Wet inburgering nieuwkomers; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25114, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-03-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25114 nr. 5

06-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding en doel van het wetsvoorstel1.2 Naar een samenhangend en praktisch integratiebeleid1.3 Huidige situatie2. HOOFDLIJNEN VAN HET WETSVOORSTEL 2.1. DoelgroepenVrouwenLeeftijdsgrensOntheffing van de inburgeringsplicht2.2 Achterstandssituatie2.3. Het inburgeringsonderzoekTermijnen2.3.1. Procedure van melding voor het houden van een inburgeringsonderzoek2.3.2. (Tijdelijke) ontheffing van de plicht tot inburgering2.3.3. Het inburgeringsonderzoek2.3.4. Vrijstellingen naar aanleiding van het inburgeringsonderzoek2.3.5. Het einde van het inburgeringsonderzoek2.3.6. De onderwijsovereenkomst2.4. Het inburgeringsprogramma2.4.1. Het educatief programmaDe toets2.4.2. Maatschappelijke begeleiding2.4.3. Doorgeleiding naar een instantie die zorg draagt
voor verdere scholing of voor toegang tot de arbeidsmarkt, voor zover de nieuwkomer
daarvoor in aanmerking komt.2.5. De trajectbegeleiding2.6. Organisatie en samenwerking tussen (gemeentelijke)
instellingen 2.6.1. De één-loketbenadering2.6.2. De gemeentelijke regie2.6.3. Samenwerking tussen gemeenten2.7. Relatie met andere wetgeving2.7.1. Wet educatie en beroepsonderwijs2.7.2. Relatie met de Rijkswet op het Nederlanderschap2.7.3. Relatie met de Leerplichtwet 19692.7.4. Relatie met de Algemene bijstandswet2.7.5. Relatie met de Arbeidsvoorzieningswet2.8. Financiële aspecten2.9. Handhaving en rechtsbescherming 2.9.1. § Toezicht2.9.2. SanctiesII. ARTIKELEN Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 9Artikel 15Artikel 16Artikel 17Artikel 18Artikel 20Artikel 21 Onderdeel BOnderdeel GOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25114Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 114Regels met betrekking tot de inburgering van nieuwkomers in de Nederlandse
samenleving (Wet inburgering nieuwkomers)nr. 5VERSLAGVastgesteld 6 maart 1997De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen.Onder het voorbehoud dat de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen tijdig
zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van het
wetsvoorstel genoegzaam voorbereid. I. ALGEMEEN 1. INLEIDING 1.1. Aanleiding en doel van het wetsvoorstelDe leden van de Partij van de Arbeid-fractie hebben met belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel. Zij achten het een goede zaak dat dit
wetsvoorstel op tafel ligt. Met de regering menen zij dat inburgering voor
nieuwkomers in Nederland van groot belang is. Het leren van de taal en het
verwerven van een eerste inzicht in de maatschappelijke en staatkundige verhoudingen
in ons land zijn belangrijke voorwaarden om tot een goede integratie komen
en om achterstandssituaties te voorkomen. In dat licht is het meer verplichtend
karakter van inburgering een terecht gekozen opzet. De wederkerigheid van
inburgering past daarbij. Wel menen de leden van de PvdA-fractie dat de mensen
die naar Nederland komen en waarvoor het inburgeringstraject bedoeld is zeer
verschillend zijn. De afstand tot de samenleving, de taal en de arbeidsmarkt
is zeer verschillend. Het inburgeringstraject van een jonge man – met
weinig scholing en van het platteland – die uiteindelijk aan het werk
moet, zal er uiteindelijk heel anders uit moeten zien dan dat van de 70-jarige
Arubaanse grootmoeder die bij haar dochter komt wonen. Ook de analfabete Somalische
moeder met peuter en kleuter zal per saldo een ander integratietraject nodig
hebben als de hoogopgeleide vluchteling die na drie jaar een vaste verblijfstatus
krijgt en het Nederlands al aardig beheerst.Het feit dat niet iedere nieuwkomer betaald werk als toekomst heeft op
grond van bijvoorbeeld leeftijd vraagt ook om maatwerk. De leden van de PvdA-fractie pleiten enerzijds voor het beter meetbaar
en zichtbaar maken van de start en eindfase van het inburgeringstraject. Zij
hebben ook behoefte aan een scherpere kwaliteitstoets op het proces. Anderzijds
pleiten zij voor een meer op de nieuwkomer en zijn mogelijkheden en beperkingen
toegesneden aanpak, voor flexibiliteit.De regering spreekt van tweezijdigheid in de inburgeringsrelatie. Welke
verplichtingen van de overheid naar de in te burgeren nieuwkomers toe in kwalitatieve
zin heeft de regering voor ogen? Wat zijn de rechten van de inburgeraars?
Zeker nu een strak sanctiesysteem in het inburgeringstraject omkleed.Een vraag die zich voordoet, is of het doel van de wet aansluiting te
vinden op educatie en arbeidsmarkt door dit inburgeringstraject voor iedere
nieuwkomer wel gehaald kan worden.Kan de regering op basis van eerdere (experimentele) ervaringen en inburgeringscontracten
gegevens verstrekken over de mate waarin het voorgestelde programma toereikend
is?De leden van de PvdA-fractie stellen deze vraag mede omdat de VNG en instellingen
voor beroepseducatie daarbij vraagtekens hebben gezet. Het is van belang,
zo menen de leden van de PvdA-fractie, dat er voldoende inzicht bestaat of
met de voorgestelde opzet het doel van de wet wel bereikt kan worden.Is het onderzoek van Regioplan al afgerond of bestaat er een tussenrapportage?
Zo ja, is die beschikbaar voor de Kamer?De leden van de PvdA-fractie kunnen zich goed vinden in de opzet waarin
de gemeenten de regiefunctie hebben en eerst verantwoordelijk zijn voor de
inburgering. Immers, de gemeente in de plaats waar de integratie in de samenleving
plaatsvindt.Juist omdat integratie meer voorwaarden kent als educatie in taal is het
van belang dat de eigen verantwoordelijkheid van de gemeente tot uitdrukking
komt in de wijze waarop de samenhang tussen en inzet van andere instellingen
en organisaties in de gemeente wordt vastgelegd. De leden van de fractie van
de Partij van de Arbeid kunnen zich voorstellen dat in een door de gemeenteraad
vast te stellen beleidsplan deze samenhang en de inzet ten behoeve van inburgering
wordt vastgelegd. Zo ontstaat een transparante structuur waarvoor alle partijen
een zichtbare rol in het proces is vastgelegd. Te denken valt in dit verband
aan de inzet en financiering van relevante kinderopvang, het sociaal cultureel
werk, de regionale samenhang en samenwerking, de samenwerking en financiële
afspraken met arbeidsvoorziening voor vervolgtrajecten en zo meer. Is de regering
het met de leden van de PvdA-fractie eens dat een lokaal beleidsplan wenselijk
is; hoe denkt zij over het voorschrijven daarvan in de wet opdat op lokaal
niveau de randvoorwaarden op voor succesvolle integratie gewaarborgd zijn
en op lokaal niveau politiek vastgelegd?De leden van de PvdA-fractie zijn bezorgd over de lange wachtlijsten (vorig
jaar 8000 à 9000) van zelfmelders voor inburgeringsprogramma's. Zeker
terwijl vooral de gemeenten die vanuit het verleden grote concentratie oud-nieuwkomers
hebben ook de gemeenten zijn die geld terug moeten betalen vanwege een recent
lagere instroom nieuwkomers (meer spreiding over het land) en de huidige financieringsregeling.
Het kan niet zo zijn dat eerdere nieuwkomers een verloren generatie gaan vormen.
Zij menen dat de regering daarbij niet kan wachten op de invoering van de
nieuwe wet maar dat nog dit jaar deze maatregelen noodzakelijk zijn opdat
de terug te betalen gelden meteen opnieuw worden ingezet. Dit klemt des te
meer daar – soms in een familie – het niet uit te leggen valt
waarom mensen die al lang op de wachtlijst staan moeten blijven wachten terwijl
degene die net in ons land is gearriveerd meteen een plaats krijgt.Prioriteit zou gegeven kunnen worden aan mensen die 5 jaar of minder bij
de sociale dienst staan ingeschreven en die onvoldoende kwalificaties voor
de arbeidsmarkt hebben. De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van het wetsvoorstel met betrekking tot de inburgering van nieuwkomers in
de Nederlandse samenleving. Zij achten het weliswaar van groot belang dat
nieuwkomers in staat worden gesteld om de Nederlandse taal te leren en zich
op de maatschappij anderszins te oriënteren, maar beoordelen het ambitieniveau
van het wetsvoorstel op een aantal punten als laag. Het wetsvoorstel moet
volgens de memorie van toelichting slechts gezien worden als «een eerste
stap in het integratieproces» of «een goede startpositie voor
daadwerkelijke (verdere) integratie»; de term «inburgering»
als zodanig suggereert meer. De leden behorende tot de CDA-fractie hebben
een aantal bedenkingen bij de in het wetsvoorstel gekozen aanpak. Zo beoordelen
zij de verhouding tussen het verplichtende karakter in relatie tot nieuwkomers
enerzijds en tot gemeenten anderzijds niet evenwichtig, hoewel op pagina 2
van de memorie van toelichting gesproken wordt van «de tweezijdigheid
van deze relatie». Aan het niet-nakomen van de zorgplicht door de gemeente
wordt in het wetsvoorstel geen sanctie c.q. boete gekoppeld. De leden van
deze fractie zullen hierna nader op terug komen. Daarnaast hebben de aan het
woord zijnde leden op een aantal andere punten ook indringende vragen en opmerkingen,
die zij in de volgens de memorie van toelichting gekozen volgorde zullen aansnijden.De leden van de CDA-fractie herinneren zich de in een eerder algemeen
overleg over inburgering door de regering geuite aarzelingen met betrekking
tot een wetsvoorstel inburgering nieuwkomers («juridische haken en ogen»,
met name in verband met een sanctie-instrument voor nieuwkomers). In het verlengde
hiervan vragen zij een nadere toelichting terzake. Ziet de regering deze «haken
en ogen» niet meer? De leden behorende tot de CDA-fractie vragen de regering een algemene
beschouwing te geven met betrekking tot de relatie tussen het «inburgeringsregime»
voor de in dit wetsvoorstel beschreven doelgroep en het integratiebeleid voor
overige doelgroepen. Hoe ziet de regering één en ander in relatie
tot het gelijkheidsbeginsel?De leden van de VVD-fractie zijn met de regering van mening dat er een
Wet inburgering nieuwkomers (WIN) moet komen. Zij delen de ambitie iedere
nieuwkomer die in een achterstandssituatie dreigt te geraken met een inburgeringsprogramma
te bereiken. Vele nieuwkomers hebben uitsluitend belang bij een adequaat programma-aanbod,
anderen hebben ook belang bij een stimulans om van dat aanbod gebruik te maken.
Bovendien hebben hun kinderen en de samenleving als geheel er belang bij dat
zij volwaardig gaan participeren. Van de verplichting een inburgeringsprogramma
te volgen en de (mogelijkheid van) sancties gaat een stimulans uit. De WIN
regelt de verplichting en de sanctie in de vorm van een bestuurlijke boete
indien geen administratieve maatregel op grond van de Algemene bijstandswet
mogelijk is.Inburgering is bij uitstek een individueel proces, dat in de eerste plaats
maximale inzet van de nieuwkomer vereist. Het voorstel biedt iedere nieuwkomer
uitzicht op het realiseren van inburgering als startpositie voor integratie.
Niet meer en niet minder.Deze leden zijn van mening dat in de wet of bij algemene maatregelen van
bestuur krachtens de wet de hoofdlijnen van de inburgering eenduidig geregeld
moeten worden, zonder de gemeenten bij de uitvoering onnodig voor de voeten
te lopen.Duidelijkheid op hoofdlijnen stelt de gemeenten in staat zich te concentreren
op de niet zelden weerbarstige uitvoering van het inburgeringsbeleid.De leden stellen vast dat het voorstel op onderdelen onvoldoende duidelijkheid
biedt. Zij komen daar hierna op terug. De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. De wet kan een waardevolle bijdrage leveren aan de integratie
van nieuwkomers. Hierbij zij aangetekend dat leden van de D66-fractie op onderdelen
niet tevreden zijn met de voorstellen van de regering. Zij zullen daar bij
de betreffende onderdelen op terug komen. Het wetsvoorstel brengt tot uitdrukking
hoe serieus de Nederlandse overheid de inburgering van nieuwkomers neemt.
De leden van de fractie van D66 zijn echter met de regering van mening dat
het voorgestelde inburgeringsprogramma slechts een eerste stap is op weg naar
integratie. Er zullen nog vele inspanningen moeten volgen om daadwerkelijk
van integratie te kunnen spreken.De regering heeft getracht in het wetsvoorstel de tweezijdigheid van de
relatie tussen de gemeente en de nieuwkomer tot uitdrukking te brengen. Tegenover
de verplichting van de nieuwkomer zich voor de inburgering in te spannen staat
de zorgplicht van de gemeente hem daartoe in de gelegenheid te stellen. In
de wet is nauwkeurig omschreven welke verplichtingen de nieuwkomer heeft,
en op welke wijze niet-nakoming van die verplichtingen gesanctioneerd kan
worden. De verplichtingen van de gemeenten zijn minder gedetailleerd omschreven
in het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel beperkt zich tot het geven van een wettelijk
kader. De kans bestaat aldus dat op gemeentelijk niveau grote verschillen
zullen ontstaan. Voor de betreffende nieuwkomers zal dat situaties van rechtsongelijkheid
kunnen opleveren. Hoe zal de uniformiteit en eenduidigheid op gemeentelijk
niveau worden bevorderd? Welke juridische mogelijkheden hebben nieuwkomers
die zich gedupeerd voelen om gemeenten op die zorgplicht aan te spreken?De leden van de fractie van D66 missen een bepaling over het afleggen
van verantwoording door de gemeenten aan het Rijk. Hoe vindt het toezicht
op de naleving van de wet door de gemeenten plaats? Ten behoeve van de verantwoording
in de richting van het Rijk zou aan de gemeentebesturen een jaarlijks verslag
kunnen worden gevraagd over het gevoerde inburgeringsbeleid. Wat is de reactie
van de regering hierop?De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennis
genomen van het onderhavige wetsvoorstel. Zij erkennen dat het voor een daadwerkelijke
integratie van nieuwkomers noodzakelijk is dat deze nieuwkomers goed voorbereid
worden op de Nederlandse samenleving. Dit geldt natuurlijk voor het leren
van de Nederlandse taal, educatie en arbeidsmarkt, maar ook voor culturele
en sociale redzaamheid. Integratie is immers meer dan werken en leren. Ook
achten deze leden het van belang om op te merken dat de verantwoordelijkheid
voor integratie niet alleen bij nieuwkomers en gemeentelijke instellingen
ligt, maar bij alle burgers; allochtoon en autochtoon. Dit wetsvoorstel maakt
een einde aan de vrijblijvendheid van inburgering, zowel voor de ontvangende
samenleving als voor de nieuwkomer. Enerzijds zetten de leden van de fractie
van GroenLinks vraagtekens bij het verplichte karakter van inburgering en
vragen zij zich af of bij een voldoende aanbod en bereikbaarheid van voorzieningen,
waar nu eindelijk aan gewerkt wordt, het aangaan van een inburgeringstraject
niet aan de individuele keuze van een nieuwkomer kan worden overgelaten. Het
zou, naar de mening van deze leden, geen goede zaak zijn als de verplichting
als reden wordt aangedragen om de zorgplicht van de gemeenten te garanderen.
Deze zorgplicht en de kwaliteit ervan dient überhaupt en niet vrijblijvend
van kracht te zijn. Daarom geven zij de regering ter overweging om eerst de
evaluatie van het huidige inburgeringsbeleid af te wachten, alvorens tot wetgeving
over te gaan. De resultaten van de evaluatie – op het gebied van aantallen
deelnemers, concrete deelname van nieuwkomers aan de trajecten en de uitvoering
van de zorgplicht (kwaliteit van het aanbod, aanwezigheid van voorzieningen) –
zouden dan meegenomen kunnen worden in de besluitvorming. Anderzijds heeft
dit wetsvoorstel als voordeel dat de gemeenten en de instellingen
gedwongen worden zich in te zetten voor een eerste stap naar integratie van
nieuwkomers en dat zij hier zowel door de hogere overheid als door de nieuwkomer
op aangesproken kunnen worden. De wettelijke basis van de zorgplicht zorgt
ervoor dat nieuwkomers recht hebben op voorzieningen op het gebied van maatschappelijke
integratie. Kan de regering een reactie geven op beide overwegingen, die balanceren
tussen individuele vrijheid en maatschappelijke betrokkenheid?De leden van de fractie van GroenLinks achten het van groot belang dat
de plichten betreffende inburgering niet alleen bij de nieuwkomer liggen,
maar ook bij de gemeenten en gemeentelijke instellingen. Inburgering is een
goede manier om volwaardig te kunnen participeren in de complexe Nederlandse
samenleving. In feite had intensieve voorbereiding van nieuwkomers al veel
eerder moeten gebeuren. Toch wil zij benadrukken dat inburgeringsbeleid niet
hetzelfde is als integratiebeleid. Inburgering is een begin. Voor de totstandkoming
van een samenleving met gelijke kansen voor iedereen is meer nodig; de leden
van de fractie van GroenLinks spreken de hoop uit dat inburgering niet zal
leiden tot zelfgenoegzaamheid op terreinen van het minderhedenbeleid die buiten
inburgering vallen.De leden van de RPF-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de plannen van de regering om de integratie te bevorderen van immigranten
in de Nederlandse samenleving. In het Nederlandse minderhedenbeleid blijft
het de vraag hoe bevolkingsgroepen zo goed mogelijk kunnen integreren in de
Nederlandse maatschappij. Het blijkt dat achterstanden van allochtonen groot
blijven, wat vaak diverse oorzaken heeft.De leden van de RPF-fractie wijzen erop dat het bij het minderhedenbeleid
niet slechts gaat om de integratie van de kant van de immigranten, maar ook
om de open houding van de Nederlanders naar deze nieuwe landgenoten toe. Inburgering
is nog geen integratie en geeft mensen nog niet genoeg bagage om een baan
te vinden.De leden van de RPF-fractie leggen grote nadruk op de begrippen «constitutionele
vrijheden» en «eigen verantwoordelijkheid». Mensen zouden
voor hun eigen aangelegenheden zelf verantwoordelijkheid moeten dragen. Legaal
in Nederland verblijvende buitenlanders moeten zoveel mogelijk zelfstandig
verantwoordelijkheid dragen voor eigen scholen, instellingen etc. Dit vereist
wel een zorgvuldige uitvoering om te voorkomen dat minderheidsgroepen op zichzelf
komen te staan. Het blijft daarom een goed streven etnische groepen minder
afhankelijk te maken van overheidsvoorzieningen en hen te stimuleren zelfstandig
hun weg te zoeken in de Nederlandse samenleving.De leden van de RPF-fractie zijn blij met de erkenning van de regering
dat inburgering een eerste stap is. Inburgering is pas dan geslaagd als de
aansluiting op de arbeidsmarkt en educatie tot stand is gebracht. Het zelfstandig
functioneren van nieuwkomers in de samenleving is een belangrijk streven van
het kabinetsbeleid. Het aantal werklozen onder de nieuwkomers is schrikbarend
hoog en vraagt derhalve om meerdere maatregelen. Het lijkt deze leden daarom
terecht dat nieuwkomers worden verplicht om deel te nemen aan een inburgeringsprogramma.De leden van de SGP-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel
en de bijbehorende toelichting. Zij stemmen in met het kernpunt van het integratiebeleid
van de regering, namelijk dat nieuwkomers zo zelfstandig mogelijk aan het
maatschappelijk verkeer moeten kunnen deelnemen. In dit verband zijn deze
leden van mening dat de integratie van bepaalde groepen nieuwkomers in ons
land terecht begint in het onderwijs. Zij, die zich permanent in Nederland
mogen vestigen om er te wonen en te werken, worden in het wetsvoorstel terecht
verplicht om de Nederlandse taal te leren. Daarnaast moeten nieuwkomers
zich op de Nederlandse samenleving oriënteren. Tegenover deze verplichtingen
van de nieuwkomers staat de verantwoordelijkheid van de overheid om ervoor
de zorgen dat het aanbod van voor inburgering benodigd onderwijs voldoende
is. In dit verband vragen de leden van de SGP-fractie of het aanbod aan voorzieningen
voldoende is gegarandeerd, gezien het feit dat in het verleden wachtlijsten
bestonden voor opleidingsinstellingen.Evenals de regering geven de leden van de SGP-fractie er de voorkeur aan
dat het inburgeringsbeleid een wettelijke basis krijgt boven de huidige situatie
waarin de nieuwkomers een overeenkomst met de gemeente aangaan in de vorm
van een inburgeringscontract.De leden van de GPV-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het onderhavige voorstel, dat een wettelijk kader biedt voor de inburgeringsprogramma's
voor nieuwkomers. Deze leden zijn van opvatting, dat dergelijke programma's
een goede eerste stap zijn in een proces waarin nieuwkomers in toenemende
mate zelfstandig kunnen gaan functioneren en participeren in de Nederlandse
samenleving. Deze leden wijzen erop dat alvorens zij een definitief oordeel
over dit voorstel van wet kunnen geven, zij kennis zouden willen nemen van
de (voorlopige) resultaten van de evaluatie van de huidige inburgeringspraktijk.
Wanneer komen die onderzoeksresultaten beschikbaar?Deze leden benadrukken, dat het inburgeringsprogramma slechts een eerste
stap betekent voor de nieuwkomers, die weliswaar van groot belang is, maar
niet geïsoleerd moet worden bezien van het noodzakelijke vervolg daarop.
Deze leden hebben nog de nodige vraagtekens of nieuwkomers, na afronding van
het inburgeringsprogramma, een voldoende perspectiefvolle toekomst kan worden
geboden, hetzij door een aanvullend educatief programma, hetzij door arbeidstoeleidingtrajecten.
Hoewel het wetsvoorstel zich niet primair op dergelijke vervolgtrajecten richt,
willen deze leden daar met nadruk de aandacht op vestigen omdat inburgeringsprogramma's
in hun zienswijze een eerste element vormen van een proces van integratie
van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving. Gelet op het grote aantal publieke
en private instanties, dat zowel bij de inburgeringsprogramma's als bij de
vervolgtrajecten is betrokken, vragen de leden van de GPV-fractie of het mogelijk
zal zijn een soepele overgang en doorstroming van inburgeringsprogramma's
naar vervolgtrajecten te bewerkstelligen en op welke wijze dit proces voldoende
kan worden bewaakt. Is het denkbaar dat na het onderhavige wetsvoorstel Wet
inburgering nieuwkomers (eerste fase) behoefte bestaat aan een Wet inburgering
nieuwkomers (tweede fase) waarin ieders verantwoordelijkheid voor een goed
vervolg op de inburgeringsprogramma's wordt vastgelegd?De leden van de GPV-fractie vinden het opmerkelijk, dat de toelichting
op het wetsvoorstel niet ingaat op beleidsinstrumenten die de instroom naar
de inburgeringsprogramma's in Nederland zouden kunnen beperken. Deze leden
denken daarbij aan het aanbieden van vergelijkbare programma's in bijvoorbeeld
de Antillen, Aruba, Marokko en Turkije. De deelname van deze categorieën
nieuwkomers aan inburgeringsprogramma's in Nederland zou dan kunnen worden
beperkt, omdat wanneer het programma in het land van herkomst met goed gevolg
is afgerond niet opnieuw in Nederland een verplichting tot het volgen van
een inburgeringsprogramma hoeft te worden gesteld. Voorts kan met een goede
educatieve training in het land van herkomst worden bereikt, dat de potentiële
nieuwkomer een goed beeld heeft van de Nederlandse samenleving en reële
verwachtingen ten aanzien van zijn kansen op de Nederlandse arbeidsmarkt.Deze leden vragen de regering te reageren op deze suggestie en in te gaan
op de voor- en nadelen van een dergelijk beleidsinstrument. Kan daarmee
ook niet worden vermeden, dat bepaalde groepen nieuwkomers naar Nederland
komen, die ook na het volgen van een inburgeringsprogramma en een vervolgtraject,
kansarm zullen zijn om een zelfstandig bestaan in Nederland op te bouwen?Deze leden trekken een vergelijking met Nederlanders die willen emigreren.
Zijn zij in veel gevallen niet verplicht om zich de taal van het land van
bestemming eigen te maken alvorens zij tot dat land worden toegelaten. Vindt
deze voorbereiding en scholing op eigen kosten plaats? Kan Nederland aan nieuwkomers
in bepaalde gevallen geen vergelijkbare verplichting opleggen?De leden van de SP-fractie stemmen in met de wettelijke basis van het
inburgeringsbeleid.Zij maken zich wel ernstige zorgen over de «verdringingseffecten»
van het reguliere aanbod van Nederlandse taalcursussen door de inburgeringscontracten.
Kan inzicht gegeven worden in deze effecten? Deze leden zijn van mening dat
de al jaren bestaande wachtlijsten voor Nederlandse taalcursussen zo spoedig
mogelijk weggewerkt moeten worden. Iedere migrant die Nederlands wil leren
moet deze mogelijk kunnen krijgen. Op dit moment is dat niet het geval. Waarom
wordt ook voor diegenen die niet onder de inburgeringsregeling vallen een
«inhaalslag» gemaakt?Komen er ook Nederlandse taallessen op de televisie? 1.2 Naar een samenhangend en praktisch integratiebeleidDe leden van de VVD-fractie vragen zich af of de regering heeft overwogen
een landelijk (inburgerings)beleidskader vast te stellen en het opstellen
te bevorderen van (inburgerings) beleidsplannen door de gemeenten. 1.3 Huidige situatieWanneer zal dit jaar de evaluatie beschikbaar komen van het tot nu toe
gevoerde inburgeringsbeleid, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Op welke
wijze kan nog met de bevindingen van deze evaluatie rekening worden gehouden
bij de totstandkoming van de Welzijnsregeling inburgering nieuwkomers? 2. HOOFDLIJNEN VAN HET WETSVOORSTEL 2.1. DoelgroepenDe leden van de PvdA-fractie vragen of de regering nader kan uitleggen
waarom op grond van internationale verdragen EU-onderdanen en EER-onderdanen
niet tot de doelgroep van de wet kunnen c.q. mogen behoren en Arubanen en
Antillianen wel? Kan de regering zich voorstellen dat het zowel voor onderdanen
van EU- en EER-landen als voor de samenleving wenselijk en soms ook noodzakelijk
is om een inburgeringstraject te volgen? Indien deze mensen zich vrijwillig
aanmelden krijgen zij dan toegang tot het traject? Op welke wijze is de financiering
dan geregeld?Indien voor al langer in Nederland verblijvende etnische minderheden inburgering
voor bijvoorbeeld de toegang tot de arbeidsmarkt wenselijk is, is het inburgeringsprogramma
dan toegankelijk? Zo ja, op welke wijze en hoe is de financiering geregeld?Op welke wijze is voorzien in de organisatie en financiering van de thans
lopende inburgeringstrajecten, welke waarborgen zijn er zodat continuïteit
gewaarborgd is? De gelden kunnen maar een keer ingezet worden. Kan de regering meer precies aangeven om hoeveel nieuwkomers het per jaar
gaat en de afgelopen jaren is gegaan? Kan de regering aangeven in welke mate
verschillende groepen daaruit een achterstand hebben op de arbeidsmarkt, wat
de leeftijd is, in welke mate men zelf is aangewezen op inkomen uit arbeid
en wat per groep het opleidingsniveau is? Het komt de leden van de PvdA-fractie
voor dat, gelet op de talloze onderzoeken op het terrein van nieuwkomers,
deze gegevens beschikbaar moeten zijn.De leden van de PvdA-fractie constateren met spijt dat de vvtv'ers door
de regering niet in de doelgroep zijn opgenomen. Zij zijn het daar niet mee
eens.De doelgroep 16- en 17-jarige wordt buiten het inburgeringsprogramma gesloten.
Het standpunt van de regering is dat voor deze groep het regulier onderwijs
en de (gedeeltelijk) leerplicht openstaat. De leden van de PvdA-fractie vragen
of in de nabijheid van deze nieuwkomers in voldoende mate onderwijs beschikbaar
is (zo ja welk) dat is toegesneden op de leermogelijkheden van deze jongeren.
Het komt de leden van de PvdA-fractie voor dat het wenselijk is dat het inburgeringsprogramma
en in ieder geval de «inburgeringsintake» ook voor hen moet kunnen
open staan. Wat is de opvatting van de regering daarover, zo vragen deze leden.De leden van de CDA-fractie vragen de regering toe te lichten of nieuwkomers
onder de 18 jaar voldoende worden voorbereid op de Nederlandse samenleving.
Biedt de Leerplichtwet hiervoor voldoende instrumenten, nu deze groep niet
binnen de werkingssfeer van dit wetsvoorstel valt?Welke bezwaren kleven aan uitbreiding van de doelgroepen, zodanig dat
ook 16- en 17 jarigen kunnen deelnemen? In dit kader verzoeken deze leden
de regering een nadere toelichting te geven met betrekking tot de «goede
aansluiting bij het gelijkheidsbeginsel». De leden van de CDA-fractie
stemmen in met de regering waar zij aangeeft dat een stigmatiserend effect
kan worden voorkomen bij een algemene doelgroepomschrijving (en dus niet in
termen van groepen nieuwkomers) in combinatie met ruimte voor gemeentelijk
maatwerk. Zij vragen de regering aan te geven waarom niet in bredere zin dan
in dit wetsvoorstel wordt c.q. is uitgegaan van deze benadering, zoals bij
de Wet BEAA. In het verlengde hiervan vragen de aan het woord zijnde leden
of de regering heeft overwogen de doelgroep te definiëren in termen van
achterstand. Waarom vallen de houders van een vvtv buiten het bereik van de
wet? Vallen zij na omzetting tot permanent verblijf er weer buiten omdat zij
al lang in ons land zijn?De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven hoe het tweede
uitgangspunt van het wetsvoorstel, namelijk het niet van toepassing te laten
zijn van de regeling op nieuwkomers die in Nederland verblijven voor een tijdelijk
doel, zich verhoudt met uitspraken van de regering over inburgeringscontracten
voor imams (die in een (groot) aantal gevallen tijdelijk in Nederland verblijven).De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan te geven hoe zij
ten principale – dus mede in het licht van de nationaliteitswetgeving –
aankijkt tegen de consequentie dat Nederlanders uit het Koninkrijk (Caribische
Nederlanders) wél onder de doelgroep van het onderhavige wetsvoorstel
vallen, maar bijvoorbeeld een Griekse of Portugese nieuwkomer niet.Zal er na invoering van deze wet sprake zijn van EU-burgers op basis van
artikel 6 EEG-Verdrag? Is de regering van mening dat uitsluiting van EU-burgers
niet strijdig is met het vrije verkeer van werknemers, de integratie van hun
familieleden in het land van ontvangst en met EEG-verordening 1612/68?De leeftijdsgrens aan de onderkant wordt op 18 jaar gesteld. Kan de regering
ingaan op de ervaringen in de praktijk bij het reguliere onderwijs met
nieuwkomers van 17 en 18 jaar die het Nederlands niet beheersen, zo vragen
de leden van de VVD-fractie. Is het voor deze groep niet beter eerst een inburgeringsprogramma
te volgen?De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met het onder de wet laten
vallen van Antillianen en Arubanen. Indien een inburgeringsprogramma voor
hen niet nodig is, zal dat blijken bij het inburgeringsonderzoek. Is het wel
nodig, dan is het in ieders belang dat het programma wordt gevolgd.Met de regering zijn de leden van de VVD-fractie van mening dat het een
groot voordeel van het wetsvoorstel is, dat nu meer vrouwen zullen worden
bereikt.Met betrekking tot de vvtv'ers – vorig jaar de grootste groep vluchtelingen
die een status kreeg – delen deze leden de opvatting van de regering
dat ervan uit gegaan moet worden dat deze groep het land weer verlaat. Indien
echter in de praktijk de meesten in Nederland blijven, is het niet verstandig
hen buiten de inburgeringsprogramma's te houden. Welk deel van de vvtv'ers
bleef de afgelopen jaren uiteindelijk in Nederland en zijn er redenen om aan
te nemen dat dit deel de komende jaren kleiner wordt?De leden van de fractie van D66 constateren dat de vvtv-ers niet meer
tot de doelgroep van de inburgering behoren. In de memorie van toelichting
wordt vermeld dat voor vvtv-ers een gefaseerde vorm van integratie geldt,
waarbij in de eerste twee jaren in toenemende mate gebruik kan worden gemaakt
van de onderwijsvoorzieningen. De leden van de fractie van D66 zijn er niet
van overtuigd dat deze groep niet onder de werking van de wet zou kunnen worden
gebracht. Zij merken op dat de groep vvtv-ers thans al onder de verantwoordelijkheid
van gemeenten valt en daarom in de huidige inburgeringsregeling wel aan inburgeringsprogramma's
kan deelnemen. De leden van de D66-fractie verwachten dat veel vvtv-ers na
ommekomst van de drie-jaartermijn een verblijfsvergunning zullen krijgen.
Indien deze groep dan pas «voluit» kan gaan inburgeren is kostbare
tijd verloren gegaan. De leden van de D66-fractie wijzen erop dat tijdens
het algemeen overleg van 27 april 1995 de fracties van D66, VVD, PvdA en CDA
dit standpunt aan de minister van Binnenlandse Zaken hebben vertolkt. Waarom
wijkt de regering af van deze kamerbrede opvatting?De leden van de fractie van D66 vragen of het algemene educatiebudget
op grond van de Wet educatie en beroepsonderwijs voldoende mogelijkheden biedt
voor de financiering van onderwijsvoorzieningen voor vvtv-ers, nu ook de financiering
van vervolgtrajecten voor nieuwkomers uit het reguliere budget bekostigd dient
te worden. De uitsluiting van vvtv-ers legt een grote druk op reguliere budgetten.
Moeten de gemeenten niet op andere wijze tot integratie van de vvtv-ers in
staat worden gesteld? Te denken valt aan een uitbreiding van de financiële
middelen in het kader van de Zorgwet vvtv-ers.Tevens hebben de leden van de D66-fractie een vraag over de positie van
AMA's op het moment dat zij de leeftijd van 18 jaar bereiken. Deze leden kunnen
zich voorstellen dat een AMA bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd nog
onvoldoende is ingeburgerd. Deze leden zijn dan ook van mening dat een AMA
moet kunnen vallen onder de inburgering. De gemeente van vestiging kan dan
door middel van het inburgeringsonderzoek bezien in hoeverre het tot dan toe
gevolgde onderwijs voldoende is geweest om een ontheffing voor inburgering
te verlenen. Wat is de reactie van de regering hierop?Volgens de memorie van toelichting (blz. 5) behoren personen met de Nederlandse
nationaliteit, die buiten Nederland zijn geboren en zich voor de eerste keer
in Nederland vestigen tot de doelgroep. Onderdanen van de EU kunnen echter
volgens de regering niet worden verplicht aan een inburgeringsprogramma
deel te nemen. Betekent dit niet dat een EU-onderdaan een sterkere rechtspositie
heeft dan een Nederlander?De omvang van de doelgroep wordt mede bepaald door internationale regelingen.
In artikel 1 is daarom die vreemdeling uitgezonderd, die op grond van deze
regelingen niet kan worden verplicht aan een inburgeringsprogramma deel te
nemen. Als voorbeeld noemt de regering onderdanen van de Europese Unie of
van de Europese Economische Ruimte. Gezinsleden van EU- of EER-onderdanen
die niet zelf de nationaliteit van een lidstaat hebben, kunnen evenmin worden
verplicht deel te nemen aan een inburgeringsprogramma. Een EU-onderdaan die
een verblijfstitel voor verblijf bij een Nederlandse partner aanvraagt, valt
echter wel onder artikel 9 van de Vreemdelingenwet en dus onder de reikwijdte
van het wetsvoorstel. Is de regering van mening dat voor de gemeenten voldoende
duidelijk is welke categorieën niet verplicht kunnen worden tot inburgering,
zo vragen de leden van de D66-fractie.Kan uitsluiting van EU- of EER-onderdanen van de kosteloze faciliteiten
die de Wet inburgering nieuwkomers biedt niet in strijd worden geacht met
het non-discriminatiebeginsel van artikel 48 van het EG-verdrag? Kan de regering
nader toelichten waarom het recht op vrije vestiging en vrije toegang tot
de arbeidsmarkt voor EU-onderdanen een inburgeringsplicht uitsluit, zo vragen
de leden van de D66-fractie.Ook EU-onderdanen kunnen in een achterstandspositie verkeren. Waarom wordt
in de wet niet de mogelijkheid geboden om met EU-onderdanen op vrijwillige
basis inburgeringscontracten te sluiten?Nederlanders afkomstig van de Nederlandse Antillen en Aruba worden onder
het bereik van de wet gebracht. De leden van de fractie van D66 vragen of
dit ook geldt voor die Antillianen en Arubanen die hier met een tijdelijk
doel, bijvoorbeeld vanwege studieredenen of een medische behandeling, verblijven.
Deze leden vragen dit, omdat vreemdelingen die voor een tijdelijk doel in
Nederland verblijven niet onder de werking van de wet vallen.Volgens artikel 3, eerste lid, onder f, van het Statuut voor het Koninkrijk
der Nederlanden is het toezicht op de algemene regels inzake de toelating
van Nederlanders een koninkrijksaangelegenheid. Alhoewel het wetsvoorstel
formeel niet over toelating gaat, ligt de verplichtstelling tot deelname aan
het inburgeringsprogramma daar dicht tegen aan, aldus leden van de D66-fractie.
Deze leden vinden dat overleg over dit onderwerp hoe dan ook met de Antilliaanse
en Arubaanse regeringen gevoerd had moeten worden. Zijn deze regeringen geraadpleegd
bij de totstandkoming van deze wet? Zo nee, waarom niet?De leden van de fractie van D66 gaan ervan uit dat een deel van de Antillianen
en Arubanen niet op achterstand staat en niet onder de werking van de wet
behoeft te vallen. De categorie met lage opleiding, geringe kennis van de
Nederlandse taal en weinig perspectief op de arbeidsmarkt in Nederland zal
veelal van een ABW-uitkering in Nederland afhankelijk worden. Via dat kanaal
kan men verplicht worden tot inburgering. Wil de regering nog eens expliciet
aangeven waarom zij ervoor kiest alle Antillianen en Arubanen, zonder differentiatie
aan te brengen, verplicht tot deelname aan het inburgeringsonderzoek? De leden
van de fractie van D66 kunnen zich voorstellen dat het Immigratiebureau op
de Antillen, dat inlichtingen zal gaan verstrekken over immigratie naar Nederland,
betrokken kan worden bij het aanbrengen van differentiatie. Wat is de reactie
van de regering hierop?De toelatingsleeftijd is op 18 jaar gesteld. Onderzoek heeft echter aangetoond
dat de uitval in het onderwijs bij de categorie 16- en 17-jarigen groot is.
Zij beheersen de Nederlandse taal vaak onvoldoende om deel te nemen aan het
reguliere onderwijs. De leden van de fractie van D66 kunnen zich voorstellen
dat een inburgeringsprogramma in dat geval een adequaat aanbod kan zijn. Wat
is de reactie van de regering hierop? Wat betreft de doelgroepen die onder het bereik van de wet vallen, wil
de fractie van GroenLinks twee opmerkingen maken. Ten eerste vragen zij zich
af of er met het uitsluiten van vvtv'ers (voorwaardelijke vergunning tot verblijf)
geen tweedeling tussen nieuwkomers ontstaat. Ook deze groep heeft naar de
mening van de leden van deze fractie recht op een voorbereiding op de Nederlandse
samenleving. In de memorie van toelichting wordt hier niet op ingegaan; kan
alsnog worden uitgelegd waarom vtv'ers wél onder de doelgroep vallen,
terwijl vvtv'ers, die zich eveneens met een niet-tijdelijk doel in Nederland
trachten te vestigen, buiten de boot vallen. Als zo vroeg mogelijk met integratie
dient te worden begonnen, één van de doelstellingen van deze
regering, dan geldt dit toch ook voor vvtv'ers?In de tweede plaats merken deze leden op dat uit de memorie van toelichting
blijkt dat onderdanen van de EU en de EER niet kunnen worden verplicht aan
een inburgeringsprogramma deel te nemen. Dit betekent dat Spanjaarden, Italianen,
Portugezen en Grieken niet vallen onder de werking van de wet. Dit verbaast
de leden van de fractie van GroenLinks. Immers, aan de hand van het inburgeringsonderzoek,
dat voor iedereen geldt en dus ook voor deze groepen, kan bezien worden of
nieuwkomers in een achterstandssituatie verkeren en dus in aanmerking komen
voor een inburgeringstraject. Het bij voorbaat uitsluiten van bepaalde groepen
is naar de mening van deze leden ongewenst. De leeftijdsgrens staat met de
doelgroep in verband. De leden van de fractie van GroenLinks zijn het ermee
eens dat van een maximumgrens geen sprake kan zijn, om de redenen die in de
memorie van toelichting worden aangegeven. Echter, met de bepaling van de
leeftijdsgrens (18 jaar en ouder) hebben deze leden veel moeite. In de uitvoering
van het huidige inburgeringsbeleid is namelijk gebleken dat ook 16- en 17-jarigen
zich melden aan de poorten van instellingen. Voor deze leeftijdscategorie
zijn andere adequate opvangmogelijkheden niet of nauwelijks voorhanden. In
de memorie van toelichting worden de redenen voor deze leeftijdsgrens niet
gegeven; kan dit alsnog gebeuren?De leden van de RPF-fractie volgen de lijn van de regering dat de inburgeringsregelingen
niet van toepassing zijn op nieuwkomers die in Nederland verblijven voor een
tijdelijk doel. Hun verblijf is niet gericht op integratie, maar zij zullen
na enige tijd weer naar het land van herkomst terugkeren.Deze leden zijn het eens met de regering dat de in het buitenland geboren
Nederlanders die zich voor het eerst in Nederland vestigen, in bepaalde gevallen
ook baat hebben bij inburgeringsprogramma's. Dit zal echter in lang niet alle
gevallen zo zijn.De leden van de RPF-fractie hebben toch enkele bezwaren tegen de omschreven
doelgroep. Zij wijzen op de in ons land wonende vreemdelingen die afkomstig
zijn uit Europese landen, zoals Spanje, Italië, Portugal en Griekenland.
Zij kunnen niet worden verplicht om deel te nemen aan bepaalde inburgeringsprogramma's.
Toch kunnen zij wel in een achterstandssituatie verkeren en daarom vragen
de leden of het niet gewenst zou zijn dat ook deze personen onder de werkingssfeer
van deze wet zouden vallen, zonder de wettelijke verplichtingen daarvoor.
Wellicht is het mogelijk om de wet zonder het verplichtend karakter van toepassing
te laten zijn op deze groepen. Mocht om formeel-juridische redenen de groep
EU-onderdanen niet onder de werking van de wet gebracht kunnen worden, zou
de wet dan de mogelijkheid kunnen bieden voor EU-onderdanen om op vrijwillige
basis inburgeringscontracten te sluiten?De leden van de RPF-fractie vragen of de leeftijdsgrens die voor de inburgeringscontracten
op 18 jaar is gesteld, wenselijk is. Ook 16- en 17-jarigen zouden wellicht
bij de inburgeringsprojecten moeten worden betrokken. Onderzoek toont aan
dat uitval in het onderwijs in deze leeftijdscategorie extra groot is. Hoewel
zij partieel leerplichtig zijn, beheersen zij het Nederlands
vaak onvoldoende om deel te nemen aan het reguliere onderwijs. Is het niet
wenselijk om de in de wet gestelde leeftijdsgrens te verlagen naar zestien
jaar?Volgens het wetsvoorstel behoort iedere nieuwkomer van achttien jaar en
ouder die zich met een niet-tijdelijk doel in Nederland vestigt tot de doelgroep,
zo constateren de leden van de SGP-fractie. Zij zijn van oordeel dat het terecht
is dat de reikwijdte van het wetsvoorstel zich beperkt tot die vreemdelingen
die definitief en voor onbepaalde tijd in Nederland zijn toegelaten. Zij voegen
hieraan toe dat zij het onwenselijk vinden om inburgeringsprogramma's aan
te bieden aan diegenen over wie nog niet in finale zin is besloten tot toelating
in Nederland of aan diegenen die een tijdelijke verblijfsstatus hebben; immers,
inburgeringsprogramma's zijn gericht op integratie en het vaststellen ervan
voor bovenbedoelde categorieën zou ten onrechte bepaalde verwachtingen
kunnen wekken over een beslissing tot toelating. Vanwege internationale regelingen vallen EU-onderdanen niet onder de werking
van de wet, zo begrijpen de leden van de SGP-fractie uit de toelichting. Daarentegen
vallen de Nederlanders afkomstig uit de Nederlandse Antillen en Aruba wel
onder de werking van de wet, evenals zij die de Nederlandse nationaliteit
hebben en buiten Nederland zijn geboren en zich voor de eerste keer in Nederland
vestigen. De leden van de SGP-fractie vinden het uiterst bevreemdend dat zij
die de Nederlandse nationaliteit bezitten en zich vanuit het buitenland permanent
in Nederland willen vestigen, moeten voldoen aan de verplichtingen die in
het wetsvoorstel zijn neergelegd, terwijl dit bij EU-onderdanen die zich permanent
in Nederland willen vestigen niet het geval is. In het algemeen mag toch worden
aangenomen dat in elk geval personen met de Nederlandse nationaliteit zich
terdege voorbereiden op hun vestiging in ons land. De leden van de SGP-fractie
vragen zich af of dit ook daadwerkelijk gebeurt door EU-onderdanen. Al met
al vragen zij de regering de gemaakte keus met betrekking tot de doelgroep
opnieuw te overwegen.De leden van de SGP-fractie constateren dat de minimumleeftijdsgrens bij
die van de meerderjarigheid ligt. Zij vragen waarom de regering niet gekozen
heeft voor een leeftijdsgrens waarop de volledige leerplicht eindigt.De leden van de SGP-fractie vragen aandacht voor de situatie van personen
die al langere tijd geleden een definitieve verblijfsstatus hebben ontvangen.
Op grond van het wetsvoorstel worden zij niet verplicht een inburgeringsprogramma
te volgen. Deze leden vragen of het denkbaar is dat aan personen uit deze
groep op vrijwillige basis alsnog een inburgeringsprogramma wordt aangeboden.De leden van de GPV-fractie vragen de regering een inschatting te geven
van het aantal nieuwkomers dat naar verwachting in de komende jaren een inburgeringsprogramma
zal moeten volgen in relatie tot de capaciteit bij educatieve instellingen
die deze programma's zullen verzorgen. Diezelfde vraag stellen zij wanneer
één of meer van de groepen nieuwkomers die thans niet tot de
doelgroep van het wetsvoorstel behoren er alsnog onder worden gebracht. Deze
leden vragen daarbij ook de budgettaire consequenties te betrekken.In navolging van de Raad van State, plaatsen de leden van de GPV-fractie
vraagtekens bij het opnemen van Antillianen en Arubanen in de doelgroepenomschrijving
van het wetsvoorstel. Deze leden wijzen erop, dat voor zover deze categorieën
nieuwkomers onder het huidige inburgeringsbeleid vallen, dat vooral betrekking
heeft op uitkeringsgerechtigde Caribische Nederlanders. Zij vragen naar de
achtergronden van het opnemen van alle uit de Nederlandse Antillen en Aruba
afkomstige nieuwkomers in de doelgroepenomschrijving. Wordt de achterstandsproblematiek
van met name jonge Caribische Nederlanders niet te makkelijk
aangegrepen om alle Caribische Nederlanders een inburgeringsverplichting op
te leggen? Is het gelet op de diversiteit van deze groep nieuwkomers en de
reeds bestaande integratieprojecten voor jonge Caribische Nederlanders wel
juist om een generieke verplichting op te leggen?Verder vragen deze leden in hoeverre artikel 3, lid f, van het Statuut
voor het Koninkrijk der Nederlanden en het gelijkheidsbeginsel een rol hebben
gespeeld bij de keuze om nieuwkomers met de Nederlandse nationaliteit afkomstig
van de Nederlandse Antillen en Aruba wel een inburgeringsplicht op te leggen,
terwijl Nederlanders die afkomstig zijn uit één van de lidstaten
van de Europese Unie die plicht niet hebben. Is hier geen sprake van een ongerechtvaardigd
onderscheid? Deze leden willen ook weten of over dit onderwerp op enigerlei
wijze overleg is gevoerd met het bevoegde gezag op de Nederlandse Antillen
en Aruba.De leden van de GPV-fractie vragen of het verblijf van Antillianen en
Arubanen voor een tijdelijk doel ook een inburgeringsplicht met zich meebrengt.
Kan zich overigens ook de omgekeerde situatie voordoen, dat de Antilliaanse
en Arubaanse wetgever Nederlanders verplicht een inburgeringsprogramma te
volgen wanneer zij zich in de overzeese Koninkrijksdelen willen vestigen?De leden van de GPV-fractie zijn er niet geheel van overtuigd, dat een
inburgeringsplicht voor EU-onderdanen in strijd is met het EG-verdrag. Kan
worden verduidelijkt waarom een plicht tot het volgen van een inburgeringsprogramma
op gespannen voet staat met het recht op vrije vestiging en vrije toegang
tot de arbeidsmarkt? Komt de flexibele wijze waarop het inburgeringsprogramma
kan worden ingericht niet tegemoet aan eventuele bezwaren? De aan het woord
zijnde leden menen, dat er veel voor te zeggen valt EU-onderdanen die bijvoorbeeld
uit Griekenland en Portugal afkomstig zijn of EU-onderdanen die feitelijk
niet afkomstig zijn uit EU-landen maar bijvoorbeeld uit derdewereldlanden,
en die in Nederland in een achterstandssituatie dreigen te raken, toch verplicht
of op vrijwillige basis onder de werking van het onderhavige wetsvoorstel
te brengen.De leden van de GPV-fractie merken op, dat het in het wetsvoorstel gemaakte
onderscheid tussen houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf
en overige nieuwkomers voor de toegang tot inburgeringsprogramma's steeds
minder houdbaar lijkt nu het overgrote deel van de houders van een vvtv na
drie jaar alsnog een vergunning tot verblijf ontvangt. Deze leden zijn van
opvatting, dat voor houders van een vvtv geen onnodige drempels moeten worden
opgeworpen waardoor ze een integratie-achterstand oplopen. Om te kunnen beoordelen
of de houders van een vvtv ook onder de doelgroepenomschrijving van het onderhavige
wetsvoorstel moeten worden gebracht, vragen de leden van de GPV-fractie uiteen
te zetten hoe de inhoud en het tempo van het educatieve programma voor houders
van een vvtv zich verhouden tot dat van een inburgeringsprogramma. Kan het
gemiddelde eindniveau van een houder van een vvtv die na drie jaar een vergunning
tot verblijf ontvangt vergeleken worden met de streefniveaus zoals die zullen
gaan gelden voor nieuwkomers die deelnemen aan een inburgeringsprogramma?
Is het overigens juist, dat houders van een vvtv ook onder het vigerend inburgeringsbeleid
kunnen deelnemen aan inburgeringsprogramma's? Wat betekent het voor de uitvoering
van dit wetsvoorstel, wanneer houders van een vvtv onder de doelgroepenomschrijving
van dit wetsvoorstel worden gebracht?Het is de leden van de GPV-fractie gebleken, dat ook nieuwkomers in de
leeftijd van 16 tot 18 jaar zich aanmelden om in aanmerking te komen voor
een inburgeringsprogramma. Deze leden vragen welke alternatieven voor dergelijke
minderjarige nieuwkomers voorhanden zijn, wanneer deze groep nieuwkomers buiten
de doelgroependefinitie van de wet wordt gelaten. De leden van de GPV-fractie vragen welke initiatieven in de richting van
oudkomers worden ondernomen, nu zij niet tot de doelgroep van het onderhavige
wetsvoorstel worden gerekend. Bestaat ook voor veel oudkomers, die reeds geruime
tijd in Nederland verblijven maar tot op heden onvoldoende zijn ingeburgerd,
niet de noodzaak dat zij (op basis van vrijwilligheid) alsnog een goede (her)start
maken in de Nederlandse samenleving?De leden van de SP-fractie vragen nadere toelichting over het buiten de
wet laten van vvtv-ers. Kan ter ondersteuning van de afwegingen hiervoor een
overzicht en/of schatting gemaakt worden van het percentage en aantal vvtv-ers
die na hun tijdelijk verblijf een permanente verblijfsvergunning krijgen en
dus in Nederland blijven?Is het ook voor de periode van drie jaar voor hen niet zinvol om kennis
te nemen van de Nederlandse taal en maatschappelijke oriëntatie?De leden van de SP-fractie vragen of een nadere toelichting kan worden
gegeven op de leeftijdsgrens van 18 jaar? Kan de beoordeling of het voor personen
jonger dan 18 wel of niet zinvol is een inburgeringscontract te volgen niet
in het inburgeringsonderzoek beoordeeld worden?Waarom vallen diegenen die in het kader van gezinshereniging en huwelijk
naar Nederland komen en jonger dan 18 jaar zijn niet onder de wet?Deze leden merken op dat onderdanen van EU-landen in verband met internationale
regelingen niet verplicht kunnen worden aan een inburgeringsprogramma deel
te nemen. Waarom wordt niet in de wet opgenomen dat gemeenten wel verplicht
zijn hen deze programma's aan te bieden, zodat indien zij dit zelf wensen
er wel aan deel kunnen nemen? VrouwenDe opvatting van de regering dat het van belang is om de vrouwen –
die hier veelal in het kader van gezinshereniging komen – te bereiken,
wordt door de leden van de PvdA-fractie gedeeld.Echter, de vast voorgeschreven inrichting van het programma kan in dat
kader problemen opleveren. Als voorbeeld noemen deze leden de moeders van
kleine kinderen die primair een zorgtaak hebben en die kort na aankomst hun
kinderen voor 20 uur per week in de kinderopvang moeten plaatsen om gedurende
die tijd een inburgeringsprogramma te volgen. Naar de opvatting van deze leden
moeten de gemeenten de ruimte hebben om het inburgeringsprogramma voor zo'n
kandidaat aan de omstandigheden aan te passen.Op welke wijze is gegarandeerd dat kinderopvangplaatsen beschikbaar en
gefinancierd zijn in het kader van inburgering?Vooral voor de relatie ouder/kind, de inburgering en de achterstandsbestrijding
zijn de opstapprojecten van ouders met kinderen van cruciaal belang. Waarom
is geen relatie gelegd met deze beproefde en succesvolle manier van inburgeren,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie.De leden van de CDA-fractie hebben goede nota genomen van het voornemen
van de regering om met dit wetsvoorstel de bereikbaarheid van vrouwen te vergroten,
mede in verband met de belangrijke rol bij de opvoeding van kinderen. Zij
ondersteunen deze doelstelling met nadruk. In dit kader vragen deze leden
de regering aan te geven of er in het inburgeringsprogramma aan het punt van
opvoeding aandacht kan worden besteed. De leden van de CDA-fractie denken
op dit punt aan een opvoedingscursus, die aandacht besteedt aan specifieke
opvoedingsvragen en -kenmerken in de Nederlandse samenleving. Zij zien opvoedingssteun
als wezenlijk onderdeel van inburgering. Een belangrijk element, om vooral vrouwen bij inburgering te betrekken
is de kinderopvang. De voorzieningen hiervoor zijn in veel gemeenten beneden
de maat. In de praktijk blijkt dat gemeenten huiverig zijn om dit te financieren
en dat onderwijsinstellingen het aan financiële middelen ontbreekt om
dit op een hoog niveau te kunnen voorzien. De leden van de GroenLinks-fractie
spreken hun zorg uit over het gebrek aan kinderopvang en verzoeken dit element
in te kaderen binnen de (wettelijke) gemeentelijke zorgplicht. De inburgeringsprogramma's
zullen dan een grotere doelgroep kunnen bereiken. Deze leden ontvangen graag
een reactie van de regering. LeeftijdsgrensDe 70-jarige Arubaanse grootmoeder die bij haar dochter komt wonen vraagt
in de ogen van de leden van de PvdA-fractie om een aangepast programma. De
verplichte intake voor een inburgeringsprogramma is juist in de ogen van deze
leden. Immers, het vaststellen of er manco's zijn die integratie verhinderen
is van belang. Maar het vervolgens afleggen van een Cito 3-toets kan in de
ogen van deze leden een niet te nemen drempel betekenen. In welke mate hebben
de gemeenten ruimte voor maatwerk?De leden van de CDA-fractie hebben twijfels bij de benadering van de regering
met betrekking tot het niet-hanteren van een leeftijdsgrens aan de bovenkant
van de doelgroep. Zij delen weliswaar de opvatting dat het wetsvoorstel niet
alleen gericht moet zijn op toeleiding naar de arbeidsmarkt, maar zijn van
mening dat van ouderen niet hetzelfde gevraagd kan worden als van (oudere)
jongeren waar het gaat om bijvoorbeeld het leren van de Nederlandse taal.
De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering op dit punt in de nota naar
aanleiding van het verslag een cesuur aan te brengen, met oog op de uitvoering
van de wet door de gemeenten. Ontheffing van de inburgeringsplichtWelke zijn in de ogen van de regering de gewichtige gronden die tot ontheffing
kunnen leiden? De leden van de PvdA-fractie vragen de regering met voorbeelden
te komen.Wat betreft ontheffing van de inburgeringsplicht, vragen de leden van
de fractie van GroenLinks zich af of – naast de redenen die in de memorie
van toelichting genoemd worden – er ook sprake van ontheffing kan zijn
indien de nieuwkomer kan aantonen dat hij of zij zélf, met behulp van
mensen uit de eigen omgeving, bezig is met een soort inburgeringsprogramma
dat aan dezelfde voorwaarden voldoet als het voorgeschreven programma. Dit
eigen initiatief zou dan tot ontheffing kunnen leiden; wat is de mening van
de regering? 2.2 AchterstandssituatieDe criteria die in het wetsvoorstel zijn opgenomen om bij een inburgeringsonderzoek
te kunnen beoordelen wat de mate van achterstand is, zijn weinig concreet.
Zeker als er een gegevensverzameling moet zijn om een landelijk beeld te kunnen
vormen van de startsituatie van de nieuwkomers, is meer duidelijkheid nodig.
De leden van de PvdA-fractie vragen de regering om een amvb die de vormgeving
van de startmeting bevat en een zodanige uniformering van gegevens kent dat
daarover een landelijk beeld te geven valt.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering een uitgebreide toelichting
te geven op het begrip «achterstandssituatie». Verkeert een vermogende en redelijk opgeleide nieuwkomer die de Nederlandse taal
niet beheerst en geen kennis heeft van de Nederlandse samenleving bijvoorbeeld
in een «achterstandssituatie» in de zin van dit wetsvoorstel?De leden van de CDA-fractie zijn het eens met de keuze in het wetsvoorstel
om zelfredzaamheid centraal te stellen. Daarbij zijn de actieve en passieve
beheersing van de taal en een aantal vaardigheden van groot belang. De leden
van de CDA-fractie zijn van mening dat de beheersing van de Nederlandse taal
in de onderscheiden criteria een meer belangrijke en dus geen nevengeschikte
plaats dient te hebben ten opzichte van de andere twee criteria. Zij achten
taal een relatief grotere succes- en faalfactor in dit kader. Beheersing van
de Nederlandse taal zou met andere woorden wél afzonderlijk indicatief
moeten zijn voor de beslissing of de nieuwkomer in een achterstandssituatie
kan geraken. Zij vragen de regering een reactie terzake. Voorts vragen zij
in dit kader waarom in de opsomming van de drie criteria alleen wordt gesproken
van «kennis» en niet van (de bredere term) «vaardigheden».Ten aanzien van het criterium arbeidsmarkt/beroepenoriëntatie vragen
de leden van de CDA-fractie zich af in hoeverre sprake is van overlap met
de taak van de arbeidsvoorziening. Het primaat van de voorbereiding c.q. de
regie op arbeidsinschakeling behoort volgens deze leden toe aan arbeidsvoorziening.
Mede gezien de passage terzake op pagina 13 van de memorie van toelichting
geven de leden van de CDA-fractie de regering in overweging om dit criterium
een minder dominante plaats te geven in het kader van inburgering. Wel onderstrepen
deze leden het belang van afstemming en een zogenaamde «warme overdracht»
met de arbeidsvoorziening. De aanwezigheid van een arbeidsconsulent bij het
eindgesprek (blz. 13 en 18 van de memorie van toelichting) is in deze zin
wenselijk. In het verlengde hiervan verzoeken de leden van de CDA-fractie
de regering het mogelijk te maken dat inburgeringsmiddelen (deels) ook ingezet
kunnen worden als arbvo-inkoopmiddelen.De leden behorende tot de CDA-fractie vragen de regering aan te geven
waarom zij enerzijds hecht aan «een grote mate van uniformiteit»
en anderzijds slechts globale criteria formuleert. Deze leden zouden overigens
relativerende opmerkingen willen maken bij het regeringsstreven naar een grote
mate van uniformiteit. Voorts verzoeken deze leden aan de delegatiebepaling
inzake het kunnen stellen van nadere regels, een zogenaamde voorhangprocedure
te koppelen. Hoe wil de regering de mate van uniformiteit «monitoren»?De regering acht een grote mate van uniformiteit gewenst bij de gemeentelijke
besluiten in het kader van het inburgeringsonderzoek of een nieuwkomer wel
of niet in een achterstandssituatie dreigt te geraken. De drie beoordelingscriteria
die daartoe in het wetsvoorstel zijn opgenomen achten de leden van de VVD-fractie
onvoldoende om die uniformiteit te realiseren. Zij zijn van mening dat bij
algemene maatregel van bestuur nadere regels over die criteria moeten worden
gesteld. 2.3. Het inburgeringsonderzoekDe leden van de PvdA-fractie kunnen zich voorstellen dat indien in de
toekomst rapportages gemaakt gaan worden over het inburgeringstraject er meetbare
en vergelijkbare gegevens zullen moeten zijn, op basis waarvan ook landelijk
een beeld te vormen is van de aanbodsituatie, de inrichting van de inburgeringstrajecten
en de ontheffingspercentages, en aan het eind het resultaat en de wijze waarop
een vervolgtraject is ingericht en eventueel gegarandeerd. Aan welke kwaliteitseisen
moet volgens de regering het inburgeringsonderzoek voldoen?De leden van de CDA-fractie hebben, in het licht van de geformuleerde
doelstelling van het inburgeringsonderzoek («een zodanige achterstandssituatie dat het noodzakelijk is hem een inburgeringsprogramma aan
te bieden»), de indruk dat in het wetsvoorstel niet wordt uitgegaan
van het principe dat met in beginsel elke nieuwkomer een inburgeringscontract
moet worden afgesloten, tenzij wordt aangetoond dat aan de criteria wordt
voldaan. Volgens het wetsvoorstel gebeurt dit alleen «bij noodzaak».
Deze indruk wordt versterkt door de geschetste systematiek dat alleen «wel-deelname»
aan een inburgeringsprogramma aan een college-besluit is onderworpen. Zij
vragen de regering een reactie op de gemaakte opmerkingen in dit kader.De leden van de RPF-fractie onderschrijven de wens van de regering om
een zo groot mogelijke mate van uniformiteit bij de gemeentelijke besluiten
in het kader van het inburgeringsonderzoek te betrachten. Beheersing van de
Nederlandse taal en kennis van de Nederlandse samenleving en arbeidsmarkt
zijn daarbij goede criteria. Uniformiteit en kwaliteitsgaranties in de procedures
zijn echter vereist. Helaas wordt in het wetsvoorstel verder niet over de
inhoud van dit inburgeringsonderzoek gesproken. Deze leden vragen zich af
of hoe deze toets plaats moet vinden en wat er gedaan kan worden om willekeur
tegen te gaan. Van een landelijke uitvoeringspraktijk zal geen sprake zijn.
Zouden er op deze manier geen grote verschillen kunnen ontstaan binnen het
aanbod voor nieuwkomers? Het gaat bij het inburgeringsonderzoek om een juiste
toetsing van de behoefte aan inburgering, die onafhankelijk dient te zijn
van de gemeente waar deze wordt verricht. Zou het niet noodzakelijk zijn om
meer eenvormigheid en aanscherping van richtlijnen voor gemeenten te onwikkelen?Bovendien lijkt het de leden van de RPF-fractie voor de hand liggend dat
de instellingen voor educatie ook zelf kunnen nagaan of betrokkene een inburgeringsprogramma
dient te volgen omdat deze in een achterstandssituatie dreigt te gaan verkeren
c.q. al in een achterstandssituatie verkeert. Zouden in het wetsvoorstel kaderstellende
regels kunnen worden opgenomen over de (uniforme) wijze waarop, wanneer en
in hoeverre de instellingen hierin zullen worden betrokken? Het lijkt deze
leden dat het concept van maatwerk beter tot zijn recht kan komen in overleg
met de instelling, toegesneden op de individuele nieuwkomer. TermijnenWelke sanctie staat er op het niet behalen van de genoemde termijnen,
zo vragen de leden van de CDA-fractie zich af.De leden van de fractie van D66 kunnen zich vinden in de in het wetsvoorstel
genoemde termijnen. Het bevordert daadkrachtig handelen van een gemeente en
de samenwerkende educatie-instellingen. Wel vragen deze leden de regering
of deze termijnen niet onder druk komen te staan wanneer een status met terugwerkende
kracht wordt verleend. In de praktijk is het immers mogelijk dat een nieuwkomer
reeds een aantal maanden in de gemeente is gevestigd, voordat een status officieel
wordt afgegeven.De leden van de GPV-fractie staan positief tegenover de in het onderhavige
wetsvoorstel gestelde termijnen. Deze leden vragen of deze termijnen ook strikt
zullen worden gehanteerd indien het inburgeringsprogramma, ten gevolge van
bijvoorbeeld een vertraagde afgifte van verblijfsdocumenten door de Vreemdelingendienst,
niet binnen de daarvoor gestelde termijn kan worden aangevangen. 2.3.1. Procedure van melding voor het houden van een inburgeringsonderzoekWaarom, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, wordt niet bepaald in
de procedure dat de instantie die de vergunning tot verblijf verstrekt meteen
een formulier uitreikt, in te leveren in de nieuwe verblijfsgemeente, opdat
de verwerking van nieuwkomers vloeiend verloopt?De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan te geven hoe het
de meldingsplicht volledig denkt te realiseren, respectievelijk te handhaven.
In dit kader willen zij van de regering vernemen of zij heeft overwogen één
van de weergegeven procedures verplicht voor te schrijven. Ook vragen zij
zich af of en hoe de ingevulde gegevens worden geverifieerd. Kan één
ingevuld formulier leiden tot het buiten de doelgroep laten van een nieuwkomer?Dient hier niet tevens de betrokkenheid van de educatie-instelling te
worden vastgelegd? Daar immers is de deskundigheid om te kunnen beoordelen
of, en zo ja in wat voor programma, een nieuwkomer geplaatst kan worden.De voorgestelde regeling voor aanmelding door de nieuwkomer voor het houden
van een inburgeringsonderzoek lijkt de leden van de VVD-fractie niet praktisch.
Zij zijn van mening dat het beter is te regelen dat bij het uitreiken van
de status een uniform aanmeldingsformulier wordt overhandigd met de verplichting
dit formulier binnen een korte termijn persoonlijk bij een door het college
van B&W aangewezen gemeentelijke instantie in te leveren. Dit biedt tevens
de gelegenheid voor een eerste gesprek met de nieuwkomer in het kader van
het inburgeringsonderzoek.Het lijkt deze leden niet juist dat het mogelijk wordt gemaakt de formulieren
in te laten leveren bij een instantie die niet tot de overheid behoort. Het
inburgeringsonderzoek is bij uitstek een overheidsverantwoordelijkheid.In de memorie van toelichting (blz. 8) wordt vermeld dat het voor de hand
ligt dat de nieuwkomer over de procedure voor melding door de gemeente goed
wordt geïnformeerd. Waarom is niet in de wet vastgelegd dat de gemeente
verantwoordelijk is voor voorlichting over de wijze van melding en de ontheffingsmogelijkheden?
De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat naast de gemeenten ook
het Rijk een algemene voorlichtingstaak heeft over de wettelijke verplichting
van inburgering. Al in de opvangcentra en op de ambassades waar een MVV wordt
aangevraagd zou voorlichting kunnen plaatsvinden. Wat is de reactie van de
regering hierop?Volgens het wetsvoorstel is het college van burgemeester en wethouders
verantwoordelijk voor de wijze waarop de nieuwkomer zich dient aan te melden.
De leden van de fractie van D66 vragen de regering waarom de wijze van melden
niet uniform geregeld is. Is het niet mogelijk dat de nieuwkomer tegelijk
bij het uitreiken van zijn status in Nederland een uniform aanmeldingsformulier
ontvangt ter aanmelding voor de inburgering bij de gemeente van vestiging?
Immers, ook in de memorie van toelichting wijst de regering op het feit dat
er een lange periode kan bestaan tussen het moment van aanvraag van de vergunning
tot verblijf (tevens het moment van de uitreiking van het formulier) en het
moment van uitreiking, waardoor de kans groot is dat de nieuwkomer het aan
hem uitgereikte formulier niet meer in zijn bezit heeft. Hoe zijn de ervaringen
met de bereikbaarheid van nieuwkomers op dit moment, zo vragen de leden van
de D66-fractie.In de memorie van toelichting wordt een mogelijke procedure van herinnering
aan de meldingsplicht gegeven. De gemeente zou de nieuwkomer
bij brief kunnen informeren dat hij op korte termijn een vergunning krijgt
uitgereikt en dat het reeds aan hem bij inschrijving in het GBA uitgereikte
formulier moet worden opgestuurd. Brengt dit voorshands doen van mededelingen
door gemeenten over het uitreiken van verblijfstitels geen risico's met zich
mee, zo vragen de leden van de D66-fractie. Een vergissing is immers snel
gemaakt, gezien het aantal verschillende verblijfsstatussen.Aan het begin van het inburgeringsonderzoek krijgt de nieuwkomer een formulier
dat hij of zij moet invullen, alvorens tot een eventueel gesprek te worden
uitgenodigd. Wordt hij of zij bij het invullen van dit formulier bijgestaan?
Is dit een taak van de trajectbegeleider? Is het formulier opgesteld in de
taal van de nieuwkomer of in het Nederlands, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.De leden van de RPF-fractie betwijfelen of de VNG gelijk heeft als zij
stelt dat het niet reëel is de colleges van B&W verantwoordelijk
te stellen voor de wijze waarop de nieuwkomer zich dient te melden. De VNG
stelt daarom een uniform aanmeldingsformulier voor dat de nieuwkomer ontvangt
bij het uitreiken van zijn status in Nederland. In hoeverre zou een dergelijk
uniform aanmeldingsformulier ertoe bijdragen dat zoveel mogelijk nieuwkomers
zich melden?Bovendien wijst de VNG op een probleem bij de zes weken-termijn van aanmelding.
De leden van de RPF-fractie zijn bezorgd of de werkwijze van justitie en de
vreemdelingendiensten inderdaad het inburgeringstraject onder druk kan zetten,
doordat bijvoorbeeld een status met terugwerkende kracht kan worden verleend.Zijn er situaties denkbaar waar de termijn van zes weken overschreden
mag worden?De leden van de SGP-fractie vinden het van groot belang dat de gemeenten
die verantwoordelijk worden voor de uitvoering van de Wet inburgering nieuwkomers
de voorlichting aan de doelgroep zo optimaal mogelijk vorm en inhoud geven.
Aan de gemeenten wordt een behoorlijke beleidsvrijheid gelaten aangaande de
concrete invulling van de wettelijke bepalingen. Dit brengt de leden van de
SGP-fractie tot de vraag of de uitvoering van de wet in het algemeen niet
te veel zal divergeren in de verschillende gemeenten.De leden van de SP-fractie onderschrijven, in tegenstelling tot de VNG,
dat er termijnen vastgelegd zijn in de wet. 2.3.2. (Tijdelijke) ontheffing van de plicht tot inburgeringKan de regering zich voorstellen dat de lichamelijke of psychische conditie
van gezinsleden zoals kinderen een reden voor ontheffing van de inburgeringsplicht
kan zijn, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Het gaat hier om de ontheffing van alle verplichtingen, inclusief de meldingsplicht.
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat alleen in zeer uitzonderlijke
situaties van de meldingsplicht ontheffing zou moeten worden verleend. Ook
een ernstige familiecrisis hoeft het inleveren van het formulier niet in de
weg te staan.De soepelheid van artikel 3 zou betracht kunnen worden voor de procedure
ná de melding door de desbetreffende bepalingen te voegen in artikel
5. Het college van B&W kan dan na het onderzoek – althans na de
melding – in een aantal gevallen ondanks de dreiging van een achterstandssituatie
(tijdelijk) afzien van het vaststellen van een inburgeringsprogramma. Is ook overwogen om naast ontheffing op grond van lichamlijke en psychische
gronden ook sociale gronden te betrekken, zo vragen de leden van de SP-fractie.
Waarom wordt deze mogelijkheid niet geboden? Hoe zou er bijvoorbeeld omgegaan
moeten worden met de verplichting tot deelname in relatie met zorg voor (jonge)
kinderen van alleenstaande ouders? 2.3.3. Het inburgeringsonderzoekHet ontgaat de leden van de VVD-fractie waarom de regering voorstelt het
inburgeringsonderzoek vormvrij te laten zijn. Uniformiteit op dit punt is
gewenst. Het onderzoek zou in ieder geval moeten bestaan uit een eerste gesprek
bij melding, een tweede gesprek indien het mogelijk wordt geacht dat de nieuwkomer
voor een programma in aanmerking komt, een intake-toets om te bepalen hoe
dit programma moet worden samengesteld en een eindgesprek over het te volgen
programma, het te bereiken einddoel en de verplichtingen van de nieuwkomer.
Vanzelfsprekend moet de nieuwkomer bij ieder van deze onderdelen van het onderzoek
aanwezig zijn.Aanvullend op wettelijke regeling van het vorenstaande zouden de beoordelingscriteria
in een algemene maatregel van bestuur moeten worden vastgelegd.De memorie van toelichting vermeldt (blz. 11) dat in de huidige praktijk
in een eerste gesprek met de nieuwkomer wordt nagegaan of hij voor een inburgeringsprogramma
in aanmerking komt. Deze praktijk kan na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
worden voortgezet, aldus de memorie van toelichting. De status van het gesprek
is echter niet duidelijk. De leden van de D66-fractie vragen waarom het gesprek
niet tot een vast onderdeel van het inburgeringsonderzoek is gemaakt.De leden van de GPV-fractie benadrukken, dat gemeenten bij de beantwoording
van de vraag of nieuwkomers al of niet in een achterstandssituatie kunnen
geraken over zo duidelijk en volledig mogelijke criteria moeten kunnen beschikken.
De in de wet opgenomen criteria zijn naar het oordeel van deze leden vaag
en kunnen aanleiding zijn voor uiteenlopende beslissingen van gemeenten. Deze
leden dringen erop aan, in overleg met de gemeenten, de criteria verder uit
te werken in richtlijnen, waarmee de rechtszekerheid voor nieuwkomers en de
uitvoerbaarheid voor gemeenten verder kunnen worden vergroot. Voorts vragen
deze leden hoe wordt gewaarborgd, dat alleen de individuele kwaliteiten van
de nieuwkomer en niet de kenmerken van groepen nieuwkomers tot uitgangspunt
worden genomen voor het antwoord op de vraag of er al dan niet aanleiding
is een nieuwkomer tot deelname aan een inburgeringsprogramma te verplichten.De leden van de SP-fractie vinden dat bij een inburgeringsonderzoek niet
het enige uitgangspunt «de mogelijkheid om in een achterstandssituatie
te geraken» moet gelden. Belangrijk uitgangspunt moet vooral ook zijn
de bijdrage die een inburgeringsprogramma levert voor betrokkene in zijn of
haar integratieproces.Bestaat er door het niet uniformeren of op enige wijze standaardiseren
van het inburgeringsonderzoek niet het risico dat er aanzienlijk verschillen
op dit punt ontstaan tussen gemeenten en mogelijk ook willekeur binnen een
gemeente? 2.3.4. Vrijstellingen naar aanleiding van het inburgeringsonderzoekIn welke mate is de gemeente bevoegd (gedeeltelijke) vrijstelling te geven
van een inburgeringstraject, als deze informatie geen substantiële bijdrage levert aan de inburgering van de nieuwkomer. Als voorbeeld
noemen de leden van de PvdA-fractie een gepensioneerde van de Antillen, waarvoor
beroepsoriëntatie geen meerwaarde op weg naar inburgering oplevert. Wat
is hierover de opvatting van de regering, zo vragen deze leden.De leden van de VVD-fractie nemen aan dat de memorie van toelichting ten
onrechte de indruk wekt dat een nieuwkomer slechts op verzoek vrijstelling
van het volgen van een inburgeringsprogramma kan krijgen. Zij nemen aan dat
steeds vrijstelling volgt indien het inburgeringsonderzoek tot de conclusie
leidt dat geen achterstandssituatie dreigt.Deze leden zijn van mening dat uniformiteit op het punt van vrijstelling
gewaarborgd moet zijn en dat daartoe bij algemene maatregel van bestuur nadere
regels moeten worden gesteld.In de memorie van toelichting wordt vermeld dat uit de praktijk zal moeten
blijken of bij de uitvoering van de bevoegdheid van het college van burgemeester
en wethouders tot het verlenen van vrijstellingen te veel diversiteit zal
gaan bestaan. In het voorstel is daarom opgenomen dat bij algemene maatregel
van bestuur zo nodig nadere regels kunnen worden gesteld ten aanzien van de
criteria die bij de uitoefening van de bevoegdheid een rol behoren te spelen.
Hoe zullen de praktijk en de daarvoor aangewezen ondersteunende instellingen
daar een rol in vervullen, zo vragen de leden van de D66-fractie. Op welke
wijze wordt gecontroleerd of er sprake is van te veel diversiteit?De leden van de SP-fractie vragen zich af of indien een gemeente concludeert
dat na een inburgeringsonderzoek deelname aan een programma niet nodig is,
dit automatisch inhoudt dat betrokkene ook niet mee kan doen. Met andere worden
of er dan sprake is van een «verplichte ontheffing»?Indien dit het geval is, waarom wordt aan diegenen die niet verplicht
worden deel te nemen niet de mogelijkheid geboden om wel deel te nemen? 2.3.5. Het einde van het inburgeringsonderzoekDe evaluatiebepaling in het wetsvoorstel in artikel 23 geeft aan dat binnen
drie jaar na de inwerkingtreding van de wet een evaluatieverslag aan de Staten-Generaal
gezonden moet worden. Het komt de leden van de PvdA-fractie voor dat zo'n
termijn te lang is om een oordeel over diplomavergelijking tot stand te brengen.De leden van de PvdA-fractie maken zich grote zorgen over de wachtlijsten
bij het taalonderwijs. Zeker, deze ontstaan voor een groot deel door de zelfmelders
maar de noodzaak tot taalonderwijs is daar niet minder om. De verdringingsrisico's
die kunnen ontstaan door het voorgenomen inburgeringstraject zijn niet denkbeeldig.De leden van de CDA-fractie hebben goede nota genomen van de passage over
de eindverantwoordelijkheid van het college van B&W voor het educatief
programma. Het college draagt er zorg voor dat het bevoegd gezag van de educatie-instelling
aan haar verplichtingen kan voldoen. In aansluiting hierop nemen de leden
van de CDA-fractie graag kennis van de argumenten op basis waarvan besloten
is af te zien van een sanctie-instrumentarium in relatie tot gemeenten, indien
niet aan genoemde verplichtingen wordt voldaan. De leden behorende tot deze
fractie achten deze lacune flagrant in strijd met de voorgenomen «tweezijdigheid»
van dit wetsvoorstel. Graag vernemen zij een reactie van de regering op dit
punt. Het vastleggen van het einddoel, vooral voor wat betreft het niveau van
Nederlands als tweede taal, achten de leden van de VVD-fractie van groot belang.
Dat schept duidelijkheid voor de nieuwkomer en biedt de mogelijkheid de resultaten
van de educatie-instelling te beoordelen. Op welke wijze kan bereikt worden
dat de einddoelen voor de nieuwkomers door de gemeenten op uniforme wijze
worden vastgesteld?De leden van de RPF-fractie hebben bezwaren met betrekking tot de genoemde
internationale diplomavergelijking. Voor een juiste inschatting van een in
het buitenland genoten opleiding kan een internationale diplomavergelijking
worden uitgevoerd. Nu blijkt deze diplomavergelijking in de praktijk een vrij
grote financiële belasting te vormen voor de nieuwkomer, zodat deze diplomawaardering
het sluitstuk van het inburgeringstraject dreigt te worden. Zou dit probleem
kunnen worden opgelost door deze waardering van buitenlandse diploma's onderdeel
te laten zijn van het inburgeringstraject? 2.3.6. De onderwijsovereenkomstHet educatieve programma is het hoofdbestanddeel van het inburgeringsprogramma.
De leden van de VVD-fractie betwijfelen of het zinvol is een aparte onderwijsovereenkomst
te laten afsluiten. Kunnen de desbetreffende bepalingen niet van toepassing
worden verklaard? Evenzeer betwijfelen zij of het zinvol is dat het bevoegd
gezag van de educatie-instelling na afloop van het educatieve programma een
verklaring aan de nieuwkomer uitreikt naast het certificaat dat het college
van B&W na het inburgeringsprogramma uit zal reiken. Kunnen verklaring
en certificaat niet ineen worden geschoven?De rol van de educatieve instellingen is naar de mening van de leden van
de fractie van D66 nog onvoldoende duidelijk. Zo is bijvoorbeeld niet in de
wet vastgelegd dat deze instellingen bij het inburgeringsonderzoek betrokken
worden. Dit terwijl zij wel een groot deel van het inburgeringsprogramma voor
hun rekening nemen en medeverantwoordelijk zijn voor het behalen van resultaat.De leden van de fractie van D66 vragen de regering of het moment waarop
het inburgeringsprogramma wordt vastgesteld niet te vroeg is voor een goede
voorspelling. Deze leden kunnen zich voorstellen dat meer duidelijkheid bestaat
over het te volgen inburgeringstraject, wanneer de nieuwkomer reeds enige
weken aan het educatieve programma heeft deelgenomen. Zou het niet mogelijk
moeten zijn om het inburgeringsprogramma na afronding van het inburgeringsonderzoek
«voorlopig» vast te stellen?De leden van de SGP-fractie lezen in de memorie van toelichting dat alle
onderdelen van het inburgeringsprogramma in een beschikking van het college
van burgemeester en wethouders dienen te worden opgenomen. In dit kader vragen
zij of zij het goed zien dat de door de nieuwkomer met een educatie-instelling
af te sluiten onderwijsovereenkomst een aanvullend karakter draagt op datgene
wat in het inburgeringsprogramma reeds is opgenomen. 2.4. Het inburgeringsprogrammaHoe groot schat de regering het aandeel nieuwkomers in, dat uiteindelijk
aan een inburgeringsprogramma zal deelnemen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.In de memorie van toelichting wordt zowel gesproken over «gemiddeld
500 uren voor educatieve programma's» als over «500 beschikbare
uren waarna een toets wordt afgenomen». Is er ruimte om
programma's voor meer dan 500 uren vast te stellen, indien dat nodig wordt
geoordeeld, bijvoorbeeld voor analfabeten? En voor minder, indien dat mogelijk
is? Op grond waarvan kan aangenomen worden dat gemiddeld 500 uren voldoende
zijn om tot de gewenste beheersing van het Nederlands te komen? Hoeveel van
die 500 uren zal gemiddeld nodig zijn voor maatschappij-oriëntatie (MO)
en beroepenoriëntatie (BO)?De leden van de VVD-fractie constateren met instemming dat de eindtoets
landelijk wordt gestandaardiseerd en de afname extern zal worden gecontroleerd.Het is niet vanzelfsprekend nieuwkomers te verhinderen om te verhuizen.
Verhuizing, zeker herhaalde verhuizing, zal echter het inburgeringsprogramma
ernstig kunnen verstoren. Heeft de regering overwogen de nieuwkomer te verplichten
het programma af te maken in de gemeente waar het aangevangen wordt, zo vragen
de leden van de VVD-fractie. In bijzondere gevallen kan voor die verplichting
ontheffing worden verleend.De evaluatie van het reeds gevoerde inburgeringsbeleid in de gemeenten
zal in de loop van 1997 gereed zijn. Wordt er in het tijdschema voor invoering
van de wet rekening mee gehouden dat uit deze evaluatie punten naar voren
kunnen komen die een aanpassing van het inburgeringsprogramma noodzakelijk
maken, zo vragen de leden van de D66-fractie.Over het daadwerkelijke inburgeringsprogramma heeft de fractie van GroenLinks
de volgende opmerkingen en vragen.Geldt de 500 uur alleen voor het educatieve gedeelte of ook voor de toets,
de maatschappelijke begeleiding en de doorgeleiding? In beide gevallen acht
deze leden de 500 uur beneden het noodzakelijke aantal uren dat nodig is voor
een op maat afgestemde inburgeringsprogramma. Niet alleen zijn er nieuwkomers
die meer uren nodig hebben (sommige instellingen hanteren 1000 uren) om op
het geëiste niveau te komen, andere (hoger opgeleide) nieuwkomers hebben
soms minder nodig maar er zijn ook nieuwkomers die meer uren nodig om op het
niveau te komen dat ze gewend waren in het land van herkomst en dat ze nodig
hebben om in Nederland op soortgelijk niveau verder te studeren of te gaan
werken. Met andere woorden: maatwerk verhoudt zich niet met een wettelijk
maximum van 500 uren.De leden van de fractie van GroenLinks vragen zich af of niet wettelijk
geregeld dient te worden wanneer en op welke manier de gemeenten verantwoording
moeten afleggen aan de centrale overheid. Er is de onderwijsinspectie, maar
is er ook een instantie die over de kwaliteit van het gehele inburgeringsprogramma
rapporteert door middel van monitoring en evaluaties? Hoe is dit geregeld
in het wetsvoorstel?De leden van de RPF-fractie zijn het in grote lijnen eens met de voorgestelde
termijnen van het inburgeringsprogramma. Toch vragen zij of ook in dit geval
uniformiteit een voorwaarde moet zijn. Mensen die bij de inburgeringsprogramma's
betrokken zijn, verschillen onderling in grote mate. De uniformiteit kan op
microniveau leiden tot onbedoelde negatieve consequenties. In sommige gevallen
kunnen nieuwkomers met het wettelijk verplichte educatieve aanbod niet goed
geholpen worden. De maximale duur van 500 uur educatie is dan onvoldoende.
Deze leden denken daarbij bijvoorbeeld aan analfabeten die binnen deze termijn
niet op het beoogde niveau kunnen worden gebracht. Daarnaast doet zich de
situatie voor dat binnen het educatieve traject geen adequaat aanbod gedaan
kan worden, bijvoorbeeld aan reeds Nederlands sprekende nieuwkomers. Aan hen
kan binnen de kaders van de wet slechts maatschappij- of beroepsoriëntatie
worden aangeboden. Ook zijn er nieuwkomers die vanwege hun hoge opleidingsniveau
behoefte hebben aan een traject dat veel verder gaat dan de in
de wet beoogde eindniveaus. Betekent zorg op maat in deze gevallen niet dat
nieuwkomers een traject aangeboden moet worden, dat dicht bij hun specifieke
behoefte aansluit?De leden van de RPF-fractie vragen in hoeverre de doorstroommogelijkheden
na het inburgeringsprogramma voldoende garanties bieden voor een toetreding
tot de arbeidsmarkt. Is het niveau van kennis van de Nederlandse taal waartoe
een inburgeringsprogramma opleidt voldoende om door te kunnen stromen naar
arbeidsmarktgerichte opleidingen?De leden van de SGP-fractie leiden uit de memorie van toelichting af dat
de regering streeft naar een goede aansluiting tussen het educatief gedeelte
van het inburgeringsprogramma en de doorstroom naar vervolgonderwijs en arbeidsbemiddeling.
In dit kader vragen zij waarop het getal van maximaal 500 uur is gebaseerd.
Tevens vragen zij of de concrete invulling van het educatief programma voldoende
ruimte biedt om binnen het gestelde aantal uren het vereiste niveau te halen.
Ten slotte vragen zij of het in de toelichting omschreven minimumniveau in
de praktijk voldoende zal blijken te zijn voor doorstroming; met andere woorden:
zal niet bijna altijd een vervolgtraject nodig zijn.De leden van de SGP-fractie concluderen op grond van artikel 5 van het
wetsvoorstel dat het college van burgemeester en wethouders voor iedere individuele
nieuwkomer een inburgeringsprogramma vaststelt. Zij vragen in hoeverre hier
de mogelijkheid daadwerkelijk bestaat om niet alleen een standaardprogramma
aan te bieden, maar juist aan te sluiten bij de individuele behoefte van de
nieuwkomer, met andere woorden maatwerk aan te bieden. Overigens gaan deze
leden ervan uit dat het college de vaststelling van het educatieve gedeelte
van het inburgeringsprogramma doet in overleg met de instelling waar het programma
zal worden gevolgd.De leden van de GPV-fractie onderstrepen het belang om nieuwkomers maatwerk
te bieden als het gaat om de inhoud, het niveau en het tempo van de inburgeringsprogramma's.
Zij vrezen echter dat in de praktijk sprake zal kunnen zijn van inburgeringsprogramma's
die zich richten op de grootste gemene deler van een groep nieuwkomers die
het programma volgt. Op welke wijze wordt voorkomen dat de doelstelling van
het bieden van maatwerk in het inburgeringsprogramma ook daadwerkelijk kan
worden waargemaakt? In dit verband wijzen deze leden op de wachtgeldproblematiek
in het onderwijs, die noodzaakt tot het inzetten van (nog) onvoldoende geschoold
personeel. Kan dit aanbod wel spoedig op het gewenste niveau worden gebracht?
Kunnen gemeenten hun verantwoordelijkheid voor een goede inburgering van nieuwkomers
wel voldoende waarmaken, nu de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van
de inburgeringsprogramma's goeddeels bij de educatieve instellingen wordt
gelegd? Welke mogelijkheden hebben gemeenten om de uitvoering bij te sturen
en welke mogelijkheden hebben zij om desgewenst in te grijpen?De leden van de GPV-fractie zouden graag een nadere toelichting willen
krijgen op de wijze waarop het aanbod van inburgeringsprogramma's zal worden
toegesneden op de specifieke kwaliteiten van analfabeten, reeds Nederlands
sprekende nieuwkomers en nieuwkomers met een hoog opleidingsniveau. Deze leden
zijn bevreesd voor situaties waarin de nieuwkomer vanwege een onvoldoende
aansluitend inburgeringsprogramma gedemotiveerd raakt of vroegtijdig afhaakt.
Is het aanbieden van voldoende gedifferentieerde inburgeringsprogramma's gelet
op de beschikbare middelen, onderwijspersoneel en aanvullende faciliteiten
realistisch? Welke rol spelen de normen voor groepsgrootte en beschikbare
cursusplaatsen voor instellingen voor volwasseneducatie in dit verband? Op
welke wijze kan de kennis en ervaring bij andere organisaties, al dan niet
bezoldigd, worden ingeschakeld bij het verzorgen van inburgeringsprogramma's?
Is de betrokkenheid van dergelijke organisaties bij de uitvoering van dit
wetsvoorstel niet een extra garantie voor succes? 2.4.1. Het educatief programmaDe leden van de PvdA-fractie vinden het maximum van 500 uur te star. Zij
menen dat een gemiddelde van 500 uur meer mogelijkheden biedt om het doel
zo doelmatig mogelijk te bereiken. Zij vragen met de VNG, die zich daarbij
op ervaringen van gemeenten baseert, daartoe de bereidheid van de regering.Kan de regering aangeven op basis van welke referentie of welke gegevens
met een programma van 500 uur het streefniveau Cito 3 als haalbaar beschouwd
mag worden. Welke ervaringsgegevens liggen daaraan ten grondslag? Deze vraag
klemt des te meer daar alle deskundigen het ambitie streefniveau ten opzichte
van de maximaal beschikbaar gestelde uren te hoog vinden. Deze leden vernemen
graag de gedocumenteerde opvattingen van de regering daarover.Een substantieel percentage vluchtelingen is hoog opgeleid. De inburgeringsbehoefte
is anders dan het voorgestelde educatieve pakket biedt. In welke mate hebben
de gemeenten de bevoegdheid om daarop toegesneden (in een gemiddelde van 500
uur) een inburgeringstraject te maken? Op welke wijze en door wie kan dat
gefinancierd worden. De internationale schakelklassen zijn spaarzaam aanwezig.Op welke wijze kan voorkomen worden dat de nadruk van inburgeringstrajecten
geheel op het leren van de Nederlandse taal komt te liggen, waardoor maatschappelijke
integratie in het gedrang komt?Het inburgeringsprogramma wordt afgesloten met een toets. De suggestie
als zou deze toets de toegang tot integratie vormen is risicovol. De werkelijke
toegang tot succesvol integreren is een sluitend traject naar een verdere
toegang tot de arbeidsmarkt (de warme overdracht) of een directe aansluiting
op een educatief vervolgtraject. Voorwaarde daarbij is dat de financiering
daarvan gewaarborgd is en dat tussentijdse wachttijden geëlimineerd zijn.Het is de leden van de fractie van de Partij van de Arbeid opgevallen
dat dat doel, dat dichter aansluit bij het doel van de wet dan het behalen
van een certificaat, in de wet onvoldoende is uitgewerkt. Een keiharde voorwaarde
tot een goede aansluiting op een vervolgtraject is de bereidheid van arbeidsvoorziening
en de educatieve instellingen hun financiering en prioriteiten daarop af te
stemmen in overeenkomsten met de gemeenten. Een verplichting bij deze organisaties
is echter niet aanwezig. Op welke wijze denkt de regering de voorwaarden voor
een sluitende aanpak te realiseren?Zoals zij eerder betoogden menen de leden van de PvdA-fractie dat het
resultaat van het inburgeringstraject zich beter laat afmeten – ook
in kwalitatieve zin – in de meting van de afstand tot het einddoel(integratie
en werk) en de kwaliteit van de vervolgaansluiting. Een vervolg-intake is
dan een betere afsluiting dan een certificaat. Is de regering bereid daarvoor
een meetinstrument te ontwikkelen dat ook op landelijk niveau vergelijking
tussen de resultaten van projecten mogelijk maakt en inzicht geeft in het
rendement en de doeltreffendheid van de inburgeringsprogramma's.Het belang van educatie in het kader van het Inburgeringsprogramma wordt
breed onderkend. De volgende vragen van de leden van de CDA-fractie hebben
betrekking op de educatie, mede in relatie tot de instellingen die dit traject
zullen verzorgen. Het leveren van educatieve maatwerktrajecten
kan betekenen dat de norm van 500 uur niet voldoende is of juist te veel.
De grote verschillen tussen nieuwkomers maken maatwerk noodzakelijk, waarbij
het streefniveau niet voor iedereen in 500 uur is te halen. Hoe strikt is
deze norm en welke (financiële) mogelijkheden zijn er als blijkt dat
meer uren noodzakelijk zijn? Wat is de mening van de regering inzake de suggestie
van de BVE-raad dat als blijkt dat het aantal gerealiseerde inburgeringstrajecten
achterblijft bij de opgestelde ramingen, dat het daarmee gepaarde budget dient
te worden toegevoegd aan het budget dat is bestemd voor de reguliere educatieve
activiteiten? Dit biedt de mogelijkheid voor vervolgtrajecten voor nieuwkomers,
vervolgonderwijs en maakt het gevaar van verdringing met andere doelgroepen
(bijvoorbeeld oudkomers) kleiner. Is het niet meer gewenst om de budgetten
voor inburgering niet alleen zo spoedig mogelijk na indiening van de begrotingswetten
bekend te maken, maar gewoon voor 1 november zodat gemeenteraden tijd krijgen
voor de vaststelling van de budgetten voor educatie?Kunnen de administratieve verplichtingen voor instellingen en de gemeenten
in het kader van dit wetsvoorstel expliciet genoemd worden? Hoe verhoudt zich
deze planlast tot de uitvoering van de wet?Is de regering het met de leden van de CDA-fractie eens dat waarborgen
nodig zijn zodat de zogenoemde «onderkant van de scholingsmarkt»,
waaronder de inburgeringstrajecten, niet overgelaten wordt aan de vrije marktwerking?
Welke waarborgen zullen daarvoor zijn ook na de evaluatie over drie jaar?Tot nu toe werd Cito 3 genoemd als streefniveau. Hoe verhouden «Nederlands
als tweede taal, programma I en II» zich tot Cito 3? Is het niet beter
aan te sluiten bij de kwalificatiestructuur van de Wet educatie en beroepsonderwijs,
zo vragen de leden van de VVD-fractie.Is uit onderzoek (Regioplan) gebleken dat 75 % van de nieuwkomers in 500
uur Cito 2 nog niet haalt?Het valt de leden van de VVD-fractie op dat de regering geen conclusie
trekt uit haar constatering dat intensieve cursussen van tenminste 20 uren
per week een hogere opbrengst hebben dan minder intensieve cursussen. Het
is gewenst het maximale rendement uit het beschikbare budget te halen. Waarom
wordt niet voorgeschreven dat een cursus tenminste 20 uren per week moet tellen?De verplichtingen voor de nieuwkomer in de wet betreffen aanmelden, meewerken
aan onderzoek, inschrijven, aanwezig zijn en toets afleggen. Ziet de regering
geen mogelijkheden een inspanningsverplichting te formuleren? De leden van
de VVD-fractie realiseren zich dat zo'n verplichting voor vele nieuwkomers
overbodig is. Voor anderen kan zij echter zinvol zijn.Binnen het inburgeringsprogramma neemt het educatief programma een belangrijke
plaats in. Het educatief programma bestaat uit 500 uur waarin aandacht wordt
besteed aan het Nederlands als tweede taal, Maatschappij Oriëntatie en
Beroepenoriëntatie. Acht de regering 500 uur voldoende om voor de drie
afzonderlijke onderdelen een acceptabel niveau te bereiken en om de wettelijk
vereiste doorstroming mogelijk te maken? De leden van de D66-fractie vragen
dit omdat uit onderzoeken naar de inburgering in gemeenten naar voren komt
dat ongeveer 75% van het aantal nieuwkomers niet het niveau bereikt dat noodzakelijk
is voor de doorstroom naar vervolgonderwijs en arbeidsbemiddeling. Veel nieuwkomers
zullen na afronding van het inburgeringsprogramma extra taalonderwijs nodig
hebben. Nieuwkomers zijn dan echter oudkomers geworden en moeten gebruik maken
van het reguliere onderwijsaanbod. De leden van de fractie van D66 vinden
het van belang dat het aanbod van extra taalonderwijs is gegarandeerd, zodat
men niet maanden lang op de wachtlijst hoeft te staan. Dit zou
immers afbreuk doen aan de inspanningen in het vroege stadium van binnenkomst.Kunnen ook taalstages en snuffelstages een onderdeel vormen van het inburgeringsprogramma?Doordat nieuwkomers prioriteit hebben bij inburgering en meer tijd nodig
hebben om op een passend niveau te komen, bijvoorbeeld NT2, verdringen zij,
natuurlijk onopzettelijk, de zogenaamde oudkomers. Dit is één
van de redenen voor het feit dat er nog altijd wachtlijsten zijn bij de onderwijsinstellingen.
Er is nu een voorlopige oplossing gezocht, die niet structureel van aard is.
De leden van de GroenLinks-fractie ontvangen graag een reactie van de regering
om dit probleem op te lossen en een antwoord op de vraag hoe dit wetsvoorstel
hierbij van dienst kan zijn. Natuurlijk mag deze oplossing niet ten koste
gaan van andere onderwijssectoren binnen een onderwijsinstelling. De leden van de SGP-fractie constateren dat het educatief programma een
onderdeel bevat dat betrekking heeft op een breed maatschappelijk functioneren.
In dit verband vragen zij in hoeverre in dit programma-onderdeel aandacht
besteed wordt aan kennisoverdracht van in Nederland geldende normen- en waardenpatronen.De leden van de SGP-fractie vragen of in het onderdeel beroepenoriëntatie
concreet aandacht wordt besteed aan oriëntatie op de arbeidsmarkt.De leden van de GPV-fractie plaatsen vraagtekens bij het maximale aanbod
van 500 uur educatie. Zij achten de kans groot, dat bijvoorbeeld analfabeten
dusdanig veel uren onderwijs in de Nederlandse taal zullen moeten ontvangen
om op het gewenste eindniveau te komen, dat de maatschappij-oriëntatie
en de oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt in de verdrukking komen.
In die gevallen zal sprake zijn van onvolledige inburgering en wordt het doel
dat met het onderhavige wetsvoorstel wordt nagestreefd niet bereikt. Ook is
in dergelijke gevallen de kans klein, dat de nieuwkomer in aanmerking komt
voor een vervolgtraject. Deze leden beschouwen het om die reden vastlopen
van het inburgeringsproces als ongewenst en vragen nader te motiveren waarom
gekozen is voor een maximum van 500 educatie-uren. Zal dit maximum aantal
uren een voldoende niveau van beheersing van de Nederlandse taal opleveren
voor doorstroming naar arbeidsmarkt gerichte opleidingen? Deze leden suggereren
verder het maximaal aantal uren voor het educatieprogramma niet in de wet
maar in een amvb op te nemen.De leden van de GPV-fractie herhalen het belang van een soepel verlopend
inburgeringsproces, waarvan het volgen van een inburgeringsprogramma een belangrijke
eerste stap is, maar moet worden gevolgd door andere noodzakelijke educatie-
en arbeidstoeleidingtrajecten. In dit verband informeren deze leden naar de
kans dat nieuwkomers met anderen moeten concurreren voor de toegang tot dergelijke
vervolgtrajecten en de kans dat dientengevolge wachtlijsten ontstaan. Ook
vragen deze leden naar de beschikbaarheid van assessmentprogramma's en voorbereidende
trajecten naar het hoger onderwijs voor hoog opgeleide nieuwkomers. Wordt
tussen de educatieinstellingen voor inburgeringsprogramma's en vervolgtrajecten
op zowel het gebied van onderwijs als op het gebied van arbeidstoeleiding
overleg gevoerd over een goede aansluiting van de verschillende onderdelen
van het inburgeringstraject?De aan het woord zijnde leden willen verder weten hoe de diplomawaardering
in het inburgeringstraject zal worden ingebed. Acht de regering een dergelijke
voorziening van groot belang voor de toeleiding van nieuwkomers naar de arbeidsmarkt?
Zou het niet wenselijk zijn, dat indien diplomawaardering een nieuwkomer kan
dienen in het vervolgtraject, dat de kosten van deze voorziening onderdeel
zijn van de vergoeding die gemeenten voor inburgeringsprogramma's
voor nieuwkomers ontvangen?De leden van de GPV-fractie vragen nader in te gaan op dat deel van het
educatieve programma dat een oriëntatie geeft op de Nederlandse samenleving.
Welke onderwerpen komen tijdens die oriëntatie aan de orde? Zal dit deel
van de cursus bij voorkeur in de Nederlandse of in de eigen taal worden gegeven?
Deze leden vragen ook naar de termijn waarbinnen een toets voor het niveau
van de maatschappelijke oriëntatie van een nieuwkomer beschikbaar zal
zijn. De toetsDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering een indicatie kan geven
wat de kosten zijn om de toets te kunnen houden. Moet dat uit het budget van
de gemiddeld 500 uur worden bekostigd? Hoe zinvol is zo'n toets na 500 uur,
wanneer nu al uit signalen blijkt dat 500 uur onvoldoende is om mensen op
het vereiste niveau van vervolgtrajecten te brengen?Hoe en door wie zal de externe controle van de toets worden geregeld?Het lijkt de leden van de RPF-fractie terecht dat de inburgeringsprogramma's
worden afgesloten met een toets. Zeker voor het vaststellen van een vervolgtraject
is een dergelijke toets van groot belang. Wel vragen deze leden of de kosten
voor de toetsing moeten worden gefinancierd uit het budget dat in het kader
van de 500 uur beschikbaar zal zijn voor het onderwijsinhoudelijke element
van het educatieve programma. Bovendien vragen zij of een genoemd bezwaar,
namelijk het gevaar dat de toets gaat fungeren als eindpunt van het inburgeringsprogramma,
reëel is. 2.4.2. Maatschappelijke begeleidingVoor de maatschappelijke begeleiding ziet de regering een belangrijke
rol weggelegd voor vrijwilligers. Als het om de inburgering van vluchtelingen
gaat is dat vaak via de organisatie VluchtelingenWerk mogelijk. Ook andere
maatschappelijke organisaties spelen daarin en rol. Als het gaat om gezinshereniging
ligt de situatie anders. Hoe denkt de regering dat de maatschappelijke begeleiding
daar een rol kan gaan krijgen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven of de verwijzing
naar (zelf)organisaties van minderheden (zie ook blz. 20 van de memorie van
toelichting) in het kader van maatschappelijke begeleiding inhoudt, dat zij
(zelf)organisaties van minderheden actief wil stimuleren en ondersteunen.
In dit kader vernemen zij voorts graag van de regering of de oproep in de
memorie van toelichting om in verband met de maatschappelijke begeleiding,
budgettaire ruimte te maken in de gemeentelijke programma's tot een budgettaire
toevoeging in het Gemeentefonds zal leiden. Ook zouden de leden van deze fractie
graag antwoord krijgen op de vraag waarom de organisatievorm voor het vrijwilligerswerk
vastgelegd zou moeten worden.Welke mogelijkheden ziet de regering om meer deskundigen uit de migrantengroepen –
bijvoorbeeld verbonden aan zelforganisaties en het lokale welzijnswerk –
in te (laten) schakelen bij de maatschappelijke begeleiding en om te voorkomen
dat die begeleiding vooral in de sfeer van de hulpverlening wordt gezocht?
Dit laatste vragen de leden van de VVD-fractie naar aanleiding van het met
name noemen in de memorie van toelichting van het Algemeen maatschappelijk
werk, de RIAGG's en de stichting Pharos. Is het overigens inderdaad de bedoeling dat aan een nieuwkomer behalve
een trajectbegeleider en een educatieve mentor ook een maatschappelijk begeleider
wordt toegewezen?Het onderdeel maatschappelijke begeleiding wordt in het wetsvoorstel slechts
summier uitgewerkt. In het wetsvoorstel wordt een aantal organisaties genoemd
dat bij de maatschappelijke begeleiding een rol kan spelen. Voor vluchteling-nieuwkomers
kent VluchtelingenWerk een goede vorm van maatschappelijke begeleiding. Voor
migranten-nieuwkomers moet in veel gemeenten de maatschappelijke begeleiding
echter nog ontwikkeld worden. Wordt de ontwikkeling van het onderdeel maatschappelijke
begeleiding vanuit het landelijk niveau aangestuurd, zo vragen de leden van
de D66-fractie. Sluit de onderverdeling tussen maatschappelijke begeleiding
en trajectbegeleiding aan bij de huidige praktijk?De leden van de SP-fractie vinden de beschrijving van het onderdeel Maatschappij
Oriëntatie wel erg mager. Is hier niet een risico van grote verschillen
in de uitvoering en kwaliteit? Kan hiervoor geen standaardmethodiek ontwikkeld
worden? 2.4.3. Doorgeleiding naar een instantie die zorg draagt
voor verdere scholing of voor toegang tot de arbeidsmarkt, voor zover de nieuwkomer
daarvoor in aanmerking komt.De leden van de CDA-fractie vragen de regering een nadere toelichting
te geven op het karakter van het eindgesprek.Dient het eindgesprek vooral in het teken te staan van afspraken over
scholing en arbeidsmarkt of over doorgeleiding als zodanig? Afspraken over
scholing en arbeidsmarkt dienen volgens deze leden primair gemaakt te worden
in het reguliere traject.Een van de onderdelen van het inburgeringsprogramma betreft het doorgeleiden
naar een instantie die zorg draagt voor verdere scholing of voor toegang tot
de arbeidsmarkt. Een dergelijke instantie valt veelal onder het regime van
de reguliere voorzieningen en middelen van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen of de arbeidsvoorzieningenorganisatie. Het gevaar voor verdringing
lijkt de leden van de fractie van D66 groot, mede gelet op het feit dat vele
andere groepen gebruik moeten maken van deze reguliere voorzieningen. Hoe
kan na de inburgering een naadloze doorstroming naar deze vervolgvoorzieningen
worden gegarandeerd? Is er sprake van voldoende aansturing van deze instanties
en van voldoende financiële middelen? Deze leden vinden dit van belang
omdat anders de effecten van het inburgeringsbeleid teniet worden gedaan.
Inburgering is alleen dan geslaagd als aansluiting kan worden gerealiseerd.De leden van de fractie van D66 vragen aandacht voor de hoger opgeleide
nieuwkomers die gebaat zijn bij vervolgonderwijs. Deze leden vinden het van
belang dat de instroom van deze nieuwkomers in het hoger onderwijs wordt bevorderd.
In de praktijk blijkt echter een vervolg binnen het onderwijs moeilijk. Afronding
van het inburgeringsprogramma zal meestal onvoldoende zijn om toelating te
krijgen tot het hoger onderwijs. Vaak is schakelonderwijs noodzakelijk. Deze
schakeling naar hoger en universitair onderwijs is echter niet structureel
geregeld. Een financieringsmogelijkheid voor het volgen van dit type onderwijs
ontbreekt. Deelname aan een dergelijk schakeljaar met behoud van uitkering
is in beginsel niet toegestaan en er bestaat een wachttermijn van drie jaar
voordat men toegang heeft tot de studiefinanciering. Welke vormen van studiefinanciering
zijn beschikbaar voor nieuwkomers die zich willen kwalificeren voor instroom
in het hoger onderwijs? Met name voor de hoger opgeleiden die geplaatst worden
in een kleine gemeente kunnen zich problemen voordoen, omdat
op lokaal of regionaal niveau geen voorzieningen beschikbaar zijn die relevant
zijn voor een op maat gesneden inburgeringsprogramma gericht op instroom in
het (hoger) vervolgonderwijs. Mede gelet op de bekostigingssystematiek van
de outputfinanciering bestaat in de ogen van de leden van de fractie van D66
het gevaar dat de gemeente niet zeer genegen zal zijn de nieuwkomer in staat
te stellen het educatieprogramma elders te volgen. Kan de regering aangeven
wat de mogelijkheden zijn voor hoger opgeleide nieuwkomers indien het aanbod
van een relevant educatief programma lokaal niet beschikbaar is? 2.5. De trajectbegeleidingDe leden van de PvdA-fractie menen dat de trajectbegeleiding een zeer
succesvol instrument is gebleken. De status van de trajectbegeleider verdient
in dit kader enige aandacht. Zo zal de samenwerking tussen de leerplichtambtenaar
en de trajectbegeleider naadloos moeten zijn. Dat geldt ook voor alle organisaties
met wie de nieuwkomer in het kader van inburgering te maken krijgt. Welke
bevoegdheden voor de trajectbegeleider zijn naar het oordeel van de regering
noodzakelijk om de taak succesvol te kunnen uitvoeren?De leden van de CDA-fractie vragen hoeveel nieuwkomers met inburgeringsprogramma's
een trajectbegeleider per jaar gemiddeld zal kunnen begeleiden. Welke financiële
afspraken zijn in dit kader, gezien het (verwachte) aantal nieuwkomers, gemaakt?De leden van de VVD-fractie begrijpen niet waarom ervan af is gezien het
registreren van de voortgang tijdens het inburgeringsprogramma te regelen,
bijvoorbeeld door het gebruik van het DIAGRAM-systeem van het ministerie van
VWS voor te schrijven. Een adequaat registratiesysteem is onmisbaar voor de
invulling van de gemeentelijke regiefunctie, noodzakelijk in geval van verhuizing
van de nieuwkomer naar een andere gemeente en voor de beoordeling van de resultaten
van het inburgeringsbeleid. Bovendien is het zeer nuttig voor de financiële
planning. De leden verwijzen ook naar het gestelde in de memorie van toelichting
bij 2.6.2 Gemeentelijke regie.De trajectbegeleider speelt een belangrijke rol in het welslagen van de
inburgering. Het is vooral deze functionaris die invulling geeft aan het concept
«individueel maatwerk». De functie en de taken van de trajectbegeleider
zijn echter niet wettelijk vastgelegd. Maakt dit de positie van de trajectbegeleider
in de ogen van de regering niet kwetsbaar, zo vragen de leden van de D66-fractie.
Hoe kan de kwaliteit van de trajectbegeleiding worden gewaarborgd?De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat in het wetsvoorstel wordt
voorgesteld om de functies van trajectbegeleider en onderwijsmentor uit elkaar
te halen (door trajectbegeleiding bij de gemeente (bureau nieuwkomers)). Waarom
is hier voor gekozen, terwijl uit de praktijk blijkt dat de onderwijsinstelling
vanaf het begin intensief bij de nieuwkomer betrokken is en ook de expertise
in huis heeft op het gebied van werving, voorbereiding, inburgeringsprogramma
en bemiddeling richting arbeidsmarkt? Bovendien zou dit veel overleg en extra
kosten kunnen besparen. De leden van de fractie van GroenLinks staan natuurlijk
open voor overtuigende argumenten.Voor veel hoger opgeleide nieuwkomers is een schakeltraject, bijvoorbeeld
naar het hoger onderwijs, noodzakelijk. Behoren deze extra trajecten tot het
onderdeel «doorgeleiding» en worden zij als zodanig bekostigd? De leden van de SGP-fractie zien graag het onderscheid tussen de maatschappelijke
begeleiding en de trajectbegeleiding nader uiteengezet.De leden van de GPV-fractie hebben behoefte aan een nadere toelichting
op de inhoud en reikwijdte van de trajectbegeleiding, die vanwege de gemeenten
wordt aangeboden aan nieuwkomers. Welke verwachtingen mogen nieuwkomers ten
aanzien van «een voldoende begeleiding» precies koesteren? Is
het niet wenselijk in de wet een bepaling op te nemen die duidelijk maakt
waaruit een voldoende begeleiding in ieder geval bestaat? Hoe zal de kwaliteit
van de trajectbegeleiders en de trajectbegeleiding als zodanig worden bewaakt?
Waarin onderscheidt de trajectbegeleiding zich precies van de maatschappelijke
begeleiding? Krijgen de trajectbegeleiders een ambtelijke aanstelling of kunnen
zij ook worden betrokken van private instellingen?De leden van de GPV-fractie zien een goede en intensieve begeleiding als
belangrijke voorwaarde voor het welslagen van inburgeringsprogramma's. Uit
de toelichting op het wetsvoorstel begrijpen deze leden dat de trajectbegeleider
in veel gevallen optreedt als scharnierpunt tussen de verschillende bij inburgeringsprogramma's
betrokken instanties en instellingen. Een uitzondering daarop vormt het toezicht
op het naleven van de van toepassing verklaarde bepalingen uit de Leerplichtwet
1969. Deze leden vragen waarom deze taak niet aan de trajectbegeleider is
opgedragen nu de educatieve mentor bij afwezigheid van een nieuwkomer reeds
contact op moet nemen met diens trajectbegeleider.De leden van de GPV-fractie vragen voorts of de trajectbegeleiding vooral
het karakter van hulpverlening zal dragen of dat de begeleiding breder van
opzet is. Is in alle gemeenten reeds een voldoende niveau van (aanvullende)
maatschappelijke begeleiding ontwikkeld? Zal bij het opzetten van maatschappelijke
begeleiding van nieuwkomers ook aansluiting gezocht kunnen worden bij reeds
bestaande initiatieven en aanwezige expertise van lokale zelforganisaties
en wijk-welzijnswerkers? Wordt een deel van de door die organisaties gemaakte
kosten ook door gemeenten vergoed? 2.6. Organisatie en samenwerking tussen (gemeentelijke)
instellingen 2.6.1. De één-loketbenaderingDe leden van de PvdA-fractie menen dat een één-loketbenadering
een belangrijke randvoorwaarde is voor een succesvol inburgeringstraject.
In dat licht menen zij dat het wenselijk is dat kleinere gemeenten gezamenlijk
in regionaal verband in een één-loketfunctie werken.De leden van de CDA-fractie vernemen, in het verlengde van de in de memorie
van toelichting vermelde beschrijving van mevrouw Van der Stoel, graag van
de regering of zij het wenselijk acht nieuwkomers die zich niet hebben aangemeld
binnen de daarvoor gestelde termijn wettelijk uit te sluiten van overheidsvoorzieningen.Juist voor nieuwkomers is de één-loketbenadering volgens
de leden van de VVD-fractie zeer aan te bevelen. Is de regering die mening
ook toegedaan en welke mogelijkheden ziet zij om deze benadering bij alle
(samenwerkende) gemeenten te bereiken? 2.6.2. De gemeentelijke regieDe leden van de fractie van GroenLinks steunen de één-loket-benadering,
maar zetten vraagtekens bij de reikwijdte van de regierol van de gemeenten.
Natuurlijk is het goed dat gemeenten de regierol op zich nemen.
Vanaf begin tot eind is de gemeenten de instantie die overzicht op de verschillende
onderdelen van het programma kan behouden. In de praktijk blijkt echter dat
de grote regierol voor gemeenten, vooral bij kleinere gemeenten met geen of
weinig expertise op dit terrein, tot frustraties kan leiden bij diegenen die
het moeten uitvoeren, met name de onderwijsinstellingen. Vaak blijkt dat gemeenten
zich te veel met de uitvoering willen bemoeien; soms vloeit dit voort uit
onzekerheid. Feit is dat in veel gevallen Regionale Opleidingen Centra beter
toegerust zijn om de regierol – voor het onderwijsgedeelte – op
zich te nemen, dan de gemeenten. De hier aan het woord zijnde leden vragen
de regering hoe zij hier tegen aan kijkt. 2.6.3. Samenwerking tussen gemeentenAls het gaat om het inburgeringsonderzoek zijn niet alle gemeenten zo
groot dat zij blijvend expertise in huis hebben. Nu de ondergrens verdwenen
is, menen de leden van de PvdA-fractie dat regionale samenwerking voor kleinere
gemeenten een voorwaarde is. In dat kader zou het wenselijk zijn dat gemeenten
aansluiting zoeken bij al andere bestaande regionale samenwerkingsverbanden
in de sfeer van toeleidingstrajecten naar de arbeidsmarkt en educatieve samenwerkingsrelaties.
Ook de continuïteit van deskundigheid in educatie en lessen in maatschappelijke
oriëntatie dient gewaarborgd te zijn. Wat is de opvatting van de regering
daarover?De leden van de CDA-fractie zijn verheugd over de vele argumenten die
de regering weet te noemen om intergemeentelijk samen te werken in het kader
van het inburgeringsbeleid. Zij beoordelen een dergelijke oproep, gezien het
kabinetsbeleid in het dossier vernieuwing bestuurlijke organisatie, als winst.
Graag vernemen zij de achtergronden hiervan.De leden van de VVD-fractie kunnen zich – gelet op het sterke accent
op het educatief programma – voorstellen dat het grote praktische voordelen
heeft indien gemeenten bij de inburgeringsprogramma's samenwerken op ROC-schaal.
Zij verzoeken de regering daar op in te gaan.Onderhandelingen met een tiental niet samenwerkende gemeenten kan de educatieinstellingen
voor problemen plaatsen. Doordat de verschillende gemeenten hun eigen accenten
leggen kunnen zij bijvoorbeeld geconfronteerd worden met tegenstrijdige eisen
ten aanzien van schooltijden, bekostiging van noodzakelijke schoolmaterialen
en rapportage. Zal bij de evaluatie ook worden bekeken hoe de gemeentelijke
samenweking tot stand is gekomen en hoe de relatie gemeente – educatieopleidingen
zich heeft ontwikkeld, zo vragen de leden van de D66-fractie.De leden van de RPF-fractie zijn het grotendeels eens met het voorstel
dat de verantwoordelijkheid voor de organisatie van de inburgeringstrajecten
bij de gemeenten wordt gelegd. Dit ligt ook voor de hand, aangezien de benodigde
integrale aanpak van inburgering analoog is aan het gemeentelijk onderwijs-
en welzijnsbeleid. De samenwerking tussen gemeenten is daarbij van groot belang.
Toch zien deze leden ook enkele bezwaren in deze gang van zaken. Deze leden
vragen of de gemeenten voldoende zijn toegerust om deze taak op zich te nemen.
Hebben de gemeenten wel voldoende capaciteit (menskracht en middelen) tot
hun beschikking om deze taak goed uit te voeren? Als gevolg van de gemeentelijke
vrijheid kunnen grote verschillen tussen de gemeenten ontstaan, waardoor de
rechtszekerheid van de nieuwkomer in het geding is. De leden van de RPF-fractie
sluiten zich op dit punt aan bij het commentaar van de Raad van
State. In hoeverre is de kans op rechtsongelijkheid aanwezig? 2.7. Relatie met andere wetgevingWat is de reden dat in de memorie van toelichting is afgezien van het
leggen van een relatie met de Wet Studiefinanciering en de Wet Tegemoetkoming
Studiekosten, zo vragen de leden van de D66-fractie. 2.7.1. Wet educatie en beroepsonderwijsIn de onlangs vastgestelde Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) is een
kwalificatie structuur educatie (KSE) vastgelegd. De niveau-toetsen uit de
KSE zijn landelijk geldende toetsen, zowel ten behoeve van verdere educatie
als voor de arbeidsvoorziening en arbeidsmarkt. De leden van de PvdA-fractie
vragen waarom bij de start en bij het beëindigen van het inburgeringstraject
deze structuur en systematiek gebruikt wordt en volstrekt naast de bestaande
structuur, via een Cito-toets, een meting is voorgeschreven? Het komt deze
leden voor dat het gebruik van de KSE meer voor de hand ligt als meting bij
de aanvang van het inburgeringstraject. Het kan voortgangsinformatie geven,
ook ten behoeve van de trajectbegeleiding, en gebruikt worden bij het afsluiten
van het inburgeringstraject. Het is dan vanwege de in dat kader ontwikkelde
meetinstrumenten mogelijk om de kosten van de verder benodigde beroepskwalificatie
dan wel andere ontwikkeling te begroten. 2.7.2. Relatie met de Rijkswet op het NederlanderschapIndien de regering aansluit op de kwalificatiestructuur educatie uit de
WEB is naar het oordeel van de leden van de PvdA-fractie het goed mogelijk
dat het daarbinnen behaalde niveau vrijstelling geeft van de naturalisatietoets.
Wat is de opvatting van de regering daarover, zo vragen deze leden.De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven in hoeverre
de eindtermen van de naturalisatietoets naadloos aansluiten op het zogenaamde
eerste niveau van het educatief programma van het inburgeringsprogramma. In
dit kader vragen zij de regering voorts weer te geven wat de eindtermen/kenmerken
van het zogenaamde tweede niveau inhouden. Is dit de «ondergrens»
en hoe verhoudt één en ander zich tot het streefniveau? Is het
behalen van het streefniveau een voorwaarde voor het met succes afsluiten
van het inburgeringsprogramma? Zo nee, waarom niet? Is het – gelet op
de signalen vanuit de educatie inzake bereikbare niveaus in 500 uur –
nog wel zinvol om er naar te streven dat de inburgeringstoets naadloos aansluit
op de naturalisatietoets als een soort «beloning» voor betrokkene?
Dient het ambitieniveau niet wat realistischer te zijn en vooral gericht te
worden op de zelfredzaamheid van de nieuwkomer?De leden van de GPV-fractie vragen waarom de wettekst niets bepaalt over
de (gedeeltelijke) vrijstelling van een naturalisatietoets bij aanvraag van
het Nederlanderschap, indien een nieuwkomer bij het inburgeringsonderzoek
heeft laten blijken over voldoende kennis en vaardigheden te beschikken. 2.7.3. Relatie met de Leerplichtwet 1969De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan te geven of de Leerplichtwet
een rol speelt in het kader van de nieuwkomers onder de 18 jaar. 2.7.4. Relatie met de Algemene bijstandswetIn het licht van de in de memorie van toelichting gemaakte opmerking over
het inburgeringsprogramma als onderdeel van het trajectplan gericht op arbeidsinschakeling
verwijzen de leden van de CDA-fractie naar hun opmerkingen gemaakt bij paragraaf
2.2. Achterstandssituatie.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat het verrichten van betaalde
arbeid door een nieuwkomer niet mag leiden tot het beëindigen van een
inburgeringsprogramma. In zo'n geval zal de nieuwkomer het verrichten van
arbeid en het volgen van het programma moeten combineren.De leden van de GPV-fractie stellen vast, dat de uitstroom uit de bijstand
voor gaat op inburgering en dat een nieuwkomer het inburgeringsprogramma in
aangepaste vorm en tempo zal moeten vervolgen. Deze leden vragen of dit binnen
de gestelde termijnen mogelijk is, wanneer de nieuwkomer in een dusdanige
arbeidsrelaties verkeert of zodanig onregelmatige werktijden heeft, dat het
volgen van een aangepast inburgeringsprogramma feitelijk onmogelijk is geworden. 2.7.5. Relatie met de ArbeidsvoorzieningswetDe afstand van nieuwkomers tot de arbeidsmarkt zal als regel groot zijn.
Juist voor arbeidsvoorziening gaat het dan om een dure en bewerkelijke doelgroep.
Hoe groot schat de regering de kans dat Arbeidsvoorziening een substantieel
deel van het budget inzet ten behoeve van deze categorie, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie.De leden van de fractie van D66 vragen de regering of de doorgeleiding
naar de Arbeidsvoorzieningsorganisatie niet een knelpunt zal opleveren. Zal
bijvoorbeeld het presatiebudget dat ingezet wordt voor intensieve begeleiding
naar de arbeidsmarkt voldoende worden ingezet voor nieuwkomers? De Arbeidsvoorzieningsorganisatie
wordt immers afgerekend op het resultaat. Ook vragen deze leden aandacht voor
de wachtlijsten bij de opname in de trajecten van de arbeidsvoorziening. Op
welke wijze wordt de doorgeleiding van nieuwkomers naar de arbeidsmarkt gewaarborgd?
Doorlopende trajecten zijn immers voorwaarde voor geslaagde inburgering.De Arbeidsvoorzieningsorganisatie behoort, zo begrijpen de leden van de
GPV-fractie, expertise beschikbaar te houden ten behoeve van arbeidsmarkttrajecten
voor nieuwkomers. De Arbeidsvoorziening kan haar prestatieverplichting echter
doorgaans pas waar maken wanneer nieuwkomers het taalniveau Nt2–3 hebben
bereikt. Deze leden vragen of het niet reeds in een eerder stadium mogelijk
is de Arbeidsvoorzieningsorganisatie bij de inburgering van de nieuwkomers
te betrekken, bijvoorbeeld door het aanbieden van informatie tijdens het inburgeringsprogramma
in het onderdeel beroepenoriëntatie. Deze leden vragen of de financiële
middelen voor de inburgering toereikend zijn wanneer de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
(Arbvo) vroegtijdig, dus reeds tijdens het inburgeringsprogramma, wordt ingeschakeld.
Deze leden hebben de indruk dat al met al de betrokkenheid van de Arbvo te
vrijblijvend is geregeld, gelet op het belang van gerichtheid op de arbeidsmarkt
voor het overgrote deel van de nieuwkomers. 2.8. Financiële aspectenHeeft de regering overwogen om voor de inburgering de beschikbare budgetten
samen te voegen om zo voor de gemeente een declaratie-adres te realiseren.
Wat is de dieper liggende reden dat ook in de verantwoording de beide budgetten
gescheiden blijven? Kan de regering aangeven waarom vereenvoudiging niet mogelijk
is? In het verlengde van het Regeerakkoord neigen de leden van de PvdA-fractie
ernaar de Kamer voor te stellen deze budgetten samen te voegen.Waarom is gekozen voor de financiering van gerealiseerde inburgeringsprogramma's.
Het aantal gerealiseerde programma's is niet maatgevend voor de inspanningen
van de gemeenten. Is het niet meer redelijk dat het aantal verplichte inburgeringsonderzoeken
in de financiering tot uitdrukking komt zo vragen de leden van de PvdA-fractie.In een aanzienlijk aantal situaties zal de 500 uur niet voldoende zijn
of volgens de fasestructuur van de Arbvo-organisatie bemiddelbaar op de arbeidsmarkt
te zijn. Aanvullend kan 200 tot soms 600 uur nodig zijn. Op welke wijze en
door wie worden die gefinancierd, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Op welke wijze kan verdringing van bestaande prioriteiten van mensen die
al langer in Nederland zijn en de aansluiting op de arbeidsmarkt tot op heden
gemist hebben voorkomen worden, indien bestaande budgetten moeten worden aangewend?Indien nieuwkomers een beroep moeten doen op de Algemene bijstandswet
en hun kwalificatie is na 500 uur nog onvoldoende om in de fasenstructuur
onder de financiering van het RBA te vallen en de gemeente worden geacht het
vervolg te financieren om de aansluiting op de arbeidsmarkt te kunnen realiseren,
wat zijn daarvan de gevolgen? Ingevolge de afspraken van het Rijk met de gemeenten
zal of via de bijstand of anderszins de gemeente (Gemeentefonds of specifieke
uitkering) daarvoor aanvullende financiering moeten ontvangen. Welke voorziening
heeft de regering daarbij voor ogen. Weet de regering om hoeveel mensen het
gaat en wat de kosten zijn, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.De uitvoering van de gemeenten in het kader van de handhaving gaat gepaard
met bestuurskosten. Welke bedrag zal ter bestrijding van deze kosten aan het
Gemeentefonds worden toegevoegd (Zie hiervoor ook de brief van de VNG)?De huidige regeling van inburgeringsfinanciering leidt ertoe dat enerzijds
vanwege de declaratiesystematiek aanzienlijke geldstromen terug betaald moeten
worden, terwijl anderzijds de wachtlijsten – met name in de grote steden –
van zelfwillers (mensen die al langer in Nederland zijn) toenemen. Dit is
voor de leden van PvdA-fractie onverteerbaar. Zij wensen de mensen die eerder
in Nederland zijn aangekomen toen inburgeringsfaciliteiten er nog niet of
spaarzaam waren, niet als een verloren generatie te beschouwen. Deze leden
dringen er bij de regering op aan dat de terug te betalen gelden die voor
een deel door een andere spreiding over het land van de nieuwe nieuwkomers
ontstaat ten volle (opnieuw) wordt ingezet daar waar de wachtlijsten van de
zelfmelders groot zijn.Wat is precies het totale budget dat ter beschikking staat van het inburgeringstraject,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Uit welke financiële bronnen
ter waarde van welke bedragen wordt dat betrokken? Hoeveel inburgeringstrajecten
voor welk bedrag per inburgering zijn voorzien? Is er een teruggave geraamd
en zo ja voor welk bedrag? Op welk moment worden de gemeenten uitgekeerd en
op welk moment weten de gemeenten wat het besteedbare bedrag is op basis waarvan
inkoopovereenkomsten gesloten kunnen worden? De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering een meerjarig financieel
overzicht te geven van (geraamde) uitgaven in relatie tot inburgering. Ten
aanzien van de financiering vragen dezelfde leden zich voorts af of er bij
de uit te keren budgetten rekening wordt gehouden met differentiatie in de
omvang (en dus kosten) van inburgeringsprogramma's. Naar aanleiding van de
opmerking over wachtgeldconsequenties vragen de leden van de CDA-fractie een
nadere toelichting. Is de regering overigens voornemens om wachtgelders in
te schakelen voor de te geven cursussen?Voorts willen de leden van deze fractie vernemen hoe de uit te keren budgetten
zich verhouden tot kostenposten waarvan onzeker is of deze declarabel zijn;
het gaat hier om bepaalde kosten in het kader van werving, inburgeringsonderzoek,
uitvalbeperking, sancties, alsmede implementatie. Zij verwijzen in dit kader
naar de brief van de gemeente Rotterdam aan de voorzitter van de Tweede Kamer,
d.d. 22 januari 1997.De leden van de CDA-fractie merken op dat de gevolgen voor nieuwkomer
en gemeente groot kunnen zijn in geval van verhuizing. Juist onder nieuwkomers
is de mobiliteit groot. Een nadere uitwerking van dit punt is gewenst.De leden van de VVD-fractie stemmen in met het handhaven van de lump sum-systematiek,
de onderlinge uitwisselbaarheid van de educatieve component en de welzijnscomponent
en het output-karakter van de financiering.Zij stemmen niet in met het nog drie jaar exclusief gunnen van de educatieve
component aan de educatie-instellingen. Ook particuliere instellingen zouden
op dit deel van de educatie-markt een kans moeten krijgen.Bij de vaststelling van het landelijk budget voor 1998 wordt rekening
gehouden met het landelijk aantal gerealiseerde inburgeringsprogramma's in
1996. Geldt dat alleen voor de inburgeringsprogramma's voor nieuwkomers en
niet voor de uit het inburgeringsbudget gefinancierde programma's voor oudkomers?
In hoeverre was 1996 een aanloopjaar, waardoor het minder bruikbaar is voor
het (mede) bepalen van het budget voor 1998?Is de regering van mening dat de huidige lump sum nog toereikend is? In
hoeverre is bij de vaststelling van de hoogte rekening gehouden met de kosten
van de toets en in de kosten van handhaving?De leden van de VVD-fractie stemmen ermee in eerst na de eerste evaluatie
over drie jaar de mogelijkheden te bezien voor verdere decentralisatie van
de financiering. Wel verzoeken zij de regering in te gaan op de mogelijkheden
om vooruitlopend daarop de twee rijksbijdragen voor de educatieve component
en voor de welzijnscomponent te vervangen door één rijksbijdrage.De regering geeft aan tot uitdrukking te hebben willen brengen dat de
primaire verantwoordelijkheid voor de opvang van nieuwkomers bij de gemeenten
ligt. De leden van de VVD-fractie zijn het met dat laatste eens, maar menen
dat er ook een verantwoordelijkheid ligt bij het Rijk, zoals alleen al blijkt
uit de financiering van het gemeentelijk opvangbeleid. Die financiering brengt
verantwoordelijkheid met zich mee voor het doelmatig besteden van het geld.
Bovendien is opvang een gevolg van toelating en is het toelatingsbeleid de
exclusieve verantwoordelijkheid van het Rijk. De leden zijn daarom niet alleen
van mening dat meer duidelijkheid moet worden gegeven aan de gemeenten door
nadere normering, maar ook dat de resultaten van het gemeentelijk beleid gevolgd
en beoordeeld moeten kunnen worden. Kan de regering aangeven hoe zij zich
voorgesteld had de invulling en de resultaten van het gemeentelijk beleid
te volgen? Op welke wijze komt welke informatie beschikbaar?
Welke mogelijkheden tot bijsturen heeft de regering indien zich knelpunten
voordoen?De financiering voor inburgering kent een zogenoemd outputkarakter. De
term gerealiseerd programma wordt in het wetsvoorstel niet nader omschreven.
Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een deel van het programma wordt gerealiseerd
en een ander deel niet. Er zijn dan wel kosten in de uitvoering gemaakt. Worden
deze kosten vergoed, zo vragen de leden van de D66-fractie.Er wordt geen rekening gehouden met het feit dat de gemeenten ook werk
moeten verrichten voor diegenen die uiteindelijk geen inburgeringsprogramma
nodig blijken te hebben of voor diegenen die een ontheffing voor onbepaalde
tijd verkrijgen. Een en ander zal immers in de meeste gevallen pas duidelijk
zijn nadat gesprekken en onderzoeken hebben plaatsgevonden. Waarom wordt voor
deze gevallen aan gemeenten niet de welzijnscomponent verstrekt?Wordt in de financieringsregeling rekening gehouden met de uitvoeringskosten
van het sanctiebeleid?Zal voor het bepalen van de werkelijke kosten rekening worden gehouden
met de evaluatie van het inburgeringsbeleid dat momenteel wordt uitgevoerd?Het is mogelijk dat de nieuwkomer tijdens het inburgeringstraject verhuist
naar een andere gemeente. Bij het verlaten kan het inburgeringsprogramma niet
worden afgerond en kan vervolgens niet worden afgerekend. Bij verhuizing naar
een andere stad is het financieel niet mogelijk alsnog een traject aan te
bieden. Waarom is in de wet geen bepaling opgenomen om de financiële
gevolgen van verhuizingen weg te nemen, zo vragen de leden van de D66-fractie.De leden van de GroenLinks-fractie vragen zich af of bij de totstandkoming
van de budgetten en de kostprijzen rekening is gehouden met: het wegwerken
van de wachtlijsten, de uren voor het inburgeringsprogramma die hoger zullen
zijn dan 500 uur, de meerkosten die verbonden zijn met overleg, rapportage,
toetsing en onderwijsmiddelen (bijvoorbeeld voor het multi-media project «Nieuwe
Buren») en de totstandkoming van voorzieningen, met name kinderopvang.
Waarschijnlijk zullen hierdoor zowel de lump sumbedragen als de geraamde budgetten,
landelijk en gemeentelijk, hoger uitvallen. Er dient niet alleen rekening
gehouden te worden met de aantallen nieuwkomers, maar meer nog met de kwaliteit
van de voorzieningen. Graag een reactie van de regering.De leden van de RPF-fractie vragen waar de kosten die de gemeenten maken
bij de diverse individuele trajectbegeleidingen van nieuwkomers kunnen worden
gedeclareerd. Zij denken hierbij aan de kosten voor de werving, die nieuwkomers
erop moet wijzen dat zij zich moeten melden bij een bureau nieuwkomers. Deze
kosten worden hoe dan ook gemaakt, ongeacht de resultaten die tijdens het
inburgeringstraject worden geboekt. Andere kosten hebben betrekking op het
inburgeringsonderzoek. Gezien de beperkingen in de wet ten aanzien van de
doelgroep zal een behoorlijk deel van de personen, die komend uit het buitenland
zich in ons land vestigen, niet tot de groep inburgeringsplichtigen gerekend
kunnen worden. Er zal dus capaciteit «verloren gaan» bij de bepaling
of nieuwkomers inburgeringsplichtig zijn. Een andere kostensoort heeft te
maken met de uitvalbeperking. Trajectbegeleiding is een belangrijk instrument
om nieuwkomers bij hun inburgeringsproces te ondersteunen.Het gaat hierbij vaak om het beperken van de uitval uit een traject. De
kosten die hierbij worden gemaakt, zijn hoog. De leden van de RPF-fractie
informeren hoe dergelijke kosten worden gefinancierd.De leden van de RPF-fractie vinden het een goed voornemen van de regering
om na een periode van drie jaar de verplichte aanbesteding bij
educatie-instellingen te evalueren. Daarnaast zouden zij het echter wel op
prijs stellen als ook wordt voorzien in een tussentijdse monitoring met als
doel tijdig te kunnen nagaan of de gestelde streefcijfers worden gehaald en
of de beoogde versnelling en optimalisering van het proces van inburgering
in het algemeen daadwerkelijk gestalte krijgt. Bovendien zullen in de loop
van 1997 de gegevens van de evaluatie van het tot dusver gevoerde inburgeringsbeleid
in gemeenten beschikbaar zijn. Wellicht zullen in deze evaluatie punten naar
voren komen die een aanpassing van het inburgeringsprogramma noodzakelijk
maakt. Het lijkt deze leden aanbevelenswaardig om daar in het tijdschema voor
invoering van de wet rekening mee te houden.De leden van de RPF-fractie zijn blij met de verdergaande stappen om nieuwkomers
in Nederland te laten integreren. Een enkele vraag willen zij er tot slot
nog over stellen.Deze leden vragen wat er gebeurt met het niet onaanzienlijk aantal nieuwkomers
dat verhuist van de ene naar de andere gemeente. In de wet is geen bepaling
opgenomen om de financiële gevolgen hiervan weg te nemen. Het probleem
van verhuizingen kent twee kanten. Bij het verlaten van een gemeente wordt
het inburgeringsprogramma niet afgerond en kan vervolgens niet worden afgerekend.
Bij een verhuizing naar een andere stad is het financieel niet mogelijk alsnog
een traject aan te bieden. Moeten hier voorzieningen voor worden getroffen?De leden van de SGP-fractie constateren dat de basis voor de bekostiging
wordt gelegd in het aantal gerealiseerde inburgeringsprogramma's voor nieuwkomers
in het jaar t-2. Uitgaande van de veronderstelling dat er sprake is van een
bepaalde stabiliteit en continuïteit in het aantal nieuwkomers behoeft
deze systematiek voor gemeenten en instellingen geen problemen op te leveren.
Deze leden houden echter nadrukkelijk rekening met de mogelijkheid dat er
sprake zal zijn van aanzienlijke fluctuaties in aantallen nieuwkomers en derhalve
schommelingen in de budgetten, hetgeen consequenties zal hebben voor de personele
bezetting van opleidingsinstellingen. Op welke wijze kan een te grote schommeling
in de jaarlijkse bijdragen worden voorkomen, zo vragen zij.De leden van de SGP-fractie hebben begrepen dat een aanzienlijk deel van
het aantal nieuwkomers binnen korte tijd verhuist van de ene naar de andere
gemeente. Op welke manier kan worden voorzien in een regeling van de financiële
gevolgen hiervan voor de bekostiging van inburgeringsprogramma's omdat een
nieuwkomer bij het verlaten van een gemeente het programma niet afrondt en
in de nieuwe gemeente niet alsnog een programma kan vervolgen, zo vragen deze
leden.De leden van de SGP-fractie vragen waarom niet voorzien is in een eenmalige
regeling van de implementatiekosten van de wet.Ten slotte merken de leden van de SGP-fractie op dat zij in de toelichting
een indicatie van de totale kosten van inburgeringsprogramma's hebben gemist.
Wellicht kan de regering alsnog een overzicht geven van de kosten die met
het wetsvoorstel zijn gemoeid.De leden van de GPV-fractie menen dat het voordelen kan hebben wanneer
de financieringsregeling in de wet wordt opgenomen. De duidelijkheid voor
gemeenten wordt vergroot en er ontstaat een beter inzicht in de (financiële)
uitwerking van de wet op gemeentelijk niveau. Zij vragen de regering hun suggestie
in overweging te willen nemen.De leden van de GPV-fractie informeren naar de regeling van de financiële
gevolgen voor gemeenten, indien nieuwkomers tijdens het volgen van een inburgeringsprogramma
naar een andere gemeente verhuizen. Is het juist dat de gemeente waarin de
nieuwkomer zijn inburgeringsprogramma afbreekt geen enkele vergoeding van
het rijk ontvangt? Zal de nieuwkomer in de gemeente waarnaar hij verhuist
altijd het inburgeringsprogramma kunnen afronden? Deze leden doen de suggestie binnen het voor de uitvoering van dit wetsvoorstel voorziene
budget een apart mobiliteitsfonds in te stellen van waaruit de desbetreffende
gemeenten een uitkering ontvangen in geval zij gedeeltelijk inburgeringsprogramma's
hebben verzorgd voor nieuwkomers. Als graadmeter zou daarvoor het mobiliteitssaldo
in het jaar t-2 kunnen gelden.Deze leden wijzen er verder op dat er nog enkele onzekere kostenfactoren
voor gemeenten zijn, zoals bijvoorbeeld de kosten die gemeenten moeten maken
om nieuwkomers op hun inburgeringsplicht te wijzen, de kosten voor inburgeringsonderzoeken
die niet gevolgd worden door een inburgeringsprogramma zodat een vergoeding
van rijkswege achterwege blijft en de kosten die samenhangen met het tussentijds
afbreken van inburgeringsprogramma's door nieuwkomers. Huldigt de regering
het standpunt, dat die kosten voor rekening van de gemeenten moeten komen,
of zijn deze kosten verdisconteerd in de uitkering voor elk met succes afgerond
inburgeringsprogramma? Is overigens een eenmalige vergoeding van implementatiekosten
aan gemeenten overwogen?De leden van de GPV-fractie vragen of de voorgestelde financiële
regeling voldoende flexibel is voor gemeenten. Wat gebeurt er wanneer gemeenten
een contract met een ROC hebben afgesloten, maar het aanbod nieuwkomers onvoldoende
is en gemeenten toch voor alle contractueel vastgelegde inburgeringsplaatsen
moeten betalen?De leden van de GPV-fractie vragen waarom niet gekozen is voor een financieringssystematiek,
waarbij de inkomensstroom van gemeenten via één departement
loopt en de betrokken departementen onderling afrekenen. Ligt een dergelijke
financieringssystematiek, gelet op feit dat de grondslag van de welzijnscomponent
niet meer in de Welzijnswet 1994 is gelegen, niet voor de hand?De leden van de SP-fractie hebben grote vraagtekens bij de overweging
om na de evaluatie de verplichting van aanbesteding bij educatie-instelling
op te heffen, in verband met vrije martkwerking. Marktwerking in het onderwijs
in het algemeen, en dus ook in deze vorm van educatie, wijzen de leden van
de SP-fractie af.De leden van de SP-fractie stemmen ermee in dat afgezien is van verdere
decentralisatie van de bekostigingssystematiek. Zij vinden dat ook in de toekomst
dit niet overwogen moet worden, omdat zij vinden dat gemeenten niet de financiële
risico's van inburgering moeten dragen. 2.9. Handhaving en rechtsbescherming 2.9.1. § ToezichtDe gemeente dient een leerplichtambtenaar aan te wijzen. Wat is de rol
van de trajectbegeleider als het gaat om het onderzoek en de begeleiding tussen
onderwijsinstelling en het inburgeringsprogramma? Is het denkbaar dat de trajectbegeleider
dezelfde persoon is die de leerplichttoezichtfunctie vervuld?. Op welke andere
wijze kan ervoor gezorgd worden dat de begeleiding eenduidig plaatsvindt,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie.De gemeenten krijgen een belangrijke taak toebedeeld bij de handhaving.
Zij administreren de in- en uitschrijving van nieuwkomers. Schoolverzuim moet
door het hoofd van de instelling bij de gemeente worden gemeld. De gemeente
dient een onderzoek in te stellen wanneer een nieuwkomer zich niet aan de
verplichtingen houdt. Krijgen de gemeenten voor deze taken ook een bestuurskostenvergoeding,
zo vragen de leden van de leden van de D66-fractie. 2.9.2. SanctiesWat is de hoogte van de bestuurlijke boete die aan een nieuwkomer kan
worden opgeleid, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Heeft de regering
daarvoor voorbeelden beschikbaar, en zo ja welke? Wordt degene die een verwijtbare
handeling verricht in de gelegenheid gesteld deze fout te herstellen alvorens
een sanctie definitief wordt opgelegd?Kan er in de wijze waarop met sanctie wordt omgegaan een verschil in behandeling
ontstaan tussen bijstandsgerechtigden en zij die dat niet zijn?De leden van de CDA-fractie beoordelen het feit dat in paragraaf 2.9 tweemaal
de verplichtingen van de nieuwkomer uitputtend worden opgesomd en wordt benadrukt
dat het niet-nakomen ervan tot een bestuurlijke boete kan leiden als kenmerkend
voor dit wetsvoorstel. Gezien de eerder in de memorie van toelichting genoemde
tweezijdigheid verzoeken de leden van de CDA-fractie ook de verplichtingen
van de gemeente (één maal) uitputtend op te sommen. Zij herhalen
hun bezwaren inzake het ontbreken van een sanctie-instrumentarium op dit punt.De leden van de CDA-fractie vragen de regering voorts aan te geven waartoe
een besluit van verwijdering door het hoofd van de educatie-instelling toe
zou kunnen respectievelijk moeten leiden.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan te geven welke andere
typen sancties zijn overwogen en op basis van welke overwegingen daarvan is
afgezien. Zij verwijzen op dit punt naar eerder door de regering aangeduide
denkrichtingen.Deze leden verzoeken de regering aan te geven in hoeverre sprake is van
consistentie op het punt van sancties en waarborgen, mede gezien de verschillende
wettelijke regimes (Abw en het onderhavige wetsvoorstel). Zij verwijzen in
dit kader naar de kritiek van Raad van State.De leden van de CDA-fractie vernemen voorts graag of overwogen is een
sanctie-instrumentarium voor de gemeenten in te voeren en waarom daarvan afgezien
is. Zij herhalen hun zwaarwegende bezwaar, dat het wetsvoorstel op dit punt
eenzijdig en daarmee niet geloofwaardig is. Zij geven de regering indringend
in overweging zulks (opnieuw) af te wegen.De leden van de VVD-fractie stemmen in met de mogelijkheid een bestuurlijke
boete op te leggen, indien een nieuwkomer niet aan zijn verplichtingen voldoet.
Voor bijstandsgerechtigden is een administratieve maatregel in de zin van
de Abw mogelijk. Kan de regering aangeven hoe beide sancties zich tot elkaar
verhouden?Voor wat betreft de anticumulatiebepaling vragen deze leden zich af of
het niet wenselijk is toch een boete te kunnen opleggen indien een administratieve
maatregel niet wordt opgelegd wegens persoonlijke omstandigheden of dringende
redenen.Met instemming stellen deze leden vast dat bij algemene maatregel van
bestuur nadere regels over de hoogte van de boete worden gesteld.In principe spreken de leden van de GroenLinks-fractie zich uit tegen
sancties. Zij raden aan eerst de evaluatie af te wachten van het huidige inburgeringsbeleid,
om een indicatie te krijgen van de noodzaak tot sancties. Bovendien zijn zij
van mening dat in dit wetsvoorstel de sancties te eenzijdig bij de nieuwkomer
worden gelegd. In de memorie van toelichting wordt uitgebreid ingegaan op
mogelijke sancties voor nieuwkomers, terwijl sancties op gemeenten als zij
zich aan de zorgplicht (zowel aanwezigheid van voorzieningen als de kwaliteit
hiervan) onttrekken nauwelijks aandacht krijgen. Wel kan de nieuwkomer bezwaar
maken en in beroep gaan tegen besluiten van de gemeenten over inburgering.
Dat is een goede zaak, maar ook moet dit beroep mogelijk zijn als het niet
om besluiten gaat maar over het ingebreke blijven van de gemeenten
(bijvoorbeeld bij kinderopvang, wachtlijsten, etc). Ook de centrale overheid
zou de gemeenten moeten kunnen straffen voor nalatigheid. Zo wordt meer recht
gedaan aan de wederkerige verantwoordelijkheid bij inburgering. Graag een
reactie van de regering op de bezwaren van de genoemde leden.Met betrekking tot de handhaving vragen de leden van de RPF-fractie hoe
de gemeenten het sanctiebeleid moeten uitvoeren. De uitvoeringskosten van
de handhaving zullen naar alle waarschijnlijkheid hoger zijn dan de opbrengsten.
Bovendien vragen deze leden zich af wanneer er sprake is van onvoldoende medewerking
en wie dit beoordeelt. De leden van de GPV-fractie hechten aan een krachtig sanctiebeleid ten
aanzien van nieuwkomers die hun verplichtingen niet nakomen. Bij hen is de
vraag opgekomen of gemeenten bereid zullen zijn gebruik te maken van hun sanctiemiddelen,
wanneer de daarmee gepaard gaande uitvoeringslasten uitstijgen boven de opbrengsten.De leden van de SP-fractie vragen waarom niet is gekozen voor één
manier van sanctie, bijvoorbeeld de bestuurlijke boete. Bij het huidige voorstel
wordt een ongelijkheid tussen bijstandsgerechtigden en niet-bijstandsgerechtigden
gecreëerd. Is dit niet ongewenst? II. ARTIKELEN Artikel 1De regering meent dat de vvtv'ers niet toegelaten zouden moeten worden
tot het inburgeringstraject. De leden van de PvdA-fractie menen – met
andere fracties zoals dat in het overleg van 14 maart 1996 naar voren kwam –
dat vvtv'ers ook onder de doelgroep van inburgering vallen. Zo nodig zullen
zij daartoe wijzigingsvoorstellen steunen.De leden van de CDA-fractie vragen of deelname voor EU-onderdanen per
definitie is uitgesloten. Welke statushouders vallen wel en niet onder de
werkingssfeer van dit artikel?De leden van de GPV-fractie vragen waarom is afgezien van het opnemen
van een definitie voor inburgering. Artikel 2Volgens artikel 2, tweede lid, onder a, gaat de termijn van zes weken
voor een asielzoeker lopen op het moment dat hij zich na vertrek uit het centrum
voor de eerste keer in de GBA heeft laten inschrijven. Gaat deze bepaling
niet voorbij aan het feit dat statushouders zich op grond van de wet GBA binnen
vijf dagen na statusverlening moeten inschrijven ook al verblijven zij nog
in het centrum, zo vragen de leden van de D66-fractie. Als zij zich eenmaal
in de gemeente vestigen kunnen zij de verhuizing immers melden door middel
van een verhuisbericht.Sluit de formulering van artikel 2, tweede lid, statushouders die in een
ROA-woning verblijven niet uit?De leden van de GPV-fractie wijzen erop dat veel nieuwkomers, die een
A-status of een vtv-humanitair hebben gekregen pas onder de werking van de
wet vallen wanneer zij over een woning beschikken. Op zichzelf verzetten deze
leden zich niet tegen deze beperkende voorwaarde. Dit is anders wanneer nieuwkomers,
na uitreiking van hun verblijfstitel, nog maanden in een opvangcentrum moeten
wachten op hun woning. Indien deze termijn onevenredig lang is
kunnen deze leden zich voorstellen dat dit een zelfstandig argument kan zijn
om de betrokken nieuwkomers reeds (gedeeltelijk) toe te laten tot de inburgeringsprogramma's. Artikel 3De leden van de D66-fractie vragen of ook gedurende het inburgeringsprogramma
ontheffing kan worden verleend.De leden van de GPV-fractie vragen of geen aparte voorziening moet worden
getroffen voor het aanvragen van een ontheffing van de inburgeringsplicht
voor nieuwkomers met psychische problemen. Verder vragen deze leden of in
dergelijke gevallen niet beter gesproken kan worden van een vrijstelling van
de inburgeringsplicht. Artikel 4De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan het vierde lid een
voorhangprocedure te koppelen.Hoe worden wachttijden voor het houden van een inburgeringsonderzoek voorkomen,
zo vragen de leden van de D66-fractie. Welke prikkels heeft het Rijk om de
gemeenten het inburgeringsonderzoek goed te laten organiseren? Artikel 5Volgens artikel 5, eerste lid, stelt de gemeente op grond van de resultaten
van het onderzoek voor de betrokken nieuwkomer een inburgeringsprogramma vast.
De leden van de D66-fractie missen hier een expliciete verwijzing naar het
bestaan van een achterstandssituatie zoals verwoord in artikel 4, tweede lid.Waarom is het tekenen van een contract met de gemeente niet gehandhaafd
in het wetsvoorstel? Naar de mening van deze leden maakt een contract de afspraken
met de gemeente zichtbaarder dan een wetttelijke verplichting.Op grond van artikel 5, tweede lid, kunnen burgemeester en wethouders
besluiten geen inburgeringsprogramma vast te stellen indien de nieuwkomer
tijdens het inburgeringsonderzoek aannemelijk heeft kunnen maken dat hij de
kennis, het inzicht en de vaardigheden die hij door deelname aan het inburgeringsprogramma
zou kunnen verwerven, reeds in voldoende mate op andere wijze heeft verworven,
dan wel binnen een redelijke termijn in voldoende mate op andere wijze zal
verwerven. Wordt bij vrijstelling van de deelname aan het inburgeringsprogramma
ook vrijstelling van de naturalisatietoets verleend? Immers, in artikel 11
wordt ook een relatie gelegd tussen het met succes afgerond hebben van een
inburgeringsprogramma en de vrijstelling van een naturalisatietoets. Artikel 6De mate waarin de gemeente maatwerk mag leveren in het vaststellen van
het inburgeringsprogramma wordt bepaald naar de maatstaf van de wet educatie
en beroepsonderwijs, sociale zelfredzaamheid en breed maatschappelijk functioneren.
Heeft de gemeente ook de bevoegdheid om de mate waarin inburgering nodig is
ook te laten afhangen van de leeftijd zoals bij gepensioneerden en hun sociale
omgeving en hun toekomstige plaats in onze samenleving, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie. De leden van de CDA-fractie vragen wat de ratio is van artikel 6, vierde
lid. Biedt het geen vrijbrief voor het college van burgemeester en wethouders?De leden van de D66-fractie vragen wat wordt bedoeld met de zinsnede in
artikel 6, eerste lid, onder c, «voor zover de nieuwkomer daarvoor in
aanmerking komt». Welke criteria gelden hiervoor? Artikel 7De leden van de CDA-fractie vragen welke sanctie er is voor de gemeente
indien deze niet voldoet aan de in dit artikel geformuleerde verplichtingen?Op welke wijze kan het Rijk de gemeenten stimuleren om voldoende inhoud
te geven aan de in artikel 7 genoemde zorgplicht, zo vragen de leden van de
D66-fractie. Valt onder de zorgplicht bijvoorbeeld ook het voorzien in kinderopvang? Artikel 9De leden van de D66-fractie vragen of de zorg voor een ernstig ziek kind
niet als vrijstellingsgrond moet worden toegevoegd.Hoe vindt de beoordeling van een verzoek tot vrijstelling plaats? Artikel 15De leden van de D66-fractie vragen welke prikkels het Rijk heeft om de
gemeenten de trajectbegeleiding goed te laten organiseren. Artikel 16De leden van de D66-fractie vragen of de VNG geraadpleegd wordt over de
berekeningswijze bij het opstellen van de algemene maatregelen van bestuur. Artikel 17Wat is de meerwaarde van beëdigde ambtenaren dan wel ambtenaren die
een belofte afleggen, zo vragen de leden van de D66-fractie.Wordt centraal geregistreerd welke nieuwkomers een certificaat hebben
gekregen? Artikel 18Is het de bedoeling dat de anti-accumulatiebepaling bij sancties, zoals
in artikel 18 vermeld, ook geldt ingeval iemand een andere uitkering in de
sfeer van sociale zekerheid heeft? De leden van de PvdA-fractie vragen de
regering de amvb, als bedoeld in artikel 18, zevende lid, voorafgaand aan
de inwerkingtreding aan de Kamer voor te leggen.De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan het zevende lid
van artikel 18 een voorhangprocedure te koppelen.Een aantal gedragingen dat gesanctioneerd wordt met een bestuurlijke boete
is weinig concreet. Bijvoorbeeld het verlenen van medewerking aan het inburgeringsonderzoek
of aan onderdelen van het inburgeringsprogramma. Levert dit geen problemen
op, zo vragen de leden van de D66-fractie. Geldt de anti-cumulatiebepaling uit het vijfde lid ook wanneer de maatregel
niet wordt opgelegd wegens bijvoorbeeld persoonlijke omstandigheden of dringende
redenen? Artikel 20De leden van de D66-fractie vragen of de periode genoemd in het derde
lid niet te kort is. Wat als de nieuwkomer door een aantal verhuizingen onvindbaar
is?Volgens het zesde lid komt de boete ten goede aan de gemeente. Welke gemeente
zal tot invordering moeten overgaan wanneer de nieuwkomer is verhuisd? Komt
de boete ten goede aan de gemeente waar de bestuurlijke boete is opgelegd
of aan de gemeente waar de nieuwkomer verblijft op het moment van de invordering?De leden van de GPV-fractie vragen naar de stand van zaken met betrekking
tot de ontwikkeling van een gestandaardiseerde toets en de externe controle
van de afname. Artikel 21 Onderdeel BVeroorzaakt de bekendmaking van de beschikbare bijdragen na september
(artikel 2.3.2, tweede lid) geen problemen bij de voorbereiding van de gemeentelijke
besluitvorming over de toekenning van de rijksbijdrage aan de instellingen?
Ingevolge artikel 2.3.3 WEB moet deze besluitvorming immers plaatsvinden voor
1 november. Ook kunnen de leden van de fractie van D66 zich voorstellen dat
de onderwijsinstellingen problemen krijgen met een tijdige planning en voorbereiding
van het onderwijsaanbod. Onderdeel GHet is de leden van de D66-fractie niet geheel duidelijk wat de meerwaarde
is van een aparte toets na afloop van het inburgeringsprogramma. Immers, ook
binnen de Wet educatie en beroepsonderwijs wordt op dit moment gewerkt aan
een nieuwe kwalificatiestructuur. Kan de regering dit nader toelichten?Wordt bij de lump sum ten behoeve van de educatieve component rekening
gehouden met de kosten die zijn verbonden aan het afnemen van de toets? Hoe verhoudt het voornemen tot een deeltoets Maatschappelijke Oriëntatie
zich tot het uitsluiten van toetsing van de onderdelen van het educatieve
programma die zijn gericht op breed maatschappelijk functioneren (artikel
7.4.13)? De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier voor dit verslag,Van Hezik XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te
Veldhuis (VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat
(CD), Van den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA).
 Plv. leden: Korthals (VVD) Dankers (CDA) Van Hoof (VVD) Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen (CDA), Van der Stoel
(VVD), Mateman (CDA), Mulder-Van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks),
Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+), Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25114-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl