Wijziging Wet bevordering eigenwoningbezit (vervallen bepaling betreffende verkoop onder voorwaarden); Brief van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31114, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31114 nr. 9

04-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31114Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 114Wijziging van de Wet bevordering eigenwoningbezit (vervallen van de
bepaling betreffende de verkoop onder voorwaarden)nr. 9BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 maart 2009Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bevordering
eigenwoningbezit, op 19 maart 2008, heb ik een toezegging aan uw Kamer
gedaan om mij te oriënteren op constructies van een kooprecht voor huurders
in Engeland en België (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2007–2008,
nr. 65, blz. 4653).I DE SITUATIE IN HET VERENIGD KONINKRIJKHet «Right to Buy»Een jaar nadat Premier Thatcher – in 1979 – aan de macht was
gekomen, introduceerde haar regering het «Right to Buy». Elke
huurder die langer dan drie jaar in een sociale woning woonde, kreeg het recht
de door hem/haar bewoonde woning te kopen met een prijskorting van 33 procent.
En voor elk jaar dat de huurder langer in de woning woonde, werd de korting
met één procent verhoogd.In de beginperiode dat de regeling van kracht was kende deze een toenemende
populariteit en nam het aantal verkopen explosief toe, tot ruim 200 000
woningen in 1982. Het waren vooral de hoge(re)- en middeninkomens die tot
koop van hun huurwoning overgingen en dan vooral in de «betere»
wijken. Om de na 1982 dalende populariteit op te vijzelen, kende het «Right
to Buy» nadien steeds gunstiger voorwaarden. In 1986 kregen bewoners
die langer dan twee jaar in een flat woonden een korting van 44 procent, die
kon oplopen tot 70 procent bij een woonduur van 15 jaar. Ook voor andere woningtypes
stegen de kortingen en werden de toegangscriteria verruimd. In 1995 waren
per saldo ruim twee miljoen huurwoningen verkocht. A Juridische ContextHet kooprecht in Engeland geldt voor woningen die in handen zijn van de
lokale overheid (de zg. councils). Councils zijn te beschouwen als overheidslichamen
die niet de bescherming van het Eerste Protocol van het Europees Verdrag van
de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) genieten. Juridisch
was het derhalve zeer eenvoudig om een enorm woningarsenaal aan overheidswoningen
aan te wijzen voor het kooprecht.B Evaluatie Right to Buy in het Verenigd KoninkrijkOndanks de hoge kortingen waren het vooral de midden- en hoge inkomens
die profiteerden van de maatregelen. Als gevolg daarvan veranderde het huurdersprofiel
van de sociale huursector. Het meest indicatief voor deze verandering is de
toename van het aandeel lage inkomens. De middeninkomens met kinderen die
het konden betalen maakten op grote schaal gebruik van het right to buy en
verdwenen uit de huursector; de ouderen en jongeren bleven over. In gebieden
waar veel huurders hun woning kochten werd de sociale huurwoningvoorraad fors
kleiner, omdat er geen vervangende woningen werden gebouwd. In economisch
onaantrekkelijke gebieden, waar de werkloosheid hoog was, werd niet veel verkocht
en bleef de sociale huurwoningvoorraad qua omvang nagenoeg hetzelfde. Er werd
tevens wel gesproken van «residualisering»: wie nergens anders
meer terecht kon, maakte gebruik van de sociale huursector. Lange tijd kon
de regering politieke successen boeken met haar woningpolitiek, maar uiteindelijk
liet de economie Thatcher in de steek. Zo steeg de hypotheekrente fors en
daalden tegelijkertijd de woningprijzen. Doordat in het Verenigd Koninkrijk
algemeen gebruik is dat kopers een hypotheek afsluiten met een korte rentevaste
periode, kregen zeer veel eigenaren te maken met fors hogere hypotheeklasten.
Daarnaast kregen velen, na een renteherziening, grote problemen met de tijdige
betaling van die hypotheeklasten en moesten noodgedwongen hun woning verkopen,
tegen inmiddels fors gedaalde prijzen. Door de gestegen hypotheeklasten kregen
veel eigenaren bovendien ook steeds meer problemen met (de betaling van) de
noodzakelijke kosten wegens onderhoud aan de woningen. Hiervan hadden met
name de eigenaren met de laagste inkomens last.Het «Right to Buy» bestaat nog steeds, ook al zijn de kortingen
inmiddels beperkt.Voor- en nadelen van het «Right to Buy»Zonder het Right to Buy hadden mensen met lagere inkomens nooit op zo
grote schaal hun woning kunnen kopen, hetgeen het percentage huizenbezitters
in het Verenigd Koninkrijk met zo’n 20 procent deed stijgen. Bovendien
leidde die stijging van het eigenwoningbezit tot handhaving van de stabiliteit
van de wijk, omdat de huurders die kochten misschien anders naar een andere
wijk waren verhuisd. De hierna volgende nadelen van het Right to Buy leidde
echter tot (sociale)problemen, welke de hiervoor genoemde voordelen helaas
deels teniet doen:– het waren vooral de middeninkomens die profiteerden van het kooprecht– deze middeninkomens woonden vaak in de meest aantrekkelijke en
verkoopbare woningen;– als gevolg van uitstroom uit de sociale huursector van de middeninkomens,
ontstond een sociale huursector met een hoger percentage lage inkomens die
woonden in de minder aantrekkelijke woningen; – voorgaande ontwikkeling werd versterkt, omdat het aantal sociale
huurwoningen dat was verkocht niet voldoende werd teruggebouwd, zodat de sociale
huursector kromp;– vele kopers konden als gevolg van de stijging van de hypotheekrente
hun woonlasten na verloop van tijd niet meer opbrengen;– het onderhoud van de verkochte woningen liet vaak te wensen over,
met name was dit na de stijging van de rente te zien bij de lagere inkomens.C Betekenis voor het Nederlandse systeemDe sociale woningvoorraad in Nederland is in handen van woningcorporaties.
Woningcorporaties hebben weliswaar een maatschappelijke doelstelling en er
is een toezichthoudende taak van de overheid, maar de woningen zijn privaat
bezit. Op grond van het feit dat deze juridische context wezenlijk anders
is dan die in het Verenigd Koninkrijk (VK), is een kooprecht zoals dat in
het VK functioneert in Nederland niet mogelijk. De toenmalig minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft dat, in antwoord
op vragen daaromtrent tijdens de begrotingsbehandelingen 2005 en 2006 van
haar departement, uw Kamer reeds gemeld.Op grond van het voorgaande kan tevens geconstateerd worden dat de beleidsmatige
consequenties van het right to buy niet zonder meer positief genoemd kunnen
worden. Daarnaast werd in het VK niet voldoende teruggebouwd als gevolg van
het feit dat de locale overheden hun schulden met de inkomsten uit de verkopen
moesten afbouwen, alvorens weer kon worden geïnvesteerd in nieuwbouw.II DE BELGISCHE SITUATIEHet «Kooprecht»In België werd het Kooprecht van sociale huurders per decreet van
15 juli 2005 ingesteld.Het recht geldt voor sociale huurwoningen die in het Vlaamse Gewest worden
verhuurd door zogenaamde Sociale Huisvestingsmaatschappijen (SHM’s).
Deze SHM’s zijn private ondernemingen met een publieke doelstelling
die onder toezicht staan van de Vlaamse Minister van Ruimtelijke Ordening,
Woonbeleid en Onroerend Erfgoed, volledig worden gefinancierd door de overheid
en in het gewest Vlaanderen zo’n 150 000 woningen in hun bezit
hebben. Hiervan komen 100 000 woningen in aanmerking voor het kooprecht
van sociale huurders. Sinds de instelling van het recht zijn ongeveer 200
woningen verkocht.A Juridische ContextHet Kooprecht sociale huurders kent een juridische geschiedenis die terugvoert
naar 2002. Bij decreet van 20 december 2002 werd een kooprecht voor Vlaamse
sociale huurders ingesteld, maar dit werd door het Belgische Arbitragehof
in 2004 vernietigd1. Het Belgische Arbitragehof
achtte het kooprecht in strijd met de Belgische Grondwet op grond van het
feit dat de Vlaamse Regering gemachtigd werd om voorwaarden te bepalen op
basis waarvan de sociale huurder zijn woning zou mogen verwerven, zonder dat
hiervoor nauwkeurige aanwijzingen waren gegeven. Het geven van dergelijke
aanwijzingen staat de grondwet namelijk toe.In het daarna aangepaste Kooprecht sociale huurder, dat in werking trad
op 23 november 2006, werd het voorgaande opgelost en heeft men in de
Vlaamse Wooncode (vergelijkbaar met onze Woningwet) nauwkeurige voorwaarden
opgenomen op grond waarvan een beroep kan worden gedaan op het kooprecht.
Desondanks stelden de SHM’s (opnieuw) beroep in tegen het kooprecht
bij het Arbitragehof.Het Arbitragehof oordeelde evenwel dat er sprake is van een billijk evenwicht
tussen het algemeen belang en de aantasting van het eigendomsrecht van de
SHM’s. Dit evenwicht uit zich in het feit dat de huurwoning tenminste
15 jaar oud dient te zijn, de huurder hier minimaal 5 jaar in gewoond moet
hebben en dat de SHM voorrang krijgt op het investeringsprogramma voor nieuwbouwwoningen
van het Vlaamse Gewest voor zover een vervangende sociale huurwoning niet
uit de verkoopopbrengst van een kooprecht gebouwd kan worden. Tenslotte moet
de koper, nadat hij de huurwoning gekocht heeft, hier tenminste 20 jaar in
blijven wonen. Doet hij dit niet dan heeft de SHM het recht de woning terug
te kopen tegen de oorspronkelijke koopprijs, vermeerderd met de gemaakte aankoopkosten
en eventuele kosten van verbeteringen.Vervolgens oordeelde het Arbitragehof dat de SHM’s zelf een instrument
zijn voor het woonbeleid van het Vlaamse Gewest en zij dienen dus de gevolgen,
voor zover redelijk, te dragen van de beleidskeuze van het Gewest om een kooprecht
voor huurders in te stellen. Voorts wordt de financiering van de SHM’s
in hoofdzaak gedragen door het Vlaamse Gewest. Voorgaande speciale positie
rechtvaardigt volgens het Arbitragehof dat het «tot de beoordelingsbevoegdheid
van de decreetgever behoort hen al dan niet het kooprecht van de huurder op
te leggen».Omdat het beroep bij het Arbitragehof geen «schorsende» werking
had, hebben de SHM’s tussen 15 juli 2005 en 7 maart 2007 geen
actieve medewerking verleend aan potentiële huurders die te kennen gaven
hun woning te willen kopen. Dit vormt een van de redenen waarom het aantal
woningen dat tot op heden is verkocht niet in verhouding staat tot de 100 000
woningen die in België op grond van de criteria zoals omschreven in «Het
kooprecht van sociale huurders» (zoals ouderdom van de woning) in aanmerking
komen voor het Kooprecht sociale huurders. Dit aantal dient echter wel beschouwd
te worden tegen de achtergrond van het feit dat in België reeds een eigenwoningbezit
van 75% bestaat. Het blijkt namelijk in de praktijk moeilijk om het
eigenwoningbezit te laten stijgen tot boven de 75%, omdat er altijd
mensen zijn die op basis van hun inkomen nooit een eigen woning zullen kunnen
kopen. Daarnaast zijn er in België nog andere subsidieregelingen, bijvoorbeeld
die voor het bouwen van een goedkope nieuwbouwwoning, die als belangrijke «concurrent»
kunnen worden gezien van het kooprecht.Concluderend kan worden gesteld dat in België het kooprecht werd
geïntroduceerd als mogelijkheid om de eigen huurwoning te kopen naast
de vele andere mogelijkheden die er in België zijn om een eigen woning
te verkrijgen. Met name het feit dat de verhuurders (SHM’s) geen actieve
medewerking verleenden aan het kooprecht, er ook subsidieregelingen zijn voor
de aankoop van een nieuwbouwwoning en tenslotte dat er reeds een eigenwoningbezit
in België bestaat van 75%, hebben tot nu toe geleid dat een zeer
gering gebruik ervan.B Evaluatie Kooprecht in BelgiëIn België zijn tot op heden te weinig woningen onder het kooprecht
verkocht om een goede evaluatie te kunnen geven. Uit verkregen informatie
van het Vlaamse Ministerie van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en
Inburgering speelt daarbij een rol dat:– in België reeds een eigenwoningbezit bestaat van 75%;– naast het kooprecht in België nog andere aantrekkelijk subsidiemaatregelen
voor het kopen van een nieuwbouwwoning bestaan;– in België het voor een sociale huisvestingsmaatschappij financieel-
en praktisch mogelijk is om iedere verkochte sociale huurwoning
onder het kooprecht te vervangen door een nieuw te bouwen sociale huurwoning;– de krapte op de woningmarkt zoals wij die in Nederland kennen
in België niet bestaat.C Betekenis voor het Nederlandse systeemEvenals België heeft Nederland een stelsel van private woningcorporaties
die onder toezicht staan van de Minister. Groot verschil tussen het Belgische
en Nederlandse stelsel is dat er in België nog een zeer sterke financiële
band is met de rijksoverheid, terwijl deze band in Nederland in 1995 is afgeschaft.
Deze financiële band in België is van doorslaggevende betekenis
gebleken bij beoordeling of er sprake was van fair balance tussen de inbreuk
op het eigendomsrecht van de Vlaamse sociale huisvestingsmaatschappijen enerzijds
en het kooprecht van de sociale huurder anderzijds. In België is de sociale
huisvestingsmaatschappij (SHM) namelijk verplicht om de verkoopopbrengst van
de verkochte sociale huurwoning weer te herinvesteren, teneinde het sociale
huurwoningenbestand op peil te houden. Wanneer de netto-opbrengst onvoldoende
is, krijgt de SHM voor het bedrag dat deze tekort komt voorrang op het investeringsprogramma
van de Vlaamse overheid. Tegen de achtergrond van de sterke financiële
band tussen overheid en SHM’s heeft deze vorm van schadeloosstelling
in België een andere betekenis dan deze in Nederland zou hebben indien
een kooprecht zou worden ingevoerd.III CONCLUSIES TEGEN DE ACHTERGROND VAN DE NEDERLANDSE
SITUATIEIn Nederland bestaat een situatie, waarin de woningcorporaties voor de
locale markt waarop zij opereren in samenspraak met de gemeenten bepalen hoeveel
woningen er zouden kunnen worden verkocht. Tevens wordt bepaald welke behoefte
de locale situatie heeft aan nieuwe huurwoningen afgestemd op de specifieke
doelgroepen. Er bestaat geen behoefte om van rijkswege inbreuk te maken op
deze sturing van de corporatie in samenspraak met de locale overheid, omdat
het ongewenst is dat het aanbod in de sociale huursector wordt beïnvloed
door het aantal verkopen dat toevallig in bepaalde gebieden heeft plaatsgevonden.
Voorts is het zo dat, indien er een kooprecht voor Nederland geconstrueerd
zou worden naar het voorbeeld van uit het Belgische kooprecht, dit in ieder
geval zou betekenen dat hierbij overheidsgelden (schadeloosstelling) zouden
dienen te worden ingezet, teneinde de corporaties in staat te stellen om hun
woningvoorraad op peil te houden. Ik heb niet de intentie om overheidsgeld
in te zetten voor het terugbouwen van verkochte huurwoningen.Overigens blijkt uit verkoopcijfers van de woningcorporaties dat zij,
ondanks een verhoging van het aanbod te verkopen huurwoningen1 en extra inspanningen om die woningen te verkopen, de afgelopen jaren
minder huurwoningen hebben verkocht2. Dit ondanks
het feit dat deze woningen voor een belangrijk deel met een korting op de
marktprijs worden verkocht om de betaalbaarheid voor de doelgroep te vergroten
en de woningcorporatie bovendien veelal een terugkoopplicht op zich neemt.
Dit laatste beperkt de eventuele verkooprisico’s voor de koper maar
zorgt er tegelijk voor dat de woning voor de sector behouden kan blijven.
Dat deze woningen desondanks niet op grote schaal verkocht worden wijst op
een afnemende vraag naar verkoop van huurwoningen door de doelgroep. De kredietcrisis
zal daar ongetwijfeld ook zijn invloed op hebben. Ik vertrouw u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,E. E. van der Laan XNoot1Het Belgische Arbitragehof is een naast de rechtbanken apart ingesteld
rechtscollege dat bevoegd is om op bepaalde punten wetgeving te toetsen aan
de grondwet.XNoot1Stichting Koopgarant houdt er rekening mee dat eind 2008 ruim 90 000
corporatiewoningen in ons land voor verkoop beschikbaar zijn als Koopgarantwoning
(zie persbericht Koopgarant d.d. 5 juni 2008).XNoot2Verkopen laatste drie jaar: 2005: 16 400, 2006: 15 800 en 2007:
14 300. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31114-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl