Wijziging Grondwet in verband met benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeester; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20012002-27551, nr. 56a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

06-12-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27551 nr. 56a

03-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27551Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 551Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet, strekkende tot wijziging van de bepaling inzake
de benoeming van de commissaris van de Koning en de burgemeesternr. 56aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 3 december 2001De leden van de CDA-fractie hadden een aantal vragen die grotendeels overeenkwamen
met de vragen die zij bij de schriftelijke voorbereiding van het inmiddels
ingetrokken wetsvoorstel 25 620 hadden gesteld en die zij vanwege de
overeenkomstige strekking van het onderhavige wetsvoorstel herhaalden. Zij
stelden overigens met tevredenheid vast dat de regering in zoverre op haar
schreden terugkeert dat zij artikel 131 niet geheel wil schrappen en dat beide
ambten daarin vermeld blijven. De beslissing over de aanstellingswijze wordt
bij de wetgever gelegd en dus politiek voor een belangrijk deel bij de contractanten
van het regeerakkoord. De leden van de CDA-fractie waren nog niet overtuigd
van de wenselijkheid van deze ontkoppeling. Zij waren er met de Staatscommissie
en de regering van overtuigd dat de aard en positie van een bepaald ambt ook
de aanstellingswijze van de ambtsdrager stempelt. Waar de grondwetgever een
ambt instelt ligt het dan ook volstrekt voor de hand dat diezelfde constitutie
de aanstellingswijze regelt en niet delegeert, hetgeen zij met een reeks van
voorbeelden uit de Grondwet illustreerden: het ambt van staatshoofd en kroonprins,
de benoemingswijze van minister-president, ministers en staatssecretarissen,
de leden van de Staten-Generaal, de leden van de Raad van State, de leden
van de Algemene Rekenkamer, de Nationale Ombudsman, de griffiers van de kamers,
de leden van de rechterlijke macht, leden van provinciale staten en gemeenteraden
en expliciet gedeputeerden en wethouders. Zij constateerden dat in alle gevallen
waarin de Grondwet een ambt noemt, hij tevens de aanstellingswijze bepaalt.De leden van de CDA-fractie waren voorts niet overtuigd van het door de
regering gebruikte argument om tot ontkoppeling over te gaan, namelijk dat
artikel 131 Grondwet een blokkade vormt voor een vruchtbaar debat over de
positie van de burgemeester. Zij constateerden dat dit debat volop wordt gevoerd,
zowel buiten als in de Staten-Generaal, zoals recent rond het wetsvoorstel
dualisering gemeentebestuur. Zij vermoedden dat wellicht wordt bedoeld dat
de eventuele uitkomsten van het debat niet of moeilijk kunnen worden gerealiseerd
omdat de Grondwet de materie regelt. Wie evenwel de Grondwet ziet als waarborg
staat argwanend tegenover de stelling dat een onderwerp uit de Grondwet moet
worden gehaald omdat het voorwerp is van politiek en maatschappelijk debat,
zo merkten de aan het woord zijnde leden op. Zij wezen er voorts op dat voor geen van de afzonderlijke opties in het debat over de positie van de
burgemeester een breed gedragen overeenstemming of inzicht bestaat in de volksvertegenwoordiging.
Verwijzend naar de discussie over de opname in de Grondwet van de Nederlandse
taal merkten de leden van de CDA-fractie overigens op dat de regering en de
Raad van State van mening verschillen over de criteria voor deconstitutionalisering.
Hun inbreng afsluitend merkten zij op dat veranderingen in de samenleving
en veranderende inzichten op zichzelf geen aanleiding kunnen zijn tot het
schrappen van bepalingen uit de Grondwet, zeker niet indien het maatschappelijk
debat nog niet tot een breed gedragen uitkomst heeft geleid aangezien regeling
in de Grondwet impliceert dat wijzigingen door een gekwalificeerde meerderheid
moeten worden gewenst.In reactie op dit betoog van de leden van de CDA-fractie is het van belang
allereerst nog eens te benadrukken dat de hoofdvraag die onderhavig wetsvoorstel
aan de orde stelt is of de aanstellingswijze van de commissaris van de Koning
en de burgemeester in de Grondwet behoort te zijn geregeld. De regering stelt
zich op het standpunt dat de methode van aanwijzing van de burgemeester en
de commissaris van de Koning niet van zodanig gewicht is dat deze in de Grondwet
moet blijven vastgelegd. Deconstitutionalisering biedt de wetgever de mogelijkheid
eenvoudiger en sneller dan de grondwetgever in te spelen op de toekomstige
inzichten omtrent de gewenste aanstellingswijze van deze ambtsdragers. De
regering sluit hier aan bij het standpunt dat de Staatscommissie Cals-Donner
destijds ingenomen heeft, bij het standpunt van de Commissie Van Thijn (De
burgemeester ontketend) en, ten aanzien van de voorgestelde wijze van deconstitutionalisering,
bij het advies van de Staatscommissie Dualisme en lokale democratie. Het antwoord
op de vraag of de aanstellingswijze van constitutionele orde is te achten,
is van prealabele betekenis voor een deel van de opmerkingen en standpunten
die de leden van de CDA-fractie naar voren brengen ten aanzien van het waarborgkarakter
van de Grondwet en de daarmee samenhangende wijzigingsprocedure die vereist
dat zich een breed gedragen nieuw inzicht heeft uitgekristalliseerd ten aanzien
van de gewenste inhoud van de Grondwet. De leden van de CDA-fractie zullen
willen onderschrijven dat dit waarborgkarakter en de daarmee samenhangende
procedurele vereisten uitsluitend behoren te gelden voor de onderwerpen die
daarop naar hun aard aanspraak kunnen maken. De regering meent dat dit voor
de aanstellingswijze van de commissaris van de Koning en de burgemeester niet
geldt en heeft in de memorie van toelichting in herinnering gebracht dat de
opneming in de Grondwet van aanvang aan ter discussie heeft gestaan en er
bovendien op gewezen dat de deelnemers aan die discussie zich niet altijd
op hetzelfde standpunt hebben gesteld. Uit de grondwetsgeschiedenis blijkt
dat het opnemen van de aanstellingswijze van deze decentrale ambten in de
Grondwet omstreden en dus bepaald niet vanzelfsprekend is. Het onderhavige
wetsvoorstel beoogt tot een vorm van deconstitutionalisering te komen waarbij
aan de wetgever uitdrukkelijk de opdracht wordt gegeven ter zake een regeling
te treffen. Het is verheugend dat de leden van de CDA-fractie positief reageren
op de wijze waarop thans met het onderhavige voorstel aan dit streven vorm
is gegeven. Die vreugde wordt echter weer getemperd nu zij hun positieve reactie
op het in de Grondwet blijven vermelden van beide ambten vergezeld laten gaan
van de opvatting dat het dan ook voor de hand ligt dat de Grondwet net als
in de andere door hen aangehaalde gevallen zelf de aanstellingswijze bepaalt.
Dat zulks mede zou voortvloeien uit de overweging dat de aard en positie van
een bepaald ambt ook de aanstellingswijze van de ambtsdrager stempelt, kan
ik niet onderschrijven. De aan het woord zijnde leden onderkennen naar mijn
mening onvoldoende dat het bij de aanstellingswijze van deze ambten gaat om
de bevoegdheidsverdeling tussen de grondwetgever en de (organieke) wetgever.
Daar waar de Grondwet voor het centrale niveau tevens de functie
van organieke wet vervult, is het logisch en zelfs vanzelfsprekend dat als
de Grondwet een ambt noemt, hij tevens de aanstellingswijze bepaalt. Die vanzelfsprekendheid
is er niet als het om decentrale ambten gaat. Daar is namelijk de verhouding
tussen de Grondwet en de organieke wetgeving – de Gemeentewet en de
Provinciewet– aan de orde, meer in het bijzonder de vraag of de grondwetgever
het aan de wetgever kan overlaten behalve de aard en de positie ook de aanstellingswijze
van deze decentrale ambten te bepalen. De regering is van mening dat aan de
wetgever kan worden overgelaten aard en positie van beide ambtsdragers te
regelen en in lijn daarmee ook zijn aanstellingswijze te regelen, in plaats
van de huidige situatie waarin de Grondwet de aanstellingswijze bepaalt en
aldus de wetgever bindt in zijn mogelijkheden aard en positie van het ambt
te enten op bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen. In het decentrale
karakter van deze ambten ligt derhalve een cruciaal verschil met de door de
leden van de CDA-fractie genoemde ambten, waardoor de door hen getrokken vergelijking
met de door de grondwetgever voor die ambten getroffen regelingen op een essentieel
punt niet opgaat. In het naast elkaar bestaan van Grondwet en organieke wet
ligt een belangrijke verklaring dat de grondwettelijke regeling van het decentrale
bestuur van oudsher niet uitputtend en zelfs tamelijk summier is. Terecht
volstaat zij met enkele kernpunten en laat zij de wetgever een grote ruimte
tot nadere invulling. De discussie die sedert 1848 is gevoerd en waaraan hiervoor
werd gerefereerd, bewijst dat het zeer wel denkbaar is dat de grondwetgever
besluit ook op dit punt ruimte te laten aan de (organieke) wetgever. Dat destijds
in 1848 in weerwil van de opvatting van Thorbecke anders is besloten, kan
mede worden verklaard uit de in die tijd bestaande zorg over de eenheid van
de staat. De burgemeester en de commissaris van de Koning werd als rijksorganen
een belangrijke taak met het oog op die eenheid toebedacht. Voor een dergelijke
zorg is gelet op de ontwikkeling die het decentrale bestuur sindsdien heeft
doorgemaakt in het geheel geen sprake meer. In lijn met die ontwikkeling zijn
de burgemeester en de commissaris allang niet meer in belangrijke mate rijksorganen
maar zijn zij geëvolueerd tot gemeentelijk respectievelijk provinciaal
orgaan. Voor de burgemeester geldt dat hij geen enkele rijkstaak meer vervult,
de commissaris vervult nog slechts in beperkte mate rijkstaken namelijk die
welke door de wet en door zijn ambtsinstructie als zodanig zijn bestempeld.
Overigens is mij niet duidelijk op welke grondwettelijke bepalingen de leden
van de CDA-fractie doelen waar zij stellen dat de Grondwet (ook) een expliciete
regeling inzake de aanstelling van gedeputeerden en wethouders bevat. De Grondwet
volstaat met in artikel 125, tweede lid, te bepalen dat gedeputeerde staten
en de commissaris van de Koning en het college van burgemeester en wethouders
deel uitmaken van het bestuur van de provincie respectievelijk de gemeente.
Hoe gedeputeerden en wethouders worden aangesteld, wordt niet door de Grondwet
maar door de Provinciewet en de Gemeentewet bepaald.De leden van de CDA-fractie doen naar mijn mening geen recht aan de redengeving
voor het wetsvoorstel waar zij het doen voorkomen dat de regering (in algemene
zin) van mening zou zijn dat het feit dat er over een onderwerp maatschappelijk
en politiek debat ontstaat, betekent dat de Grondwet zou moeten zwijgen. De
strekking van de bedoelde en slechts gedeeltelijk door deze leden geciteerde
passage uit de memorie van toelichting is dat de huidige grondwettelijke regeling,
gegeven de opvatting van de regering dat de aanstellingswijze van de burgemeester
en de commissaris niet van constitutionele orde is, een vruchtbaar debat in
de weg staat. Daarbij speelt inderdaad een grote rol hetgeen door deze leden
terecht werd opgemerkt, namelijk dat de eventuele uitkomsten van een dergelijk
debat niet in wetgeving kunnen worden vastgelegd indien zij zich niet verdragen
met de huidige grondwettelijke regeling. Ik merk daarbij op dat de opmerking
van de aan het woord zijnde leden dat de voorgestelde deconstitutionalisering
de aanstellingswijze politiek voor een niet onbelangrijk deel bij de contractanten
van een regeerakkoord legt, bepaald een verkeerde suggestie wekt. De contractanten
van een regeerakkoord kunnen op geen enkele wijze op één lijn
worden gesteld met de wetgever. Daar komt bij dat de aanstellingswijze van
de burgemeester en de commissaris zozeer samenhangt met andere elementen van
het decentrale bestuursmodel dat over een wijziging daarvan niet los van deze
andere elementen kan worden besloten. Wetgeving die een andere aanstellingswijze
van deze ambten zou willen introduceren, zal derhalve tevens moeten voorzien
in de daarmee samenhangende wijzigingen in het decentrale bestuursmodel. De
veronderstelling die uit de opmerking spreekt dat deconstitutionalisering
de deur openzet voor wetgeving bij regeerakkoord acht ik derhalve misplaatst.In reactie op de daartoe strekkende vraag merk ik op dat er geen criteria
bestaan voor constitutionalisering en deconstitutionalisering. Deze zijn in
het verleden niet ontwikkeld, omdat de onderwerpen waarop zij moeten worden
toegepast te divers zijn om tot algemene criteria te komen. Voor zover mij
bekend hanteert de Raad van State evenmin dergelijke criteria. Het verschil
in opvatting tussen de regering en de Raad van State is naar mijn mening dan
ook niet terug te voeren op een verschil van mening over de criteria, zoals
de leden van de CDA-fractie stellen, maar op een verschil van inzicht in de
wenselijkheid van deconstitutionalisering ten aanzien van dit onderwerp.De leden van de VVD-fractie hadden met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij constateerden bij het kabinet een grote drang tot bestuurlijke
vernieuwing, waarbij zij wezen op de begin juli tot stand gekomen wetswijzigingen
inzake de benoemingsprocedure van de burgemeester en de commissaris van de
Koning, het recent in de Tweede Kamer behandelde wetsvoorstel tot dualisering
van het gemeentebestuur en het voorliggende wetsvoorstel dat beoogt het makkelijker
te maken de aanstellingswijze van de burgemeester te veranderen. Zij wezen
er voorts op dat het kabinet enerzijds stelt dat zij geen aanwijzingen heeft
dat het taakprofiel van de burgemeester op dit moment ter discussie staat,
terwijl zij anderzijds in het kabinetstandpunt over het rapport van de Staatscommissie
de burgemeester extra taken geeft en in de notitie over Decentralisatie (22 236,
nr. 57) stelt dat de burgemeester over steeds meer instrumenten beschikt om
het veiligheidsbeleid uit te voeren. In het licht van deze in hun ogen tegenstrijdige
constateringen verzochten de leden van de VVD-fractie het kabinet dringend
een samenhangende visie over de toekomstige taken en bevoegdheden van de burgemeester
ten grondslag te leggen aan (verdere) grondwetswijziging ten aanzien van de
benoemingswijze van de burgemeester. Ook vroegen zij het kabinet aan te geven
hoe het de positie en de bevoegdheden van de commissaris van de Koningin ziet
als de wetgever de mogelijkheid opent dat de commissaris door de staten of
direct gekozen zal worden.Het onderhavige wetsvoorstel strekt tot deconstitutionalisering van de
aanstellingswijze van de burgemeester en de commissaris van de Koning. Het
beoogt derhalve wijziging aan te brengen in de bevoegdheidsverdeling tussen
de grondwetgever en de wetgever. Indien de onderhavige grondwetsherziening
tot stand komt, zal het niet langer de taak van de grondwetgever maar van
de wetgever zijn om ter zake regels te geven. Het onderhavige wetsvoorstel
beoogt derhalve niet tot wijziging te komen van de thans geldende aanstellingswijze.
Evenmin wordt met dit wetsvoorstel op enigerlei wijze vooruitgelopen of enig
voorschot genomen op in de toekomst door de wetgever te maken keuzen. Dat
zou gelet op de aard van het voorliggende voorstel ook niet passend zijn.
Indien de grondwetgever tot het oordeel komt dat zijn bevoegdheid op dit punt
een einde dient te nemen, dient hij te zwijgen over de wijze waarop de wetgever
van zijn nieuwe bevoegdheid gebruik zou moeten maken. Overigens
zij opgemerkt dat de huidige organieke wetgeving regels ter zake bevat die
na totstandkoming van de onderhavige grondwetswijziging zonder meer hun gelding
behouden. De totstandkoming van de onderhavige grondwetsherziening dwingt
de wetgever derhalve niet om de huidige aanstellingswijze te heroverwegen
of geldende regels aan te passen. In het licht van deze overwegingen is er
naar mijn mening geen reden om de voortgang van het onderhavige voorstel afhankelijk
te stellen van een door de regering te presenteren samenhangende visie over
de toekomstige taken van de burgemeester. Dat de leden van de VVD-fractie
hun verzoek om een zodanige visie baseren op door hen als tegenstrijdig gekwalificeerde
uitspraken van de regering, betreur ik aangezien naar mijn mening sprake is
van een consistente lijn in het regeringsbeleid ter zake van de rol en positie
van de burgemeester en bestaat er overigens een brede consensus over de plaats
van de burgemeester in het lokaal bestuur. Dat dit laatste het geval is blijkt
onder andere uit het rapport van de Staatscommissie Dualisme en lokale democratie.
Dat moge een verrassende constatering lijken omdat bij het verschijnen van
dat rapport veel aandacht is uitgegaan naar de voorstellen van een meerderheid
van de Staatscommissie tot het aanbrengen van wijzigingen in het huidige stelsel
voorafgaand aan grondwetsherziening en voor een nieuw stelsel na grondwetsherziening,
welke voorstellen mede vanwege hun differentiatie naar gemeentegrootte zeer
omstreden waren en door het kabinet niet zijn overgenomen. Belangrijker is
echter te constateren dat in de Staatscommissie volledige eenstemmigheid bestond
over de waarde van het huidige burgemeesterambt, waarbij de Staatscommissie
als trefwoord het begrip «eigenstandigheid» hanteerde. Daarmee
bracht de Staatscommissie tot uitdrukking dat de centrale rol die de burgemeester
in het gemeentelijk bestel vervult, wordt uitgeoefend met een zekere distantie
jegens de lokale partijpolitieke verhoudingen. Die distantie maakt het de
burgemeester mogelijk zijn rol van procesbegeleider en spelverdeler zowel
binnen het college als tussen college, raad en burgerij te spelen. Dit eigenstandige
karakter van het ambt maakt het mogelijk dat de verschillende rollen van voorzitter
van het college, voorzitter van de raad en burgemeester als bestuursorgaan
met eigen wettelijke taken (met name op het terrein van de handhaving van
de openbare orde) in één ambt kunnen worden verenigd. De Staatscommissie
constateert dat het juist dit eigenstandige karakter van het burgemeestersambt
is dat in de Nederlandse situatie alom binnen het bestuur en bij de bevolking
waardering ontmoet. Van belang is voorts dat de Staatscommissie er de nadruk
op heeft gelegd dat de aanstellingswijze een afgeleide is van de gewenste
rol en positie van de burgemeester. De aanstellingswijze dient de bijzondere
positie van de burgemeester te ondersteunen. De Staatscommissie stelde zich
te dien aanzien op het standpunt dat de eigenstandigheid van het burgemeestersambt
zowel door een benoeming door de Kroon als door een rechtstreekse verkiezing
(door de burgers) wordt ondersteund. Een benoeming van de burgemeester door
de raad achtte de Staatscommissie niet ondersteunend voor de eigenstandige
positie van de burgemeester, omdat de positie van de burgemeester in dat geval
juist afhankelijk zou worden van lokale partijpolitieke verhoudingen. De Staatscommissie
betoonde zich overigens bezorgd dat de al enkele decennia in gang zijnde ontwikkeling
zich voortzet, waarbij het burgemeestersambt een steeds minder inhoudelijk
en een steeds meer representatief karakter krijgt. In het kabinetsstandpunt
over het rapport van de Staatscommissie heeft het kabinet aangegeven behoud
en versterking van de positie van de burgemeester van groot belang te achten
voor het goed functioneren van de lokale democratie. Met het oog daarop zijn
nieuwe formele bevoegdheden voor de burgemeester onontbeerlijk, terwijl tegelijkertijd
de waarborging van zijn bestaande bevoegdheden een punt van aandacht blijft.
In het wetsvoorstel dualisering gemeentebestuur is daarom, in lijn met de
voorstellen van de Staatscommissie, aan dit streven invulling gegeven
door een aantal bevoegdheden van de burgemeester vast te leggen zowel met
het oog op de versterking van zijn positie binnen het college als met het
oog op een versterking van zijn positie in de relaties tussen burger en bestuur.
Het door de leden van de VVD-fractie weergegeven citaat uit wat zij als een
notitie over decentralisatie aanduidden, betreft de reactie van het kabinet
op het gezamenlijke advies van de Raad voor het openbaar bestuur en de Raad
voor de financiële verhoudingen «De kunst van het overlaten, maatwerk
in decentralisatie». Het citaat is afkomstig uit paragraaf 4.1
(blz. 22) van het kabinetsstandpunt waarin wordt ingegaan op de aanbevelingen
uit het advies ten aanzien van het lokale veiligheidsbeleid. Het weergegeven
citaat is onderdeel van een korte passage waarin in constaterende zin wordt
vastgesteld dat de burgemeester over steeds meer instrumenten beschikt om
het veiligheidsbeleid uit te voeren. Ik moge erop wijzen dat het hier een
ontwikkeling betreft, die zich afspeelt binnen het kader van de rol die de
burgemeester van oudsher heeft, namelijk de handhaving van de openbare orde.
De opmerking dat de in dat kabinetsstandpunt opgenomen constatering strijdig
is met de in de nota naar aanleiding verslag bij onderhavig wetsvoorstel gemaakte
opmerking dat de regering op dit moment geen aanwijzingen heeft dat het taakprofiel
ter discussie staat, kan ik dan ook niet goed plaatsen net zomin als die met
betrekking tot de hierboven bedoelde extra bevoegdheden in het kader van de
implementatie van het rapport van de Staatscommissie. Ook daar gaat het om
bevoegdheden ter versterking van rollen die de burgemeester reeds heeft. De
bedoelde bevoegdheden kunnen daarom naar mijn mening in geen van beide gevallen
aanleiding zijn een strijdigheid te constateren met de opvatting dat het taakprofiel
van de burgemeester niet ter discussie staat. Wel maken zij duidelijk dat
er behoefte bestaat aan een verheldering en een scherpere tekening van dat
profiel.In reactie op de daartoe strekkende vraag van de leden van de VVD-fractie
merk ik tenslotte op dat indien de wetgever er in de toekomst voor zou kiezen
om de commissaris van de Koning door provinciale staten te laten benoemen
of rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen, zulks onvermijdelijk gevolgen
zal hebben voor zijn positie, bevoegdheden en taken. Welke dit precies zullen
zijn, zal afhangen van het bestuursmodel dat de toekomstige wetgever voor
ogen zal staan. Het rapport van de Staatscommissie Dualisme en lokale democratie
heeft met de uitwerking van een zestal alternatieve bestuursconcepten laten
zien dat er een grote variëteit van modellen denkbaar is en dat het daarbij
van groot belang is om voor samenhang tussen de verschillende elementen binnen
een dergelijk concept in het oog te houden.De leden van de fractie van GroenLinks hadden met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Zij vonden het jammer dat de behandeling van
wetsvoorstel 25 620 was gestaakt. Zij wilden weten of de uitspraak van
de regering dat zij niet vooruit loopt op de aanstellingswijze van de burgemeester
na herziening van artikel 131 Grondwet betekent dat zij van mening is dat
het in juli aanvaarde wetsvoorstel 25 444 een niet al te lange houdbaarheidsdatum
heeft. Voorts vroegen zij waarom de trouw aan het rapport van de Staatscommissie
tot het onderhavige wetsvoorstel beperkt blijft en niet tot uitdrukking komt
bij de aanbevelingen ten aanzien van de aanstellingswijze zelf. Betekent het
niet vooruit willen lopen op de aanstellingswijze van de burgemeester na grondwetswijziging
dat een kabinetsstandpunt op het advies van de Staatscommissie in feite niet
is gegeven en een volgend kabinet met een standpunt moet komen? Tot slot vroegen
deze leden of het voornemen van het kabinet, aangekondigd in het kabinetsstandpunt
met betrekking tot het rapport van de Staatscommissie, om de ontwikkelingen
ten aanzien van het burgemeestersambt in binnen- en buitenland te volgen ook
de aanstellingswijze betreft en of dit ook geldt voor de manier
waarop gemeenten met wetsvoorstel 25 444 omgaan.Met de door de leden van de GroenLinks-fractie aangehaalde uitspraak heeft
de regering tot uitdrukking willen brengen dat het voorliggende wetsvoorstel
uitsluitend strekt tot wijziging van de bevoegdheidsverdeling tussen de grondwetgever
en de wetgever en niet beoogt om tot een andere aanstellingswijze van de burgemeester
te komen. Of dat wenselijk is, zal de wetgever te zijner tijd moeten beoordelen.
Dat betekent dat thans evenmin een uitspraak kan worden gedaan over de houdbaarheidsduur
van recent tot stand gekomen wetgeving. Die hangt af van een veelheid van
factoren waaronder de wijze waarop de nieuwe regels door de gemeenten in de
praktijk zullen worden gehanteerd. Op de daartoe strekkende vraag van de leden
van de fractie van GroenLinks merk ik op dat deze uitvoeringspraktijk vanzelfsprekend
mijn grote belangstelling heeft, omdat de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk is voor de benoeming van de burgemeester
en hij er derhalve op moet toezien dat de procedure die aan zijn voordracht
voorafgaat verloopt overeenkomstig de eisen die de wet daaraan stelt. Wat
de standpuntbepaling van het kabinet betreft ten aanzien van de aanbevelingen
van de Staatscommissie over de aanstellingswijze van de burgemeester, dient
een onderscheid te worden gemaakt tussen de aanbevelingen die betrekking hebben
op de situatie voorafgaand aan deconstitutionalisering en die welke de situatie
na deconstitutionalisering betreffen. Ten aanzien van de eerste situatie heeft
het kabinet een duidelijk standpunt bepaald naar aanleiding van de aanbevelingen
van een meerderheid van de Staatscommissie voor een gedifferentieerd stelsel
afhankelijk van de grootte van de gemeente. Het kabinet hield om in het kabinetsstandpunt
aangegeven redenen vast aan wetsvoorstel 25 444 dat op 1 augustus jl.
wet is geworden. Ten aanzien van de situatie na deconstitutionalisering heeft
het kabinet geen standpunt bepaald op de aanbevelingen van een meerderheid
van de Staatscommissie om tot een gedifferentieerd stelsel te komen, omdat
het kabinet op deze situatie niet vooruit wil en overigens ook niet kan lopen.
De onderhavige grondwetsherziening kan pas in de volgende kabinetsperiode
tot stand komen. Een ander systeem van aanstelling van de burgemeester kan
ook pas dan aan de orde zijn. De grondwetsherziening moet worden gezien in
het licht van het in het regeerakkoord verwoorde perspectief, waarin voor
de toekomstige wetgever de mogelijkheid wordt geopend «op basis van
de dan bestaande inzichten en politieke voorkeur» tot een regeling te
komen. De Staatscommissie heeft zich voorts uitgesproken over de meest aangewezen
wijze waarop het streven tot deconstitutionalisering zou moeten worden vormgegeven,
hetgeen heeft geresulteerd in de intrekking van wetsvoorstel 25 620 en
de indiening van het onderhavige wetsvoorstel. Ten aanzien van het voornemen
van het kabinet om de ontwikkelingen van het burgemeestersambt in binnen-
en buitenland te volgen, merk ik op dat dit onderzoek ook de aanstellingswijze
betreft. De wijze waarop gemeenten met de op 1 augustus jl. in werking getreden
nieuwe procedureregels omgaan heeft los van dat onderzoek mijn volledige aandacht
zoals hiervoor reeds aangegeven, aangezien de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de benoemingsprocedure.De leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie hadden met belangstelling
maar niet met instemming kennis genomen van het wetsvoorstel. Zij vroegen
de regering zo gedetailleerd mogelijk aan te geven in welke opzichten de burgemeester
respectievelijk de commissaris als rijksorgaan functioneert.In reactie op de vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
is dit onderwerp reeds kort ter sprake gekomen. Daar is aangegeven dat de
burgemeester geen rijkstaken vervult en derhalve in geen enkel opzicht als rijksorgaan functioneert. De commissaris van de Koning daarentegen
vervult wél enkele rijkstaken, waarvoor de Grondwet in artikel 126
een expliciete grondslag bevat. Uit artikel 126 Grondwet en artikel 182 Provinciewet
volgt dat als rijkstaken zijn aan te merken de taken waarvan de wet stelt
dat ze volgens regels te stellen bij een door de regering gegeven ambtsinstructie
door de commissaris dienen te worden uitgevoerd. In de op grond van artikel
182 Provinciewet vastgestelde ambtsinstructie zijn derhalve alle rijkstaken
van de commissaris te vinden.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20012002-27551-56a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl