Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Verslag algemeen overleg op 9 juni 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-02, nr. 263

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-09-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

21501-02 nr. 263

03-09-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe brief van de minister van Buitenlandse Zaken van 8
juni over de situatie in Kosovo De brief van de minister van Buitenlandse
Zaken van 9 juni over de verklaring van de Algemene Raad van de Europese Unie
van 8 juni jl. in Luxemburg Vragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingDe brief van de minister van Defensie van 9 juni inzake
de YPR-pantserwagens in Kosovo Vragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-02Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 22181Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-02Algemene Raad22 181De situatie in voormalig Joegoslaviënr. 263VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 3 september 1998De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Defensie2 hebben op 9 juni 1998 overleg
gevoerd met minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken en minister Voorhoeve
van Defensie over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken van 8 juni
over de situatie in Kosovo;– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken van 9 juni over
de verklaring van de Algemene Raad van de Europese Unie van 8 juni jl. in
Luxemburg;– de brief van de minister van Defensie van 9 juni inzake de YPR-pantserwagens
in Kosovo.Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. De brief van de minister van Buitenlandse Zaken van 8
juni over de situatie in Kosovo De brief van de minister van Buitenlandse
Zaken van 9 juni over de verklaring van de Algemene Raad van de Europese Unie
van 8 juni jl. in Luxemburg Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Hoekema (D66) merkte op dat er inzake Kosovo tot nu
toe weinig maatregelen zijn genomen of dat ze te laat zijn genomen. Hij drong
aan op een zodanig effectieve actie dat het conflict kan worden beheerst en
ten goede kan worden gekeerd. Daarvoor zijn vier maatregelen wenselijk.1. Een internationale politieke dialoog over de situatie in Kosovo, die
moet leiden tot betekenisvolle autonomie voor het betrokken gebied.2. Economische, politieke en militaire sancties. De sancties waartoe reeds
is besloten, zijn niet indrukwekkend. Welke verdergaande maatregelen wil de
EU nemen? De heer Hoekema dacht zelf aan een visummaatregel, die niet alleen
voor de plegers van geweld in Kosovo, maar in heel klein-Joegoslavië
zou moeten gelden.3. Militaire maatregelen, zoals een all-outinterventie en activiteiten
van militaire aard in omringende landen. Het kabinet gaf aan een all-outinterventie
niet buiten beschouwing te laten. Wat betekent dat precies? Acht de minister
van Defensie het voorstelbaar dat erprecisiebombardementen op
Servische doelen worden uitgevoerd zonder grondtroepen ter plaatse? Wat betreft
de activiteiten in omringende landen kan het pakket maatregelen dat de NAVO
reeds uitvoert, worden uitgebreid. Het probleem daarbij is echter dat Kosovo
dan als het ware wordt afgegrendeld van de buitenwereld en verwordt tot een
zone waarin alles is toegestaan.4. Het instellen van een no-flyzone. Acht het kabinet een dergelijke maatregel
haalbaar?De heer Hoekema was van mening dat deze maatregelen zouden moeten steunen
op een resolutie van de Verenigde Naties, maar dat de internationale gemeenschap
zich niet lam hoeft te laten leggen door het ontbreken ervan. Is er enig zicht
op dat Rusland en China mee zullen werken om zo'n resolutie mogelijk te maken?De VS hebben een dialoog op touw gezet tussen Milosevic en Rugova, maar
de heer Hoekema had daar geen hoge verwachtingen van. Als die dialoog niets
wordt, zijn de VS dan bereid militaire en andere sanctiemaatregelen te nemen?Ten slotte pleitte de heer Hoekema voor politieke, financiële en
morele steun aan positieve krachten in Montenegro als gerichte steun aan Macedonië
en Albanië.De heer Valk (PvdA) benadrukte de noodzaak van economische
en militaire maatregelen. Beter dan de weinig effect sorterende investeringsstop
zou het zijn een vliegverbod af te kondigen boven Kosovo. De internationale
gemeenschap is op dit punt echter verdeeld. Bovendien moet onmiddellijke beëindiging
van geweld worden geëist, onder dreiging van inzet van het luchtwapen
als aan deze eis niet wordt voldaan. Ter voorkoming van het overslaan van
de strijd naar aanpalende buurlanden, bepleitte hij het installeren van een
troepenmacht in Albanië. Daar is geen resolutie van de Veiligheidsraad
voor nodig. Verder is uitbreiding van de VN-aanwezigheid in Macedonië
gewenst. Albanië en Macedonië moeten ook worden geholpen bij de
opvang van vluchtelingen. Bovendien moet politieke en economische steun worden
gegeven aan Montenegro.Ten slotte vroeg de heer Valk of de werking van het huidige Joegoslaviëtribunaal
zich beperkt tot misdaden die gepleegd zijn tijdens de oorlog in Bosnië
of dat het ook kijkt naar misdaden die nu worden gepleegd in Kosovo.De heer Van Middelkoop (GPV) had begrepen dat de Nederlandse
regering ermee akkoord ging dat de contactgroep het voortouw heeft bij de
aanpak van het probleem in Kosovo. Is de EU volgend? Het politieke gedrag
van de EU is nogal wisselvallig. Kennelijk denkt de Unie dat met iemand als
Milosevic te onderhandelen valt, maar in werkelijkheid is de Unie een aantal
weken lang gemanipuleerd.De heer Van Middelkoop betreurde het zeer dat de minister van Buitenlandse
Zaken van mening is dat een boycot van het voetbalelftal van klein-Joegoslavië
wel effectief zou zijn, maar niet uitgevoerd kan worden.Waarom is de Veiligheidsraad nog altijd niet bijeen gekomen? Er is toch
sprake van een bedreiging van internationale vrede en veiligheid? Dat is een
wettige grondslag voor een vorm van ingrijpen. Hoewel minister Voorhoeve heeft
gezegd dat een NAVO-actie ook mogelijk is zonder resolutie van de Veiligheidsraad,
was de heer Van Middelkoop van mening dat die resolutie wel noodzakelijk is,
aangezien de hulp van de Amerikanen en Russen nodig is.Wat is het oordeel van de regering over het Kosovo bevrijdingsleger? De
heer Van Middelkoop ging ervan uit dat er geen politieke steun wordt gegeven
aan dat bevrijdingsleger, het gewapend verzet van dat leger en aan bijvoorbeeld
de wapensmokkel uit Albanië. In de brief van 8 juni staat dat Nederland
actief is in de NAVO en dat wordt overwogen om eventueel een militaire
bijdrage te leveren. Dat was hem iets te gretig en te voorbarig. Hij wilde
liever eerst het concrete verzoek afwachten en daarna een voorstel formuleren.
Vervolgens moet dan toetsing aan het bekende toetsingskader plaatsvinden.Er moet rekening mee worden gehouden dat er nooit sprake zal kunnen zijn
van een vorm van staatkundige verzelfstandiging of soevereiniteit van Kosovo,
aangezien de Serviërs dat nooit zullen accepteren. Moet echt rekening
worden gehouden met een complete etnische schoonmaak van een deelrepubliek,
die voor 90% uit Albanezen bestaat? Wil men effectief iets doen met militaire
maatregelen, zoals precisiebombardementen, moet dat worden gedaan in het internationale
kader. De Algemene Raad wil een versterking van de internationale waarnemingscapaciteit.
Eerder heeft de EU al het voorstel gedaan om in Pristina een subkantoor van
het kantoor van de Europese Commissie van Belgrado te vestigen. Hoe open is
Kosovo thans voor de internationale gemeenschap?De heer Van Bommel (SP) merkte op dat 90% van de bewoners van
Kosovo behoort tot de etnische Albanezen. Zij hebben langdurig een vergaande
vorm van zelfbestuur gekend, maar dat is door Milosevic afgeschaft. De ondergrondse
verkiezingen van hun eigen parlement en president, wijzen op het bijzondere
karakter van de gemeenschap en ook op de bijzondere wensen, die volgens de
heer Van Bommel alleszins legitiem zijn. De dreiging van escalatie naar andere
gebieden is zeker aanwezig. Daar moet bij de besluitvorming rekening mee worden
gehouden. Er moet ook rekening worden gehouden met de uitzonderlijke reputatie
van Milosevic als een onbetrouwbaar iemand met een wrede persoonlijkheid.
De wens om een einde te maken aan het geweld leeft bij iedereen, maar de vraag
is hoe die wens gehonoreerd gaat worden.Volgens sommigen moet militair ingrijpen zeker worden overwogen, maar
welk doel zou dat moeten hebben? De bescherming van de inwoners van Kosovo?
Dat zal moeilijk zijn wanneer gekozen wordt voor een precisiebombardement,
want daar zullen altijd mensen bij betrokken zijn die niet geraakt hadden
moeten worden. Er zou verder een dialoog tussen etnische Albanezen en Belgrado
op gang kunnen komen, maar de vraag is of dat een duurzame dialoog is en of
de oplossing die uit die dialoog naar voren komt, een duurzame zal zijn. Wat
gaat men doen als het geweld toch voortduurt? Wil de minister dan grondtroepen
sturen?Waarom is van Nederlandse zijde een krachtiger standpunt ingenomen dan
door de meeste andere partners in de EU en de NAVO? De minister van Defensie
wil zelfs overwegen om zonder een resolutie van de Veiligheidsraad te komen
tot een militair ingrijpen. Dat zou de betekenis van het handvest kunnen ondermijnen
en bovendien het gevaar in zich kunnen dragen van willekeur. Welke criteria
wil de minister hanteren?Er wordt verschillend gedacht over militair ingrijpen. China en Rusland
kunnen mogelijk blokkades opwerpen, maar ook in Nederland lijkt niet iedereen
het erover eens te zijn of nu al gedacht moet worden aan militair ingrijpen.
Premier Kok was van mening dat alles moet worden gedaan om het sturen van
troepen te voorkomen, hetgeen de heer Van Bommel een beter uitgangspunt vond
dan nu al te gaan studeren op de wijze waarop dat militair ingrijpen inhoud
kan krijgen en op welke termijn dat zal kunnen gebeuren. Er is geen sprake
van een dusdanig eenduidige situatie dat tot snelheid in de besluitvorming
moet worden gemaand. Juist die snelheid zou er wel eens toe kunnen leiden
dat een onomkeerbare weg van geweld wordt gekozen, waarvan niemand weet of
die wel gewenst is.Mevrouw Vos (GroenLinks) vond dat er in Kosovo kan worden gesproken
van etnische zuivering. De regering laat het antwoord op die vraag in haar
brief ten onrechte open. De vraag of de internationale gemeenschap tot ingrijpen
over moet gaan en op welke wijze, hangt mede af van de beantwoording van deze
vraag. Dat de lont in het kruitvat in de Zuid-Balkan een keer
aangestoken zou worden, was de hele jaren negentig al duidelijk. Zij herinnerde
aan een eerder pleidooi voor het sturen van een preventieve troepenmacht naar
Macedonië en Noord-Albanië. De regering heeft daar toen niet op
in willen gaan en heeft het gehouden bij de opening van een kantoor in Belgrado.
Mevrouw Vos was van mening dat men te terughoudend is geweest. Zij had de
indruk dat de internationale gemeenschap Milosevic graag als een vredesduif
ziet, terwijl hij in feite een havik is die zijn kans grijpt om zijn ideaal,
het groot-Servië, te realiseren. Het is dan ook de hoogste tijd om de
vrede te herstellen.Mevrouw Vos kon zich vinden in de hoofdlijnen van de brief van 9 juni.
Het is goed dat er nu onverwijld tot sancties wordt overgegaan, hoewel dat
al in maart had moeten gebeuren. Is een investeringsstop overigens wel zinvol,
want er wordt niet veel geïnvesteerd in dat land. Wat gebeurt er met
het initiatief van Nederland om een boycot van het luchtvaartverkeer te stand
te brengen? Zij vond het vreemd dat een pressie-instrument als een sportboycot
niet serieus wordt genomen. De minister van Buitenlandse Zaken zou de deelname
aan het WK-voetbal alsnog ter discussie moeten stellen. Als Nederland daar
alleen in staat, is het niet zinvol, maar het moet wel serieus in EU-verband
worden besproken.De bedoeling van de sancties tegen Joegoslavië is een wapenstilstand
tot stand te brengen, de troepen terug te laten trekken en partijen naar de
onderhandelingstafel te krijgen. Er moet gepraat worden over herstel van de
autonomie van Kosovo binnen de grenzen van Joegoslavië, met garanties
voor de Servische minderheid. Bij sancties hoort ook een ultimatum. Dat wordt
nu in diverse gremia besproken, onder andere in een curieuze extra G-8, waar
China bij aanwezig is. Wanneer moet Milosevic voldoen aan de eisen en wat
is het ijkmoment? Waarom is de Veiligheidsraad nog niet bijeen gekomen? Er
wordt nu blijkbaar gewerkt aan een VN-resolutie die een eventueel militair
ingrijpen zou kunnen legitimeren. Mevrouw Vos stond daar in beginsel achter,
maar wat gaat er gebeuren als die VN-resolutie er niet komt? Zullen eventuele
verdere stappen aan de Kamer worden voorgelegd? Wat zou een eventueel militair
ingrijpen moeten inhouden? De minister van Defensie liep nogal ver voor de
troepen uit door nu al te spreken over precisieaanvallen uit de lucht op Servische
doelen. Is dat ook de opvatting van de regering? Is dat de uitkomst van het
NAVO-beraad tot nu toe?Mevrouw Vos was voor een preventieve legering van vredestroepen in Noord-Albanië
en Macedonië om een verdere destabilisatie te voorkomen. Een militair
vliegverbod leek haar daarvoor noodzakelijk.Albanië heeft om vluchtelingenhulp ter waarde van 40 mln. gevraagd.
De EU geeft echter slechts 3 mln. De minister van Buitenlandse Zaken van Duitsland
is bang voor vluchtelingenstromen en denkt dat met een half miljoen mark af
te kunnen kopen. Dat kan haast niet serieus zijn. Er moet meer geld op tafel
komen. Ten slotte nam mevrouw Vos aan dat in de huidige situatie vluchtelingen
uit Kosovo in aanmerking komen voor een VVTV-status.De heer De Milliano (CDA) merkte op dat Milosevic zware wapens
heeft ingezet tegen de burgerbevolking en een situatie heeft geschapen, waarin
het conflict zich dreigt uit te breiden naar de buurlanden. Dat zijn volkenrechtelijke
kenmerken die de basis vormen voor een mogelijk militair ingrijpen door de
internationale gemeenschap. Er moet sprake zijn van een snelle militaire opbouw,
er moet een duidelijk tijdpad zijn en er moeten ultimatums worden gesteld.
Daarnaast moet er gewerkt worden aan een mandaat via de Veiligheidsraad. Hij
vroeg zich verder af waarom niet wordt gesproken over een benzineboycot, wat
een vrij direct effect zou hebben op de militaire capaciteit van het Servische
leger. Er zullen geen visa meer worden verstrekt aan degenen die verantwoordelijk
zijn voor het gebeuren in Kosovo. Wie zijn dat? Militairen aan
het front of Milosevic?Overweegt de regering te onderzoeken in welke mate Milosevic persoonlijk
aangeklaagd kan worden voor misdaden tegen de menselijkheid? De verhalen van
de vluchtelingen en de vluchtelingenstromen, evenals het feit dat onafhankelijke
waarnemers en hulporganisaties geen toegang krijgen tot Kosovo, maken duidelijk
dat er sprake is van een etnische schoonmaak. In de brief van 8 juni staat
dat de EU van plan is concrete maatregelen te nemen tegen het Kosovo bevrijdingsleger.
Men wil de stroom wapens en geld beperken. Hoe moet dat worden gezien? Er
gaan geruchten dat er ook in Nederland geld verzameld wordt door Albanese
organisaties. Zullen de bankrekeningen van Albanezen in Nederland wordt geblokkeerd?Ten slotte wilde de heer De Milliano graag weten of een inzet van Nederlandse
militairen aan de orde is.De heer Blaauw (VVD) vond het diep droevig dat de internationale
organisaties nu pas tot maatregelen over durven te gaan. Er zijn honderden
doden gevallen en er zijn duizenden vluchtelingen. Hoeveel moet er nog gebeuren
voordat er werkelijk wat aan wordt gedaan? In het internationale circuit werd
al gezegd dat er ten minste sprake moet zijn van een tweede Srebrenica voordat
de internationale organisaties werkelijk wat zouden willen doen. Dat is toch
het toppunt van cynisme. Dit is overigens geen verwijt aan de Nederlandse
bewindspersonen. Het is bekend hoe zij persoonlijk hebben gereageerd op resoluties
die in diverse assemblees zijn aangenomen.Waarom wordt er alleen maar gesproken over een investeringsstop en het
bevriezen van tegoeden en niet over 100% isolatie van Servië? Een luchtvaartboycot
valt daar ook onder. Daar zijn geen internationale verdragen voor nodig, want
daarvoor kunnen de bilaterale verdragen van de leden van de EU met Servië
worden opgezegd. Dat zal echter gezamenlijk moeten gebeuren. Dat zal moeilijk
zijn, aangezien een paar landen al vanaf het begin tegen zijn.De heer Blaauw vond een resolutie van de Veiligheidsraad nodig voor ingrijpen
in de soevereine staat Servië. Er kunnen echter wel troepen worden uitgezonden
naar Albanië en Macedonië en andere zaken kunnen worden versneld.
Nederland zou daar niet negatief tegenover moeten staan. Het antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken constateerde dat er ten
aanzien van het drama dat zich afspeelt en de te nemen maatregelen, overeenstemming
bestaat tussen de regering en een groot deel van de commissie, met uitzondering
van degenen die vinden dat het te vroeg is om in actie te komen. Het is eerder
te laat dan te vroeg, want de situatie in Kosovo is buitengewoon ernstig.
Alles lijkt erop te wijzen dat er sprake is van een etnische schoonmaak. Op
het ogenblik worden door etnische Albanezen bewoonde dorpjes in de grensstreek
door de Servische veiligheidstroepen met zware wapens beschoten of zelfs gebombardeerd,
zonder enig onderscheid tussen gewone burgers en gewapend verzet. Huizen worden
in brand geschoten, vee wordt gedood, inwoners worden verdreven of vluchten
zelf. Het lijkt er inderdaad soms op alsof de Serviërs dat grensgebied
geheel willen ontdoen van de Albanese bevolking. Werd dit soort acties in
het begin van het conflict alleen door de Servische politie uitgevoerd, nu
neemt ook het Joegoslavische leger daaraan deel. Dat maakt de zaak nog veel
zorgwekkender.Tijdens de ontmoeting op 15 mei tussen president Milosevic en de gematigde
Albanese leider Rugova is afgesproken dat beide partijen verder zouden praten.
Het gesprek dat tot stand is gekomen dankzij de bemiddeling van
de Amerikaanse onderhandelaar Holbrooke, heeft er tot nu toe alleen toe geleid
dat de gematigde leider Rugova ernstig is beschadigd, doordat hij het vertrouwen
van zijn achterban heeft verloren. De Albanezen en de Kosovaren willen volledige
onafhankelijkheid, maar dat is niet haalbaar, aangezien de internationale
gemeenschap autonomie voorstaat. De steun buiten Kosovo voor gewapend verzet
neemt toe. Er zijn solidariseringsacties vanuit Albanië en vanuit het
Albanese gouvernement. Er zijn ook acties van Albanezen in het buitenland
en er worden middelen gestuurd naar het bevrijdingsleger. Men verliest het
geloof dat de buitenwereld nog echt zal helpen.Het gevaar bestaat dat de burgeroorlog in Kosovo zal leiden tot een Balkanoorlog.
Er is op dit moment een cordon sanitair ontstaan aan de Albanese grens. Dat
is bijna volledig en bestaat uit de Servische troepen die de dorpen aan de
Albanese grens gezuiverd hebben. Dat zijn evenwel niet de troepen die moeten
voorkomen dat het conflict overslaat naar andere landen. Vandaar dat enige
tijd geleden aan de NAVO is gevraagd om opties uit te werken om het overslaan
van de oorlog te voorkomen en om opvangmogelijkheden te verschaffen voor de
vluchtelingen. Volgens de laatste schatting zijn er 45 000 tot 50 000
vluchtelingen, waarvan ongeveer 10 000 over de grens. De verwachting
is dat daar in de komende dagen nog eens 10 000 tot 25 000 bij komen.
De EU heeft inmiddels besloten alles te doen en middelen ter beschikking te
stellen aan de verschillende eenheden van het Rode Kruis en de UNHCR om de
vluchtelingen op te vangen.De NAVO beraadt zich op spoedige uitvoering van de gevraagde opties. Verschillende
oefeningen worden voorbereid om zichtbaar te maken dat men paraat is. Er zal
mogelijk ook een troepenmacht worden gezonden naar Albanië. Het gevaar
bestaat echter dat dit een versterkende werking zal hebben op de Servische
activiteiten binnen het omgrensde gebied. Om dit te voorkomen moet Milosevic
een pakket samenhangende maatregelen worden voorgezet. Dat pakket moet bestaan
uit een onmiddellijk staakt het vuren, ook door het bevrijdingsleger; het
terugtrekken van alle speciale troepen die nu in Kosovo gelegerd zijn; het
daarvoor terugkrijgen van troepen die een ordehandhaving in het gebied op
zich kunnen nemen van NAVO-, dan wel VN-zijde; het aanbieden van autonomie
binnen de FRJ. Dit alles moet aanvaard worden. Ook moeten de langetermijnmissies
van de OVSE worden toegelaten.Als dat pakket maatregelen niet wordt geaccepteerd, zal er overtuigende
druk moeten worden uitgeoefend. Daarvoor zullen in de eerste plaats niet-geweldsopties
moeten worden gebruikt. De EU heeft al een beperkte hoeveelheid maatregelen
in het vooruitzicht gesteld, zoals een investeringsstop. Die moet overigens
niet te veel worden gerelativeerd. Het heeft lang geduurd voordat de Raad
bereid was om die stop tot stand te brengen. Het is als symbool van het dreigende
isolement van het gebied in Europa wel degelijk van belang. Er was verder
besloten tot het bevriezen van de tegoeden, maar daaraan is operationeel nog
geen vorm gegeven. Dat wordt nu met de grootst mogelijke spoed gedaan. De
visummaatregelen worden uitgebreid naar alle personen die een directe betrokkenheid
hebben met de geweldpleging die nu plaatsvindt. Dat zijn alle commandanten
van leger en politie, maar nog niet Milosevic. De minister vond dat dat wel
zou moeten, maar dat het niet haalbaar is.De minister had in de EU bepleit om tot een boycot te komen van de luchtvaart,
maar dat heeft alleen zin als de anderen ook meedoen. Hij achtte het niet
uitgesloten dat op den duur verdergaande maatregelen kunnen worden genomen.
Op dit moment is van een urgentere orde dat de Raad zich na een zeer lange
discussie heeft uitgesproken voor een geweldsoptie. Daarbij wordt verwezen
naar hoofdstuk VII van het handvest. Dat is van groot gewicht. Er is ineens
een grote versnelling gekomen in de bereidheid van de NAVO-landen om nu tot
actie over te gaan. De mogelijkheid van een totaal isolement is
niet uitgesloten, maar vereist unanimiteit.Hoewel het nog steeds langzaam gaat, is er een duidelijke versnelling
gekomen. De opties om in te grijpen in Kosovo zelf worden nu bestudeerd en
de ministers van defensie zullen een officieel besluit nemen. Daarbij wordt
allereerst gedacht aan precisiebombardementen. Hoewel niets uitgesloten kan
worden, is het buitengewoon lastig voor te stellen dat een legermacht van
de NAVO op de grond opmarcheert en een gevecht aangaat met de troepen van
Milosevic, want dat zou echt een oorlogsdaad zijn.In de Veiligheidsraad is informeel een voortdurend proces gaande, waarbij
van de zijde van het Verenigd Koninkrijk een resolutie wordt voorbereid, die
een wettelijke basis verschaft voor ingrijpen. De minister verwachtte dat
deze in de komende dagen zal worden afgerond. De belangrijkste vraag is of
Rusland en China bereid zijn om mee te doen. Wat Rusland betreft was de minister
niet pessimistisch gestemd, want er zijn signalen dat Rusland het ook te gortig
vindt. Wat China betreft tastte hij in het duister.Het Joegoslaviëtribunaal is competent voor alle oorlogsmisdaden die
in het gebied van ex-Joegoslavië worden bedreven en dus ook voor die
in Kosovo. Het is dan ook de taak van het tribunaal om een onderzoek naar
Milosevic te doen en niet die van de regering. Het Joegoslaviëtribunaal
heeft op zich genomen al degenen die verantwoordelijkheid dragen voor oorlogsmisdaden
voor het tribunaal te brengen.De Nederlandse regering heeft in de EU een krachtig standpunt ingenomen.
Nederland heeft altijd geweigerd met een matte verklaring mee te gaan en heeft
een gevecht geleverd om die verwijzing naar de resolutie van de Veiligheidsraad
en hoofdstuk VII, de geweldsoptie, erin te krijgen. Dat is op het laatste
moment gelukt.Het politieke doel van ingrijpen is laten zien dat de internationale gemeenschap
niet duldt dat er etnisch gezuiverd wordt in Europa. Het gaat dan in de eerste
plaats om precisiebombardementen. De vraag wat er zal gebeuren als het geweld
toch doorgaat, kan nu niet al worden beantwoord. Men moet een actie kunnen
beginnen vanuit het vertrouwen dat er een kans is dat die het resultaat oplevert
dat wordt beoogd.Persberichten hebben de indruk gewekt dat er verschil van mening zou zijn
tussen premier Kok en de minister. Dat is echter absoluut niet het geval.
De minister was van mening dat de maat vol was en dat er iets moest gebeuren.
Premier Blair en premier Kok waren dat met hem eens, maar de heer Blair heeft
zich naar buiten toe in iets gematigder termen uitgelaten en premier Kok heeft
zich daarbij aangesloten. Nadere gedachtewisselingMevrouw Vos (GroenLinks) vroeg of als het niet lukt om een
VN-resolutie tot stand te brengen, de regering terugkomt naar de Kamer. Welk
ultimatum wordt er gesteld aan Milosevic? Wat zal het ijkmoment zijn?De heer De Milliano (CDA) zag een tegenstrijdigheid in de visummaatregel.
Omdat het niet haalbaar is om de top aan te pakken, wil men de lagere rangen
aanpakken, maar dat is volgens hem technisch niet haalbaar.De heer Hoekema (D66) vroeg of hetgeen gisteren in de Algemene
Raad is gebeurd, betekent dat Frankrijk en Engeland voor hun positie in de
Veiligheidsraad gemandateerd zijn door de Algemene Raad. Zullen de VS bereid
zijn tot ingrijpen onder hoofdstuk VII van het handvest?De minister van Buitenlandse Zaken was van mening dat als het
niet lukt een VN-resolutie tot stand te brengen, men zich moet beraden. De Kamer zal in dat beraad worden betrokken. Hij ging er overigens van
uit dat die resolutie er wel komt.Er kan aan Milosevic worden gevraagd of hij serieus bereid is om tot een
staakt het vuren en een terugtrekking van de troepen te komen. Dat is een
moment, waarop tot actie kan worden overgegaan. Het is dus noodzakelijk dat
de internationale gemeenschap zich daar zo spoedig mogelijk voor gereed maakt.
De minister zou het ook logischer vinden als de visummaatregel tot de hoogst
verantwoordelijke zou worden uitgebreid, maar dat moet dan wel haalbaar zijn.Montenegro en Albanië worden extra gesteund en krijgen extra aandacht,
juist omdat zich in Montenegro een positieve ontwikkeling aftekent.Frankrijk en Engeland kunnen vanuit de Algemene Raad positie kiezen in
de Veiligheidsraad. In de toekomst zal blijken of dat een structurele wending
is. Zij hebben zich echter uitgesproken voor een mogelijke geweldsoptie.De minister van Defensie merkte op dat in de NAVO is gekeken
naar mogelijkheden om de landen die het meest worden beïnvloed door hetgeen
in Kosovo gebeurt, te behoeden voor verdere destabilisering. Er zijn een aantal
opties uitgewerkt, waarbij een militaire presentie in Noord-Albanië aan
de orde is. Daarvoor zijn, afhankelijk van de taak die deze troepen krijgen,
7000 tot 23 000 militairen nodig. Deze maatregelen lossen niet de kern
van het probleem op, maar ze kunnen wel helpen.Gebleken is dat conventionele afschrikking met het luchtwapen het enige
instrument is dat effectief kan worden gebruikt tegen een zeer grootschalige
terroristische politiek. Het kost erg veel tijd om een troepenmacht op de
been te brengen om etnische zuiveringen in Kosovo te stoppen. In de tussentijd
kan Milosevic dan doorgaan met zijn wrede praktijken. Milosevic moet duidelijk
worden gemaakt dat de staat Joegoslavië daardoor veel schade op zal lopen
en dat relevante militaire doelen, zoals militaire commandocentrales en munitieopslagplaatsen,
vanuit de lucht kunnen worden uitgeschakeld. Er moet eerst een duidelijk ultimatum
worden gesteld, zodat burgers, voorzover zij aanwezig zijn, weg kunnen. Gaat
Milosevic toch door met de etnische zuiveringen, dan moet de internationale
gemeenschap consequent zijn en de daad bij het woord voegen. De tijd is nu
gekomen om het concreet in te vullen, want er moet nu snel een oplossing komen. De minister had begrepen dat er goed overleg is met de VS en dat wordt
getracht, ook in overleg met Rusland, te komen tot een resolutie die hoofdstuk
VII van het handvest aanroept. Hij was aangenaam getroffen door berichten
in de pers dat zijn Russische collega zou hebben gezegd dat er te denken was
aan een resolutie van de Veiligheidsraad. De komende dagen zal moeten blijken
in hoeverre daar overeenstemming over kan worden bereikt.Een vliegverbod boven Kosovo is militair gesproken geen ingewikkelde,
maar ook geen risicoloze operatie. De NAVO handhaaft al jaar en dag een vliegverbod
boven Bosnië. Dat kan snel worden uitgebreid. Het is echter niet zonder
risico, want een goed vliegverbod betekent dat moet worden opgetreden als
zo'n vliegverbod wordt geschonden. Een vliegverbod verbiedt alle acties in
de lucht, maar dat betekent nog niet dat dan ook allerlei grondacties en heimelijke
voortzetting van etnische zuiveringen onmogelijk zijn. Vandaar dat de minister
dacht aan een combinatie van een vliegverbod en conventionele afschrikking
met luchtdreiging.Het is niet mogelijk om kleinschalige etnische zuiveringsoperaties vanuit
de lucht te stoppen, zonder adequate presentie op de grond. Daarvoor zijn
forward aircontrolers nodig, die vanaf de grond de vliegtuigen helpen aansturen.
Dat is alleen mogelijk als er ook grondtroepen zijn. Daar wordt op het ogenblik
internationaal echter niet over gesproken.De minister gaf verre de voorkeur aan een resolutie, maar als in de Veiligheidsraad
daarvoor geen basis is, moet het onvermogen van de Veiligheidsraad
om evidente misdaden tegen de menselijkheid te stoppen, niet als excuus worden
gebruikt om niets te doen. Er moet hoe dan ook een oplossing worden gezocht.Er hoort alle ruimte te zijn voor humanitaire en economische hulp van
Kosovaren elders. Hoe in de Nederlandse rechtsorde moet worden omgegaan met
eventuele werving van financiën die worden gebruikt om wapens aan te
kopen voor een strijd elders, is aan de ministers van Buitenlandse Zaken en
Justitie. De minister zou zijn collega van Buitenlandse Zaken vragen de Kamer
daar nader over te informeren. De brief van de minister van Defensie van 9 juni inzake
de YPR-pantserwagens in Kosovo Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Hoekema (D66) merkte op dat de minister van Defensie
recent in een brief aan de Kamer heeft geschreven zeer verontwaardigd te zijn
over het misbruik van een Nederlandse YPR. Het ministerie van Defensie was
medio maart langs informele kanalen op de hoogte gesteld van een eerdere waarneming.
Wat is er met die waarneming gedaan? De minister kondigde aan verdere stappen
te willen zetten indien Belgrado niet aan de verlangens van Nederland tegemoet
komt. Aan welke stappen denkt hij dan? De heer Hoekema veronderstelde dat
vanaf het moment dat deze wapens zijn buitgemaakt, er bij voortduring is aangedrongen
bij Bosnisch-Servië en bij Servië en ook bij de Verenigde Naties
om de ten onrechte buitgemaakte voertuigen af te staan aan Nederland. Wat
zou nu nog kunnen gebeuren om datgene te bereiken wat drie jaar lang niet
is gelukt?De heer Valk (PvdA) maakte uit de brief op dat de minister
met verontwaardiging kennis heeft genomen van het bericht dat de Servische
politie een Nederlandse pantserwagen heeft ingezet in Kosovo. Hij kon zich
voorstellen dat de regering onmiddellijk de Servische autoriteiten ter verantwoording
roept. De pantserwagens zouden formeel in VN-handen zijn, maar ze zijn wel
geroofd uit Nederlands bezit. Het minste dat de minister van Buitenlandse
Zaken zou moeten doen als hij kennis neemt van die berichten, is het ten departemente
roepen van de Joegoslavische ambassadeur. Wordt dat op dit moment overwogen?
Eventueel zou men de eigen ambassadeur terug kunnen roepen voor nader overleg.
Wat wordt verder verstaan onder «verdere stappen» waar in de brief
melding van wordt gemaakt?De heer Harrewijn (GroenLinks) had begrepen dat de minister
de diefstal van de YPR's als een soort verzekeringskwestie bij de VN heeft
afgehandeld. Het zijn echter wapens die in een conflictgebied zijn verdwenen
en ook in een conflictgebied zijn opgedoken. Wat zegt dit over de betrokkenheid
van klein-Joegoslavië bij de toenmalige situatie rond Srebrenica? Hoe
kan iets dat daar verdwijnt in klein-Joegoslavië opduiken? Zijn er geen
methoden om verdwenen materiaal wat gemakkelijker te detecteren?De heer De Milliano (CDA) vond deze kwestie een storm in een
glas water. Dit punt wordt tot op het bot uitgefileerd, terwijl men zich bezig
zou moeten houden met de toekomst van Kosovo. Wat in het verleden gebeurd
is, zijn resten van de affaire-Srebrenica. Hij vond de brief van de minister
van Defensie prima.De heer Blaauw (VVD) vond het uitermate schokkend om beelden
te zien van een Nederlandse pantserwagen die ingezet wordt voor een etnische
schoonmaak. In hoeverre kan klein-Joegoslavië daar militaire eenheden
mee uitrusten, die ingezet kunnen worden tegen de burgerbevolking, zoals
in Kosovo? Wat is er waar van de opmerking in de pers dat Nederland als het
de pantserwagens niet terug zou krijgen, beslag gaat leggen op financiële
middelen van klein-Joegoslavië? De heer Blaauw vond dat een wrange benadering.
Waarom heeft de VN zichzelf niet harder ingezet? Is dit een zoveelste voorbeeld
van nalatigheid en zwakheid van de VN bij vredesoperaties? Het antwoord van de regeringDe minister van Defensie merkte op dat een voormalig Dutchbatter
begin maart een stukje van een BBC-uitzending heeft gezien en meende dat het
wel eens een Nederlandse YPR zou kunnen zijn. Naar aanleiding van een vraag
van een medewerker van de heer Hoekema is Defensie nagegaan wat dat zou kunnen
zijn geweest. Dat leverde afdrukken op van een pantservoertuig, waarvan niet
duidelijk was wat de nationaliteit was. Toen er onlangs nieuwe en meer gedetailleerde
televisiebeelden kwamen, zijn die uitgebreid geanalyseerd en is de MID ingeschakeld.
Men heeft geconcludeerd dat dit waarschijnlijk een Nederlands pantservoertuig
is. Het telefoontje van de heer Hoekema in de richting van Defensie was dus
juist, maar het was nuttiger geweest als Defensie daarna meteen contact had
gehad met de oorspronkelijke briefschrijver, omdat die misschien additionele
redenen had om te veronderstellen dat dit wel eens een Nederlands voertuig
zou kunnen zijn. Dan had de minister medio maart al kunnen optreden. Defensie
zal er nu aan doen wat men kan. De mogelijkheden zijn echter helaas onbevredigend.Door Bosnisch-Servische, maar ook Kroatische eenheden en eenheden van
Bosniakken, is veel materiaal van VN-eenheden geroofd in de afgelopen jaren.
De zorg is steeds geweest dat dat vervolgens ergens anders zou opduiken en
voor misleidende acties zou worden gebruikt, de indruk wekkend dat er een
VN-eenheid aan het optreden is. Dat is ook de reden waarom Defensie altijd
een zeer ernstig punt heeft gemaakt van het niet achterlaten van materiaal
en van het terugvinden van materiaal dat ontvreemd is. Na de val van Srebrenica
heeft de VN-eenheid Dutchbat een deel van het materiaal onklaar kunnen maken.
Een deel van het materiaal kon echter niet meer onklaar worden gemaakt, aangezien
dat moest worden overgedragen bij de inname van allerlei observatieposten.
Daarbij zijn wapens en pantserwagens buitgemaakt door de Serviërs. In
totaal gaat het om achttien pantserwagens. Daarvan zijn er snel vier teruggevonden.
Bij inspectie van allerlei Bosnisch-Servische wapenopslagplaatsen zijn er
zeven terugvonden. Het merendeel was overigens total loss. Van de resterende
zeven pantserwagens is er één een bergingsvoertuig. Resteren
dus nog zes voertuigen die voor gevechtsacties kunnen worden ingezet. Die
zijn nog niet gevonden.Onbekend was dat er waarschijnlijk minstens één YPR-pantserwagen
in Servië is. Dat geeft inderdaad te denken wat betreft de betrokkenheid
van Servische militairen bij de wreedheden in Srebrenica. Het is echter geen
sluitend bewijs. De minister uitte de veronderstelling dat het mogelijk zou
kunnen zijn dat dezelfde beestachtige eenheden die daar optraden, nu in Kosovo
optreden en dat het om dezelfde bloeddorstige etnische zuiveraars zou kunnen
gaan. Hij had daar echter geen bewijs voor.Essentieel is deze wapens zo snel mogelijk uit de handen van de Serviërs
te krijgen. Toen Defensie kon vaststellen dat het waarschijnlijk om een Nederlandse
YPR ging, heeft de Nederlandse ambassadeur in Belgrado de opdracht gekregen
die terug te vorderen. Tegelijkertijd is de VN gevraagd actie te ondernemen.Als Belgrado glashard ontkent dat het een Nederlandse YPR is, moet men
het daar niet bij laten. Dat is de reden waarom de minister had geopperd dat
er beslag zou kunnen worden gelegd op Servische tegoeden. Geen mogelijkheid
mag onbenut worden gelaten om gestolen waar terug te vorderen. Civiel-rechtelijke
of publiek-rechtelijke procedures zijn ingewikkeld en tijdrovend,
maar men moet zich daar niet van te voren al bij neerleggen.Nederland en andere UNPROFOR-landen hebben bij de VN een rekening ingediend
ter waarde van het gestolen goed. Dat is een onderdeel van de vergoedingenprocedure,
omdat landen in vredesoperaties altijd een deel van hun materieel verliezen.
De VN heeft die claim gecertificeerd, maar er heeft nog geen betaling plaatsgevonden.
Mocht een beslagleggingsprocedure alsnog tot de teruggave van een of twee
YPR's leiden, is dat een meevaller voor de VN. De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken,BlaauwDe fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,KorthalsDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Van Middelkoop (GPV), Van Gijzel (PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Voûte-Droste
(VVD), Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), Dittrich (D66), Verhagen (CDA), Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van
den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Milliano (CDA), Van Ross-van Dorp (CDA),
Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Dok-van Weele (PvdA).Plv. leden: Bolkestein (VVD), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF),
Duivesteijn (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Zijlstra (PvdA), Rijpstra (VVD),
De Haan (CDA), Ter Veer (D66), Van Bommel (SP), Eurlings (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Geluk (VVD), Gortzak (PvdA), Van den Akker
(CDA), Leers (CDA), Vendrik (GroenLinks), Swildens-Rozendaal (PvdA), Arib
(PvdA), Van Oven (PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: Korthals (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Pronk (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van Gijzel (PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA),
Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf
(RPF), Verhagen (CDA), Vos (GroenLinks), Van den Doel (VVD), De Haan (CDA),
Visser-van Doorn (CDA), Koenders (PvdA), Ravestein (D66), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Bussemaker (PvdA), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP).Plv. leden: Van Hoof (VVD), Essers (VVD), Schimmel (D66), Duivesteijn
(PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Arib (PvdA), Leers (CDA), Van Oven (PvdA),
Passtoors (VVD), De Milliano (CDA), Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV),
Van der Hoeven (CDA), Vendrik (GroenLinks), Blaauw (VVD), Eisses-Timmerman
(CDA), Van Ross-van Dorp (CDA), Van Dok-van Weele (PvdA), Lambrechts (D66),
Karimi (GroenLinks), Oplaat (VVD), Albayrak (PvdA), Dijksma (PvdA), Marijnissen
(SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-02-263.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl