Inkomstenbelasting en vermogensbelasting (wijz. ivm einde genotsrechten) en loonbelasting (ivm spaarregelingen werkn.); Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-23219, nr. 2b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

22-11-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

23219 nr. 2b

20-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Overgangsbepalingen3. Tijdelijke gerechtigdheidOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23219Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 219Wijziging van de inkomstenbelasting en de vermogensbelasting (belastingheffing
in geval van tijdelijke genotsrechten op zaken en op rechten die niet op zaken
betrekking hebben), alsmede van de loonbelasting (aanpassing regime werknemersspaarregelingen)nr. 2bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 20 november 1995 1. AlgemeenHet verheugt mij dat de leden van de VVD-fractie met genoegen hebben vastgesteld
dat het wetsvoorstel een methode om belasting te ontgaan tegengaat. Deze leden
betreuren daarentegen dat een zo ingewikkelde regeling is ontstaan, doch voegen
daar aan toe dat deze regeling, als zij eenmaal in de wet is vastgelegd, door
haar ontmoedigende werking naar verwachting weinig zal behoeven te worden
toegepast. De leden van de CDA-fractie constateren dat het voorliggende wetsvoorstel
geen voorbeeld van toegankelijke wetgeving is geworden, hoewel zij daar een
relativerende kanttekening bij maken door op te merken dat de zeer complexe
materie waarop het wetsvoorstel ziet daar mede debet aan is. Het verheugt
mij voorts dat de leden van de fracties van de SGP, de RPF en het GPV van
mening zijn dat het wetsvoorstel voordelen met zich brengt, en dat zij daarmee
in grote lijnen kunnen instemmen. Zij maken daarbij wel de kanttekening dat
sprake is van een abstract voorstel voor een complexe materie; de rechtspraak
zal naar verwachting oplossingen moeten aandragen voor onduidelijke gevallen.Voorts zouden zij een meer integrale aanpak op prijs stellen en in dat
verband graag voorstellen tegemoet zien.Uit het feit dat de fracties van de PvdA, D66 en GroenLinks in het voorlopig
verslag geen specifieke opmerkingen hebben gemaakt, meen ik te mogen afleiden
dat zij kunnen instemmen met de strekking van het wetsvoorstel.Met betrekking tot de conclusie van deze fracties merk ik het volgende
op. Bij het ontwerpen van een wetsvoorstel dient aan eenvoud en toegankelijkheid
naar mijn mening een zo hoog mogelijke prioriteit te worden toegekend. Dit
neemt evenwel niet weg dat in situaties waarin dit uitgangspunt door de complexiteit
van de materie, in combinatie met de door belastingplichtigen aan de dag gelegde
inventiviteit, mogelijkerwijs in conflict zou kunnen komen met de primaire
doelstelling van een wetsvoorstel – in het onderhavige geval het op
een effectieve wijze tegengaan van ongewenste fiscale gevolgen van bepaalde
constructies met blote eigendommen en genotsrechten en dergelijke –
de eenvoud en toegankelijkheid noodgedwongen wel eens onder druk kunnen komen
te staan. Wat betreft de voorkeur van de leden van de fracties van de SGP, de RPF
en het GPV voor een meer integrale aanpak, merk ik het volgende op. De gedachte
van een integrale aanpak spreekt mij aan. Mede in verband daarmee heb ik de
werkgroep fiscaal-technische herziening loon- en inkomstenbelasting ingesteld.
In dat kader kan deze materie aan de orde komen. Naar verwachting zal deze
werkgroep, dit in antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie, in
het voorjaar van 1996 rapporteren. Ik verwacht niet dat de werkgroep op dit
punt op korte termijn met een tussenrapportage komt.De leden van de VVD-fractie vragen of een eenvoudiger wettekst mogelijk
zou zijn geweest indien voornamelijk zou zijn gestreefd naar een regeling
van de sfeerovergang – in zeer ruime zin – van een genotsrecht
naar een ondernemingsvermogen. De leden van de CDA-fractie merken in dit verband
op dat het onderhavige voorstel zich in eerste instantie beperkte tot het
elimineren van bestaand misbruik, dat vooral zou worden veroorzaakt door het
fenomeen van de sfeerovergang.Voorts heeft de vierde nota van wijziging de bestaande systematiek naar
het oordeel van deze leden ingrijpend gewijzigd, omdat het wetsvoorstel met
zich brengt dat genotsrechten op twee uitzonderingen na als tijdelijk worden
aangemerkt. Naar aanleiding van deze vragen merk ik het volgende op.Het wetsvoorstel beoogt waardestijgingen in de heffing te betrekken die
in economische zin inkomsten vertegenwoordigen, doch die in de fiscaal-juridische
systematiek thans niet kunnen worden belast. Indien voor het belasten van
deze waardestijgingen zou worden aangesloten bij de sfeerovergang van een
genotsrecht naar het ondernemingsvermogen – de situatie waar de leden
van de VVD-fractie op doelen – zou weliswaar een deel van de onderhavige
problematiek worden opgelost, maar zou in een aantal gevallen een waarde-aangroei
van blote eigendommen niet worden belast bij degene die in economische zin
de voordelen geniet.Mede tegen deze achtergrond bezien is er voor gekozen het wetsvoorstel
een wat bredere strekking te geven door de waarde-aangroei van bepaalde blote
eigendommen en dergelijke van (on)roerende zaken in de heffing te betrekken,
ongeacht de fiscale positie van de vruchtgebruiker. Dat de reikwijdte van
het wetsvoorstel door met name de tweede en de vierde nota van wijziging verder
is uitgebreid, vloeit – zoals in de toelichting op die nota's ook is
uiteengezet – met name voort uit een aantal recente ontwikkelingen in
de jurisprudentie op het terrein van de belastingheffing ter zake van genotsrechten.
Om te voorkomen dat, als gevolg van deze ontwikkelingen, het beoogde effect
van het onderhavige reparatievoorstel nog voor de inwerkingtreding voor een
deel teniet zou worden gedaan, is besloten om enerzijds de wettelijke bepalingen
met betrekking tot de aftrekbare kosten ter zake van de aankoop van tijdelijke
genotsrechten aan te scherpen en anderzijds het onderscheid tussen tijdelijke
en niet-tijdelijke genotsrechten uitdrukkelijk in de wet vast te leggen.Door deze nota's van wijziging is het wetsvoorstel enigszins ingewikkelder
geworden, maar daar staat tegenover dat mogelijk misbruik in de sfeer van
de aftrekbare kosten is voorkomen en dat op het punt van het onderscheid tussen
tijdelijke en niet-tijdelijke genotsrechten een belangrijke verduidelijking
is aangebracht.De complexiteit van de onderhavige regeling vormt voor mij geen aanleiding,
de leden van de VVD-fractie hebben mij daar naar gevraagd, om achteraf terug
te komen op de keuze een andersoortige oplossing te kiezen dan die voor rechten,
zoals neergelegd in artikel 25a, eerste lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964. Zowel de in artikel 25a vervatte regeling als het onderhavige voorstel
gaan uit van hetzelfde uitgangspunt, namelijk het in beginsel belasten van
de waarde-aangroei van blote eigendommen en dergelijke ingeval sprake is van
een tijdelijk genotsrecht. In artikel 25a is gekozen voor een forfaitaire benadering van de te belasten
waarde-aangroei. Dit hangt samen met de omstandigheid dat de met een genotsrecht
bezwaarde rechten waarop dit artikel ziet ten tijde van de totstandkoming
van de zogenoemde mantelwetgeving een betrekkelijk uniform karakter hadden
(veelal was sprake van een looptijd van 5 tot 8 jaar) .Het onderhavige voorstel gaat uit van het belasten van de werkelijke waarde-aangroei
van blote naar volle eigendom. Dit verschil is met name terug te voeren op
het feit dat een gerechtigdheid tot voordelen uit een roerende of onroerende
zaak (artikelen 25b, 25c en 25d) niet zonder meer vergelijkbaar is met een
gerechtigdheid tot voordelen uit een recht dat niet op zaken betrekking heeft
(artikel 25a) . Zo is het aantal verschijningsvormen van genotsrechten op
zaken groter – met name wat betreft (het verschil in) de looptijd –
dan dat van genotsrechten op rechten die niet op zaken betrekking hebben.
Voorts vertoont het rendement van genotsrechten op met name onroerende zaken
een grotere spreiding. Er is met betrekking tot zaken daarom gekozen voor
een zo juist mogelijke wijze van heffing over de waarde-aangroei in plaats
van een forfaitaire benadering.De leden van de VVD-fractie hebben voorts gevraagd in hoeverre er –
buiten de sfeer van het erfrecht en het huwelijksgoederenrecht – een
maatschappelijke behoefte bestaat aan de figuur van vruchtgebruik van onroerende
zaken. Een dergelijke vraag is niet eenduidig te beantwoorden, ook omdat er
verschillend kan worden gedacht over situaties die wel en situaties die niet
voorzien in een maatschappelijke behoefte. Wat betreft de figuur van vruchtgebruik
van onroerende zaken kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat de in de
laatste decennia ontstane populariteit daarvan met name is terug te voeren
op de fiscale consequenties. De vrijstellingen in het onderhavige wetsvoorstel
in de sfeer van het erfrecht en het huwelijksgoederenrecht zijn opgenomen
vanwege de maatschappelijke functie die genoemde figuur hierbij vervult; dit
geldt eveneens voor de vrijstelling inzake de zogenoemde ouder-kind relaties. 2. OvergangsbepalingenDe leden van de commissie hebben voorts nog enkele vragen en kanttekeningen
met betrekking tot het feit dat op het moment van inwerkingtreding van het
wetsvoorstel dient te worden overgegaan tot herkwalificatie van bestaande
genotsrechten, zulks vanwege de herziene criteria. De aangevoerde beweegredenen
zijn, aldus deze leden, aan de magere kant. Zij zijn in dat verband van mening
dat, bezien vanuit de gedachte dat sprake is van een diepgaande ingreep in
het systeem, het niet meer dan billijk is dat tot een zekere vorm van overgangsrecht
of eerbiedigende werking wordt gekomen. Zij vragen of de bereidheid bestaat
om in de uitvoeringspraktijk een redelijke overgangsregeling dan wel eerbiedigende
werking te overwegen. Naar aanleiding hiervan merk ik het volgende op.Het wetsvoorstel kan, zoals de commissie terecht opmerkt, onder omstandigheden
tot herkwalificatie van bestaande genotsrechten leiden. Over deze kwestie
is ook in de Tweede Kamer van gedachten gewisseld. In dat kader heb ik, mede
naar aanleiding van de door Prof. Blokland gedane suggestie om de herziene
criteria uitsluitend toe te passen op genotsrechten die op of na 1 januari
1996 zijn ontstaan, aangegeven dat met het wetsvoorstel een dergelijke herkwalificatie
ook wordt beoogd. Het loslaten van dit uitgangspunt zou met zich brengen dat
het karakter van alle vóór 1 januari 1996 gevestigde genotsrechten
zou moeten worden gerespecteerd, ook indien een bepaalde overgangsperiode
zou worden opgenomen. Dit is mijns inziens onwenselijk, omdat dit zou betekenen
dat het oneigenlijke gebruik dat thans van bepaalde constructies met blote
eigendommen en genotsrechten wordt gemaakt, nog vele jaren zou voortduren.
Daarnaast hebben ook budgettaire overwegingen een rol gespeeld.
Met name het eerste aspect is ook de reden, de leden van de CDA-fractie betreuren
dat, dat ik de rapportage van de werkgroep fiscaal-technische herziening loon-
en inkomstenbelasting niet heb afgewacht. Het oneigenlijke gebruik van de
fiscaliteit dient op dit punt zo spoedig mogelijk te worden weggenomen. Daarbij
komt dat mijn ambtsvoorganger reeds geruime tijd geleden, mede op aandrang
van de Staten-Generaal, wetgeving heeft aangekondigd ter bestrijding van belastingbesparende
constructies met blote eigendommen en genotsrechten.Tegen deze achtergrond bezien acht ik het zeer wel verdedigbaar dat in
het wetsvoorstel tot uitgangspunt is genomen de reeds lopende genotsrechten
met ingang van 1 januari 1996 op basis van de enigszins aangescherpte criteria
te beoordelen.Het vorenstaande betekent echter niet dat ik niet bereid ben gevallen
waarin het wetsvoorstel tot duidelijke knelpunten leidt, in de uitvoering
soepel te behandelen. Vanwege het feit dat onder mijn aandacht gebrachte gevallen
veelal een sterk casuïstisch karakter hebben, is het vrijwel niet mogelijk
om voor zo'n soepele benadering een algemene lijn te formuleren. Zo hebben
mij vanuit de praktijk signalen bereikt dat er enige onduidelijkheid bestaat
omtrent de gevolgen van het wetsvoorstel voor situaties waarin ouders en kinderen
in het verleden een woonhuis gesplitst hebben aangekocht. In dit kader denk
ik voorts aan situaties waarin de ouders het vruchtgebruik of recht van gebruik
op een woning hebben en na verloop van tijd willen verhuizen naar een kleinere
woning.Bij de beoordeling van deze en andere gevallen staat voorop dat het onderhavige
wetsvoorstel er in ieder geval toe moet leiden dat het oneigenlijke gebruik
van de fiscaliteit dat tot op heden in bepaalde gevallen in deze sfeer kon
worden waargenomen, wordt beëindigd. Met andere woorden: een heffing
moet zijn verzekerd. 3. Tijdelijke gerechtigdheidNaar aanleiding van een aantal vragen van de leden van de CDA-fractie
omtrent de interpretatie van de definitie van het begrip tijdelijke gerechtigdheid,
merk ik het volgende op. Aan de hand van de in dit wetsvoorstel voorgestelde
criteria zal worden beoordeeld of sprake is van een tijdelijk of van een niet-tijdelijk
genotsrecht. Wordt op basis daarvan bepaald dat sprake is van een niet-tijdelijke
gerechtigdheid, dan behoudt het genotsrecht in beginsel gedurende de looptijd
dit karakter.Zo hebben deze leden gevraagd of ik kan bevestigen dat hetgeen ik in mijn
brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 11 september
jl. heb opgemerkt over een opvolgend vruchtgebruik betekent dat slechts eenmaal
wordt getoetst of het een niet-tijdelijk recht betreft. Deze vraag beantwoord
ik bevestigend. Een opvolgend vruchtgebruik waarvan de looptijd uitsluitend
afhankelijk is van het in leven zijn van twee natuurlijke personen, wordt
als niet-tijdelijk genotsrecht aangemerkt indien één van beide
personen van wiens leven het recht van vruchtgebruik afhankelijk is op het
moment van vestiging de leeftijd van 50 jaar nog niet heeft bereikt.Gaat in zo'n geval waarin de eerste vruchtgebruiker komt te overlijden
het recht van vruchtgebruik over op de opvolgende vruchtgebruiker dan behoeft
op dat moment – ongeacht de leeftijd van de opvolgende vruchtgebruiker –
geen hernieuwde beoordeling van het karakter van het genotsrecht plaats te
vinden; het genotsrecht als zodanig is, afgezien van het overlijden van de
eerste vruchtgebruiker, immers niet gewijzigd.Hetzelfde geldt in beginsel – deze leden hebben mij daarnaar gevraagd –
ingeval een natuurlijk persoon een niet-tijdelijk genotsrecht aan een derde
vervreemdt.Zolang in het genotsrecht als zodanig geen wijziging wordt aangebracht,
zal het genotsrecht het niet-tijdelijke karakter behouden. Een dergelijke
transactie speelt zich derhalve af in de onbelaste vermogenssfeer. Het is
daarbij fiscaal niet relevant aan wie het genotsrecht wordt vervreemd. Dit
kan dus ook een rechtspersoon zijn. Voor de duidelijkheid merk ik op dat dit
alleen geldt indien de looptijd van het genotsrecht uitsluitend afhankelijk
blijft van het leven van de natuurlijk persoon. De leeftijd van degene van
wiens leven het genotsrecht afhankelijk is ( en ook blijft na de overdracht)
op het moment van de vervreemding is evenmin van belang; gedurende de looptijd
van het genotsrecht treedt, zolang dit recht niet wordt gewijzigd, immers
geen wijziging op in het niet-tijdelijke karakter.Wordt het genotsrecht daarentegen vervreemd onder zodanige voorwaarden
en bedingen dat het recht bij de vervreemder kan terugkeren, bij voorbeeld
ingeval de vruchtgebruiker (particulier) het genotsrecht aan een rechtspersoon
verkoopt onder de voorwaarde dat de rechtspersoon – afgezien van eerder
overlijden van degene van wiens leven het genotsrecht afhankelijk is –
daar maximaal 10 jaar gebruik van kan maken, dan ontstaat een andere situatie.
Alsdan kan worden gesproken van een vervreemding van een tijdelijke gerechtigdheid
tot voordelen die ingeval het genotsrecht op bij voorbeeld aandelen is gevestigd,
leidt tot heffing op grond van het voorgestelde artikel 31, vijfde lid, onderdeel
b. Voor de (oorspronkelijke) bloot eigenaar heeft een en ander geen fiscale
consequenties; hij heeft immers nog steeds te maken met een genotsrecht dat
uitsluitend afhankelijk is van het overlijden van een natuurlijke persoon.De aan het woord zijnde leden hebben voorts nog gevraagd naar de fiscale
consequenties van de volgende casus.Een natuurlijk persoon heeft op 45-jarige leeftijd krachtens erfrecht
een recht van vruchtgebruik op een onroerende zaak verkregen. De blote eigendom
komt, eveneens krachtens erfrecht, toe aan een derde. De onroerende zaak wordt
gebruikt door de vruchtgebruiker. Vervolgens koopt een kind van de vruchtgebruiker
de blote eigendom. Na inwerkingtreding van het wetsvoorstel koopt het kind
het recht van vruchtgebruik van de onroerende zaak.Uitgaande van de veronderstelling dat de looptijd van het recht van vruchtgebruik
uitsluitend afhankelijk is van het leven van de 45-jarige persoon die het
recht van vruchtgebruik heeft verkregen, kan worden vastgesteld dat op basis
van de nieuwe criteria sprake is van een niet-tijdelijk genotsrecht. Zoals
in het vorenstaande reeds is uiteengezet, verandert het karakter van zo'n
genotsrecht in beginsel niet. Dit brengt met zich dat zowel de aankoop van
het recht van vruchtgebruik door het kind als de vervreemding van het recht
van vruchtgebruik door de ouder, zich in de onbelaste vermogenssfeer afspeelt.De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-23219-2b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl