Gezondheid en milieu; Brief staatssecretaris met kabinetsvisie "Nuchter omgaan met risico's"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28089, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-06-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

28089 nr. 15

29-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe kabinetsvisie Nuchter Omgaan met Risico’sAls achtergrond het volgendeAnalyse: besluitvormingsdilemma’s als onderdeel
van veel maatschappelijke problemenSynthese: de besluitvormingsdilemma’s zijn door
het kabinet uit verschillende perspectieven onder de loep genomenOp welke wijze gaat het kabinet om met deze besluitvormingsdilemma’sTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28089Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 30300-XIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 089Gezondheid en milieu30 300 XIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2006nr. 15BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING
EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 mei 2006De veel gehoorde zin «we leven in een risicosamenleving»,
al dan niet in combinatie met de uitspraak «nulrisico bestaat niet»,
en de nota «Nuchter Omgaan met Risico’s»1 geven samen in een notendop weer dat in de huidige samenleving de
dagelijkse ervaringen deels vanuit een «risicobril» worden gezien.
De samenleving is doordesemd met risico’s en ook de dagelijkse politiek
bestuurlijke activiteiten kunnen dus niet los worden gezien van het zogeheten
risicodenken.Het kabinet loopt bij het omgaan met risico’s tegen fundamentele
dilemma’s aan die voortvloeien uit maatschappelijke trends. Die trends
en dilemma’s maken het voor de politieke beslisser (o.a. het kabinet),
de democratische controleur (o.a. de Tweede Kamer) en diegenen die met risico’s
geconfronteerd worden in het dagelijks leven (wij allen als burger, consument,
ondernemer, etc.) niet eenvoudig. Temeer daar risico’s zelden zeker
zijn, controversieel zijn vanwege bijvoorbeeld de bijbehorende kosten en bijna
nooit eerlijk verdeeld zijn over de bevolking. Daarbij komt nog dat risico’s
meestal anders waargenomen worden dan de wijze waarop wetenschappers risico’s
in een getal proberen te vangen.In deze brief geeft het kabinet zijn visie weer op de wijze waarop zal
worden omgegaan met risico’s.De kabinetsvisie Nuchter Omgaan met Risico’sIn het hoofdlijnenakkoord is, als rode draad, gekozen voor meer verantwoordelijkheid
voor de maatschappelijke actoren. Burgers en bedrijven moeten enerzijds meer
verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen handelen en anderzijds moet de overheid
hen de ruimte geven om, eventueel binnen bepaalde kaders, deze verantwoordelijk
op eigen wijze op te pakken. Daarmee moet ook het beroep op de overheid voor
het oplossen van ongewenste gevolgen van dat handelen worden beperkt. Dit
streven uit het hoofdlijnenakkoord komt het duidelijkst tot uiting in het
willen beperken en verminderen van regelgeving en administratieve
lastendruk voor burgers en bedrijven.Deze verschuiving van verantwoordelijkheden is niet alleen gewenst vanuit
het oogpunt van kostenbeheersing maar ook vanuit een meer ideologisch oogpunt.De overheid is immers niet in staat om alle problemen in de maatschappij
te voorkómen of te beheersen.De verwachting in de samenleving ten aanzien van de rol van de overheid
is echter niet in overeenstemming met de rol die de overheid zichzelf toedicht.
Van de overheid wordt veelal verwacht dat zij betrokkenheid toont en maatschappelijke
problemen erkent. Deze betrokkenheid en erkenning moet echter niet verward
worden met de verantwoordelijkheid voor het oplossen van een probleem en de
aansprakelijkheid voor de gevolgen van een probleem. Het tonen van betrokkenheid
en het erkennen van problemen door de overheid betekent niet automatisch dat
de overheid verantwoordelijk is voor het probleem dan wel de aansprakelijkheid
op zich neemt. Het verwachtingspatroon van maatschappelijke actoren zal daar
mee in overeenstemming gebracht moeten worden.Er is sprake van een discrepantie tussen de politieke wil om een gewenste
herverdeling van verantwoordelijkheden te realiseren en de publieke werkelijkheid
die het gevolg is van de maatschappelijke ontwikkelingen. Het kabinet staat
al langer stil bij de discrepantie die vooral ook manifest wordt in situaties
waarbij risico’s spelen. Zie daartoe de brief die op 4 maart 2005
aan uw Kamer is aangeboden.1 Op milieugebied is
die discrepantie zichtbaar gemaakt in de eerder genoemde nota «Nuchter
Omgaan met Risico’s» die in januari 2004 aan uw Kamer is aangeboden.De discrepantie is het gevolg van een aantal fundamentele dilemma’s
waar we als samenleving mee moeten leren omgaan. Deze dilemma’s spelen
vooral bij nieuwe en bij onzekere risico’s omdat dan vaak de gewenste
wetenschappelijke zekerheid niet kan worden gegeven of omdat er een kloof
bestaat tussen wetenschappelijke rationaliteit en maatschappelijke perceptie.
Het omgaan met de kansen en risico’s van nanotechnologie is een typisch
voorbeeld van een dergelijk nieuw en onzeker vraagstuk.Er bestaat inhoudelijk geen sjabloon dat aangeeft hoe met dergelijke nieuwe
en onzekere vraagstukken politiek bestuurlijk moet worden omgegaan. Er bestaat
ook geen uniform normenstelsel dat geldig is voor alle risico’s op elk
beleidsterrein. Beiden zijn ook niet wenselijk, maatwerk is en blijft vereist
bij nieuwe dan wel onzekere politiek bestuurlijke vraagstukken. Wel kan de
politiek zichzelf en de burgers houvast geven door duidelijk te maken welke
(proces)aspecten van wezenlijk belang zijn bij het nuchter omgaan met deze
complexe vraagstukken.Het kabinet kiest ervoor om, in navolging van hetgeen in de eerder genoemde
nota is aangegeven, houvast te zoeken in de volgende (proces)aspecten:• kiezen voor een transparant politiek besluitvormingsproces;• de verantwoordelijkheden van overheid, bedrijfsleven en burgers
expliciet maken bij die besluiten;• de gevaren en risico’s van een activiteit nadrukkelijk, en
voorzover mogelijk, wegen tegen de maatschappelijke kosten en baten van die
activiteit;• de burger meer dan in het verleden in een vroegtijdig stadium betrekken
bij beleidsvorming (waarbij de mate en vormgeving van die betrokkenheid afhankelijk
is van het vraagstuk);• de mogelijke stapeling (cumulatie) van risico’s bij besluitvorming
mee laten wegen.Hoe deze procesafspraken in de praktijk uitpakken zal per vraagstuk (beleidsdossier)
verschillen. Zoals reeds genoemd is maatwerk vereist maar het kabinet zal
deze procesafspraken actief hanteren bij het omgaan met (nieuwe en onzekere)
risico’s. Zo zal bijvoorbeeld het kabinet in zijn visie over het omgaan
met de kansen en risico’s van nanotechnologie, dat binnenkort aan uw
Kamer zal worden aangeboden, aangeven hoe deze procesafspraken zullen doorwerken
in het maatschappelijk debat dat geïnitieerd zal worden.Als achtergrond het volgendeAnalyse: besluitvormingsdilemma’s als onderdeel
van veel maatschappelijke problemenMaatschappelijke ontwikkelingen zorgen voor besluitvormingsdilemma’s
die leiden tot spanning tussen de uitvoering van het kabinetsbeleid (o.a.
deregulering, kostenbesparing) en de verwachtingen van de samenleving ten
aanzien van politieke besluitvorming. In de eerder genoemde brief van 4 maart
2005 is ingegaan op die trends en de daaruit voortvloeiende politiek bestuurlijke
dilemma’s. Belangrijke trends die gesignaleerd werden zijn o.a. de constatering
dat de maatschappelijke acceptatie van risico’s steeds minder bepaald
wordt door de resultaten van wetenschappelijke beoordelingen en normen en
steeds meer beïnvloed wordt door de mate waarin de risico’s beheersbaar
zijn en of er sprake is van keuzevrijheid ten aanzien van het nemen van risico’s.
Ook de ambivalente verwachtingen van de samenleving ten aanzien van de regulerende
rol van de overheid is een relevante ontwikkeling. Enerzijds wordt een terugtredende
overheid verwacht anderzijds wordt een adequaat optreden van de overheid verwacht,
in de vorm van regulering, als zich een probleem voordoet.In de genoemde brief is aangekondigd dat aan de hand van een aantal casussen
nagegaan zal worden welke majeure dilemma’s bij meerdere beleidsdossiers
spelen.De volgende dilemma’s zijn uit die analyse tevoorschijn gekomen:• Verdeling verantwoordelijkheden: terugtredende
overheid en subsidiariteit versus maatschappelijke verwachtingen en politiek
pragmatisme  Vanuit het verleden is de situatie ontstaan dat de overheid vaak
de verantwoordelijkheid krijgt toebedeeld bij het voorkomen van risico’s.
Door het oppakken van deze verantwoordelijkheid heeft de (Rijks)overheid echter
verwachtingen gecreëerd bij het bedrijfsleven, de burger en andere overheden
over het oplossen van dergelijke maatschappelijke problemen.• Beleid op basis van wetenschappelijke rationaliteit
versus beleid op basis van risicoperceptie  In de maatschappelijke probleembeleving speelt risicoperceptie
een belangrijke rol. In de beleidsontwikkeling is deze rol tot nu toe veel
kleiner, of in elk geval minder expliciet gemaakt, dan die van de wetenschappelijke
rationaliteit.  De overheid probeert tegemoet te komen aan de wens van de burger
om te worden beschermd tegen risico’s en komt met maatregelen om risico’s
te beheersen. De maatregelen die de Rijksoverheid vervolgens neemt, zijn echter
weer van invloed op de wijze waarop de samenleving naar een bepaald risico
kijkt. Het handelen van de overheid beïnvloedt risicoperceptie en vice
versa.• Beleid op basis van wetenschappelijke onzekerheid
versus beleid op basis van wetenschappelijke zekerheid  Vanuit de samenleving komt zowel het signaal dat de overheid juist
een taak heeft als de wetenschappelijke onzekerheid groot is terwijl tegelijkertijd
(door anderen) het signaal afgegeven wordt dat de overheid pas
tot actie moet overgaan als de wetenschappelijke onzekerheden gering zijn.• Generiek beleid versus maatwerk  Op basis van de beginselen van behoorlijk bestuur, als rechtsgelijkheid
en rechtszekerheid, wordt generiek beleid wenselijk geacht. Tegelijkertijd
zijn effectiviteit en kosteneffectiviteit belangrijke uitgangspunten bij beleidsvorming
en is er een maatschappelijke behoefte aan specifieke afspraken voor bepaalde
situaties (=maatwerk). Dit kan betekenen dat algemene uitgangspunten niet
meer (overal) geldig zijn en er in de praktijk dus ongelijke veiligheidsniveaus
kunnen ontstaan (=differentiatie).• Besluitvorming op basis van beleidsrationaliteit
versus besluitvorming op basis van politieke rationaliteit  Het besluitvormingsproces behelst het maken van een afweging tussen
onrust wegnemen, zekerheid bewerkstelligen en invulling geven aan diverse
belangen. Er bestaat een spanningsveld tussen de beleidsmatige context waarin
een bepaalde afweging wordt gemaakt en de politieke context waarin een bepaalde
afweging wordt gemaakt. Dit komt deels voort uit het hanteren van verschillende
tijdshorizonnen (de korte versus de lange termijn doelen). Het politiek bestuurlijke
besluitvormingsproces wordt tevens beïnvloed door andere actoren uit
de samenleving.De genoemde besluitvormingsdilemma’s, zo blijkt uit de analyse,
zijn terug te vinden bij vele maatschappelijke problemen. Of het nu gaat om
de veiligheid van ons voedsel of de door ons gebruikte consumentenproducten,
de gezondheid van de burger/werknemer die in aanraking komt met stoffen, de
bescherming van de burger tegen infecties of risico’s van overstromingen
en rampen, in alle gevallen hebben deze onderwerpen te maken met het risicodenken
en de daarbij behorende dilemma’s.Synthese: de besluitvormingsdilemma’s zijn door
het kabinet uit verschillende perspectieven onder de loep genomenOok vanuit andere invalshoeken heeft het kabinet gekeken naar het thema
verantwoordelijkheid zowel in nationale als in Europese context. Zo zijn bijvoorbeeld
in het kader van het rijksbrede PAO traject diverse projecten en rijksbrede
takenanalyses afgerond die het aspect verantwoordelijkheid vanuit het overheidsorganisatieperspectief
benaderen. Gewerkt wordt aan het uitvoeren van de daarbij behorende aanbevelingen.
Ook vanuit het perspectief van verminderen van regeldruk, i.c. de nota Bruikbare
Rechtsorde, en de administratieve lasten is nagegaan welke basale aspecten
zorgen voor een constante regeldruk. De analyses die daaruit voortvloeiden
ondersteunen de analyse die in het kader van nuchter omgaan met risico’s
is gemaakt.Op welke wijze gaat het kabinet om met deze besluitvormingsdilemma’sUit de dilemma’s volgt dat het van evident belang is het ontstane
verwachtingspatroon («de overheid regelt het wel») te doorbreken.
Om dit te bewerkstelligen is het van belang om de verantwoordelijkheden zowel
binnen de overheid als van de burger en het bedrijfsleven te expliciteren
en in het verlengde hiervan de aansprakelijkheid te benoemen. Het duidelijk
benoemen van verantwoordelijkheden, als onderdeel van een open en transparant
besluitvormingsproces, omvat ook het oppakken van verantwoordelijkheden danwel
het geven van verantwoordelijkheden Daarbij is het de uitdaging om de juiste
balans te vinden tussen risicoperceptie en wetenschappelijke rationaliteit
als legitimatie van het handelen door de overheid.De procesafspraken die ook al in de eerder genoemde brief uit 2005 zijn genoemd, blijken nuttig voor alle beleidsvelden waar omgegaan wordt
met risico’s. Anderzijds zijn dergelijke uitgangspunten zonder waarde
indien er geen praktische instrumenten voorhanden zijn om de uitgangspunten
in praktijk te brengen. Bij het omgaan met (nieuwe en onzekere) risico’s
zal het kabinet het gebruik van instrumenten die recht doen aan deze uitgangspunten
stimuleren. Voorbeelden van dergelijke instrumenten zijn het Beoordelingskader
Gezondheid en Milieu, multicriteria analyse (mca) en maatschappelijke kosten
baten analyse (mkba). Bij het toepassen van het beoordelingskader is het van
belang om alle (risico-) aspecten van een probleem, samen met alle betrokkenen,
systematisch door te nemen en te beschrijven. Dit om het proces richting besluitvorming
beter te structureren. Recentelijk is nog een analyse van de instrumenten
mca en mkba op uw verzoek aangeboden1. Ook die
analyse van deze instrumenten is van belang bij het toepassen ervan.Het is een uitdaging om deze instrumenten gericht toe te passen in de
dagelijkse praktijk. De instrumenten zijn in hun huidige vorm, zo blijkt,
praktisch toepasbaar. Het Beoordelingskader Gezondheid en Milieu zal zodanig
aangepast worden dat zij breed toepasbaar is. De instrumenten ondersteunen,
structureren, het beleidsvormingsproces en dus het besluitvormingsproces.
De uiteindelijke beslissing over het aanpakken van een risico, na het wikken
en wegen van ongelijksoortige aspecten, blijft een politieke keuze.Tot slotDuidelijk is dat het omgaan met risico’s meer is dan de wetenschappelijke
berekening van het risico. Andere aspecten zoals risicoperceptie, maatschappelijke
acceptatie, kosten en baten zijn onderdeel van het risicobeleid. De afweging
tussen al deze aspecten is complex en uniek en tevens tijd en context afhankelijk.
Er is geen blauwdruk voor het omgaan met nieuwe en onzekere risico’s.Het kabinet zal in de toekomst bij het omgaan met deze risico’s
gebruik maken van de eerder genoemde procesaspecten zoals een open en transparant
besluitvormingsproces waarbij de verantwoordelijkheden tussen de overheid,
de burger en het bedrijfsleven expliciet gemaakt worden. Tevens zullen gevaren
en risico’s worden afgewogen tegen de maatschappelijke kosten en baten
en zal de burger betrokken worden bij het beleidsvormingsproces.Binnen de EU zijn initiatieven te benoemen waar vergelijkbare procesafspraken
in de praktijk worden toegepast zoals het maatschappelijk debat dat in alle
openheid gevoerd wordt in het Verenigd Koninkrijk over nanotechnologie. Het «California
EMF program» is een praktijkvoorbeeld waarin een aantal van de procesaspecten
zoals de maatschappelijke kosten-baten afweging en de versterking van de rol
van de burgers zijn samengebracht. Dit laatst genoemde programma legt veel
nadruk op consultatie van belanghebbenden, burgerparticipatie en informatievoorziening.
Dat in het buitenland dergelijke initiatieven plaatsvinden behoeft geen verbazing
te wekken wanneer men bedenkt dat de maatschappelijke trends een internationaal
karakter hebben en de dilemma’s zich in elke politieke situatie voordoen.
De open en transparante aanpak van complexe maatschappelijke problemen die
wordt voorgestaan beoogd het wederzijds vertrouwen tussen de politiek en de
samenleving te versterken. Zoals al eerder genoemd zal het kabinet in zijn
visie op het omgaan met de kansen en risico’s van nanotechnologie aangeven
hoe de procesafspraken zullen doorwerken in het maatschappelijk
debat dat bij dit onderwerp hoort.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van GeelXNoot1VROM brief Nuchter Omgaan met Risico’s, VROM-04-88, 30 januari
2004.XNoot1Tweede Kamer, 2004–2005, 28 089, 29 800 XI, nr. 8.XNoot1VROM brief, aanbieding RIVM rapport «MCA en MKBA: structureren of
sturen?», 28 089, nr. 14, 16 februari 2006. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28089-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl