende
pensioenparaplu, wordt thans reeds de mogelijkheid geschapen om in bepaalde
gevallen waar nu het lijfrenteregime van de inkomstenbelasting zou moeten
worden toegepast, toch pensioenpremieaftrek toe te staan in de loonbelasting
indien een niet geheel zuivere pensioenregeling toch als zuiver wordt aangewezen.
Verder hebben de leden van de fractie van de PvdA geen relaties in het wetsvoorstel
kunnen ontdekken met de nota. Met name verbaast het deze leden dat geen verband
wordt gelegd tussen de in het voorliggende voorstel geformuleerde maximum
pensioengrens van 100% eindloon (en soms zelfs meer) en de in de nota genoemde
begrenzing van 70% eindloon voor zowel pensioen als lijfrentes te zamen. Graag
zouden de leden van de PvdA-fractie hier een nadere toelichting op krijgen.Ook bij de mogelijke splitsing in een fiscaal toelaatbaar en niet-toelaatbaar
deel van een pensioenregeling missen deze leden de relatie met de nota. Voor
het niet toelaatbare deel is de omkeerregel niet van toepassing en worden
de uitkeringen te zijner belast volgens de saldomethode. Indien echter een
nieuw belastingstelsel in 2001 zou ingaan met daarin een forfaitaire vermogensrendementsheffing,
dan zullen die uitkeringen toch hieronder gaan vallen. Hoe werkt dit uit?
Wordt het saldo van deze uitkeringen dan niet meer daadwerkelijk belast, maar
slechts het forfaitaire rendement?Vervolgens vragen ook de leden van de CDA-fractie hoe bestendig de huidige
voorstellen zijn met het oog op het Belastingplan voor de 21ste eeuw. Het
kan met het oog op voorspelbaar en betrouwbaar overheidshandelen niet zo zijn
dat nu omvangrijke regels worden vastgelegd – zo ingewikkeld dat door
het veld een overgangsregime van 5 jaar eigenlijk te kort bevonden wordt –
terwijl het wellicht al voorzienbaar is voor het kabinet dat de nieuwe belastingwetgeving
ook in deze regels inzake pensioenen zal gaan ingrijpen. De leden van de CDA-fractie
vragen zich overigens af of de meer controversiële bepalingen van het
wetsvoorstel niet beter op de agenda gezet zouden kunnen worden tegelijkertijd
met of geïntegreerd in de voorstellen met het oog op de belastingplannen
voor de 21e eeuw.De leden van de VVD-fractie constateren dat de relatie tussen het onderhavige
wetsvoorstel en het Belastingplan voor de 21ste eeuw vaag is. Is het waar
dat drie ambtelijke werkgroepen op het ministerie van Financiën zich
bezighouden met de invulling van deze problematiek? Is het de bedoeling wederom
een breder samengestelde werkgroep met mensen uit de praktijk in het leven
te roepen? Hoe verhouden de onderhavige wetsvoorstellen zich met de zogenaamde
«pensioenparaplu»? Blijft de eindloongedachte gehandhaafd, alsmede
de 100% norm of is het de bedoeling uiteindelijk de middelloonsystematiek
als paraplu te bestempelen? Daarnaast rijst de vraag wat er allemaal onder
de pensioenparaplu kan worden gebracht waardoor mogelijk enorme beperkingen
kunnen worden doorgevoerd. Een open discussie over deze mogelijkheden vinden
deze leden gewenst.De leden van de CDA-fractie benaderen het wetsvoorstel vanuit het principiële
standpunt dat pensioenen zich bij uitstek op het terrein bevinden van de sociale
partners. Als uitgesteld loon maakt het pensioen deel uit van het arbeidsvoorwaardenoverleg.
De verantwoordelijkheid van de overheid ligt bij het garanderen van het minimum
in de vorm van de AOW. Aanvullingen daarop dienen in beginsel te worden overgelaten
aan de partijen in de samenleving. Gelet op het belang van oudedagsvoorzieningen
en het dus op latere leeftijd kunnen beschikken over een aanvullend pensioen
achten de leden van de CDA-fractie het wel van grote waarde dat het proces
van cao-partijen wordt begeleid via een fiscaal regime. Deze leden
zijn nadrukkelijk van mening dat bedoeld fiscale regime volgend blijft volgens
het beginsel van «wat naar maatschappelijke opvattingen redelijk is»,
en niet sturend wordt in min of meer gedetailleerde regelgeving.In dit kader waarderen de leden van de CDA-fractie de lijn van het kabinet
dat er ruimte is en blijft voor partijen om gevarieerd invulling te geven
aan de flexibilisering en modernisering van hun pensioenafspraken, waarbij
de kostenbeheersing een wezenlijk onderdeel van de besprekingen zal zijn.De leden van de CDA-fractie hebben begrip voor het feit dat via de weg
van overleg en een convenant druk wordt uitgeoefend op partijen om daadkrachtig
de modernisering van de pensioenen ter hand te nemen in het licht van de kostenbeheersing
én het aanpassen aan maatschappelijke ontwikkelingen. Het gaat naar
de mening van deze leden wel te ver om nu al vast te leggen dat via lagere
regelgeving de onderhavige wet zal worden aangepast, mocht onverhoopt uit
de evaluatie in 2002 blijken dat partijen onvoldoende gevolg hebben gegeven
aan de inhoud van het convenant. In de ogen van de leden van de CDA-fractie
heeft het kabinet onvoldoende gereageerd op het voor hen zwaarwegend advies
van de Raad van State op dit punt. De toezegging dat volgend op de genomen
maatregelen alsnog binnen een half jaar daarna een wetsvoorstel daartoe zal
worden ingediend is voor hen niet acceptabel. Het komt nogal arrogant over
dat kennelijk wordt gewerkt vanuit een vooronderstelling dat een dergelijk
wetsvoorstel volledig ongewijzigd aanvaard zal worden. Zo dat niet het geval
is, en alsnog wijzigingen worden doorgevoerd, dan zouden in korte tijd regels
zich wijzigen in voor mensen uitermate belangrijke voorzieningen, namelijk
de oudedagvoorziening. Het lijkt deze leden dan ook niet noodzakelijk om een
dergelijke weg te bewandelen. 3. Vormen van pensioenopbouwDe leden van de VVD-fractie zijn het niet eens met de handelwijze van
het kabinet, daar waar het voorstellen doet over het zogenaamde «middelloonartikel».
Ook de Raad van State maakt ernstig bezwaar. Het pensioenconvenant dient op
1 maart 2001 geëvalueerd te worden. Het is op zich een goede zaak dat
dit convenant is gesloten en partijen dienen een uiterste inspanning te verrichten
dit convenant uit te voeren. Daar mag geen twijfel over bestaan. Echter de
leden van de VVD-fractie zijn het niet eens met de redenering van de bewindslieden
dat als de uitkomst niet volledig bevredigend is, dit kabinet dan monddood
is. Als het kabinet als gevolg van de evaluatie vindt dat er een wetswijziging
moet komen inzake de fiscaal beschikbare pensioenruimte dan kan er op de gewone
manier een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer worden ingediend. In het nader
rapport stelt het kabinet in reactie op de Raad van State dat binnen een halfjaar
nadat een eventueel Koninklijk Besluit is uitgevaardigd over de nadere afbakening
van de fiscaal beschikbare pensioenruimte een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer
zal worden gezonden. Ook op dit punt verbazen deze leden zich over het feit
dat het lijkt alsof de Tweede Kamer buitenspel wordt gezet. De gekozen vorm
lijkt op een moderne versie van «regeren per persbericht». De
Tweede Kamer wenst in allerlei belangrijke kwesties in wetgevende procedures
vooraf een oordeel te geven en niet achteraf voor al dan niet voldongen feiten
te worden gesteld. De leden van de VVD-fractie steunen de gedachte van de
Raad van State dat de desbetreffende artikelen achterwege dienen te worden
gelaten en verzoeken de bewindspersonen voordat het kabinet besluiten neemt
met de Tweede Kamer te overleggen over de wenselijkheid van een en ander. In het kader van dit zogenaamde «middelloonartikel» vragen
de leden van de VVD-fractie nog het volgende. Welke eventuele gevolgen heeft
mogelijk ingrijpen naar aanleiding van de evaluatie van het pensioenconvenant
op de zogenaamde «pensioenparaplu»? Bestaat de mogelijkheid dat
deze door dit mogelijke ingrijpen zou kunnen worden beperkt, of blijft voor
de pensioenparaplu de gedachte van het eindloonsysteem gehandhaafd? Vervolgens
vragen deze leden met betrekking tot de zogenaamde etikettering van de drie
mogelijke pensioenstelsels of het verstandig is dat de wetgever zich beperkt
tot drie mogelijkheden. Zijn de bewindslieden niet van mening dat dit wellicht,
anders dan bedoeld, juist de flexibiliteit van pensioenontwikkelingen zal
beperken? Kunnen de bewindslieden voorts bevestigen dat als er gesproken wordt
over een middelloonstelsel bedoeld wordt een geïndexeerd middelloonstelsel?De leden van de D66-fractie constateren dat in de voorgelegde fiscale
wetgeving soorten pensioenstelsels worden opgenomen en daaraan verschillende
consequenties worden verbonden. Deze leden merken in navolging van de NOB
op dat de diversiteit van pensioenregelingen omvangrijk is en dat hierdoor
op voorhand reeds discussies kunnen ontstaan met welke soort pensioenstelsel
men te maken heeft bijvoorbeeld bij een pensioenregeling die in de kern bestaat
uit een eindloonregeling, maar voor een belangrijk aantal onderdelen gebaseerd
is op het middelloon. Deze combinaties zijn mede kenmerkend voor een flexibel
en individueel pensioenstelsel. De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden
hierop in te gaan. Ook vragen deze leden hen in te gaan op de rechtvaardiging
van de verschillende fiscale behandeling van bijvoorbeeld een sterk gemitigeerd
eindloonstelsel en een geïndexeerd middelloonstelsel. Blokkeert een in
het wetsvoorstel voorgestelde opzet toekomstige flexibiliserings- en individualiseringsontwikkelingen
juist niet?De leden van de D66-fractie constateren voorts dat in dit wetsvoorstel
de uitgangspunten worden neergelegd voor de omrekening van een eindloonsysteem
naar een beschikbare premieregeling zoals een gemiddelde loopbaanontwikkeling.
Deze leden menen dat de pogingen om middelloon- en beschikbare premieregelingen
vergelijkbaar te maken met eindloonregelingen niet helemaal geslaagd zijn
te noemen. Zij verwijzen daarbij naar het artikel van P. van Yperen in Pensioenmagazine
van september 1998, waarin gesteld wordt dat de staatssecretaris zich hieruit
probeert te redden door zich in de memorie van toelichting af te vragen of
met elk pensioensysteem fiscaal gefacilieerd wel hetzelfde pensioenresultaat
haalbaar moet zijn. De leden van de D66-fractie hebben evenals P.van Yperen
ernstig bezwaar tegen zo'n redenering. Aldus zou de fiscus immers de keuze
van het pensioensysteem beïnvloeden ten gunste van het eindloonsysteem
(dat qua efficiency en billijkheid in de Nota Werken aan Zekerheid lager werd
aangeslagen). Ook de in de memorie van toelichting vastgelegde stelling dat
degenen die een middelloonregeling kiezen een soberder regeling zouden wensen,
onderschrijven deze leden niet.De leden van de D66-fractie vragen zich verder af of er bij de flexibele
leef- en arbeidspatronen nog wel sprake kan zijn van een gemiddelde loopbaanontwikkeling.
Zij vinden het om die reden vanzelfsprekend dat als dit standaard carrièrepatroon
niet aansluit bij de feitelijke ontwikkelingen, verzocht kan worden om toepassing
van een afwijkend opbouwpercentage. Hoeveel kan dit percentage afwijken? Zou
het criterium «een veronderstelde loopbaanontwikkeling» niet beter
vervangen kunnen worden door de «reële loopbaanontwikkeling»
en is het dan niet beter daar het maximum percentage op aan te laten sluiten?
De essentie van een middelloonregeling is immers dat de feitelijke
pensioengrondslag verhoging oplevert.Geldt de toepassing van een afwijkend opbouwpercentage ook voor de beschikbare
premieregeling? De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden een indicatie
te geven van hoe vaak om een aanwijzing zal worden verzocht en of dit de uitvoering
niet zwaar belast.De leden van de GPV-fractie en RPF-fractie lezen in de toelichting dat
voor de vaststelling in welke mate een beschikbare premie-regeling een fiscaal
aanvaardbare pensioenaanspraak is een omrekening plaatsvindt, mede op basis
van een veronderstelde loopbaanontwikkeling. Kunnen de bewindslieden meer
inzichtelijk maken welke andere criteria dan de veronderstelde loopbaanontwikkeling
bepalend zijn en in welke mate? Dezelfde vraag stellen zij voor het gekozen
maximumpercentage dat wordt voorgesteld voor de opbouw van een middelloonpensioen. 4. De pensioendefinitieDe leden van de VVD-fractie zijn er op dit moment nog niet van overtuigd
dat de huidige pensioendefinitie niet meer zou voldoen. Evenmin zijn deze
leden er van overtuigd dat de nieuwe pensioendefinitie eenvoudiger zal uitwerken.
Een gedetailleerde pensioendefinitie zal niet met de tijd kunnen meegaan.
Zij zijn bang dat als voor deze vorm wordt gekozen (waarbij er een stringent
onderscheid tussen eindloon-, middelloon- en beschikbaar premiestelsel gecreëerd
wordt) dit zal leiden tot minder flexibilisering. Nieuwe pensioenvormen worden
op deze wijze in de kiem gesmoord en de vraag is of dit wenselijk is. Daarnaast,
zo merken deze leden op, kent Nederland in zijn fiscale stelsel ook nog begrippen
als «goed koopmansgebruik». Dit begrip werkt in de praktijk uitstekend
en op dit terrein bestaat ook geen behoefte aan beperkingen van het begrip.
Waar is het kabinet zo huiverig voor? Over welke concrete signalen uit de
praktijk beschikken de bewindslieden die dit nodig maken? Is de pensioendefinitie
in hun ogen te opgerekt, en zo ja, waar en waarom? Waarom zullen deze problemen
zich niet bij de nu voorgestelde optie voordoen? Gaarne vernemen deze leden
een reactie op hetgeen o.a. de NOB stelt in haar brief d.d. 1 juli 1998 aan
de vaste commissie. De NOB stelt dat de nadelen van de voorgestelde pensioendefinitie
zijn:– partijen zijn minder flexibel ten aanzien van de invulling van
de pensioenregeling;– de ontwikkelingen in de maatschappij ten aanzien van pensioen
zullen niet of slechts zeer vertraagd kunnen doorwerken in de fiscale begeleiding
daarvan, omdat daarvoor steeds wetswijziging noodzakelijk is;– er ontstaat een zeer complexe en omvangrijke wetgeving die haaks
staat op het regeringsbeleid dat gericht is op deregulering en eenvoud.Voor de leden van de CDA-fractie is uit de memorie van toelichting onvoldoende
duidelijk geworden in hoeverre bij de uitwerking van het begrip «pensioengevend
loon» rekening is gehouden of rekening gehouden kan worden met de toenemende
flexibilisering. Er zijn vele varianten van «flexwerken», er wordt
gesproken over allerlei vormen van verlof met mogelijk behoud van recht op
opbouw van het pensioen, enzovoorts. Deze leden zijn van mening dat het voor
de hand ligt dat met een voorhangprocedure wordt gewerkt wanneer de weg wordt
gekozen van een limitatieve opsomming van wat onder pensioengevend loon moet
worden verstaan in een AMvB.Al eerder hebben de leden van de D66-fractie opgemerkt dat in de ingekomen
commentaren de gedetailleerdheid van het wetsvoorstel als een
belangrijk nadeel wordt gezien. De pensioendefinitie lijkt verstard, na het
commentaar van de Raad van State. De vraag doet zich voor of hiermee wel voldoende
flexibiliteit wordt behouden. De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB)
refereert in dit verband aan een andere open norm die in de praktijk weliswaar
met de nodige discussie goed werkt namelijk aan het begrip «goed koopmansgebruik»
in relatie tot de fiscale winstbepaling. De NOB is van oordeel dat concretisering
van de open pensioennorm net zo min wenselijk is als wanneer het begrip goed
koopmansgebruik zou worden vervangen door stringente waarderingsvoorschriften.
Bovendien wordt voor het arbeidsongeschiktheidspensioen en de VUT wel een
open norm gehandhaafd. De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden
dan ook op deze opmerkingen en op de al eerder genoemde suggestie voor een
open norm van prof. L. Stevens in te gaan.De leden van de D66-fractie constateren vervolgens dat de bewindslieden
van oordeel zijn dat de grenzen die door het wetsvoorstel worden gesteld voldoende
ruim zijn en voor iedere werknemer een pensioen op maat mogelijk maken. Ook
bieden deze grenzen de mogelijkheid om de door de Belastingdienst geïnventariseerde
knelpunten op te lossen. Wat zijn de door de Belastingdienst geïnventariseerde
knelpunten?Een volgende vraag is wat de verandering van de open norm voor gevolgen
heeft voor de nieuwe al tot stand gekomen flexibele pensioenregelingen op
basis van de aanbevelingen van Witteveen. Zal het percentage van 2 (2% eindloon
per jaar, waarmee in 35 jaar een pensioen van 70% eindloon kan worden opgebouwd)
van toepassing zijn op alle beroepsgroepen in het bedrijfsleven, overheid
en politiek? De leden van de D66 fractie herinneren zich de problemen die
het pensioenfonds van Unilever met de absolute norm van 2% in plaats van een
gemiddelde norm van 2% had en de toezegging van de staatssecretaris van Financiën
om hierover met Unilever nog eens van gedachten te wisselen. Is al iets over
de uitkomst van deze gedachtenwisseling te melden?Vervolgens vragen de leden van de fractie van D66 de bewindslieden in
te gaan op het commentaar van de Star, waar deze stelt dat het niet echt mogelijk
is om een werkbare resultaatgerelateerde norm te ontwikkelen voor een beschikbare
premieregeling. Hoe kan in een beschikbare premieregeling worden vastgesteld
dat de toekomstige pensioenuitkering boven de 100% uitkomt, zeker als er nog
een opbouwperiode van enige duur resteert? Ook vragen de leden van de D66-fractie
de bewindslieden in te gaan op de commentaren van de Nederlandse Orde van
Belastingadviseurs, Towers Perrin, het Verbond van Verzekeraars en Hooge Huys
verzekeringen, die moeilijkheden voorzien bij een beleggingsrendementsexplosie
of het omgekeerde vlak voor pensioendatum. Waarom mag niet zoals de commissie-Witteveen
heeft aanbevolen de 100% toets plaatsvinden zonder rekening te houden met
de beleggingsopbrengsten? Mag in een beursdip een geconstateerd tekort worden
gecompenseerd? Hoe vindt bij beleggingsverzekeringen de 100% toets plaats
als aanwending van het pensioenkapitaal bij een andere levensverzekeraar plaatsvindt
en wie voert de controle uit bij meerdere pensioenpolissen bij diverse verzekeraars?
Wat gebeurt er verder als de 100% norm wordt overschreden na de ingangsdatum
van het pensioen? De leden van de D66-fractie merken vervolgens op dat de
NOB heeft gewezen op een tweetal civielrechtelijke aspecten ten aanzien van
de overschrijding van de 100% norm in samenhang met restitutie van een deel
van de premie. Het prijsgeven van rechten zou in strijd zijn met het Burgerlijk
recht en met de PSW. Bovendien zou premierestitutie als partiële afkoop
in strijd kunnen zijn met de PSW en daarmee ook met de fiscale mogelijkheden.
Een reactie van de bewindlieden hierop stellen deze leden op prijs. De NOB wijst er ook nog eens op voorzichtig te zijn met premierestitutie
omdat de pensioenpremies in verband met de vergrijzing zullen stijgen naar
15% van de loonsom. Delen de bewindslieden deze mening? Ook vragen de leden
van de D66-fractie in navolging van de NOB de bewindslieden in te gaan op
de verzwaring van de uitvoeringslasten die een jaarlijkse vaststelling van
de 100% norm tot gevolg zal hebben, de 100% norm versus forfaitair vermogensrendement,
de gevolgen van verblijf van de werknemer in het buitenland, failliete werkgever,
waardeoverdracht of pensioenverevening.De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden voorts in te gaan
op het commentaar van Verbond van Verzekeraars dat de term uitsluitend of
nagenoeg uitsluitend niet meer terugkomt in de nieuwe fiscale pensioendefinitie.
Het Verbond stelt dat door het schrappen van de restbegunstiging er grote
overgangsproblemen ontstaan en verzoekt om een eerbiedigende werking voor
bestaande aanspraken en een ruime overgangstermijn.Een voorbeeld van vergaande detaillering is volgens de leden van de fractie
van GroenLinks dat in het wetsvoorstel de huidige open pensioennorm wordt
vervangen door een gedetailleerde pensioendefinitie. Een dergelijke verstarring
van het pensioenbegrip staat haaks op het streven naar flexibilisering en
individualisering dat aan het advies van de werkgroep-Witteveen ten grondslag
ligt. Is het kabinet het eens met de stelling dat er sprake is van verstarring
van het pensioenbegrip, wat ingaat tegen de maatschappelijke ontwikkelingen
als flexibilisering en individualisering? Willen de bewindslieden nog eens
extra aandacht schenken aan de pensioendefinitie? Waarom volgen zij in deze
het advies van de werkgroep-Witteveen niet?Het wetsvoorstel gaat uit van een maximaal op te bouwen pensioen van 2%
eindloon per jaar. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of dit percentage
van toepassing is op alle beroepsgroepen?In de vakliteratuur alsmede uit de reacties die zijn toegezonden aan de
vaste commissie voor Financiën wordt een duidelijke zorg uitgesproken
over de zogenaamde 100% norm, zo vervolgen de leden van de VVD-fractie. Niet
het feit dat het pensioen niet hoger mag zijn dan 100% van het laatst verdiende
salaris, maar wel het feit hoe om te gaan met de beleggingsopbrengsten. Ook
de uitvoerbaarheid van de regelgeving op dit punt krijgt veel aandacht. Deze
leden verzoeken de bewindslieden derhalve te bekijken of er geen praktische
oplossingen te bedenken zijn zodat dit probleem adequaat wordt opgelost. Zowel
voor de situatie waarin er (al dan niet tijdelijk) sprake is van positieve
als van negatieve beleggingsresultaten. Is het inderdaad de bedoeling dat
de 100% toets jaarlijks moet worden uitgevoerd? Zijn de bewindslieden van
mening dat de uitvoeringslasten op dit punt vermeden dienen te worden? Hoe
moet er worden omgegaan met de situatie dat door de 100% norm geschoten wordt
als een werknemer in het buitenland woont? Hoe moet er om worden gegaan met
premierestitutie, alsmede met bijvoorbeeld demotie?Al met al zijn er nog vele vragen en de leden van de VVD-fractie stellen
het op prijs als hier strikte duidelijkheid over bestaat ten tijde van de
plenaire behandeling. Het wetsvoorstel lijkt niet af te zijn en het is van
belang dat de Tweede Kamer hier tijdig een oordeel over kan geven.De leden van GPV-fractie en RPF-fractie constateren vervolgens dat de
fiscale ruimte voor pensioenopbouw wordt aangepast aan de veranderende eisen
van de arbeidsmarkt. Tevens wordt meer duidelijkheid geboden over wat onder
de fiscale pensioendefinitie kan worden verstaan. De genoemde
leden vragen of door de meer strikte vastlegging van het begrip pensioen,
geen belemmering kan ontstaan voor een verdere flexibilisering van de pensioenen.
Hierbij verwijzen zij naar de opmerking in de toelichting op blz. 4, waar
wordt gesteld dat wijzigingen in pensioenregelingen complex zijn, een lange
nawerking hebben en daardoor een grondige voorbereiding kennen. Kan worden
gegarandeerd dat met deze meer gedetailleerde pensioenomschrijving de flexibiliseringsmogelijkheden
in de toekomst niet worden gefrustreerd?De leden van de fracties van GPV en RPF vinden het op zich terecht dat
de fiscale faciliëring van de pensioenopbouw aan een maximum wordt gebonden.
Het voorgestelde stelsel voorziet daarom in de mogelijkheid om een bovenmatig
deel van de pensioentoezegging als loon te belasten. De genoemde leden zijn
er echter nog niet van overtuigd dat dit tot een goed werkbare praktijk zal
leiden. Is het niet erg complex om, met name bij beschikbare premieregelingen,
vooraf vast te stellen of er sprake is van een bovenmatige pensioenopbouw?
Is dit, gezien de aard van de regelingen, feitelijk niet pas mogelijk op de
pensioensingangsdatum? Wordt hiermee een stelsel van voorwaardelijke aftrek
van pensioenpremies geïntroduceerd? Is deze regeling niet in strijd met
het streven om de belastingheffing eenvoudiger en doorzichtiger te maken?
Deze leden begrijpen uit de toelichting dat indien bij een beschikbare premieregeling
voor de pensioendatum het niveau van 100% eindloon wordt bereikt de premiebetaling
moet worden stopgezet. Geldt dit ook voor een premieregeling waarbij een beleggingssysteem
wordt gehanteerd en een tussentijds behaald niveau geen zekerheid biedt voor
het niveau op de pensioendatum? Is de verwachting van genoemde leden reëel
dat met name de werkgever met hogere kosten zal worden geconfronteerd, doordat
bij hem de bewijsvoering ligt dat de getroffen pensioenvoorziening niet bovenmatig
is? Is dat wenselijk, met name met het oog op het tussen overheid en sociale
partners gesloten pensioenconvenant? Waarom ligt de bewijsvoering of er sprake
is van een bovenmatig pensioen niet bij de Belastingdienst? 5. Snel slijtende beroepenMet betrekking tot «snelslijtende beroepen» was het tot op
heden mogelijk om rekening te houden met eerdere pensioendata dan de 60-jarige
leeftijd in een aantal beroepen waarvan het maatschappelijk redelijk werd
geacht dat deze ook eerder in zou moeten kunnen gaan. De leden van de CDA-fractie
zouden graag willen weten waarom de erkenning hiervan vervalt. 6. Salaris-/diensttijdnormDiensttijd moet op grond van de huidige en toekomstige wettelijke bepalingen
per werkgever worden beoordeeld, zo vervolgen de leden van de VVD-fractie.
Is het desondanks gebruikelijk dat dienstjaren bij ambtelijke instellingen
die vallen onder de pensioenregeling van het ABP, bij bedrijven die deel uitmaken
van dezelfde bedrijfstak die onder hetzelfde bedrijfspensioenfonds vallen
en bij zelfstandige onderdelen van een concern aangesloten bij hetzelfde ondernemingspensioenfonds,
plegen te worden samengeteld en dat deze gang van zaken door de fiscus wordt
gedoogd? Biedt de voorgestelde wetgeving geen goede aanleiding om het gedoogbeleid
om te zetten in formele wetgeving? Indien niet, waarom niet? Indien het kabinet
aanleiding ziet om het gedoogbeleid om te zetten in formele wetgeving, hoe
stelt het zich dan voor? Kan reeds op details worden ingegaan? In het algemeen
vragen de leden van de VVD-fractie de bewindslieden naar hun visie op het
langdurig vasthouden aan een gedoogbeleid, zoals is gedaan in de loonbelasting?
Is dit gedoogbeleid consistent met andere situaties van gedoogbeleid
in Nederland? Indien dit niet het geval is, en er is geen sprake van vergelijkbare
situaties zijn, kunnen de bewindslieden dan op de verschillen ingaan?Verdient het, ter voorkoming van pensioenbreuken, aanbeveling om onder
de door het kabinet beoogde ruime opvatting van het begrip diensttijd mede
te begrijpen de drie hierboven bedoelde situaties, waarin sprake is van doorlopende
dienstbetrekkingen? In dit verband wijzen de leden van de VVD-fractie op de
reeds bestaande toepassing van deze fiscale benadering van het begrip dienstbetrekking
bij de vaststelling van het aantal dienstjaren voor de beoordeling van een
belastingvrije diensttijduitkering. In concernverband bijvoorbeeld, worden
dienstjaren doorgebracht bij een ander onderdeel van het concern mede in aanmerking
genomen. Ook bij jubileumgeschenken en bij werknemersspaarregelingen wordt
de fiscale benadering van het begrip dienstbetrekking toegepast. Indien de
bewindslieden deze vraag bevestigend beantwoorden, zijn zij dan ook bereid
de drie bedoelde situaties met zoveel woorden op te nemen in de nog nader
te verwoorden «ruime» definitie van het begrip diensttijd, mede
met het oog op de bevordering van de arbeidsmobiliteit?Werknemers die niet tot de hiervoor genoemde categorieën behoren,
kunnen bij verandering van dienstbetrekking een pensioenbreuk gedeeltelijk
repareren door middel van waarde-overdracht van het bij een vorige werkgever
opgebouwde pensioen. Desalniettemin kan toch een (gedeeltelijke) pensioenbreuk
ontstaan. Dit zal kunnen worden voorkomen door de daadwerkelijk bij de vorige
werkgever doorgebrachte dienstjaren in te kopen in de pensioenregeling van
de nieuwe werkgever. Bent u bereid deze thans reeds bestaande praktijk te
faciliteren?De pensioengevolgen van uitzending binnen het concern zijn vaak onduidelijk.
Wat zijn de gevolgen van een dergelijke uitzending wanneer tijdens de uitzending
de opbouw van het Nederlandse pensioen doorloopt? Hierbij kan nog onderscheid
worden gemaakt tussen situaties waarin de pensioenpremies ten laste komen
van het Nederlandse concernonderdeel of ten laste van het buitenlandse concernonderdeel.
Als uit het antwoord op het hierboven gevraagde blijkt dat dienstjaren bij
verschillende onderdelen van een concern in de binnenlandse situatie bij elkaar
kunnen worden opgeteld, zal dat dan ook gelden bij uitzending binnen concernverband?
Met andere woorden zal de in het buitenland doorgebrachte diensttijd mogen
worden samengeteld met diensttijd doorgebracht bij het concern in Nederland?
Zo ja, bent u dan bereid de definitie van het begrip diensttijd over te nemen
uit het Praeadvies voor de 44ste jaarvergadering van de Nederlandse Orde van
Belastingadviseurs, dat als volgt luidt: «de tijd dat een werknemer,
waar ook ter wereld, in dienst is bij een onderdeel van het concern»?
Zo niet, kunnen de buitenlandse jaren dan achteraf via inkoop in aanmerking
worden genomen als dienstjaren voor de pensioenopbouw?De fractie van GroenLinks betreurt het dat in het wetsvoorstel is gekozen
voor een meer stringente inperking aangaande de inkoop van dienstjaren waarover
geen dan wel onvolledige pensioen is opgebouwd. Realiseert het kabinet zich
dat door te kiezen voor een verdere inperking van de inkoop van dienstjaren
het hiermee vooral de zwakkere groepen op de arbeidsmarkt treft, zoals herintredende
vrouwen en flex-werkers?In een aantal gevallen kan de huidige hantering van het begrip «fictieve»
dienstjaren bij overgang naar een andere werkgever, of zelfs bij overplaatsing
binnen concerns, leiden tot een nieuwe pensioenbreuk. De leden van de CDA-fractie
zijn van mening dat het niet de bedoeling kan zijn van onderhavig wetsvoorstel
en ook zij verzoeken het kabinet uit te leggen hoe deze mogelijke effecten
voorkomen kunnen worden. De leden van de D66-fractie juichen het toe dat rekening wordt gehouden
met pensioenopbouw tijdens (langdurig) verlof door dergelijke onderbrekingen
als diensttijd aan te nemen. Dat beschouwen de leden van de D66-fractie als
een stap vooruit op het gebied van een emancipatoir pensioenbeleid, waarin
arbeidspatronen een leven weerspiegelen waarin zorg voor kinderen, studie
en een (loop)baan gecombineerd kunnen worden. Immers diegenen die een aantal
jaren van de arbeidsmarkt zijn weggeweest hebben meestal een kleiner aantal
jaren waarover een volledig pensioen kan worden opgebouwd. De mogelijkheid
wordt geopend om dienstjaren in te kopen. De leden van de D66-fractie dringen
er bij de bewindslieden opaan de AMvB waarin een en ander geregeld zal worden
niet te stringent te laten zijn. Zoals ook de Star stelt zal ruime invulling
nodig zijn voor vrouwen en deeltijd- en flexwerkers (ook vaak vrouwen), voor
dienstbetrekkingen liggend voor de ingang van het wettelijk recht op waardeoverdracht
en voor werknemers die in concernverband pensioenbreuken hebben opgelopen
doordat deelregelingen niet goed op elkaar aansluiten wat mede veroorzaakt
wordt door systeemverschillen in landen.Ook de oplossing voor herintredende vrouwen juichen de leden van de D66-fractie
toe om deze verzorgingsjaren analoog aan de refertejaren in de WW te behandelen.
De leden van de D66- fractie vinden met het CSO en VNO/NCW dat inkoop van
dienstjaren een optie moet zijn die openstaat voor alle werknemers. Het ligt
voor de hand dat dienstjaren die vanwege detachering in het buitenland of
bij een buitenlands concernonderdeel meetellen als dienstjaren en zonodig
via inkoop achteraf meetellen voor de pensioenopbouw. Dat geldt ook voor ontbrekende
dienstjaren bij een eerdere werkgever in Nederland respectievelijk in het
buitenland. Anders lijkt er een ongerechtvaardigd verschil te ontstaan tussen
werknemers die werken binnen zeer grote verbanden (b.v. overheid) en werknemers
die dat niet doen. De leden van de D66-fractie ondersteunen het voorstel gedaan
door VNO/NCW om het werknemers mogelijk te maken daadwerkelijk bij een andere
onderneming doorgebrachte dienstjaren in te kopen in de pensioenregeling van
de nieuwe werkgever, na goedkeuring door de inspecteur met inachtneming van
in een AMvB neer te leggen regels en vragen de bewindslieden hierop te reageren.De leden van de D66-fractie vragen met VNO/NCW hoe een pensioengat moet
worden opgevuld als door een werknemer niet full-time wordt gewerkt omdat
er nog een aanvullende opleiding wordt gevolgd. De formule van 2% per jaar
zou dan in beginsel zonder part-time correctie moeten kunnen worden toegepast.
Zou het zelfde niet moeten gelden voor de werknemer die niet full-time werkt
omdat er kinderen te verzorgen zijn?In het kader van bevordering van arbeidsparticipatie van oudere werknemers
merken de leden van de D66-fractie op dat niet duidelijk is hoe de 100% norm
moet worden toegepast bij deeltijdwerk gedurende de laatste jaren voor pensionering.
Is het mogelijk een voorziening te treffen die overeenkomt met de opgenomen
regeling voor demotie? Met de Star zijn deze leden het eens dat flexibeler
en geleidelijker uittreden niet belemmerd moeten worden door pensioengrenzen.
Daarom pleiten zij ervoor bij de opstelling van de AMvB waarin nadere regels
worden gesteld aan pensioengevend loon, niet te beperkt te werk te gaan bijvoorbeeld
doordat als diensttijdfactor en pensioengevend salaris de factor en het salaris
voor ingang van een demotietraject mogen worden genomen. 8. RechtsbeschermingDe leden van de D66-fractie constateren dat werkgevers die een nieuwe
pensioenregeling treffen of een bestaande regeling wijzigen de gelegenheid
krijgen de nieuwe regeling ter beoordeling aan de Belastingdienst voor te
leggen voordat die in werking treedt. Tegen een eventuele negatieve reactie
staat de gebruikelijke rechtsgang van bezwaar en beroep open. Voor een collectieve
regeling geldt dat bij een gebleken onzuiver karakter van de regeling deze
alsnog met terugwerkende kracht kan worden aangepast tot er wel sprake is
van een aanvaardbaar pensioen. Deze mogelijkheid wordt onthouden aan pensioenregelingen
die niet aan de voorwaarden voldoen en die ook niet ter goedkeuring aan de
Belastingdienst zijn voorgelegd. Geldt dat ook voor pensioenregelingen die
op basis van de aanbevelingen van de werkgroep-Witteveen tot stand zijn gekomen
maar die niet door de beugel van dit wetsvoorstel kunnen? De leden van de
D66-fractie ondersteunen de regeling in het wetsvoorstel die het mogelijk
maakt bovenmatige regelingen te splitsen in een deel dat wel aan de voorwaarden
voldoet en een deel dat bovenmatig is, waarna het niet-bovenmatige deel als
pensioenregeling in die zin van de loonbelasting geldt. Hierbij wordt een
royaler standpunt ingenomen dan de werkgroep-Witteveen deed.Vervolgens vragen de leden van de D66-fractie in navolging van VNO/NCW
of de splitsing met terugwerkende kracht ook wordt toegestaan als de regeling
niet tijdig is voorgelegd aan een inspecteur omdat men bijvoorbeeld in alle
oprechtheid van oordeel was dat een regeling (als geheel) binnen de grenzen
van de wet viel. Is civielrechtelijk (PSW) terugwerkende kracht eigenlijk
wel mogelijk? 9. Spaarloon- en premiespaarregelingenVoor de aanvullende deblokkeringsmogelijkheid bij spaarloon- en premiespaarregelingen
geldt dat geen rekening kan worden gehouden met de opbouwruimte van de partner,
zo constateren de leden van de PvdA-fractie. Het gaat hier toch om door de
partner zelf verschuldigde premies? Kan voor de mogelijkheid om in de eigen
pensioenregeling opgenomen elementen ten behoeve van de partner te verbeteren
de deblokkering wel worden toegepast? Ook vragen de leden van de PvdA-fractie
zich af hoe de uit deze deblokkering voortkomende premiebetalingen loonbelastingtechnisch
worden verwerkt. Wordt het betreffende bedrag aan de werkgever uitbetaald
en dan in de loonadministratie verwerkt?De leden van de D66-fractie steunen de uitbreiding van de deblokkeringsmogelijkheid
in spaarloon- en premiespaarregelingen voor spaarbedragen die worden aangewend
voor het betalen van pensioenpremies voor elementen van de pensioenregelingen
aan deelname waartoe men niet collectief verplicht is, maar waarvoor men individueel
heeft gekozen (zoals overbruggingspensioen) van harte. Hoe verhoudt dat zich
tot de beperking van de deblokkering van deze regelingen in het regeerakkoord?
Komen voor deblokkering ook in aanmerking bedragen die worden aangewend voor
een (vrijwillige) ANW-hiaat-verzekering via nabestaandenpensioen? In navolging
van VNO/NCW e.a. vragen de leden van de D66-fractie hoe een en ander in fiscaal
opzicht moet plaatsvinden. De gespaarde bedragen in het kader van de spaarloon-
en premiespaarloonregeling bevinden zich vaak buiten de (salaris)administratie
van de werkgever. In de memorie van toelichting wordt op bladzijde 2 vervolgens
gesteld dat nader wordt bezien of het mogelijk is om verdere flexibilisering
te stimuleren door toe te staan een deel van de individuele c.q. aanvullende
oudedagsvoorzieningen op te nemen bij werkloosheid, scholing of het verstrekken
van zorg.De leden van de fracties van GPV en RPF kunnen instemmen met het voorstel
om de deblokkeringsmogelijkheid van spaarloon uit te breiden voor spaarbedragen
waarmee pensioenpremies voor een individuele pensioenvoorziening kunnen worden
betaald. Is het juist dat het hiervoor gebruikte spaarloonbedrag fiscaal wordt
behandeld op een wijze die nu wordt gehanteerd indien het bedrag voor een
lijfrente wordt aangewend? Is het ook mogelijk om het spaarloonbedrag aan
te wenden voor een collectieve pensioenregeling waarbinnen ruimte bestaat
voor individuele, facultatieve, modules? Mag het spaarloonbedrag ook worden
gedeblokkeerd voor een vrijwillige ANW-hiaatverzekering? En gelden dan dezelfde
fiscale vrijstellingen? 10. OverbruggingspensioenDe leden van de D66-fractie wijzen op de brief van de VB waarin wordt
gesteld dat als er geen sprake is van prepensioen er twee pensioenvormen worden
onderscheiden, waarbij op de uitsteldatum bij het levenslange ouderdomspensioen
geen uitstelregime geldt. Eenzelfde vorm van uitstel zoals het levenslange
ouderdomspensioen in combinatie met het tijdelijke overbruggingspensioen,
kan eveneens tot problemen leiden als de bandbreedte van 4:3 wordt overschreden.
De leden van de D66- fractie vragen de bewindslieden in te gaan op hetgeen
de VB bepleit, namelijk eenzelfde uitstelregime zoals geldt voor het prepensioen.De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden ook in te gaan op
de door het OPF becommentarieerde actuariële korting bij ingang van het
overbruggingspensioen voor 60-jarige leeftijd. Zij merken op dat de OPF in
zijn commentaar constateert dat in een aantal collectieve regelingen de opbouw
al een paar jaar voor het bereiken van de 60 jarige leeftijd is voltooid en
zich afvraagt waarom in het wetsvoorstel een beperking is opgenomen.Wat betreft het overbruggingspensioen vragen de leden van de CDA-fractie
opheldering over de volgende punten:– Kan bij een glijdende (of individuele) pensioen richtleeftijd
in een pensioenregeling de jongste pensioeningangsdatum waarop een volledig
pensioen kan worden bereikt, worden aangemerkt als de feitelijke pensioenrichtleeftijd,
zodat opbouw van een overbruggingspensioen daarmee mogelijk is?– Vanaf welk moment begint de tienjaarsperiode te lopen bij een
flexibele pensioenregeling?– Wat wordt bedoeld met de uitleg in de MvT dat een aanspraak op
overbruggingspensioen ook kan worden toegekend zonder dat de werknemer uitkeringen
ingevolge een ouderdomspensioen ontvangt in het geval het niveau van het toe
te kennen ouderdomspensioen lager is dan de AOW-opbouw? 11. NabestaandenpensioenDe leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het maximum nabestaandenpensioen
gekoppeld moet blijven aan een percentage van het ouderdomspensioen. Koppeling
aan een percentage van het pensioengevend loon achten zij een onnodige beperking
van de fiscale ruimte in vergelijking met de huidige situatie. Deze leden
zijn van mening dat de in de MvT aangedragen argumenten de wijziging onvoldoende
rechtvaardigen. De leden van de D66-fractie zijn van mening dat de begrenzing van het
nabestaandenpensioen op 50% van het bereikbare pensioengevend loon ook in
de situatie dat het ouderdomspensioen als gevolg van de gedane voorstellen
zou uitstijgen boven de 70% van het eindloon, te rigide is, zeker als het
overheidspensioen in beschouwing wordt genomen. De leden van de D66-fractie
vragen de bewindslieden in te gaan op het commentaar van de VB dat van een
extreem hoog ouderdomspensioen geen sprake is als de hoogte een gevolg is
van de uitruil. De systematiek van de uitruilregeling ingevolge artikel 2b
van de PSW is zo, dat voor de uitruil een ruilvoet wordt vastgesteld die onafhankelijk
is van het maximaal te bereiken percentage nabestaandenpensioen. Door het
nabestaandenpensioen te maximeren wordt de hoogte van het ouderdomspensioen
na uitruil niet beïnvloed. Bovendien vinden deze leden het merkwaardig
dat uitruil van nabestaandenpensioen in extra ouderdomspensioen er wel toe
mag leiden dat het ouderdomspensioen hoger wordt dan 100% van het pensioengevend
eindloon, terwijl uitruil van het ouderdomspensioen in nabestaandenpensioen
er niet toe mag leiden dat het nabestaandenpensioen hoger wordt dan 50% van
het pensioengevend eindloon dat voor de overleden werknemer in dezelfde functieschaal
maximaal haalbaar zou zijn geweest. Hetzelfde geldt ten aanzien van het wezenpensioen
dat nimmer meer dan 10% resp. 20% (volle wezen) mag bedragen.Tenslotte vragen de leden van de D66-fractie duidelijkheid over de inbouw
van de AOW in het nabestaandenpensioen.De leden van de GPV-fractie en RPF-fractie lezen in de toelichting dat
met betrekking tot het nabestaandenpensioen de fiscale faciliëring wordt
begrensd op 50% van het bereikbare pensioengevend loon. Ook zij vinden het
opmerkelijk dat door een omzetting van het nabestaandenpensioen het ouderdomspensioen
wel de grens van 100% mag overschrijden, terwijl bij een (gedeeltelijke) omzetting
van het ouderdomspensioen in nabestaandenpensioen de grens van 50% niet mag
worden overschreden. Wordt daarmee, ook met het oog op de huidige ANW, niet
een onnodige beperking neergelegd voor werknemers die bij overlijden een goede
voorziening voor de nabestaanden willen achterlaten? Er wordt weliswaar vastgehouden
aan wat gebruikelijk is, namelijk een nabestaandenpensioen van 50%, maar er
wordt daarbij geen rekening gehouden met het feit dat voor een groot aantal
(toekomstige) nabestaanden niet langer een pensioen van overheidswege beschikbaar
is. Is dit geen argument om de grens van 50% los te laten, of in ieder geval
naar boven bij te stellen?De leden van de GPV-fractie en RPF-fractie begrijpen uit de toelichting
op blz. 15 dat bij de opbouw van een nabestaandenpensioen rekening moet worden
gehouden met een AOW-franchise. Zij vinden dit merkwaardig, juist ook met
het oog op de in werking getreden ANW, waardoor in veel gevallen voor veel
nabestaanden onder de 65 jaar een lagere uitkering resteert. Ligt het niet
voor de hand om de AOW-franchise achterwege te laten? 12. AOW-inbouwDe leden van de GPV-fractie en RPF-fractie constateren dat de keuze voor
een verdergaande individualisering in de pensioenregelingen leidt tot een
uitbreiding van de fiscale ruimte voor pensioenopbouw. Voortaan mag worden
uitgegaan van een AOW-franchise ter hoogte van 50% van het minimumloon, in
plaats van 70% of 100% wat nu nog gebruikelijk is. Is de conclusie van de
genoemde leden juist dat hierdoor het aanvullende pensioen duurder zal worden? 13. Niet-collectieve pensioenregelingenIn de vakpers worden vraagtekens gezet bij het onderscheid dat gemaakt
wordt tussen de individuele en collectieve regelingen. Ook de werkgroep-Witteveen
heeft dit onderscheid niet gewild. Waarom wordt dit onderscheid toch gemaakt?
Heeft dit feitelijk te maken met de positie van de directeur-grootaandeelhouder?
Hoe moet het gangbaarheidscriterium worden geïnterpreteerd? Mag een directeur-grootaandeelhouder
een andere regeling voor zichzelf hebben dan hij of zij voor de werknemers
heeft, of is dit strikt aan elkaar gekoppeld? Is het juist dat door als uitgangspunt
te nemen wat collectief gangbaar is, dit het individueel gangbare gaat bepalen?In dit kader vragen de leden van de VVD-fractie het volgende af. In de
reactie van het Verbond van Verzekeraars van 25 juni 1998 wordt onder meer
de suggestie gedaan om het nu voorliggende wetsvoorstel te splitsen. Een gedeelte
dat bestaat uit wijzigingen die meteen een bijdrage leveren aan meer flexibiliteit
zonder dat hierdoor uitvoeringsproblemen ontstaan, zou na een relatief korte
parlementaire behandeling op 1 januari 1999 van kracht kunnen worden. Het
andere gedeelte zou bestaan uit de voorstellen die wel een zware uitvoeringslast
met zich meebrengen. Hiervan zou moeten worden afgewogen of deze verzwaarde
uitvoeringslast opweegt tegen de voordelen van de desbetreffende wijzigingen.
Dit gedeelte zou dan een diepgaander en uitvoeriger behandeling dienen te
krijgen. Ook in de fiscale vakpers is deze behandeling bepleit door mr. H.M.
Kapelle in zijn artikel «Voorheen Witteveen, splitsen en goed nadenken!»,
dat is gepubliceerd in fiscaal weekblad FED 1998/360. Willen de bewindslieden
ingaan op het commentaar van het verbond in het algemeen en meer in het bijzonder
op deze suggestie?In hoeverre zijn de voorgestelde wijzigingen, of liever, het achterwege
laten van een aantal aanbevelingen van de commissie-Witteveen, vooral of zelfs
uitsluitend gericht op het in de greep krijgen van de groep directeur-grootaandeelhouders?
Als deze indruk juist is, dan bepleiten de leden van de CDA-fractie een aparte
benadering van die groep, die afgesplitst is van de fiscale regelingen ten
behoeve van collectieve pensioenenregelingen. Is de mate van gedetailleerdheid
van de onderhavige wet, inclusief de in lagere regelgeving vast te leggen
regels, vooral een gevolg van de poging om integraal ook de problemen rond
de DGA op te lossen?De leden van de D66-fractie kunnen zich vinden in de bezwaren die zowel
prof. L. Stevens als de NOB hebben tegen het onderscheid tussen individuele
en collectieve regelingen. Het lijkt hen niet juist om onderscheid aan te
brengen tussen werknemers. Ook de werkgroep-Witteveen heeft het onderscheid
tussen individuele en collectieve regelingen van de hand gewezen. Een duidelijk
onderscheidend criterium tussen collectieve en individuele regelingen is niet
opgenomen. De systematiek waarbij voor individuele pensioenregelingen wordt
uitgegaan van gangbare elementen staat haaks op individualisering en flexibilisering.
Ten aanzien van de directeur-grootaandeelhouder is er evenmin reden om te
komen tot specifieke maatregelen. De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden
of (om met prof. L Stevens te spreken) «het proces van wetgeving op
het terrein van het flexpensioen is voortgeraasd zonder dat de consequenties
van de wijziging van het aanmerkelijk belang regime konden worden geabsorbeerd?»
Voorzover immers de vrees bestaat dat met name de directeur-grootaandeelhouder
de uiterste buitenlijn zal opzoeken is deze in het huidige fiscale regime
niet meer gegrond.De leden van de D66-fractie wijzen erop dat als louter daarom een extra
toets wordt geïntroduceerd in de vorm van een gebruikelijkheidscriterium en een onderscheid moet worden gemaakt tussen individuele en collectieve
pensioenregelingen, de argumenten niet overtuigen. Bestaat er wel een fiscaalrechtelijk
een noodzaak?Naar de mening van de leden van de fractie van GroenLinks is de detaillering
mede het gevolg van de DGA-problematiek. Deelt het kabinet de mening dat deze
problematiek niet maatgevend mag zijn voor de mate van gedetailleerdheid van
het wetsvoorstel? 14. OvergangsbepalingenDe leden van de D66-fractie constateren dat in het wetsvoorstel de prepensioenregelingen
die los staan van de basispensioenregelingen alleen worden toegestaan in het
kader van een overgangsregeling om de in de praktijk voorkomende omzetting
van vut-regelingen mogelijk te maken. Dat zou betekenen dat vele prepensioenregelingen
die de afgelopen jaren in het bedrijfsleven tot stand zijn gekomen op termijn
niet kunnen worden gecontinueerd. De bewindslieden gaan uit van de integratie
in de gewone pensioenregeling van de prepensioenregeling. Deze leden wijzen
op de brief van DSM waarin wordt gesteld dat de voorgestelde wetgeving de
prepensioenspaarregeling bij DSM onmogelijk maakt, terwijl die regeling volgens
DSM beantwoordt aan de maatschappelijke ontwikkelingen wat betreft het nadrukkelijker
verantwoordelijkheid dragen voor de eigen pensioensituatie. Volgens de brief
van de staatssecretaris van Financiën van 12 juni 1996 is voor het treffen
van een prepensioenregeling niet langer een voorafgaande VUT-regeling vereist.
Dezer leden vragen de staatssecretaris dan ook in te gaan op de fiscale begeleiding
van VUT-regelingen in relatie tot de fiscale begeleiding van prepensioenregelingen.Vervolgens merken de leden van de D66-fractie in navolging van de NOB
op dat het wetsvoorstel niet in een uitdrukkelijke bepaling voorziet op grond
waarvan pensioenaanspraken die werknemers over de periode voor 1999 (dan wel
na toepassing van het overgangsregime over de periode voor 2004) hebben opgebouwd
ook in de toekomst erkend zullen blijven als fiscaal zuivere pensioenaanspraken.
Wordt daarmee aan het wetsvoorstel geen materieel terugwerkende kracht verleend?
De leden van de D66-fractie constateren ook dat het huidige pensioenregime
gedurende de periode 1999 tot en met 2003 van toepassing blijft op pensioenregelingen
die al op 1 januari 1999 bestaan, maar dan nog niet voldoen aan alle nieuwe
voorwaarden. Voorwaarde voor toepassing van het overgangsregime is dat de
bestaande regeling niet op meer dan ondergeschikte punten wordt gewijzigd,
om onbedoeld gebruik te voorkomen. De leden van de D66-fractie verzoeken de
bewindslieden aan te geven welke vrijwillige wijzigingen van pensioenregelingen
als een wijziging op meer dan onderschikte punten worden aangemerkt.Het niet permanent toestaan van aparte pre-pensioenregelingen staat naar
het oordeel van de leden van de fractie van GroenLinks haaks op de in grote
delen van het bedrijfsleven in gang gezette ontwikkeling waarbij VUT-regelingen
zijn vervangen door aparte pre-pensioenregelingen met een structureel karakter.
Is het kabinet op de hoogte van de aard en omvang van de knelpunten die het
wetsvoorstel teweeg zullen brengen bij reeds in het verleden, in overleg met
overheidsinstanties, tot stand gekomen prepensioenregelingen?Het integreren van beide pensioenregelingen (basispensioenregeling en
prepensioenregeling) zal in veel gevallen een buitengewoon gecompliceerde
operatie betekenen. Ziet het kabinet een mogelijkheid om prepensioenen apart
te blijven behandelen? De leden van de GPV-fractie en RPF-fractie hebben kennis genomen van het
voorstel om de omzetting van VUT-regelingen in prepensioenregelingen fiscaal
te begeleiden. Hoewel genoemde leden inzien dat dit past in het vergroten
van de flexibiliteit van het pensioenstelsel, vragen zij of dit niet het ongewenste
effect kan hebben dat hierdoor in de toekomst grote groepen werknemers evenals
nu het geval is ruim voor de AOW-gerechtigde leeftijd de arbeidsmarkt verlaten.
Is dat niet in strijd met het streven om oudere werknemers langer voor de
arbeidsmarkt te behouden? 15. Budgettaire gevolgenDe leden van de D66-fractie betreuren dat slechts zeer tentatief de budgettaire
gevolgen van dit wetsvoorstel kunnen worden aangegeven. Zij menen dat wel
een poging had kunnen worden ondernomen om de budgettaire gevolgen enigszins
in kaart te krijgen. Nu wordt het pensioenconvenant gebruikt als argument
waarom de macrokosten van pensioenregelingen in de komende drie jaar niet
zullen toenemen. Hoeveel bedragen de macrokosten op dit ogenblik? TOELICHTING OP DE ARTIKELEN Artikel I (Wet op de loonbelasting 1964) Artikel I, onderdelen A, B en C (artikelen 6, 11, 11b,
11c en 11d van de Wet op de loonbelasting 1964) Artikel 11De leden van de D66-fractie verzoeken de bewindslieden in te gaan op het
wetstechnisch commentaar van het Verbond van Verzekeraars op art. 11, lid
1 (relatief hoge bijdrage werknemer), lid 4/32 lid 1 (beperktere aanwendingsmogelijkheid,
ontbreken fiscaal-technische uitwerking, fiscaal-technische verwerking gedeblokkeerde
bedrijfsspaargelden ten behoeve van prepensioen, door partner verschuldigde
lijfrentepremie), lid 10/12 (wetstekst klopt niet met de bedoeling). Artikel 11, lid 1In artikel 11, lid 1.i wordt gesteld dat het niet langer noodzakelijk
is dat de bijdrage van de werknemer een verplicht karakter dient te hebben.
Wat is, zo vragen de leden van de VVD-fractie, het effect wanneer een werknemer
een relatief hoge eigen bijdrage stort, bijvoorbeeld om zijn pensioenopbouw
te verhogen van 1,75% naar 2% (inkoop backservice) en de inhouding op het
salaris meer bedraagt dan het feitelijke salaris zelf? Is er dan sprake van
«negatief loon»? Heeft dit nog gevolgen voor de werknemersverzekeringen? Artikelen 11, lid 4/32, lid 1In de artikelsgewijze toelichting is op bladzijde 1 vermeld dat aanwending
van bedrijfsspaargelden slechts mogelijk is als deze worden gestort ten behoeve
van een «individuele» module. Een duidelijk waarneembare trend
in een groot aantal flexibele pensioenregelingen is dat voor financiering
van het collectief verplichte basisgedeelte door de werkgever een (sterk)
verhoogde eigen bijdrage van de deelnemer wordt verlangd. Het ligt in de rede
dat het deblokkeren van bedrijfsspaargelden hier een nuttige functie kan vervullen.
De leden van de VVD-fractie zien dan ook niet dat gekozen zou
moeten worden voor een beperktere aanwendingsmogelijkheid.Op bladzijde 18 van de memorie van toelichting wordt vermeld dat een ruimhartige
aanwendingsmogelijkheid niet is beoogd door de werkgroep. In het rapport van
de werkgroep is deze intentie echter niet terug te vinden.In de bijlage bij de brief van 16 januari 1996 van staatssecretaris Vermeend
en toenmalig staatssecretaris Linschoten aan de vaste commissies voor Financiën
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid is op bladzijde 9 nog een belangrijk punt
vermeld, waaraan aandacht moet worden besteed. Bezien zou worden in hoeverre
de aanbeveling inzake de aanwending van bedrijfsspaargelden in de pensioensfeer
precies uitgewerkt zou worden. In het wetsvoorstel wordt niet duidelijk uiteengezet
hoe die fiscaal-technische verwerking er (met name in de salarisopgave) uit
komt te zien. In de artikelsgewijze toelichting wordt zo op bladzijde 1 slechts
(summier) aangeduid dat het spaarloon «eerst niet wordt belast en vervolgens
aftrekbaar wordt op het loon als werknemersbijdrage». Aan de fiscaal-technische
verwerking van premiespaargelden die worden aangewend ten behoeve van pensioen
wordt zelfs geheel voorbij gegaan.Voor werkgevers zijn deze uitwerkingen echter van cruciaal belang omdat
is gebleken dat werknemers een grote belangstelling voor deze aanwendingsmogelijkheid
hebben. Bij het achterwege laten van de toegezegde fiscaal-technische uitwerking
(welke oplossing gebaseerd dient te worden op negatief loon) moet worden gevreesd
dat aanbeveling 20 van de werkgroep Fiscale behandeling pensioenen uiteindelijk
een lege huls blijkt te zijn. Een niet tot het fiscale loon behorend bestanddeel
wordt dan immers netto gebruikt om te zijner tijd wederom belaste pensioenuitkeringen
te financieren. In tegenstelling tot de deblokkering voor de financiering
van lijfrenten kan hier fiscaal-technisch geen sprake zijn van «dubbele»
aftrek. Toch lijkt de leden van de VVD-fractie een dergelijk resultaat, vanuit
de in de memorie van toelichting op bladzijde 18 gesignaleerde overeenkomst
met de deblokkering ten behoeve van een lijfrenteverzekering, eenvoudig te
realiseren. In het navolgende geven wij een fiscaal-technische uitwerking
voor het gesignaleerde probleem.Het direct deblokkeren van de bedrijfsspaarregeling, zo merken de leden
van de VVD-fractie op, kan plaatsvinden nadat de betrokken deelnemer er schriftelijk
voor heeft geopteerd dat deze gelden worden aangewend voor de financiering
van de voor hem/haar geldende pensioenregeling. Deblokkering van de bedrijfsspaargelden
verhoogt in eerste instantie het netto-loon van de betrokkene. Deze verhoging
dient door verplichte aanwending in de pensioensfeer te worden geneutraliseerd.
Dit wordt bereikt door de bruto-aftrekpost «eigen bijdrage in de kosten
van de pensioenregeling».In de memorie van toelichting wordt tussen neus en lippen door geconstateerd
dat «gezien het feit dat het niet mogelijk is om premies die verschuldigd
zijn door de partner of echtgenoot van de werknemer ten laste van diens spaartegoed
te brengen, ook wordt afgezien van het openen van deze mogelijkheid voor pensioenpremies».
Een feit is echter ook dat deze mogelijkheid indertijd in de spaarregelingen
wel voor de kapitaalverzekeringen is opgenomen, aangezien hiermee slechts
het voorkomen van overgangsproblematiek werd beoogd. In antwoord op vragen
van de heer Reitsma heeft staatssecretaris Vermeend indertijd gezegd dat voor
het standpunt dat de wetstekst de ruimte biedt om te deblokkeren voor een
lijfrente ten behoeve van de echtgenoot ook wat te zeggen valt. Bij de invoering
van de aanbevelingen van de werkgroep-Witteveen zou de staatssecretaris hierop
terugkomen. Moet uit de geciteerde passage worden opgemaakt dat
de staatssecretaris zijn keuze heeft bepaald? De leden van de VVD-fractie
zouden dat dan graag expliciet vernemen en nader toegelicht zien. Naar hun
mening biedt de wetstekst de genoemde mogelijkheid namelijk wel. De verwijzing
naar kapitaalverzekeringen waarbij het motief zou zijn het voorkomen van overgangsproblematiek,
is voor hen onbegrijpelijk en niet uit de wetsgeschiedenis af te leiden. Kan
de staatssecretaris van Financiën verduidelijken hoe in de praktijk moet
worden omgegaan met de fiscaal-technische verwerking van premiespaarregelingen? Artikel I, onderdeel D (hoofdstuk IIA, artikelen 18 t/m
19e van de Wet op de loonbelasting 1964) art.18 lid 1Een voor de verzekeraars zeer belastende wijziging is de verplaatsing
van de fiscale definitie van een pensioenregeling van artikel 11, derde lid
naar artikel 18, aldus de leden van de VVD-fractie. Hierdoor moeten alle verwijzingen
in polisteksten en voorwaarden naar «een pensioenregeling als bedoeld
in artikel 11, derde lid» worden vervangen door «een pensioenregeling
als bedoeld in artikel 18». Dit bezorgt met name voor geautomatiseerde
systemen grote uitvoeringsproblemen. Dit wordt verergerd door de druk die
er reeds op de automatisering staat in verband met de euro- en milleniumproblematiek.
Dit probleem zou eenvoudig kunnen worden opgelost door de definitie van het
begrip pensioenregeling te handhaven in artikel 11, derde lid en daarin te
verwijzen naar artikel 18 door de formulering «onder een pensioenregeling
wordt verstaan een regeling bedoeld als in artikel 18».De leden van de VVD-fractie verzoeken de bewindslieden een reactie te
geven op de beoogde afschaffing van de restbegunstiging. Met name het Verbond
van verzekeraars stelt dat de beoogde afschaffing van de restbegunstiging
haaks staat op een in de pensioenpraktijk bestaande behoefte, met name bij
beschikbare premieregelingen met een eigen bijdrage van de werknemer. Men
stelt dat er sprake is van «overkill». Delen de bewindslieden
deze mening? Zo ja, zijn zij bereid hieraan iets te doen?Het afstand doen van het recht op (bijvoorbeeld) weduwenpensioen door
de echtgenote van een pensioengerechtigde, bijvoorbeeld in het kader van echtscheiding
(hetgeen is toegestaan op grond van de wet Verevening Pensioenrechten), leidt
tot belastingheffing over het gehele pensioen indien sprake is van pensioen
in eigen beheer. In de praktijk blijkt er echter wel behoefte aan te bestaan,
met name indien er sprake is van dubbele pensioenrechten (beide echtgenoten
hebben een pensioen in eigen beheer) en de echtgenoten dus over en weer hun
aanspraken op elkanders pensioen willen laten vervallen. Indien sprake is
van een pensioen dat wordt beheerd door een pensioenfonds heeft het prijsgeven
geen fiscale gevolgen. Hier is sprake van «overkill». Wat is de
mening van de bewindslieden daarover? Ook in het thans voorgelegde wetsvoorstel
zijn op diverse onderdelen fiscale sancties voorgesteld bij eigen beheer pensioenen.
Is het zo dat de gehele pensioenaanspraak wordt belast indien het pensioen
(bijvoorbeeld door goede beleggingsresultaten) bovenmatig wordt? Zouden de
bewindslieden een overzicht kunnen geven van alle verschillen die er zijn
tussen de fiscale behandeling van pensioen in eigen beheer en pensioen ondergebracht
bij een erkend pensioenfonds?Ook de leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden in te gaan op
de bezwaren die de verzekeraars hebben met de verplaatsing van de pensioendefinitie.
Zij constateren dat zowel het Verbond van Verzekeraars als Hooge
Huys verzekeringen bezwaren hebben tegen het verdwijnen van de term «nagenoeg
uitsluitend».In het wetsvoorstel zijn de pensioenvormen limitatief gedefinieerd en
de begrenzingen voor collectieve regelingen uitputtend in de wet opgenomen
(MvT blz. 20). Dit geldt echter niet voor het arbeidsongeschiktheidspensioen.
Hier is de huidige open definitie gehandhaafd. Wat is hiervan de reden, zo
vragen de leden van de fractie van de PvdA. Hoe wordt de hoogte van deze vorm
van pensioen bepaald? Graag vragen zij in dit kader een reactie op het nog
te publiceren artikel van J-O. Kuijkhoven, «Het wetsvoorstel fiscale
behandeling van pensioen. Hoe om te gaan met arbeidsongeschiktheidspremies?»De leden van CDA-fractie zijn van mening dat in verband met de restbegunstiging
de «nagenoeg uitsluitend» norm moet worden gehandhaafd in de pensioendefinitie.
Waarom zou een dergelijke clausule niet stroken met de in MvT aangehaalde
«individualiseringstrend» in de pensioenwereld? Deze leden zijn
bezorgd over de kennelijke trend in de aansturing door de overheid dat nabestaandenregelingen
zouden dienen te verdwijnen. Zij hebben nog geen maatschappelijke ontwikkeling
kunnen waarnemen waarin het niet meer dan redelijk wordt geacht dat mensen
regelingen treffen voor degenen die na hun overlijden achterblijven. Wordt
overigens door het bepaalde in artikel 18, lid 1 Wet LB ook een restbegunstiging
ten behoeve van de werkgever geblokkeerd? art. 18 lid 1 sub 2De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden vervolgens commentaar
te leveren op wat door Hooge Huys verzekeringen wordt gesteld, namelijk dat
in tegenstelling tot het ouderdomspensioen hier niet geeist wordt dat het
pensioen levenslang is. Betekent dit dat een nabestaandenpensioen (niet zijnde
een nabestaanden-overbruggingspensioen) ook tijdelijk mag zijn? Betreft dit
dan een tijdelijk nabestaandenpensioen zonder minimumduur? art. 18, lid 2Een overbruggingspensioen mag onder meer worden gevormd voor het verschil
in premie volksverzekeringen voor en op of na 65-jarige leeftijd, zo constateren
de leden van de VVD-fractie. Volgens de toelichting op het wetsvoorstel mag
deze premiecompensatie worden gebruteerd. Deze mogelijkheid is echter niet
in de wetstekst zelf terug te vinden.De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden een reactie op het
door het Verbond van Verzekeraars naar voren gebrachte.In artikel 18 lid 2, b wordt het nabestaandenoverbruggingspensioen geregeld.
Volgens de MvT omvat dit tevens de zogenoemde ANW-hiaatregelingen. Kan het
zo zijn dat dit overbruggingspensioen fluctueert, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie. Hoe wordt de uitkering bepaald bij een van jaar op jaar wisselende
hoogte van de ANW-uitkering tengevolge van kortingen door inkomen uit of in
verband met arbeid? art. 18 lid 3 (en art.19c)Een door de werkgever getroffen regeling kan blijkens deze bepaling bestaan
uit: (1) een pensioensdeel (waarbij de inhoudingsplichtige moet aangeven welk
deel); (2) inkomsten uit vermogen, aldus merken de leden van de VVD-fractie
op. In de uitkeringssfeer verplicht de inhoudingsplichtige zich onder bepaalde
door het ministerie van Financiën te stellen voorwaarden
een splitsing aan te brengen met een dienovereenkomstige behandeling (loon,
respectievelijk inkomsten uit vermogen). In de memorie van toelichting (blz.
17) wordt geconstateerd «dat werkgevers zelf in de hand hebben of zij
een bovenmatige premieregeling overeen willen komen, met daarbij behorende
uitvoeringslasten». Deze leden vrezen dat de voorgestelde mogelijkheid
door afwenteling grote en kostbare gevolgen heeft voor de huidige excasso-administraties
van pensioenuitvoerders. Voorts zullen veel extra berekeningen nodig zijn.
Bij het doorgaan van deze maatregel zullen ongetwijfeld kostenverhogingen
optreden, hetgeen ook haaks staat op de onder meer aan de Pensioenconvenant
ten grondslag liggende gedachte de pensioenkosten te beheersen. De leden van
de VVD-fractie betreuren het dat afstand is genomen van de in het eindrapport
van de werkgroep Fiscale behandeling pensioenen neergelegde en door het kabinet
onderschreven en van oudsher geldende «ondeelbaarheidsgedachte van de
pensioenaanspraak» (zie blz. 28 van het rapport). De motivering is daar
immers het voorkomen van uitvoeringstechnische problemen.De leden van de D66-fractie vragen in navolging van de VB naar het begrip
inhoudingsplichtige. Zij vragen de bewindslieden voorts een reactie op de
opmerkingen van het Verbond van Verzekeraars. Ook vragen zij de bewindslieden
in te gaan op hetgeen door Hooge Huys verzekeringen wordt gesteld, te weten
dat er geen verruiming plaatsvindt omdat een verzekering nu ook al gesplitst
kan worden in een lijfrente- en pensioenpolis. De regeling heeft alleen nut
bij onbedoelde bovenmatigheid, maar dat kan nimmer vooraf aangegeven worden.In artikel 18 lid 3 wordt de mogelijkheid van splitsing van een pensioenregeling
in een fiscaal toelaatbaar en een fiscaal niet toelaatbaar deel geregeld,
zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie. Zowel de tweede als de derde volzin
vraagt «de inhoudingsplichtige» iets te doen. De MvT spreekt van
de werkgever. Is het niet zo dat de inhoudingsplichtige van de tweede volzin
de werkgever zal zijn, maar dat de inhoudingsplichtige van de derde volzin
de pensioenuitvoerder is? De leden van de PvdA-fractie zouden graag een toelichting
krijgen op hoe dit in de praktijk dient te gaan. art. 18a, lid 2In artikel 18a wordt de opbouw van drie onderscheiden pensioenstelsels
geregeld, zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie. Omvat het in het tweede
lid genoemde middelloonstelsel ook een geïndexeerd middelloon of moet
daarvoor een ander opbouwpercentage worden gehanteerd? Of moet de inhoudingsplichtige
voor een op een dergelijk stelsel gebaseerde pensioenregeling een verzoek
als geregeld in artikel 19c doen? art. 18 a, lid 3De leden van de D66-fractie vragen verduidelijking over welk aanvangsalaris
of welke maatman in het wetsvoorstel als uitgangspunt is genomen. Ook vragen
zij commentaar op de brief van Hooge Huys verzekeringen, waarin aandacht wordt
gevraagd voor de kapitaal/eindloonbeleggingsverzekering op eindloonbasis en
waarvoor geen rekenregels bestaan. art. 18a, lid 4In lid 4 van artikel 18a wordt gesproken over «de in de pensioenregeling
vastgestelde ingangsdatum». In artikel 18b, lid 5, is sprake van «het
in de pensioenregeling vastgestelde tijdstip van ingang van het pensioen». Wordt hiermee hetzelfde bedoeld, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Zo ja, waarom wordt dan niet dezelfde terminologie gebruikt? Waarom wordt
niet «in de pensioenregeling vastgestelde ingangsdatum van het pensioen»
in de wettekst vervangen door het begrip «pensioenrichtleeftijd»,
welk begrip vervolgens in de memorie van toelichting wordt toegelicht als
«de in de pensioenregeling vastgelegde ingangsdatum van het pensioen»?Prof.dr. L.G.M. Stevens stelt in zijn artikel in WFR 6295, getiteld «Flexpensioen
in een wetgevingskramp» op bladzijde 824 (linkerkolom) dat in de memorie
van toelichting wordt afgestapt van pensioenrichtlijn benadering en schrijft
(rechterkolom) «wanneer de werknemer vroeger met pensioen gaat dan op
zijn 60ste verjaardag, moet zijn pensioen actuarieel worden gekort».
Is dit juist gelet op de wettekst en hetgeen wordt gestelt in de memorie van
toelichting, blz. 24 (actuariële korting ook in het geval de ingangsdatum
wordt vervroegd ten opzichte van een in de pensioenregeling vastgestelde ingangsdatum
welke na een 60-jarige leeftijd ligt)? Naar het oordeel van VNO-NCW is een
in een pensioenregeling vastgestelde ingangsdatum van het pensioen niets anders
dan de pensioenrichtlijndatum. Gaarne ontvangen deze leden een reactie van
de bewindslieden.De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden ook in te gaan op
hetgeen door VNO-NCW naar voren is gebracht over art. 18a lid 4 en art. 18b
lid 5. Wordt hier hetzelfde bedoeld? Welk loon wordt in dergelijke situaties
als norm gehanteerd?Voorts vragen deze leden een reactie op hetgeen door het Verbond van Verzekeraars
in zijn commentaar naar voren is gebracht.In navolging van Hooge Huys verzekeringen merken deze leden op dat het
niet duidelijk is dat bij slapersrechten de pensioendatum uiterlijk uitgesteld
mag worden tot de beëindiging van de arbeidszame periode. art. 18a, lid 6De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden in te gaan op het
wetstechnisch commentaar van VNO-NCW op dit artikel. Is een in een pensioenregeling
vastgestelde ingangsdatum van het pensioen niets anders dan de pensioenrichtlijndatum?Deze leden constateren dat in dit artikel enige ruimte lijkt te worden
gecreëerd om het pensioen voor 60-jarige leeftijd te laten ingaan. In
hoeverre vallen daaronder snel slijtende beroepen? art. 18a, lid 7De leden van de PvdA-fractie merken op dat op grond van dit artikel een
ouderdomspensioen (behoudens uitzonderingen) niet boven 100% eindloon mag
uitkomen op het tijdstip van ingang. In de MvT blz. 10 wordt voorts gemeld
dat ook voor het beschikbare premiesysteem tijdens de opbouw aan deze grens
getoetst moet worden. Dat betekent dat het belegde pensioenvermogen steeds
in de gaten gehouden moet worden. Het kan toch zo zijn dat de hoogte van het
belegde vermogen door koersfluctuaties soms de grens overschrijdt en dan weer
onder de grens duikt? Uiteindelijk kan blijken dat er op de pensioendatum
wel sprake is van een acceptabel pensioen. In de verschillende commentaren
op het wetsvoorstel wordt kritiek geleverd op dit onderdeel. Kunnen de bewindslieden
een nadere toelichting op dit onderdeel geven en een reactie op hetgeen in
de commentaren wordt vermeld? De leden van de D66-fractie vragen voorts een reactie op hetgeen door
het Verbond van Verzekeraars naar voren is gebracht, namelijk of houdbaar
is dat er bij in eigen beheer opgebouwde pensioenen sprake is van afzien van
pensioen. Ook vragen zij de bewindslieden in te gaan op hetgeen door Hooge
Huys verzekeringen naar voren is gebracht namelijk dat beoordeling plaats
moet vinden bij toekenning of wijziging van de aanspraak en hoe deze beoordeling
zich verhoudt tot de toegestane rekenrente van 4% bij beschikbare premieregelingen
en kapitaalverzekeringen op eindloonbasis. Als voorbeeld noemt Hooge Huys
verzekeringen de beleggingsverzekeringen en zij wijzen daarbij op een aantal
complicaties (onzekerheid beleggingsresultaten, juridische complicaties zoals
hertrouwen en een of meerdere waardeoverdrachten en overnemende verzekeraars). art. 18a lid 8De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden naar een reactie op
hetgeen door Hooge Huys verzekeringen naar voren is gebracht, namelijk de
inbouw per dienstjaar te maximeren op het betreffende opbouwpercentage, of
de franchisemethode als uitgangspunt te nemen.Dit artikel betreft de AOW-inbouw, zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie.
Met tenminste een AOW ter hoogte van de uitkering voor een gehuwde zonder
toeslag moet worden rekening gehouden. Moet er bij de opbouw van het pensioen
in dit kader rekening worden gehouden met de feitelijke situatie (gehuwd of
niet, tweeverdiener) tijdens de opbouw of mag men uitgaan van de lagere franchise?
Ook bij de opbouw van een nabestaandenen wezenpensioen dient de AOW te worden
ingebouwd. Dit is afgeleid van het bestaande systeem waarbij met de inbouw
wordt rekening gehouden doordat deze pensioenen van het ouderdomspensioen
zijn afgeleid. Betekent dit dat in de voorgestelde regeling slechts een percentage
van de AOW wordt ingebouwd? Artikel 18bOpbouw van het nabestaandenpensioen geschiedt per dienstjaar, merken de
leden van de VVD-fractie op. Daarnaast is het mogelijk een aflopende overlijdensrisicoverzekering
mee te verzekeren op basis van het bereikbare ambitieniveau zodat wel een
volledig nabestaandenpensioen kan worden uitgekeerd (MvT, blz. 26). VNO-NCW
neemt aan dat deze premie als pensioenpremie aftrekbaar is gelet op de bewoording
mee te verzekeren. Is deze conclusie juist?De leden van de D66-fractie vragen allereerst of de verzekeringspremie
voor overlijden aftrekbaar is. In navolging van Hooge Huys verzekeringen stellen
zij vervolgens de vraag of het niet praktischer is om voor het beschikbare
premiestelsel het nabestaandenpensioen ingaande na pensioendatum te maximeren
op 70% van het ouderdomspensioen. Dan geldt hetzelfde voor andere opbouwsystemen
die zijn verzekerd door middel van een kapitaal- of beleggingsverzekering.
De overnemende verzekeraar kan feitelijk nooit een goede beoordeling maken
van de eventuele bovenmatigheid van een nabestaandenpensioen en ook voor de
belastingdienst is de controle lastig.De leden van de PvdA-fractie vragen een uitleg van wat er wordt bedoeld
op blz. 26 MvT met «Duidelijkheidshalve zij opgemerkt dat op deze wijze
bij de inbouw geacht wordt rekening te zijn gehouden met uitkeringen ingevolge
de ANW». Betekent dit dat eventuele ANW uitkeringen niet in mindering
worden gebracht op de nabestaandenpensioenuitkering? Hoe verhouden zich artikel 18b en 18c – en daarmee ook de eventuele
uitruil van deze pensioenen voor een hoger ouderdomspensioen – met de
situatie van het verzekeren van deze pensioenen op risicobasis? Van verschillende
kanten wordt erop gewezen, zo merken de leden van de PvdA-fractie op, dat
als er sprake is van een risicoverzekering voor deze pensioenen er geen sprake
kan zijn van een uit te ruilen pensioen. art. 18cDe leden van de D66-fractie vragen of er zoals in de huidige maatschappelijke
praktijk, nog sprake is van een maximum aantal te verzekeren kinderen?De leden van de GPV-fractie en RPF-fractie hebben de indruk dat met de
voorstellen voor een groot aantal werknemers de fiscale ruimte om een wezenpensioen
op te bouwen wordt ingeperkt. In de huidige situatie is het mogelijk om voor
volle wezen een maximaal ambitieniveau van 28% van de pensioengrondslag te
bereiken. In het voorstel wordt uitgegaan van een maximaal pensioenopbouw
ter grootte van 20% van het pensioengevend loon. Kunnen de bewindslieden met
enkele rekenvoorbeelden, rekening houdend met verschillende inkomenshoogtes,
weergeven wat de consequentie is van de voorstellen voor het maximaal bereikbare
wezenpensioen in vergelijking met de huidige situatie? Wat is de reden om
wat het wezenpensioen betreft wijzigingen aan te brengen in het ambitieniveau? art. 18dWat vinden de bewindslieden van de volgende suggestie, zo vragen de leden
van de VVD-fractie. Aan artikel 18d, eerste lid wordt de punt achter het laatste
woord van onderdeel d vervangen door een puntkomma en wordt een nieuw onderdeel
e ingevoegd met de volgende tekst, «niet vooraf gegarandeerde stijgingen
van de verzekerde uitkering(en) door winstdeling of door waardeontwikkeling
van de aan die overeenkomst toe te rekenen beleggingen, voor zover die stijgingen
de uitkering(en) bij een veronderstelde rekenrente van ten minste 4% te boven
gaan en die zijn voorzien in een overeenkomst van levensverzekering ter dekking
van een pensioenregeling». Op deze wijze zou voorkomen kunnen worden
dat stijging van ouderdomspensioen tot meer dan 100% van de laatste pensioengrondslag
die wordt veroorzaakt door de waardetoeneming van de aan een pensioenverzekering
ten grondslag liggende beleggingen, leidt tot de situatie dat het ouderdomspensioen
direct moet ingaan dan wel moet worden bevroren. Dit kan gewenst zijn omdat
met name bij pensioenen die zijn verzekerd door middel van een kapitaalverzekering
met pensioenclausule, al dan niet op universal life of unit linked basis,
het bevriezen van de opbouw van de pensioenaanspraak niet automatisch leidt
tot het bevriezen van de ter dekking van deze aanspraak gesloten verzekering.
Voortgaande stijging van de waarde van de onderliggende beleggingen leidt,
ook indien de pensioenopbouw is gestaakt, tot doorbreking van de 100% grens.
Voor de pensioenuitvoerders lijkt het onuitvoerbaar om bij dergelijke verzekeringen
gedurende de gehele looptijd te controleren of de waarde van de polis zodanig
is geworden dat het daarvoor aan te kopen pensioen meer bedraagt dan 100%
van de pensioengrondslag. Aangezien de waardeontwikkeling van de onderliggende
beleggingen niet kan worden beïnvloed door de pensioengerechtigde, kan
de voorgestelde wijziging niet leiden tot oneigenlijk of onbedoeld gebruik.
Door een reële rekenrente van 4% voor te schrijven wordt excessieve niet
gegarandeerde winstbijschrijving voorkomen. De leden van de D66-fractie vragen of aan het slot van het tweede lid
niet moet worden toegevoegd «of het bereikbaar pensioengevend loon». art. 18eHet VNO-NCW stelt in haar brief van 24 juni 1998 het volgende, zo merken
de leden van de VVD-fractie op. In het wetsvoorstel is de mogelijkheid opgenomen
om een tijdelijk overbruggingspensioen (TOP) op te bouwen voor de periode
van de pensioeningangsdatum tot de 65-jarige leeftijd. Dit ter compensatie
van het dan nog ontbreken van een AOW-uitkering en het verschil in premies
volksverzekering over de pensioenuitkeringen vóór en vanaf de
65-jarige leeftijd. Dit pensioen dient in minimaal tien jaar onmiddellijk
voorafgaand aan de pensioeningangsdatum te worden opgebouwd. Het TOP gaat
gelijktijdig in met het ouderdomspensioen (MvT, blz. 29, regel 7). Op bladzijde
21, eerste alinea, wordt echter gesteld dat een aanspraak op overbruggingspensioen
ook kan worden toegekend zonder dat de werknemer uitkeringen ingevolge een
ouderdomspensioen ontvangt in het geval het niveau van het toe te kennen ouderdomspensioen
lager is dan de AOW-opbouw. Het is niet geheel duidelijk wat hiermee wordt
bedoeld.In de brief van 12 juni 1996 (TK 24 328, nr. 3) is aangegeven, zo
vervolgen de leden van de VVD-fractie, dat bij een glijdende (of individuele)
pensioenrichtleeftijd in een pensioenregeling de jongste pensioeningangsdatum
waarop een volledig pensioen kan worden bereikt, aangemerkt kan worden als
de feitelijke pensioenrichtleeftijd, zodat opbouw van een TOP daarmee mogelijk
is. Mag de VNO-NCW aannemen dat dit ook geldt in dit wetsvoorstel? Zo ja,
waarom is dit niet in de memorie van toelichting neergelegd? Het is VNO-NCW
niet geheel duidelijk hoe een en ander in zijn werk gaat bij een flexibele
pensioenregeling; vanaf welk moment begint de tienjaarsperiode te lopen: uiterlijk
tien jaar vóór de pensioeningangsdatum (waarvan door werknemers
afgeweken mag worden) of wordt gekeken naar de werkelijke ingangsdatum van
het pensioen? Is voormelde «jongste pensioeningangsdatum» tevens
het ijkpunt van onderdeel b van het eerste lid van artikel 18e (de ingangsdatum
van het ouderdomspensioen)? Met andere woorden kan bij een flexibele pensioenrichtleeftijddatum
van 60 jaar op de 50ste verjaardag worden begonnen met de opbouw van een TOP?
Bij een formele pensioeningangsdatum van 65 jaar in de pensioenregeling zou –
ingeval de opbouw eerst bij 55 jaar zou mogen aanvangen en de werknemer krachtens
de flexibele regeling toch met 60 jaar met pensioen gaat – er een tekort
aan opbouw (van 5 jaar) zijn. Kunnen de bewindslieden hier een reactie op
geven?De leden van de D66-fractie vragen wat bedoeld is met een aanspraak op
overbruggingspensioen zonder dat de werknemer uitkeringen ingevolge een ouderdomspensioen
ontvangt in het geval het niveau van het toe te kennen ouderdomspensioen lager
is dan de AOW-opbouw. Deze leden sluiten zich aan bij de onduidelijkheden
die VNO-NCW constateert en vragen de staatssecretaris om verheldering. Zij
constateren met de OPF dat in een aantal collectieve regelingen de opbouw
al een paar jaar voor het bereiken van de 60-jarige leeftijd is voltooid en
vragen zich af waarom in het wetsvoorstel een beperking is opgenomen. Met
de OPF vragen de leden of een actuariële korting bij het ingaan van het
het overbruggingspensioen voor 60 jaar bij het overbruggingspensioen past
dat het een vervanging is van de AOW en als zodanig een uitkering op minimumniveau
garandeert. Met Hooge Huys verzekeringen vragen de leden van de D66-fractie of brutering
van premies volksverzekeringen mogelijk is en hoe die brutering kan plaatsvinden. art. 18fDe leden van de D66-fractie vragen met het Verbond van Verzekeraars of
een nabestaandenoverbruggingspensioen tegelijkertijd in dient te gaan met
het nabestaandenpensioen. art. 18gDe leden van de D66-fractie stellen in navolging van de OPF dat ten aanzien
van inkoop van dienstjaren bij eerdere werkgevers anders dan door waarde-overdracht,
grote onduidelijkheid wordt geschapen. Het wetsvoorstel suggereert door de
gekozen bewoordingen dat dergelijke inkoop in bepaalde gevallen wel mogelijk
is, terwijl dat elders niet mogelijk wordt bevonden. Is het niet gewenst is
hierover meer duidelijkheid te scheppen? Ook is het wetsvoorstel niet duidelijk
over de vraag of inkoop van fictieve dienstjaren is toegestaan als sprake
is van een beperking van het aantal (fictieve) dienstjaren als gevolg van
waardeoverdracht. Deze leden vragen de bewindslieden ook in te gaan op de
suggestie van de OPF om bij inkoop van oude dienstjaren bij eerdere werkgevers
geen onderscheid te maken tussen de situatie waarin wel en waarin geen waarde-overdracht
heeft plaatsgevonden.Artikel 18g geeft aan dat bij AMvB regels kunnen worden gesteld met betrekking
tot de perioden die in aanmerking komen als dienstjaren dan wel diensttijd
als bedoeld in de verschillende andere artikelen van dit voorstel en met betrekking
tot het begrip pensioengevend loon. De leden van de PvdA-fractie menen dat
dit dermate kernbegrippen zijn in pensioenregelingen, dat de inhoud van eventuele
AMvB's bij de beoordeling van dit wetsvoorstel betrokken dient te worden.
Ook de diverse commentaren wijzen hierop.Met name in verband met de mogelijkheden voor inkoop van ontbrekende dienstjaren
en voor het pensioen meetellend loon in natura zouden deze leden meer duidelijkheid
vooraf willen hebben. Alleen indien deze aspecten bij de beoordeling worden
betrokken kan ook een inzicht worden verkregen van de kosteneffecten van pensioenregelingen. Art. 18hIn het wetsvoorstel wordt een onderscheid gemaakt tussen collectieve en
individuele pensioenreglingen. Artikel 18h geeft aan welke pensioenen niet
tot de collectieve regelingen behoren en stelt nadere voorwaarden aan dergelijke
pensioenen. De leden van PvdA-fractie onderschrijven de gedachte dat het niet
zo kan zijn dat er voor een kleine groep grenzeloze mogelijkheden zijn voor
pensioenopbouw. Het betreffende artikel heeft echter stevige kritiek opgeroepen
van diverse zijden. Er wordt getwijfeld aan de houdbaarheid in het kader van
het gelijkheidsbeginsel en aan het feit of het überhaupt nodig is op
deze wijze beperkingen op te leggen. De leden van de fractie van de PvdA-fractie
vragen de bewindslieden hierop een reactie te geven en met name op hetgeen
Prof. Stevens hierover zegt in zijn artikel in het WFR van 4 juni 1998.De leden van de D66-fractie merken op dat Hooge Huys verzekeringen stelt
dat lid 1 sub a veel te ruim is opgezet, omdat dit artikel ook op oudere werknemers
en op pensioen toeziet dat toegezegd wordt bij dienstbeëindiging
op pensioendatum. Moet er voor deze werknemers een tegenbewijsregeling gelden?Bij lid 1 sub b is de vraag waarom een B of C polis een individueel pensioen
is behoudens tegenbewijs omdat er een wezenlijke belangentegenstelling altijd
aanwezig is als het gaat om een gewone werknemer (niet dga). Bij lid 2 vragen
de leden van de D66-fractie waarom nadere beperkingen moeten worden gesteld
aan individuele regelingen nu wettelijk exact de grenzen van pensioenregelingen
zijn vastgelegd op de maximum totale opbouw na. Artikel I, onderdeel G (artikel 19c, 19d en 19e van de
Wet op de loonbelasting 1964) art. 19Met het oog op de laatste zin van artikel 19c lid 2, vragen de leden van
de PvdA-fractie wat er gebeurt als een pensioenregeling ex artikel 18h niet
uitgaat boven een in dit geval relevante collectieve regeling en deze beide
regelingen een glijclausule kennen. Werkt de glijclausule in het eerste geval
dan niet en in het tweede geval wel?De onderlinge samenhang tussen de regelingen van aanwijzing (artikel 19d),
glijclausule (artikel 19, tweede lid, eerste volzin), splitsing (artikel 18,
derde lid) en verboden handelingen (artikel 19b) behoeft verduidelijking,
aldus de leden van de VVD-fractie, ter voorkoming van gerechtelijke procedures.
De budgettaire gevolgen van de uitnodiging tot procederen van de fiscus zijn
naar verwachting op de korte termijn meer opbrengst, maar op de lange(re)
termijn tekorten. Delen de bewindslieden dit oordeel? Beperking van de toepassing
van de glijclausule en de aanwijzingsbevoegdheid tot enkel collectieve regelingen
is naar het oordeel van de leden van de VVD-fractie onvoldoende gemotiveerd. art.19c lid 2 en 3Hoe taxeren de bewindslieden het aantal vooroverlegsituaties in de toekomst,
zo vragen de leden van de D66-fractie. Zij constateren dat de glijclausule
niet in individuele gevallen mag worden toegepast. Betekent dit dat een door
de beleggingswinst te hoog geworden pensioenaanspraak van een individuele
deelnemer niet kan worden gerepareerd? Is het niet praktischer een beperking
in de tijd te stellen aan de werking van de glijclausule, bijvoorbeeld dat
de regeling uiterlijk 5 jaar voor pensioendatum moet zijn voorgelegd aan de
belastinginspecteur? art. 19dMet de OPF vragen de leden van de D66-fractie naar de mogelijkheden van
een structurele verruiming van art. 19d en de aanwijzingsbevoegdheid. Waarom
zouden individuele regelingen verstoken moeten blijven van een aanwijzingsbevoegdheid?
Dit mede gezien de mogelijkheid van inkoop van pensioenloze dienstjaren en
een afwijkend carrièreverloop bij de middelloon- en beschikbare premieregelingen. art. 19eKan in dit artikel ook aandacht besteed worden aan samenloop van hybride
pensioenstelsels, zoals de in individuele verzekeringen veel voorkomende kapitaal/beleggingsverzekering
op eindloonbasis, zo vragen de leden van de D66-fractie. Artikel I, onderdeel H (artikel 32 van de Wet op de loonbelasting
1964)In artikel I van het wetsvoorstel onder H.2 wordt vermeld dat artikel
32, lid 3 LB vervalt, zo vervolgen de leden van de PvdA-fractie. De reden
voor het vervallen van dit lid wordt niet toegelicht. Graag krijgen de leden
van de PvdA-fractie hier alsnog een toelichting op. art. 32De leden van de D66-fractie vragen de bewindslieden in te gaan op het
commentaar van Hooge Huys verzekeringen waarin wordt gevraagd wat het voordeel
van de werknemer is om het spaarloon aan te wenden voor financiering van vrijwillige
modules omdat er geen premieaftrek is geweest. Artikel I, onderdeel J (artikel 38a en artikel 38b van
de Wet op de loonbelasting 1964) art. 38a lid 1De leden van de D66-fractie merken op dat door het Verbond van Verzekeraars
wordt gesteld dat bij de hoogte van het prepensioen in de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat AOW uitkeringen worden meegenomen. Het prepensioen dient
echter uiterlijk te eindigen op 65-jarige leeftijd. Deze leden vragen in navolging
van het Verbond van Verzekeraars een duidelijk criterium voor het treffen
van een prepensioenregeling, waarbij volgens de brief van de staatssecretaris
van 12 juni 1996 niet langer een voorafgaande VUT regeling is vereist. art. 38a lid 2Het VNO-NCW stelt in haar brief dd. 24 juni 1998 het volgende. Op bladzijde
tien van de memorie van toelichting wordt gesteld: «prepensioen is pensioen
dat voorafgaat aan ouderdomspensioen en....». Blijkt uit artikel 38a,
lid 2, letter d, niet dat prepensioen en ouderdomspensioen kunnen samengaan,
zo vragen de leden van de fracties van VVD en D66. Volgens de memorie van
toelichting, blz. 17 en 35, kan naast het prepensioen geen afzonderlijk overbruggingspensioen
worden opgebouwd. Hoe kan dan in voormeld artikel het overbruggingspensioen
afzonderlijk worden genoemd?De leden van de D66-fractie vragen of het is toegestaan dat door de beleggingsresultaten
wordt uitgegaan van boven de 85%? Dient deze 85% norm vooraf of achteraf te
geschieden? art. 38 lid 3De leden van de D66-fractie vragen wanneer beoordeeld moet worden wanneer
de 100% norm is bereikt bij omzetting van het uitgestelde prepensioen in ouderdomspensioen.
Mag de 85% norm van het prepensioen alleen betrekking hebben op overbruggings-
en ouderdomspensioen uit huidige dienstbetrekking of tevens uit voorgaande
dienstbetrekkingen? Deze leden wijzen op artikel 4 waarin gesproken wordt
over 100% pensioengevend loon bij vervroeging. art. 38bKunnen de bewindslieden een reactie geven op de suggestie artikel 38b
als volgt te veranderen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.«1. Voor op 1 januari 1999 bestaande pensioenregelingen die niet
voldoen aan het bepaalde in artikel 18, eerste lid, onderdeel
a, artikel 18b, eerste tot en met derde lid en zevende lid, en/of artikel
18c eerste tot en met derde lid en vijfde lid, blijven de artikelen 11, 11b,
11c en 11d zoals die luidden op 31 december 1998 van toepassing, met dien
verstande dat ingeval de pensioenregeling na die datum op meer dan ondergeschikte
punten wordt gewijzigd, deze daarbij geheel in overeenstemming moet worden
gebracht met artikel 18, eerste lid, onderdeel a, artikel 18b, eerste tot
en met derde lid en zevende lid en artikel 18c, eerste tot en met derde lid
en vijfde lid.2. Voor op 1 januari 1999 bestaande pensioenregelingen die overigens niet
voldoen aan het bepaalde in hoofdstuk IIA of artikel 38a, blijven tot 1 januari
2004 de artikelen 11, 11b, 11c en 11d zoals die luidden op 31 december 1998
van toepassing, met dien verstande dat ingeval de pensioenregeling na die
datum op meer dan ondergeschikte punten wordt gewijzigd, deze daarbij geheel
in overeenstemming moet worden gebracht met hoofdstuk IIA en artikel 38a.»Op deze wijze zou voorkomen kunnen worden dat pensioenuitvoerders hun
gehele portefeuille moeten aanpassen aan de nieuwe voorwaarden met betrekking
tot de kring van gerechtigden en de voorwaarde dat het nabestaandenpensioen
niet langer mag zijn uitgedrukt in een percentage van het ouderdomspensioen.
Momenteel is bij vrijwel alle pensioenregelingen waarin is voorzien in een
nabestaandenpensioen dit pensioen uitgedrukt in een percentage van het ouderdomspensioen.
Om dit te laten aanpassen in alle bestaande regelingen, leidt tot grote administratieve
lasten en hoge kosten. Het is dus niet, zoals het kabinet in de memorie van
toelichting stelt, «in theorie denkbaar dat bestaande pensioenregelingen
op basis van de nieuwe criteria bovenmatige elementen bevatten», maar
voor de overgrote meerderheid van de pensioenregelingen praktijk dat zij in
ieder geval op deze twee punten zullen moeten worden aangepast. Artikel VI DelegatiebepalingIn het nader rapport wordt onder punt 10 gesteld dat de begrippen «diensttijd»
en «pensioengrondslag» niet bij ministeriële regeling zullen
worden vastgesteld, maar bij algemene maatregel van bestuur. Waarom zijn deze
begrippen nog niet uitgewerkt sinds september 1995? De leden van de VVD-fractie
zijn geen voorstander van allerlei nadere regelgeving waarover de Tweede Kamer
vooraf geen oordeel kan geven. Deze irritatie is ook meerdere malen in de
Tweede Kamer geuit. Deze leden vinden het niet meer dan behoorlijk dat de
begrippen als «diensttijd, pensioengevendloon, demotie en wat in collectieve
regelingen gangbaar is» vooraf ter goedkeuring aan de Kamer worden voorgelegd.
Het verbaast deze leden dat de de staatssecretaris van Financiën er geen
gewoonte van wil maken de Tweede Kamer de gelegenheid te bieden zich uit te
spreken over de invulling van essentiële begrippen van een wetsvoorstel.
Zijn de bewindslieden bereid de nadere regelgeving, die kennelijk nog moet
worden uitgewerkt als uitvloeisel van dit wetsvoorstel, vooraf ter goedkeuring
aan de Tweede Kamer voor te leggen?De leden van de CDA-fractie zouden graag antwoord willen hebben op de
vraag of niet door het bij lagere regelgeving vastleggen van een aantal kernelementen
zoals de begrippen «dienstjaren», «diensttijd» en
«pensioengevend salaris» afbreuk gedaan wordt aan het beginsel
van belastingrecht dat in de wet dient te worden vastgelegd waarover heffing
zal plaatsvinden. Als het dan al noodzakelijk is de wettekst zelf niet al
te zeer te belasten met uitgebreide omschrijvingen van hetgeen onder deze
begrippen dient te worden verstaan in het kader van deze wet, moet de strekking
van de AMvB dan niet op zijn minst zodanig zijn dat er voldoende ruimte blijft
voor de gewenste flexibilisering en modernisering? Met andere
woorden, moet ook hierin de fiscus niet de gulden weg blijven bewandelen van
het «volgen van maatschappelijke ontwikkelingen» in plaats van
drempels opwerpen als gevolg van al te gedetailleerde regelgeving? Zo het
al noodzakelijk is te werken met een AMvB, dan kan de wet eigenlijk niet behandeld
worden voordat de concept-AMvB ter beschikking is. Ook de bij AMvB te regelen
onderwerpen moeten onderdeel kunnen zijn van parlementaire beoordeling.De leden van de D66-fractie ondersteunen de delegatiebepaling die de ministers
van Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid verregaande bevoegdheden
geeft om snel een wetsvoorstel in te dienen als de evaluatie van het pensioenconvenant
daartoe aanleiding geeft. Dat is onderdeel van de afspraak die neergelegd
is in het convenant. Overigens vragen deze leden wel of het veranderen van
artikel 2b PSW nog aanleiding geeft tot nadere invulling van het convenant.De leden van de D66-fractie merken voorts op dat belangrijke begrippen
zoals diensttijd, dienstjaar en pensioengevend loon door de bewindslieden
worden ingevuld bij AMvB. Wanneer, zo vragen de leden van de D66-fractie,
kan over de inhoud van deze begrippen aan het parlement helderheid worden
verschaft en welke andere regelgeving valt wanneer te verwachten? Zij verzoeken
de bewindslieden hiervan een overzicht te geven. De leden van de D66-fractie
constateren dat het Verbond van Verzekeraars wijst op het goed definiëren
van pensioengevend loon en de pensioengrondslag.Het is de leden van de fractie van GroenLinks eveneens opgevallen dat
belangrijke begrippen als diensttijd, dienstjaar en pensioengevend loon nog
nader worden ingevuld bij AMvB. Naar hun mening dient de inhoud van deze begrippen
onderdeel te zijn van de parlementaire behandeling. Is het kabinet in staat
voor de plenaire behandeling van het wetsvoorstel een concept-versie van de
AMvB te doen toekomen aan de Kamer? Zo nee, kunnen de bewindslieden dan op
een andere wijze helderheid verschaffen over de inhoud van deze begrippen? Artikel VI en VIIDe leden van de GPV-fractie en RPF-fractie zijn blij met de afspraak die
is gemaakt met de sociale partners op 9 december 1997 over het beleid aangaande
aanvullende pensioenen. Pensioenregelingen vormen een belangrijk punt in het
arbeidsvoorwaardenbeleid. Zij vinden het daarom logisch om de verantwoordelijkheid
te komen tot een modernisering en vergroting van de toegankelijkheid van het
pensioenstelsel binnen de door de overheid gestelde fiscale grenzen voor een
belangrijk deel bij de sociale partners neer te leggen.De leden van de genoemde fracties vinden het echter onjuist om een wet
bij delegatie te wijzigen, indien daarvoor geen zwaarwegende argumenten zijn
te geven. De GPV- en RPF-leden zijn van mening dat met betrekking tot dit
wetsvoorstel deze argumenten ontbreken. Zij zijn van oordeel dat het argument,
zoals verwoord in de toelichting op blz. 5, dat zonder delegatiebepaling het
niet mogelijk is om na de evaluatie nog binnen de huidige kabinetsperiode
een wetswijziging door te voeren, de voorgestelde constructie volstrekt onvoldoende
legitimeert. Wordt met de voorgestelde constructie, waarbij zelfs de mogelijkheid
bestaat dat de aanvullende regels met terugwerkende kracht worden ingetrokken,
de rechtszekerheid niet ondermijnd?De leden van de GPV- en RPF-fractie constateren dat met het voorstel pas
na afloop van de evaluatie van het convenant, dus na 1 maart 2001, door middel van een AMVB afwijkende regels kunnen worden gesteld. Positioneert
het kabinet zich hiermee niet vrijwillig voor meer dan twee jaar aan de zijlijn,
ongeacht wat er op het speelveld van de sociale partners gebeurt? DIVERSENDe leden van de fractie van de PvdA zouden het op prijs stellen als de
regering zou kunnen reageren op de hoofdelementen uit commentaren van VNO-NCW,
de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs, de Stichting van de Arbeid, OPF,
de Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen en het Verbond van Verzekeraars
alsook op de artikelen van L.G.M. Stevens (WFR 4-6-1998), van J.Th.L. Brouwer
en J-O Kuijkhoven (Pensioenbeleid en voortgezette pensioenopbouw bij uitzending
naar het buitenland, nog te verschijnen in het WFR) en van J-O. Kuijkhoven
(Het wetsvoorstel fiscale behandeling van pensioen. Hoe om te gaan met arbeidsongeschiktheidspremies?,
te verschijnen in het Tijdschrift voor pensioenvraagstukken) bij de beantwoording
van de vragen, in het bijzonder op de aspecten die hiervoor niet specifiek
aan de orde zijn geweest.De leden van de D66-fractie wijzen erop dat wetteksten en de toelichting
daarop, alsmede de memorie van toelichting niet altijd synchroon lopen. Tevens
wijken definities voor «wezen» af van elders, bijvoorbeeld in
het BW, gehanteerde definities. In de voorgestelde definitie wordt nog steeds
de civielrechtelijk verouderde term «stiefkind» gebruikt. De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier van de commissie,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Rosenmöller (GL),
Van Gijzel (PvdA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Voûte-Droste
(VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Giskes (D66), Kamp (VVD), Marijnissen (SP),
Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), De Vries (VVD), De Haan (CDA),
ondervoorzitter, Stroeken (CDA), Patijn (VVD), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA),
Balkenende (CDA), Vendrik (GL), Bos (PvdA), Remak (VVD), Wijn (CDA), Kuijper
(PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Harrewijn
(GL), Van Zijl (PvdA), Koenders (PvdA), Balemans (VVD), Van Oven (PvdA), Schimmel
(D66), Hofstra (VVD), De Wit (SP), vacature PvdA Hoekema (D66), Van Walsem
(D66), Wilders (VVD), Dankers (CDA), Van der Knaap (CDA), Blok (VVD), Weekers
(VVD), Smits (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rabbae (GL), Van Dok-Van Weele
(PvdA), Hessing (VVD), Van den Akker (CDA), Timmermans (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26020-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl