Vaststelling van de Wet Douane- en Accijnswet BES (Douane- en Accijnswet BES); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139215
 2009-2010
 
 32 190
 Vaststelling van de Wet Douane- en Accijnswet BES (Douane- en Accijnswet
BES)
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG
 Vastgesteld 24 december 2009
 De vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
 
 Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag
voldoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de openbare behandeling
van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
 Inhoudsopgave Blz.
 • Inleiding 1
 • Algemeen 2
 • Douanerecht 3
 • Accijnzen 3
 • Handels -en diensten depot 4
 • Uitvoeringsaspecten 5
 • Budgettaire aspecten 6
 • Artikelsgewijze toelichting 6
 Inleiding
 De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
voor de vaststelling van de Wet Douane- en Accijnswet BES. Dit wetsvoorstel
vormt samen met het wetsvoorstel Belastingwet BES het voorstel voor het fiscale
stelsel voor de huidige Nederlands-Antilliaanse eilandgebieden Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (BES). Onderhavig wetsvoorstel ziet op de regelgeving op
het terrein van invoerrechten, accijnzen en het formele douanerecht.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel Douane- en Accijnswet BES. Deze leden hebben hierover nog
vragen op een tweetal onderwerpen.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met grote teleurstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Douane- en Accijnswet BES. Hun kritiek richt zich in
het bijzonder op het feit dat onder de noemer «handels- en dienstenentrepot»
de speciale economische zones blijven voortbestaan en mogelijk zelfs worden
uitgebreid.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van onderhavig wetsvoorstel.
 
 De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de Douane- en Accijnswet
BES. Het wetsvoorstel voorziet in regelgeving op het terrein van de invoerrechten
en de accijnzen alsmede het formele douanerecht voor de BES-eilanden. Deze
leden delen de mening van de regering niet betreffende de opsplitsing van
het toekomstige fiscale stelsel.
 Algemeen
 Kan de regering de opmerking «het in de Belastingwet BES opgenomen
formele recht is namelijk niet in zijn geheel toepasbaar voor de heffingen
die kunnen worden geheven bij invoer (invoerrechten, accijns bij invoer en
algemene bestedingsbelasting bij invoer)» toelichten? Waarom is dit
het geval, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 Gesteld wordt dat afgezien van de accijnsheffing een gelijke behandeling
van ingevoerde goederen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba ontstaat. Op dit
moment wordt de consument op Bonaire geconfronteerd met een goed waarop invoerrechten
en een (eventueel) gecumuleerde omzetbelasting rusten. In de huidige situatie
bepaalt het aantal schakels in de handelsketen de effectieve druk op het goed,
terwijl in de voorgestelde situatie het aantal schakels irrelevant is en enkel
het uniforme tarief voor de Algemene Bestedingsbelasting (ABB) op de goederen
drukt. Ook op Saba en Sint Eustatius ligt de situatie momenteel anders dan
straks het geval zal zijn. In de huidige situatie bepaalt het aantal schakels
in de handelsketen de effectieve druk op het goed, terwijl in de voorgestelde
situatie het aantal schakels irrelevant is en enkel het uniforme ABB-tarief
op de goederen drukt. De leden van de CDA-fractie vragen wat de precieze gevolgen
van dit alles zijn voor de belastingdruk op goederen. Gaat deze omlaag als
enkel het uniforme ABB-tarief op de goederen zal drukken?
 Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba zullen geen klassieke invoerrechten
meer worden geheven en blijft de bestaande situatie op het terrein van de
accijnzen gehandhaafd. Wat is de huidige situatie op Sint Eustatius en Saba
met betrekking tot de invoerrechten, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Omdat Sint Eustatius en Saba voor de aanvoer van goederen en toeristen alsmede
de afname van diensten vrijwel geheel, direct of indirect, afhankelijk zijn
van Sint Maarten, heeft het land Nederlandse Antillen de drie bovenwindse
eilanden voor de fiscale wetgeving doorgaans als één geheel
behandeld. Als de «free port» status van Sint Eustatius en Saba
wordt opgeheven, zullen de burgers en bedrijven op deze eilanden dit direct
merken, zo schrijft de regering. De leden van de CDA-fractie verzoeken de
regering deze effecten nader te duiden. Wat zouden de inkomenseffecten zijn?
Omwille van het voorkomen van deze effecten worden de invoerrechten op Saba
en Sint Eustatius vooralsnog op nihil gehouden en ter bevordering van een
zo uniform mogelijk systeem is deze lijn vooralsnog ook doorgetrokken naar
Bonaire. Deze leden constateren dat een dergelijke lijn bij de accijnzen niet
is gevolgd en komen hierop hierna terug. Is de regering voornemens dit in
de toekomst te wijzigen? De budgettaire derving als gevolg van de materiële
afschaffing van de invoerrechten op Bonaire is deels gecompenseerd in de tariefstelling
voor de ABB en deels door de uitbreiding van het begrip accijnsgoederen met
wijn, rooktabak, sigaren en cigarillo’s.
 
 De leden van de PvdA-fractie lezen dat er bij het vormgeven van het wetsvoorstel
aansluiting is gezocht bij het communautair douanewetboek, onder andere in
verband met afstemming van regelgeving met overzeese landsdelen
van Frankrijk en Groot-Brittannië. Deze leden zouden graag willen weten
of er ook nog consequenties voortvloeien uit de nog te maken afweging of de
BES-eilanden een overgang maken van de status van LGO naar UPG. Is er met
een dergelijke overgang al rekening gehouden in het voorliggend wetsvoorstel?
 
 De leden van de VVD-fractie vragen om een integraal vergelijkend overzicht
van de voorstellen op de verschillende onderdelen met de bestaande situatie
op de BES-eilanden en de douane- en accijnswetgeving in Nederland. Deze leden
achten het ontbreken van een toelichting als sprake is van voortzetting van
bestaande regelingen onbevredigend. Dat zou naar hun oordeel op hoofdpunten
alsnog moeten gebeuren, omdat afwijking ten opzichte van regelgeving in het
Europese deel van Nederland goed moet kunnen worden beargumenteerd.
 Kunnen de resultaten van het op grond van de Slotverklaring van de Miniconferentie
van 10 en 11 oktober 2006 ingestelde onderzoek naar «de mogelijkheid
en wenselijkheid tot behoud van hun free port» aan de Kamer worden verstrekt?
De leden van de VVD-fractie vragen ook waarom hoofdstuk III inzake de invoerrechten
in dit wetsvoorstel voorkomt, terwijl het tarief op nihil wordt gesteld.
 Douanerecht
 Het formele douanerecht is herzien om rekening te kunnen houden met de
nieuwe staatkundige realiteit, maar ook met ontwikkelingen in mondiaal kader
die dienen door te werken in de onderhavige douaneregelgeving, zo lezen de
leden van de CDA-fractie. Ook is gebruik gemaakt van begrippen uit de in Nederland
geldende Algemene douanewet en het in de Europese Unie geldende Communautair
Douane Wetboek (hierna: CDW). De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering
waar en waarom de regering van de Algemene Douanewet en het CDW heeft afgeweken.
 Ten aanzien van de niet-fiscale taken van de douane vragen de leden van
de CDA-fractie hoe de samenwerking met de Nederlandse douane verloopt. In
hoeverre vindt er uitwisseling van kennis, middelen en mensen plaats?
 Het formele douanerecht zoals dit in dit wetsvoorstel is vormgegeven,
heeft het karakter van kaderwetgeving die een nadere invulling via lagere
regelgeving noodzakelijk maakt. Kan de regering duidelijk maken aan de leden
van de CDA-fractie welke regelingen in de wet worden geregeld, welke in een
algemene maatregel van bestuur, en welke bij ministeriële regeling?
 Accijnzen
 Welke goederen vallen in Nederland wel onder het begrip accijnsgoederen,
maar niet op de BES, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 Op Bonaire zal volgens het voorstel van de regering een accijns worden
geheven over gedistilleerde drank, bier en sigaretten. De van oudsher bestaande
situatie dat er op Saba en Sint Eustatius geen accijns wordt geheven over
andere goederen dan benzine blijft gehandhaafd. Kan de regering dit nader
toelichten? Waarom blijft de van oudsher bestaande situatie op Saba en Sint
Eustatius gehandhaafd? Wat zouden de gevolgen zijn van het introduceren van
een accijns op andere goederen dan benzine op deze eilanden? Waarom wordt
dit niet voorgesteld, terwijl de regering wel voorstelt een accijns te introduceren
op Bonaire op wijn, sigaren en cigarillo’s? Is een andere oplossing
denkbaar, in die zin dat in Sint Maarten ook accijns zou worden geheven op
bedoelde producten? Is hierover wel eens contact geweest met de Franse autoriteiten,
voor wat betreft het Franse deel, zo vragen de leden van de fractie van het
CDA.
 
 De leden van de PvdA-fractie constateren dat, op grond van afspraken met
de betrokken eilandsbesturen, ervoor gekozen is om op Saba en Sint Eustatius
geen accijnzen te heffen op alcohol en tabak. Deze leden begrijpen dat zoveel
mogelijk aansluiting gezocht wordt bij de bestaande praktijk, maar constateren
ook dat het doel bestaat om op termijn toe te werken naar integratie. Graag
vernemen deze leden de visie van de regering op het pad van integratie dat
ingezet zou moeten worden. Hoe verhoudt deze integratie zich tot de gemaakte
uitzonderingen in de accijnsheffing?
 Voorts willen de leden van de PvdA-fractie graag weten welke economische
waarde de handel in alcohol en tabak op Saba en Sint Eustatius vertegenwoordigt.
Hoe groot is de kans dat er in de toekomst handelsstromen via de eilanden
zullen lopen voor de handel in tabak en alcohol? Hoe zal voorkomen worden
dat verschillen in accijnzen binnen Nederland leiden tot het ontwijken van
accijnzen en het op gang brengen van ongewenste handelsstromen in gereguleerde
goederen als alcohol en tabak?
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat de regering de bestaande heffingen
als uitgangspunt neemt voor het nieuwe stelsel voor Bonaire, Saba en Sint
Eustatius. Deze leden ontvangen graag een overzicht van de afwijkingen van
het Nederlandse stelsel, waarbij objectieve en redelijke gronden worden gegeven
voor de voorgestelde uitzonderingen, herleid tot één of meer
specifieke kenmerken van de eilanden. Deze leden erkennen met de regering
in algemene zin dat het heffen van invoerrechten prijzen van goederen verhoogt.
Maar waarom is dit in het specifieke geval van Saba en Sint Eustatius een
reden om geen invoerrechten te heffen? Waarom acht de regering het argument
van «een zo eenduidig mogelijk systeem» afdoende om ook op Bonaire
geen invoerrechten te heffen? Waarom geldt het argument van «eenduidigheid»
dan niet voor de accijnzen op gedestilleerd, wijn, bier en tabaksproducten,
die op Bonaire wel en op Saba en Sint Eustatius niet zullen worden geheven?
Wat is de reden dat is gekozen is voor een nultarief? Gelden bij invoer vanuit
de BES-eilanden in Nederland dezelfde invoerrechten en accijnzen als bij invoer
vanuit andere landen?
 
 Hoewel het niet heffen van accijnzen op bier, wijn, gedestilleerd en tabaksproducten
voor de leden van de fractie van de VVD ook in Nederland een aantrekkelijk
perspectief is, zijn deze leden er nog niet van overtuigd dat het wenselijk
is in dit opzicht onderscheid te maken tussen enerzijds Bonaire en anderzijds
Saba en Sint Eustatius. Kan inzicht worden gegeven in deze accijnsopbrengsten
op Bonaire en potentiële opbrengsten, indien op Saba en Sint Eustatius
wel accijnzen geheven zouden worden? Kan de economische verbondenheid tussen
Saba en Sint Eustatius met Sint Maarten in dit opzicht ook kwantitatief worden
onderbouwd?
 
 De leden van de PVV-fractie volgen niet de redenen die de regering aandraagt
om geen accijns te heffen op gedistilleerd, wijn, bier en tabaksproducten
op Saba en Sint Eustatius. De handhaving van de «free port» status
is dan ook overbodig vinden deze leden.
 Handels -en dienstendepot
 Graag ontvangen de leden van de SP-fractie een toelichting waarom het
in de Slotverklaring aangekondigde onderzoek naar het behoud van de «free
ports» op Saba en Sint Eustatius heeft geleid tot de conclusie dat deze
fiscale constructies moeten blijven bestaan. Klopt het dat de eilanden Saba
en Sint Eustatius in hun geheel een «free port» zijn? Is een «free
port» hetzelfde als een speciale economische zone? Zo nee, wat zijn
de verschillen? Wat zijn de verschillen tussen de «free port»
status van Saba en Sint Eustatius en de positie van Sint Maarten als «tax
and duty free» toeristenbestemming? Wat zijn de verschillen
tussen een «douane-entrepot» en een «handels- en dienstenentrepot»?
Wat zijn de verschillen tussen de huidige speciale economische zone en het
nieuwe handels- en dienstenentrepot? Zijn in een handels- en dienstenentrepot
behalve de invoerrechten en accijnzen wel alle andere belastingen van toepassing?
 Internationale ondernemingen profiteren van hun aanwezigheid op de eilanden,
maar dragen financieel relatief erg weinig bij. De leden van de Sp-fractie
kunnen niet uitleggen dat Nederland schulden van Bonaire, Saba en Sint Eustatius
moet saneren, maar internationale ondernemingen niet meer gaan bijdragen.
Met het instellen van een handels- en dienstenentrepot wordt, zo constateren
deze leden, dit probleem van een gebrek aan inkomsten niet opgelost. Deze
leden vragen in hoeverre een handels- en dienstenentrepot kan worden gezien
als een voortzetting van de speciale economische zones, waar de belastingvoordelen
voor de bedrijven die nu actief zijn in deze fiscale zones blijven voortbestaan.
Zij worden in deze opvatting gesterkt door de opmerking van de regering dat
de handels- en dienstenentrepots in grote lijnen zijn ontleend «aan
de thans geldende Landsverordening economische zones 2000». Deze leden
worden tevens in deze opvatting gesterkt door het feit dat binnen het handels-
en dienstenentrepot goederen mogen worden bewerkt en diensten mogen worden
verricht. Worden die activiteiten belast met opbrengstbelasting?
 De leden van de fractie van de SP ontvangen graag een overzicht van de
mogelijkheden van opslag, verwerking, bewerking, montage, verpakking, tentoonstelling
en anderszins behandeling van goederen in het «handels- en dienstenentrepot».
Deelt de regering de opvatting van deze leden dat hier niet meer kan worden
gesproken van tijdelijke opslag? Deze leden ontvangen graag een uitwerking
van de voorwaarden voor vestiging in een handels- en dienstenentrepot: welke
instroom van deviezen moet een bedrijf genereren, welke werkgelegenheid moet
het creëren en welke investeringen moet het doen? Tevens ontvangen deze
leden graag een uitwerking van de objectieve criteria: welke materiële
omvang en omzet moet een bedrijf hebben? Waarom geldt dit criterium, evenzeer
als het criterium van werkgelegenheid, niet meer als een bedrijf 500 000
dollar investeert? Welke van de bedrijven die nu actief zijn in de speciale
economische zones voldoen aan de gestelde voorwaarden en criteria? Deze leden
vonden het opmerkelijk dat de Nederlandse minister van Financiën de bevoegdheid
krijgt om een handels- en dienstenentrepot in te stellen. Welke gevolgen heeft
deze bevoegdheid voor het fiscale stelsel in Nederland? Kan voortaan ook in
Nederland een handels- en dienstenentrepot worden ingesteld?
 Uitvoeringsaspecten
 De leden van de CDA-fractie lezen dat de door de Belastingdienst te maken
kosten zullen worden gedekt binnen de begroting van de Belastingdienst en
dat bij voorjaarsnota/kaderbrief wordt vastgesteld of de Belastingdienst wordt
gecompenseerd voor de uitvoeringskosten of dat de inzet op andere uitvoeringstaken
wordt verminderd. Deze leden willen hier wel wat meer van weten. Wat zijn
de verwachte kosten? Als deze kosten worden gedragen door andere uitvoeringstaken
van de Belastingdienst te verminderen, welke taken zou dat dan moeten betreffen?
Ziet de regering mogelijkheden om taken van de Belastingdienst te verminderen?
Zo ja, welke?
 
 De leden van de VVD-fractie krijgen graag meer inzicht in de omvang van
de geraamde uitvoeringskosten voor de Belastingdienst. Op de inzet van welke
uitvoeringstaken zal – bij het uitblijven van compensatie – eventueel
worden verminderd?
 Budgettaire aspecten
 Begrijpen de leden van de CDA-fractie het goed dat de budgettaire derving
van de materiële afschaffing van de invoerrechten op Bonaire USD 4 061 000
bedraagt? En dat daarvan USD 974 000 wordt gecompenseerd door de
uitbreiding van het begrip accijnsgoederen? En welk deel door de verhoging
van de benzineaccijns op Saba en Sint Eustatius? Het overige wordt gecompenseerd
in de tariefstelling voor de ABB? Betekent dit dat Saba en Sint Eustatius
deels moeten meebetalen aan het laten vervallen van de invoerrechten op Bonaire?
 
 Wat is de huidige dan wel voorziene opbrengst op de drie eilanden van
de algemene bestedingsbelasting, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
 Artikelsgewijze toelichting
 Artikel 4.8
 De toelichting op de twee verschillende tarieven voor de accijns op benzine
schiet naar het oordeel van de leden van de VVD-fractie tekort, zowel ten
aanzien van de noodzaak van twee tarieven als naar de uitwerking.
 Artikelen 4.13 en 4.14
 De leden van de VVD-fractie achten het vrijwel niet verdedigbaar dat er
slechts wijnaccijns wordt geheven als deze meer dan 20% alcohol bevat.
In de praktijk zal dit betekenen dat er vrijwel geen wijnaccijns wordt geheven.
De argumentatie dat de bestaande definitie «ingang heeft gevonden in
de Bonairiaanse economie» is naar hun oordeel veel te mager.
 Artikel 4.49
 In welke gevallen wordt op dit moment vrijstelling van accijns verleend
op de BES-eilanden, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
 
 De voorzitter van de vaste commissie,
 Van Beek
 De adjunct-griffier van de vaste commissie voor Financiën,
 Van den Berg
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Beek (VVD), voorzitter, Van Gent (GL), Van Bommel (SP), Van
der Staaij (SGP), Blok (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Remkes (VVD), Van Bochove
(CDA), Van Velzen (SP), Sterk (CDA), Leerdam (PvdA), ondervoorzitter, Van
Hijum (CDA), Griffith (VVD), Boelhouwer (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Ortega-Martijn
(CU), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA),
Lempens (SP), Ouwehand (PvdD), Kuiken (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en De Rouwe
(CDA).
 Plv. leden: Ten Broeke (VVD), Halsema (GL), Van Leeuwen (SP), Van der
Vlies (SGP), Zijlstra (VVD), Wolbert (PvdA), Weekers (VVD), De Nerée
tot Babberich (CDA), Poppe (SP), Vacature (CDA), Blom (PvdA), Vacature (CDA),
Van Miltenburg (VVD), Spekman (PvdA), Vacature (CDA), Voordewind (CU), Graus
(PVV), Koşer Kaya (D66), Vacature (SP), Bouchibti (PvdA), Van Dijk
(SP), Thieme (PvdD), Kalma (PvdA), Van Vroonhoven-Kok (CDA) en Vacature (CDA).