Wet Harrewijn; Gewijzigde memorie van toelichting zoals gewijzigd naar aanleiding van het advies van de Raad van State
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28163, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

01-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28163 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. ALGEMEEN1.1. Inleiding1.2. Uitgangspunten en doelstellingen wetsvoorstel2. Historie informatierechten in de WOR3. De informatierechten van een ondernemingsraad3.1. Het algemeen informatierecht3.2. Informatierecht bij aantreden van een ondernemingsraad3.3. Bespreking algemene gang van zaken4. Uitbreiding informatierechten5. Belang informatie over inkomensontwikkelingen binnen
onderneming6. Informatie over arbeidsvoorwaarden bestuurder(s) en
vergoeding leden van toezichthoudend orgaan7. Regeling in de Wet op de ondernemingsraden noodzakelijk?8. Relatie met privacybescherming9. Reacties op initiatiefwetsvoorstel10. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IArtikel 31d, eerste lidArtikel 31d, tweede lidArtikel 31d, derde lid
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28163Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 163Voorstel van wet van de leden Harrewijn en Rosenmöller tot wijziging
van de Wet op de ondernemingsraden in verband met het verschaffen van openbaarheid
over de hoogte van inkomens van topkader, bestuurders en toezichthouders van
ondernemingen (Wet openbaarheid topinkomens)nr. 5MEMORIE VAN TOELICHTING ZOALS GEWIJZIGD NAAR AANLEIDING VAN HET ADVIES
VAN DE RAAD VAN STATEInhoudsopgave 1.Algemeen21.1.Inleiding2 1.2.Uitgangspunten en doelstellingen wetsvoorstel2    2.Historie informatierechten in de WOR4   3.De informatierechten van een ondernemingsraad53.1.Het algemeen informatierecht5 3.2.Informatierecht bij aantreden van een ondernemingsraad5 3.3.Bespreking algemene gang van zaken5    4.Uitbreiding informatierechten6   5.Belang informatie over inkomensontwikkelingen binnen onderneming7   6.Informatie over arbeidsvoorwaarden bestuurder(s) en vergoeding leden van toezchthoudend
orgaan8   7.Regeling in de Wet op de ondernemingsraden noodzakelijk?10   8.Relatie met privacybescherming12   9.Reacties op initiatiefwetsvoorstel12   10.Artikelsgewijze toelichting141. ALGEMEEN1.1. InleidingDe indieners van het wetsontwerp constateren dat de afgelopen jaren de
beloning van topfunctionarissen met grote regelmaat onderwerp van discussie
is geweest.Optieregelingen die werden gekwalificeerd als exhibitionistische zelfverrijking
en stijgingen van beloningen van managers die niet in verhouding stonden tot
de gematigde loonontwikkeling die van het overige personeel werd verlangd,
hebben in de publieke discussie veel aandacht gekregen.Op wetgevingsterrein is aangekondigd om te komen tot een wettelijke regeling
over de openbaarheid van de bezoldiging van bestuurders en commissarissen.
Hierover is een wetsontwerp bij de kamer ingediend.1
Tevens heeft de regering een wetsvoorstel aangekondigd over de versterking
van de positie van de algemene vergadering van aandeelhouders inzake de bezoldiging
van bestuurders en commissarissen.De indieners van dit initiatiefwetsvoorstel constateren enerzijds dat
er niet alleen bij aandeelhouders behoefte bestaat aan informatievoorziening
over de inkomensontwikkelingen binnen ondernemingen en aan invloed op die
inkomensontwikkeling, maar dat ook binnen de onderneming behoefte bestaat
aan deze informatie. Ook de ondernemingsraad moet tijdig over deze informatie
kunnen beschikken om haar taken naar behoren te kunnen uitoefenen. Anderzijds
constateren zij dat de behoefte niet beperkt blijft tot informatievoorziening
over de beloning van bestuurders en commissarissen bij (beursgenoteerde) vennootschappen.
Ook de beloningen aan bestuurders van bijvoorbeeld zorginstellingen en universiteiten
stonden de afgelopen tijd in de belangstelling.Verder is een toename te constateren van flexibiliteit in de beloningsvormen
binnen ondernemingen. De grotere diversiteit maakt het verkrijgen van overzicht
over de inhoud en uitkomsten van de arbeidsvoorwaardenregelingen steeds moeilijker
voor een ondernemingsraad. In veel ondernemingen zijn er naast de topfunctionarissen
groepen werknemers die worden beloond op basis van individuele afspraken,
niet vallend onder een CAO of een arbeidsvoorwaardenregeling opgenomen in
een personeelsregeling die voor de onderneming geldt. Ook op de inkomensontwikkeling
van dergelijke groepen werknemers heeft de ondernemingsraad onvoldoende inzicht.Daarom hebben de indieners het initiatief genomen om te komen tot een
voorstel van wet om het informatierecht van de ondernemingsraad in de Wet
op de ondernemingsraden uit te breiden.1.2. Uitgangspunten en doelstellingen wetsvoorstelDe afgelopen decennia is de wijze waarop beloningen binnen arbeidsorganisaties
plaatsvinden steeds diverser geworden. Vanwege een behoefte aan een verdergaande
flexibiliteit en maatwerk zijn steeds meer verschillende vormen van arbeidsvoorwaarden
waar te nemen, die op individueel niveau verder worden ingevuld.Veel van de arbeidsvoorwaarden vinden hun basis in collectieve arbeidsovereenkomsten.
Binnen de Nederlandse arbeidsverhoudingen vindt geregeld afstemming plaats
tussen de regering en de sociale partners over de gewenste loonontwikkeling.Ontwikkelingen zijn waarneembaar dat binnen ondernemingen de ondernemingsraad
op dit terrein ook steeds meer een rol krijgt. De CAO bevat steeds vaker raamafspraken
die uitwerking op ondernemingsniveau vereisen. Voorts zijn er binnen ondernemingen
ook groepen werknemers die niet onder het bereik van een CAO vallen
en zijn er ondernemingen waarvoor geen CAO van toepassing is. Het beeld is
dat ondernemingsraden binnen ondernemingen op uiteenlopende wijze betrokken
zijn bij arbeidsvoorwaardelijke regelingen.Aan ondernemingsraden wordt met regelmaat advies gevraagd over belangrijke
bedrijfseconomische of -organisatorische besluiten. De aangevoerde beweegredenen
in dergelijke adviesaanvragen zijn vaak van financiële aard.In de Wet op de ondernemingsraden zijn informatierechten van de ondernemingsraad
opgenomen in artikel 31 en volgende. Een expliciete voorziening met betrekking
tot de financiële gegevens over de kosten en inhoud van arbeidsvoorwaardenafspraken
ontbreekt echter. Om een ondernemingsraad in de gelegenheid te stellen om
haar wettelijke taken goed uit te voeren, is het van belang om in de Wet op
de ondernemingsraden een informatierecht hierover op te nemen. Dit belang
is aanwezig ten aanzien van de kosten van arbeidsvoorwaarden en de inkomensontwikkeling
van de verschillende in de onderneming aanwezige functiegroepen. Hetzelfde
geldt voor gegevens die de ondernemer hanteert bij het nemen van zijn (beleids)beslissingen,
ook deze zijn voor de standpuntbepaling van de ondernemingsraad van belang.Het informatierecht dient derhalve op dit punt in algemene termen uitgebreid
te worden. Daarnaast is het van belang om de informatierechten van de ondernemingsraad
ten aanzien van het inkomen van de topfunctionarissen, de bestuurder(s) van
de onderneming en de leden van (toezichthoudende) organen zoals de Raad van
Commissarissen, het bestuur of een Raad van Toezicht in de Wet op de ondernemingsraden
te regelen. Gezien het feit dat op dit moment een wetsontwerp bij de kamer
in behandeling is over de openbaarheid van de bezoldiging van bestuurders
en commissarissen binnen de kaders van het vennootschapsrecht, is het van
groot belang dat de informatievoorzieningen ten aanzien van de inkomensontwikkeling
van bestuurders en leden van toezichthoudende organen ook ten aanzien van
de werknemersvertegenwoordiging in de Wet op de ondernemingsraden wordt geregeld.Inzicht, kennis van feiten, is de basis voor zinvol overleg en meningsvorming.
Daar waar maatregelen binnen de onderneming gebaseerd worden op financiële
gronden, bij personeelsinkrimping, arbeidsvoorwaardenafspraken, productiviteitsdoelstellingen
etc, bestaat er behoefte aan inzicht in de kostenontwikkelingen waaronder
ook de loonkosten. Het beeld ten aanzien van hen die onder de CAO of een andere
vorm van collectieve arbeidsvoorwaardenregeling is binnen een onderneming
veelal wel bekend. Ten aanzien van degenen die niet onder deze regelingen
vallen, ontbreekt in het algemeen inzicht hierin.Het toekennen van een informatierecht van de ondernemingsraad over de
kosten van arbeidsvoorwaarden, ook van de topfunctionarissen binnen een onderneming,
zal leiden tot meer openheid en inzicht. De indieners van dit initiatiefwetsontwerp
vinden het van belang dat ondernemers bij wet verplicht worden dit inzicht
aan de ondernemingsraad te verschaffen.Dit zal er voor zorgen dat bestuurders inzicht moeten verschaffen in de
inkomensontwikkeling van de verschillende functiegroepen, inclusief die van
de topfunctionarissen. Dit inzicht kan binnen ondernemingen aanleiding zijn
tot discussie over de onderbouwing van eventuele verschillen die worden doorgevoerd
in de inkomensontwikkeling tussen verschillende groepen. De bestuurders kunnen
door een ondernemingsraad gehouden worden om een gemotiveerde onderbouwing
te geven voor eventueel optredende verschillen. Hier zal enerzijds een preventieve
werking van uitgaan om te voorkomen dat er verschillen optreden die niet in
redelijkheid zijn te motiveren, anderzijds kan dit aanleiding zijn om binnen
onderneming discussie te voeren of afspraken te maken over het te voeren inkomensbeleid. Er zijn voorbeelden uit de praktijk, waarbij het aanvankelijk ontbreken
van informatie over de inkomensontwikkeling van topbestuurders aanleiding
geeft tot commotie op het moment dat dergelijke informatie toch naar buiten
komt. Bijvoorbeeld in situaties waar de ondernemer gaat reorganiseren al dan
niet met gedwongen ontslagen en/of loonoffers van het personeel, kan het bekend
worden van vertrekregelingen voor topbestuurders of optieregelingen tot grote
commotie leiden. Indien voor de ondernemer op voorhand bekend is dat hij de
gegevens over de arbeidsvoorwaardenregeling van bestuurders openbaar zal moeten
maken, zal de ondernemer aandacht moeten gaan besteden aan de onderbouwing
van de gemaakte keuzes. Voorts zal er een prikkel vanuit kunnen gaan om de
doestellingen/maatregelen van het inkomensbeleid ten aanzien van de verschillende
groepen werknemers evenwichtiger door te voeren.2. Historie informatierechten in de WORDe Wet op de ondernemingsraden neemt als uitgangspunt dat de ondernemingsraad
bij zijn taakuitoefening het belang van de onderneming in zijn geheel in ogenschouw
dient te nemen. Om zijn medezeggenschapstaken uit te kunnen oefenen, heeft
de ondernemingsraad adequate informatie nodig. Het informatierecht wordt wel
aangeduid als de levensader voor zinvolle medezeggenschap.Daarom is reeds in de eerste WOR, die in 1950 is ingevoerd, aandacht besteed
aan de informatierechten van de ondernemingsraad.1
De ondernemer was verplicht de ondernemingsraad alle inlichtingen te verstrekken
die de ondernemingsraad nodig had voor de uitoefening van zijn wettelijke
taken, die nog beperkt van omvang waren. Tevens moest de ondernemer periodiek
mededeling doen over de economische gang van zaken.Deze informatierechten zijn vervolgens stapsgewijs uitgebreid. Bij de
wetswijziging in 1971 is er een scheiding aangebracht in het informatierecht
verdeeld over twee artikelen. Het algemeen informatierecht in artikel 30 en
de financiële informatieverplichting in artikel 24.2 Bij de wijziging van de WOR in 1979 is mede naar aanleiding van een
SER-advies inzake de informatieverstrekking aan de ondernemingsraad3 het informatierecht terecht gekomen in een apart hoofdstuk
(IVb), waarbij de structuur van het informatierecht is vastgelegd, zoals dat
nu nog in de WOR is aan te treffen.4 Naast het
algemeen informatierecht waarin geregeld is dat de ondernemer op vragen van
de ondernemingsraad die informatie moet verschaffen die de ondernemingsraad
redelijkerwijs nodig heeft voor zijn taak, zijn de specifieke informatieverplichtingen
van de ondernemer uitgebreider geregeld (artikel 31, tweede lid tot en met
artikel 31c WOR). Het gaat dan om informatieverplichtingen onafhankelijk van
een concreet verzoek van de ondernemingsraad.Na 1979 zijn er nog een aantal niet al te ingrijpende veranderingen in
de informatierechten van de ondernemingsraad doorgevoerd.5 Bij de laatste inhoudelijke wijziging van de WOR in 1998 is er geen
wijziging aangebracht in het hoofdstuk over het verstrekken van gegevens aan
de ondernemingsraad.6 Wel heeft er mede naar aanleiding
van het SER-advies discussie plaatsgevonden over de vraag of bevoegdheden
van de ondernemingsraad, waaronder het informatierecht, versterkt dienden
te worden, om de positie van de ondernemingsraad in het voortraject voorafgaand
aan advies -en instemmingsvragen te versterken. Zowel de minister7 als de SER8 waren van mening,
dat hier geen noodzaak toe aanwezig was, maar dat ondernemingsraden actiever
gebruiken zouden moeten maken van de reeds in de wet opgenomen bevoegdheden.
Bij de behandeling in de Tweede Kamer is een amendement aangenomen om de positie
van de ondernemingsraad in de voorfase te versterken.9 Dit heeft geleid tot de verplichting in artikel 24 WOR om bij de (halfjaarlijkse)
overlegvergadering waarin de algemene gang van zaken wordt besproken,
aan de hand van de informatie van de ondernemer over advies- en instemmingsaanvragen
die in voorbereiding zijn, afspraken te maken over de wijze waarop als mede
de momenten waarop de ondernemingsraad in het voortraject betrokken zal worden.3. De informatierechten van een ondernemingsraadDe informatierechten, zoals die in de WOR zijn opgenomen, zijn als volgt
te typeren.3.1. Het algemeen informatierechtIn artikel 31, eerste lid WOR is bepaald dat de ondernemer desgevraagd
al die informatie schriftelijk moet verschaffen die een ondernemingsraad redelijkerwijs
nodig heeft voor de uitoefening van zijn taak.Het gaat hier om informatie die de ondernemer dient te verschaffen, indien
de ondernemingsraad een concreet informatieverzoek bij hem indient. De begrenzing
van dit informatierecht is te vinden in de taak die de ondernemingsraad bij
wet of bij CAO of ondernemingsovereenkomst is toegekend.Zoals uit het historisch overzicht blijkt is niet volstaan met het toekennen
van een ruim omschreven algemeen informatierecht, maar is er voor gekozen
om ook een aantal verplichtingen in de wet op te nemen over informatie die
de ondernemer ongevraagd aan een ondernemingsraad dient te verschaffen. Deze
informatierechten worden hierna beschreven.3.2. Informatierecht bij aantreden van een ondernemingsraadIn artikel 31, tweede lid WOR staat opgesomd welke informatie de ondernemer
aan het begin van iedere zittingsperiode aan de ondernemingsraad dient te
verschaffen. Dit gaat om informatie over de juridische structuur, degenen
die zeggenschap uitoefenen en degenen die zitting hebben in het orgaan dat
controle uitoefent op de directie, samenwerkingsverbanden etc.Bij wijzigingen in deze informatie dient de ondernemingsraad eveneens
geïnformeerd te worden (art. 31, derde lid WOR).3.3. Bespreking algemene gang van zakenDe ondernemer dient ten behoeve van de bespreking van de algemene gang
van zaken bepaalde informatie aan de ondernemingsraad te verschaffen. Deze
informatie is in grote lijnen als volgt te kwalificeren:– Gegevens over de werkzaamheden en resultaten van de onderneming
in het verstreken tijdvak (artikel 31a, eerste lid)– De financiële informatie. Aan de ondernemingsraad dient een
afschrift van de jaarrekening verschaft te worden. In de wet wordt daarbij
verwezen naar de voorschriften in het Burgerlijk Wetboek over de jaarrekening,
waarbij de omvang van de te verschaffen informatie kan verschillen afhankelijk
van de omvang van de onderneming (art. 31a, tweede lid WOR). Voor die ondernemingen
waarvoor de verplichtingen uit het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot de
jaarrekening niet gelden is de informatieverplichting nader uitgewerkt in
een algemene maatregel van bestuur.1 Voorts is
geregeld bij consolidatie van de jaarrekening van een groep, dat de ondernemingsraad
een recht op informatie op deze jaarrekening heeft (art. 31a, derde lid WOR)
als ook een recht op informatie in de bijdrage van de onderneming waarvoor
de ondernemingsraad is ingesteld aan de resultaten van de groep (art. 36,
vierde lid WOR).– verwachtingen ten aanzien van werkzaamheden en resultaten van
de onderneming alsmede de investeringsplannen (art. 31a, zesde lid) – meerjarenplan en begroting met toelichting, voor zover deze worden
opgesteld (art. 31a, zevende lid)– milieuverslag als bedoeld in art. 12.2 of 12.4 Wet Milieubeheer
(art. 31a, achtste lid).– de sociale informatie: ten minste eenmaal per jaar dient de ondernemer
schriftelijk algemene gegevens aan de ondernemingsraad te verschaffen inzake
de aantallen en de verschillende groepen van de in de onderneming werkzame
personen alsmede het ten aanzien van deze groepen gevoerde sociale beleid
(art. 31b, eerste lid WOR). Deze gegevens moeten kwantitatief zodanig worden
gespecificeerd dat daaruit blijkt welke uitwerking de verschillende onderdelen
van het sociale beleid hebben gehad voor afzonderlijke bedrijfsonderdelen
en functiegroepen.Voort dient de ondernemer mededeling te doen van de verwachte ontwikkelingen
in de personeelsbezetting in het komende jaar alsmede over het te voeren sociaal
beleid. (art. 31b, tweede lid WOR).Voor ondernemingen met minder dan 50 werknemers kan het zijn dat er een
personeelsvertegenwoordiging is ingesteld. Voor de personeelsvertegenwoordiging
is alleen het algemeen informatierecht van toepassing verklaard, maar niet
de overige onder 3.2 en 3.3 geregelde informatierechten. (art. 35d, tweede
lid WOR).4. Uitbreiding informatierechtenDe indieners van het initiatief wetsvoorstel zijn van mening, dat bovenomschreven
informatierechten niet afdoende zijn. Noch op grond van het financieel informatierecht
noch op basis van het informatierecht over het sociaal beleid, is de ondernemer
gehouden de ondernemingsraad stelselmatig op inzichtelijke wijze te informeren
over de ontwikkeling van de inhoud en de kosten van de arbeidsvoorwaarden
per functiegroep. Evenmin is er een verplichting tot het verschaffen van deze
informatie met betrekking tot de inkomenspositie van de bestuurder(s) of leden
van het toezichthoudend orgaan.De Wet op de ondernemingsraden biedt nu alleen de mogelijkheid voor een
ondernemingsraad om deze informatie te vragen op grond van het algemeen informatierecht,
waarbij de ondernemingsraad zal moeten motiveren waarom hij deze informatie
redelijkerwijs nodig heeft voor de uitoefening van zijn taak. Meningsverschillen
hierover zullen ontaarden in de vraag of de ondernemingsraad hierin een taak
heeft.De indieners van het initiatief wetsvoorstel zijn van mening, dat in de
wet expliciet moet worden gemaakt dat de ondernemingsraad hierover een informatierecht
heeft, hetgeen impliceert dat de ondernemingsraad als taak heeft deze informatie
bij zijn standpuntbepaling te betrekken, hierover overleg te voeren en desgewenst
met initiatiefvoorstellen te komen.Het informatierecht dient niet alleen betrekking te hebben op de omvang
van de kosten, maar ook op de inhoud van de regelingen en/of afspraken waar
deze uit voortvloeien. Ten aanzien van die regelingen en afspraken dient de
ondernemingsraad ook tussentijds over wijzigingen geïnformeerd te worden.Het is van belang om de verplichting tot het verschaffen van deze informatie
niet afhankelijk te maken van concrete vragen van de ondernemingsraad. Er
dient sprake te zijn van een verplichting voortvloeiend uit een wettelijke
voorschrift. Daarom is gekozen voor uitbreiding van hoofdstuk IVb van de WOR
handelend over het verstrekken van gegevens aan de ondernemingsraad met artikel
31d WOR. 5. Belang informatie over inkomensontwikkelingen binnen
ondernemingWil een ondernemingsraad zijn taken adequaat uit kunnen oefenen, dan zal
hij goed geïnformeerd moeten zijn over een aantal belangrijke beleidsterreinen
in de onderneming. Op dit moment is er in voorzien dat de ondernemer bijvoorbeeld
inzicht geeft in de resultaatrekening, investeringsplannen en in- en uitstroom
gegevens van het personeel. Inzicht in de omvang en ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden
is echter niet opgenomen bij de informatieverplichtingen.De ontwikkelingen wijzen op steeds verdergaande flexibilisering en individualisering
in de arbeidsvoorwaarden. Een groot deel van de informatie over de arbeidsvoorwaarden
is voor een ondernemingsraad min of meer inzichtelijk, omdat deze blijken
uit de CAO, arbeidsvoorwaardenregeling of het rechtspositiebesluit. Naarmate
de beleidsvrijheid met betrekking tot beloning groter wordt (denk aan prestatiebeloning,
cafetariamodel), is het zicht op de regeling alleen niet voldoende om het
resultaat van het arbeidsvoorwaardenbeleid goed in kaart te krijgen. Daarom
is van belang om de ondernemer te verplichten jaarlijks informatie te verschaffen
over de omvang van de kosten van arbeidsvoorwaarden per functiegroep alsmede
de wijziging die dit met zich meebrengt ten opzichte van het daaraan voorafgaande
jaar.Ten aanzien van het niet CAO-personeel geldt vaak dat de ondernemingsraad
geen of slechts gedeeltelijk zicht heeft op de geldende arbeidsvoorwaarden,
omdat voor deze groep geen regelingen zijn getroffen, maar de arbeidsvoorwaarden
in individuele onderhandelingen worden vastgesteld of omdat de ondernemingsraad
niet is geïnformeerd over de voor deze groep geldende arbeidsvoorwaardenregelingen.
De voorgestelde verruiming van het informatierecht brengt met zich mee dat
de ondernemingsraad inzicht krijgt in de omvang van de arbeidsvoorwaarden
van deze groep, hetgeen in de huidige situatie lang niet altijd het geval
is.Het voorgestelde informatierecht zorgt ervoor dat de ontwikkeling van
de omvang van de arbeidsvoorwaarden per functiegroep inzichtelijk worden gemaakt.
De indieners van het initiatiefvoorstel hechten hieraan een groot belang,
omdat op deze wijze de ontwikkelingen in de omvang van de arbeidsvoorwaarden
van de verschillende functiegroepen binnen de onderneming inzichtelijk wordt.
Het gegeven dat dit inzicht zal moeten worden verschaft zal eens te meer een
prikkel zijn voor de ondernemer om er voor te waken dat er sprake is van niet
te verklaren verschillen in de ontwikkelingen van de arbeidsvoorwaarden tussen
de verschillende groepen in de onderneming werkzame personen. Het biedt een
ondernemingsraad de gelegenheid om aan de hand van deze informatie desgewenst
nadere vragen te stellen en in het overleg waar nodig kanttekeningen te plaatsen
bij de verschafte informatie. Eventueel kan de ondernemingsraad met gebruikmaking
van het initiatiefrecht in het overleg voorstellen doen, waarop de ondernemer
dan weloverwogen zal moeten ingaan.Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan verschillen in beloning die
er binnen verschillende functiegroepen kunnen optreden tussen mannen en vrouwen
of werknemers afkomstig uit minderheidsgroepen, deeltijders. Een bekend probleem
is dat er vaak moeilijk vat te krijgen is op ongerechtvaardigde inkomensverschillen
tussen bijvoorbeeld mannen en vrouwen. Ook wel eens aangeduid met het glazen
plafond. In artikel 28 WOR heeft de wetgever aan de ondernemingsraad een aantal
zorgtaken opgedragen, waaronder het bevorderen van de gelijke behandeling
van mannen en vrouwen in de onderneming. De informatie die ondernemingsraad
krijgt op grond van artikel 31b WOR (de opbouw van verschillende personeelsgroepen
binnen de onderneming) en op grond van artikel 31d WOR (de inkomens van de
verschillende groepen werknemers) kan een bijdrage leveren aan
het inzicht van de ondernemingsraad over mogelijke beloningsverschillen. Indien
deze informatie dit beeld nog onvoldoende verschaft kan een ondernemingsraad
met gebruikmaking van het algemeen informatierecht nadere informatie opvragen
om hierover duidelijkheid te krijgen.De indieners van dit wetsontwerp volstaan op dit moment met het introduceren
van een informatierecht, omdat dit recht de basis is waarop de ondernemingsraad
haar rechten in brede zin kan uitoefenen. Niet valt uit te sluiten dat in
een later stadium ook gedacht moet worden aan een verdergaande positie van
de ondernemingsraad ten aanzien van de niet in een CAO-geregelde salaris en
of arbeidsvoorwaardenregelingen. Te denken valt aan een advies en/of instemmingsrecht.
Het onderwerp van verdergaande bevoegdheden van de ondernemingsraden inzake
salaris en arbeidsvoorwaarden dient echter in een breder kader aan de orde
te komen, waarbij ook de rol van de vakbonden, aandeelhouders en toezichthoudende
organen betrokken moeten worden. Dit onderwerp dient dan ook zeker aan de
orde te komen in het overleg met de kamer over de uitkomsten van de aangekondigde
evaluatie van de WOR1, gezien de ontwikkelingen
binnen de arbeidsverhoudingen in Nederland.2De indieners van dit wetsontwerp vinden het wel nodig om voorafgaand aan
de bespreking van de evaluatie van de WOR de informatierechten beter te regelen.
Enerzijds gezien het grote belang dat in de maatschappelijke discussie aan
dit onderwerp wordt toegekend en de behoefte aan meer openbaarheid over de
inkomens binnen ondernemingen. Anderzijds omdat er al een wetsontwerp in behandeling
is bij de kamer over de openbaarheid van de inkomens van de leden van de Raad
van Bestuur en Raden van Commissarissen bij beursgenoteerde vennootschappen.
De indieners vinden het van belang om niet alleen openbaarheid gericht op
het belang van de aandeelhouders bij beursgenoteerde vennootschappen te regelen,
maar ook ten aanzien van de werknemersvertegenwoordiging binnen de ondernemingen.
Voorts vinden zij het van belang om de openbaarheid niet alleen vanuit vennootschapsrechtelijke
perspectief te regelen, maar evenzeer ten opzichte van het personeel binnen
de kaders van de WOR. Vandaar dat gekozen is voor het indienen van dit wetsontwerp
in aanvulling dan wel naast het door de regering aangekondigde wetsontwerp
over de openbaarheid van inkomens van topfunctionarissen bij beursgenoteerde
vennootschappen.In dit wetsontwerp wordt de uitbreiding van het informatierecht beperkt
tot de ondernemingsraad. Niet wordt voorgesteld om op overeenkomstige wijze
de bevoegdheden van de personeelsvertegenwoordiging in ondernemingen met minder
dan 50 werknemers uit te breiden. Zoals in 3.3. is aangegeven is op dit moment
alleen het algemeen informatierecht van overeenkomstige toepassing verklaard
op de personeelsvertegenwoordiging. In het kader van de evaluatie van de WOR
dient aan de orde te komen of in deze wet verdergaande bevoegdheden van de
personeelsvertegenwoordiging geregeld dienen te worden. Die vraag richt zich
dan op alle meer specifiek geregelde informatierechten, waaronder het informatierecht
over arbeidsvoorwaarden van de top van de onderneming.6. Informatie over arbeidsvoorwaarden bestuurder(s) en
vergoeding leden van toezichthoudend orgaanEen belangrijke reden om te komen tot dit voorstel is het uitgangspunt
dat de omvang van de arbeidsvoorwaarden van de verschillende functiegroepen
binnen de onderneming inzichtelijk dient te zijn. Om dit te realiseren is
het nodig om een aparte regeling te treffen voor de bestuurder(s) en de leden
van de toezichthoudende organen. De bevoegdheden van de ondernemingsraad hebben betrekking op de in de
onderneming werkzame personen. Daaronder wordt verstaan degenen die in de
onderneming werkzaam zijn krachtens een publiekrechtelijke aanstelling of
arbeidsovereenkomst met de ondernemer die de onderneming in stand houdt (artikel
1, tweede lid WOR). In artikel 1, vierde lid WOR is bepaald dat voor de toepassing
van hetgeen bij of krachtens de WOR is bepaald de bestuurder(s) van een onderneming
geacht worden niet te behoren tot de in de onderneming werkzame personen.Op deze wijze wordt voorkomen dat een bestuurder zich kandidaat kan stellen
voor de ondernemingsraad of aan de verkiezingen kan deelnemen. Het is ongewenst
dat een bestuurder tevens als lid van de ondernemingsraad wordt gekozen. Gevolg
van deze bepaling is ook dat de ondernemingsraad geen medezeggenschapsrechten
heeft over de rechtspositie van de bestuurder, omdat de instemmingsrechten
van artikel 27 WOR gekoppeld zijn aan regelingen die gelden voor de in de
onderneming werkzame personen.Hetzelfde geldt voor de leden van de toezichthoudende organen, zoals de
Raad van Commissarissen, bestuur, Raad van Toezicht e.d. Zij hebben geen arbeidsrechtelijke
relatie met de ondernemer (geen arbeidsovereenkomst of aanstelling). Daarom
zijn zij niet aan te merken als in de onderneming werkzame personen.Om die reden is het nodig het informatierecht van de ondernemingsraad
apart te regelen ten aanzien van het recht op informatie over de arbeidsvoorwaarden
van de bestuurders als ook de vergoeding die de leden van toezichthoudende
organen krijgen.Naast deze technische reden om een apart voorschrift hierover in de wet
op te nemen, onderstreept deze bepaling ook de uitdrukkelijke bedoeling van
de indieners van dit wetsvoorstel om de ondernemingsraad een informatierecht
toe te kennen ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden van de topfunctionarissen.
Het informatierecht dient zich niet alleen uit te strekken over de hoogte
van het inkomen, maar ook over de inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke afspraken
en regelingen. Daarbij valt te denken aan optieregelingen, prestatiebeloning,
bonussen, vertrekregelingen etc. De ondernemingsraad dient op dusdanige wijze
geïnformeerd te worden dat hem in alle redelijkheid een volledig beeld
wordt verschaft van de hoofdlijnen van het beloningsbeleid en de uitkomsten
daarvan per jaar.Doelstelling van het wetsontwerp is dat aan de ondernemingsraad een verantwoord
inzicht wordt geboden in de beloningsverhoudingen tussen de onderscheiden
functiegroepen. Indien bij bijzondere beloningsvormen de waarde in geld niet
of niet eenvoudig of eenduidig is te bepalen, is het van belang dat in de
informatieverstrekking richting de ondernemingsraad in ieder geval inzicht
wordt gegeven in de omvang en aard van de bijzondere beloning, bijvoorbeeld
het aantal opties. Voorts ligt het voor de hand om via een consistent systeem
jaarlijks de waarde in geld van het bijzondere beloningselement te bepalen.Verwacht mag worden dat de top van de onderneming hierdoor genoodzaakt
wordt, meer dan heden het geval is, zich te realiseren dat informatie over
de inhoud van de arbeidsvoorwaarden aan de ondernemingsraad bekend zal moeten
worden gemaakt en zo nodig gemotiveerd dient te worden. De inschatting is
dat dit in ieder geval zal leiden tot inzicht bij de ondernemingsraad in de
verschillen in inkomensontwikkeling en dat er eerder discussie over de redenen
van eventuele verschillen zal worden gevoerd. Het is van belang dat deze gegevens
beschikbaar zijn in het overleg met de ondernemingsraad, zodat de ondernemingsraad
in het verlengde van de in artikel 28 WOR genoemde zorgtaak ten aanzien van
de toepassing van de arbeidsvoorwaardenregelingen hierover in overleg kan
treden met de ondernemer. Dergelijke gegevens kunnen bijvoorbeeld relevant
zijn in periodes waarin binnen een onderneming een beleid wordt gevoerd op
kostenreductie omdat het economisch minder goed gaat of er reorganisaties
doorgevoerd worden. Aan de hand van deze informatie kan nagegaan worden of
er niet voldoende te motiveren verschillen zijn in de bijdrage van de verschillende
functiegroepen aan deze maatregelen.7. Regeling in de Wet op de ondernemingsraden noodzakelijk?De indieners van dit wetsvoorstel achten het van groot belang dat de informatierechten
van de ondernemingsraad ten aanzien van de omvang van de arbeidsvoorwaarden
per functiegroep worden uitgebreid.Openbaarheid van deze gegevens binnen de onderneming is van groot belang
om de mogelijkheid te bieden dat overleg tussen bestuurder en ondernemingsraad
hierover enerzijds gebaseerd is op een gelijke kennis van de relevante feiten
en anderzijds overleg over (niet te rechtvaardigen) verschillen in arbeidsvoorwaardenregelingen
op gefundeerde wijze binnen de onderneming kan plaatsvinden.Indien gesteld zou worden dat het voldoende is dat een ondernemingsraad
die daar behoefte aan heeft met een beroep op het algemeen informatierecht
deze informatie kan opvragen, willen de indieners van dit wetsontwerp daarbij
de navolgende kanttekeningen maken:– Het is de vraag of een dergelijk verzoek voldoet aan de criteria
van artikel 31, eerste lid WOR. Heeft de ondernemingsraad deze informatie
redelijkerwijs nodig voor zijn taak. Met name ten aanzien van de inhoud en
omvang van de arbeidsvoorwaarden van de bestuurder(s) en de vergoeding van
de leden van de toezichthoudende organen kan die vraag opgeworpen worden.
Een expliciete wettelijke regeling neemt iedere mogelijke twijfel weg.– Door de verplichting tot het jaarlijks informeren van de ondernemingsraad
over de omvang van de arbeidsvoorwaarden per functiegroep in de wet op te
nemen, wordt duidelijk het belang aangegeven dat wordt gehecht aan het inzichtelijk
maken van de inkomensontwikkeling per functiegroep. Dit biedt de beste garantie
dat openheid hierover binnen de onderneming wordt geboden en de zorgvuldigheid
daarbij zal worden betracht.Een andere stelling die opgeworpen zou kunnen worden, is dat via specifieke
wetgeving al gerealiseerd gaat worden dat er meer openheid komt over de topinkomens
in de jaarrekening. Omdat de ondernemingsraad een recht op informatie heeft
ten aanzien van de jaarrekening, wordt op die wijze gerealiseerd dat de ondernemingsraad
deze informatie toch ontvangt.Daarbij willen de indieners van dit wetsontwerp het volgende aantekenen:– In het wetsvoorstel «Openbaarmaking bezoldiging en aandelenbezit
bestuurder en commissarissen» wordt openbaarheid geregeld over de inkomens
van bestuurders en commissarissen van beursgenoteerde vennootschappen. Dit
heeft echter betrekking op slechts een beperkt deel van de ondernemingen,
waarvoor de WOR van toepassing is. In de motie van Gent1 is aangedrongen om de openbaarheid te verbreden tot de bezoldiging
van bestuurders in de semi-collectieve bedrijven. Indien dat in wetgeving
wordt omgezet, dan is via die weg in openbaarheid voorzien voor slechts een
deel van de ondernemingen waarvoor de WOR geldt. Derhalve blijft er behoefte
aan een aanpassing van de WOR.– Tevens is het zo dat dit wetsvoorstel niet alleen de informatievoorziening
ten aanzien van de omvang van de arbeidsvoorwaarden van de bestuurders regelt,
maar ten aanzien van alle functiegroepen binnen de onderneming. Met name ten
aanzien van de arbeidsvoorwaardenregeling of rechtspositieregeling van de
werknemers, niet bestuurder in de zin van de WOR, maar niet vallend onder
de CAO, is ook behoefte aan het verbeteren van de informatievoorziening. Er
zou anders een niet te rechtvaardigen «witte vlek»
in de kennis van de ondernemingsraad ontstaan, wanneer er wel informatie is
over de CAO-lonen en -arbeidsvoorwaarden en over die gegevens ten aanzien
van topbestuurders, maar niet ten aanzien van de laag daartussenin.Daarom kan niet worden volstaan met de inhoud van hetgeen wordt voorgesteld
in het wetsontwerp «Openbaarmaking bezoldiging en aandelenbezit bestuurders
en commissarissen.» De indieners zijn van mening dat het binnen iedere
onderneming van belang is dat de ondernemingsraad stelselmatig en goed wordt
geïnformeerd over de hoogte en inhoud van de arbeidsvoorwaardenregelingen
van de verschillende groepen in de onderneming werkzame personen. Daarmee
krijgt de ondernemingsraad een goed beeld van de verhoudingen tussen de verschillende
groepen in de onderneming werkzame personen. Naarmate de arbeidsvoorwaarden
flexibeler en individueler worden ingevuld, wordt het belang van het versterken
van de informatiepositie van de ondernemingsraad hierover alleen maar groter.
Dit is een ander belang dan hetgeen in het eerder genoemd wetsontwerp aan
de orde is.Voor een deel wordt wel aansluiting gezocht met de aan dit wetsontwerp
ten grondslag liggende gedachte dat de beloning op naam moet worden bekend
gemaakt van de bestuurders en commissarissen. In het voorgestelde artikel
31d, tweede lid wordt de verplichting opgenomen om de inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke
regelingen en afspraken van bestuurders en de leden van de toezichthoudende
organen bekend te maken. Onder bestuurder wordt verstaan degene die lid is
van de organen belast met de hoogste zeggenschap, zoals een Raad van Bestuur,
of directie. In het eerder genoemd wetsontwerp wordt het openbaar maken van
deze gegevens gemotiveerd vanwege het feit dat het gaat om beursgenoteerde
vennootschappen die met het kapitaal van de aandeelhouders worden gedreven.
Dit maakt dat openbaarheid jegens de aandeelhouders wordt gewenst. De ondernemingsraad
neemt echter een andere positie. Het belang van openbaarmaking van de inkomens
van de topfunctionarissen aan de ondernemingsraad schuilt in het feit dat
daarmee de inkomens en inkomensverhoudingen binnen de onderneming transparanter
worden. Het biedt de ondernemingsrad de mogelijkheid om de inkomensontwikkeling
kritisch te volgen en mede te betrekken bij de uitoefening van zijn overige
bevoegdheden op grond van de WOR. Vanwege deze doelstelling die ten grondslag
ligt aan het wetsontwerp is het niet logisch om de openbaarheid alleen te
beperken tot (beursgenoteerde) naamloze vennootschappen.Het regelen van het informatierecht van de ondernemingsraad in de Wet
op de ondernemingsraden impliceert dat de ondernemingsraad deze informatie
ook vrijuit moet kunnen gebruiken bij de uitoefening van zijn taak. Vergelijkbaar
als met de gegevens die zijn opgenomen in het sociaal jaarverslag als geregeld
in artikel 31b WOR. In de regel kan de ondernemingsraad deze informatie gebruiken
in het overleg met de achterban, vakbonden en anderen. Slechts in bijzondere
situaties is er een mogelijkheid om geheimhouding op te leggen. Gedacht kan
worden aan kleine ondernemingen waar de gegevens over de inkomens van groepen
al vrij snel op personen herleidbaar zijn. Dat laatste geldt echter niet ten
aanzien van de leden van toezichthoudende organen. De bedoeling van dit wetsontwerp
is juist om de gegevens over de inkomsten van deze personen per individu openbaar
te maken.Voor het opleggen van geheimhouding over de informatie met betrekking
tot de inkomens is derhalve weinig ruimte, omdat de openheid van inkomens
juist het doel is van deze wettelijke bepaling. Geheimhouding staat daar mee
op gespannen voet. De ondernemingsraad moet bij de uitoefening
van zijn taak zoveel mogelijk vrijelijk van deze informatie gebruik kunnen
maken.8. Relatie met privacybeschermingHet voorgestelde wetsontwerp heeft betrekking op gegevens over de omvang
van de arbeidsvoorwaarden per functiegroep. Dit brengt met zich mee dat de
informatievoorziening richting ondernemingsraad als voorgesteld in artikel
31d, tweede lid WOR niet op naam verstrekt hoeft te worden. Het feit dat in
sommige functiegroepen zo weinig personeelsleden zitten, dat deze gegevens
mogelijkerwijs tot individuele werknemers herleidbaar, maakt niet dat om die
reden van het versterken van het informatierecht van de ondernemingsraad zou
moeten worden afgezien.Ten aanzien van de bestuurder(s) en leden van de (toezichthoudende) organen
dient de informatie wel per persoon inzichtelijk gemaakt te worden. De maatschappelijke
discussie over de openbaarheid van inkomens van topfunctionarissen heeft duidelijk
het belang van openbaarheid van inkomen per persoon voor topfunctionarissen
duidelijk gemaakt.In het wetsontwerp 27 900 wordt dit ook geregeld voor de topfunctionarissen
van beursgenoteerde vennootschappen. De nu nog geldende publicatieverplichtingen
in de jaarrekening van de inkomens per orgaan, Raad van Bestuur respectievelijk
Raad van Commissarissen, heeft in veel gevallen tot onvoldoende inzicht geleid
in de feitelijke inkomenspositie van topfunctionarissen. De doelstelling van
openbaarheid en verantwoording brengt met zich mee dat deze informatie per
persoon wordt verschaft.De indieners van dit wetsontwerp zijn van mening, zoals eveneens eerder
aangegeven, dat de openbaarheid niet alleen beperkt dient te blijven tot de
topfunctionarissen van beursgenoteerde vennootschappen.Het wetsontwerp heeft tot doel om via een formele wet de medezeggenschapsrechten
van de ondernemingsraad te reguleren. Het belang dat wordt gehecht aan openheid
en inzichtelijkheid in de opbouw en omvang van de arbeidsvoorwaarden binnen
de onderneming per functiegroep alsmede de inkomens van topfunctionarissen
dient, voor zover dit al zou leiden tot een inbreuk op de privacy van een
persoon, te prevaleren.9. Reacties op initiatiefwetsvoorstelDe tekst van dit wetsvoorstel is in een eerder stadium voorgelegd aan
een aantal organisaties, waaronder vakorganisaties, om hun commentaar te vernemen.
Gereageerd hebben FNV en CNV. Beide vakorganisaties onderschrijven de uitbreiding
van het informatierecht van ondernemingsraden ten aanzien van de topinkomens.
Zij spreken de hoop uit dat deze openheid zal kunnen leiden tot een meer rechtvaardige
inkomensverdeling binnen de onderneming.Van de kant van beide vakorganisaties zijn suggesties gedaan voor aanvullende
bepalingen bij dit wetsontwerp. Suggesties die de indieners van dit wetsontwerp
als zeer waardevol beschouwen, maar die niet hebben geleid tot aanpassing
van de voorgestelde wettekst. Daarom zal in deze toelichting kort stilgestaan
worden bij de gedane voorstellen.De FNV geeft aan dat het recht op informatieverstrekking over de beloningsverhoudingen
echter ook nog een ander doel dient: gelijke beloning tussen mannen en vrouwen.
Ongerechtvaardigd onderscheid in de beloning tussen mannen en vrouwen blijkt
een persistent en moeilijk te overwinnen probleem. Een aanvulling van het
wetsartikel in die zin dat de informatie over de inkomens per functiegroep
ook naar mannen en vrouwen moet worden opgesplitst acht de FNV
van belang, mede met het oog op de toezichthoudende taak van de ondernemingsraad
als geregeld in art. 28 WOR. Daarin wordt de ondernemingsraad opgedragen de
gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de onderneming te bevorderen.De indieners onderschrijven deze gedachte. Zoals ook elders in deze toelichting
is aangegeven kan een ondernemingsraad met een beroep op het algemeen informatierecht
nadere informatie vragen aan de ondernemer om inzicht te verkrijgen in de
verschillen in beloning tussen verschillende soorten werknemers. Naast verschillen
tussen mannen en vrouwen kan dit ook spelen voor de inkomenspositie van werknemers
van minderheidsgroepen of van deeltijders of arbeidskrachten met een ander
soort contract. De indieners kunnen zich zeer goed voorstellen dat het verschaffen
van dergelijke informatie aan de ondernemingsraad van groot belang kan zijn
voor een ondernemingsraad om meer inhoud te kunnen geven aan de wettelijke
zorgtaken.Er is echter niet voor gekozen om de informatieverplichting van ondernemers,
zoals in de voorgestelde wettekst opgenomen, uit te breiden. Enerzijds omdat
de indieners van mening zijn dat dan meer groepen relevant zijn om te onderscheiden
dan alleen mannen en vrouwen en anderzijds omdat deze verplichting dan voor
alle ondernemers gaat gelden, ongeacht de grootte van de onderneming en ongeacht
of op dit punt zich problemen voordoen kijkend naar de personeelsopbouw in
de onderneming. Het is aan een ondernemingsraad te beoordelen of hij nadere
informatie wenst uitgesplitst naar verschillende soorten werknemers. Indien
de ondernemingsraad daarom vraagt zal de ondernemer daarop in moeten gaan.Voorts geeft de FNV aan dat de ondernemingsraad in de besluitvorming over
de beloning van bestuurders en commissarissen een rol moet krijgen. De ondernemingsraad
moet op een zodanig tijdstip in kennis worden gesteld van enig voorstel aan
de aandeelhoudersvergadering inzake de beloning van bestuurders of commissarissen,
dat hij desgewenst zijn opvatting daarover kenbaar kan maken voordat de aandeelhoudersvergadering
daarover een besluit neemt.Ook deze gedachte onderschrijven de indieners. Elders in deze toelichting
is echter aangegeven dat de bevoegdheid van de ondernemingsraad ten aanzien
van besluiten over de beloning een onderwerp is dat in het kader van de evaluatie
van de WOR de nodige aandacht zal moeten krijgen. In dit wetsontwerp wordt
alleen het informatierecht geregeld.Het CNV wijst met name op het aspect van de geheimhouding. Het CNV geeft
aan dat het ongewenst is dat een ondernemingsraadslid de beschikking krijgt
over informatie omtrent de topinkomens in de onderneming en tegelijkertijd
met die informatie, wegens een opgelegde geheimhouding (zie artikel 20 WOR)
niet naar buiten kan treden, bijvoorbeeld naar de vakorganisatie. Voorgesteld
wordt om in artikel 31d op te nemen dat artikel 20 over de geheimhouding niet
van toepassing is.In de toelichting is eerder aangegeven, dat het feit dat de informatieverplichting
in de wet is opgenomen inhoudt dat de ondernemingsraad er vanuit mag gaan,
dat hij deze informatie vrijelijk mag gebruiken in het kader van zijn gewoon
functioneren. Gelijk bijvoorbeeld de informatie als opgenomen in het sociaal
jaarverslag (artikel 31b WOR). Dit betekent dat deze informatie in overleg
met bijvoorbeeld de achterban of met vakbonden door de ondernemingsraad openbaar
mag worden gemaakt. Voor geheimhouding is geen ruimte, uitzonderingssituaties
daargelaten. De indieners zien om bovengenoemde reden af van een specifieke
bepaling, zoals door het CNV wordt voorgesteld. Een dergelijke
bepaling zou ook de suggestie kunnen gaan wekken, dat de mogelijkheid om geheimhouding
op te leggen ten aanzien van andere informatie waarbij art. 20 WOR niet is
uitgezonderd, ruimer aanwezig is. De indieners vinden het niet goed om dat
effect te bewerkstellingen.10. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IVoorgesteld wordt om in hoofdstuk IVb een nieuwe bepaling op te nemen
over de informatie die de ondernemer tenminste eenmaal per jaar ter bespreking
van de algemene gang van zaken aan de ondernemingsraad dient te verschaffen
over de hoogte en inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke regelingen binnen de
onderneming.Deze bepaling sluit qua opzet en strekking aan bij artikel 31b WOR waarin
de informatievoorzieningen ten aanzien van het sociaal beleid wordt geregeld.Het gaat om informatie die de ondernemer uit zichzelf aan de ondernemingsraad
zal dienen te verschaffen. De ondernemingsraad hoeft hier niet expliciet om
te vragen.Door het uitbreiden van de informatierechten op dit punt, is duidelijk
dat de in de WOR geregelde taken van de ondernemingsraad toenemen. Immers
uitgangspunt is dat de ondernemingsraad deze informatie tot zich neemt en
daaraan aandacht zal besteden in het overleg waarin de algemene gang van zaken
wordt besproken. Dit heeft tot gevolg dat een ondernemingsraad die verdergaande
informatie wenst met een beroep op het algemeen informatierecht daar veelal
aanspraak op zal kunnen maken. Het criterium zoals opgenomen in art. 31, eerste
lid WOR is immers dat de ondernemer desgevraagd die informatie schriftelijk
dient te verschaffen die de ondernemingsraad redelijkerwijs nodig heeft voor
de uitoefening van zijn taak. Dat de ondernemingsraad hierover een taak heeft,
wordt door de uitbreiding van het informatierecht onderstreept. Het zal dan
met name gaan om de vraag of hij de gevraagde nadere informatie redelijkerwijs
nodig heeft. Dat zal aan de hand van de concrete informatievraag per geval
getoetst moeten worden.Doelstelling van het wetsvoorstel is de openbaarheid over de inkomens
binnen de onderneming te vergroten. Het opleggen van geheimhouding aan de
ondernemingsraad om met deze informatie naar buiten te treden, staat daarmee
op gespannen voet. Slechts in uitzonderingssituatie kan daar sprake van zijn
(zie ook onderdeel 7 van deze Memorie van Toelichting).Artikel 31d, eerste lidIn het eerste lid gaat het om jaarlijks schriftelijk te verschaffen informatie
aan de ondernemingsraad over de hoogte en inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke
regelingen en afspraken per (functie)groep binnen de onderneming.Ten aanzien van de inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke regelingen die
gelden binnen de onderneming zal de ondernemingsraad als het goed is al geïnformeerd
zijn. In sommige gevallen kan het zelfs gaan om instemmingsplichtige regelingen
op grond van art. 27, eerste lid WOR. Veel van deze regelingen zijn voor het
overgrote deel van het personeel terug te vinden in de CAO, arbeidsvoorwaardenregelingen,
personeelshandboeken of rechtspositiebesluit. De ondernemer kan volstaan met
het aangeven welke regelingen voor de betreffende functiegroepen gelden en
daarnaar te verwijzen, indien hij de informatie over de regeling als zodanig
al eerder aan de ondernemingsraad heeft verschaft. Jaarlijks zal dan
met name nog per functiegroep de kosten gekwantificeerd moeten worden alsmede
het percentage waarmee deze gewijzigd zijn ten opzichte van het voorafgaande
jaar.Met name ten aanzien van het hoger personeel, het niet CAO-personeel,
kan dit anders zijn. Om een ondernemingsraad goed inzicht te geven in de inhoud
en het niveau van de inkomensregelingen en afspraken binnen de onderneming
is het van belang dat de ondernemingsraad adequaat wordt geïnformeerd
over de hoogte en de inhoud van de voor deze groepen geldende regelingen.
De ondernemer dient dit per (functie)groep kenbaar te maken. Voor de invulling
van het begrip groep kan aangesloten worden bij artikel 27, eerste lid (laatste
volzin) WOR, waar de ondernemingsraad een instemmingsrecht wordt toegekend
ten aanzien van regelingen die gelden voor alle of een groep van de in de
onderneming werkzame personen. In veel gevallen zal aan de hand van het organisatieschema
het begrip groep geïnterpreteerd dienen te worden.Doelstelling van deze bepaling is dat de ondernemingsraad een goed overzicht
krijgt van de arbeidsvoorwaardelijke regelingen en afspraken die gelden voor
de verschillende groepen binnen de onderneming. Voorts dient op jaarbasis
inzicht verschaft te worden in de fluctuaties in deze kosten ten opzichte
van het voorafgaande jaren. Het spreekt voor zich dat significante wijzigingen
toegelicht dienen te worden. Het ligt voor de hand dat de informatie op een
gerubriceerde wijze wordt aangedragen, waarbij gedacht kan worden aan het
loon (primaire arbeidsvoorwaarden), de secundaire arbeidsvoorwaarden en bijzondere
beloningen. Bij dat laatste valt te denken aan: bonusregelingen, prestatietoeslagen,
winstdelingsregeling, vertrekregelingen. Ondernemer en ondernemingsraad kunnen
hierover afspraken maken rekening houdend met de aard en inhoud van de arbeidsvoorwaardelijke
regelingen die binnen de onderneming gelden. Doelstelling daarbij is dat de
ondernemingsraad op inzichtelijke wijze de opbouw van de arbeidsvoorwaardelijke
regelingen te zien krijgt alsmede de ontwikkelingen daarin per functiegroep.De informatie over de inkomens in de onderneming tezamen met de informatie
over de opbouw en het verloop in de verschillen tussen in de onderneming werkzame
groepen (artikel 31b WOR) kan voor de ondernemingsraad aanleiding zijn om
nadere vragen te stellen. Bijvoorbeeld omdat onvoldoende inzicht wordt verkregen
in de inkomensverschillen tussen mannen en vrouwen binnen de verschillende
functiegroepen. Het is een bekend gegeven dat het moeilijk is om vat te krijgen
op de inkomensverschillen die er zijn tussen mannen en vrouwen binnen ondernemingen.
Een probleem dat ook wel wordt aangeduid met de term «het glazen plafond».
De indieners gaan er vanuit dat met dit informatierecht de mogelijkheid van
de ondernemingsraad om inhoud te geven aan de zorgtaken als geregeld in artikel
28 WOR wordt bevorderd.Bijvoorbeeld ten aanzien van prestatiebeloning is het van belang dat de
ondernemingsraad kennis heeft van de gehanteerde normen. Daaruit valt vaak
op te maken welke doelen gesteld worden, bijvoorbeeld t.a.v. geleverde prestaties
inzake terugdringing ziekteverzuim, opvoeren productie of productiviteit,
e.d. Maar zeker dient de ondernemingsraad ook geïnformeerd te worden
over wat de inkomenseffecten van de toepassing van deze normen per jaar zijn.
Zonder dat laatste is de ondernemingsraad slechts gedeeltelijk geïnformeerd,
omdat de uitkomsten van de toepassing van een dergelijke regeling van wezenlijk
belang zijn. Datzelfde geldt voor meer regelingen waar bij de invulling op
het individuele niveau nog keuzes gemaakt kunnen worden ten aanzien van de
uitkomsten. Artikel 31d, tweede lidOnder punt 6 is al ingegaan op de reden om voor de informatievoorziening
over de inkomens van bestuurders en leden van (toezichthoudende) organen een
aparte bepaling op te nemen.Gezien de bijzondere positie van deze functionarissen is een bijzondere
bepaling vereist. Dit komt elders in de WOR ook voor. Zie bijvoorbeeld het
adviesrecht van de ondernemingsraad ten aanzien van voorgenomen besluit tot
benoeming of ontslag van bestuurders (art. 30 WOR). De enige plek in de WOR
waar de ondernemingsraad de bevoegdheid heeft om een adviesrecht uit te oefenen
over een individueel benoemings- of ontslagvoornemen. Vanwege de bijzondere
positie van de bestuurder als hoogste leidinggevende binnen de onderneming
als ook als overlegpartner van de ondernemingsraad wordt een dergelijke bevoegdheid
van de ondernemingsraad op zijn plaats geacht. Deze bevoegdheid brengt met
zich mee dat de ondernemingsraad in het kader van de adviesaanvraag allerlei
privacy gevoelige informatie over de (beoogd) bestuurder onder ogen krijgt.
Hetzelfde geldt bij de uitbreiding van het informatierecht over de inkomens
van bestuurders.In deze bepaling is aansluiting gezocht bij de het begrip bestuurder zoals
in de WOR is gedefinieerd in artikel 1, eerste lid sub e.Het kan zijn dat binnen een onderneming slechts één bestuurder
in de zin van deze bepaling is, maar er meer leden van de Raad van Bestuur
of directie zijn. Het informatierecht over het individueel inkomen strekt
zich dan alleen uit tot de bestuurder en indien aanwezig de plaatsvervangend
bestuurder. Ten aanzien van de overige leden van de Raad van Bestuur of directieleden
geldt het bepaalde in het eerste lid.Het kan echter ook zijn dat er meer dan een bestuurder is, bijvoorbeeld
bij een collegiaal opererende Raad van Bestuur. Dan dient de informatie over
de inkomens van alle leden van de Raad van Bestuur verschaft te worden.Het ligt voor de hand dat indien op basis van andere wetgeving de inkomens
van de verschillende leden van de Raad van Bestuur openbaar gemaakt dienen
te worden, dat de ondernemingsraad deze informatie ook wordt verschaft, ook
in die gevallen dat er slechts een bestuurder in de zin van de WOR is.Tevens dient de ondernemingsraad geïnformeerd te worden over de vergoeding
die de leden van een (toezichthoudend) orgaan krijgen, zoals de Raad van Commissarissen,
Raad van Toezicht, Bestuur etc. Omdat elders in de WOR ook aandacht is besteed
aan de verplichting van (vertegenwoordigers) van dergelijke organen om bij
bepaalde overlegvergaderingen aanwezig te zijn, is voor de omschrijving van
de organen die het in het kader van deze bepaling betreft aangesloten bij
artikel 24, tweede lid WOR, waar dit is geregeld.Artikel 31d, derde lidDe ondernemingsraad dient naast de jaarlijks te verschaffen informatie
als uitgewerkt in de leden 1 en 2 ook tussentijds door de ondernemer geïnformeerd
te worden indien belangrijke wijzigingen worden aangebracht in de in de leden
1 en 2 genoemde arbeidsvoorwaardelijke regelingen en afspraken.Deze bepaling is vergelijkbaar artikel 31, derde lid WOR, waarin eveneens
een verplichting is opgenomen voor de ondernemer om de ondernemingsraad tussentijds
te informeren over wijzigingen in de aangelegenheden waarover hij de ondernemingsraad
op grond van artikel 31, tweede lid WOR bij zijn aantreden dient te informeren.Het belang van het informatierecht bij tussentijdse wijzigingen is dat
de ondernemingsraad adequaat wordt geïnformeerd over wijzigingen die worden aangebracht in de geldende regelingen of afspraken. Dit kan
zijn bij het aantreden van een nieuwe bestuurder, bij reorganisatie, fusie
of andere ingrijpende wijzigingen in het beleid van de onderneming, waarbij
ook afspraken over (bijzondere) beloningen aan de orde kunnen zijn.Het begrip «belangrijk» is toegevoegd om te waarborgen dat
alleen wezenlijke wijzigingen meegedeeld hoeven te worden aan de ondernemingsraad.
Het begrip belangrijk wordt ook elders in de WOR, in artikel 25, gehanteerd
als onderscheidend criterium. Aangesloten kan worden bij de jurisprudentie
over dit begrip.HarrewijnRosenmöller XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2001/2002, nr. 27 900.XNoot1Wet 4-5-1950, Stb. 1950, K 174, artikel 6.XNoot2Wet 28-1-1971, Stb. 1971, 54.XNoot3SER-advies dd. 15-10-1976, nr. 20.XNoot4Wet 5-9-1979, Stb. 1979, 448.XNoot5Wet 7–12,1983, Stb. 663; Wet 1-2-1990, Stb. 1990, 91; Wet 13-4-1995,
Stb. 95.XNoot6Wet 14-2-1998, Stb. 1998, 107.XNoot7Kamerstukken II, 1995–96, 24 615, nr. 3, p. 10/11.XNoot8SER Advies, Knelpunten Wet op de ondernemingsraden, 92/07, p. 20.XNoot9Kamerstukken II 1996/97, 24 615, nr. 20.XNoot1Besluit verstrekking financiële informatie aan ondernemingsraden
1985.XNoot1Aangekondigd is dat de evaluatie van de WOR in de eerste helft van 2002
aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden, Kamerstukken II, 2001/02, 28 001,
nrs. 1–2, p. 52.XNoot2Zie Sociale Nota 2002, hoofdstuk 3 en 6, Kamerstukken II 2001/02, 28 001,
nrs. 1–2.XNoot1Kamerstukken II, 2001–02, 28 033, nr. 1. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28163-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl