Wijziging van bepalingen van de Mediawet i.v.m. herziening vd organisatiestructuur van de landelijke publieke omroep; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19971998-25216, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-10-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25216 nr. 49

09-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenOrganisatorische aspectenProgramma-autonomieFinanciële onderwerpenArtikel 54ConcessieMotie VerhagenArtikelsgewijsArt. 1Art. 55Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25216Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 216Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening
van de organisatiestructuur van de landelijke publieke omroepnr. 49VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR CULTUUR1Vastgesteld 9 oktober 1997* Het eerder verschenen stuk inzake dit wetsvoorstel is gedrukt onder
EKnr. 309, vergaderjaar 1996–1997.De leden van de vaste commissie voor Cultuur, belast met het voorbereidend
onderzoek, wensten in dit stadium de volgende opmerkingen te maken en vragen
te stellen. AlgemeenVoorafgaand aan opmerkingen en vragen over onderdelen gaven de leden eerst
hun algemene indruk en stelden een vraag in commissieverband.De leden van de VVD-fractie hadden met belangstelling kennis
genomen van het voorliggende wetsontwerp waarvan zij het doel, een meer doelmatige
organisatiestructuur van de publieke omroep, onderschrijven.De leden van de fractie van het CDA hadden grote zorg over
dit wetsvoorstel dat niet alleen lijkt gericht op substantiële reductie
van de omroepverenigingen, maar zelfs op eliminatie daarvan binnen afzienbare
tijd.De publieke omroep is daarmee niet gediend, zo meenden zij. De omroepverenigingen
hebben hun inbedding in de samenleving en representeren een brede pluriformiteit.
Het is noodzakelijk en nuttig dat tot coördinatie wordt gekomen omdat
ook een publieke omroep aan eisen van functionaliteit en haalbaarheid moet
voldoen. Doch een drastisch opzij zetten van de omroepverenigingen, het daarmee
negeren van hun achterban en het laten afvloeien van private betrokkenheid
zoals met deze wet geschiedt, roept de vraag op of dat op zichzelf wellicht
meer in de bedoeling ligt dan het streven naar een optimale publieke omroepstructuur.Want voor een representatieve, pluriforme publieke omroep is private betrokkenheid
uit de samenleving hard nodig. Sterker, voor een publieke omroep met de ook
door deze leden onderschreven ambities ten aanzien van o.a. educatie, cultuur
en objectieve informatie, is een draagvlak in de maatschappij
absolute voorwaarde. Dat draagvlak steunt voor een belangrijk deel op de omroepverenigingen
en het streven naar een optimale publieke omroep wordt niet gediend door die
steun af te wijzen of te veronachtzamen.Sprekende over de omroepverenigingen doelden de leden van de CDA-fractie
niet slechts op die organisaties waarmede identiteitsverwantschap wordt verondersteld,
doch op alle verenigingen binnen het publieke bestel die voor een brede democratische
legitimatie zorgen.Ongetwijfeld hangt een en ander ten nauwste samen met de toekomstige visie
op de publieke omroep. Wie deze slechts nog een sterk gereduceerde positie
toekent ook ten opzichte van de commerciële omroep zal aan brede legitimatie
minder of nauwelijks behoefte hebben. Wie daarentegen de publieke omroep een
vitale plaats wil blijven garanderen, zal niet geneigd zijn aan de posten
van het bestaande draagvlak te zagen, en zeker niet alvorens zich verzekerd
te hebben van een adequaat of beter alternatief. Deze leden vernamen gaarne
de visie van de staatssecretaris over de toekomst van de publieke omroep ook
na 2000. Zij zouden bij die beschouwing tevens betrokken willen zien een gemotiveerde
beoordeling of, dan wel in hoeverre, die visie nog onverkort geldt gelet op
drastische amendering die het wetsvoorstel op het laatst tegen de zin van
de staatssecretaris en ondanks zijn verdediging heeft ondergaan. In dat verband
gelieve de staatssecretaris tevens aan te geven of zijn visie aansluit bij
die van Tweede Kamerlid Van Zuylen, verantwoordelijk voor een belangrijk deel
van bovenbedoelde amendering, zoals uiteengezet in het Parool van 3 september
1997.De leden van de CDA-fractie ontwaarden een duidelijke kentering in de
trend van individualisering, «markt-denken» en «moet-kunnen»
filosofie. In toenemende mate wordt nu ook buiten de kringen der christen-democratie
de behoefte aan normen en waarden, aan gemeenschapszin beseft. Het ombuigen
van de geweldsspiraal moet beginnen bij de opvoeding in het gezin, op school,
binnen de sociale verbanden in de samenleving. Daarbij is de rol van de publieke
omroep van grote betekenis. In dit kenterende klimaat is bezinning nodig op
wat men heeft en hoe met bestaande kaders de gewenste ombuiging te bereiken
valt in stede van die kaders weg te zetten in ruil voor een onduidelijk alternatief.De leden behorende tot de PvdA-fractie verwelkomden het wetsvoorstel,
al meenden zij dat het – ware het tien jaar eerder ingediend, dus bij
de vaststelling van de Mediawet 1987 – had kunnen bijdragen aan een
tijdige versterking van omroep als publieke dienst, welke immers inmiddels
is verzwakt tegenover de sedertdien krachtig opgekomen omroep ten behoeve
van het maken van bedrijfswinst.Deze leden waren verheugd dat de regering, nu de omroeporganisaties in
vele jaren van onderling gekrakeel niet reeds uit zichzelf tot vergaande samenwerking
wisten te komen, de moed bijeen heeft geschraapt om in Hilversum de wet te
stellen.Naar de mening van deze leden school het euvel van de bestaande omroepwetgeving
met name daarin dat reeds in de jaren twintig gekozen is voor nadruk op het
eigen recht van de uitzendende instanties in plaats van op de inhoud van de
als publieke dienst aangeboden programma's, dus op het recht van de ontvangers.Het bestaande stelsel is er een van externe pluraliteit, waarbij de verscheidenheid
wordt gewaarborgd door een meervoud van zendgemachtigden, die worden geacht
maatschappelijke stromingen te vertegenwoordigen. Deze moesten, zoals art.
13 van de Omroepwet 1967 het uitdrukte, in zodanige mate gericht zijn op in
het volk levende behoeften, dat hun uitzendingen uit dien hoofde
geacht konden worden van algemeen nut te zijn.Deze opzet heeft tot de jaren zestig onweerspreekbaar een belangrijke
rol gespeeld bij de emancipatie van die stromingen en bij het waken tegen
directe overheidsinmenging in de inhoud van programma's (al kon het de censuur
van de Radio Controle Commissie uit de jaren dertig niet voorkomen).Maar het algemeen nut heeft het toch afgelegd tegen de particuliere wensen
en belangen der zendgemachtigden. Het streven van vernieuwers na de bezetting
naar een «nationale omroep» volgens BBC model faalde. De NOS,
waarin de gezamenlijkheid van de omroep vanaf de Omroepwet 1967 haar uitdrukking
vond, kreeg niet de kans zich te ontwikkelen tot een sturende kracht in een
omroep gericht op het leveren van een publieke dienst. Integendeel, totdat
rond 1988 – om zich te onderscheiden van commerciële omroep –
de term «publieke omroep» in zwang kwam, werd door zendgemachtigden
steeds ontkend dat van «public service broadcasting» sprake was,
en werd de nadruk gelegd op de individuele programma-autonomie.Het wetsvoorstel zet nu een eerste stap in de richting van een stelsel
van interne pluraliteit, waarbij de verscheidenheid wordt gewaarborgd binnen
een organisatie die tot opdracht heeft een plurale publieke dienst aan kijkers
en luisteraars aan te bieden. Dat nu slechts een eerste stap wordt gezet heeft
te maken met het feit dat tot het jaar 2000 de bestaande vijfjarige concessies
zijn verleend.Vóór het jaar 2000 zou, naar de mening van deze leden, inderdaad
de definitieve stap moeten worden gezet waarbij een autonomie van zendgemachtigden
als nu ex art. 48 Mediawet bestaat wel kan blijven leiden tot eigenzinnige
programma's, maar niet ontaardt in versnippering van de programmering omdat
zendgemachtigden hun autonomie misbruiken om de eenheid van het programma-aanbod
als geheel te ondermijnen.Ofschoon de leden behorende tot de PvdA-fractie zich achter de opzet van
het wetsvoorstel stelden om de kwaliteit en de slagkracht van de «publieke»
omroep te vergroten, waren deze leden zich er tegelijkertijd van bewust dat
de vorm die de regering daarvoor heeft gekozen een uit meerdere mogelijkheden
is.Zo bergt de grote nadruk op een «centrale directie» als eerder
bepleit in het rapport-Ververs de mogelijkheid van ongewenste verambtelijking
en centralisatie in zich. Veel zal afhangen of de personen die zullen worden
benoemd als lid van de Raad van Bestuur door hun kwaliteit en door hun bereidheid
zich met hun taak (omroep als publieke dienst) te vereenzelvigen vertrouwen
binnen de omroep zullen weten te verwerven.Voorts misten deze leden in de toelichting op het wetsvoorstel en in het
tot nog toe gevoerde debat de noodzakelijke centrale aandacht voor journalistieke
en programmatische vrijheid. De scheiding tussen bestuurlijk toezicht en professionele
uitvoering krijgt daarentegen wel veel aandacht. Wil de regering gespecificeerd
uiteenzetten, zo vroegen deze leden, hoe deze vrijheid in de gekozen opzet
gewaarborgd blijft. Kan onder meer worden aangegeven of hier sprake is van
het onderscheid uitgeversredactie? Zo ja, waar houdt de uitgeverstaak op en
waar begint de journalistieke en programmatische vrijheid van een redactie?Gezien de omvang van de Mediawet na aanvaarding van dit wetsvoorstel vroegen
de leden behorende tot de PvdA-fractie waarom hier niet is gestreefd naar
terugtred van de wetgever. Waarom is niet de weg gekozen van een summiere
regeling in de wet, en voor het verder vastleggen van richtlijnen voor de
publieke dienst omroep in de voorwaarden van de zendmachtiging
(deze leden achtten de in de Mediawet gehanteerde term «concessie»
in dit verband ongelukkig, daar deze term in het juridisch spraakgebruik wordt
benut voor een vergunning tot exploitatie van een goed waarover de overheid
zeggenschap heeft, zoals bodemschatten, tegen betaling door de vergunninghouder,
terwijl het in dit geval nota bene gaat om betaling door de overheid aan de
vergunninghouder).Waarom heeft de regering niet voor deze weg gekozen? Is de regering van
zins bij de voorbereiding van de definitieve structuur, waarbij van slechts
een enkele zendmachtiging voor de gehele publieke dienst omroep sprake zal
zijn, deze andere weg te volgen? Wil de regering in dit verband uiteenzetten
in hoeverre deze weg in het buitenland (bijv. in het V.K. en België)
reeds is bewandeld? Deelt de regering de mening van deze leden dat langs de
weg van machtigingsvoorwaarden – omdat het vooral om programmatische
en journalistieke eisen gaat – beter kan worden aangegeven welke eisen
aan de publieke dienst worden gesteld dan in wetsbepalingen? Dit geldt met
name ook de mogelijkheid om op flexibele wijze de ontwikkelingen te volgen
en, zo nodig, voorwaarden te herzien, en om op niet-nakoming van die voorwaarden
geen boete maar (gedeeltelijke) intrekking of niet verlenging van de machtiging
te stellen.De leden van de fractie van D66 steunden het doel van het wetsontwerp,
namelijk versterking van de publieke omroep door professionalisering van het
bestuur en bredere samenwerking, coördinatie van netten en programma's.
De eerste vraag van deze leden aan de regering was echter of zij dit doel
ook na de uitvoerige amendering door de Tweede Kamer nog realiseerbaar acht.
Met name vroegen zij de regering in te gaan (art. I onder u) op het feit dat
het eigen programma versterkend budget van de raad van bestuur verhoogd is
van 5 procent naar 10 procent. Nu ook de verantwoordelijkheid voor de NOS-programmering
rechtstreeks onder de Raad van Bestuur is komen te vallen, ligt er wel erg
veel macht bij deze Raad van Bestuur, zo meenden zij.De leden van de fracties van GPV, SGP en RPF hadden met veel belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel en
ook van de geschiedenis van het wetsvoorstel tot de aanvaarding ervan door
de Tweede Kamer.Zij juichten een versterking van de organisatie van de publieke omroep
toe. Maar zij hadden sterke aarzelingen bij de wijze waarop het wetsvoorstel
die versterking beoogt te realiseren. De centralistische tendens in het wetsvoorstel,
gecombineerd met een verschuiving van zeggenschap van de (gezamenlijke) omroeporganisaties
naar zeggenschap direct of indirect van de overheid, kan huns inziens een
bedreiging vormen voor de wijze waarop de pluriformiteit van de publieke omroep
in Nederland vanouds vorm heeft gekregen. De strekking van veel wijzigingen
die de Tweede Kamer in het wetsvoorstel heeft aangebracht (met name waar deze
de macht van de raad van bestuur van de NOS vergroten) versterkte hun vrees
dat de waarde van de omroepverenigingen als instrumenten ter bewaking van
die pluriformiteit wordt onderschat.De leden van de commissie merkten op dat het wetsvoorstel bepaalt
dat inwerkingtreding op 1 januari 1998 plaats zal hebben. Bestaat er echter
niet een toezegging van het kabinet aan de Eerste Kamer dat er geen vaste
data van ingang worden vermeld, gelet op de daaraan verbonden nadelen naar
de opsomming. Waarvan in het verleden thans mag worden verwezen?Zij vroegen derhalve of de staatssecretaris overwoog een en ander door
mideel van een novelle te corrigeren. Organisatorische aspectenDe in dit wetsvoorstel gesitueerde Raad van Bestuur blijft een taak met
een ingebakken belangentegenstelling. De leden van de CDA-fractie
achtten zulks onzuiver en zagen dit als een bron van conflicten.De Raad van Bestuur is niet alleen het orgaan dat onafhankelijk boven
de programmaverzorgende instellingen staat (met als taak o.a. de programmacoördinatie
op en tussen de netten), maar is tegelijkertijd direct verantwoordelijk voor
de verzorging van het NOS-programma. Het oorspronkelijke deel van de wet,
namelijk scheiden van bestuur en professionals, wordt hiermee doorbroken.
De belangenverstrengeling die ontstaat doordat een en hetzelfde orgaan de
gemeenschappelijke belangen van de gezamenlijkheid behartigt en een deel van
de gezamenlijkheid (NOS-rtv) aanstuurt, is niet alleen principieel onjuist
maar kan in de praktijk voor grote complicaties zorgen (en wellicht zelfs
leiden tot onbehoorlijk bestuur).Gaarne vernamen zij de reactie van de staatssecretaris.Daarop inhakend merkten de leden van de VVD-fractie op dat
artikel 19 de instelling, benoeming en taken van Raad van Bestuur regelt.
Kan de regering meedelen welke procedure gevolgd zal worden voor de selectie
en benoeming van de drie leden van de Raad van Bestuur? Kan de staatssecretaris
meedelen aan welk profiel de te benoemen leden moeten voldoen?De leden van de PvdA-fractie stelden vast, dat artikel 18b
regelt dat een aantal besluiten van de Raad van Bestuur de instemming van
de Raad van Toezicht behoeven. Wil de regering uiteenzetten in welke mate
deze bevoegdheid van de RvT er toe zal kunnen leiden dat de leden van de RvB
metterdaad verantwoording afleggen aan de Raad van Toezicht? Zijn overigens
de betrokken besluiten openbaar? Zullen de vergaderingen van de RvT openbaar
zijn? Zo neen, acht de regering deze niet-openbaarheid in overeenstemming
met het democratisch beginsel dat een college met overheidsmacht bekleed op
een voor eenieder kenbare wijze over de uitoefening daarvan verantwoording
aflegt? In hoeverre zijn de inlichtingen verschaft aan de minister o.g.v.
art. 23 voorwerp van verplichtingen op grond van de Wet Openbaarheid van Bestuur?De leden van de D66-fractie vroegen hoe de pluriformiteit van
de publieke omroep wordt gewaarborgd, nu deze Raad van Bestuur ook de netmanager
benoemt? Is deze bestuursconstructie niet erg centralistisch geworden? Nu
het commissariaat voor de media verdwijnt welke is dan de beroepsinstantie
waar men zijn eventueel miskende belangen aan kan voorleggen?Voorts vroegen de leden van de fractie van de VVD op het punt
van de organisatie of het waar is dat voor de functie van netcoördinator
al actief is geworven?Acht de regering het juist dat de publieke omroep hiermee vooruitloopt
op behandeling van dit wetsontwerp in de Eerste Kamer. Is de regering het
eens met de leden van de VVD-fractie dat de handelwijze van de publieke omroep
in deze op gespannen voet staat met het voorliggende wetsontwerp (art. 40),
aangezien de nog te benoemen Raad van Bestuur hierdoor voor een voldongen
feit wordt geplaatst?De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de regering
kon toelichten hoe een netredactie kan functioneren wanneer, zoals bij Radio
5, een groot aantal grote en kleine zendgemachtigden daarvan deel moeten uitmaken?De leden hier aan het woord misten een betrokkenheid van de Wereldomroep bij de nieuwe organisatiestructuur. Deze leden waren zich bewust
dat de WO redenen heeft, aan ervaringen in het verleden ontleend, om zorg
te hebben voor expansieneigingen van de binnenlandse omroep. Toch meenden
zij dat het in deze tijd aangaat om ook de samenwerking tussen WO en binnenlandse
omroep te benadrukken. Deze leden werden in deze overtuiging gesterkt door
de uitzendingen van de drie tv-kanalen van de landelijke omroep op het abonnee-tv
kanaal Canal Plus en bestemd voor Nederlanders in het buitenland. Waarop berust,
zo vroegen deze leden zich af, de bevoegdheid van de binnenlandse omroep om
deze uitzendingen te verzorgen? Volgens art. 76 is dit de taak van de WO,
die daarin ook reeds voorziet door haar ongecodeerde uitzendingen onder de
naam «Beste van Nederland» (BVN). Waarom worden deze beide inspanningen
van het publieke deel van de omroep niet gecoördineerd? Is lid 2 van
art. 76 daartoe onvoldoende? Zo ja, had dit vraagstuk niet in dit wetsvoorstel
opgelost moeten worden?De leden van de VVD-fractie merkten op dat in het huidige vijf
leden tellende bestuur van de Stichting Ether Reclame drie zetels worden ingenomen
door vertegenwoordigers van de omroepen en bovendien kent het bestuur een
waarnemer namens het ministerie van OC&W. Kan de regering aangeven of
ook de samenstelling van het bestuur van de Stichting Ether Reclame zal worden
herzien overeenkomstig de nieuwe organisatiestructuur van de publieke omroep?
Kan de regering meedelen waar de STER haar organisatorische plaats krijgt
in de nieuwe organisatiestructuur en wat de rol van de Raad van Bestuur ten
opzichte van de STER zal zijn?Positief stonden de leden van de fractie van D66 ten aanzien
van het opnemen van de niet-leden gebonden zendgemachtigden (39f) als gelijkwaardigen
bij de totstandkoming van de programmatische uitgangspunten op het televisieprogrammanet.
Inconsequent is echter dat in artikel 41b wel de omroepverenigingen en de
MTS bedenkingen kunnen uiten tegen afwijkingen door de Raad van Bestuur, maar
niet de kleine zendgemachtigden. Waarom is dat?In dat verband vragen de leden van deze fractie zich af hoe de positie
van genoemde 39f-gemachtigden kan zijn bij het toekomstig concessiestelsel.
Wanneer dit een één-concessiesysteem zou worden, hoe kunnen
deze zich dan profileren? Tenslotte graag een reactie van de regering op de
brief van 18 september 1997 (van de NOS, griffienummer 120 580) aan de
leden van de Eerste Kamer inzake het onderhavige wetsvoorstel.Tenslotte vroegen de leden van de VVD-fractie op dit punt:Kan de regering met inachtneming van Art.1 sub 1, Art. 39 en Art. 40 lid
1, aangeven of de verantwoordelijkheid voor de satellietuitzendingen van Nederland
1, 2 en 3 berust bij de NOS of bij de instellingen die zendtijd hebben verkregen
voor landelijke omroep? Programma-autonomieDe leden behorende tot de PvdA-fractie vroegen hoe de relatie
is tussen de programma-autonomie der zendgemachtigden (art. 48) en de bevoegdheden
die in de nieuwe organisatiestructuur gegeven worden op het punt van programmering
en coördinatie. Welke is het gevolg wanneer een zendgemachtigde zich
niet neerlegt bij een bepaalde uitoefening van die bevoegdheden. Biedt art.
48 hem dan nog steeds de mogelijkheid om een besluit van de «gezamenlijkheid»
of van een netredactie te dwarsbomen? Van de andere kant: welke bescherming
genieten zendgemachtigden tegen kennelijk onredelijk beslissingen op het gebied
van programmering en coördinatie? Op dit gebied ligt ook het gebruik door de RvB, o.g.v. art.101 lid 1 sub
f, van fondsen op het budget gereserveerd ten behoeve van «programmaversterking».
Welke waarborgen voor redactionele autonomie bestaan er bij gebruik van dit
financieel beleidsinstrument?Een bijzondere positie neemt het NOS-programma in. Bij amendement is in
de Tweede Kamer de bufferfunctie geschrapt die de Programcommissie innam tussen
de RvB en de directie van de NOS-programmadienst. De leden behorende tot de
PvdA-fractie delen de zorgen van de indieners van het amendement dat de instelling
van deze commissie opnieuw een grote invloed van de zendgemachtigden op het
NOS-program zou introduceren.Van de andere kant zou een dergelijk lichaam de functie kunnen vervullen
van een buffer tussen een centralistische RvB die vooral een taak heeft op
het gebied van de programmering voor de hele omroep, en een programmadienst
die een bepaalde inhoud moet waarborgen. Deze leden vroegen zich af of nu
andere wegen zouden kunnen worden gezocht om voor het NOS-programma voldoende
inhoudelijke zelfstandigheid te waarborgen. Kan de regering toezeggen dat,
bv via de statuten van de stichting NOS, een delegatieregeling wordt vastgelegd
die aan de programmadienst voldoende ruimte laat en de voorkomt dat de RvB
zijn beide taken onvoldoende uit elkaar houdt? Financiële onderwerpenMet grote instemming hadden de leden behorende tot de PvdA-fractie
kennis genomen van de inspanningen verricht door de regering om een Protocol
bij het Verdrag van Amsterdam te doen opnemen waarin wordt vastgesteld dat
financiering van omroep als publieke dienst binnen bepaalde grenzen niet in
strijd is met EG-bepalingen inzake overheidssteun en vrije concurrentie1. Daarmee is hopelijk aan een ontwikkeling,
die werd ingezet in de jaren tachtig in richtlijnen en in jurisprudentie van
het Hof en die leidde tot onzekerheid over de vraag of voor de publieke kant
van de omroep om redenen van cultureel beleid een zekere uitzondering mocht
gelden, een einde gekomen.De leden behorende tot de PvdA-fractie lazen in de toelichting op het
wetsvoorstel op het punt van de financiën voor de publieke dienst twee
voorstellen. Een betreft de verhoging van de minimum-contributie voor een
omroeporganisatie, de ander de bestemming van de omroepreserve. Nu het eerste
voorstel, dat voorzag in extra inkomsten voor de omroep, in de Tweede Kamer
is gesneuveld missen deze leden inzicht in de wijze waarop de regering meent
in de toekomst de financiële grondslagen van de publieke dienst omroep
te verzekeren. Als werkelijk sprake is van een publieke dienst, dan zou de
vergoeding betaald door hen voor wie deze is bestemd beter afgestemd moeten
zijn op de kosten, zoals dat bij andere instellingen van algemeen nut het
geval is. Thans is deze omroep als publieke dienst in te hoge mate afhankelijk
van adverteerders via de, overigens slinkende, inkomsten uit reclame. Is de
regering voornemens op meer principiële wijze de omvang van de te heffen
omroepbijdragen van argumenten te voorzien dan tot nog toe, vooral met verwijzing
naar «koopkrachtplaatjes» en naar mogelijke bezuinigingen bij
de omroep, het geval is geweest?De leden van de VVD-fractie constateerden dat de Tweede Kamer
bij motie de regering heeft verzocht, zodra de rapportage van Mckinsey en
de meerjarenplannen van de NOS gereed zijn, deze aan de Tweede Kamer voor
te leggen alvorens hierover definitieve afspraken met de NOS te maken. Deze
motie werd in juni 1997 ingediend omdat op dat moment de gepresenteerde financiële
gegevens een onduidelijk beeld gaven. Kan de regering, in aanvulling op de brieven van de staatssecretaris van
24 en 25 juni 1997, inmiddels een duidelijker beeld geven van de actuele financiële
situatie bij de publieke omroep?Het kwam de leden van de CDA-fractie tegenover de omroepen
onzorgvuldig voor hen op zodanig onredelijk korte termijn te verplichten te
voldoen aan deze wet en aan hetgeen daaruit voortvloeit zoals de gevolgen
van de motie-Stellingwerf, waarbij speelt dat de seizoens programmering toch
niet zomaar onderbroken kan worden nog los van de vraag wat een kersverse
Raad van Bestuur zonder vervangende programmeringen per 1 januari a.s. met
het extreem verhoogde budget moet doen.De grondwet (art. 8) en het EVRM (art. 11) erkennen de vrijheid van vereniging.
Deze kan worden ingeperkt bij wet in het belang van de openbare orde. Kon
laatstbedoeld belang wel terecht in stelling worden gebracht om de omroepverenigingen
tot contributieverhoging te verplichten? Dankzij de gezamenlijke veroordeling
door PvdA en CDA is het omroepgeeltje verworpen. Toch verlangden de aan het
woord zijnde leden een uiteenzetting van de staatssecretaris over de verhouding
van bovengenoemde artikelen tot de contributiedwang en tot andere wel overeind
gebleven bepalingen van dit wetsvoorstel die de vrijheid van vereniging beperken.Ook de leden van de fracties van GPV, SGP en RPF
gingen in op de motie-Stellingwerf. Zij merkten op dat de Tweede Kamer in
deze motie aan de regering heeft gevraagd het daarheen te leiden dat mensen
op eenvoudige wijze kunnen kiezen of zij lid van een omroepvereniging of abonnee
op het programmablad van die omroep of beide willen worden (stuk nr. 47).
Hoe zal de regering deze motie concreet uitvoeren?De leden van de VVD-fractie constateerden met instemming dat
de koppeling tussen het lidmaatschap van een omroepvereniging en het programmablad
verdwijnt. De leden van de VVD-fractie constateren dat diverse omroepen zich
op de tijdschriftenmarkt begeven, maar dat de tijdschriftenuitgevers nog steeds
niet kunnen beschikken over de volledige programmagegevens van de NOS. Over
dit onderwerp heeft de Eerste Kamer op 1 juli 1997 met de staatssecretaris
van gedachten gewisseld en heeft mede naar aanleiding van deze gedachtewisseling
op 11 augustus 1997 een afschrift van een brief van De Telegraaf aan de staatssecretaris
ontvangen. De leden zouden een inhoudelijke reactie van de regering op deze
brief op prijs stellen.Tenslotte stelden de leden van de fracties van GPV, SGP en RPF nog de volgende financiële onderwerpen aan de orde. Graag wilden
zij van de staatssecretaris actuele informatie over de financiële situatie
van de omroepen, tegen de achtergrond van het achterwege blijven van de wettelijke
verhoging van de contributies.In het wetsvoorstel is de vorming en de vaststelling van plannen geregeld.
Daarover wensten de aan het woord zijnde leden twee vragen te stellen. In
de eerste plaats vroegen zij of de periode tussen 1 augustus (de datum die
geldt voor de indiening van meerjarenplannen door de netbesturen en de raad
van bestuur van de Stichting, BB art. 98 a, b en c) en 1 oktober (de datum
die geldt voor de indiening van een gezamenlijk meerjarenplan door de Stichting,
CC art. 99 lid 1) niet erg krap is, o.a. omdat in die periode ook de instemming
van de raad van toezicht verkregen moet worden? De tweede vraag sloot daarbij
aan. Is het billijk om – in het geval de Stichting niet op tijd haar
meerjarenplan indient – een korting toe te passen op de
budgetten van de programmaverzorgende instellingen? Artikel 54De leden van de fractie van de VVD merkten op dat artikel 54
voorschrijft dat de totale zendtijd voor televisie voor ten minste 25% onafhankelijke
producties bevat met een minimum van 10% voor elke omroep.Vallen co-producties van omroepen met buitenlandse producenten ook onder
deze 25%, ook als de bijdrage van de omroep alleen bestaat uit het beschikbaar
stellen van de financiën voor een productie?Is het waar, zoals gesteld wordt in Het Parool van 8 september 1997, dat
als reactie op het aannemen van het 25% amendement in de Tweede Kamer, «allerlei
succesvolle omroepmedewerkers eigen productiebedrijfjes beginnen, om voornamelijk
het programma te maken dat zij in vaste dienst ook al maakten?» Vallen
deze producties onder de 25% norm?Is het omroepen toegestaan als aandeelhouder toe te treden tot productiemaatschappijen
en zo ja, onder welke voorwaarden? Kan de regering aangeven wat de invoering
van commerciële televisie in Nederland voor de onafhankelijke producenten
sinds 1990 heeft betekend? In artikel, lid 2, zo stelden ook de leden behorende tot de PvdA-fractie vast, wordt een verplichting in het leven geroepen voor de
landelijke omroep om ten minste 25% van de programma's «buitenshuis»
te doen produceren. Deze leden vroegen zich af of dit percentage gebaseerd
was op gedegen onderzoek naar met name de markt voor oorspronkelijke tv-producties.
Zo dit niet het geval is, vroegen zij zich af of een dergelijk onderzoek niet
alsnog uitgevoerd zou moeten worden.Bij deze leden leefden voorts de volgende vragen:– Is dit percentage in de bestaande marktverhoudingen redelijkerwijs
haalbaar?– Is rekening gehouden met de verplichting van art. 54a, waarbij
minstens veertig procent moet bestaan uit «oorspronkelijk Nederlandse...programmaonderdelen»,
zodat die 25% naar alle waarschijnlijk voor een zeer groot deel in Nederland
zal moeten worden geproduceerd?– Is er daardoor kans op mono- of oligopolievorming op die Nederlandse
markt?– Acht de minister een dergelijke omvangrijke bestedingsverplichting
in het algemeen in overeenstemming met een goede werking van de vrije markt?– Hoe is deze verplichting te rijmen met de eis van art.1 sub c
van de Mediawet, waaruit juist zou kunnen worden afgeleid dat het zelf produceren
van programma's de eigen identiteit het best bevordert.De leden van de fractie van het CDA stelden kortweg dat artikel
54, lid 3 ten aanzien van de uitvoering reeds nu zoveel vragen oproept, dat
een nadere uiteenzetting door de staatssecretaris noodzakelijk is. ConcessieDe leden van de CDA-fractie ontwaarden tal van strijdigheden
met de concessie, zoals aan de omroepverenigingen tot 2000 verleend, zoals
met betrekking tot:– de programmabeleidsvrijheid, nu de Raad van Bestuur bij de vaststelling
van het meerjarenplan kan afwijken van de net-meerjarenplannen; – de vaste netindeling, nu de Raad van Bestuur jaarlijks tot liefst
260 uur per omroepinstelling kan afwijken van de vaste zendtijdindeling;– gelijke bekostiging, nu de NPS 7% meer krijgt;– de vrijheid van programmatische invulling door de gedwongen winkelnering
van 25% bij «Europese onafhankelijke producenten», welk begrip
nadere definiëring behoeft.Deze leden nodigen de staatssecretaris uit een grondige uiteenzetting
te geven van de juridische haalbaarheid van de voorgestelde wetsartikelen
die in strijd zijn met de vigerende concessie, waarbij tevens gereageerd wordt
op de argumentatie van de NOS, als neergelegd in haar brief van 18 september
jl. aan de leden van de vaste commissie voor Cultuur van deze Kamer (waarvan
afschrift aangehecht) (bijlage).De leden van de fractie van de PvdA-fractie vroegen of de regering
het standpunt van het bestuur van de NOS deelt, zoals neergelegd in een brief
aan de Eerste Kamer d.d. 18-09-97, dat artikel 41 in strijd is met de vigerende
concessies?Voorts was het deze leden niet ontgaan dat de Programmastichting (NPS)
een toeslag krijgt van 7% op de programmagelden, en dat dit in het oorspronkelijke
wetsvoorstel samenhing met de beoogde verhoging van de minimum-contributie
voor leden van omroeporganisaties. Hoewel deze toeslag thans een anomalie
lijkt vragen deze leden de regering of deze toeslag, gezien het feit dat de
NPS niet over een eigen vermogen beschikt en gezien de opdracht ten algemenen
nutte die de NPS specifiek heeft, niet ook in de toekomst gehandhaafd zou
kunnen blijven.De leden van de fracties van GPV, SGP en RPD sloten
daar met de volgende vragen bij aan.Graag wilden zij een toelichting van de staatssecretaris op de relatie
van het voorliggende wetsvoorstel tot de concessies die aan de omroeporganisaties
zijn verleend. Verdraagt het wetsvoorstel zich met de geldende concessievoorwaarden?
Zij dachten daarbij met name aan:– de bevoegdheid van de Raad van Bestuur van de NOS om inbreuk te
maken op de vaste netindeling (P art. 41b lid 2),– het bedrag dat de Raad van Bestuur ter beschikking wordt gesteld
voor «programmaversterking» (EE art. 101 lid 3), en– de feitelijk ongelijke bekostiging van de concessiehouders enerzijds
en de NPS anderzijds (GG art. 103 lid 2 a).Zij zouden de staatssecretaris over die «zeven procent» van
GG art. 103 2 a nog een andere vraag willen stellen. In de nota van wijziging
(stuk nr. 6) is deze toewijzing van extra middelen exclusief gemotiveerd vanuit
de in het wetsvoorstel opgenomen verhoging van de lidmaatschapsgelden van
de omroepverenigingen. Is er volgens de staatssecretaris nog een grond voor
de extra «zeven procent» nu er geen sprake is van zo'n verhoging
van de contributies? Zo nee, is er dan geen reden om te bevorderen dat deze
bepaling alsnog uit het wetsvoorstel wordt verwijderd?Tenslotte merkten de leden van de VVD-fractie vooruitblikkend
op dit punt op: in de memorie van toelichting stelt de regering dat voor de
nieuwe concessieperiode na het jaar 2000 een concessiewet gereed zal dienen
te zijn, waarbinnen het opereren van de publieke omroep als eenheid nog scherper
gestalte zal krijgen. Kan de regering aangeven waaraan hierbij gedacht moet
worden tegen de achtergrond van het nu voorliggende wetsvoorstel en de positie
van de omroepverenigingen, zo vroegen zij. Motie VerhagenDe leden van de VVD-fractie hadden met instemming kennis genomen
van de unaniem door de Tweede Kamer aangenomen motie Verhagen c.s. (stuk nr.
54), waarin de regering wordt verzocht in overleg met de NOS haar er van te
overtuigen medewerking te verlenen aan het BVN project van de Wereldomroep,
waarbij de programmatische en organisatorische opzet van BVN blijft zoals
oorspronkelijk beoogd was. De leden van de VVD-fractie vragen onder wiens
verantwoordelijkheid de satellietuitzendingen nu plaats vinden?De leden van de CDA-fractie voegden daar de vraag aan toe wat
de staatssecretaris denkt te doen ingevolge de motie-Verhagen ook gelet op
zijn brief aan de besturen van NOS en RNWO d.d. 10 juli 1997, wanneer de gewenste
overeenstemming niet wordt bereikt? ArtikelsgewijsTenslotte stelden de leden van de PvdA-fractie nog enkele verdere
artikelsgewijze vragen. Art. 1Nu sub gg. een definitie wordt gegeven van commerciële omroep, en
in de intitulé van het wetsvoorstel de term «publieke omroep»
wordt gebruikt, is het dan niet dienstig ook deze term te definiëren?
Deze term is immers nu gebruikelijk geworden voor de omroepuitzendingen via
frequenties die aan Nederland zijn toegewezen voor aardse zenders. Art. 55Deze leden hadden twijfels over de verenigbaarheid van dit artikel met
de schrapping van art. 57b. Door die schrapping wordt immers de deur opengezet
voor het uitoefenen van nevenactiviteiten door de omroepinstellingen, terwijl
art. 55 zegt dat geen van de activiteiten van de omroep – behalve de
STER – «dienstbaar» mag zijn aan het maken van winst door
derden. Deze leden zouden prijs stellen op een nadere uiteenzetting terzake
vanwege de regering. De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier voor dit verslag,Baljé XNoot1Samenstelling: Glastra van Loon (D66), Postma (CDA), Glasz (CDA), De
Boer (GL) voorzitter, Veling (GPV), Luimstra-Albeda (CDA), Van den Broek-Laman
Trip (VVD), Grewel (PvdA), Bierman, Van Heukelum (VVD), Cohen (PvdA) en Luijten
(VVD).XNoot1Zie het artikel van Helga Zeinstra en Herman van der Plas «Het Protocol
bij het Verdrag van Amsterdam inzake financiering van de publieke omroepen»,
Mediaforum, 1997-9, p.124–127.) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19971998-25216-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl