Raad voor Economische en Financiële Zaken; Brief regering; Aanbieding geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin van 15 en 16 februari 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140771
 2009-2010
 
 21 501-07
 Raad voor Economische en Financiële Zaken
 
 
 
 
 Nr. 
 692
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 5 februari 2010
 
 Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin van
15 en 16 februari 2010 te Brussel.
 
 In de bijlage vindt u tevens een reactie op een openstaand verzoek met
betrekking tot speculatie in de voedselmarkt.
 
 Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de volgende
vergadering.
 
 De minister van Financiën,
 W. J. Bos
 
 Geannoteerde agenda Ecofin Raad 16 februari te Brussel
 1. Economische situatie
 
 Document: n.v.t.
 
 Aard van bespreking: gedachtewisseling
 
 Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
 
 Toelichting:
 
 Groeicijfers van het eurogebied voor het vierde kwartaal van 2009 zijn
op dit moment nog niet beschikbaar. Het eurogebied groeide in het derde kwartaal
met 0,4% ten opzichte van het tweede kwartaal. De VS groeide met iets
meer dan 1,8% van het derde op het vierde kwartaal, een aanzienlijke
versnelling ten opzichte van de 0,55% groei van het vorige kwartaal.
De cijfers voor het derde kwartaal voor Nederland lieten een groei van 0,4%
zien ten opzichte van het tweede kwartaal, al is er sprake van een krimp van
3,7% ten opzichte van het derde kwartaal van 2008.
 
 De industriële productie in het eurogebied groeide volgens Eurostat
in november 2009 met 1% ten opzichte van oktober 2009. In oktober daalde
de productie nog met 0,3%. Jaar op jaar werd in november nog wel een
min genoteerd: – 7,1%. Volgens het CBS was de Nederlandse
industriële productie in november 2009 2% lager dan in november
2008. Deze afname is veel kleiner dan die in oktober. Toen was de productie
nog 7% lager dan een jaar eerder. Volgens de laatste cijfers van de
CPB World trade monitor is het voor Nederland
belangrijke wereldhandelsvolume de afgelopen maanden gegroeid. In november
groeide het volume maand-op-maand met 1,1%, nadat het volume in oktober
met 1,4% groeide en in september met 4,5%.
 
 De werkloosheid was volgens Eurostat in het eurogebied 10,0% in
december 2009. Dit percentage is, zeker in vergelijking met de Verenigde Staten,
niet sterk gestegen sinds het uitbreken van de crisis. Dit komt waarschijnlijk
voor een groot deel doordat met name in het eurogebied het aantal gewerkte
uren per week is gedaald. Deze daling is gedeeltelijk het gevolg van maatregelen
die genomen zijn om de werkloosheidstijging te beperken zoals de deeltijd-WW
in Nederland. Nederland heeft de laagste werkloosheid van de EU: volgens de
definitie van Eurostat was deze 4% in december 2009.
 
 In het eurogebied verbeterden volgens de Europese Commissie het consumentenvertrouwen
en het producentenvertrouwen in januari. In Nederland verbeterde het consumentenvertrouwen
volgens het CBS licht van – 11 in december naar – 10
in januari. Ondernemers in de industrie waren in januari wat somberder gestemd.
Het producentenvertrouwen daalde van – 8,1 naar – 8,3.
 
 Volgens de HICP (Harmonised Index of Consumer Prices) definitie van Eurostat is in het eurogebied de inflatie van 0,5%
jaar-op-jaar in november opgelopen tot 1,0% in januari. Hiermee is
de jaarlijkse inflatie voor geheel 2009 uitgekomen op 0,3%. De Nederlandse
HICP-inflatie is in december uitgekomen op 0,7%. Daardoor ligt de Nederlandse
inflatie voor het eerst sinds november 2008 boven die van het eurogebied.
 
 Het IMF raamt in de World Economic Outlook Update van januari een sterker
herstel van de wereldeconomie in 2010 dan in oktober 2009: 4% BBP-groei
versus 3,25%. De voorzichtige conclusie kan getrokken worden dat de
wereldwijde stimuleringsmaatregelen een langdurige depressie voorlopig hebben
voorkomen. De grootste uitdaging voor 2010 wordt het organiseren van een soepele
overgang van publieke naar private vraag, en het starten met de afbouw van
overheidsmaatregelen. De markt en de consument zullen daarbij
het stokje van de publieke sector moeten overnemen.
 2. Decharge EU begroting 2008
 
 Document: Jaarverslag Europese Rekenkamer
EU begrotingsjaar 2008:
 http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/3258393.PDF
 
 Aard bespreking: besluitvorming
 
 Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde
meerderheid
 
 Toelichting:
 
 
 De Ecofin zal Raadsconclusies aannemen betreffende
het dechargeadvies dat de Raad jaarlijks aan het Europees Parlement verstrekt
over de EU-begroting. Het Europees Parlement is de dechargeautoriteit voor
de Europese begroting. Zij maakt voor het besluit over dechargeverlening gebruik
van het jaarverslag van Europese Rekenkamer, het advies van de Raad en de
informatie van de Europese Commissie. De voornaamste conclusies van de Europese
Rekenkamer zijn:
 
 
 – voor een behoorlijk deel van de begroting zijn verbeteringen zichtbaar.
Hier blijft het aantal onregelmatigheden binnen de 2% foutmarge. De
Europese Rekenkamer geeft een positief betrouwbaarheidsoordeel over de Rekeningen
en de beleidsterreinen Landbouw en Natuurlijke Hulpbronnen (voor de eerste
keer), Onderwijs en Burgerschap en Administratieve uitgaven.
 – voor de structuurfondsen had naar schatting 11% van de
subsidiegelden niet mogen worden uitgekeerd en is het financieel beheer deels
effectief. Dit percentage geldt voor de uitvoering van de periode 2000–2006
en voor deze periode constateert de Europese Rekenkamer weinig vooruitgang.
Vanwege de afname van het volume van betalingen is de potentiële financiële
impact wel minder. Voor de periode 2007–2013 zijn bijna alleen voorschotten
uitbetaald, die niet aan beleidscriteria hoeven te voldoen. De Europese Rekenkamer
acht het risico en het foutenpercentage daarom verwaarloosbaar en heeft deze
voor haar rapportage niet meegenomen.
 – de complexiteit van de onderliggende regelgeving voor met name
plattelandsontwikkeling en het structuurbeleid blijft een belangrijke reden
dat bij de uitvoering en implementatie te veel fouten worden gemaakt.
 
 Nederland is positief gestemd over ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de
goedkeurende verklaring voor het beleidsterrein Landbouw en Natuurlijke Hulpbronnen.
Nederland betreurt echter dat de Europese Rekenkamer, mede vanwege de ontoereikende
implementatie van de structuurfondsen, niet in staat is geweest voor het geheel
een positieve betrouwbaarheidsverklaring af te geven.
 3. Implementatie Stabiliteits- en Groeipact
 
 Documenten:
 
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/deficit/countries/latvia_en.htm
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/deficit/countries/lithuania_en.htm
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/deficit/countries/hungary_en.htm
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/deficit/countries/malta_en.htm
 
 Aard van bespreking: besluitvorming
 
 Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde
meerderheid
 
 Toelichting:
 
 Tijdens de Ecofin zal in het kader van de buitensporigtekortprocedure
de voortgang van Hongarije, Letland, Litouwen en Malta.
 
 Deze lidstaten kregen in juli 2009 een aanbeveling van de Ecofin gekregen
om hun buitensporige tekorten terug te dringen, waarbij zij verschillende
deadlines hebben gekregen. Voor Malta werd de deadline gesteld op 2010, voor
Hongarije en Litouwen op 2011 en voor Letland op 2012. De maatregelen die
Malta, Litouwen, Letland en Hongarije hebben genomen sinds de aanbevelingen
door de Ecofin zijn aangenomen zijn door de Europese Commissie positief beoordeeld.
Volgens de Commissie laten deze landen afdoende voortgang zien, waardoor bij
gelijkblijvende economische vooruitzichten het buitensporige tekort binnen
de door de Raad vastgestelde deadline moet worden kunnen geredresseerd.
 
 Echter, de economische vooruitzichten in de Herfstvoorspellingen (november
2009) van de Commissie voor Litouwen en Malta zijn dusdanig slechter vergeleken
met de economische vooruitzichten waarop de oorspronkelijke deadlines voor
deze landen zijn gebaseerd (Lentevoorspellingen Commissie, april 2009), dat
deze vooruitzichten het oorspronkelijk vastgestelde consolidatiepad in gevaar
brengen. Conform de regels van het Stabiliteits- en Groeipact stelt de Commissie
daarom voor om de deadline voor deze twee landen met een jaar te verlengen.
 4. Griekenland: statistieken, Stabiliteitsprogramma
en buitensporigtekortprocedure
 
 Documenten:
 
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/deficit/ countries/greece_en.htm
 • http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/pdf/20_scps/2009–10/01_programme/el_2010–01–15_sp_en.pdf
 
 Aard van bespreking: besluitvorming (Raadsopinie,
126(9)-aanbeveling, 121(4)-aanbeveling).
 
 Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde
meerderheid, waarbij de lidstaat in kwestie geen stemrecht heeft.
 
 Toelichting:
 
 Zowel tijdens de Ecofin als tijdens de Eurogroep zal gesproken worden
over de economische situatie en de situatie van de overheidsfinanciën
in Griekenland. De Commissie wenst door middel van een pakketbenadering in één
keer meerdere onderwerpen aan de orde te stellen. Het pakket bevat de volgende
onderdelen: 1) een actieplan met betrekking tot de Griekse statistieken, 2)
de Ecofin neemt een Raadsopinie aan over het Griekse Stabiliteitsprogramma,
3) er zal een vervolgstap worden gezet in de buitensporigtekortprocedure en
4) er zal een officiële aanbeveling aan Griekenland worden gedaan over
welke structurele maatregelen Griekenland moet nemen. Hieronder volgt een
toelichting op de onderdelen van dit pakket:
 
 1) De Commissie heeft een voorstel gedaan voor een actieplan met daarin
voorstellen voor concrete stappen om bij te dragen aan het herstel van de
geloofwaardigheid van de Griekse statistieken. Hiermee geeft de Commissie
opvolging aan de Raadsconclusies die in januari op de Ecofin zijn aangenomen
over de tekort- en schuldstatistieken van Griekenland. De Raadsconclusies
benadrukken het prioritaire belang van het aanpakken van geconstateerde tekortkomingen
op het gebied van de nauwkeurigheid, transparantie, onafhankelijkheid, integriteit
en accountability van het proces van dataverzameling. De Griekse regering
wordt dan ook met klem verzocht de tekortkomingen op institutioneel, statistisch
en governance gebied adequaat te adresseren. Bovendien heeft de Commissie
aangekondigd een inbreukprocedure op te starten omdat Griekenland
in gebreke is gebleven bij EU-wetgeving op het gebied van het samenstellen
en aanleveren van budgettaire statistieken.
 
 2) De Ecofin Raad zal op basis van een analyse van de Commissie een Raadsopinie
aannemen over het Stabiliteitsprogramma dat Griekenland half januari indiende.
Griekenland voorziet het begrotingstekort van 12,7% van het BBP in
2009 terug te brengen naar 2,8% in 2012. Dit wordt voor 2010 onderbouwd
met maatregelen, waaronder verlaging van de totale loonkosten in de publieke
sector met 10%. De Commissie heeft in beginsel positief gereageerd
op de Griekse plannen, waarbij de Commissie aantekent dat een goede en snelle
implementatie van de maatregelen nu cruciaal is, en dat de voortgang nauwgezet
in de gaten zal worden gehouden. De Commissie noemt het consolidatiepad ambitieus
en stelt dat de implementatie van de geschetste maatregelen niet eenvoudig
zal zijn. De Commissie zal de Griekse voortgang zorgvuldig monitoren en zal
onmiddellijk compenserende maatregelen eisen mocht Griekenland er niet in
slagen de genoemde consolidatiemaatregelen te implementeren.
 
 3) De Ecofin Raad zal spreken over een vervolgstap voor Griekenland binnen
de buitensporigtekortprocedure, de zogenaamde 126(9)-aanbeveling. Aangezien
de Commissie in grote lijnen positief staat tegenover de Griekse plannen,
wordt voorgesteld om de nieuwe Griekse deadline voor het redresseren van het
buitensporige tekort vast te stellen op 2012. De herziene aanbeveling gaat
gepaard met scherpere beleidsaanbevelingen op het gebied van onder andere
loonvorming, vergrijzinggerelateerde uitgaven, belastingen en budgettaire
raamwerken.
 
 4) De Commissie zal aan de Ecofin Raad voorstellen om een aanbeveling
te geven voor het feit dat het Griekse economische beleid niet in overeenstemming
is met de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, waardoor het correct
functioneren van de economische en monetair unie belemmerd wordt. De rechtsbasis
hiervoor is artikel 121(4) uit het Verdrag. Dit zal leiden tot specifieke
aanbevelingen van de Ecofin aan Griekenland op het gebied van onder andere
loonvorming, pensioenen, gezondheidszorg en arbeidsmarktbeleid.
 
 Onderdeel van de 126(9)-aanbeveling is dat Griekenland binnen 4 maanden
concreet moet kunnen laten zien wat ze gaat doen om aan de aanbevelingen gehoor
te geven. In de tussentijd staat Griekenland bloot aan een scherpe monitoring
van de voortgang met betrekking tot de implementatie van de consolidatiemaatregelen
in het kader van de Griekse buitensporigtekortprocedure. In ieder geval tot
en met juni zal deze voortgang maandelijks geëvalueerd worden.
 5. Single Market
 
 Document: nog niet beschikbaar
 
 Aard bespreking: besluitvorming
 
 Besluitvormingsprocedure: consensus
 
 Toelichting:
 
 Tijdens de Ecofin liggen Raadsconclusies voor over de verdieping van de
interne markt, en specifiek over het belang van de dienstensector (o.a. implementatie
Dienstenrichtlijn) en het staatssteunkader. De Raadsconclusies benadrukken
dat het voltooien en verder verdiepen van de interne markt essentieel is voor
de concurrentiepositie, de potentiële groei en de werkgelegenheid binnen
de EU. De conclusies onderstrepen in dit kader onder andere de noodzaak tot
evaluatie van de implementatie van de Dienstenrichtlijn en nodigen
de Commissie uit eind 2010 een update te geven over de voortgang op het gebied
van market monitoring. Ook benadrukken de conclusies het belang van het staatssteunkader
voor het goed functioneren van de interne markt en wordt er gewezen op het
aflopen van het tijdelijk crisiskader eind 2010.
 
 De Commissie heeft daarnaast in de aanloop naar de 2012, 20 jaar na het
begin van de interne markt, Mario Monti (voormalig Commissaris Interne Markt)
gevraagd de tekortkomingen in de interne markt te identificeren. Hierover
zal hij naar verwachting in het voorjaar rapporteren.
 6. ECB vice-presidentschap
 
 Document: n.v.t.
 
 Aard bespreking: besluitvorming
 
 Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde
meerderheid.
 
 Toelichting:
 Per 31 mei 2010 komt met het aftreden van Papademos de functie van
vicepresident van de ECB vacant. De nieuwe vicepresident zal bij de Europese
Voorjaarsraad worden benoemd na een aanbeveling door de Ecofin Raad, die het
Europees Parlement en de Raad van bestuur van de ECB heeft geraadpleegd. De
Ecofin moet met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een kandidaat selecteren
om aan de Europese Raad voor te dragen. Drie kandidaten hebben zich gemeld:
Mersch (Luxemburg), Constancio (Portugal) en Praet (België). Het Verdrag
stelt dat een kandidaat een erkende reputatie en beroepservaring op monetair
of bancair gebied moet hebben en afkomstig moet zijn uit een van de EU lidstaten.
 7. Bankenplan Obama
 Minister Bos heeft de huidige voorzitter van de Ecofin, minister Elena
Salgado, verzocht tijdens de Ecofin van 16 februari stil te staan bij
de recente voorstellen van President Obama inzake de aanpak van grote systeemrelevante
banken. Deze voorstellen vormen een aanvulling op de discussie hoe om te gaan
met het probleem van moral hazard bij grote financiële
instellingen, die zogenoemd too big to fail zijn.
Naar verwachting zal er tijdens deze Ecofin kort bij het onderwerp worden
stilgestaan en zal worden afgesproken hoe en wanneer die voorstellen inhoudelijk
te bespreken.
 
 BIJLAGE
 Speculatie in de voedselmarkt
 In het AO van de Ecofin van september 2008 is toegezegd om de Tweede Kamer
te informeren over de uitkomsten van een onderzoek van de Europese Commissie
naar de rol van speculatie in de voedselprijsstijging. Een werkgroep van de
Europese Commissie heeft eind 2008 haar rapport gepubliceerd (ook publiekelijk
beschikbaar), met als titel: «Is there a speculative
bubble in commodity markets».
Dit rapport is sindsdien niet in de Ecofin Raad besproken.
 
 De centrale vraag van het onderzoek wordt niet eenduidig beantwoord in
het rapport. Het is op basis van het rapport dan ook niet mogelijk om te concluderen
dat de toename van de niet-commerciële participanten en van de instroom
van investeringsmiddelen op de landbouwmarkten er toe heeft geleid dat prijzen
op de future markets op een dusdanige manier zijn
gestegen dat de prijzen niet meer door market fundamentals verklaard konden worden, en dat deze gestegen future prices er voor hebben gezorgd dat de spotprijzen zijn gestegen.
Aan de andere kant is het zeer moeilijk om empirisch aan te tonen dat alleen
de market fundamentals verantwoordelijk waren
voor de prijsstijging. Het rapport geeft argumenten ter ondersteuning van
beide zijden, en wijst er op dat de prijstoename tussen begin 2007 en midden
2008 waarschijnlijk het best verklaard wordt door een combinatie van economische fundamentals, alsmede door factoren specifiek voor de
financiële markten, die de prijsveranderingen wellicht hebben vergroot.
 
 Opgemerkt wordt dat de voedselprijzen de laatste maanden weer gestegen
zijn. De FAO food price index staat op het hoogste niveau sinds september 2008, maar nog wel 21%
onder het hoogste niveau van juni 2008. In tegenstelling tot 2007/2008 bevinden
de voedselvoorraden zich nu op veel comfortabelere niveaus. Daarnaast is de
vraag naar voedsel uit hoofde van de productie van biofuels dit jaar veel minder snel toegenomen dan in 2007/2008. Wel waarschuwt
de FAO voor continue waakzaamheid omdat de zogenaamde non-food economy factoren waarschijnlijk een belangrijke rol zijn
gaan spelen in het proces van prijsbepaling. Deze factoren zijn op dit moment
erg volatiel, en vormen potentieel een opdrijvende factor, zoals de substantiële
wisselkoersfluctuaties en de grote financiële liquiditeit door het ruime
internationale monetaire beleid.
 
 
 
 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/pub lication13765_en.pdf.
 
 
 FAO, Food Outlook, december 2009.