Vaststelling begroting van het provinciefonds voor het jaar 2004; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-C, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-C nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave blz. A. Artikelsgewijze toelichting bij de wetsartikelenWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)Wetsartikel 3 (verplichtingenbedrag bedoeld in artikel
5 van de Financiële-verhoudingswet)OndertekeningLichaamB. BEGROTINGSTOELICHTING1. LEESWIJZER2. HET BELEID2.1. De beleidsagenda2.1.1. Beleidsprioriteiten2.1.2. BeleidsmutatiesToelichting op de mutaties1. Accres 2002/uitbetaling behoedzaamheidsreserve 20022. Accres 20033. Accres 20044. Dualisering provinciaal bestuur2.2. Het beleidsartikel2.2.1. Algemene beleidsdoelstelling2.2.2. Nader geoperationaliseerde doelstellingenPrestatie-indicatoren omvang:Prestatie-indicatoren verdeling2.2.3. Budgettaire gevolgen van beleid2.2.4. Budgetflexibiliteit2.2.5. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en raming2.2.6. Groeiparagraaf3. VERDIEPINGSBIJLAGE3.1. Opbouw verplichtingen, uitgaven en ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegrotingVerplichtingenUitgavenOntvangstenToelichting op de nieuwe mutaties3.2. Integratie-uitkeringen3.3. Specifieke uitkeringen en eigen inkomsten van de
provinciesGrafiek 3.3Specifieke uitkeringenEigen inkomsten4. DE BIJLAGE MOTIES EN TOEZEGGINGEN5. DE BIJLAGE PERIODIEK ONDERHOUDSRAPPORT PROVINCIEFONDS
2004HOOFDSTUK 1. INLEIDING EN SAMENVATTING1.1 Inleiding1.1.1 Doel en inrichting POR 20041.1.2 Andere rapportages financiële verhoudingFinancieel Overzicht Provincies (F.O.P.)Overzicht Specifieke Uitkeringen (OSU)Monitor Inkomsten uit Lokale HeffingenCirculaires provinciefonds.Tabel 1.1 1.1.3. Opbouw van het POR 20041.2 Samenvatting van de belangrijkste bevindingenHoofdstuk 2Hoofdstuk 3Hoofdstuk 4Korte toelichting op de werking van het verdeelstelselHOOFDSTUK 2. ONDERWERPEN VAN DE LOPENDE ONDERHOUDSAGENDA2.1 Onderwerpen uit het verdeelstelsel2.1.1 Uitgavenontwikkeling in cluster bestuur en cluster
Ruimte2.1.2 Maatstaf warmtekrachtkoppeling2.2 Beleidsvoornemens departementen die de algemene uitkering
raken2.2.1 Regionale omroepen (wetsvoorstel tot wijziging van
de Mediawet)2.2.2 Integratie-uitkering Verdi2.2.3 Dualisering provinciebestuur2.2.4 Archeologie: verdrag van Valletta2.2.5 Nieuwe Wet ruimtelijke ordening2.2.6 Waterbeleid 21e eeuw2.2.7 Veiligheidsprogramma «Naar een veiliger samenleving»2.2.8 WGR+2.2.9 Jeugdbeleid2.3 Specifieke onderwerpen2.3.1 Integratie-uitkeringen2.3.2 Uitname wegens het BTW-compensatiefondsHOOFDSTUK 3. DE SCAN3.1 Werkwijze3.1.1 Macro- en micro-scan3.1.2 Het begrip netto-lastenFeitelijke netto-lasten en genormeerde netto-lasten3.1.3 TijdvakRekening en begroting3.2 Bevindingen3.2.1 De algemene middelen3.2.2 De uitgavenclusters3.3 Conclusies naar aanleiding van de scanHOOFDSTUK 4. ONDERHOUDSAGENDA 2004
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-CToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 106 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 CVaststelling van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het
jaar 2004nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGInhoudsopgave blz. A.Artikelsgewijze toelichting bij de wetsartikelen2   B.Begrotingstoelichting3   1Leeswijzer3   2Het beleid42.1De beleidsagenda42.1.1Beleidsprioriteiten42.1.2Beleidsmutaties62.2Het beleidsartikel82.2.1Algemene beleidsdoelstelling82.2.2Operationele beleidsdoelstellingen92.2.3Budgettaire gevolgen van beleid102.2.4Budgetflexibiliteit112.2.5Veronderstellingen in effectbereiking,
doelmatigheid en raming112.2.6Groeiparagraaf12   3De verdiepingsbijlage133.1Opbouw verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting133.2Integratie-uitkeringen143.3Algemene uitkeringen, specifieke
uitkeringen en eigen inkomsten van de provincies15   4De bijlage moties en toezeggingen17   5De bijlage Periodiek OnderhoudsRapport provinciefonds 200418A. Artikelsgewijze toelichting bij de wetsartikelenWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het provinciefonds voor het jaar 2004 vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2004. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2004.Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2004 vastgesteld. De in de begroting opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).Wetsartikel 3 (verplichtingenbedrag bedoeld in artikel
5 van de Financiële-verhoudingswet)Ingevolge artikel 5, eerste lid Financiële-verhoudingswet wordt in
dit wetsartikel het bedrag vermeld dat als verplichting geldt voor het totaal
van de algemene uitkeringen. Het in dit wetsartikel opgenomen bedrag is niet
rechtstreeks uit de begrotingsstaat af te leiden. Het bedrag wordt nader onderbouwd
in paragraaf 2.2.3 van deze memorie.Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt op grond
van het bepaalde in artikel 25a, derde lid, onder b van de Wet op de Raad
van State.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesDe Staatssecretaris van Financiën,J. G. WijnDe Minister van Financiën,G. ZalmB. BEGROTINGSTOELICHTING1. LEESWIJZERDe provinciefondsbegroting maakt onderdeel uit van de Rijksbegroting maar
heeft daarbinnen, evenals de gemeentefondsbegroting, een eigen bijzonder karakter.
Zo kent de provinciefondsbegroting in tegenstelling tot een departementale
begroting slechts één beleidsartikel: het provinciefonds. Het
beleid dat wordt gevoerd ter realisatie van de algemene beleidsdoelstelling
is direct verbonden met dit ene beleidsartikel. Voorts zijn de fondsbeheerders
systeemverantwoordelijk voor het provinciefonds, en niet voor de resultaten
die provincies met hun budget uit dit fonds realiseren. Provincies zijn, met
inachtneming van de wet- en regelgeving, autonoom in het voeren van hun beleid
bekostigd uit het provinciefonds.De voorliggende toelichting bij de begroting 2004 van het provinciefonds
kent de volgende indeling.Na dit hoofdstuk met de leeswijzer start hoofdstuk 2 met de beleidsagenda
van het provinciefonds, waarin onder meer de beleidsprioriteiten voor 2004,
en de belangrijkste beleidsmutaties worden beschreven. Vervolgens wordt ingezoomd
op hét beleidsartikel: het provinciefonds. Hierin komen de met het
beleid samenhangende algemene beleidsdoelstelling en nader geoperationaliseerde
doelstellingen aan bod. Ook worden hierbij de prestatiegegevens, die zich
richten op het budgettaire systeem, behandeld. De tabel «budgettaire
gevolgen van beleid» geeft inzicht in de integrale uitgaven die samenhangen
met de algemene beleidsdoelstelling. Het beleidshoofdstuk vervolgt met een
paragraaf over budgetflexibiliteit en over veronderstellingen in effectbereiking,
doelmatigheid en raming. Dit hoofdstuk wordt afgesloten met de groeiparagraaf.Hoofdstuk 3 bevat de verdiepingsbijlage van het provinciefonds. De verdiepingsbijlage
geeft de opbouw aan van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van het provinciefonds
vanaf de stand ontwerpbegroting 2003 naar de stand ontwerpbegroting 2004.
Hierbij worden de nieuwe mutaties, die nog niet eerder zijn toegelicht in
een suppletore wet, in de verdiepingsbijlage benoemd en van een toelichting
voorzien. In de tweede paragraaf van hoofdstuk 3 wordt het provinciefonds
in een breder kader geplaatst waarbij nader wordt ingegaan op de andere inkomstenbronnen
van de provincies, de specifieke uitkeringen en de eigen inkomsten.In hoofdstuk 4 treft u de bijlage «Moties en toezeggingen»
aan en hoofdstuk 5 bevat de bijlage «Periodiek OnderhoudsRapport provinciefonds
2004».Tot slot van deze leeswijzer verdienen de apparaatsuitgaven enige aandacht.
De apparaatsuitgaven in de zin van materiële en personele uitgaven van
de fondsbeherende directies bij het ministerie van BZK en van Financiën,
worden in de respectievelijke departementale begrotingen verantwoord.2. HET BELEID2.1. De beleidsagendaDe beleidsagenda bevat een beknopte weergave van de speerpunten van het
beleid voor het provinciefonds. Om een globaal beeld te geven van de context
van het provinciefonds wordt in onderstaande tabel 2.1 eerst een overzicht
van alle inkomstenbronnen van de provincies gegeven. Vervolgens komen in paragraaf
2.1.1. de beleidsprioriteiten van het provinciefonds aan bod. In paragraaf
2.1.2. worden de belangrijkste beleidsmatige mutaties nader toegelicht. Tabel 2.1. Inkomstenbronnen
van provincies (stand ontwerpbegroting Rijk, in € mln) 2002%2003%1 Heffingen en rechten1220,8200,62 Eigen belastinggebied77326,484625,33 Provinciefonds uitkering1 01434,61 09732,84 Specifieke uitkeringen1 12338,31 38541,4Totaal2 9321003 3461001 Bron: CBS.Deze tabel laat zien dat de inkomstenbronnen in 2003 bij provincies in
totaal zijn gestegen met ruim € 400 miljoen (ruim 14%). De algemene
uitkering van het provinciefonds maakt ongeveer 33% uit van de provinciale
inkomsten. De stijging van deze uitkering (is relatief iets gedaald) wordt
met name veroorzaakt door de normeringssystematiek (zie § 2.2.4.).
Daarnaast zorgen taakmutaties voor ontwikkelingen in de algemene uitkering.
Op de ontwikkeling in de specifieke uitkeringen (de grootste inkomstenbron)
en de eigen inkomsten wordt in de verdiepingsbijlage nader ingegaan.De gemiddelde jaarlijkse reële groei van het provinciefonds die voor
de komende jaren op basis van het Hoofdlijnenakkoord geraamd wordt, bedraagt
1%. Weliswaar is deze groei lager dan in de periode 1999–2003 (ongeveer
2,5%), maar hoger dan in de jaren 1994–1998 (0%-0,5%). Hieruit kan worden
afgeleid dat er de komende jaren sprake is van een adequate ontwikkeling van
het provinciefonds. Deze conclusie kan ook getrokken worden uit de cijfers
uit het zogenoemde Financieel Overzicht Provincies, dat een hulpmiddel is
voor de oordeelsvorming in het halfjaarlijkse bestuurlijk overleg tussen Rijk
en IPO (en VNG) omtrent de vraag of de provinciale middelen toereikend zijn
voor een verantwoorde uitvoering van de provinciale taken (zie ook paragraaf
2.1.1).2.1.1. BeleidsprioriteitenVoor 2004 worden als beleidsprioriteiten gesteld:• De normeringssystematiekMet ingang van het begrotingsjaar 2004 wordt de normeringssystematiek
van het gemeente- en provinciefonds aangepast in de zin dat de uitgaven aan
het Fonds Werk en Inkomen (FWI; inkomensdeel) niet meer meetellen binnen de
geldende normeringssystematiek. Ontwikkelingen in de hoogte van de bijstandsuitgaven
werken in de nieuwe situatie niet langer door op de hoogte van de accressen
van het gemeente- en provinciefonds.In de huidige normeringssystematiek valt het inkomensdeel van het FWI
onder de grondslag voor de koppeling van het gemeente- en provinciefonds.
Met ingang van 2004 wordt de Wet Werk en Bijstand ingevoerd. Deze regelt de
budgettering van de gemeentelijke bijstandsbudgetten. Het Rijk past de totale
macrobudgetten aan voor de conjuncturele ontwikkelingen, zodat het budget
op macroniveau op peil blijft. Binnen deze nieuwe sturingsfilosofie neemt
de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten aan belang toe: efficiënte
gemeenten kunnen door doelmatige uitvoering en door effectieve reïntegratie
middelen vrijspelen. Het past niet binnen deze nieuwe sturingsfilosofie om
de algemene uitkering te laten meegroeien met de ontwikkeling van de bijstandsuitgaven.
Om die reden wordt vanaf 2004 het inkomensdeel van het FWI niet langer meegenomen
in de basis waarop het accres wordt berekend. De wijziging van de systematiek
gaat in per 2004. Als technische veronderstelling is de gemiddelde bijstandspopulatie
van 2002 gehanteerd bij de feitelijke berekening van het effect van de grondslagversmalling.• Het Financieel Overzicht Provincies/PlavatIn 2003 is voor de eerste keer het Financieel Overzicht Provincies (F.O.P.)
uitgebracht. Het F.O.P., dat in aanpak en opzet analoog is aan het eerder
ontwikkelde Financieel Overzicht Gemeenten (F.O.G.), biedt de cijfermatige
onderbouwing voor het bestuurlijke oordeel over de uitkomsten van de normeringsmethode.
Het F.O.P. is onderwerp van bestuurlijk overleg van het Rijk met het IPO.Het F.O.P. geeft een terugblik en een vooruitblik. In de terugblik wordt
inzicht gegeven in de gerealiseerde ontwikkeling van inkomsten en uitgaven
en van de vermogenspositie van de provincies. De vooruitblik brengt de verwachte
ontwikkeling van kosten en inkomsten in beeld; het saldo daarvan geeft een
indicatie van de financiële ruimte van de provincies.Een belangrijke conclusie van het F.O.P. 2003 (zie brief aan de Tweede
Kamer van 4 juli 2003 met kenmerk FO2003/72152) is dat de financiële
positie van de provincies in de periode 1998–2003 duidelijk is verbeterd.
Alle inkomstenbronnen hebben in deze periode een stijging laten zien. Het
was mogelijk om met de stijging van de algemene middelen intensiveringen te
bekostigen. Op alle uitgavenclusters hebben zich intensiveringen voorgedaan.
Ook de gegevens over de vermogens schetsen een positief beeld. Niettemin bestaat
er nog onvoldoende inzicht in de financiële risico's om hier harde conclusies
aan te verbinden.Ook de vooruitblik geeft een positief beeld. De financiële ruimte
voor de provincies voor de periode 2004–2007 bedraagt de komende jaren
cumulatief bijna € 149 miljoen.Dit bedrag is iets lager dan het bedrag van € 153 miljoen dat
in de hierboven genoemde brief van 4 juli is opgenomen; de vooruitblik is
geactualiseerd voor de nieuwste inzichten over de prijsontwikkelingen en accressen
provinciefonds. Onderstaande tabel 2.1.1. geeft het meerjarenbeeld op grond
van de huidige gegevens.Tabel 2.1.1. Financieel Overzicht
Provincies: vooruitblik 2004–2007 (in € 1000) 2004200520062007Kostenontwikkeling    – Taakmutaties algemeen– 72 396– 92 204– 92 204– 92 204– Taakmutaties specifiek0000– Areaal4 6458 57312 14215 492– Prijzen (MRB CBS)33 02969 727106 713146 540Totale kostenontwikkeling– 34 722– 13 90426 65169 828     Inkomstenontwikkeling    – Taakmutaties– 76 269– 96 077– 96 077– 96 077– Accres21 64033 94769 867116 490– MRB38 44980 467124 483171 590– OEM5 84712 57219 41226 778– Specifieke uitkeringen0000Totale inkomstenontwikkeling– 10 33330 909117 686218 781     Financiële ruimte24 38944 81391 035148 953Het F.O.P. is een belangrijk produkt in het kader van Plan van AanpakTransparantie in de financiële verhouding (Plavat;
zie ook Kamerstukken II 2000/01, 27 400 B, nr. 7). In dit plan is vastgelegd
welke stappen worden ondernomen om te komen tot meer transparantie in de financiële
verhouding. Het gaat hierbij om het in kaart brengen van de financiële
inkomensstromen, hoe deze worden besteed en welke effecten hiermee worden
beoogd. Het inzicht dat wordt verkregen kan betrokken worden bij de uitkomst
van de normeringssystematiek en de ontwikkeling van de lokale en regionale
heffingen. Het Plavat moet leiden tot een meer doelmatige inzet en verdeling
van middelen. Over de voortgang van het Plavat-traject wordt de Tweede Kamer
regelmatig geïnformeerd. De laatste informatie daarover is gegeven in
brieven van de fondsbeheerders van 4 juli 2003 (kenmerk: FO2003/72152)
en van 17 december 2002 (Kamerstukken II 2002/03, 28 600 B en C,
nr. 8).2.1.2. BeleidsmutatiesIn onderstaande overzichtstabel wordt vanaf de stand ontwerpbegroting
2003 een aansluiting gegeven naar de stand ontwerpbegroting 2004 aan de hand
van de belangrijkste beleidsmatige mutaties voor de periode 2002 tot en met
2008. De weergegeven mutaties worden onder de tabel afzonderlijk toegelicht.Tabel 2.1.2. Overzichtstabel uitgaven
provinciefonds (in € 1000) 2002200320042005200620072008Stand ontwerpbegroting 20031 083 2441 096 623973 254953 447953 447953 447 Belangrijkste beleidsmatige mutaties (inclusief autonome mutaties):       1) Accres 2002 28 204      Structurele doorwerking 10 05310 05310 05310 05310 053 2) Accres 2003 7 7107 7107 7107 7107 710 3) Accres 2004  21 79321 79321 79321 793 4) Dualisering prov.bestuur 700900900900900 Overige mutaties1 000      Stand ontwerpbegroting 20041 084 2441 143 2901 013 710993 903993 903993 903993 903Toelichting op de mutaties1. Accres 2002/uitbetaling behoedzaamheidsreserve 2002Om de stabiliteit van de algemene uitkering uit het gemeentefonds en het
provinciefonds te bevorderen, hebben het Rijk, het IPO en de VNG in april
1997 overeenstemming bereikt over de vorming van een zogenoemde behoedzaamheidsreserve.
Dit houdt voor wat betreft het provinciefonds in dat elk jaar een bedrag van € 18,151
miljoen van het geraamde bedrag van de algemene uitkering bij de bevoorschotting
wordt ingehouden om er eventuele bijstellingen van het accres in de loop van
het jaar mee te verrekenen.De aangehouden behoedzaamheidsreserve voor het jaar 2002 is in april 2003
op basis van het nagecalculeerd accrespercentage voor 2002 volledig uitgekeerd.
Daarnaast is € 10,053 miljoen als positieve nacalculatie aan de
provincies uitgekeerd omdat de realisatie rijksbegroting hoger is uitgevallen
dan geraamd. In totaal is dus op basis van het nagecalculeerd accrespercentage
voor 2002 € 28,204 miljoen aan de provincies uitgekeerd. De positieve
nacalculatie van de behoedzaamheidsreserve 2002 van € 10,053 miljoen
heeft een structurele doorwerking naar volgende begrotingsjaren1.2. Accres 2003Het accres wordt afgeleid van de ontwikkeling van de netto-gecorrigeerde
rijksuitgaven. Als gevolg van mutaties daarin wordt het accres 2003 positief
bijgesteld met € 7,710 miljoen tot € 47,188 miljoen (stand
Voorjaarsnota 2003).3. Accres 2004Op basis van de ontwikkeling in de netto-gecorrigeerde rijksuitgaven is
het accres 2004 bij Miljoenennota 2004 berekend op € 21,793 miljoen.
De bevoorschotting aan de provincies zal tot de Voorjaarsnota 2004 op dit
bedrag zijn gebaseerd, waarna een nieuw bijstellingsmoment aanbreekt. Zoals
reeds beschreven in paragraaf 2.1.1 wordt de normeringssystematiek van het
gemeente- en provinciefonds aangepast in de zin dat de uitgaven aan het Fonds
Werk en Inkomen (FWI; inkomensdeel) niet meer meetellen binnen de geldende
normeringssystematiek. Hierdoor is in vergelijking met de oude systematiek
(waarbinnen de uitgaven aan het Fonds Werk en Inkomen wel meetelden) de groei
van het provinciefonds in 2004 lager uitgekomen. Het onderstaande staatje
toont de gevolgen van de grondslagversmalling voor het accres:  2004200520062007Verlaging accres als gevolg van grondslagversmalling gf/pf (in € 1000)150 000165 000145 000130 000Per saldo zal het accres voor 2004 uitkomen op 1,94% nominaal (0,43% reëel).4. Dualisering provinciaal bestuurAls compensatie voor de kosten van de griffier-nieuwe-stijl is bij Voorjaarsnota
2003 voor het uitkeringsjaar 2003 € 0,7 miljoen aan het provinciefonds
toegevoegd, en per uitkeringsjaar 2004 het structurele jaarlijkse bedrag van € 0,9
miljoen. Bij suppletore begrotingen van 2003 en 2004 zal als structurele compensatie
voor de kosten van de rekenkamer(functie) nog € 0,44 miljoen jaarlijks
worden toegevoegd.In verband met de ontvlechting van het lidmaatschap van provinciale staten
en gedeputeerde staten is al eerder voor het uitkeringsjaar 2003 € 0,681
miljoen toegevoegd, per uitkeringsjaar 2004 opgehoogd tot het structurele
niveau van € 0,908 miljoen.Per 2004 komt de toevoeging aan het provinciefonds in verband met de kosten
van de dualisering van het provinciaal bestuur op totaal € 2,248
miljoen structureel.Het verschil in de stand ontwerpbegroting 2003 in tabel 2.1.3 (bovenste
regel) tussen begrotingsjaar 2004 en begrotingsjaar 2003 bedraagt € 123,369
miljoen. Dit verschil wordt verklaard doordat in de ontwerpbegroting 2002
al twee mutaties voor begrotingsjaar 2004 zijn opgenomen en toegelicht. Het
betreft een toevoeging van € 0,227 miljoen in verband met Elzinga/dualisering
(in verband met ontvlechting lidmaatschap GS/PS waarvoor per 2003 al € 0,681
miljoen is toegevoegd; structureel is dus per 2004 € 0,908 miljoen
per jaar beschikbaar) en een onttrekking van € 123,596 miljoen in
verband met de invoering van het BTW-compensatiefonds.2.2. Het beleidsartikel2.2.1. Algemene beleidsdoelstellingDe provinciefondsbegroting kent één artikel: het beleidsartikel
«provinciefonds». Dit beleidsartikel kent een samengestelde algemene
beleidsdoelstelling, te weten:1. Het nastreven van een adequate omvang van het provinciefonds.2. Het nastreven van een adequate verdeling van de middelen over de provincies.Deze samengestelde algemene beleidsdoelstelling verwoordt de systeemverantwoordelijkheid
van de fondsbeheerders voor het provinciefonds. De fondsbeheerders zijn niet
verantwoordelijk voor de resultaten die provincies met hun budget uit dit
fonds realiseren. Provincies zijn, met inachtneming van de wet- en regelgeving,
autonoom in het voeren van hun beleid gefinancierd uit het provinciefonds.
Niet alleen in de bestedingsrichting, ook de effectiviteit van de inzet van
de middelen is een provinciale verantwoordelijkheid, waarin het college van
Gedeputeerde Staten wordt gecontroleerd door provinciale staten.Dat neemt niet weg dat van tijd tot tijd vragen opkomen of de provincies
als collectiviteit geen andere prioriteiten zouden moeten stellen, bijvoorbeeld
ter ondersteuning van gezamenlijk onderschreven prioriteiten van het Rijk.
In zo'n geval kunnen het Rijk en de provincies bestuurlijke afspraken maken
over de accenten in de bestedingsrichting van de provincies. De desbetreffende
vakministers spelen hier naast de fondsbeheerders een belangrijke rol. De
uiteindelijke verantwoordelijkheid voor resultaten blijft bij de provincies.2.2.2. Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe bovengenoemde algemene hoofddoelstelling is nader uitgewerkt in beide
onderstaande operationele doelstellingen:1. De provincies via het provinciefonds voorzien van voldoende financiële
middelen voor het uitvoeren van hun taken. De omvang van het provinciefonds
ontwikkelt zich volgens de normeringssystematiek en door de toevoeging en/of
onttrekking van specifieke taakmutaties. De verantwoordelijkheid van het Rijk
beperkt zich tot het uitvoeren van de normeringssystematiek, het voeren van
(bestuurlijk) overleg ten aanzien van de uitkomst van de normeringssystematiek
(bestuurlijke component) en het mede bepalen van de hoogte van de taakmutaties.
De fondsbeheerders zijn derhalve systeemverantwoordelijk. De verantwoordelijkheid
voor het uitvoeren van de maatschappelijke beleidstaak ligt bij provincies,
waarbij er ook raakvlakken zijn met de beleidsdoelstellingen van het Rijk
en de gemeenten.2. Het verdelen van de beschikbare financiële middelen over provincies
zodat zij een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lasten
kunnen leveren. Het Rijk is verantwoordelijk voor het systeem van verdeelmaatstaven
dat een dergelijke verdeling als resultaat heeft. De provincies kunnen zelf
bepalen aan welke voorzieningen zij hun geld bij voorkeur besteden (eigen
prioriteitenstelling). Zij leggen resultaatverantwoordelijkheid af aan provinciale
staten.Om te kunnen bepalen of bovenstaande doelstellingen in voldoende mate
worden bereikt zijn een aantal prestatie-indicatoren beschikbaar. Binnen de
systeemverantwoordelijkheid, waarvoor de fondsbeheerders verantwoordelijk
zijn, spitsen de prestatiegegevens ook in deze begroting zich toe op de omvang
en de verdeling van het provinciefonds. Daarbij sluiten de prestatiegegevens
aan bij de onderverdeling in de operationele doelstellingen. De prestatiegegevens
omtrent de omvang omvatten de werking van de normeringssystematiek en het
nieuwe Financieel Overzicht Provincies (F.O.P.), terwijl de prestatiegegevens
aangaande de verdeling zich richten op het Periodiek OnderhoudsRapport.Prestatie-indicatoren omvang:1. De werking van de normeringssystematiek.In 1995 is afgesproken om eens per half jaar bestuurlijk overleg te voeren
rond de (uitkomsten van) de normering. Indien een van beide partijen (Rijk
of VNG/IPO) de uitkomsten van de normeringssystematiek op enig moment onredelijk
vindt, kunnen deze uitkomsten in het halfjaarlijkse bestuurlijk overleg aan
de orde worden gesteld. In de periode 1995–2002 hebben deze bestuurlijke
overleggen niet geleid tot ingrijpende wijzigingen in de normeringssystematiek,
waaruit kan worden afgeleid dat deze heeft voldaan.In het Strategisch Akkoord is de systematiek gewijzigd en is besloten
tot afschaffing van de reeds eerder beschreven rentecorrectie. In 2006/2007
zal een volgende evaluatie van de normeringssystematiek plaatsvinden.2. Financieel Overzicht Provincies.Het Financieel Overzicht Provincies (F.O.P.) biedt de cijfermatige onderbouwing
voor het bestuurlijke oordeel over de uitkomsten van de normeringsmethode.
Het overzicht geeft (meerjarig) zowel een terugblik als een vooruitblik op
de financiële situatie van provincies. Zie ook paragraaf 2.1.1. van deze
memorie van toelichting.Prestatie-indicatoren verdeling3. Het Periodiek OnderhoudsRapport.De operationele verdelingsdoelstelling wordt gemonitord in het Periodiek
OnderhoudsRapport (POR), dat jaarlijks als bijlage bij de provinciefondsbegroting
verschijnt. In het POR wordt aan de Staten-Generaal gerapporteerd over de
aansluiting van de verdeling van de provinciefonds-middelen bij de kostenstructuur
van de provincies. Deze rapportage wordt uitgevoerd door de fondsbeheerders.
Uit het POR 2004 blijkt dat de algemene uitkering uit het provinciefonds ook
op clusterniveau over het algemeen goed blijft aansluiten bij de begrote netto-uitgaven
van de provincies. Het POR 2004 is een bijlage bij voorliggende begroting.2.2.3. Budgettaire gevolgen van beleidIn onderstaande tabel worden voor zowel de verplichtingen, de uitgaven
als de ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds
weergegeven. Hiermee worden de integrale uitgaven die samenhangen met de samengestelde
beleidsdoelstelling uit § 2.2.1 inzichtelijk gemaakt. Tabel 2.2.3. Budgettaire gevolgen van
beleid (in € 1000) 2002200320042005200620072008Verplichtingen1 082 2891 133 2381 031 8621 012 0541 012 0541 012 0541 012 054        Uitgaven:1 084 2441 143 2901 013 710993 903993 903993 903993 903Programma-uitgaven       * algemene uitkering976 5141 035 560905 980906 865906 865906 865906 865* integratie-uitkeringen107 730107 730107 73087 03887 03887 03887 038        Ontvangsten1 084 2441 143 2901 013 710993 903993 903993 903993 903Deze tabel is exclusief de kosten in de zin van materiële en personele
uitgaven van de fondsbeherende directies bij de ministeries van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën. Het verschil in enig jaar
tussen de verplichtingen en de uitgaven wordt veroorzaakt door de behoedzaamheidsreserve
(€ 18,152 miljoen), die wel in de verplichtingenstand wordt meegenomen,
maar pas in het jaar na afloop van het begrotingsjaar doorgaans tot uitkering
komt. De behoedzaamheidsreserve wordt dan verrekend met de nacalculatie van
de accressen. Het verplichtingenbedrag voor 2004 van de algemene uitkering
bedraagt € 905 980 000, vermeerderd met € 18 152 000
wat resulteert in € 924 132 000. Zie ook wetsartikel 3.2.2.4. BudgetflexibiliteitIn tegenstelling tot een departementale begroting zijn bij een fonds als
het provinciefonds de verplichtingen leidend. Dit houdt in dat zij, eenmaal
geaccordeerd, altijd geheel tot uitbetaling komen. Geld dat in enig jaar nog
niet aan provincies wordt uitgekeerd, wordt automatisch aan het volgende begrotingsjaar
toegevoegd. Zo bezien kunnen de uitgaven niet worden beïnvloed.De omvang van de uitgaven wordt structureel bepaald door de normeringsmethodiek
waarvoor gekozen wordt. Als regel houdt de methodiek in dat de ontwikkeling
van het provinciefonds een afgeleide is van de ontwikkeling van de rijksuitgaven.
De budgetflexibiliteit van het provinciefonds is derhalve een afgeleide van
de budgetflexibiliteit van de rijksuitgaven (in zoverre dat een verandering
in de rijksuitgaven leidt tot een verandering van de omvang van de uitgaven
van het provinciefonds; hier wordt met budgetflexibiliteit dus niet de juridische
verplichting van de uitgaven bedoeld). Tot de normeringsmethode behoort tevens
een bestuurlijke weging van de uitkomsten van de normering. Deze geeft de
mogelijkheid om -indien nodig- na overleg tussen het Rijk, de VNG en het IPO
af te wijken van de rekenkundige uitkomsten.Ter informatie geeft de tabel hieronder de accressen voor het provinciefonds
op basis van de stand Miljoenennota 2004. Dit is inclusief de wijziging van
de berekening van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. Tabel 2.2.4. Accressen provinciefonds,
stand Miljoenennota 2004Uitkeringsjaar20002001200220032004Accrespercentage6,74%8,00%5,38%3,62%1,94%In miljoenen euro55,67975,62855,21639,17921,7932.2.5. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingHet provinciefonds vormt één van de elementen in de financiële
verhouding tussen Rijk en de provincies. Karakteristiek voor het provinciefonds
is dat het algemene middelen betreft waarbij elke provincie vrij is om de
bestedingsrichting te bepalen. Ook de eigen provinciale belastingopbrengsten
kennen deze karakteristiek. Dit in tegenstelling tot de overige inkomstenbronnen
van provincies, specifieke uitkeringen en heffingen en retributies. Voorliggende
begroting heeft als onderwerp het beleidsartikel «provinciefonds».De uitvoering voor wat betreft de uitkeringen uit het provinciefonds geschiedt
door wekelijkse betalingen aan alle provincies. Het budget van het provinciefonds
wordt over de provincies verdeeld via een verdeelsysteem met 10 verdeelmaatstaven.
Dit verdeelsysteem stelt provincies in staat hun voorzieningen op een onderling
gelijkwaardig niveau te brengen tegen globaal gelijk lasten en rekening houdend
met de structuurkenmerken van de provincies.Zolang voor een uitkeringsjaar de voor de verdeelmaatstaven noodzakelijke
statistische gegevens nog niet bekend of definitief zijn, worden de provincies
bevoorschot op basis van voorlopige cijfers. Hierbij wordt ernaar gestreefd
de voorschotten zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de algemene uitkering
waarop een provincie uiteindelijk recht heeft, zoals deze vastgesteld
kan worden nadat de statistische gegevens definitief zijn vastgesteld. Het
gedurende en na afloop van het uitkeringsjaar beschikbaar komen van bepaalde
definitieve volume-gegevens leidt tot bijstellingen in de bevoorschotting.
Aangezien voor het provinciefonds de verplichtingen leidend zijn, zullen deze
altijd tot uitkering komen.Naast deze statistische gegevens vormt ook de uitkomst van de normeringssystematiek
een variabele voor het bereiken van de beleidsdoelstelling. De uitkering uit
het provinciefonds vormt voor provincies een belangrijke bekostigingsbron
en is vrij aanwendbaar. De uitgaven die met deze algemene middelen uit het
provinciefonds worden bekostigd, zijn niet constant. Zij ontwikkelen zich
onder invloed van prijsstijgingen en maatschappelijke en politieke omstandigheden.
Daarom is een regelmatige bijstelling van de omvang van het fonds noodzakelijk.
Dit wordt gerealiseerd met de hulp van de normeringssystematiek, die bijgestuurd
kan worden door bestuurlijke weging. In § 2.2.4 is de werking van
deze systematiek toegelicht.Met betrekking tot de raming geldt dat gezien de systematiek van het provinciefonds
de vastgestelde begroting geheel tot realisaties, in de vorm van uitkeringen
aan de provincies, zal leiden (zie ook § 2.2.4).2.2.6. GroeiparagraafIn deze memorie van toelichting is een nieuwe prestatie-indicator opgenomen,
het jaarlijkse Financieel Overzicht Provincies (F.O.P.). De komende tijd zal
aan de verdere ontwikkeling van dit instrument worden gewerkt. Ook met betrekking
tot het Periodiek OnderhoudsRapport blijft de verdere ontwikkeling een continu
aandachtspunt.3. VERDIEPINGSBIJLAGEDeze bijlage geeft voor het provinciefonds de opbouw van de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten aan vanaf de stand ontwerpbegroting provinciefonds
2003 naar de stand van de voorliggende ontwerpbegroting 2004. De mutaties
die hierin worden genoemd die betrekking hebben op de 1e suppletore begroting
2003 (Kamerstukken II 2002/03, 28 939, nrs. 1 en 2) kunt u in genoemde
begrotingsstukken terugvinden. De nieuwe mutaties worden toegelicht.In de tweede paragraaf van deze verdiepingsbijlage wordt een overzicht
van de integratie-uitkeringen gegeven. Tot slot wordt in deze verdiepingsbijlage
het provinciefonds in een breder kader geplaatst waarbij nader wordt ingegaan
op de andere inkomstenbronnen van de provincies, de specifieke uitkeringen
en de eigen inkomsten.3.1. Opbouw verplichtingen, uitgaven en ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegrotingVerplichtingenOnderstaande tabel 3.1.1. geeft de opbouw aan van de verplichtingen van
het provinciefonds vanaf de stand ontwerpbegroting 2003 naar de stand ontwerpbegroting
2004. Tabel 3.1.1. Opbouw verplichtingen provinciefonds
(in € 1000) t/m 20012002200320042005200620072008Stand OWB 2003  1 114 775991 406971 598971 598971 598 Mutatie 1e suppl. begr. 2003  700900900900900 Mutatie amendement 1e suppl. begr. 2003   0000 Nieuwe mutaties  17 76339 55639 55639 55639 556 Stand OWB 2004 1 082 2891 133 2381 031 8621 012 0541 012 0541 012 0541 012 054         Openstaande verplichtingen00263 258pmpmpmpmpmUitgavenOnderstaande tabel 3.1.2. geeft de opbouw aan van de uitgaven van het
provinciefonds vanaf de stand ontwerpbegroting 2003 naar de stand ontwerpbegroting
2004. Tabel 3.1.2. Opbouw uitgaven provinciefonds
(in € 1000) 2002200320042005200620072008Stand OWB 2003 1 096 623973 254953 447953 447953 447 mutatie 1e suppl. begr. 2003 28 904900900900900 mutatie amendement 1e suppl. begr. 2003 00000 nieuwe mutaties 17 76339 55639 55639 55639 556 Stand OWB 20041 084 2441 143 2901 013 710993 903993 903993 903993 903OntvangstenWetsartikel 4, eerste lid van de Financiële-verhoudingswet regelt
dat bij (begrotings)wet voor ieder uitkeringsjaar een bedrag aan middelen
voor het Rijk wordt afgezonderd ten behoeve van het provinciefonds. Op grond van het tweede lid zijn de uitgaven en de «afgezonderde»
inkomsten over ieder uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten
behoeve van de dekking van de uitgaven ten laste van het provinciefonds een
post «ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet»
geraamd (zie in tabel 2.2.4. onder ontvangsten).Toelichting op de nieuwe mutatiesZowel tabel 3.1.1. als tabel 3.1.2. bevatten een regel nieuwe mutaties. In onderstaande tabel 3.1.3. worden deze nieuwe
mutaties, die nog niet eerder zijn toegelicht in een suppletore wet, benoemd
en van een toelichting voorzien. Tabel 3.1.3. nieuwe mutaties (uitgaven
en verplichtingen; in € 1000)Mutatie2003200420052006200720081. structurele doorwerking accress 200210 05310 05310 05310 05310 05310 0532. accres 20037 7107 7107 7107 7107 7107 7103. accres 2004 21 79321 79321 79321 79321 793Totaal17 76339 55639 55639 55639 55639 556Voor een toelichting op de nieuwe mutaties zie § 2.1.2.3.2. Integratie-uitkeringenAls een toevoeging aan de algemene uitkering van het provinciefonds ineens
bezwaarlijk is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten wordt een integratie-uitkering
toegepast. De integratie-uitkering voorziet dan in een geleidelijke overgang
van specifieke uitkering of eigen inkomsten naar de algemene uitkering.Onderstaande tabel 3.2. geeft een overzicht van de integratie-uitkeringen
in het provinciefonds. Tabel 3.2. Overzicht integratie-uitkeringen
provinciefonds (in € 1000)Omschrijving2002200320042005200620072008Integratie-uitkering rivierdijkversterking/hoofdwaterkeringen62 89462 89462 89442 20242 20242 20242 202Integratie-uitkering personele middelen VERDI3 4943 4943 4943 4943 4943 4943 494Integratie-uitkering afschaffing provinciale opslagen
omroepbijdragen41 34241 34241 34241 34241 34241 34241 342Totaal107 730107 730107 73087 03887 03887 03887 038Het Tijdelijk besluit integratie-uitkering personele middelen VERDI (Stb.
1999, 432) loopt tot en met 2002. Momenteel vindt overleg plaats over de toekomst
van deze integratie-uitkering. Voor 2003 en 2004 is besloten dat de integratie-uitkering
ongewijzigd wordt voortgezet. Voor de jaren na 2004 is het bedrag in tabel
3.2. gelijk gehouden in afwachting van nadere besluitvorming.De bedragen van de integratie-uitkering afschaffing provinciale opslagen
omroepbijdragen zijn vooralsnog bevroren op het niveau van 2001. Zodra het wetsvoorstel Wijziging van de mediawet in verband
met een nieuw financieringsstructuur voor de regionale omroep is
aangenomen zal voor het totaal aan middelen dat aan het provinciefonds is
toegevoegd voor regionale omroepen een nieuwe verdeling worden aangebracht.
Onderdeel daarvan is een nieuw driejarig integratietraject.3.3. Specifieke uitkeringen en eigen inkomsten van de
provinciesIn deze paragraaf wordt een kort overzicht gegeven van de specifieke uitkeringen
aan de provincies en de eigen inkomsten van de provincies. Zoals bekend kent
het beleid een algemene voorkeursvolgorde: een relatieve toename van de algemene
middelen (eigen inkomsten en provinciefonds) en daarmee een relatieve afname
van specifieke middelen. Dit is de reden waarom in deze memorie van toelichting,
die hoort bij de begroting van het provinciefonds, ook kort stilgestaan wordt
bij de specifieke uitkeringen en de eigen inkomsten.In onderstaande grafiek wordt de ontwikkeling van de bedragen van het
provinciefonds (totaal van algemene uitkering en integratie-uitkeringen),
de specifieke uitkeringen en de eigen inkomsten van de provincies tegen elkaar
afgezet.Grafiek 3.3Specifieke uitkeringenGrafiek 3.3 laat zien dat er, ondanks het schoksgewijze verloop, een duidelijke
daling waarneembaar is in het bedrag dat aan specifieke uitkeringen aan provincies
is uitgekeerd, en dat het bedrag de laatste jaren echter weer aan het oplopen
is. Een aanzienlijk deel van de daling in de specifieke uitkeringen is aan
de algemene middelen van de provincies (overheveling naar het provinciefonds)
toegevoegd. De grafiek geeft deze verschuiving weer. Het structureel oplopen
van de bedragen provinciefonds is voor een belangrijk deel te verklaren door
de jaarlijkse accressen (conform de normeringsmethodiek).Het Overzicht Specifieke Uitkeringen (OSU) stelt dat in 2003 de specifieke
uitkeringen aan de provincies ruim € 1,3 miljard bedragen, hetgeen
een stijging van meer dan 20% ten opzichte van de stand 2002 betekent.Eigen inkomstenDe Monitor Inkomsten uit Lokale Heffingen 2003 gaat in op de lokale heffingen
(waaronder begrepen de provinciale heffingen) in het algemeen. Het kabinet
is van oordeel dat in het licht van de macro-economische ontwikkelingen in
2003 sprake is van een forse stijging van de lokale heffingen, die het niet
kan verklaren. Gelet op de forse ontwikkeling acht het kabinet het noodzakelijk
de decentrale lastenontwikkeling en de oorzaken daarvan te bespreken met de
bestuurlijke partners (de VNG en het IPO). Nadere informatie over (de ontwikkeling
van) de lokale heffingen is te vinden in de ontwerp-begroting 2004 van het
gemeentefonds.4. DE BIJLAGE MOTIES EN TOEZEGGINGENEr zijn geen openstaande moties of toezeggingen.5. DE BIJLAGE PERIODIEK ONDERHOUDSRAPPORT PROVINCIEFONDS
2004HOOFDSTUK 1. INLEIDING EN SAMENVATTING1.1 Inleiding1.1.1 Doel en inrichting POR 2004Het Periodiek Onderhoudsrapport provinciefonds (POR) is een jaarlijks
rapport, dat tot doel heeft inzicht te geven in de werking van het verdeelstelsel
van het provinciefonds, in relatie tot de ontwikkeling van de kostenstructuur
bij de provincies. Ook geeft het POR inzicht in vraagstukken die spelen in
het kader van de financiële verhouding Rijk provincies in bredere zin,
voor zover die gevolgen hebben voor de verdeelsystematiek.De achtergrond van het POR ligt in de parlementaire behandeling van de
Financiële Verhoudingswet 1997. Toen werd geconstateerd dat het nodig
is om het verdeelstelsel van het gemeentefonds voortdurend op zijn werking
te bezien en indien nodig bij te stellen, zodat grote schoksgewijze veranderingen
als in 1997 zouden kunnen worden vermeden. Dit is natuurlijk ook voor het
provinciefonds van belang.Jaarlijks voeren de fondsbeheerders dit periodiek onderhoud uit en dit
vindt zijn neerslag in het POR, dat als bijlage bij de begroting van het provinciefonds
aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. Via het POR kunnen relevante ontwikkelingen
worden beschreven en geanalyseerd, en indien daartoe aanleiding is, kunnen
de bevindingen aanleiding geven tot aanpassingen of bijstellingen.In het POR 2004 staan dan ook de twee volgende vragen centraal:1. is het verdeelstelsel van het provinciefonds nog in voldoende mate
in overeenstemming met de ontwikkeling van de kostenstructuur van de provincies?Om deze vraag te beantwoorden is in de afgelopen jaren een scan ontwikkeld,
waarbij de algemene uitkering uit het provinciefonds wordt geconfronteerd
met de provinciale begrotings- en rekeningsgegevens. De bevindingen worden
gepresenteerd in hoofdstuk 3.2. Welke onderhoudsvraagstukken doen zich voor in de werking van het stelsel?
Het gaat daarbij om onderhoud aan de werking van het stelsel als zodanig (bijvoorbeeld
aanpassing van clusters of van maatstaven), maar ook om de effecten die beleidsvoornemens
en maatregelen van het Rijk hebben op de verdeelsystematiek en op de financiële
verhouding in den brede.De onderwerpen die voortvloeien uit deze twee vragen zijn opgenomen op
een onderhoudsagenda (zie hoofdstuk 4). Deze onderhoudsagenda
geeft tevens bij elk onderwerp weer in welke fase van onderhoud dit onderwerp
zich bevindt. Er zijn drie fasen: signalering, onderzoek en aanpassing. Signalering
betekent dat het onderwerp door de fondsbeheerders wordt gevolgd, onderzoek
betekent dat er nader onderzoek naar plaatsvindt en aanpassing houdt in dat
daadwerkelijke aanpassingen in de financiële verhouding c.q. in het verdeelstelsel
aan de orde zijn. Indien relevant is aangegeven op welk uitgavencluster van
het provinciefonds het onderwerp betrekking heeft. Bij elk onderwerp is tevens
aangegeven wanneer de Tweede Kamer opnieuw zal worden geïnformeerd.1.1.2 Andere rapportages financiële verhoudingNaast het Periodiek OnderhoudsRapport zijn nog andere documenten voor
de fondsbeheerders van belang in het kader van hun verantwoordelijkheid voor
de financiële verhouding.Financieel Overzicht Provincies (F.O.P.)Waar het POR zich vooral concentreert op de werking van het verdeelstelsel,
is de focus van het Financieel Overzicht Provincies (kortweg F.O.P.) gericht
op de (uit)werking van de normeringssystematiek die bepalend is voor de voeding
van het provinciefonds.Kort gezegd: het POR richt zich op de verdeling, het F.O.P. richt zich
op de omvang. Het F.O.P. probeert daartoe inzicht te verschaffen in de financiële
ruimte van provincies, waarbij niet alleen de algemene uitkering uit het provinciefonds
van belang is, maar vooral ook het scala aan specifieke uitkeringen, die doorgaans
ook beslag leggen op de financiële ruimte van provincies, alsmede de
provinciale eigen inkomsten en vermogens. Het F.O.P. vervult een rol bij het
halfjaarlijks bestuurlijk overleg met de VNG en het IPO over de normering.Het geschetste onderscheid tussen F.O.P. en POR is overigens nog niet
geheel uitgekristalliseerd, hoofdzakelijk doordat het F.O.P. nog in ontwikkeling
is en ook het POR zich permanent ontwikkelt. Daardoor zullen de bestaande
contouren in de komende jaren steeds verder worden uitgewerkt.Overzicht Specifieke Uitkeringen (OSU)Daarnaast is er nog het Overzicht Specifieke Uitkeringen (kortweg OSU),
dat een overzicht geeft van alle specifieke uitkeringen: de omvang, het bestuurlijk
arrangement, de verantwoordingsregels, enzovoort.Monitor Inkomsten uit Lokale HeffingenJaarlijks brengt het kabinet een monitor uit waarin de ontwikkeling van
de lokale heffingen in het lopend jaar wordt weergegeven en geanalyseerd.
Op basis van deze gegevens formuleert het kabinet in het MILH een oordeel
over de ontwikkeling van de lokale heffingen.Circulaires provinciefonds.Twee keer per jaar, in mei en september (en indien nodig vaker) verschijnt
de circulaire provinciefonds. Deze informeert de provincies over de laatste
stand van zaken met betrekking tot de algemene uitkering. Voor provincies
is dit essentiële informatie voor hun eigen begrotingscyclus.De circulaire geeft de ontwikkelingen weer die van invloed zijn op de
algemene uitkering en hun financiële doorwerking. Dat betekent dat veel
onderwerpen die in het POR centraal staan, ook in de circulaire een belangrijke
plaats hebben. De circulaire dient daarbij primair als informatievoorziening
richting de provincies, waarbij de Tweede Kamer de circulaire ter kennisneming
ontvangt. Het POR dient primair als informatievoorziening richting het parlement,
het POR wordt echter wel ter kennisneming aan de provincies gezonden.Deze rapportages samen geven invulling aan de verantwoordelijkheid van
de minister van BZK en de minister van Financiën voor de financiële
verhouding in den brede, zoals vastgelegd in de provinciewet en de financiële
verhoudingswet.Tabel 1.1   F.O.P.PORMILHOSUOnderwerpOmvang Algemene UitkeringVerdeling
Algemene UitkeringOntwikkeling Eigen
InkomstenOverzicht van alle specifieke
uitkeringenPrimair bestemd voorKabinet, fondsbeheerders, bestuurlijk overleg met IPO over normeringKabinet, Tweede Kamer, fondsbeheerdersKabinet, Fondsbeheerders Tweede KamerKabinet, Tweede KamerKarakterGeeft inzicht in de totale financiële ruimte van provincies; dus algemene
uitkering in relatie tot eigen inkomsten, specifieke uitkeringen, provinciale
vermogensAangeven belangrijke ontwikkelingen
in verdeelstelsel, signaleren van ontwikkelingen. Kan leiden tot nader onderzoek
of tot aanpassingenGeeft inzicht
in de ontwikkeling van de eigen inkomsten van provincies«Naslagwerk», overzicht van bestuurlijk en financieel
arrangement. Verantwoording met een bestuurlijk karakter. Systeemverantwoor-delijkheid
min van BZK1.1.3. Opbouw van het POR 2004De opbouw van dit POR is als volgt:Hoofdstuk 2 bevat de onderhoudsagenda van het afgelopen jaar. In feite
is hoofdstuk 2 een terugblik, waarbij de onderwerpen van de onderhoudsagenda
die in het POR 2003 waren geagendeerd worden langsgelopen en per onderwerp
wordt gerapporteerd welke ontwikkelingen zich hebben voorgedaan. Aan de hand
daarvan is opnieuw bepaald in welke fase van het onderhoud de onderwerpen
zich bevinden (signalering, onderzoek of aanpassing). Zodoende wordt duidelijk
hoe de ontwikkelingen van het afgelopen jaar leiden tot veranderingen in onderhoudsfase.Hoofdstuk 3 bestaat uit de scan. Daarin wordt
op het niveau van de clusters weergegeven hoe de uitkomsten van de verdeelsystematiek
zich verhouden tot de gegevens uit de provinciale begrotingen en rekeningen.
Belangrijke bevindingen uit de scan kunnen leiden tot agendering op de onderhoudsagenda.Hoofdstuk 4 bevat de nieuwe onderhoudsagenda 2004.1.2 Samenvatting van de belangrijkste bevindingenHoofdstuk 2Op een aantal lopende onderwerpen van de onderhoudsagenda hebben zich
relevante ontwikkelingen voorgedaan. Dit betreft zowel onderwerpen die rechtstreeks
samenhangen met de verdeelsystematiek als onderwerpen die voortkomen uit beleidsvoornemens
van departementen. Bij laatstgenoemde onderwerpen zijn de fondsbeheerders
goed betrokken. De Kamer is over een deel van deze onderwerpen reeds geïnformeerd
bij de Voorjaarsbrief van de Minister van BZK (Kamerstukken II 2002/03, 28 600B,
nr 11).Op een aantal onderwerpen is er in het afgelopen jaar weinig voortgang
geweest. Daarom zijn deze onderwerpen wel vermeld, maar worden in dit POR
niet verder toegelicht.Hoofdstuk 3De centrale vraag bij de scan is of de dynamiek van het verdeelmodel de
dynamiek van de feitelijke uitgaven kan volgen. Over het geheel genomen laat
het meerjarenbeeld zowel bij de vergelijking op basis van de begrotingen als
die op basis van de rekeningen twee trends zien:1. de groei in (en ook de omvang van) de feitelijke netto-lasten voor
het totaal van de clusters is hoger dan die van de genormeerde netto-lasten (de verdeeluitkomsten); dit is in lijn met de bevinding dat
de provincies feitelijk meer te besteden hebben dan waar in het verdeelstelsel
van wordt uitgegaan;2. de groei in de feitelijke netto-lasten is verhoudingsgewijs het hoogst
bij de clusters Bestuur en Ruimte. Ook het cluster Water&milieu groeit
verhoudingsgewijs sterker als het totaal van de netto-lasten. Voor dit laatste
cluster is ook in de verdeling een verhoudingsgewijs sterke groei te constateren.
Voor de clusters Bestuur en Ruimte is dat niet of nauwelijks het geval.De relatief hoge netto-lasten bij het cluster Bestuur – relatief,
want het betreft hier in omvang het kleinste cluster – lijken deels
voort te vloeien uit de wijze waarop lasten boekhoudkundig worden verwerkt:
uitgaven die lastig zijn uit te splitsen worden meer en meer toegerekend aan
algemeen bestuur. Bij het cluster ruimte komt de vraag op of de dynamiek van
het verdeelstelsel de ontwikkeling in dit cluster voldoende volgt. Het kan
zijn dat bijv. cofinanciering hierbij een storende rol speelt vanuit de aanname
dat de groei in de inkomsten deels worden ingezet om extra projecten gedeeltelijk
via cofinanciering te dekken. Het verschil op basis van de rekeningen 2001
is in tegenstelling tot het vorige POR ten opzichte van voorgaande jaren beduidend
toegenomen.Er is, alles overziende, geen aanleiding voor nader onderzoek. Er zijn
geen aanwijzingen voor een mogelijke scheve verdeling. De mogelijke verstorende
invloed van cofinanciering in het cluster Ruimte kan, indien de waargenomen
trend in dat cluster ook in het volgende POR naar voren komt, dan tot nader
onderzoek aanleiding geven.Hoofdstuk 4Het aantal nieuwe beleidsvoornemens dat op de financiële verhouding
af komt, lijkt minder groot dan vorig jaar. Voor een belangrijk deel is dat
het gevolg van de kabinetswisselingen en de demissionaire perioden in het
afgelopen jaar. Ook zijn de meest recente ontwikkelingen als gevolg van het
Hoofdlijnen-akkoord nog niet verwerkt. De Tweede Kamer zal hierover in de
loop van september afzonderlijk worden geïnformeerd.Korte toelichting op de werking van het verdeelstelselAlvorens in te gaan op de onderhoudsactiviteiten aan het verdeelstelsel
(hoofdstuk 2) en de resultaten van de scan (hoofdstuk 3) volgt hier een korte
toelichting op de uitgangspunten van het verdeelstelsel.De belangrijkste uitgangspunten zijn globaliteit en kostenoriëntatie.
Globaliteit, omdat het provinciefonds geen geoormerkte budgetten bevat, maar
een algemene geldstroom is, waaraan geen bestedingsvoorwaarden zijn gesteld
zoals dat bij specifieke uitkeringen wel het geval is. Kostenoriëntatie
betekent dat deze globale verdeelsystematiek wel moet inspelen op belangrijke
verschillen in kostenstructuur tussen provincies. De verdeelsystematiek beoogt
namelijk een zodanige verdeling dat alle provincies over een gelijkwaardige
voorzieningencapaciteit kunnen beschikken bij een gelijke belastingdruk. Of
de voorzieningen in alle provincies hetzelfde zijn is daarbij niet relevant:
dat is een kwestie van provinciaal beleid. Waar het om gaat is dat provincies
een gelijkwaardige uitgangspositie hebben en niet vanwege bepaalde structuurkenmerken
een voor- of nadeel genieten. De belastingcapaciteit van de provincie wordt
ook bij die afweging betrokken.Deze uitgangspunten zijn uitgewerkt in een stelsel van clusters die op
globaal niveau een taak-/beleidsveld bestrijken. De clusters vormen het aangrijpingspunt
van de scan van hoofdstuk 3, waar op clusterniveau een vergelijking wordt
gemaakt tussen de uitgaven volgens de provinciale begrotingen/rekeningen
en de uitgaven zoals die door het verdeelstelsel aan een bepaald cluster worden
toebedeeld. Clusters zijn geijkt, waarbij bepaalde kostenfactoren wel, en
andere niet worden gehonoreerd. Een ijking bevat dus een expliciete normstelling.Zoals gezegd bevat het provinciefonds een algemene, ongeoormerkte geldstroom
en is het nadrukkelijk geen optelsom van verschillende deelbudgetten. In dat
licht zijn de fondsbeheerders dan ook uiterst terughoudend ten aanzien van
de bepaling van zogenaamde fictieve budgetten. Bij fictieve budgetten gaat
het om de vraag hoeveel «er in het provinciefonds zit voor taak x».HOOFDSTUK 2. ONDERWERPEN VAN DE LOPENDE ONDERHOUDSAGENDADit hoofdstuk bevat een rapportage over de ontwikkelingen op de verschillende
onderwerpen die in het POR2003 voor het jaar 2003 waren geagendeerd. Er wordt
verslag gedaan van de ontwikkelingen op de verschillende dossiers en op basis
daarvan wordt gewogen in welke fase van het periodiek onderhoud het onderwerp
zich nu bevindt: signalering, aanpassing of onderzoek.In paragraaf 2.1 wordt eerst ingegaan op de onderhoudsonderwerpen die
voortkomen uit het verdeelstelsel zelf, vervolgens komen in paragraaf 2.2
de beleidsvoornemens van de departementen aan bod. In paragraaf 2.3 worden
twee onderwerpen toegelicht die weliswaar niet op de onderhoudsagenda van
2003 stonden, maar die in het afgelopen jaar van belang zijn geweest in verband
met de werking van het verdeelstelsel. Het betreft de integratie-uitkeringen
en de uitname uit het provinciefonds die samenhangt met de invoering van het
BTW-compensatiefonds.2.1 Onderwerpen uit het verdeelstelsel2.1.1 Uitgavenontwikkeling in cluster bestuur en cluster
RuimteHiervoor wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van dit POR waarin over de scanbevindingen
wordt gerapporteerd.2.1.2 Maatstaf warmtekrachtkoppelingDe jaarlijkse veranderingen in de eenheden van deze maatstaf blijken nul
of gematigd te zijn. Gezien het uitblijven van de veronderstelde schoksgewijze
ontwikkeling en gezien de bevindingen in de scan voor het cluster water&milieu
(het enige cluster met de maatstaf warmtekrachtkoppeling) is er geen reden
voor nader onderzoek. Het onderwerp blijft op de onderhoudsagenda staan, in
het volgende POR zal bekeken worden of dit onderwerp kan worden afgevoerd.2.2 Beleidsvoornemens departementen die de algemene uitkering
raken2.2.1 Regionale omroepen (wetsvoorstel tot wijziging van
de Mediawet)Het kabinet heeft zich voorgenomen om de algemene uitkering uit het provinciefonds
structureel te verhogen in verband met de regionale omroep. De gelden hiervoor
staan nu nog op de begroting van OCW. Deze gelden zullen met ingang van 2004
worden overgeheveld naar de algemene uitkering, indien tijdig wordt besloten
conform het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met een nieuwe
financieringsstructuur voor de regionale publieke omroep (Kamerstukken II
2002/03, 28 856).Het wetsvoorstel bevat een wettelijke zorgplicht voor de provincies om
de regionale omroep minstens op het voorzieningenniveau van 2001 te handhaven.2.2.2 Integratie-uitkering VerdiDe integratie-uitkering Verdi had een voorziene afloopdatum per 1 januari
2003. Het betreft middelen die in 1998 zijn toegevoegd aan het gemeentefonds en het provinciefonds als compensatie voor personele kosten
voor de uitvoering van het Verdi-convenant. Er is gekozen voor een integratie-uitkering
omdat de taken en bevoegdheden én de gelden verschillend zijn verdeeld
tussen gemeenten, provincies en kaderwet-regio's; in deze constellatie was
een integratie-uitkering de enige manier om oneerlijke herverdeeleffecten
te voorkomen. Dit was bedoeld als tijdelijk; de kaderwet-regio's zouden immers
worden opgeheven met ingang van 2003 (einde looptijd Kaderwet Bestuur in Verandering).
De rechtstreekse uitkering aan de kaderwet-regio's zou dan vervallen en alle
geldstromen zouden dan via gemeente-en provinciefonds gaan lopen; op dat moment
zouden de integratieuitkeringen in de fondsen kunnen «invoegen».Inmiddels is echter de looptijd van de Kaderwet met twee jaar verlengd
(dus tot 2005). De fondsbeheerders hebben niettemin toch willen bezien of
het verantwoord zou zijn de integratie-uitkering conform de oorspronkelijke
regeling te beëindigen en hebben daartoe overleg gevoerd met de verschillende
betrokken partijen (koepel van kaderwetbesturen SKVV, VNG, IPO en ministerie
van VenW). Er bleek echter geen aanvaardbare wijze te bedenken om de integratie-uitkering
te beëindigen, zo lang de bestuurlijke taak- en bevoegdheidsverdeling
vooralsnog ongewijzigd blijft. Daarom is besloten de looptijd van de integratie-uitkering
ook te verlengen tot 1-1-2005.2.2.3 Dualisering provinciebestuurBij de inwerkingtreding van de dualisering werd in verband met de ontvlechting
van het lidmaatschap van het lidmaatschap van provinciale straten en gedeputeerde
staten voor het uitkeringsjaar 2003 € 0,681 miljoen toegevoegd aan
het provinciefonds, per uitkeringsjaar 2004 opgehoogd tot het structurele
niveau van € 0,908 miljoen. Door de Tweede Kamer werd bij motie
verzocht om de financiële gevolgen van de dualisering in kaart te brengen
en daarover met het IPO te overleggen, en onderbouwd aan te geven hoe de financiering
zal geschieden.Het overleg met het IPO heeft inmiddels plaats gevonden. Over de hoogte
van de kosten van de dualisering verschillen het rijk en het IPO van opvatting.
U wordt hierover in een brief van de minister van BVK aan de vaste kamercommissie
nader geïnformeerd. Ter compensatie van een deel van de kosten van de
griffier nieuwe stijl is bij Voorjaarsnota 2003 voor het uitkeringsjaar 2003 € 0,7
miljoen aan het provinciefonds toegevoegd, en per uitkeringsjaar 2004 het
structurele jaarlijkse bedrag van € 0,9 miljoen. Bij suppletore
begrotingen zal als structurele compensatie voor de kosten van de rekenkamer(functie)
nog € 0,44 miljoen per uitkeringsjaar 2003 worden toegevoegd.Aannemelijk is dat de totale kosten van de dualisering hoger zullen zijn
dan de geboden compensatie, waarbij de omvang van het verschil wel afhangt
van keuzen die provincies zelf maken. Aangezien dualisering met name een nieuwe
wijze van politiek bedrijven behelst, gericht op het stimuleren van de kwaliteit
van de provinciale democratie, acht de regering het gerechtvaardigd dat van
de provincies een eigen inspanning wordt gevraagd om de hogere kosten zelf
te bekostigen. Op het bestuurlijk overleg normering 2004 zal opnieuw worden
overlegd over dit dossier.2.2.4 Archeologie: verdrag van VallettaIn het POR 2003 werd melding gemaakt van de implementatie van het verdrag
van Valletta. Kern van dit voorstel is dat bij ruimtelijke ordening in een
zo vroeg mogelijk stadium rekening wordt gehouden met archeologische bodemschatten.
De provincies wijzen archeologisch waardevolle gebieden aan;
binnen die gebieden worden gemeenten verantwoordelijk voor het verlenen van
de benodigde vergunningen.In het POR 2003 werd uitgegaan van implementatie in 2004, door de kabinetswisseling
en de demissionaire periode in de tussentijd is het traject van het wetsvoorstel
vertraagd. Er wordt nu uitgegaan van inwerkingtreding in 2005. Met ingang
van dat jaar is een overheveling van in totaal € 9 miljoen voorzien
van de begroting van OCW naar het gemeente- en provinciefonds. Voor de jaren
voorafgaand aan de inwerkingtreding is een bedrag voorzien in verband met
aanloopkosten. Dit onderwerp blijft op de onderhoudsagenda; in het voorjaar
van 2004 wordt de Tweede Kamer opnieuw geïnformeerd.2.2.5 Nieuwe Wet ruimtelijke ordeningDe invoering van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (WRO) leidt bij provincies
en gemeenten tot een wijziging in het takenpakket. Teneinde inzicht te verwerven
in de financiële en organisatorische gevolgen is nagegaan in hoeverre
er sprake is van een verschuiving in de omvang en de aard van het takenpakket
en hoe zich dat qua bestuurlijke kosten verhoudt tot taken die in het kader
van de huidige WRO worden uitgevoerd.Uit het door een extern bureau uitgevoerde onderzoek blijkt dat een aantal
veranderingen die de nieuwe WRO met zich meebrengt, alleen voor gemeenten
financiële effecten heeft. Dit onderwerp wordt van de onderhoudsagenda
afgevoerd.2.2.6 Waterbeleid 21e eeuwOp 2 juli 2003 is het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) ondertekend
door Rijk, Unie van waterschappen, provincies en VNG. Dit NBW bevat taakstellende
afspraken over doelen en maatregelenpakketten die nodig zijn om de waterhuishouding
op orde te brengen en te houden, rekening houdend met klimaatverandering,
bodemdaling en verstedelijking. De aanpak en uitvoering van de maatregelen
vindt gefaseerd plaats.De investeringen die zijn voorzien op korte termijn (periode 2003–2007)
komen primair voor rekening van provincies, waterschappen en gemeenten, Rijk
en EU-subsidieregelingen. Het Rijk stelt aanvullend als cofinanciering voor
de periode 2004–2007 eenmalig een bedrag van totaal 100 miljoen euro
beschikbaar voor de aanpak van regionale wateroverlast, conform het nieuwe
regeerakkoord. Ook spant het Rijk zich in om zo mogelijk reeds per 1 januari
2004 één financieringsloket voor de bundeling van bestaande
geldstromen voor zowel het landelijke als het stedelijke gebied te realiseren
(mits Europese wet- en regelgeving dit toestaat). Nog niet alle aspecten van
de financiering zijn helemaal duidelijk uitgekristalliseerd, zodat het ook
nog niet precies duidelijk is wat de gevolgen zijn voor de financiële
verhouding. Daarom blijft dit onderwerp op de onderhoudsagenda, in de onderzoeksfase.
In het voorjaar van 2004 zal de Tweede Kamer opnieuw worden geïnformeerd.2.2.7 Veiligheidsprogramma «Naar een veiliger samenleving»In het POR2003 werd aangekondigd dat de veiligheidsambities in het Strategisch
Akkoord zouden worden uitgewerkt in een actieprogramma voor Veiligheid. Daarin
zou de verwachte inzet van de ketenpartners in de veiligheidsketen benoemd
worden, waaronder de inzet van de gemeenten als verantwoordelijke
voor het integrale lokale veiligheidsbeleid. Op basis van dit programma zouden
resultaatsafspraken met de verschillende ketenpartners worden gemaakt.Op 16 oktober 2002 heeft het kabinet de nota «Naar een veiliger
samenleving» (TK 2002–2003, 28 684, nr. 1) aangeboden. De
hoofddoelstelling van dit Veiligheidsprogramma is een reductie met –
indicatief – circa 20% tot 25% van criminaliteit en overlast in de publieke
ruimte die vanaf 2006 in het vizier moet komen. Beleidsspeerpunten zijn veelplegers,
risicojongeren en urgentiegebieden.De nota is in het wetgevingsoverleg van 2 december 2002 met de Tweede
Kamer besproken. Tijdens dit overleg is een motie van het lid Cornielje ingediend
om met betrekking tot de uitvoering van de nota de essentie van de procedureregeling
van de grote projecten in te bedden in de VBTB-systematiek. Op 16 mei
2003 bood het kabinet de eerste voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer aan
(TK 2002–2003, 28 684, nr. 9). De tweede voortgangsrapportage wordt
rond 1 oktober aan de Kamer aangeboden. In het hoofdlijnenakkoord heeft het
kabinet aangegeven dat het veiligheidsprogramma zal worden uitgevoerd en aangevuld.
Het kabinet streeft naar het afsluiten van een vervolg-bestuursakkoord op
hoofdlijnen dit najaar.Dit onderwerp is in de onderzoeksfase, de Tweede Kamer wordt in het voorjaar
van 2004 opnieuw geïnformeerd.2.2.8 WGR+De looptijd van de Kaderwet Bestuur in Verandering is verlengd tot 1 januari
2005. Het kabinet heeft inmiddels besloten de WGR+ als leidraad te nemen voor
het bestuurlijk arrangement na die datum. Het wetsvoorstel Bestuur in Stedelijke
Regio's is daarmee van de baan.Dit onderwerp blijft op de onderhoudsagenda. In het voorjaar van 2004
zal de Tweede Kamer opnieuw worden geïnformeerd.2.2.9 JeugdbeleidVoor dit onderwerp speelt voor de provincies geen art.2 vraagstuk. Wordt
van de onderhoudsagenda afgevoerd.De overige onderwerpen van de onderhoudsagenda POR2003 hebben geen relevante
ontwikkelingen laten zien in het afgelopen jaar, bijvoorbeeld omdat de voornemens
nog te globaal zijn en pas over langere tijd gaan spelen, of omdat het onderwerpen
betreft waar zich uitstel of vertraging voordoet zonder dat de voor de financiële
verhouding belangrijke vraagstukken gewijzigd zijn.2.3 Specifieke onderwerpen2.3.1 Integratie-uitkeringenIn de inleiding in hoofdstuk 1 werd toegelicht dat integratie-uitkeringen
niet vallen onder het deel van het provinciefonds dat volgens de maatstaven
wordt verdeeld, maar tijdelijk «apart zijn gezet» binnen het provinciefonds
met een eigen verdeling. Een integratie-uitkering wordt toegepast als een
toevoeging aan de algemene uitkering van het provinciefonds ineens bezwaarlijk
is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering
voorziet dan in een geleidelijke overgang van bijvoorbeeld een specifieke
uitkering of eigen inkomsten naar de algemene uitkering.Een integratie-uitkering is in beginsel strijdig met de uitgangspunten
van de fondsen zoals eerder is uiteengezet (het fonds is geen bundeling van
aparte geldstromen, en heeft een globaal karakter) en is daarom alleen toegestaan
als tijdelijke oplossing, als overgang naar een definitieve oplossing. Het
tijdelijke karakter staat ook omschreven in de financiële verhoudingswet.Tabel 2.3.1 geeft een overzicht van de integratie-uitkeringen die het
provinciefonds op dit moment kent. Tabel 2.3.1. Overzicht integratie-uitkeringen
provinciefonds (in € 1000)Omschrijving200120022003Integratie-uitkering rivierdijkversterking/hoofdwaterkeringen62 89462 89462 894Integratie-uitkering personele middelen VERDI3 4943 4943 494Integratie-uitkering afschaffing provinciale opslagen
omroepbijdragen41 34241 34241 342Totaal107 730107 730107 730Gezien de omvang van het provinciefonds van ruim € 1,1 miljard
voor uitkeringsjaar 2003 maakt het aandeel van de integratie-uitkeringen ongeveer
9,5% uit van het fonds. De tabel laat weinig voortgang zien met betrekking
tot integratie van deze middelen in de in de algemene uitkering van het provinciefonds.
Op de redenen daarvoor wordt hieronder ingegaan.De integratie-uitkering rivierdijkversterking/hoofdwaterkeringen verdeelt
middelen voor beheer en onderhoud, middelen voor rivierdijkversterkingen alsmede
middelen in verband met versnelling van de rivierdijkversterkingen. Vanwege
het bereiken van de einddatum van de financieringsperiode 1995–2004
voor de versnelling van de rivierdijkversterking worden de middelen die daarvoor
via de integratie-uitkering worden verdeeld per 2005 uitgenomen. De overige
middelen van deze integratie-uitkering worden in verband met de invoering
van een nieuw financieringsmodel op termijn uitgenomen. Voor de middelen voor
beheer en onderhoud vindt dat ook per uitkeringsjaar 2005 plaats. Per 2005
blijven dan alleen de middelen voor rivierdijkversterking ter grootte van
ruim € 43 miljoen als integratie-uitkering staan. Over het moment
van uitnemen van de middelen voor rivierdijkversterking zal nog overleg plaatsvinden;
de verwachting is dat dit niet voor 2010 zal plaatsvinden.Voor wat betreft de integratie-uitkering Verdi wordt verwezen naar paragraaf
2.2.2.De bedragen van de integratie-uitkering afschaffing provinciale opslagen
omroepbijdragen zijn vooralsnog bevroren op het niveau van 2001. Als het wetsvoorstel Wijziging van de mediawet in verband met een nieuw financieringsstructuur
voor de regionale omroep wordt aangenomen zal voor het nieuwe totaal
aan middelen dat dan aan het provinciefonds is toegevoegd voor regionale omroepen
een nieuwe verdeling worden aangebracht. Onderdeel daarvan is een nieuw driejarig
integratietraject voor de periode 2004–2006.2.3.2 Uitname wegens het BTW-compensatiefondsMet ingang van het jaar 2004 wordt de algemene uitkering uit het provinciefonds
met ruim € 120 miljoen verlaagd ten behoeve van het BTW-compensatiefonds.
Dit is een grote operatie, die alle uitgavenclusters van het fonds betreft.
De verlaging is gebaseerd op onderzoek van het bureau Cebeon, waarin voor
het jaar 2002 per cluster het aandeel is nagegaan van de BTW in het totaal
van de clusteruitgaven. Op grond van dit onderzoek is de uitname per cluster
voor het jaar 2004 berekend. Het resultaat is in mei 2003 aan de provincies
meegedeeld in een afzonderlijke circulaire.De uitname heeft een voorlopig karakter. In de loop van 2004 zullen realisatiecijfers
ter beschikking komen over de daadwerkelijke BTW-claims van de provincies.
Op grond daarvan zal de verlaging van de algemene uitkering definitief bepaald
worden met ingang van het uitkeringsjaar 2005. Het verschil tussen de definitieve
en de voorlopige uitname over het uitkeringsjaar 2004 zal verwerkt worden
in een eenmalige maatregel, die eveneens in het jaar 2005 zal worden geëffectueerd.HOOFDSTUK 3. DE SCANDe scan van het provinciefonds betreft de ontwikkeling van de provinciale
inkomsten en uitgaven (netto-lasten). De scan is ontwikkeld om een antwoord
te geven op de vraag of het verdeelstelsel van het provinciefonds nog in voldoende
mate in overeenstemming is met de ontwikkeling van de kostenstructuur van
de provincies. In de scan wordt (de verdeling van) de algemene uitkering uit
het provinciefonds geconfronteerd met de feitelijke uitgaven zoals die uit
de provinciale begrotingen en rekeningen naar voren komen (op clusterniveau).
De scan dient om aan de hand van de gegevens ontwikkelingen te signaleren,
indien nodig nader te analyseren/onderzoeken en vervolgens te besluiten of
al dan niet aanpassingen in het verdeelstelsel nodig zijn.In paragraaf 3.1 wordt ingegaan op de gevolgde aanpak en de gehanteerde
cijfers. In paragraaf 3.2 worden de bevindingen van de scan gepresenteerd
en paragraaf 3.3 bevat de conclusies.3.1 Werkwijze3.1.1 Macro- en micro-scanHet verdeelmodel voor het provinciefonds heeft twee ingangen, namelijk
de verdeling over de provincies en de verdeling over de clusters. De meest
globale meting van de kwaliteit van de verdeling betreft de clusters (vijf
voor de lasten en een inkomstencluster) voor alle provincies tezamen. Het
gaat bij deze macro-scan om het verschil per cluster tussen enerzijds feitelijke
inkomsten en uitgaven van de gezamenlijke provincies en anderzijds de uitkomst
van het verdeelmodel. Het meest gedetailleerde niveau van onderzoek betreft
de netto-lasten per cluster per provincie. Dit is de micro-scan1.Dit onderhoudsrapport bevat, evenals de voorgaande jaren, een macro-scan
van het provinciefonds. Tot een micro-scan kan worden besloten wanneer uit
de macroscan of anderzins aanwijzingen voor scheefgroei in de verdeling naar
voren komen.3.1.2 Het begrip netto-lastenBij de macro-scan wordt aangesloten bij de systematiek van het onderzoek
herziening provinciefonds. In dit onderzoek zijn vijf clusters van uitgaventerreinen
en een middelencluster (opcenten motorrijtuigenbelasting en algemene uitkering)
onderscheiden. Voor elk cluster worden de netto-lasten berekend; voor de uitgavenclusters
zijn deze positief, voor het middelencluster negatief. Onder netto-lasten
wordt het saldo van lasten en cluster-specifieke baten, zoals specifieke uitkeringen
van het Rijk, leges en onttrekkingen aan bestemmingsreserves verstaan. Tevens
wordt bij de berekening van de netto-lasten van de uitgavenclusters rekening
gehouden met een zekere dekking uit overige eigen middelen (rentebaten, inkomsten
uit deelnemingen en onttrekkingen aan de algemene reserve); de aanname impliceert
11,3% dekking van de netto-lasten in de uitgavenclusters uit overige eigen
middelen cf de bevindingen bij de herziening van de verdeling.Feitelijke netto-lasten en genormeerde netto-lastenDe feitelijke netto-lasten per cluster kunnen worden afgeleid uit de provinciale
rekeningen of begrotingen. Belangrijk hierbij is de vertaling van de opstelling
volgens (hoofd-)functies naar clusters.In de scan worden – voor elk van de uitgavenclusters – de feitelijke netto-lasten voor de provincies zoals die in
de rekeningen en begrotingen zijn neergeslagen vergeleken met de verdeel-uitkomsten
(de genormeerde netto-lasten) zoals die in de
circulaires van het provinciefonds kenbaar zijn gemaakt.De vergelijking wordt voor een aantal jaren inzichtelijk gemaakt zodat
ook een beeld van het meerjarig verloop wordt verkregen.3.1.3 TijdvakIn de eerste rapportages werd in de analyse het accent gelegd op de vergelijking
van (mutaties in) de begroting en de verdeling. Omdat de uiteindelijke rekening
over een jaar verschillen kan laten zien met de oorspronkelijk vastgestelde
begroting over dat jaar wordt in dit POR nader op het verschil ingegaan.Rekening en begrotingDe Provinciewet schrijft voor dat de provinciale rekeningen tot en met
begrotingsjaar 2003 uiterlijk 15 september van het jaar volgend op het
uitkeringsjaar bij de toezichthouder worden ingediend. Op basis van de ingediende
cijfers wordt de scan uitgevoerd. Het meest recente jaar waarvoor rekeningcijfers
in het POR kunnen worden verwerkt is daardoor jaar t-2; voor het onderhavige
POR is dit 2001. Om ook de meerjarige ontwikkeling te laten zien worden tevens
de rekeningcijfers over 2000 en 1999 gepresenteerd. In de scan worden de feitelijke
netto-lasten volgens de rekeningen vergeleken met de definitieve verdeel-uitkomsten
van het provinciefonds.Voor wat betreft de vergelijking tussen de verdeeluitkomsten en de feitelijke
netto-lasten volgens de oorspronkelijke begrotingen kan de meerjarige reeks
worden doorgetrokken tot en met begrotingsjaar 2003. De gegevens over de verdeling
worden gepresenteerd op basis van de stand septembercirculaire van 2002, aangezien
die het meest aansluiten bij de provinciale begrotingen voor 2003. Het is
overigens niet in alle gevallen zo dat de ingediende begrotingen geheel aan
deze stand zijn aangepast.Voor wat betreft de begrotingen 2003 is nog van belang op te merken dat
in verband met de invoering per 1 januari 2003 van het BTW-compensatiefonds
aan de provincies is gevraagd «netto»-begrotingen in te dienen.
Omdat in voorgaande PORren is gewerkt vanuit de bruto begrotingscijfers en
een deel van de provincies nog bruto cijfers hebben aangeleverd zijn de gegevens
van de provincies die netto-begrotingscijfers hebben aangeleverd omgezet naar
bruto gegevens (bij drie provincies is daarbij gebruik gemaakt van gemiddelde
correctie-factoren).3.2 BevindingenDe bevindingen zijn in twee categorieën te onderscheiden, waarbij
we ook ingegaan op het verschil tussen begroting- en rekeningcijfers. In de
eerste plaats zijn er bevindingen op het niveau van de algemene middelen van
de gezamenlijke provincies (3.2.1). In de tweede plaats op het niveau van
de clusters voor de gezamenlijke provincies; dit zijn de bevindingen uit de
zogenoemde macro-scan (3.2.2).3.2.1 De algemene middelenDe genormeerde algemene middelen waarmee in
het verdeelstelsel wordt gewerkt – het gaat dan om de algemene uitkering
uit het provinciefonds en de middelen uit het belastinggebied
(opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting (MRB) tegen rekentarief), die
samen het middelencluster vormen – stijgen in 2003 tot in totaal bijna€ 1,740
miljard. Dat is een stijging ten opzichte van 2002 (stand: POR2003) met bijna € 140
miljoen. De middelen uit het provinciefonds stijgen met bijna € 95
miljoen, met name als gevolg van het accres. De genormeerde belastingmiddelen
nemen in 2003 ten opzichte van 2002 met ruim € 45 miljoen toe. Accres
plus toename belastingmiddelen resulteren in een groei van de genormeerde
algemene middelen van 8,7%.In het vorige POR werden de feitelijke netto-inkomsten
volgens de begrotingen voor 2002 geraamd op bijna € 1,693 miljard.
Volgens de begrotingen 2003 stijgen de feitelijke netto inkomsten van de provincies
voor 2003 tot bijna € 1,830 miljard. Dit is een stijging met ongeveer € 137
miljoen (ruim 8%) ten opzichte van 2002. Van deze stijging komt ongeveer € 64
miljoen door de stijging van de middelen uit het provinciefonds, de geraamde
opbrengst opcenten motorrijtuigenbelasting in de begroting 2003 levert dus
het grootste aandeel van bijna € 73 miljoen in de stijging.De feitelijke netto-inkomsten volgens de begrotingen voor 2003 zijn dus
bijna € 91 miljoen hoger dan de genormeerde inkomsten voor 2003
waarmee in het verdeelstelsel wordt gewerkt. Voor alleen de belastingmiddelen
is het verschil bijna + € 115 miljoen. Gedeeltelijk is dit
verschil te verklaren doordat een aantal provincies een tarief heft dat boven
het rekentarief ligt. Voorts is het aantal eenheden van de inkomstenmaatstaf
van het provinciefonds gebaseerd op het wagenpark 2001 en de feitelijke opbrengsten
op het inmiddels in aantal en/of gewicht gegroeide wagenpark 2003. De feitelijke
uitkering uit het provinciefonds is door de provincies bijna € 24
miljoen lager begroot dan genormeerd. Dit houdt onder meer verband met de
wijze waarop de provincies de uitkering behoedzaamheidsreserve begroten, en
met het nog niet geheel verwerken van de gegevens uit de septembercirculaire.De overige eigen middelen (OEM; rentebaten, inkomsten uit deelnemingen
en onttrekkingen aan de algemene reserve) zijn in de begrotingen 2003 ruim € 83
miljoen (ruim 34%) hoger dan de aanname inzake de overige eigen middelen (deze
aanname impliceert 11,3% dekking van de netto-lasten in de uitgavenclusters).De feitelijke netto-inkomsten en de feitelijke OEM zijn samen volgens
de begrotingen 2002 dus ongeveer € 174 miljoen (€ 91 miljoen
en € 83 miljoen) hoger dan de inkomsten waarmee in het verdeelstelsel
wordt gewerkt. De netto-lasten volgens de begroting 2003 zijn circa € 150
miljoen hoger dan het totaal van de uitgavenclusters van het provinciefonds.
Per saldo kan dus op basis van de provinciale begrotingen voor 2003 ruim € 24
miljoen worden toegevoegd aan de algemene reserves:Tabel 1: mutatie algemene
reserve (in € mln) 2000200120022003Verschil uitgavenclusters pf en feitelijke uitgaven begroting16– 54– 152– 150Verschil algemene middelen begroting en algemene middelen pf9299391Verschil OEM begroting en aanname OEM– 4547683     Totaal saldo toe te voegen aan Algemene Reserve obv begroting21291724     Saldo toe te voegen aan Algemene Reserve obv rekening357267  De rekeningen 2001 van de provincies laten zien dat de werkelijke toevoeging
aan de algemene reserve beduidend hoger is uitgevallen dan de in een vorig
POR begrote € 29 miljoen. De provincies hebben in 2001 gezamenlijk
ruim € 267 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. Zoals ook
in het vorige POR is opgemerkt moet terughoudend worden omgegaan met het verbinden
van conclusies aan de hoogte van dit bedrag omdat incidentele oorzaken als
het verkopen van een provinciaal nutsbedrijf hierop grote invloed heeft. In
2001 is bijvoorbeeld in de feitelijke OEM de opbrengst in verband met vrijval
uit de voorziening UNA ter grootte van ruim € 53 miljoen van de
provincie Utrecht begrepen.De toevoegingen volgens de rekeningen 2001 laten kleinere verschillen
tussen de provincies zien dan de toevoegingen 2000 toen ruim de helft van
het bedrag dat door de gezamenlijke provincies werd toegevoegd aan de algemene
reserve door twee provincies werd toegevoegd. Zes provincies hebben in 2001
meer toegevoegd aan de algemene reserve dan een jaar eerder. Evenals in 2000
heeft geen enkele provincie in 2001 per saldo middelen onttrokken aan de algemene
reserve.Deze uitkomstern wijzen niet op enige scheefheid in de verdeling.3.2.2 De uitgavenclustersDe tabellen 2a en 2b geven op clusterniveau inzicht in het verloop van
de verdeeluitkomsten per cluster van het provinciefonds afgezet tegen het
verloop van de feitelijke netto lasten per cluster volgens de begrotingen
(tabel 2a) en die volgens de rekeningen (tabel 2b). Omwille van een betere
vergelijkbaarheid worden de cijfers als een indexcijfer (verdeling 1996 =
100) weergegeven. Tabel 2a geeft inzicht op basis van de oorspronkelijke begroting
over de jaren 1999 t/m 2003. In tabel 2b zijn de verdeeluitkomsten provinciefonds
en de feitelijke netto-lasten voor de jaren 1999 t/m 2001 weergegeven op basis
van de rekeningen over die jaren.Tabel 2a: netto lasten en verdeling,
op basis van de provinciale begrotingen (1999 t/m 2003) (als indexcijfer van
verdeling 1996)index; verdeling19992000200120022003'96=100verdelingbegrotingverdelingbegrotingverdelingbegrotingverdelingbegrotingverdelingbegrotingbestuur115111121132133151140171156193infrastructuur115112121115133127137135149141water/milieu122136138146154164159182173200ruimte119138126139138162142185154202voorzieningen113107120105139140143149155162totaal116118124123138142142156155168Gegevens verdeling zijn ontleend aan de septembercirculaire
jaar T-1.  Tabel 2b: netto lasten en verdeling,
op basis van de provinciale rekeningen (1999 t/m 2001) (als indexcijfer van
verdeling 1996)index; verdeling199920002001'96=100verdelingrekeningverdelingrekeningverdelingrekeningbestuur116128125146136192infrastructuur116110125129135143water/milieu124128143145156178ruimte120142130144140174voorzieningen115111124113140137totaal117120128132140156Gegevens verdeling zijn ontleend aan de septembercirculaire
jaar T+1 (definitieve verdeeluitkomst).De tabellen 2a en 2b geven grosso modo hetzelfde beeld als het vorige
POR en het voorlaatste POR.– de indexcijfers «feitelijke netto-lasten» voor het
totaal van de clusters zijn zowel op basis van de begrotingen als op basis
van de rekeningen hoger dan de indexcijfers «verdeeluitkomsten».
De verschillen nemen in de laatste jaren toe al lijkt het verschil in tabel
2a te stabiliseren. Dat de «feitelijke netto-lasten» hoger zijn
dan de netto-lasten waarmee in de verdeling wordt gewerkt hangt samen met
de bevinding uit de vorige paragraaf dat de feitelijke netto-inkomsten algemene
middelen volgens de begrotingen 2003 beduidend hoger zijn dan de genormeerde
inkomsten en de hogere inkomsten OEM.– de groei in de feitelijke netto-lasten volgens zowel de begroting
als volgens de rekening lijkt zich met name in de clusters Bestuur, Water&milieu
en Ruimte voor te doen (de indexcijfers voor deze clusters zijn zowel in tabel
2a als in tabel 2b hoger dan het indexcijfer voor het totaal van de clusters).In de indexcijfers verdeling is zowel in tabel
2a (voorlopige verdeeluitkomst) als in tabel 2b (de definitieve verdeeluitkomsten)
af te lezen dat ook in de verdeling van het provinciefonds de omvang van het
cluster water&milieu meer dan gemiddeld stijgt. De omvang van het cluster
Ruimte laat hier in de verdeeluitkomst een gemiddeld beeld zien (indexcijfer
voor het cluster Ruimte is vrijwel gelijk aan die voor het totaal van de clusters
of is iets hoger); de omvang van het cluster Bestuur blijft in de verdeeluitkomst
iets achter blijft ten opzichte van het totaal van de clusters.– het cluster Ruimte heeft in tabel 2a voor 2003 het grootste verschil tussen de indexcijfers «verdeling» en «feitelijk»
(evenals in 2002 en 2001). Tabel 2b laat op basis van de definitieve cijfers
voor 2001 voor dit cluster een minder groot verschil zien al is het verschil
ten opzichte van het verschil in 2000 wel weer toegenomen; in tabel 2b heeft
het cluster Bestuur het grootste verschil.– de feitelijke netto-lasten van het cluster Voorzieningen volgens
de rekeningen zijn ook in 2001 lager uitgekomen dan de definitieve verdeeluitkomst
provinciefonds voor dat cluster in 2001; in de oorspronkelijke begrotingen
2001 was nog geraamd dat de feitelijke netto-lasten iets hoger zouden uitkomen
dan de (voorlopige) verdeeluitkomst provinciefonds. Het verschil tussen de
feitelijke netto-lasten volgens de begrotingen en de verdeeluitkomsten provinciefonds
neemt iets toe.Bij de beoordeling van de cijfers uit de tabellen 2a en 2b moet worden
aangetekend dat de totaalbedragen per cluster sterk verschillen. In het cluster
Infrastructuur gaat ruim € 640 miljoen om, in het kleinste cluster
Bestuur gaat het om minder dan € 200 miljoen. Om met deze verschillen
rekening te houden wordt in de tabellen 2c en 2d het beeld uitgedrukt in euro's
per inwoner. Tabel 2c: ontwikkeling netto-lasten
per cluster in euro's per inwoner (begrotingen 1999 t/m 2003)euro's/inwoner19992000200120022003 verdelingfeitelijkverdelingfeitelijkverdelingfeitelijkverdelingfeitelijkverdelingfeitelijkbestuur87899109111012infrastructuur33323533383739384240water/milieu10121212131413151417ruimte15181618172018231925voorzieningen17161816202121222223totaal8385888798101100110108117In tabel 2c wordt voor elk van de clusters de verdeeluitkomst en de feitelijke
netto-lasten volgens de resp. begrotingen uitgedrukt in euro's per inwoner.
Hier valt, evenals in het vorige POR, met name de ontwikkeling in het cluster
Ruimte op. Tabel 2d laat zien dat dit verschil in de rekening 2001 weer is
toegenomen. Overigens valt uit deze tabel op te maken dat voor alle clusters
op gaat dat de feitelijke netto-lasten per inwoner in 2001 zijn gestegen ten
opzichte van 2000. Tabel 2d: ontwikkeling netto-lasten per
cluster in euro's per inwoner (rekeningen 1999 t/m 2001)euro's/inwoner199920002001 verdelingfeitelijkverdelingfeitelijkverdelingfeitelijkbestuur88810912infrastructuur333236373841water/milieu101112121315ruimte151816181822voorzieningen171618172020totaal8486919498110Ten opzichte van het vorige POR zijn enkele bedragen voor 1999 en 2000
aangepast omdat bij het vorige POR de inwoneraantallen voor die jaren aan
een verkeerde circulairebijlage waren ontleend.Alles overziende is er ook dit jaar weer sprake van een verschil tussen
de normatieve verdelingen en de feitelijk uitgaven (begroot, dan wel in rekening).
Het gaat daarbij steeds om hogere uitgaven dan geraamd. Zoals eerder aangegeven
is dat met name het gevolg van aanzienlijke hoger dan geraamde inkomsten.
In de termen van onze onderzoekssystematiek gaat het derhalve om «uitbuik-verschijnselen».
Er zijn geen aanwijzingen dat er sprake is van verdringing van uitgaven als
gevolg van een scheve verdeling. Er is dan ook geen aanleiding om nader onderzoek
naar mogelijke verkeerd gewaardeerde structuurkenmerken in te stellen.3.3 Conclusies naar aanleiding van de scanDe centrale vraag bij de scan is of de dynamiek van het verdeelmodel de
dynamiek van de feitelijke uitgaven kan volgen. Over het geheel genomen laat
het meerjarenbeeld zowel bij de vergelijking op basis van de begrotingen als
die op basis van de rekeningen twee trends zien:1. de groei in (en ook de omvang van) de feitelijke netto-lasten voor
het totaal van de clusters is hoger dan die van de genormeerde netto-lasten
(de verdeeluitkomsten); dit is overigens in lijn met de bevindingen uit paragraaf
3.2.1 dat de provincies feitelijk meer te besteden hebben dan waar in het
verdeelstelsel van wordt uitgegaan;2. de groei in de feitelijke netto-lasten is verhoudingsgewijs het hoogst
bij de clusters Bestuur en Ruimte. Ook het cluster Water&milieu groeit
verhoudingsgewijs sterker als het totaal van de netto-lasten. Voor dit laatste
cluster is ook in de verdeling een verhoudingsgewijs sterke groei te constateren.
Voor de clusters Bestuur en Ruimte is dat niet of nauwelijks het geval.Conclusies per cluster:• De verschillen in het cluster Bestuur tussen de verdeeluitkomsten
en de feitelijke netto-lasten nemen toe, zowel op basis van de rekeningen
als op basis van de begrotingen. Bij de rekening is dit het cluster wat verhoudingsgewijs
het sterkst groeit. De relatief hoge netto-lasten – relatief, want het
betreft hier in omvang het kleinste cluster – lijken deels voort te
vloeien uit de wijze waarop lasten boekhoudkundig worden verwerkt: uitgaven
die lastig zijn uit te splitsen worden meer en meer toegerekend aan algemeen
bestuur.• Gezien de forse omvang van het cluster Infrastructuur zijn de verschillen
per inwoner voor dit cluster acceptabel. Bovendien blijft de dynamiek van
de verdeling de feitelijke netto-lasten redelijk volgen.• Het cluster Water&milieu kent een relatief sterke groei van
de feitelijke netto-lasten volgens zowel de begrotingen als in de rekeningen.
Deze relatief sterke groei is ook in de verdeeluitkomsten terug te vinden.
Dat de verschillen in het cluster in de macro-scan zowel op basis van de rekeningen
als op basis van de begrotingen toenemen hangt samen met de bevinding van
paragraaf 3.2.1 dat de provincies feitelijk meer hebben te besteden dan waar
in het verdeelstelsel van wordt uitgegaan en dat de feitelijke OEM-inkomsten
hoger zijn dan nodig voor de aanname van 11,4% dekking; de toename van de
verschillen is – afgezet tegen de overall-ontwikkeling met betrekking
tot de verdeeluitkomsten provinciefonds en de overall-ontwikkeling feitelijke
netto-lasten – dan ook acceptabel.• Bij het cluster Ruimte is wederom een groot verschil te zien tussen
de feitelijke netto-lasten op basis van de begrotingen 2003 en de verdeeluitkomst
(een verschil dat ten opzichte van 2001 is toegenomen). De vraag komt op of
de dynamiek van het verdeelstelsel de ontwikkeling in dit cluster voldoende
volgt. Het kan zijn dat bijv. cofinanciering hierbij een storende
rol speelt vanuit de aanname dat de groei in de inkomsten deels worden ingezet
om extra projecten gedeeltelijk via cofinanciering te dekken. Als bij het
volgende POR weer een relatief hoge toename van het verschil wordt geconstateerd
zullen we een nadere analyse naar de ontwikkeling in dit cluster bij de individuele
provincies uitvoeren.• Het cluster Voorzieningen is het enige cluster waar de feitelijke
netto-lasten volgens de rekeningen 1999 t/m 2001 achterblijven bij de verdeeluitkomst.
Het verschil is in de rekeningen 2001 wel weer kleiner dan in voorgaande jaren
maar komt hoger uit dan op grond van de oorspronkelijke begroting 2001 werd
geraamd.Er is, dit alles overziende, geen aanleiding voor nader onderzoek. Er
zijn geen aanwijzingen voor een mogelijke scheve verdeling. De mogelijke verstorende
invloed van cofinanciering in het cluster Ruimte kan, indien de waargenomen
trend in dat cluster ook in het volgende POR naar voren komt, dan tot nader
onderzoek aanleiding geven.HOOFDSTUK 4. ONDERHOUDSAGENDA 2004De onderhoudsagenda voor 2004 bevat de volgende onderdelen:  OnderwerpAgenda 2004Volgende informatiepuntverdeelstelsel  Uitgavenontwikkeling in clustersSignaleringPOR 2005Bestuur en Ruimte  Maatstaf warmtekrachtkoppelingOnderzoekPOR 2005   art. 2 onderwerpen  Regionale omroepenAanpassingVoorjaar 2004IU VerdiSignaleringVoorjaar 2004DualiseringAanpassingVoorjaar 2004VallettaAanpassingVoorjaar 2004Veiligheidsprogramma «Naar een
 veiliger samenleving»OnderzoekVoorjaar 2004WGR+OnderzoekVoorjaar 2004Waterbeleid 21ste eeuwOnderzoekVoorjaar 2004Onderstaande onderwerpen zijn aan de orde gesteld in het POR2003, maar
hebben geen relevante ontwikkelingen laten zien in het afgelopen jaar. Dat
kan zijn doordat de voornemens vorig jaar nog dusdanig globaal waren, en op
de toekomst betrekking hadden, dat er ten opzichte van die vorige stand nog
niet veel is gebeurd. Ook kan het zijn dat onderwerpen zijn vertraagd of uitgesteld,
zonder dat de voor de financiële verhouding belangrijke vraagstukken
gewijzigd zijn. Deze onderwerpen zijn alle in de signaleringsfase geplaatst.
De Tweede Kamer wordt bij het POR2005 opnieuw geïnformeerd. Beleidsvernieuwing bodemsanering (BEVER)  Modernisering instrumentarium geluidshinder  Nota «Op grond van nieuw beleid»  Jeugdcriminaliteit  Handhaven op niveau  Territoriale congruentie van hulpverleningsdiensten  Veiligheid op scholen  Handhaving leerplicht  Bibliotheken  Archiefbestel  Jonge monumenten  VPB-plicht voor overheidsbedrijven  Wetsvoorstel handhavingsstructuur milieuwetgeving  Wetsvoorstel wijziging wet milieubeheer: registratieplicht
risico-situaties gevaarlijke stoffen  ISV budget stedelijke vernieuwing  5e nota RO/stedelijke netwerken  Landelijk meldpunt afvalstoffen  Kilometerheffing  Decentralisatie en marktwerking openbaar vervoer  Regionale luchthavens  Gebiedsgericht beleid (LNV)  Jeugdzorg  AWBZ scheiden van wonen en zorg.  XNoot1De nacalculatie 2002 is niet, zoals normaal wel gebeurt, bij 1e suppletore
begroting 2003 structureel in het meerjarenbeeld van de begroting opgenomen,
aangezien er op dat moment nog geen duidelijkheid bestond over de grootte
van het accres in het huidige jaar. Bij de onderhavige begroting 2004 wordt
het bedrag van € 10,053 miljoen structureel ingeboekt voor de jaren
2003 en volgende.XNoot1Een tussenliggend niveau (de meso-scan) zou groepen provincies betreffen.
Dit tussenniveau ligt niet direct voor de hand gezien het geringe aantal provincies. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-C-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl