Financiële verantwoording over het jaar 1998; Rapport bij financiële verantwoording 1998 van het Ministerie van SZW
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26541, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-05-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26541 nr. 8

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud SAMENVATTING InleidingIJkpunten financieel beheerToelichting tekortkomingen financieel beheer InleidingAdministratieve organisatieAutomatiseringEuropese geldenArbeidsmarktBijstandszakenAndere aandachtspunten Sociale VerzekeringenInformatievoorzieningMisbruik en oneigenlijk gebruikFinanciële functieFinanciële verantwoording1 INLEIDING2 FINANCIEEL BEHEER 2.1 Inleiding 2.1.1 IJkpunten financieel beheer2.1.2 Tekortkomingen2.2 Accountantscontrole 2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoording2.2.2 Accountantscontrole financieel beheer2.3 Administratieve organisatie InleidingOnderhoudsorganisatie administratieve organisatieBeschrijving administratieve organisatieConclusie administratieve organisatieReactie ministerNawoord Rekenkamer2.4 Financiële functie2.5 Automatisering 2.5.1 Voorschrift informatiebeveiliging RijksdienstReactie minister2.5.2 Geautomatiseerde systemen BegrotingsadministratiePersoneelsadministratieVoorschottenadministratie BIASVoorraadadministratieConclusie geautomatiseerde systemen2.6 InformatievoorzieningReactie minister2.7 Europese geldenReactie ministerNawoord Rekenkamer2.8 Misbruik en oneigenlijk gebruik2.9 Arbeidsmarkt Wet Sociale Werkvoorziening2.10 Sociale Verzekeringen InleidingDepartementaal traject en toezichtVerbeteractiesConclusies2.11 Bijstandszaken 2.11.1 Algemene bijstandswet2.11.2 Specifieke uitkeringen Wvg2.11.3 Kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders2.11.4 Experimenten2.12 Europese aanbestedingsregels2.13 Conclusies over het financieel beheer3 FINANCIËLE VERANTWOORDING 3.1 RekeningOverzicht 1. Bedragen van de rekening 1998, Ministerie
van SZW (x f 1 miljoen) 3.2 Toelichting bij de rekening3.3 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2. Bedragen van de saldibalans per 31 december
1998, Ministerie van SZW (bedragen x f 1 miljoen) 3.4 Oordeel over de financiële verantwoordingBIJLAGE Overzicht geconstateerde tekortkomingen 1998 (bedragen
x 1 miljoen)1
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26541Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 541Financiële verantwoordingen over het jaar 1998nr. 8RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 1998 VAN HET MINISTERIE
VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Inhoud  Samenvatting2   1Inleiding6   2Financieel
beheer82.1Inleiding8 2.1.1IJkpunten
financieel beheer8 2.1.2Tekortkomingen8 2.2Accountantscontrole92.2.1Accountantscontrole financiële verantwoording92.2.2Accountantscontrole financieel beheer9 2.3Administratieve
organisatie9 2.4Financiële functie12 2.5Automatisering132.5.1Voorschrift informatiebeveiliging Rijksdienst13 2.5.2Geautomatiseerde
systemen14 2.6Informatievoorziening16 2.7Europese
gelden17 2.8Misbruik en oneigenlijk gebruik18 2.9Arbeidsmarkt192.10Sociale Verzekeringen20 2.11Bijstandszaken222.11.1Algemene bijstandswet22 2.11.2Specifieke
uitkeringen Wvg23 2.11.3Kinderopvang en buitenschoolse opvang
alleenstaande ouders24 2.11.4Experimenten24 2.12Europese
aanbestedingsregels25 2.13Conclusies over het financieel
beheer25    3Financiële verantwoording263.1Rekening26 3.2Toelichting bij de rekening263.3Saldibalans met toelichting27 3.4Oordeel
over de financiële verantwoording27    Bijlage 29SAMENVATTING InleidingDit rapport bevat de belangrijkste resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek
over 1998, dat de Rekenkamer heeft uitgevoerd bij het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW). De Rekenkamer heeft onderdelen van dit onderzoek
voor commentaar aan de minister van SZW voorgelegd. Zijn reacties zijn in
dit rapport verwerkt.Hoofdbeleidsterreinen van het Ministerie van SZW zijn Arbeidsmarkt, Sociale
Verzekeringen en Bijstandszaken. Het budgettair beslag van deze uitgaven in
de rekening van 1998 is dan ook groot: op een totaal aan uitgaven van f 30,5
miljard gaat f 6,7 miljard naar Arbeidsmarkt, f 14,1 miljard naar
Sociale Verzekeringen en f 9,3 miljard naar Bijstandszaken. Een geringer
aandeel hebben de beleidsterreinen Arbeidsverhoudingen en Arbeidsomstandigheden.
De gelden worden in de meeste gevallen ter beschikking gesteld aan uitvoeringsorganisaties
die de wettelijke regelingen uitvoeren. De rol van het ministerie bij deze
uitgaven is naast financier van de uitvoeringsorganisatie ook toezichthouder.
Bij deze uitgaven is sprake van een uitgebreide en ingewikkelde regelgeving,
die sterk aan verandering onderhevig is. IJkpunten financieel beheerIn het rechtmatigheidsonderzoek over 1998 zijn bij alle departementen
vier ijkpunten voor het financieel beheer onderzocht. In het Algemeen Gedeelte
van de bundel Rechtmatigheidsonderzoek 1998 worden aan de hand van deze ijkpunten
de ministeries met elkaar vergeleken en wordt een rijksbreed beeld van deze
onderdelen van het financieel beheer opgebouwd.Voor het Ministerie van SZW zijn de oordelen op deze vier ijkpunten:• de beschrijving en de onderhoudsorganisatie van de administratieve
organisatie. Oordeel: matig;• de accountantscontrole op de financiële verantwoording (onderdeel
van het ijkpunt accountantscontrole). Oordeel: voldoende;• het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR, onderdeel
van het ijkpunt automatisering). Oordeel: matig;• kengetallen (onderdeel van het ijkpunt informatievoorziening).
Oordeel: voldoende.Deze oordelen worden verderop in de tekst toegelicht.Naast deze rijksbreed onderzochte ijkpunten zijn er ook voor het ministerie
specifieke punten onderzocht, die wel van belang zijn voor het beeld van het
financieel beheer bij het Ministerie van SZW, maar geen rol spelen in de rijksbrede
vergelijking tussen de departementen. Dit waren: arbeidsmarkt, sociale verzekeringen
en bijstandszaken, misbruik en oneigenlijk gebruik, financiële functie,
Europese gelden en Europese aanbestedingsregels.De onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzoeksresultaten
voor zowel de rijksbrede ijkpunten (de eerste vier) als voor de departementsspecifieke
punten. De tabel laat zien dat zich op geen enkel onderzocht onderdeel ernstige
tekortkomingen voordeden. Zes van de elf onderzochte onderdelen gaven geen
aanleiding tot opmerkingen. Op vijf punten waren er wel tekortkomingen. Op
deze vijf gaan we wat dieper in. ijkpuntgeen noemenswaardige
tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd Accountantscontrole financiële verantwoordingx  Administratieve
organisatie x Automatisering x Informatievoorzieningx  Financiële
functiex  Europese gelden x Misbruik
en oneigenlijk gebruikx  Arbeidsmarkt x Sociale
Verzekeringenx  Bijstandszaken x Europese
aanbestedingsregelsx  Toelichting tekortkomingen financieel beheer InleidingDe Rekenkamer vraagt nadrukkelijk aandacht voor de tekortkomingen die
over het begrotingsjaar 1998 zijn geconstateerd. Zij acht het van belang dat
de minister maatregelen neemt om deze tekortkomingen op korte termijn weg
te nemen. Voortduren van de tekortkomingen kan voor de Rekenkamer aanleiding
zijn tot het maken van bezwaar als bedoeld in artikel 55 van de Comptabiliteitswet. Administratieve organisatieEen actuele beschrijving van de administratieve organisatie is een belangrijk
instrument voor de sturing, beheersing en controle van de beheersprocessen
rondom de financiële zaken en daarnaast ook voor processen op andere
terreinen, zoals het materieel- en het personeelsbeheer. Als waarborg voor
de volledigheid en actualiteit van de beschrijving van de administratieve
organisatie is een goede onderhoudsorganisatie onontbeerlijk. Het Ministerie
van SZW heeft een regeling voor het onderhoud die aan alle eisen voldoet.
Uit een beknopt onderzoek op basis van drie nieuwe of onlangs gewijzigde procedures
bleek echter dat het onderhoud niet conform deze regeling wordt uitgevoerd:
er waren achterstanden in het maken en actualiseren van de beschrijvingen.
De minister van SZW heeft toegezegd dat ultimo 2000 een volledig en actueel
overzicht van alle processen beschikbaar zal zijn. AutomatiseringVoor dit ijkpunt zijn verschillende onderdelen onderzocht. In de onderdelen
begrotingsadministratie, personeelsadministratie en ook in de opzet van de
voorraadadministratie zijn geen noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd.
Op drie andere onderdelen zijn er wel tekortkomingen. Deze betreffen het Voorschrift
Informatiebeveiliging Rijksdienst 1994 (VIR), de voorschottenadministratie
en de werking van de voorraadadministratie.Op grond van het VIR moeten alle ministeries een beveiligingsplan
en informatiebeveiligingsmaatregelen hebben. Per 1 januari 1997 diende aan
dit voorschrift te zijn voldaan. Het Ministerie van SZW voldoet nog niet aan
het VIR.Het ministerie heeft ongeveer 130 geautomatiseerde systemen in gebruik.
Het maken van afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses is voor alle systemen
vereist. Deze waren echter nog niet gerealiseerd. Overigens zijn voor
vier van de vijf maatschappelijk vitale systemen de analyses wel gemaakt.De minister gaf in zijn reactie aan dat het maken van de afhankelijks-
en kwetsbaarheidsanalyses gestart was, maar dat hij prioriteit geeft aan de
werkzaamheden rond de millenniumproblematiek en de euro.De subadministratie voor voorschotten, het Beheer Informatie
en Afhandelingsyssteem (BIAS), is een van de belangrijkste systemen binnen
het departement. In dit systeem worden de verstrekte en afgerekende voorschotten
bijgehouden voor onder meer de sociale-zekerheidswetten. Door problemen in
deze administratie ontbreekt inzicht in de stand gedurende het jaar voor een
deel van de voorschotten. Het ministerie heeft medegedeeld dat het BIAS-systeem
inmiddels technisch op orde is gebracht.Ten slotte betrof de tekortkoming in de voorraadadministratie
de onvolledig en onjuiste registratie van automatiseringsgoederen. Europese geldenDe uitvoering van subsidieregelingen die uit het Europees Sociaal Fonds
worden gefinancierd gebeurt door het Bureau Uitvoering Europese Subsidie-instrumenten
(BUESI). In totaal heeft BUESI in 1998 f 75 miljoen aan subsidies toegezegd
en f 95 miljoen betaald (als voorschot of afrekening). In het rechtmatigheidsonderzoek
over 1997 rapporteerde de Rekenkamer dat het financieel beheer bij BUESI niet
op orde was. Uit het rechtmatigheidsonderzoek 1998 bleek dat het financieel
beheer verbeterd was. Er was echter nog wel sprake van achterstanden in het
werk. De Rekenkamer dringt erop aan dat de nodige inspanning wordt verricht
om de werkvoorraad weg te werken.De minister heeft toegezegd alles in het werk te zullen stellen om de
declaraties tijdig te verwerken. Overigens zegt hij meer belang te hechten
aan zorgvuldigheid dan aan snelheid. ArbeidsmarktDe Wet Sociale Werkvoorziening wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid
van de gemeenten. Het Rijk subsidieert de voorziening en houdt toezicht op
de juistheid en rechtmatigheid van de uitvoering. In het rechtmatigheidsonderzoek
1997 constateerde de Rekenkamer dat er een achterstand in de dechargeverlening
was ontstaan door invoering van het maatregelenbeleid bij een ondoeltreffende
uitvoering van de WSW. De stand van de voorschotten liep daardoor op tot f 13
miljard. Uit het rechtmatigheidsonderzoek 1998 bleek dat de gewenste inhaalslag
nog niet is gerealiseerd: er is nog ruim één jaar achterstand.
De Rekenkamer dringt aan op het spoedig afronden van de inhaalslag. BijstandszakenBij het financieel beheer voor de vaststelling van de uitgaven voor de
Algemene bijstandswet zijn geen tekortkomingen geconstateerd. De definitief
vastgestelde rijksvergoedingen zijn rechtmatig verstrekt. Ook ten aanzien
van de Tijdelijke bijdrageregeling AWBZ-gemeenten en de subsidieregeling Experimenten
activering uitkeringsgelden (EAU), waar de Rekenkamer in 1997 nog tekortkomingen
in het financieel beheer constateerde, zijn in 1998 geen noemenswaardige tekortkomingen
meer geconstateerd.De Rekenkamer heeft wel een kanttekening bij het toezicht op de Algemene
bijstandswet. Wanneer gemeenten om bepaalde tekortkomingen in de uitvoering
Abw op te heffen een goedgekeurd verbetertraject hebben lopen, ziet de minister
voor de betreffende tekortkomingen tijdens de looptijd van het traject af
van het treffen van een maatregel. In 1997 vroeg de Rekenkamer
aandacht voor het feit dat gedurende de verbetertrajecten, door de verminderde
controle door de rijksconsulenten bij gemeenten met onvolkomenheden, inzicht
in zuivere wetstoepassing en doelbereiking verloren kan gaan. De AD heeft
hiernaar in 1998 onderzoek gedaan. Zij was van mening dat er geen sprake was
van materiële risico's, wanneer onderzoek door het ministerie tijdens
het verbetertraject achterwege blijft, maar dat na afronding van het verbetertraject
nagegaan moet worden of de aangebrachte verbeteringen daadwerkelijk structureel
zijn gerealiseerd. Ook de Rekenkamer dringt erop aan altijd nader onderzoek
te verrichten bij gemeenten na afloop van een verbetertraject.Ten aanzien van de Regeling kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders 1996 bleek onder meer de additionaliteit van de kinderopvangplaatsen,
die mede van belang is voor de vaststelling van de subsidie door de directie
Toezicht van SZW, niet altijd aangetoond. Als gevolg hiervan bestaat onzekerheid
over de rechtmatigheid van het verstrekte subsidiebedrag van f 7,3 miljoen.
Deze onzekerheid overschrijdt echter niet de geldende tolerantiegrens. Andere aandachtspunten Sociale VerzekeringenIn de verantwoording van het Ministerie van SZW zijn de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten opgenomen van de Algemene Kinderbijslagwet (AKW),
de Toeslagenwet (TW), de wet Beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
(Bia), de Tegemoetkoming Onderhoudskosten Gehandicapten (TOG) en de Samenloop
WSW. Over de uitvoering van deze wetten wordt door het College toezicht sociale
verzekeringen (Ctsv) jaarlijks een rechtmatigheidsverklaring afgegeven. De
rechtmatigheidsonderzoeken geven inzicht in de problemen met betrekking tot
de rechtmatigheid van de uitvoering van de werknemers- en volksverzekeringen.
Zowel het Ctsv als SZW achten de huidige percentages van de onrechtmatigheid
en de ontwikkeling van de afgelopen jaren zorgwekkend. Voor de TW en de wet
Bia heeft het Ctsv over 1997 afkeurende oordelen afgegeven, en bij de samenloop
WSW een positief oordeel met een beperking.De Rekenkamer concludeerde dat de AD heeft vastgesteld dat het departementaal
traject en het toezichtstraject van het Ctsv in het algemeen voldeden aan
de te stellen eisen.De Rekenkamer constateerde ook dat het ministerie actie onderneemt om
de onrechtmatigheid terug te dringen, maar de Rekenkamer constateerde tevens
dat dit een weerbarstige materie is. De desbetreffende uitgaven en ontvangsten
van het ministerie zijn rechtmatig, aangezien de minister de nodige actie
onderneemt om de onrechtmatigheid bij de werknemersverzekeringen terug te
dringen.De Rekenkamer volgt de ontwikkelingen met aandacht en ziet gaarne een
blijvend actief beleid ter verbetering van de rechtmatigheidspercentages bij
de werknemersverzekeringen. InformatievoorzieningDe Rekenkamer stelde vast dat het gebruik van ramings- en doelmatigheidskengetallen
in de begroting en verantwoording van 1998 nagenoeg gelijk is gebleven aan
dat van 1997. De Rekenkamer nam verder een positieve tendens waar ten aanzien
van het aantal vermelde prestaties in het algemeen deel van de toelichting.
De Rekenkamer constateerde dat er aan de eisen die aan de artikelsgewijze
toelichting worden gesteld, is voldaan. Misbruik en oneigenlijk gebruikDe Rekenkamer waardeert de aandacht van het ministerie voor het verminderen
van risico's uit hoofde van het M en O voor daarvoor gevoelige uitgaven en
regelingen.De Rekenkamer constateerde mede op basis van de mening van de AD dat de
bestaande M en O-risico's geen belemmeringen vormen voor een goedkeurende
accountantsverklaring bij de financiële verantwoording. Dit omdat er,
de mogelijkheden en omstandigheden in aanmerking genomen, een toereikend beleid
ter bestrijding van M en O is, dat beleid ook voldoende wordt uitgevoerd en
de (toch nog bestaande) onzekerheid toereikend wordt toegelicht. Financiële functieDe gedecentraliseerde financiële functie bij het Ministerie van SZW
bevat voldoende waarborgen voor een ordelijk en controleerbaar financieel
beheer. De gedecentraliseerde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
zijn in grote lijnen vastgelegd en de administratieve organisatie bevatte
voldoende waarborgen voor een ordelijk en controleerbaar financieel beheer.
De controlecyclus functioneerde voldoende om grote fouten te ontdekken en
te corrigeren. De structuur bood de departementale leiding ondersteuning bij
de planning en controlcyclus. Wel vraagt de Rekenkamer speciale aandacht voor
het toezicht op de beleidsinformatiesystemen. Financiële verantwoordingDe Rekenkamer stelde vast dat de departementale accountantscontrole voldoende
basis vormt voor haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording.
Haar oordelen zijn dan ook mede op basis van de AD-rapportage tot stand gekomen.De Rekenkamer komt tot het volgende oordeel over de financiële verantwoording
1998 van het Ministerie van SZW. In 100% van de aangegane verplichtingen,
100% van de uitgaven en 100% van de ontvangsten trof de Rekenkamer geen belangrijke
fouten of onzekerheden aan. De verantwoording is een deugdelijke weergave
van de uitkomsten van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften. 1 INLEIDINGDit rapport bevat de resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek over
het begrotingsjaar 1998 dat de Rekenkamer, conform de opdracht in artikel
67 2e lid Comptabiliteitswet, heeft uitgevoerd bij het Ministerie
van SZW.Hoofdbeleidsterreinen van het Ministerie van SZW zijn Arbeidsmarkt, Sociale
Verzekeringen en Bijstandszaken. Het budgettair beslag van deze uitgaven in
de rekening van 1998 is dan ook groot. Een geringer aandeel is er voor de
beleidsterreinen Arbeidsverhoudingen en Arbeidsomstandigheden.Het ministerie heeft een totaal van f 30,5 miljard aan uitgaven en
f 1,1 miljard aan ontvangsten. De beleidsuitgaven betreffen uitgaven
voor de Arbeidsmarkt van f 6,7 miljard, voor de Sociale Verzekeringen
van f 14,1 miljard en voor de Bijstandszaken van f 9,3 miljard.
De uitgaven voor Personeel en materieel en het overig beleid bedragen f 0,5
miljard. De gelden worden hoofdzakelijk ter beschikking gesteld aan uitvoeringsorganisaties
die wettelijke regelingen uitvoeren. Bij al deze uitgaven is sprake van een
uitgebreide en ingewikkelde regelgeving, die sterk aan verandering onderhevig
is. De rol van het ministerie bij deze uitgaven is gericht op de financiering
van de uitvoeringsorganisatie en het uitoefenen van toezicht.Bij Arbeidsmarkt zijn de belangrijkste uitgaven voor de Wet Sociale Werkvoorziening
(WSW), uitgevoerd door gemeenten of werkvoorzieningschappen. Bij de Sociale
Verzekeringen zijn de grootste posten de Rijksbijdragen aan de Algemene Kinderbijslagwet
(AKW), uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank en het AOW-Spaarfonds.
De Algemene Bijstandswet (Abw), de grootste uitgavenpost bij de Bijstandszaken
wordt uitgevoerd door de gemeenten.Nieuw in de rekening zijn de uitgaven voor de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong). In 1998 betrof dit vooral de bevoorschotting van
het Landelijk instituut sociale verzekeringen (Lisv). De uitvoering geschiedt
voornamelijk door de uitvoeringsinstelling GAK.De premiegefinancierde uitgaven in de sociale zekerheid (f 77,3 miljard1 ), zoals voor de werkloosheids- en de arbeidsongeschiktheidsverzekering,
vallen buiten het kader van dit rapport.De ontvangsten bestaan voor f 0,8 miljard uit gelden op grond van
de verrekening van de samenloop van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen met
loon ingevolge de WSW (zogenaamde: samenloop WSW).Buiten begrotingsverband wordt door het ministerie nog ruim f 95
miljoen besteed uit door het Europees Sociaal Fonds (ESF) beschikbaar gestelde
middelen. De minister van SZW is namens de lidstaat Nederland verantwoordelijk
voor de uitvoering, het beheer en de controle van de met ESF-middelen gefinancierde
activiteiten.Er heeft in 1998 geen bezwaaronderzoek plaatsgevonden.Dit rapport bestaat uit drie hoofdstukken. Hoofdstuk 2 is gewijd aan het
financieel beheer. In hoofdstuk 3 wordt gerapporteerd over het onderzoek naar
de financiële verantwoording over 1998.Uit het onderzoek van het financieel beheer kunnen tekortkomingen blijken
die leiden tot fouten en onzekerheden in de financiële verantwoording.
Indien dat het geval is wordt dat in het desbetreffende deel van hoofdstuk
2 vermeld en in het oordeel over de financiële verantwoording betrokken.Het rapport sluit af met de bijlage inzake de over 1998 geconstateerde
tekortkomingen.De Rekenkamer heeft tevens aandacht geschonken aan de aanpak van de millenniumproblematiek
en de voorbereiding van de invoering van de euro. Over de uitkomsten van het
laatste onderzoek wordt gerapporteerd in het Algemeen gedeelte van de Bundel
Rechtmatigheidsonderzoek 1998, die eind juni 1999 zal worden gepubliceerd.
Het onderzoek naar de aanpak van de millenniumproblematiek wordt afzonderlijk
gepubliceerd (juni 1999). De samenvatting van dit onderzoek zal eveneens worden
opgenomen in het Algemeen gedeelte van de Bundel Rechtmatigheidsonderzoek
1998. In deze bundel zal eveneens de samenvatting van dit rapport bij de financiële
verantwoording worden opgenomen. 2 FINANCIEEL BEHEER 2.1 Inleiding 2.1.1 IJkpunten financieel beheerDe Rekenkamer heeft de afgelopen jaren deeloordelen gegeven over onderdelen
van het financieel beheer bij de ministeries. Uiteindelijk wil zij in 2002
een volledig onderbouwd oordeel over het financieel beheer geven, zowel per
departement als voor de gehele rijksoverheid. Voor de beoordeling van het
financieel beheer van een departement heeft de Rekenkamer twaalf «ijkpunten»
geïdentificeerd.De afzonderlijke ijkpunten worden in fasen in het rechtmatigheidsonderzoek
ingevoegd. In de eerste fase wordt verkennend onderzoek uitgevoerd, dat nog
niet tot een oordeel leidt, maar wel kan leiden tot signalering van tekortkomingen.
In de tweede fase wordt verdiepend onderzoek uitgevoerd en in de derde fase
consoliderend onderzoek. Deze beide laatste onderzoeken leiden wel tot een
oordeel (onvoldoende, matig of voldoende).Het onderzoek naar de ijkpunten is gebaseerd op eigen onderzoeksbevindingen
van de Rekenkamer en op bevindingen van de departementale accountantsdiensten.In het rechtmatigheidsonderzoek over 1998 zijn vier van de twaalf ijkpunten
rijksbreed onderzocht. Op basis van deze vier ijkpunten wordt de stand van
zaken bij de verschillende departementen vergeleken.Voor vier ijkpunten of onderdelen van ijkpunten is verdiepend of consoliderend
onderzoek gedaan. Dit zijn:• de beschrijving en de onderhoudsorganisatie van de administratieve
organisatie;• de accountantscontrole op de financiële verantwoording (onderdeel
van het ijkpunt accountantscontrole);• het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR, onderdeel
van het ijkpunt automatisering);• kengetallen (onderdeel van het ijkpunt informatievoorziening).Voor twee ijkpunten of onderdelen daarvan is verkennend onderzoek uitgevoerd.
Dit zijn:• financiële functie;• automatisering (behalve het VIR).Naast de rijksbreed onderzochte ijkpunten kunnen er per departement nog
andere ijkpunten of specifieke aandachtspunten aan de orde komen. Deze tellen
mee voor het beeld over het financieel beheer bij dat departement. Ook hier
vinden we het onderscheid tussen verkennend, verdiepend en consoliderend onderzoek. 2.1.2 TekortkomingenVoor het signaleren van tekortkomingen op basis van verkennend onderzoek
gebruikt de Rekenkamer drie categorieën. Dit zijn:• Geen noemenswaardige tekortkomingen. Dit betekent dat
uit het onderzoek geen tekortkomingen zijn gebleken die de tolerantiegrenzen
van de Rekenkamer overschrijden, maar laat de mogelijkheid open dat verdiepend
onderzoek wel tekortkomingen aan het licht zou kunnen brengen.• Tekortkomingen. Dit betekent dat uit het onderzoek tekortkomingen zijn gebleken die de tolerantiegrenzen van de Rekenkamer overschrijden.• Ernstige tekortkomingen. Hiervan spreekt de Rekenkamer
in de volgende situaties: uit het onderzoek zijn tekortkomingen gebleken,
die– kunnen leiden of hebben geleid tot disfunctioneren van het financieel
beheer voor het ijkpunt;– betrekking hebben op kritische processen;– wijd verbreid zijn binnen het ministerie;– tot aanzienlijke risico's voor de rechtmatigheid van zeer grote
bedragen kunnen leiden of al hebben geleid;– of die voor de Rekenkamer aanleiding zijn geweest om bezwaaronderzoek
in te stellen of bezwaar te maken.Deze drie kwalificaties staan in relatie tot de oordelen die het verdiepend/consoliderend
onderzoek oplevert:• geen noemenswaardige tekortkomingen – voldoende: het financieel
beheer voor het ijkpunt voldoet geheel of nagenoeg geheel aan de daaraan gestelde
eisen;• tekortkomingen – matig;• ernstige tekortkomingen – onvoldoende. 2.2 Accountantscontrole 2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingDe Accountantsdienst (AD) heeft een goedkeurende accountantsverklaring
bij de financiële verantwoording 1998 afgegeven.De Rekenkamer stelde vast dat de departementale accountantscontrole voldoende
basis vormt voor haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording.
Haar oordelen zijn dan ook mede op basis van de AD-rapportage tot stand gekomen.
De Rekenkamer stelde vast dat de AD de naleving van de Europese aanbestedingsregels
in de controle heeft betrokken. voldoendematigonvoldoendex  2.2.2 Accountantscontrole financieel beheerHet onderzoek van de Rekenkamer naar de accountantscontrole gericht op
de ijkpunten financieel beheer was overwegend verkennend van aard. Dit betekent
dat zij slechts in beperkte mate gebruik kon maken van oordelen van de AD
over het financieel beheer. Wel heeft zij voor het melden van tekortkomingen
in het financieel beheer gebruik kunnen maken van de resultaten van de AD-controle.Voor de ijkpunten Misbruik en oneigenlijk gebruik, Sociale Verzekeringen
en Europese aanbestedingsregels heeft de Rekenkamer wel vastgesteld dat de
accountantscontrole gericht op het financieel beheer voldoende basis vormt
voor haar oordelen. Haar oordelen over die ijkpunten zijn dan ook mede op
basis van AD-rapportages tot stand gekomen. 2.3 Administratieve organisatie InleidingEen actuele beschrijving van de administratieve organisatie is een belangrijk
instrument voor de sturing, beheersing en controle van de beheersprocessen
rondom de financiële zaken en daarnaast ook voor processen
op andere terreinen, zoals het materieel- en het personeelsbeheer. Als waarborg
voor een volledige en actuele beschrijving van de administratieve organisatie
is een goede onderhoudsorganisatie onontbeerlijk.De Rekenkamer heeft rijksbreed verdiepend onderzoek gedaan naar de beschrijving
en naar de onderhoudsorganisatie van de administratieve organisatie.Bij dit onderzoek hanteerde zij de volgende onderzoeksvragen:• Is er sprake van een geautoriseerde, dwingend voorgeschreven regeling
onderhoudsorganisatie voor de administratieve organisatie?• Waarborgt de opzet van de onderhoudsorganisatie dat de beschrijving
van de administratieve organisatie steeds actueel is?• Functioneert de beschreven onderhoudsorganisatie adequaat? Met
name is van belang dat wijzigingen in de administratieve organisatie binnen
één jaar tot een gewijzigde beschrijving leiden. • Is de beschrijving van de administratieve organisatie actueel en
compleet en geeft deze voldoende inzicht in de opzet van de administratieve
organisatie? Onderhoudsorganisatie administratieve organisatieDe Rekenkamer stelde vast dat het departement beschikt over een regeling
inzake het onderhoud, waarin – conform de normen van de Rekenkamer –
dwingende algemene regels zijn opgenomen ten aanzien van de inrichting van
de administratieve organisatie, de verdeling van de verantwoordelijkheden
en bevoegdheden, de wijzigingen- en goedkeuringsprocedures.Voor de werking van de onderhoudsorganisatie is een beknopt onderzoek
uitgevoerd naar de mate waarin bij drie nieuwe of onlangs gewijzigde procedures
de beschrijving van de administratieve organisatie is aangepast. Het betreft
de regelingen contractbeheer en Wajong, alsmede een reorganisatie bij de Directie
Coördinatie Emancipatiebeleid (DCE).Ten aanzien van de regelingen contractbeheer en Wajong is vastgesteld
dat deze nog niet zijn beschreven. Ten aanzien van het contractbeheer zijn
bij diverse directies tekortkomingen geconstateerd door de AD. Inmiddels wordt
gewerkt aan het beschrijven van de administratieve organisatie van het contractbeheer.De Rekenkamer constateerde dat bij DCE medio 1998 naar aanleiding van
een verbetertraject (in reactie op in 1997 door de AD geconstateerd niet toereikend
financieel beheer) een financieel beheersconcept, een ao-beschrijving en daarbij
behorende werkinstructies, gereed zijn gekomen en zijn geïmplementeerd.
De Directie FEZ en de AD waren hier intensief bij betrokken.De Rekenkamer stelde vast dat het onderhoud niet conform de opzet is uitgevoerd.
Overigens is, ook door de AD, vastgesteld dat dit niet heeft geleid tot grote
risico's voor de rechtmatigheid van de uitgaven, verplichtingen en ontvangsten. Beschrijving administratieve organisatieDe Rekenkamer schreef in haar rapport bij de financiële verantwoording
1997 dat het Ministerie van SZW activiteiten ontwikkelde ten behoeve van het
onderhoud en beschrijving van de administratieve organisatie. Eind 1997 is
door de departementale leiding een nieuwe ao-visie vastgesteld, waarin is
beschreven hoe departementale directies de verantwoordelijkheid, de samenwerking
en de coördinatie dienen te regelen. Tevens werd het in 1996 ingevoerde
verplicht opstellen van een financieel beheersconcept betrokken
bij deze nieuwe ontwikkelingen. In financieel beheersconcepten wordt ook aandacht
besteed aan de wijze waarop de administratieve organisatie ingericht, beschreven
en onderhouden moet worden.De Rekenkamer stelde in 1997 vast dat er geen overzicht bestond van nog
ontbrekende beschrijvingen van de administratieve organisatie en drong aan
op voortgang bij het ontwikkelen van beheersconcepten bij nieuwe wet- en regelgeving.De belangrijkste (financieel kritische) processen, die voor het hele departement
gelden zijn beschreven.In 1998 zijn door het ministerie pilots uitgevoerd om te toetsen of de
ao-visie in de praktijk werkte. De Algemene Leiding heeft op basis van de
uitkomsten van deze proef in maart 1999 besloten de nieuwe ao-visie departementaalbreed
in te voeren. Om de aandacht voor de administratieve organisatie vast te houden
is tevens besloten dat jaarlijks een rapportage over de ontwikkelingen van
de administratieve organisatie in het Audit Committee zal worden besproken.De voortgang bij het opstellen van financieel beheersconcepten bij (oude
en) nieuwe regelgeving is niet voortvarend. De (beleids)directies die hiervoor
verantwoordelijk zijn hebben moeite om de beschrijvingen te realiseren. In
februari 1999 heeft de directie FEZ aandacht gevraagd voor het opstellen van
de financieel beheersconcepten. Er is een handreiking opgesteld en binnen
de Algemene Leiding zijn afspraken gemaakt over het tijdpad waarin een en
ander gerealiseerd moet worden. Er is een overzicht gemaakt waaruit blijkt
dat voor 24 van de 35 regelingen nog geen financieel beheersconcept gereed
is. Acht van de 24 regelingen bestaan langer dan een jaar en voor twee regelingen
zal geen beheersconcept worden opgesteld omdat de regelingen inmiddels zijn
beëindigd. Conclusie administratieve organisatieDe Rekenkamer constateerde dat de opzet met betrekking tot de onderhoudsorganisatie
van de administratieve organisatie voldeed aan haar normen. Zij beoordeelde
deze als voldoende.Ten aanzien van de werking van de onderhoudsorganisatie is de Rekenkamer
van oordeel dat er tekortkomingen zijn.De Rekenkamer constateerde dat mede op grond van de gebrekkige werking
van de onderhoudsorganisatie, de achterstand bij het vervaardigen van de financieel
beheersconcepten en de nog verder uit te werken ao-visie, de beschrijvingen
van de administratieve organisatie van SZW niet volledig en actueel zijn en
gaf daarom het oordeel matig. De Rekenkamer dringt erop aan zorg te dragen
voor een snelle actualisatie van de bestaande en vervaardiging van de nog
ontbrekende beschrijvingen van de administratieve organisatie.  voldoendematigonvoldoendebeschrijving en onderhoudsorganisatie ao x Reactie ministerDe minister schrijft dat het afgelopen jaar prioriteit is gegeven aan
de verdere uitwerking van de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de administratieve
organisatie en de financieel beheersconcepten. Met een inhaalslag voor het
vervaardigen van de financieel beheersconcepten en het uitdragen van de a0-visie
wordt nog dit jaar gestart. Een volledig en actueel overzicht
van alle processen en risico's zal ultimo 2000 beschikbaar zijn. Nawoord RekenkamerDe Rekenkamer zal de voortgang bij de actualisatie van de beschrijvingen
van de administratieve organisatie met belangstelling volgen. 2.4 Financiële functieDe Rekenkamer heeft rijksbreed een verkennend onderzoek uitgevoerd naar
de financiële functie om een beeld te krijgen van de opzet en werking
daarvan. Onder financiële functie verstaat zij het geheel van organisatorische
voorzieningen, zoals de organisatiestructuur, de beschrijving van de actoren
en de daarmee samenhangende verdeling van de taken en bevoegdheden, dat zorg
draagt voor het (ordelijk en controleerbaar) financieel beheer.Het Ministerie van SZW is georganiseerd volgens het bestuursraadmodel
waarbij het concept van integraal management wordt gehanteerd (bekrachtigd
op 22 juni 1994). Integraal management bij het ministerie betekent dat de
verantwoordelijkheid voor beleid en het daaraan gekoppelde beheer zo laag
mogelijk in de organisatie is geplaatst, te weten bij de SZW-directeuren.
Zij zijn verantwoordelijk voor de realisatie van de door hen te verrichten
taken en daarbij te bereiken doelen, met het daarvoor toegewezen budget. De
met het financieel beheer verbandhoudende taken en bevoegdheden zijn door
de minister aan de SG en aan de directeuren overgedragen in het Organisatie
en mandaatbesluit 1997 en de daarop gebaseerde aanwijzing tot budgethouder.Bij het Ministerie van SZW is eind 1998 – begin 1999 een verdiepend
onderzoek gedaan naar de decentrale financiële functie. Eind mei 1999
is hier rapport over uitgebracht. De conclusie van het rapport was als volgt.De gedecentraliseerde financiële functie bij het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid bevat voldoende waarborgen voor een ordelijk en controleerbaar
financieel beheer.De gedecentraliseerde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn
in grote lijnen vastgelegd en de administratieve organisatie bevatte voldoende
waarborgen voor een ordelijk en controleerbaar financieel beheer. De controlecyclus
functioneerde voldoende om grote fouten te ontdekken en te corrigeren. De
structuur bood de departementale leiding ondersteuning bij de planning en
controlcyclus. Er waren slechts enkele punten die het ministerie volgens de
Rekenkamer nog moet verbeteren, onder andere de controle op de definitieve
betalingen, de archiefvorming en het nagenoeg ontbreken van beschrijvingen
van de administratieve organisatie bij de directies.De Rekenkamer vroeg ten slotte speciale aandacht voor het toezicht op
de beleidsinformatiesystemen. voldoendematigonvoldoendex  De minister gaf in zijn reactie onder meer aan dat er meer aandacht komt
voor de naleving van de instructies bij de archiefvorming en dat de actualisering
van de administratieve organisatie ter hand wordt genomen. De minister is
zich bewust van het belang van de beleidsinformatiesystemen. Volgens hem ligt
het toezicht op de beleidsinformatiesystemen bij de afzonderlijke directies
en heeft FEZ daar geen rol. 2.5 Automatisering 2.5.1 Voorschrift informatiebeveiliging RijksdienstHet Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst 1994 (VIR) verplicht
alle ministeries tot het hebben van een beveiligingsplan en het bepalen en
implementeren van maatregelen ten behoeve van de informatiebeveiliging. Per
1 januari 1997 diende aan dit voorschrift te zijn voldaan.Januari 1995 heeft de leiding van het Ministerie van SZW het Informatiebeveiligingsbeleid
vastgesteld. In januari 1996 werden de basisnormen voor de informatiebeveiliging
bij SZW vastgesteld voor het hele departement. Deze basisnormen betreffen
onder meer fysieke en logische toegangsbeveiliging. Aan de implementatie van
die normen wordt nog gewerkt. Het ministerie gaf aan dat door het vertrek
van gekwalificeerd personeel en de krappe arbeidsmarkt er achterstand is bij
de geplande invoering van deze eisen.In 1998 zijn met behulp van de EDP Audit Pool (EAP) vooronderzoeken gedaan
naar de toereikendheid van de vertaling van een aantal basisnormen in de beheers-
en beveiligingsmaatregelen. Op basis van deze onderzoeken zijn aan de automatiseringsafdeling
aanbevelingen gedaan over de uitwerking en implementatie van de beheers- en
beveiligingsmaatregelen.Het Ministerie van SZW heeft ongeveer 130 systemen in gebruik. Het maken
van de afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses is voor alle systemen vereist.
Vanwege de capaciteitsproblemen en in verband met het ontbreken van een adequaat
instrument om afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses te maken zijn de
analyses nog niet gerealiseerd. De Algemene Leiding van het ministerie heeft vijf systemen aangemerkt
als maatschappelijk vitale systemen. Overigens geven de afzonderlijke directies
bij meer systemen aan dat deze vitaal zijn voor het functioneren van de directie.
Voor vier van de vijf van de maatschappelijk vitale systemen is de analyse
gemaakt. De planning voor de overige systemen en voor de implementatie van
alle basisnormen loopt tot medio 2000.De AD is van mening dat ondanks het niet voldoen aan alle formele eisen
van het VIR er feitelijk sprake is van een toereikend niveau van informatiebeveiliging.Hoewel de invoering van het VIR formeel voltooid zou moeten zijn, is de
Rekenkamer, gelet op andere ontwikkelingen op het terrein van de informatietechnologie,
van mening dat het ministerie eind 1998 tenminste met de afhankelijkheids-
en kwetsbaarheidsanalyses gereed zou moeten zijn. Indien het ministerie wel
een aanvang heeft gemaakt met deze analyses, maar afronding heeft nog niet
plaatsgevonden dan luidt het oordeel matig.De Rekenkamer stelt vast dat nog niet wordt voldaan aan het VIR. Voor
de maatschappelijk vitale systemen zijn vorderingen gemaakt om te voldoen
aan de eisen beschikbaarheid, integriteit en exclusiviteit. De afhankelijkheids-
en kwetsbaarheidsanalyses zijn nog niet afgerond. Het oordeel luidt dan ook:
matig.De Rekenkamer dringt aan op het voltooien van de afhankelijkheids- en
kwetsbaarheidsanalyses en een snelle implementatie van alle als basisnormen
aangemerkte beveiligingsmaatregelen. voldoendematigonvoldoende  x Reactie ministerDe minister gaf aan dat op dit moment (april 1999) vanuit de directie
PO&I (Personeel Organisatie en Informatie) in het project IT-regie de
implementatie van de afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses wordt gestart.
Prioriteit ligt bij de voorbereiding voor het millennium en de euro. Waar
mogelijk en haalbaar worden de (overige) basisnormen in 1999 geïmplementeerd.
De prioriteitskeuze kan echter gevolgen hebben voor de implementatie van het
VIR. 2.5.2 Geautomatiseerde systemen BegrotingsadministratieBij het Ministerie van SZW vormt CAFAS het financiële informatiesysteem
voor de uitvoering van de departementale begrotingsadministratie. De centrale
computer is opgesteld bij RCC Informatieservices BV te Apeldoorn. De EAP heeft
een onderzoek ingesteld naar het stelsel van maatregelen en procedures van
de verwerkingsorganisatie RCC Informatieservices BV. Op grond van dit onderzoek
komt de EAP tot een positief oordeel over 1998 over de opzet en werking van
de maatregelen en procedures van de externe beheer- en verwerkingsorganisatie.In 1998 zijn geen wijzigingen in het systeem aangebracht. De EDP-audit
afdeling binnen het Ministerie van SZW heeft daarom geen aanleiding gezien
om een bijzonder onderzoek te doen aan het CAFAS-systeem. Op basis van de
reguliere werkzaamheden is het oordeel van de AD over de kwaliteit en werking
van het systeem positief. PersoneelsadministratieHet Ministerie van SZW maakt gebruik van het IPA-salarissysteem (Interdepartementaal
Personeelsinformatie- en Automatiseringssysteem) dat wordt beheerd door het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De EAP geeft een
mededeling bij de opzet en naleving van de maatregelen en procedures opgenomen
in het geautomatiseerde deel van het IPA-salarissysteem en van de externe
beheer- en verwerkingsorganisatie. Uit de mededeling blijkt dat in 1998 in
voldoende mate aan de gestelde eisen werd voldaan. De functionele beschikbaarheid
van het IPA-salarissysteem, dat wil zeggen het vermogen van het systeem om
op het vereiste kwaliteitsniveau bij voortduring en op volledige en consistente
wijze aan te kunnen passen aan gewijzigde omstandigheden (nieuwe regelgeving
bijvoorbeeld) wordt van onvoldoende niveau beoordeeld.Binnen het Ministerie van SZW wordt sinds 1 januari 1998 gebruik gemaakt
van het P/View, ter ondersteuning van de personeelsadministratie. Dit systeem
levert de mutaties voor het IPA-systeem. In 1998 is het systeem verder in
gebruik genomen. De AD heeft in 1998 de controle met name gericht op de output.
In 1999 zal onderzoek worden gedaan naar de beveiliging rondom P/View en IPA
met het accent op de koppeling tussen de beide systemen. Voorschottenadministratie BIASGedurende het jaar verstrekt het ministerie aan de verschillende uitvoeringsorganisaties
maandelijks een voorschot.De directie FEZ zorgt voor de voorschotbetalingen en de verwerking van
een deel daarvan in een aparte subadministratie (BIAS) en werkt aan de hand
daarvan de departementale financiële administratie (CAFAS) bij. BIAS
is een van de belangrijkste systemen binnen het departement. In dit systeem
worden de verstrekte en afgerekende voorschotten bijgehouden ten behoeve van
onder meer de Abw, WSW en Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW).Gedurende het jaar ontbrak evenals vorig jaar een actueel inzicht in de
stand van deze voorschotten, door onder meer programmafouten en problemen
met BIAS-aanpassingen bij de invoering van de WIW. Organisatorisch blijft
het volgens het ministerie lastig tijdig wetswijzigingen in de systemen te
verwerken. Evenals voorgaand jaar diende per 31–12 BIAS met extra werkzaamheden
handmatig met CAFAS aangesloten te worden.De Rekenkamer constateerde dat er nog sprake is van tekortkomingen in
de voorschottenadministratie in BIAS gedurende het jaar. De technische problemen
zijn inmiddels verholpen. VoorraadadministratieHet Ministerie van SZW heeft geen voorraadadministratie. Gezien het financiële
belang van de centrale voorraad en de bestaande beveiligingsactiviteiten is
daar van af gezien. Er is wel één geautomatiseerde inventarisadministratie.
Hierin staan de in gebruik zijnde pc's en hun lokatie op het ministerie vermeld.
Informatie, die in het Besluit materieelbeheer voorgeschreven is om op te
nemen voor een centrale voorraadadministratie, zoals aanschafprijzen, leveranciers
of onderhoudsgegevens zijn in dit inventarissysteem niet verwerkt. Het verdient
naar de mening van de Rekenkamer aanbeveling om deze gegevens ook in een inventarisadministratie
op te nemen. Het systeem wordt niet gebruikt om managementinformatie te genereren.
De Rekenkamer constateerde dat er ten aanzien van de opzet van dit systeem
geen tekortkomingen zijn.De AD heeft in 1998 een bijzonder onderzoek gedaan naar de juistheid en
volledigheid van de gevoerde administratie rond deze automatiseringsgoederen.
De conclusie luidde dat de registratie van de automatiseringsgoederen onvolledig
en onjuist was en dus niet voldeed aan de daaraan te stellen eisen. De administratieve
organisatie van registratie van ontvangen en af te voeren of afgevoerde goederen
is niet beschreven. Inmiddels zijn er de nodige acties ondernomen: er wordt
gewerkt aan een nieuw registratiesysteem en aan procesbeschrijvingen en werkinstructies.De AD is voornemens in 1999 na te gaan of verbeteringen zijn aangebracht. Conclusie geautomatiseerde systemenDe Rekenkamer concludeert dat op basis van gegevensgerichte controles
vastgesteld is dat het begrotingsadministratiesysteem betrouwbaar werkt. De
Rekenkamer volgt met belangstelling het onderzoek betreffende P/View en IPA.Voor het tweede opeenvolgende jaar bestond er gedurende het jaar geen
inzicht in de stand van de voorschotten. De Rekenkamer heeft begrepen dat
BIAS, het subadministratiesysteem voor de voorschotten reeds is aangepast.
Tenslotte hecht de Rekenkamer eraan dat het nieuwe registratiesysteem voor
onder meer automatiseringsgoederen goed wordt gedocumenteerd
en dat het voldoet aan de eisen, zoals voorgeschreven in het Besluit materieelbeheer.  geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd begrotingsadministratiex  personeelsadministratiex  voorschottenadministratie x voorraadadministratie:   – opzet x  – werking x 2.6 InformatievoorzieningDe Rekenkamer heeft een rijksbreed vervolgonderzoek uitgevoerd naar de
kwantiteit van de kengetallen in de financiële verantwoordingen 1998.
Opname van kengetallen in de toelichting op de begroting en verantwoording
acht de Rekenkamer van belang voor:• vergroting van de transparantie van het begrotingsproces (ramingsaspect);• verbetering van het inzicht in de relatie tussen kosten en prestaties
(doelmatigheid);• verbetering van het inzicht in de resultaten van beleid en de mate
van doelbereiking (doeltreffendheid).In de financiële verantwoording 1998 van het Ministerie van SZW staan
20 zinvol toe te lichten artikelen. De Rekenkamer constateerde dat 18 artikelen
waren toegelicht (10 alleen met ramingskengetallen en 8 met ramings- en doelmatigheidskengetallen).
In de financiële verantwoording 1997 waren eveneens totaal 18 artikelen
toegelicht, waarvan 11 alleen met ramingskengetallen en 7 met ramings- en
doelmatigheidskengetallen.Volgens afspraken van SZW met het Ministerie van Financiën over zinvol
toe te lichten bedragen is in 1998 van de totale uitgaven 82% zinvol toe te
lichten met ramingskengetallen en 2% met doelmatigheidskengetallen. Er is
toegelicht respectievelijk 78% (1997: 81%) en 2% (evenals in 1997).In het algemeen deel van de toelichting van de financiële verantwoording
wordt, meer dan vorig jaar, per hoofdbeleidsterrein een uiteenzetting gegeven
van beleidsinhoudelijke activiteiten. Zowel in het algemeen deel als in de
artikelsgewijze toelichting wordt niet of nauwelijks ingegaan op de doeltreffendheid
van het gevoerde beleid. Wel zijn er enkele kwaliteitskengetallen opgenomen
over de aangetroffen fraude, opgelegde sancties en daarmee gemoeide bedragen.
Verder is een lichte toename waarneembaar ten aanzien van het aantal vermelde
prestaties in het algemeen deel van de toelichting. Deze prestaties vallen
overigens niet onder de Rekenkamer-definitie van kengetallen.De artikelsgewijze toelichting voldoet aan de daaraan gestelde eisen:
in de verantwoording worden dezelfde kengetallen gebruikt als in de begroting;
ook worden in de verantwoording zowel de waarden voor de raming als voor de
realisatie vermeld en wordt een toelichting gegeven op de verschillen tussen
raming en realisatie.Kern van de vernieuwing volgens FEZ is het streven naar een beleidsmatige
verantwoording van de in de begroting opgenomen voornemens. Kernpunten voor
1998 waren de reductie in de omvang van het jaarverslag (30 à 50 procent
minder) en het omvormen van het algemeen deel naar een zelfstandig
leesbaar jaarverslag, waarin verslag gedaan wordt over de (aangekondigde)
beleidsuitvoering.De Rekenkamer stelde vast dat een aantal aanbevelingen van de werkgroep
kwaliteit Financiële Verantwoordingen in de presentatie van de verantwoording
is terug te vinden. De omvang van de financiële verantwoording is met
ruim 30% gereduceerd. De financiële verantwoording is tevens prettiger
te lezen dan die van 1997 doordat de opbouw van de tekst is verbeterd en de
tekst minder jargon bevat. Eveneens zijn tabellen vervangen door grafieken
en zijn tijdreeksen (t-2), een leeswijzer en een overzicht per hoofdbeleidsterrein
opgenomen.De Rekenkamer is van mening dat de volgende aspecten de kwaliteit van
de financiële verantwoording zouden kunnen verbeteren:• (meer) ingaan op resultaten van beleid en doelbereiking;• het opnemen van een gedetailleerde inhoudsopgave;• het opnemen van een trefwoordenregister.De Rekenkamer stelde vast dat het gebruik van ramings- en doelmatigheidskengetallen
in de begroting en verantwoording van 1998 nagenoeg gelijk is gebleven aan
dat van 1997. De Rekenkamer nam verder een positieve tendens waar ten aanzien
van het aantal vermelde prestaties in het algemeen deel van de toelichting.
De Rekenkamer constateerde dat er aan alle eisen die aan de artikelsgewijze
toelichting worden gesteld, is voldaan.Op basis van deze constateringen komt de Rekenkamer voor het ijkpunt kengetallen
tot het oordeel voldoende. voldoendematigonvoldoendex  Reactie ministerDe minister deelt mee dat de aanbevelingen ter verbetering van de kwaliteit
van de financiële verantwoording zullen worden overgenomen. Het ministerie
heeft aandacht voor het ontwikkelen van doeltreffendheidskengetallen. 2.7 Europese geldenDe Europese Unie houdt de ministers van de lidstaten verantwoordelijk
voor de uitvoering en naleving van het beleid van de Europese Unie en voor
het beheer van en de controle op de EU-geldstromen. Bij het Ministerie van
SZW betreft het Europese subsidieregelingen, die uit het Europese Sociaal
Fonds (ESF) gefinancierd worden.De uitvoering van ESF-regelingen (Employment, Adapt en Doelstelling 4)
geschiedt door het per 1 mei 1995 opgerichte Bureau Uitvoering Europese Subsidie-instrumenten
(BUESI) van het Ministerie van SZW. In totaal heeft BUESI in 1998 f 75
miljoen aan subsidies toegezegd (verplichtingen aangegaan) en is f 95
miljoen tot betaling gekomen (als voorschot of afrekening). De beschikbare
middelen staan niet op de departementale begroting maar worden verantwoord
in de departementale saldibalans.In 1997 heeft de Rekenkamer gerapporteerd dat het financieel beheer bij
BUESI niet op orde was. Er waren problemen met de aansluiting tussen de begrotingsadministratie
en de subadministratie van BUESI. Er werd afgerekend zonder de AD in te schakelen
voor een review, terwijl de accountantsverklaringen bij de declaraties afwijkend
waren. En tot slot was bij de monitoring van de externe projecten geconstateerd
dat niet altijd werd voldaan aan de subsidie-voorwaarden. De AD stelde vast dat in 1998 een aantal problemen was opgelost. De aansluiting
tussen de begrotingsadministratie en de subadministratie geschiedt nu maandelijks.
Eventuele verschillen worden uitgezocht en gecorrigeerd.Afwijkende accountantsverklaringen worden aan de AD voorgelegd. Bij de
monitoring van de externe projecten werd ook in 1998 weer vastgesteld dat
er tekortkomingen zijn. De meeste van deze tekortkomingen zijn naar de mening
van de AD herstelbaar, de projectuitvoerders krijgen aanbevelingen hoe te
handelen. Deze onderzoeken ter plaatse vormen geen onderdeel van de accountantscontrole
in het kader van de financiële verantwoording, maar zijn gericht op het
waarborgen van een doelmatige en rechtmatige besteding van de Europese gelden.In 1998 heeft BUESI circa 160 einddeclaraties ontvangen. BUESI heeft zichzelf
ten doel gesteld deze einddeclaraties binnen vier maanden af te rekenen. Er
is echter grote achterstand bij het afwerken van deze declaraties. Er is sprake
van een lange verwerkingstijd omdat de stukken onvolledig worden ingediend,
er inhoudelijk nog vragen zijn over de declaraties, maar ook omdat er onvoldoende
capaciteit bij BUESI is om de zaken af te handelen. Eind 1998 waren er circa
35 declaraties vastgesteld. Begin 1999 is de achterstand enigszins ingelopen,
maar nog altijd is er sprake van een aanzienlijke werkvoorraad.De Rekenkamer concludeerde dat het financieel beheer in 1998 ten opzichte
van 1997 verbeterd is. De Rekenkamer dringt er echter op aan dat de nodige
inspanning wordt verricht om de werkvoorraad weg te werken.Daarnaast beveelt de Rekenkamer aan nogmaals alle projecten te berichten
over veel voorkomende problemen en te adviseren hoe daar mee te handelen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd  x Reactie ministerDe minister wijst erop dat de vier maanden termijn de status heeft van
een interne doelstelling, er is geen termijn genoemd in de regelgeving. Er
zijn naar zijn mening ook geen aanwijzingen voor een rechtmatigheids- of doelmatigheidsprobleem,
en er is dan ook op goede gronden niet de conclusie te trekken dat het financieel
beheer nog niet op orde is. Overigens wordt alles in het werk gesteld de declaraties
tijdig te verwerken, maar aan zorgvuldigheid wordt meer belang gehecht dan
aan korte doorlooptijden. Nawoord RekenkamerDe Rekenkamer beschouwt de verwerking van declaraties binnen een redelijke
termijn als een aspect van financieel beheer. De Rekenkamer zal de afwikkeling
van de declaraties met belangstelling volgen. 2.8 Misbruik en oneigenlijk gebruikDe Rekenkamer vindt uitgaven en ontvangsten gevoelig voor misbruik en
oneigenlijk gebruik (M en O) als de aanspraak op of de hoogte van een uitkering
of heffing afhangt van de gegevens die verstrekt moeten worden door degene
die de uitkering ontvangt, dan wel de heffing moet betalen. Bij het Ministerie
van SZW is dat het geval bij een groot aantal uitgaven. Eind
1997 is de Rekenkamer gestart met een rijksbrede evaluatiesynthese M en O.
Eind juni 1999 zal de Rekenkamer rapporteren over het inzicht van de minister
in aard en omvang van M en O-gevoelige regelingen.Het onderzoek over het M en O-beleid in het kader van deze financiële
verantwoording is daarom beperkt gebleven en steunt op het oordeel van de
AD.In het algemeen deel bij de financiële verantwoording wordt ingegaan
op de activiteiten van het ministerie ter bestrijding van M en O. In aansluiting
op de Kabinetsnotitie fraudebestrijding 1998–2002 is door het ministerie
een aantal beleidsintensiveringen doorgevoerd. Dit betrof ondermeer aanscherping
van de fraudebestrijding bij de export van uitkeringen, een analyse van de
gemeentelijke beleidsplannen 1998 en beleidsverslagen 1996, het starten van
een aantal pilots voor geautomatiseerd gegevensverkeer tussen gemeenten en
uitvoeringsinstellingen en een pilot geautomatiseerde gegevensverstrekking
rentegegevens. Het ministerie zal tevens in 1999 de Wet Boeten, maatregelen
terug- en invordering sociale zekerheid evalueren.Daarnaast maakt de bestrijding van M en O onderdeel uit van het toezicht
op een rechtmatige wetsuitvoering door de uitvoeringsinstellingen in de sociale
zekerheid. Het College toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) heeft de taak
hierop toezicht te houden. Het Ctsv rapporteerde eind 1998 dat in vergelijking
met vorig jaar de toereikendheid van het beleid van de uitvoeringsinstellingen
gericht op M en O zich positief heeft ontwikkeld. Het Ctsv rapporteerde dat
het M en O beleid inzake de AKW toereikend was, inzake de regeling Tegemoetkoming
Onderhoudskosten Gehandicapten (TOG) en Samenloop WSW werd het M en O- risico
gering geschat. Het M en O- beleid over de Toeslagenwet (TW) en de Wet beperking
inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria (Bia) was echter niet op alle
onderdelen toereikend.De Rekenkamer constateerde mede op basis van de mening van de AD dat de
bestaande M en O-risico's geen belemmeringen vormen voor een goedkeurende
verklaring bij de financiële verantwoording, omdat er, de mogelijkheden
en omstandigheden in aanmerking genomen, een toereikend beleid ter bestrijding
van M en O is, dat beleid ook voldoende wordt uitgevoerd en de (toch nog bestaande)
onzekerheid toereikend wordt toegelicht.De Rekenkamer waardeert de aandacht van het ministerie voor het verminderen
van risico's uit hoofde van het M en O voor daarvoor gevoelige uitgaven en
regelingen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd x  2.9 Arbeidsmarkt Wet Sociale WerkvoorzieningDe Wet Sociale Werkvoorziening is per 1 januari 1998 vervangen door de
nieuwe Wet Sociale Werkvoorziening. Nieuw in de wet is ondermeer het instrument
begeleid werken en de instelling van een onafhankelijke indicatiecommissie
voor de selectie van kandidaten. Doel van de wet is te voorzien in aangepaste
werkgelegenheid voor mensen die door lichamelijke, verstandelijke of psychische
beperkingen uitsluitend onder aangepaste omstandigheden tot regelmatige
arbeid in staat zijn. De gemeenten dragen zorg voor de uitvoering, het Rijk
subsidieert de voorziening en houdt toezicht op de juistheid en rechtmatigheid
van de uitvoering.In het rechtmatigheidsonderzoek 1997 constateerde de Rekenkamer dat er
een achterstand in de dechargeverlening is ontstaan door invoering van het
maatregelenbeleid dat is gaan gelden bij een ondoeltreffende uitvoering van
de WSW. De stand van de voorschotten liep daardoor op tot f 13 miljard.
In 1998 zijn de resterende dechargeverleningen over 1994 afgewikkeld en eind
1998 moest nog circa 20% van de dechargeverleningen over 1995 worden afgewikkeld.
De gewenste inhaalslag is nog niet gerealiseerd. Er is nog ruim één
jaar achterstand. De stand van de voorschotten is licht gedaald naar f 11,9
miljard.De Rekenkamer constateerde dat de afwikkeling van dechargeverlening van
1994 is afgerond en dat die van 1995 ter hand is genomen. Zij dringt aan op
het spoedig afronden van de inhaalslag. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd  x 2.10 Sociale Verzekeringen InleidingIn de verantwoording van het Ministerie van SZW zijn de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten opgenomen van de AKW, de Tegemoetkoming Onderhouskosten
Gehandicapten (TOG), de Toeslagenwet (TW), de wet Beperking inkomensgevolgen
arbeidscriteria (Bia) en de Samenloop WSW.De wettelijke grondslag voor het toezicht op de betreffende verzekeringen
is geregeld in de Organisatiewet sociale verzekeringen (Osv). Het Ctsv heeft
de taak om toezicht te houden op de recht- en doelmatigheid van de uitvoering
van deze wetten door de verschillende uitvoeringsinstellingen. De minister
ziet vervolgens toe op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van het toezicht
door de Ctsv.De directie Toezicht draagt zorg voor de beoordeling van de toezichtsrapportages.
De AD gaat door middel van reviews na of de opzet en uitvoering van de controle
en rapportage van het Ctsv ten aanzien van de rechtmatigheid toereikend is.
De Rekenkamer richt zich bij deze rapportage op de beoordeling van het departementale
traject en het toezichtstraject op de begrotingsgefinancierde uitgaven. De
premiegefinancierde uitgaven, waarvan het toezichtstraject grotendeels samenvalt
met de begrotingsgefinancierde uitgaven, vallen echter buiten het kader van
dit onderzoek.In het kader van de rechtmatigheid van de begrotingsuitgaven is de norm
dat de geconstateerde onrechtmatigheid bij de uitvoeringsinstellingen niet
leidt tot onrechtmatigheid van de departementale financiële verantwoording,
zolang het ministerie deze bestedingen niet vergoedt zonder wettelijke verplichting
daartoe. Daarnaast dient het ministerie conform de daarvoor geldende criteria
actie te ondernemen en eventueel aanwijzingen te geven om de onrechtmatigheid
weg te nemen. Departementaal traject en toezichtTen aanzien van het departementale traject stelde de AD vast dat de in
de verantwoording 1998 opgenomen uitgaven, ontvangsten, verplichtingen en
voorschotten juist, volledig en rechtmatig zijn.Voor zijn oordeel over de toereikendheid van het toezicht van het Ctsv
en de rapportering zijn reviews uitgevoerd op de rechtmatigheidsonderzoeken
1997 van de Ctsv, die in oktober en december 1998 resulteerden in rapportages.
In het volgende overzicht is de strekking van de rechtmatigheidsverklaringen
van het Ctsv over 1997 verkort weergegeven, waarbij ook de vergelijkende cijfers
over 1996 zijn opgenomen. VerzekeringFin.
belang 1997 *f 1 miljoenpercentage onrechtmatig 1997Ctsv-oordeel
1997percentage onrechtmatig 1996Ctsv-oordeel 1996 Volksverzekeringen     AKW6 4010,8%goedkeurend0,5%goedkeurendTOG140,0%goedkeurendn.v.t.n.v.t.       Werknemersverzekeringen     TW6765,4%afkeurend4,6%afkeurend Bia65,5%afkeurendn.v.t.n.v.t.Samenloop WSW6921,9%beperking2,0%beperkingIn zijn rapportage uit oktober 1998 geeft het Ctsv het oordeel dat de
uitvoering van de AKW in 1997 rechtmatig is verlopen en dat de daarmee samenhangende
uitgaven en ontvangsten verantwoord in het Algemene Kinderbijslagfonds over
1997 rechtmatig zijn. De afgelopen jaren laten echter een stijging zien van
het foutenpercentage. Het Ctsv acht het risico derhalve zeer groot dat, zonder
aanvullende maatregelen, over 1998 de tolerantiegrens van 1% zal worden overschreden.In de Osv is opgenomen dat jaarlijks voor 1 juli het Landelijk instituut
sociale verzekeringen (Lisv), evenals de Sociale Verzekeringsbank (SVb), voor
elk van de fondsen de jaarrekening en het jaarverslag dient vast te stellen
en deze aanbiedt aan het Ctsv. Doordat het Lisv de jaarrekeningen van de sociale
fondsen nog niet definitief had vastgesteld en nog geen definitieve accountantsverklaring
bij deze jaarrekeningen waren afgegeven en door een niet tijdige en onvolledige
aanlevering van de verantwoordingen door de uitvoeringsinstellingen, bleek
het voor het Ctsv niet mogelijk de rechtmatigheidsverklaringen af te ronden
voor 1 november, zoals wettelijk voorgeschreven. December 1998 zag het Ctsv
af van langer uitstel en besloot zijn rechtmatigheidsoordelen te baseren op
de gegevens van de uitvoeringsinstellingen. Het Ctsv verwacht niet dat de
strekking van de oordelen over de verschillende wetten nog belangrijk beïnvloed
zal worden door de thans ontbrekende gegevens.Het Ctsv heeft bij zijn onderzoeken over 1997 het niet naleven van de
Europese aanbestedingsrichtlijnen naar de mening van de Rekenkamer ten onrechte
nog niet in de oordeelsvorming betrokken. Overigens wordt in 1999 een rijksbreed
onderzoek door de Rekenkamer gedaan naar de aanbestedingen, waarbij onder
andere de naleving van Europese en nationale regelgeving voor concurrentiestelling
aan de orde komen. VerbeteractiesDe rechtmatigheidsonderzoeken geven inzicht in de problemen met betrekking
tot de rechtmatigheid van de uitvoering van de werknemers- en volksverzekeringen.
Zowel het Ctsv als SZW achten de huidige percentages van de onrechtmatigheid
en de ontwikkeling van de afgelopen jaren zorgwekkend. Op korte
termijn wordt er ook nog geen verbetering verwacht.In het najaar van 1998 is door SZW een werkgroep gevormd waarin vertegenwoordigers
van het Ctsv, Lisv en van SZW zitting hebben genomen. De werkgroep heeft onderzocht
waardoor de rechtmatigheidsproblemen werden veroorzaakt en op welke wijze
gefaseerd kan worden toegewerkt naar een positief oordeel over de rechtmatigheid.
De werkgroep rapporteerde in januari 1999 dat uit het toezicht van het Ctsv
niet duidelijk wordt waardoor de omvang van de rechtmatigheidsproblemen feitelijk
wordt veroorzaakt. Vele mogelijke oorzaken werden genoemd, maar met name de
vraag in welke mate deze bijdragen aan de onrechtmatigheidspercentages bleef
nog onbeantwoord. Wel is volgens de werkgroep duidelijk dat vereenvoudiging
van de ingewikkelde regelgeving de kans op uitvoeringsfouten substantieel
kan verminderen. De werkgroep beveelt een nader onderzoek aan.Ook de naleving van de Europese aanbestedingsregels zijn onder de aandacht
van het Ctsv gebracht.Eind 1998 heeft de staatssecretaris de Tweede Kamer door middel van een
brief op de hoogte gebracht van de stijgende lijn van de foutenpercentages
bij de werknemersen volksverzekeringen. Hij zegde een «rechtmatigheidsoffensief»
toe. ConclusiesDe Rekenkamer concludeerde dat de AD heeft vastgesteld dat het departementaal
traject en het toezichtstraject op het Ctsv in het algemeen voldeden aan de
te stellen eisen. Overigens laat dit onverlet dat bij de uitvoeringsinstellingen
er sprake is van ernstige tekortkomingen in de uitvoering. Het oordeel in
het kader van het rechtmatigheidsonderzoek betreft echter alleen het financieel
beheer van het ministerie en de rechtmatigheid van de departementale uitgaven
en ontvangsten.De Rekenkamer constateerde dat het ministerie ook actie onderneemt om
de onrechtmatigheid terug te dringen, maar de Rekenkamer constateerde tevens
dat dit een weerbarstige materie is. De Rekenkamer volgt de ontwikkelingen
met aandacht en ziet gaarne een blijvend actief beleid ter verbetering van
de rechtmatigheidspercentages bij de werknemersverzekeringen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd x  2.11 Bijstandszaken 2.11.1 Algemene bijstandswetDe uitvoering van de Abw is in handen van de gemeenten, die de uitkeringen
aan de rechthebbenden betalen. Het Rijk vergoedt 90% van de kosten van de
algemene bijstand.De minister en de gemeentebesturen zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor
de uitvoering van de Abw. Bij zijn toezicht op de uitvoering zal de minister
zich richten op een beoordeling van de rechtmatigheid en het doelbereik van
het uitvoeringsproces.In het kader van het nieuwe maatregelenbeleid kunnen gemeenten ten behoeve
van de opheffing van bepaalde tekortkomingen in de uitvoering Abw verzoeken
om op basis van een projectplan een verbetertraject te mogen starten. Bij
goedkeuring van het traject zal de minister voor de betreffende
tekortkomingen tijdens de looptijd van het traject van een maatregel afzien.
In 1997 vroeg de Rekenkamer aandacht voor het feit dat gedurende de verbetertrajecten,
door de verminderde controle door de rijksconsulenten bij gemeenten met onvolkomenheden,
inzicht in zuivere wetstoepassing en doelbereiking verloren kan gaan.Per februari 1999 zijn er 208 verbetertrajecten goedgekeurd, 155 hiervan
zijn reeds afgerond. De meeste verbetertrajecten hebben betrekking op het
niet tijdig kunnen instellen van heronderzoeken, ook het niet tijdig doen
van het debiteurenonderzoek (op belanghebbende) is een veel voorkomend tekortkoming.De AD heeft in 1998 specifiek onderzoek verricht naar deze verbetertrajecten.
Vastgesteld werd dat er geen sprake is van materiële risico's, wanneer
repressief onderzoek door de rijksconsulentschappen tijdens het verbetertraject
achterwege blijft. De AD was wel van mening dat na afronding van het verbetertraject
nagegaan moet worden of de aangebrachte verbeteringen daadwerkelijk structureel
zijn gerealiseerd.De Rekenkamer constateerde dat er bij het financieel beheer met betrekking
tot de vaststelling van de uitgaven voor de Abw geen tekortkomingen zijn geconstateerd
en de definitief vastgestelde rijksvergoedingen zijn rechtmatig verstrekt.
De Rekenkamer dringt erop aan altijd nader (repressief) onderzoek te verrichten
bij gemeenten na afloop van een verbetertraject .De Rekenkamer zal medio 1999 verslag doen van een onderzoek naar het functioneren
van de rijksconsulentschappen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd x  2.11.2 Specifieke uitkeringen WvgIn 1996 is de ministeriële regeling Tijdelijke bijdrageregeling AWBZ-gemeenten
ingevoerd. De regeling was bedoeld om bepaalde gemeenten een bijdrage te verlenen
ter bekostiging van vervoersvoorzieningen op grond van de Wet voorzieningen
gehandicapten (Wvg). Zoals uit de benaming al blijkt had de regeling een tijdelijk
karakter. Dit hing samen met de wijze waarop het geld verdeeld moest worden
over de gemeenten; de gebruikelijke verdeelsleutel van het Gemeentefonds was
niet geschikt, omdat het geld bestemd is voor gemeenten met een AWBZ-instelling
en deze instellingen geconcentreerd zitten bij een beperkt aantal gemeenten.
Een toereikend aanknopingspunt in de Wvg ontbrak en vanwege het spoedeisende
karakter is volstaan met een ministeriële regeling ten laste van de SZW-begroting
(artikel 14.07 Specifieke uitkeringen Wvg). In 1999 is een voorstel bij de
Tweede Kamer ingediend om de regeling, conform het bepaalde in de Gemeentewet,
een wettelijke grondslag te geven. De regeling gaat onderdeel uitmaken van
de Wvg.In 1998 is er f 47,5 miljoen ter beschikking gesteld aan de gemeenten. In het rapport bij de financiële verantwoording 1996 rapporteerde
de Rekenkamer over de wijze waarop het ministerie in de regeling de ministeriële
verantwoordelijkheid had geregeld. De minister voelde zich alleen verantwoordelijk
voor de verdeling van de gelden. De Rekenkamer was van mening dat de minister
ook aansprakelijk blijft voor het invoeren en toepassen van bestuurlijke monitor-
en handhavingsinstrumenten.Naar aanleiding van de rapporten van de commissie Griffioen en de werkgroep
Pennekamp over de ministeriële verantwoordelijkheid bij specifieke uitkeringen
zal SZW ook de Wvg doorlichten. Gezien het voornemen de regeling onder te brengen in de Wvg dringt de
Rekenkamer niet aan op verdere actie. De Rekenkamer zal overigens met belangstelling
de uitkomst van de doorlichting van de Wvg volgen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd x  2.11.3 Kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
oudersOp basis van de Regeling kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders 1996 worden gelden beschikbaar gesteld aan gemeenten. Doel van de regeling
is gemeenten de mogelijkheid te bieden om kinderopvangcapaciteit in te kopen
bij derden dan wel zelf daarin te voorzien ten behoeve van de doelgroep.De subsidievaststelling vindt plaats door de directie Toezicht op basis
van een door de gemeente ingediende jaaropgave en een accountantsverklaring.
Uit onderzoek kwam naar voren dat de meeste ingediende accountantsverklaringen
niet zijn gebaseerd op volledige uitvoering van de voorgeschreven aandachtspuntenlijst
bij de controle. Een tekortkoming bleek het niet controleren van de additionaliteit
van de realisatie van de kinderopvangplaatsen per 31 december 1996 door de
accountant. Daarnaast zijn fouten geconstateerd in de berekeningen, welke
niet zijn gerapporteerd door de accountant. Tevens bleken onjuistheden geslopen
in de berekeningswijze van de additionele kinderopvangplaatsen, wat mede van
belang is voor de vaststelling van de subsidie door de directie Toezicht van
SZW.Als gevolg hiervan bestaat onzekerheid over de rechtmatigheid van het
verstrekte subsidiebedrag van f 7,3 miljoen. Deze onzekerheid overschrijdt
niet de geldende tolerantiegrens.Met betrekking tot de afrekeningen over 1997 is door de AD al aanvullend
onderzoek gedaan. De AD oordeelde positief over de onderbouwing van de in
de jaaropgave als additioneel aangemerkte aantal kinderopvangplaatsen. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd  x 2.11.4 ExperimentenOnder artikel 14.06 «Experimenten» zijn onder meer uitgaven
opgenomen voor de subsidieregeling Experimenten activering uitkeringsgelden
(EAU). In 1996 zijn door de Rekenkamer kritische opmerkingen gemaakt bij het
financieel beheer van deze regeling. In 1997 zijn de nodige maatregelen genomen
om tot een ordelijk en controleerbaar financieel beheer te komen. Zowel in
1997 als 1998 zijn subsidieontvangers en de controlerende accountants naar
aanleiding van de controle ter plaatse, geattendeerd op nog te verbeteren
punten. Afgesproken is dat de controlerende accountants in hun verklaring
expliciet zouden rapporteren over de geconstateerde tekortkomingen. De ontvangen
afrekeningen en accountantsverklaringen gaven de AD geen aanleiding tot nader
onderzoek. Voor 1999 is een review van de accountants van de projecten voorgenomen.De Rekenkamer stelde vast dat er geen noemenswaardige tekortkomingen zijn
geconstateerd. geen noemenswaardige tekortkomingen
geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige tekortkomingen
geconstateerd x  2.12 Europese aanbestedingsregelsIn 1998 heeft de AD de naleving van de Europese richtlijnen voor de aanbesteding
van leveringen en diensten nader onderzocht. Uit het onderzoek kwam naar voren
dat binnen het departement geen onrechtmatige aanbestedingen hebben plaatsgevonden. geen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd x  2.13 Conclusies over het financieel beheerHet onderzoek naar het financieel beheer is in 1998 rijksbreed uitgevoerd
naar de ijkpunten: accountantscontrole, administratieve organisatie, automatisering,
en informatievoorziening. Op enkele onderdelen van deze ijkpunten is een verdiepend
onderzoek uitgevoerd dat heeft geleid tot een oordeel, te weten:• accountantscontrole op de financiële verantwoording. Oordeel:
voldoende;• beschrijving en onderhoudsorganisatie administratieve organisatie.
Oordeel: matig;• het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR). Oordeel:
matig;• kengetallen. Oordeel: voldoende.Naast deze rijksbreed onderzochte ijkpunten, zijn er ook voor het ministerie
specifieke ijkpunten aan de orde, die van belang zijn voor het beeld over
het financieel beheer. Op één van die specifieke punten, de
financiële functie, is ook verdiepend onderzoek uitgevoerd. Dit leidde
tot het oordeel: voldoende.Recapitulerend kan het volgende overzicht van tekortkomingen van de voor
het departement relevante ijkpunten worden gegeven. Om eenduidig te rapporteren
zijn de in de voorgaande paragrafen vermelde oordelen uitgedrukt in termen
van geconstateerde tekortkomingen. ijkpuntgeen
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerdtekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd Accountantscontrole financiële verantwoordingx  Administratieve
organisatie x Financiële functiex  Automatisering x Informatievoorzieningx  Europese
gelden x Misbruik en oneigenlijk gebruikx  Arbeidsmarkt x Sociale
Verzekeringenx  Bijstandszaken x Europese
aanbestedingsregelsx  De tekortkomingen betreffen de volgende situaties. Bij het ijkpunt administratieve organisatie: de werking van de onderhoudsorganisatie
van de administratieve organisatie is niet adequaat; mede ten gevolge daarvan
ontbreken of zijn de beschrijvingen van de administratieve organisatie niet
actueel. Ook zijn er voor veel regelingen nog geen financieel beheersconcepten
geschreven.Bij automatisering wordt niet voldaan aan het VIR, onder meer de afhankelijkheids-
en kwetsbaarheidsanalyses zijn nog niet voor alle systemen gerealiseerd; tevens
ontbrak het inzicht in de stand van de voorschotten gedurende het jaar, vanwege
tekortkomingen in de voorschottenadministratie van het BIAS; de werking van
de voorrraadadministratie vertoont tekortkomingen vanwege de onvolledig en
onjuiste registratie van automatiseringsgoederen.Bij de Europese gelden is er sprake van een grote werkvoorraad bij het
afrekenen van een groot aantal declaraties van de met gesubsidieerde projecten.Bij de Arbeidsmarkt wordt de tekortkoming veroorzaakt door de achterstand
bij het afwikkelen van de dechargeverleningen bij de WSW.Vanwege onder meer het niet controleren van de additionaliteit van de
kinderopvangplaatsen per 31 december 1996 is er onzekerheid over een deel
(f 7,3 miljoen) van de subsidie voor de Regeling Kinderopvang en buitenschoolse
opvang alleenstaande ouders (onderdeel Bijstandzaken). 3 FINANCIËLE VERANTWOORDING 3.1 RekeningOverzicht 1 laat de totaalbedragen zien waaruit de rekening 1998 van het
Ministerie van SZW is samengesteld. Daarvan is afgetrokken het gedeelte waarvan
de Rekenkamer met redelijke zekerheid heeft kunnen vaststellen dat het geen
fouten of onzekerheden bevat die de tolerantiegrenzen overschrijden. Wat overblijft
is het totaal aan fouten en onzekerheden die de tolerantiegrenzen wel overschrijden. Overzicht 1. Bedragen van de rekening 1998, Ministerie
van SZW (x f 1 miljoen)  Verplichtingen1Uitgaven1Ontvangsten Totaal34 848,630 491,51 102,6Geen belangrijke fouten/ onzekerheden34 848,630 491,51 102,6Belangrijke fouten/ onzekerheden0,00,00,0 Onvolledigheden0,00,00,01 Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal
f 76,6 miljoen respectievelijk f 47,8 miljoen aan overschrijdingen.
Indien de Staten-Generaal niet akkoord gaan met de desbetreffende slotwetmutaties,
zal de Rekenkamer haar positieve oordeel op dit punt moeten herzien.Bij het Ministerie van SZW zijn geen fouten of onzekerheden aangetroffen
die de tolerantiegrenzen overschrijden. 3.2 Toelichting bij de rekeningIn het kader van de ijkpunten financieel beheer is een onderzoek gedaan
naar het gebruik van kengetallen (zie paragraaf 2.6). Vorig jaar constateerde de Rekenkamer dat de toelichting bij de rekening
door SZW bij de Rijksbijdrage aan de Arbeidsvoorziening ontoereikend was.
De toelichting gaf onvoldoende inzicht in het behoud van de liquiditeitsoverschotten
door Arbeidsvoorziening over 1995 en 1996.De Rijksbijdrage aan de Arbeidsvoorziening wordt in de Arbeidsvoorzieningswet
op een vast bedrag vastgesteld en in maandelijkse betalingen overgeboekt.
In 1998 zijn extra bijdragen overgemaakt: f 12,9 miljoen voor een millenniumwervingsproject
en f 7,9 miljoen voor loon- en prijsbijstellingen. Bovendien is eind
1998 vanwege een liquiditeitstekort de Rijksbijdrage tijdelijk met f 160
miljoen verhoogd. Dit bedrag is ten laste van de Rijksbegroting 1999 geboekt
(kasschuif).De Rekenkamer stelde vast dat in de verantwoording van het ministerie
de verhogingen voldoende worden toegelicht.De toelichting bij de rekening 1998 van het Ministerie van SZW voldoet
aan de eisen. 3.3 Saldibalans met toelichtingJaarlijks beoordeelt de Rekenkamer een deel van de bedragen op de saldibalans.
De bedragen die zij niet beoordeelt zijn samengesteld uit: – de uitgaven en ontvangsten die de Rekenkamer al beoordeeld heeft
bij het onderzoek van de rekeningen; deze zijn niet opnieuw beoordeeld bij
het onderzoek van de saldibalans waar zij als post opstaan;– de bedragen die op tegenrekeningen staan; deze worden niet beoordeeld
omdat ze geen inhoudelijke waarde hebben.Van de overige bedragen onderzoekt de Rekenkamer of deze fouten of onzekerheden
bevatten die haar tolerantiegrenzen overschrijden.Overzicht 2 geeft het totaalbedrag van de saldibalans per 31 december
1998. Daarvan worden afgetrokken:– het totaal van de niet-beoordeelde bedragen;– het totaal van de bedragen waarvoor met redelijke zekerheid is
vastgesteld dat deze geen fouten of onzekerheden bevatten.Bij het ministerie van SZW zijn geen fouten of onzekerheden aangetroffen
die de tolerantiegrenzen overschrijden. Overzicht 2. Bedragen van de saldibalans per 31 december
1998, Ministerie van SZW (bedragen x f 1 miljoen)  debetcreditTotaal112 214112 214 Niet beoordeeld35 63877 677Beoordeeld76 57634 537 Geen
belangrijke fouten/onzekerheden76 57634 537 Belangrijke
fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00De toelichting bij de saldibalans voldoet aan de eisen.In de toelichting bij de saldibalans geeft het ministerie inzicht in de
afgerekende voorschotten per rubriek en de stand van de voorschotten per artikel.
In 1998 is voor f 18,5 miljard afgerekend. Per 31 december 1998 stond
nog f 76,6 miljard aan voorschotten uit. De Rekenkamer stelde vast dat
deze afrekeningen aan de eisen voldeden. 3.4 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording van
het Ministerie van SZW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording is een deugdelijke weergave van de uitkomsten
van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften;• de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, die in de verantwoording
zijn opgenomen zijn rechtmatig, dat wil zeggen: tot stand gekomen in overeenstemming
met de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.Op grond van haar onderzoek komt de Rekenkamer tot het oordeel dat de
financiële verantwoording van het ministerie voldoet aan voornoemde eisen. BIJLAGE Overzicht geconstateerde tekortkomingen 1998 (bedragen
x 1 miljoen)1geconstateerde tekortkomingjaar
van constateringontwikkelingen/toezeggingenfoutenonze- kerhe- denarti- kelom- schrij- vingom- vangparagraafOverige tekortkomingen        De
werking van de onderhoudsorganisatie van de administratieve organisatie is
niet adequaat (geweest). 1998De minister zegt toe dat een inhaalslag
is gestart. Een volledig en actueel overzicht van alle processen en risico's
zal ultimo 2000 beschikbaar zijn. ––– –2.3Het ontbreken of niet actueel zijn van ao-beschrijvingen en fin. beheersconcepten.1997Idem: zie voorgaande tekst. ––– –2.3Het niet voldoen aan de VIR, onder meer de afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses
zijn nog niet voor alle systemen gerealiseerd. 1997De minister
geeft aan dat prioriteit blijft liggen bij millennium en euro, maar dat wel
een project voor de verdere implementatie van afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses
is gestart. ––– –2.5.1Het ontbreken van inzicht in de stand van de voorschotten gedurende
het jaar, vanwege tekortkomingen in de voorschottenadministratie van het BIAS1997Bias
is inmiddels aangepast. ––– –2.5.2Het niet ordelijk en controleerbaar zijn van de voorraadadministratie.1998Er
wordt gewerkt aan een nieuw registratiesysteem, procesbeschrijvingen en werk-instructies.
De AD zal de voortgang nagaan.––– –2.5.2Het niet tijdig vaststellen van een groot aantal declaraties van de
met Europese gelden gesubsidieerde projecten. 1997In de eerste
maanden van 1999 is de werkvoorraad al enigszins afgenomen. De minister heeft
toegezegd alles in het werk te zetten om de declaraties tijdig te verwerken.––– –2.7 Het
niet snel afwikkelen van de dechargeverleningen bij de WSW. 1997Er
wordt wel voortgang gemaakt, maar het gaat langzamer dan aanvankelijk gepland.––– –2.9 Vanwege
het onder meer het niet controleren van de additionaliteit van de kinderopvangplaatsen
per 31 december 1996 is er onzekerheid over een deel (f 7,3 miljoen)
van de subsidie voor de Regeling Kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
ouders. 1998Er is al nader onderzoek gedaan naar de afrekeningen
over 1997. De over 1996 geconstateerde onzekerheid komt dan niet meer voor.––– –2.11.3XNoot1bron: Financiële verantwoording 1998 SZW, algemeen deel, tabel 1 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26541-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl