Indonesië; Verslag algemeen overleg op 7 september 1999 over de situatie in Oost-Timor
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26049, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26049 nr. 18

20-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26049Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 049Indonesiënr. 18VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 september 1999De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 7 september 1999 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van
Buitenlandse Zaken over de situatie in Oost-Timor.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hillen (CDA) vond de situatie in Indonesië niet
alleen zorgelijk vanwege de onlusten op Oost-Timor, Ambon en Atjeh, maar ook
vanwege de onduidelijkheid in de machtsverhoudingen. De onderhandelaars weten
daardoor niet met wie zij zaken moeten doen. Daarnaast bestaan er ook verschillen
in opvatting over de te nemen maatregelen. Die verschillen zijn er zelfs binnen
het Indonesische leger.Nederland verkeert in een bijzondere positie, aangezien het het voorzitterschap
van de Veiligheidsraad bekleedt. Bij het aanvaarden van dat voorzitterschap
heeft Nederland zich ambitieus opgesteld. Evenwel blijkt nu het erop aankomt
sprake van machteloosheid. De woordvoeder van de minister noemt mensen die
hierop kritiek hebben leunstoeldeskundigen en spreekt verder van zeepbellendiplomatie.
Het is duidelijk dat Nederland alleen niet orde op zaken kan stellen, maar
het zou wel het voortouw moeten nemen. Landen in de regio lijken dat nu te
doen. Australië heeft zich bijvoorbeeld bereid verklaard troepen te sturen.
Daarmee oefent het druk uit op Indonesië en lijkt het zich te bekommeren
om het lot van Oost-Timor. Wordt het niet tijd dat Nederland zich in het vervolg
krachtiger opstelt en meer druk uitoefent?De heer Koenders (PvdA) stipuleerde dat de zorgelijke ontwikkelingen
op Oost-Timor naar het zich laat aanzien het gevolg zijn van een geplande
actie van paramilitaire eenheden die door een deel van het Indonesische leger,
in het bijzonder door de Rode baretten, worden gesteund. Met die geplande
actie wordt getracht de uitslag van het referendum te saboteren. Niet duidelijk
is of Nederland onderkent dat de huidige terreur georganiseerd is.Indonesië heeft de internationale gemeenschap beloofd de uitslag
van het referendum te zullen respecteren. Nu pro-Indonesische milities op
Oost-Timor hun gang kunnen gaan, is in feite sprake van contractbreuk. Daarmee zijn de ongeregeldheden op Oost-Timor een internationale aangelegenheid
geworden. Gelet op het feit dat Nederland voorzitter is van de Veiligheidsraad,
rust op Nederland de plicht zich krachtig op te stellen bij de poging de breuk
in de internationale rechtsorde te herstellen.Achteraf is het onbegrijpelijk dat de Veiligheidsraad geen voorbereidingen
heeft getroffen voor de periode na het referendum. Immers, het was te voorzien
dat de uitslag ervan tot ongeregeldheden zou leiden. Daarvoor is gewaarschuwd
door onder anderen minister Guterres met de woorden dat bij de keus voor onafhankelijkheid
Dili zou veranderen in een zee van geweld. Is het postreferendumscenario überhaupt
in de Veiligheidsraad aan de orde geweest?De oplossing van het conflict wordt bemoeilijkt door verdeeldheid in het
Indonesische leger, verdeeldheid in het regime en door de verzwakking van
de positie van president Habibie. Daarom is niet duidelijk welk drukmiddel
effect heeft, maar men zou in ieder geval de generaals erop kunnen wijzen
dat zij moeilijkheden zullen ondervinden in hun contacten met het Westen als
zij medewerking verlenen aan misdaden op Oost-Timor. Misschien zijn er andere
vormen van druk mogelijk die niet direct isolatie van Indonesië betekenen.
Gedacht kan worden aan het niet herfinancieren van leningen van het IMF en
de Wereldbank. Met welke boodschap gaat de VN-missie naar Jakarta? Wordt overwogen
UNAMET in de overgangsperiode een rol te laten spelen? Onderkent Nederland
het huidige gebrek aan urgentie, gelet op de situatie op Oost-Timor?De heer Van Middelkoop (GPV) wees erop dat de regering in Jakarta
het bewust kan doen voorkomen dat zij door het bestaan van een machtsvacuüm
niet adequaat kan optreden. Er mag evenwel op geen enkele manier aan getwijfeld
worden dat de Indonesische regering volledig verantwoordelijk is voor het
handhaven van de orde op Oost-Timor. Op die verantwoordelijkheid moet zij
ook aangesproken worden.De beelden van de situatie op Oost-Timor doen sterk denken aan die welke
destijds uit Kosovo en Rwanda kwamen. Gevreesd moet worden dat ook op Oost-Timor
ernstige misdrijven tegen de menselijkheid worden gepleegd. In de media is
zelfs melding gemaakt van de uitvoering van een plan dat is opgesteld voor
het geval het referendum tot onafhankelijkheid van Oost-Timor zou leiden.
Ook de manier waarop de terreurdaden worden begaan, doet denken aan die in
andere landen: aan het leger gelieerde milities oefenen terreur uit, zodat
het leger zelf niet hoeft op te treden. Zijn er bewijzen dat nu een plan wordt
uitgevoerd dat voor het houden van het referendum is opgesteld? Aangezien
thans weer sprake lijkt te zijn van misdrijven tegen de menselijkheid, moet
de gedachte aan het houden van een internationaal tribunaal levend blijven.
Daarmee kunnen verantwoordelijken onder druk worden gezet, ook al is het dagvaarden
van leiders nog niet aan de orde. Met welke opdracht vertrekt de missie van
de Veiligheidsraad naar Jakarta? Hoe is die missie samengesteld? Levert Nederland
een inbreng?De heer Van Middelkoop wees voorts op de aparte positie van Oost-Timor.
Sinds de jaren zeventig wordt dat land door Indonesië bezet. Het referendum
was dan ook in feite overbodig. Nu Indonesië meldt dat het referendum
toch nog door het volkscongres moet worden bekrachtigd, zijn vragen te stellen
over de volkenrechtelijke juistheid daarvan. Bovendien moet in aanmerking
worden genomen dat bij de overdracht van de archipel door Nederland aan Indonesië,
Oost-Timor geen deel uitmaakte van het rijk dat werd overgedragen.Op de internationale gemeenschap rust dan ook een bijzondere verantwoordelijkheid,
vooral omdat het referendum met medewerking van de VN tot stand is gekomen.
Toch is de Veiligheidsraad verdeeld over het zenden van troepen. Welke argumenten
voeren de landen aan die wel een vredesmacht willen sturen? Steunt Nederland
het zenden van een vredesmacht? Kan Nederland zijn medewerking
aan schuldsanering wel blijven leveren zolang de bevolking van Oost-Timor
niet geholpen wordt? De heer Hessing (VVD) sloot zich aan bij de opmerkingen van
andere woordvoerders over de zorgelijkheid van de situatie op Oost-Timor.
De regering van Indonesië toont zich ernstig nalatig en is kennelijk
niet in staat de veiligheid van haar burgers te garanderen en de openbare
orde te handhaven. Terecht kiest Nederland voor het uitoefenen van druk op
de Indonesische regering, ook via de EU en de Veiligheidsraad.Buitengewoon zorgwekkend is dat de veiligheid van de leden van UNAMET
en van internationale waarnemers niet kan worden gegarandeerd. In aanmerking
moet worden genomen dat het waarborgen van de veiligheid van internationale
waarnemers en onderhandelaars verplicht is. Door haar verplichtingen op dit
punt niet na te komen, zou Indonesië feitelijk niet meer een volwaardig
lid zijn van de internationale gemeenschap. Een harde resolutie op dit punt
zou nodig zijn, mede gelet op de 5-meiafspraken.Ook de heer Hessing wees ook op de bijzondere verantwoordelijkheid van
de Verenigde Naties. Zij hebben 23 jaar gedoogd dat Oost-Timor onwettig werd
bezet. Vervolgens hebben zij het houden van een referendum georganiseerd en
de bevolking opgeroepen om te gaan stemmen. Zo nodig moet nu een VN-vredesmacht
ingezet wordt om die bevolking te beschermen. Op welke manier denkt Nederland
de druk op Indonesië te kunnen maximaliseren? Welk standpunt heeft de
Europese Unie ingenomen?Ten slotte vroeg de heer Hessing het dreigen met een oorlogstribunaal
niet op voorhand uit te sluiten in het geval hoge officieren direct of indirect
betrokken blijken te zijn bij moordpartijen.De heer Hoekema (D66) wees erop dat de VN wellicht onvoldoende
rekening heeft gehouden met het ontstaan van een onrustige periode na de uitslag
van het referendum. Toen duidelijk werd dat Indonesië het referendum
niet adequaat zou implementeren, had de VN alerter op de ontwikkelingen kunnen
inspelen. Op die organisatie rust namelijk de plicht het contract dat onder
haar verantwoordelijkheid in feite met de bevolking van Oost-Timor is gesloten,
na te komen. Portugal, Indonesië en met name de VN zijn immers politiek
en moreel verantwoordelijk voor het houden van het referendum. Het is dan
ook jammer dat de uitlatingen van de permanente vertegenwoordiger van Nederland
in de Veiligheidsraad jegens de pers op moedeloosheid wijzen. Sprak de heer
Van Walsum op persoonlijke titel?Thans moet zo snel mogelijk een besluit genomen worden over het zenden
van een vredesmacht naar Oost-Timor. In dat licht is het zenden van een VN-missie
naar Jakarta belangrijk. Zij kan proberen van Indonesië de benodigde
toestemming voor het zenden van die vredesmacht te krijgen en daartoe druk
uit te oefenen. Evenwel is niet duidelijk met welk mandaat de missie naar
Jakarta vertrekt. Dat is vooral jammer, daar tegenwerking mogelijk is, zeker
nu sprake lijkt te zijn van orkestratie en organisatie door Indonesië
van het geweld. Wat zijn de plannen van de secretaris-generaal van de VN?
Wil hij, gelet op eerdere uitlatingen, UNAMET militair versterken? Gaat de
minister ook naar Dili?Een oplossing van de situatie moet gezocht worden in dialoog, druk en
overtuiging. Indonesië moet beseffen dat zijn reputatie op het spel staat
als het voortgaat met het frustreren van het referendum en dat hem zware sancties
kunnen treffen als het land niet meewerkt.De heer Marijnissen (SP) vond dat de VN een compliment verdienen
voor de wijze waarop het referendum is georganiseerd. Dat referendum gaf de
Oost-Timorezen na 23 jaar bezetting hoop op onafhankelijkheid. Zij besloten
daarom om ondanks alle intimidaties naar de stembus te gaan. De
overgrote meerderheid koos voor afscheiding, maar de pro-Indonesische milities
besloten de prijs voor de keuze van de Oost-Timorezen zeer hoog te maken.
Voor de druk die daardoor ontstaat, mag de internationale gemeenschap niet
bezwijken. Zij mag niet opnieuw gedogen dat Oost-Timor wordt beschouwd als
een provincie van Indonesië.De schuld voor deze situatie ligt bij de Indonesische regering. Het contract
voorzag immers in ordehandhaving door de regering in Jakarta. Daarom moeten
de leiders, waaronder Habibie en Wiranto, verantwoordelijk worden gehouden
voor de ongeregeldheden die nu ontstaan. Ten onrechte wordt het excuus van
het bestaan van een machtsvacuüm aangevoerd.Aangezien het contract dat met het houden van het referendum werd gesloten
ook met medewerking van de VN tot stand is gekomen rust er ook op die organisatie
een verantwoordelijkheid. Nu blijkt dat zij ten onrechte vertrouwen in de
regering-Habibie heeft gehad, past haar het nemen van sancties. Zij zou op
haar beurt voor Indonesië de prijs voor het toestaan van geweld zeer
hoog kunnen maken.Nederland kan in dit verband ook maatregelen nemen. De Nederlandse regering
kan minister Alatas en de Indonesische ambassadeur in Nederland wijzen op
de verplichtingen van Indonesië, zij kan de, weliswaar verkapte, ontwikkelingshulp
opschorten, pleiten voor stopzetting van de multilaterale hulp aan Indonesië
via de EU, het IMF, de Aziatische ontwikkelingsbank, de Wereldbank en VN-instellingen.
Verder dient in dit verband gedacht te worden aan de handelsmissie van minister
Jorritsma. Van het afreizen van die missie kan geen sprake zijn zolang de
situatie op Oost-Timor niet is genormaliseerd. Voorts valt te denken aan het
opschorten van de wapenhandel met Indonesië en aan internationale economische
sancties.Mevrouw Vos (GroenLinks) vond dat de brief van de minister
een te rooskleurig beeld schetst van de situatie op Oost-Timor. Er worden
honderden mensen vermoord en tienduizenden worden gedeporteerd, onder andere
naar West-Timor. In de brief wordt echter nergens het woord «deportaties»
gebruikt.Duidelijk is dat de huidige acties zijn gepland en het is onbegrijpelijk
dat de Veiligheidsraad met het ontstaan van deze acties niet heeft rekeninggehouden.
Het zogenaamde plan B moet bij de regering van Indonesië en bij de Veiligheidsraad
bekend zijn geweest. Wist de Nederlandse regering van het bestaan van plan
B? Is het wel juist te spreken van anarchie als de huidige acties waren gepland?
En is het niet naïef te denken dat de regering in Jakarta de orde zal
herstellen gelet op wat er in de afgelopen dagen is gebeurd?Het optreden van de regering-Habibie, waarvan de positie overigens niet
duidelijk is schiet te kort. Kon Wiranto bij zijn bezoek aan Oost-Timor niet
verder komen dan het vliegveld of wilde hij niet verder komen? Ook het optreden
van de VN, inclusief dat van de heer Van Walsum, schiet te kort. Het ontbreekt
deze instelling aan daadkracht. Inmiddels is duidelijk dat een internationale
vredesmacht nodig is alsmede een scherpe resolutie van de VN met een veroordeling
van de houding van de Indonesische regering. Die resolutie zou tevens de basis
kunnen vormen voor het zenden van een vredesmacht. Daarvoor dient ook Nederland
zich krachtig uit te spreken.De VN-missie zal de regering-Habibie ondubbelzinnig moeten duidelijk maken
wat het standpunt van de internationale gemeenschap is: onmiddellijk stoppen
met het geweld en een internationale vredesmacht toelaten. Daarbij zal moeten
worden aangegeven dat het niet toelaten van een vredesmacht gevolgd zal worden
door sancties. Die sancties kunnen bestaan uit het niet meer verstrekken van
leningen via het IMF en de Wereldbank. Welk mandaat heeft de VN-missie? Wat
zal men doen als de VN-missie van de Indonesische regering geen
toestemming krijgt voor het zenden van een vredesmacht?Is het mogelijk de buitenlandse tegoeden van familie Soeharto te bevriezen?
Zijn hierover met banken afspraken gemaakt? Kan Nederland met zijn fiscaal
beleid druk uitoefenen? Is de regering bereid het bezoek van minister Jorritsma
aan Indonesië af te gelasten? Is zij ook niet van mening dat onder de
huidige omstandigheden een dergelijk bezoek ongepast zou zijn? Nederland zou
ook de wapenleveranties aan Indonesië moeten stoppen. Zal de generaals
in Indonesië duidelijk gemaakt worden dat in de toekomst een internationaal
strafhof hen kan veroordelen voor misdaden tegen de menselijkheid? Het antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken wees erop dat de Indonesische
regering het referendum mogelijk heeft gemaakt en dat dat referendum zelf
goed is verlopen. Daarvoor mag de Indonesische regering geprezen worden. De
uitslag van het referendum is de uiting van een rechtvaardige strijd. Nu het
op implementatie aankomt, zal de Nederlandse regering voortdurend aangeven
dat de Indonesische regering deze implementatie goed dient te laten verlopen.
De daadkracht van de Indonesische regering wordt echter verminderd door een
gezagscrisis. Daarom is de Nederlandse regering ook niet gerust op een goede
afloop, maar zij heeft wel hoop.Dat het Nederlandse voorzitterschap zich niet passief opstelt, moge blijken
uit de inspanningen van de permanente vertegenwoordiger bij de VN, de heer
Van Walsum. Hij heeft ervoor gezorgd dat de secretaris-generaal van de Verenigde
Naties er bij de Indonesische regering in heldere bewoordingen op heeft aangedrongen
dat Indonesië de orde op Oost-Timor dient te herstellen. De Indonesische
regering heeft dan ook de noodtoestand afgekondigd en troepen naar Oost-Timor
gestuurd.Ook de VN-missie is het resultaat van de inspanningen van de Nederlandse
vertegenwoordiger bij de Veiligheidsraad. Hij heeft in de afgelopen maanden
bij veel gelegenheden geïntervenieerd. Op 24 augustus heeft hij al aandacht
gevraagd voor de problemen die zich voor zouden kunnen doen na afloop van
het referendum. Op dat moment was hij de enige in de Veiligheidsraad die daarvoor
oog had. Op 1 september is op verzoek van het Nederlandse voorzitterschap
de Veiligheidsraad in spoedzitting bijeengekomen. Dat gebeurde naar aanleiding
van de gewelddadigheden op Oost-Timor. Op dat moment was in de Veiligheidsraad
geen overeenstemming te bereiken over het sturen van een vredesmacht.Op 2 september heeft de Nederlandse vertegenwoordiger met de Indonesische
permanente vertegenwoordiger gesproken. Bij die gelegenheid heeft de heer
Van Walsum de Indonesische vertegenwoordiger gewezen op de verantwoordelijkheden
van de Indonesische regering en gezegd dat haar prestige op het spel stond.
Daarvan is in de Veiligheidsraad verslag gedaan.Op 3 september heeft Nederland na het bekend worden van de uitslag van
het referendum de Veiligheidsraad in een spoedzitting bijeen geroepen. Dat
heeft geleid tot een presidentiële verklaring waarbij is gezegd dat men
het succesvol verlopen referendum verwelkomde, maar dat er grote zorg was
vanwege de escalatie van het geweld.Omstreeks die tijd was de Nederlandse vertegenwoordiger zeer actief in
zijn pogingen om de gedachte van een VR-missie bij de andere leden van de
Veiligheidsraad te promoten. Evenwel was tot de spoedzitting op zondag 5 september
geen van de leden bereid om een VR-missie naar Jakarta te zenden. Het voorgaande
geeft aan dat de heer Van Walsum in zijn pogingen zeer vasthoudend is geweest.
Op 5 september is na aanhoudend geweld en na het vele voorwerk door de heer
Van Walsum besloten een VR-missie naar Jakarta te sturen. De missie naar Jakarta heeft tot doel met de Indonesische regering te
overleggen over toestemming voor het sturen van een VN-troepenmacht. Het voorzitterschap
van de missie wordt bekleed door Namibië. Verder maken daarvan deel uit
vertegenwoordigers van Maleisië, Slovenië, het Verenigd Koninkrijk
en Nederland.Gelet op het bestaan van de gezagscrisis in Jakarta doet de vraag zich
voor of de legereenheden thans de bevelen van president Habibie zullen uitvoeren.
Minister Alatas heeft verklaard dat dit het geval zal zijn. De Indonesische
regering lijkt in te zien dat ook zij verantwoordelijkheid dient te nemen
voor de uitvoering van het 5-meiakkoord. Toch is de internationale gemeenschap
niet gerust en zij dringt daarom aan op het spoedig stationeren van een internationale
troepenmacht op Oost-Timor. Die troepenmacht moet actief kunnen opereren en
kunnen reageren op aanvallen. Het zal hierbij dus om gewapende militairen
moeten gaan. De toestemming van Indonesië is essentieel om dat anders
sprake zou zijn van aantasting van de soevereiniteit van Indonesië. Ook
de landen die hebben gezegd troepen naar Oost-Timor te willen sturen zullen
dat alleen doen met het mandaat van de Veiligheidsraad. Dat mandaat zal evenwel
pas gegeven worden als Jakarta met de stationering van troepen instemt.Ondanks de inspanningen van de VN zou evenwel toch de stationering van
een VN-troepenmacht kunnen worden afgewezen. In de fase die vervolgens optreedt,
kunnen geen maatregelen uitgesloten worden. Voortdurend zal men zoeken naar
het juiste drukmiddel op de juiste tijd. In dit verband moet in aanmerking
worden genomen dat de Wereldbank de middelen die voor Indonesië waren
geoormerkt niet heeft uitbetaald vanwege corruptie. Daarmee wordt het drukmiddel
van het niet-uitbetalen van leningen tenietgedaan.Voorzover bekend worden de acties van de milities op Oost-Timor niet door
de regering in Jakarta gepland. Niet uitgesloten is dat bij de lokale militairen
en bij het civiele bestuur op Oost-Timor plannen hebben bestaan. Gelet op
het feit dat de huidige acties niet door Jakarta gepland zijn, zou de regering-Habibie
ook geen volkerenmoord kunnen worden verweten. Een rechtstreekse lijn van
verantwoordelijken naar de plegers van de misdaden moet er bestaan wil sprake
kunnen zijn van een arrestatie of beschuldiging.De minister wees er ten slotte op dat de zorgelijke situatie op Oost-Timor
ertoe heeft geleid dat de buitenlandse waarnemers in staat worden gesteld
het land te verlaten. Thans zijn op Oost-Timor nog drie Nederlandse journalisten.
Het aantal ontheemden, dat volgens de schatting van de UNHCR voor het referendum
40 000 bedroeg, neemt sterk toe, terwijl hulpverleners nog niet worden
toegelaten. Voor een antwoord op de vragen over de kapitaaltegoeden van de
familie Soeharto verwees de minister naar zijn collega van Financiën. Nadere gedachtewisselingDe heer Hillen (CDA) vond het antwoord van de minister verre
van geruststellend. Aangezien het stationeren van een internationale vredesmacht
afhankelijk is van de toestemming van de Indonesische regering, is het zeer
de vraag of die macht ooit op Oost-Timor gestationeerd kan worden. Tegelijk
moet geconstateerd worden dat de regering-Habibie zelf niet bij machte is
om in voldoende mate in te grijpen. Bovendien is, gelet op de onduidelijke
machtsverhoudingen, niet zeker of de toestemming van de regering-Habibie om
een internationale troepenmacht te zenden, van betekenis is. Op welke manieren
kan druk op de Indonesische regering uitgeoefend worden als zij zich weigerachtig
zou blijven opstellen?De heer Koenders (PvdA) constateerde een gebrek aan urgentie
bij de internationale gemeenschap. Hij vond voorts dat op korte termijn de Kamer ingelicht moet worden over de Nederlandse inzet bij het uitblijven
van succes van de VN-missie. Welke druk op Indonesië zal de minister
via de EU of anderszins voorstellen?De heer Van Middelkoop (GPV) concludeerde dat de internationale
gemeenschap Oost-Timor niet in de steek wil laten. Hij herhaalde evenwel dat
Indonesië aangesproken moet worden op haar verantwoordelijkheid en het
nodige moet doen om de rust en orde te herstellen.Hoewel de Indonesische regering thans nog niet beschuldigd kan worden
van oorlogsmisdaden, moet wel in aanmerking worden genomen dat de chaos, het
moorden en de deportaties op Oost-Timor verschijnselen zijn die genoemd worden
in de delictomschrijving bij misdrijven tegen de menselijkheid. De Indonesische
regering zou daarop gewezen moeten worden.De heer Hoekema (D66) vroeg of er richtlijnen zijn voor de
woordvoerder van de minister in zijn contacten met de pers. Voorts vroeg hij
naar de opstelling van de VS inzake de mogelijkheid van het zenden van een
troepenmacht naar Oost-Timor en of het opleggen van een wapenembargo voor
Indonesië niet moet worden overwogen als het land zich weigerachtig blijft
opstellen.Tot slot wees hij op een bericht in de Washington Post van 2 september
jl. Daarin wordt melding gemaakt van corruptie op Oost-Timor. Een lening van
700 000 dollar van de Wereldbank zou door de gouverneur van Timor zijn
gebruikt voor het steunen van de antionafhankelijkheidsmilities. Is dat bericht
juist?De heer Marijnissen (SP) vroeg zich af hoe zal worden gehandeld
als de Indonesische regering niet instemt met de stationering van een internationale
vredesmacht. Zal de VN zich dan opnieuw, zoals eerder is gebeurd, neerleggen
bij een ontstane situatie? Wil de Nederlandse regering toezeggen daaraan niet
mee te zullen werken en zal zij niet rusten voordat de Indonesische regering
heeft ingestemd met het respecteren van de onafhankelijkheid van Oost-Timor?
Als de Indonesische regering de internationale troepenmacht wel toelaat, zal
dan de milities op Oost-Timor het zwijgen worden opgelegd?De heer Marijnissen had waardering voor de inspanningen van de heer Van
Walsum, maar vond het naïef te veronderstellen dat Nederland, nu het
het voorzitterschap van de VR bekleedt, zich plotseling kan opwerpen als leider
van de wereldgemeenschap. Voorts achtte hij het in de huidige situatie onwenselijk
om de handelsmissie van minister Jorritsma te laten doorgaan.Mevrouw Vos (GroenLinks) bleef van mening dat de Veiligheidsraad
te laat heeft gereageerd. Nu wordt de Indonesische regering nog 48 uur de
tijd gegeven om de orde en rust op Oost-Timor te herstellen, maar gevreesd
moet worden dat de regering in Jakarta daartoe niet in staat is, waardoor
de pro-Indonesische milities weer 48 uur de tijd krijgen hun gewelddadigheden
voort te zetten. De Indonesische regering zou er evenwel op gewezen moeten
worden dat zij ook nu verantwoordelijk is voor de situatie op Oost-Timor.
Daarbij moet in aanmerking worden genomen dat een onderdeel van het Indonesische
leger een duidelijke rol bij de gebeurtenissen speelt.De VN-missie zou van de regering in Jakarta toestemming moeten krijgen
voor het zenden van een internationale troepenmacht. Daarom zou die missie
over alle mogelijkheden moeten beschikken om economische druk op de Indonesische
regering uit te oefenen. Waarom heeft de VN-missie evenwel niet het mandaat
gekregen om zoveel mogelijk druk op de regering-Habibie uit te oefenen? Welk
scenario gaat gelden als de regering-Habibie niet instemt met het zenden van
een internationale troepenmacht? Heeft de Nederlandse regering
al een standpunt over het afreizen van de handelsmissie van mevrouw Jorritsma?De minister van Buitenlandse Zaken wees erop dat er vrij intensief
overleg is met de andere leden van de Veiligheidsraad over eventueel te nemen
vervolgstappen. De VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben laten merken
zich te kunnen vinden in de inspanningen van het Nederlandse voorzitterschap.
In dit verband moet in aanmerking worden genomen dat president Habibie heeft
laten weten dat de regering van Indonesië de uitslag van het referendum
respecteert. Dat betekent dat de Indonesische regering de juiste opstelling
kiest. Het dreigen met een internationaal tribunaal is thans dan ook niet
aan de orde.De heer Van Walsum is de permanente vertegenwoordiger van Nederland bij
de Veiligheidsraad, maar hij treedt als voorzitter van de Veiligheidsraad
ook op als woordvoerder namens die Veiligheidsraad. Het is dan ook zeer moeilijk
en ook niet wenselijk hem richtlijnen voor contacten met de pers te geven.Op de aanstaande vergadering van de APEC zal de minister van Buitenlandse
Zaken van Indonesië aanwezig zijn. In die vergadering zal van de zijde
van de VS en het Verenigd Koninkrijk de druk op Indonesië worden opgevoerd
en dat is overeenkomstig de lijn die de komende dagen zal worden gevolgd.
Sancties worden bij het uitblijven van medewerking van de Indonesische regering
niet uitgesloten. Evenwel moet het resultaat van de VR-missie afgewacht worden.De minister wees er voorts op dat de Indonesische regering het civiele
bestuur op Oost-Timor wil uitschakelen. In dat licht heeft het bericht in
de Washington Post over mogelijke corruptie door dat civiele bestuur weinig
betekenis. Alle inspanningen moeten thans zijn gericht op het mogelijk maken
van een internationale presentie door de Indonesische regering. De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Apostolou (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
Voorhoeve (VVD), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter,
Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD),
Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van der Knaap (CDA), Ross-van
Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet (D66),
Rouvoet (RPF), Belinfante (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Patijn (VVD), Visser-van
Doorn (CDA), Zijlstra (PvdA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA),
Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks), Bussemaker
(PvdA), Remak (VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den Akker (CDA),
Leers (CDA), Vendrik (GroenLinks), Feenstra (PvdA), Balemans (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26049-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl