Jeugdzorg; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag van een schriftelijk overleg inzake het Afsprakenkader jeugdzorg 2010-2011
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST142082
 2009-2010
 
 31 839
 Jeugdzorg
 
 
 
 
 Nr. 
 52
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 25 maart 2010
 In de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,
bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor
te leggen aan de minister voor Jeugd en Gezin over de brief van 27 november
2009 inzake het Afsprakenkader jeugdzorg 2010–2011 (Kamerstuk 31 839,
nr. 24).
 
 De op 20 januari 2010 toegezonden vragen zijn met de door de minister
bij brief van 23 maart 2010 toegezonden antwoorden voorzien van een inleiding
hieronder afgedrukt.
 
 De voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,
 Heijnen
 Adjunct-griffier van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,
 Sjerp
 
 Inhoudsopgave blz.
 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 2
 II. Reactie van de minister 5
 I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 – Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
 De leden van de CDA-fractie danken de minister voor zijn brief waarin
hij aangeeft hoe de afspraken met de provincies over het budget voor de jeugdzorg
in 2010 en 2011 er uit zien. Deze leden betreuren dat er geen overeenstemming
is bereikt over een nieuwe financieringssystematiek waarin bijvoorbeeld meer
rekening wordt gehouden met de behaalde resultaten. Tegelijkertijd zijn genoemde
leden verheugd dat het Rijk en het Interprovinciaal Overleg (IPO) eindelijk
een akkoord hebben over de te verdelen gelden, zodat er (politieke) rust ontstaat
en de partijen zich kunnen richten op het uitvoeren van de afspraken. Op pagina
1 van het afsprakenkader staat vermeld dat in plaats van een voortgaande sterke
groei te faciliteren, de partijen zich de komende twee jaar op het verminderen
van die groei richten. Deze leden gaan er vanuit dat daarbij in alle gevallen
de kwaliteit van de hulp centraat staat. Op welke manier wordt er voor gezorgd
dat alle partijen zich daadwerkelijk op het verminderen van de groei richten?
Nu er ook zorg zonder indicatie geleverd gaat worden, vragen deze leden hoe
voorkomen gaat worden dat er opnieuw bureaucratie zal ontstaan door indicaties
die achteraf plaats zullen vinden vanwege het bepalen van de financiering.
Ook vragen zij hoe er momenteel verder wordt gegaan met het ramingsmodel van
het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
 Daarnaast hebben de leden van de CDA-fractie nog een aantal aanvullende
vragen:
 Zijn de bedragen in 2010 en 2011 hoger of lager dan in voorgaande jaren,
en hoe zijn de bedragen over de provincies verdeeld?
 Er wordt in het Afsprakenkader herhaaldelijk verwezen naar de gemeenten
waarmee door de provincies afspraken worden gemaakt over de inzet op het terrein
van preventie, vroegsignalering en lichte hulp. Het Rijk zal daartoe ondersteunende
afspraken maken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) (pagina
2). Wanneer verwacht de minister dat het Rijk en de VNG tot een akkoord kunnen
komen en is er al bekend welk budget er hiertoe richting de gemeenten gaat?
 Wie zitten er in de commissie van deskundigen die beoordeelt welke problematiek
onder de eerstelijnszorg en welke onder de tweedelijnszorg dient te vallen
en wanneer is het advies gereed? Wanneer is vervolgens het landelijk referentiekader
dat naar aanleiding daarvan wordt opgesteld gereed?
 Hoe bepalen de provincies het op pagina 2 genoemde «aansluitingsbudget
voor deskundigheidsbevordering van medewerkers in de eerste lijn» en
waar wordt dit budget precies voor gebruikt?
 Wat houden de nieuwe «warme» wervingsmethoden voor pleegouders
(pagina 4) in?
 Hoe ziet de financiering voor de regionale pilots van zorgtrajecten voor
kinderen die na of naast jeugdzorg ook behoefte hebben aan LVG of GGZ-zorg,
er uit? Uit welke budgetten wordt dit betaald?.
 Hoe gaat er voor gezorgd worden dat er aan de randvoorwaarde (pagina 5)
voor het behalen van het doel over de verbetering van de uitstroom tweedelijnszorg,
voldaan wordt? Hoe wordt er voor gezorgd dat er voldoende vormen van nazorg
binnen het domein van de lichte pedagogische zorg op lokaal niveau beschikbaar
zijn?
 Waarom wordt er in dit Afsprakenkader vanuit gegaan dat door de inspanningen
in 2009 de wachtlijsten boven negen weken volledig zijn weggewerkt
en er begin 2010 geen stuwmeer van zorgvragers bestaat, die een (te) grote
druk legt op de jeugdzorg (pagina 6)? Wat zijn de gevolgen wanneer dit toch
niet zo blijkt te zijn? Hoe verhoudt zich dit tot verschillende berichten
uit de provincies en de stadsregio’s dat de wachtlijsten in 2010 naar
verwachting weer sterk zullen oplopen, vanwege afnemende budgetten? Hoe verhoudt
deze randvoorwaarde zich tot de conclusie van de Randstedelijke Rekenkamer
in het rapport «Kind centraal of cijfers centraal?», dat de afname
van wachtlijsten voor een deel is veroorzaakt door administratieve handelingen,
waardoor het moeilijk is grip te krijgen op de omvang van de wachtlijst?
 – Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de minister en zijn verheugd over de totstandkoming van dit Afsprakenkader.
Naar aanleiding van de brief hebben zij de volgende vragen en opmerkingen,
te weten:
 Is het waar dat het bedrag dat nu ter beschikking wordt gesteld groter
is dan het bedrag vermeld in de begroting van het ministerie voor Jeugd en
Gezin zoals vastgesteld door de Kamer. Zo ja, hoe wordt het hogere bedrag
gedekt? Leiden deze afspraken nog tot een wijziging van de begroting 2010?
 Het woord gemeenten komt vaak voor in het Afsprakenkader maar de VNG is
bij de totstandkoming van dit Afsprakenkader geen partij geweest. De afspraken
zijn deels gestoeld op prestaties die door gemeenten geleverd zullen moeten
worden in het voorliggende traject (preventief beleid, Wmo e.d.) en in de
sfeer van nazorg (na afloop jeugdzorg). Over deze prestaties zijn geen afspraken
gemaakt met gemeenten. Vormt dit geen groot risico voor het Afsprakenkader?
Zo nee, waarom niet?
 Provincies kunnen via regionale afspraken jeugdzorgbudget beschikbaar
stellen voor eerstelijnszorg, bijvoorbeeld door gemeenten die een lagere instroom
realiseren (gedeeltelijk) financieel te compenseren op basis van inverdieneffecten
in de jeugdzorg. Hiermee worden gemeenten direct gestimuleerd actiever te
worden in de preventieve hulpverlening. Waarom is deze afspraak als een «kan-bepaling»
vastgelegd?
 De afspraak dat wachtlijsten aan het einde van het jaar zijn weggewerkt
wordt in dit Afsprakenkader voor 2010 en 2011 niet herhaalt. Waarom niet?
Nu wordt het een inspanningsverplichting.
 In het Afsprakenkader is niets opgenomen over de inzet van eigen middelen
van provincies. Deze leden maken hieruit op dat dit aan de provincies wordt
overgelaten. Hoeveel provincies hebben in de eigen begroting eigen middelen
vrijgemaakt voor de jeugdzorg in 2010? Kan hiervan een overzicht worden gegeven?
 De extra tijdelijke middelen komen te vervallen in 2010. Deels waren dit
Rijksmiddelen deels provinciaal. Om hoeveel gaat het in totaal? Hoe wordt
deze achteruitgang in budget opgevangen zonder het nieuw oplopen van wachtlijsten?
 De rijksbijdrage voor 2010 daalt omdat de tijdelijke middelen vervallen.
Provincies hebben eigen (belasting)middelen en kunnen besluiten deze in te
zetten ter compensatie van het wegvallen van de tijdelijke extra rijksmiddelen.
Grootstedelijke regio’s hebben deze mogelijkheid niet omdat zij geen
eigen belastinggebied hebben. Wat betekent dit voor het in beschikbare budget
voor jeugdzorg in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag? Is voorzien in een oplossing
voor deze bijzondere positie van de grootstedelijke regio’s? Is de minister
bereid in overleg te treden met betrokken provincies teneinde eventuele provinciale
bijdragen ook ten goede te laten komen aan de grootstedelijke regio’s?
 – Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
 De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het Afsprakenkader jeugdzorg 2010–2011 waarin de afspraken tussen de
minister en de provincies en stadregio’s (hierna: provincies) staan
beschreven. Opvallend is dat veel van de doelstellingen in het Afsprakenkader
gericht zijn op goedkoper zorg leveren, in plaats dat de zorg om het kind
centraal staat. Zo is een doel voor de lange termijn dat er meer kinderen
geholpen worden voor hetzelfde budget. Zorgverleners moeten de behandelduur
verkorten en kinderen moeten meer in de eerstelijnszorg geholpen worden. Genoemde
leden krijgt sterk de indruk dat de insteek van het Afsprakenkader voornamelijk
is geweest, hoe kunnen we meer kinderen kunnen helpen voor minder geld, in
plaats van hoe wij kinderen en ouders die dat nodig hebben, het beste kunnen
helpen. Deze leden zijn ervan overtuigd dat als de doelstelling is «hoe
kunnen we kinderen en ouders die dat nodig hebben, in Nederland het beste
helpen» dat de zorg in Nederland dan ook effectiever en wellicht goedkoper
kan. Als de doorlooptijden sneller en indicaties korter worden of zelfs achterwege
kunnen blijven, dan zitten jeugdhulpverleners minder achter hun computer en
hebben zij meer tijd voor de gezinnen waarmee de behandelingen ook korter
kunnen worden. Dat zou niet het doel moeten zijn, maar her resultaat van andere
inspanningen. Graag een reactie van de minister hierop.
 Wanneer wordt het advies van de commissie van deskundigen verwacht die
onderzoekt welke licht pedagogische problematiek valt onder preventieve zorg
en welke ernstige problematiek valt onder de geïndiceerde jeugdzorg?
Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat provincies ook daadwerkelijk jeugdzorgbudget
beschikbaar stellen voor eerstelijnszorg? Hoe gaat de minister ervoor zorgen
dat gemeenten in staat zijn hun Wmo-taken optimaal in te vullen?
 In het Afsprakenkader wordt ook gesteld dat provincies inspanningen moeten
doen voor een efficiencyverbetering. Kan de minister toelichten wat er onder
die efficiencyverbetering wordt verstaan? Welke gevolgen heeft dit voor de
jeugdhulpverleners?
 Daarnaast staat er in het Afsprakenkader dat provincies en instellingen
zich meer moeten inspannen om dure residentiële zorg om te schakelen
naar pleegzorg en gezinshuizen. Deze leden zijn een groot voorstander van
pleegzorg en gezinshuizen, maar ziet anderzijds ook dat de vraag naar goede
residentiële zorg zeer hoog is. Niet elk kind past in een pleeggezin
of in een gezinshuis. Soms is goede residentiële zorg de enige optie.
Hoeveel jongeren wachten momenteel op residentiële zorg? Is er onderzocht
of het wenselijk en verantwoord is om nu al in te zetten op minder residentiële
zorg? Zo nee, is de minister bereid dit alsnog te onderzoeken?
 Genoemde leden zijn zeer positief over het bericht dat de invoering van
de nieuwe financieringssystematiek voorlopig is uitgesteld. Zij vinden het
een zeer onwenselijke ontwikkeling dat jeugdzorginstellingen met elkaar moeten
gaan concurreren op prijs, waardoor niet de beste zorg voor het kind, maar
de prijs bepalend wordt. Daar staan de leden van de de SP-fractie niet alleen
in. Ook de jeugdhulpverleners geven in het onderzoek wat de SP heeft gedaan
onder bijna 2000 jeugdhulpverleners aan dat zij vinden dat de nieuwe financieringssystematiek
een onwenselijke ontwikkeling is. Kan de minister toelichten waarover momenteel
geen overeenstemming kan worden bereikt tussen het Rijk en de provincies?
Wanneer verwacht de minister dat de nieuwe financieringssystematiek wel wordt
ingevoerd? Genoemde leden hopen dat van uitstel uiteindelijk afstel komt.
 In het Afsprakenkader staat dat ook is afgesproken dat kinderen niet langer
dan 9 weken mogen wachten, enkel wanneer Bureau Jeugdzorg vindt dat dit inhoudelijk
verantwoord is. Kan de minister uiteenzetten wat er exact bedoeld wordt met
inhoudelijk verantwoord? Kan de minister een voorbeeld geven wanneer het inhoudelijk
verantwoord is om een kind langer dan 9 weken te laten wachten
op zorg? Deelt de minister de mening dat elk kind zo snel mogelijk geholpen
moet worden? Dus bij voorkeur korter dan 9 weken. Kan de minister uiteenzetten
hoe lang de wachtlijsten in de jeugdzorg en de gesloten jeugdzorg momenteel
zijn? Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat er begin 2010 geen stuwmeer
van zorgvragers ontstaat?
 De provincies krijgen vanaf dit jaar geen incidentele middelen meer. Maar
vorig jaar hebben zij wel incidentele middelen mogen ontvangen om de wachtlijsten
weg te werken. Kan de minister toelichten hoe hij verwacht dat instellingen,
met de aanhoudende groei van de vraag kunnen voorkomen dat de wachtlijsten
niet weer oplopen? Kan de minister toelichten hoeveel jeugdhulpverleners,
door het wegvallen van de incidentele middelen, per 1 januari 2010 ontslagen
zijn of van hoeveel jeugdhulpverleners het contract niet is verlengd?
 Deze leden zijn erg te spreken over het feit dat er geen indicatiebesluit
meer nodig is voor ambulante jeugdzorg. Zijn er momenteel al Bureaus Jeugdzorg
die niet meer indiceren voor ambulante zorg? Zo ja, welke en zo nee, waarom
niet? Is bekend of alle Bureaus Jeugdzorg meewerken aan het niet meer indiceren
voor ambulante jeugdzorg? Betekent dit ook dat Bureau Jeugdzorg helemaal geen
indicaties meer zal afgeven voor ambulante jeugdzorg?
 Ook gemeenten kunnen gebruik maken van ambulante jeugdzorg, die voorheen
werd geïndiceerd door Bureau Jeugdzorg. Betekent dit ook dat Bureau Jeugdzorg
niet meer betrokken is wanneer een gemeentelijke jeugdzorginstelling ambulante
jeugdzorg inzet?
 – Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
 De leden van de GroenLinks-fractie onderschrijven het doel, het scheppen
van bestuurlijke en financiële rust, van het Afsprakenkader jeugdzorg,
zodat de provincies zich kunnen richten op een verdere ontwikkeling van een
kwalitatief en efficiënt zorgaanbod. Het is daarbij belangrijk dat de
inzet is en blijft dat kinderen die jeugdzorg nodig hebben dit binnen negen
weken krijgen. Dat is immers waar deze kwetsbare groep recht op heeft sinds
de Wet op de jeugdzorg van kracht is. Echter, in de afspraken is ook opgenomen
dat een langere wachttijd mogelijk is indien Bureau Jeugdzorg dat inhoudelijk
verantwoord acht. Over de mogelijkheid van een langere wachttijd hebben deze
leden de volgende vragen. Onder welke voorwaarden mag Bureau Jeugdzorg daartoe
besluiten? Kan de minister verschillende voorbeelden noemen waarin een kind
of jongere langer dan negen weken mag wachten? Zo nee, waarom niet? Om hoeveel
kinderen en jongeren gaat het? Worden de wensen van de ouders of jongeren
om wie het gaat betrokken bij de afweging van Bureau Jeugdzorg? Betekent dit
een gewijzigde interpretatie van het wettelijke recht op zorg zoals geformuleerd
in de Wet op de jeugdzorg? Zo ja, heeft dat consequenties voor de wachtlijstcijfers?
  II. REACTIE VAN DE MINISTER
 Inleiding
 In deze brief beantwoord ik de schriftelijke vragen die mij gesteld zijn
naar aanleiding van mijn brief over het Afsprakenkader jeugdzorg 2010–2011
door de fracties van het CDA, de PvdA, de SP en GroenLinks. Ik waardeer de
positieve houding van de fracties ten opzichte van dit akkoord, omdat zij
met mij onderschrijven dat de politiek-bestuurlijke rust die op deze manier
is gecreëerd voor de provinciaal gefinancierde jeugdzorg er voor zorgt
dat we ons kunnen richten op de inhoudelijke uitvoering van de afspraken.
 Algemene karakter Afsprakenkader
 De leden van de CDA-fractie vragen op welke manier er voor wordt gezorgd
dat alle partijen zich daadwerkelijk op het verminderen van de groei richten.
In het Afsprakenkader is een aantal acties opgenomen voor het Rijk, de provincies
en de zorgaanbieders die er in samenhang voor gaan zorgen dat de groei verminderd
wordt.
 De provincies en ik zijn samen met gemeenten en de zorginstellingen verantwoordelijk
voor het verkleinen van de groeiende instroom in de geïndiceerde jeugdzorg
(tweede lijn). Samen willen wij kinderen die begeleiding of zorg nodig hebben
die ook bieden. In plaats van een voortgaande sterke groei te faciliteren,
richten we ons de komende twee jaar op het verminderen van die groei, met
uiteindelijk op langere termijn zelfs als doel een daling van de vraag naar
geïndiceerde zorg.
 De opgave waar alle betrokkenen voor staan, vergt een kanteling in de
aanpak die reeds is ingezet met de oprichting van de Centra voor Jeugd en
Gezin en initiatieven van provincies in samenwerking met gemeenten, gericht
op versterking en aansluiting van het lokale preventieve jeugdbeleid op de
jeugdzorg. Er liggen kansen om met een nieuwe manier van werken jeugdigen
de zorg te geven die zij nodig hebben. Een te strak gereguleerde indicatiestelling
in combinatie met een sterke focus op wachtlijstcijfers moet worden ingewisseld
voor een organisatie van de zorg om de jeugdige en zijn ouders heen, waarbij
recht wordt gedaan aan het gegeven dat aard en ernst van de problematiek per
kind sterk kan verschillen.
 Het Afsprakenkader moet duidelijk maken wat de verschillende partijen
voor inspanningen dienen te leveren om dit gezamenlijke resultaat te kunnen
bereiken. Ik vertrouw erop dat alle acties die in het Afsprakenkader zijn
opgenomen deze leden er van overtuigen dat dit het gezamenlijke doel is van
alle betrokken partijen.
 
 De leden van de SP-fractie vragen om een reactie op hun stelling dat zij
de indruk hadden dat de insteek van het Afsprakenkader voornamelijk is geweest,
hoe kunnen we meer kinderen kunnen helpen voor minder geld, in plaats van
hoe wij kinderen en ouders die dat nodig hebben, het beste kunnen helpen.
Met het Afsprakenkader jeugdzorg 2010–2011 is vastgesteld hoeveel middelen
er nodig zijn om alle kinderen de noodzakelijke zorg te geven op een verantwoorde
manier. De kwaliteit van zorg blijft hierbij voorop staan en is gewaarborgd
door toezicht van de Inspectie.
 Budget 2010–2011 (doeluitkering en autonome middelen)
 In antwoord op de vragen van leden van het CDA en de PvdA over de precieze
bedragen en de verdeling hiervan over provincies verwijs ik u naar tabel A
uit de bijlage. Hierin is een overzicht opgenomen over 2008–2011 van
de middelen die het Rijk structureel en incidenteel heeft toegekend. De structurele
bedragen zijn elk jaar hoger dan het voorgaande jaar.
 De leden van de PvdA-fractie gaan in op de inzet van autonome middelen
van provincies. In het kader van de prestatieafspraken 2008–2009 zijn
provincies bereid geweest om afspraken te maken over de concrete omvang van
autonome provinciale middelen die zij zouden inzetten, onder de kanttekening
dat dit een uitzondering diende te blijven.
 In het Afsprakenkader is geen inzet van autonome middelen door provincies
en grootstedelijke regio’s opgenomen. Het gaat om een doeluitkering
van het Rijk om voldoende budget aan provincies te verstrekken voor de uitvoering
van de taken waarvoor deze uitkering wordt verstrekt. Uit een inventarisatie
door het IPO blijkt dat provincies desondanks op eigen initiatief in 2010
middelen hebben begroot voor de provinciale jeugdzorg waarop de doeluitkering
betrekking heeft.
 Voor het gevraagde overzicht van de inzet van autonome middelen verwijs
ik u naar tabel A uit de bijlage. De leden van de PvdA willen inzicht in hoe
de hoogte van het bedrag dat wordt ingezet met het Afsprakenkader zich verhoudt
tot de door de Kamer vastgestelde begroting. In de begroting 2010 ben ik vooralsnog
uitgegaan van de doeluitkering 2009, namelijk 1028 miljoen. Ten tijde van
de opstelling van de begroting 2010 was het bestuurlijke overleg met het IPO
nog niet afgerond en kon het budget voor 2010 nog niet definitief worden vastgesteld.
In november 2009 is het Afsprakenkader met het IPO vastgesteld. Voor het jaar
2010 is het bedrag van 1115 miljoen structureel en 20 miljoen incidenteel
afgesproken. Dit is inderdaad hoger dan in de begroting vermeld om redenen
die ik u heb aangegeven. Dit bedrag wordt gedekt uit de begroting omdat op
artikel 3 nog budgetruimte aanwezig was. Deze afspraken leiden niet tot wijziging
van de begroting 2010.
 Autonome middelen stadsregio’s
 De leden van de PvdA-fractie gaan in op de inzet van autonome middelen
van provincies en vragen zich af wat dit betekent voor het beschikbare budget
van de grootstedelijke regio’s.
 Zoals ik in antwoord op de vragen van het lid De Mos (PVV) heb aangegeven,
is met dit Afsprakenkader vastgesteld hoeveel middelen er nodig zijn om alle
kinderen de noodzakelijke zorg te geven op een verantwoorde manier. Hierbij
wordt tegemoet gekomen aan wat nodig is voor provincies en grootstedelijke
regio’s om aan de vraag naar jeugdzorg te voldoen. Het is aan de provincies
of zij autonome middelen willen inzetten. Of de stadsregio’s hierover
aparte afspraken maken met de provincie waarin zij gelegen zijn, is aan hen.
 Kaiser/SCP
 In reactie op vragen van de leden van de fracties van CDA en de SP over
de nieuwe financieringssystematiek meld ik u het volgende.
 Enkele aspecten van de nieuwe financieringsystematiek zijn inmiddels doorgevoerd.
Op grond van een wijziging van het Uitvoeringsbesluit Wet op de Jeugdzorg
is het per 1 januari 2010 niet meer verplicht de omvang op te nemen in
het indicatiebesluit. Ook ligt het in de bedoeling – zoals eerder met
uw Kamer besproken – om de verplichting te schrappen om de duur van
de zorg op te nemen in het indicatiebesluit. Daarnaast wordt gewerkt aan het
opheffen van het onderscheid in een doeluitkering voor de taken van Bureau
Jeugdzorg in het vrijwillig kader en een doeluitkering van het zorgaanbod.
 Een onderdeel van de nieuwe financieringssystematiek is advisering door
de Commissie Financiering Jeugdzorg (CFJ) over het budget gebaseerd op het
ramingsmodel van het SCP. Het Rijk en het IPO konden deze zomer op basis van
het advies van de CFJ en de onderliggende SCP-modellen niet tot overeenstemming
komen over het budget voor het jaar 2010. Als alternatief is er voor gekozen
om het Afsprakenkader op te stellen. In het rapport «De jeugd een zorg»
heeft het SCP een ramingsmodel beschreven om het toekomstig beroep op de provinciale
jeugdzorg te ramen. Tevens is een verdeelmodel ontwikkeld. Dit model wordt
met ingang van 2011 gehanteerd om 50 procent van de doeluitkering te verdelen
over de provincies. De overige 50 procent wordt verdeeld op historische basis.
Ik ben momenteel met het IPO als medeopdrachtgever, in gesprek over een opdracht
aan het SCP om te komen tot een verbeterd ramings- en verdeelmodel.
 Overig budget
 De leden van het CDA vragen naar het zogenaamde aansluitingsbudget. Op
grond van de Wet op de jeugdzorg heeft bureau jeugdzorg onder meer tot taak
het versterken van het voorliggende gemeentelijke veld door middel van consultatie
en advies en deskundigheidsbevordering. Deze taken worden begrepen onder de
noemer «aansluitingsbudget». De financiering van deze taken maakt
onderdeel uit van het totale budget dat provincies het bureau jeugdzorg verstrekken
voor alle wettelijke taken van de bureaus.
 
 Tevens vragen de leden van het CDA naar de financiering van de regionale
pilots van zorgtrajecten voor kinderen die na of naast jeugdzorg ook behoefte
hebben aan LVG- of GGZ-zorg. Over de invulling van de pilots vindt nog overleg
plaats met provincies en verzekeraars. Beproefd wordt welke afspraken er gemaakt
moeten worden om tot een goed, op het individu afgestemd intersectoraal aanbod
te komen. Uitgangspunt is dat middelen worden ingezet die nu reeds voor de
zorg voor jeugd beschikbaar zijn.
 
 De leden van de SP-fractie vragen naar de efficiencyverbetering die het
Afsprakenkader voorstaat en welke gevolgen dit heeft voor de hulpverleners.
De efficiencyverbetering wordt onder andere bereikt door ambulante zorg zonder
indicatiebesluit mogelijk te maken en een verbeterde aansluiting te realiseren
met het gemeentelijk domein. Afzonderlijke provincies sturen nu al op zaken
als doorlooptijden, behandelduur, in-, door- en uitstroom en afstemming met
ketenpartners.
 VNG/Lokale domein
 De leden van de CDA-fractie en de SP-fractie vragen naar de ondersteunende
afspraken richting gemeenten en de mogelijkheden van gemeenten om hun taken
goed uit te voeren.
 Het maken van afspraken tussen provincies en gemeenten over de aansluiting
van het gemeentelijke en het provinciale domein is geen nieuwe activiteit.
Ook zijn er reeds afspraken tussen het Rijk en de VNG over ondersteuning om
gemeenten optimaal in staat te stellen hun rol op te pakken op het terrein
van de jeugdzorg, waartoe behoren nazorg, verbetering uitstroom tweedelijnszorg
en meer in algemene zin de Wmo-taken. In het bestuursakkoord «Samen
aan de slag» tussen Rijk en gemeenten van juni 2007 zijn namelijk afspraken
gemaakt over de rol van gemeenten op het terrein van het jeugdbeleid en de
zaken die het Rijk hiervoor ter beschikking stelt. Hierbij wordt veel aandacht
besteed aan de ontwikkeling van de Centra voor Jeugd en Gezin. Juist ook op
dit laatste terrein werken de VNG en Jeugd en Gezin nauw samen om gemeenten
goed te ondersteunen. Waar het om gaat in het Afsprakenkader is om de bestaande
afspraken en werkwijze verder te optimaliseren. Met de VNG zal ik nadere afspraken
maken over wat nodig is om deze verdere optimalisatie goed mogelijk te maken.
 
 De PvdA vraagt naar de betrokkenheid van de VNG bij het Afsprakenkader.
De VNG was geen partij bij het Afsprakenkader omdat dat kader gaat over de
afspraken die ik maak met provincies. De passages over de gemeenten zijn een
herhaling van het bestuursakkoord dat ik met de VNG heb gesloten en betreffen
dus geen nieuwe afspraken voor gemeenten. Onlangs heb ik overleg gevoerd met
de VNG en het IPO over het Afsprakenkader, hetgeen een constructief gesprek
was.
 Tevens vragen de leden van de PvdA-fractie naar de «kan-bepaling»
inzake het deels beschikbaar stellen van de jeugdzorgdoeluitkering voor eerstelijnszorg.
 Het betreft hier het bieden van de mogelijkheid aan provincies om dit
te doen en uitdrukkelijk geen verplichting. Daar waar dit kan bijdragen aan
het realiseren van de doelstellingen van het Afsprakenkader wordt hiermee
een mogelijkheid gecreëerd die er nog niet was.
 De leden van de SP-fractie vragen hoe ik ervoor ga zorgen dat provincies
daadwerkelijk jeugdzorgbudget beschikbaar stellen voor eerstelijnszorg. Of
en hoe provincies gebruik maken van de hierboven genoemde «kan-bepaling»
is aan de provincies en afhankelijk van de vraag of dat in die provincie ook
echt bijdraagt aan de doelen van het Afsprakenkader, die zowel betrekking
hebben op het bieden van adequate provinciale jeugdzorg aan cliënten
die dat nodig hebben als op het voorkomen van onnodig beroep hierop.
 Wachtlijsten
 Het CDA en de SP vragen naar de veronderstelling in het Afsprakenkader
dat de wachtlijsten langer dan negen weken eind 2009 op nul staan. In het
Afsprakenkader is de veronderstelling opgenomen dat de wachtlijsten eind 2009
grotendeels zijn weggewerkt. De cijfers over de eindstand van de prestatieafspraken
over de wachtlijsten op peildatum 1 januari 2010 worden u gelijktijdig
met deze brief gemeld. De prestatieafspraken over de wachtlijsten voor 2008
en 2009 gaan ervan uit dat als de groei over 2008 en 2009 niet hoger is dan
7,8 en 8,4 procent de wachtlijsten langer dan negen weken eind 2009 zijn weggewerkt.
 Het CDA, de Pvda en de SP stellen vragen over de relatie tussen de wachtlijsten
en het stoppen met incidenteel financieren. Voor antwoorden op deze vragen
verwijs ik u naar mijn antwoorden op kamervragen van het lid De Mos (PVV)
over «het bericht dat jeugdzorg in de grote steden naast extra geld
grijpt» en naar tabel A uit de bijlage.
 Nieuwe afspraken wachtlijsten
 De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de prestatieafspraken met betrekking
tot de wachtlijstaanpak, zoals ik die voor 2008 en 2009 heb gemaakt met de
provincies en grootstedelijke regio’s, in het Afsprakenkader niet zijn
herhaald. In het Afsprakenkader is gekozen voor een andere, meer gedifferentieerde
benadering. Het gaat mij erom dat kinderen tijdig de juiste zorg krijgen.
Met deze benadering verandert er niets aan de interpretatie van het wettelijk
recht op zorg uit de Wet op de jeugdzorg, zoals de leden van de GroenLinks-fractie
vragen.
 Uit de praktijk blijkt dat «negen weken» in lang niet alle
gevallen een passende norm is om tijdigheid van zorg te meten, vanwege de
veelheid aan redenen waarom kinderen op een wachtlijst staan. Dit laten onder
ander het HHM-rapport (Eindrapportage «Onderzoek naar wachtenden op
provinciale jeugdzorg» , bijlage bij TK 2008–2009, 29 815
nr. 185) en het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer zien. Sommige jeugdigen hebben (veel) eerder dan na negen weken zorg
nodig, in ander gevallen kan langer dan negen weken wachten verantwoord zijn.
 De leden van de fracties van de SP en GroenLinks stellen een aantal aanvullende
vragen over hoe de nieuwe benadering van de wachtlijsten in praktijk vorm
gaat krijgen en wat consequenties er van zijn. In het Afsprakenkader is opgenomen
dat de inzet is dat alle kinderen binnen negen weken zorg ontvangen die nodig
is. Daarnaast is opgenomen dat bureau jeugdzorg, dat wil zeggen de professional,
in een individueel geval kan beoordelen dat langer dan negen weken wachten
verantwoord is. Een voorbeeld van verantwoord langer wachten dan negen weken,
is wanneer een kind dat op pleegzorg wacht tijdelijk bij opa en oma kan wonen
totdat er een goede match met een pleeggezin is gemaakt. Ook kan het zijn
dat de overbruggingszorg die is ingezet dusdanig succesvol is, dat het verantwoord
is om met de eerst geïndiceerde zorg te wachten. In reactie op een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks hierover lijkt het
mij vanzelfsprekend dat cliënten bij een dergelijk besluit worden betrokken,
waarbij wel blijft gelden dat het professioneel oordeel van bureau jeugdzorg
doorslaggevend is.
 In het Afsprakenkader is opgenomen dat provincies en grootstedelijke regio’s
jaarlijks zullen rapporteren over onder meer het aantal kinderen die langer
dan negen weken hebben gewacht op zorg. Over het aantal kinderen die nog niet
geplaatst zijn in de gesloten jeugdzorg bent u geïnformeerd per brief
van 9 maart jongstleden (TK 2009–2010, 31 839, nr. 47).
 Geen indicatie meer voor ambulante zorg
 De verschillende bepalingen in het Afsprakenkader over ambulante zorg
roepen een aantal vragen op bij de leden van de fracties van het CDA en de
SP. Het Afsprakenkader bevat de volgende bepalingen over ambulante zorg. Ten
eerste is het op grond van het Afsprakenkader toegestaan een deel van de doeluitkering
in te zetten voor experimenten met «ambulante jeugdzorg zonder indicatiebesluit».
 Daarnaast is afgesproken dat een deel van doeluitkering ingezet kan worden
voor eerstelijnszorg, bijvoorbeeld door gemeenten die een lagere instroom
in de jeugdzorg realiseren (gedeeltelijk) te compenseren op basis van inverdieneffecten
in de jeugdzorg. Wanneer provincies zorg zonder indicatie gaan leveren, worden
hiervoor ook niet achteraf indicaties gesteld. Hiermee wordt juist gerealiseerd
dat ambulante zorg sneller en zonder formele indicatieprocedures met financiering
van de provincies kan worden geleverd. Het is aan de provincies om met hun
bureaus jeugdzorg te spreken over het gebruik van deze mogelijkheid. Ik ben
voornemens artikel 38 van de Wet op de jeugdzorg te gebruiken als grondslag
voor de financiering van deze vorm van zorg.
 In ieder geval is het zo dat het financieel beslag hiervan binnen het
hiervoor gemelde budgettaire kader blijft. De mogelijkheid wordt zo geboden
aan provincies om, waar dat nodig is, het beroep op zwaardere vormen van geïndiceerde
zorg terug te dringen. Provincies maken hierover afspraken met gemeenten.
 Als laatste wordt opgemerkt in het Afsprakenkader dat (provinciale) jeugdzorgaanbieders
ook ambulante hulp gefinancierd door gemeenten kunnen bieden. Deze mogelijkheid
bestond al, maar is in het Afsprakenkader opgenomen, om nogmaals duidelijk
te maken dat een provinciale zorgaanbieder zijn aanbod ook kan verbreden naar
het gemeentelijke domein, waarbij hulp wordt gefinancierd door gemeenten en
er geen tussenkomst van het bureau jeugdzorg is.
 Commissie van deskundigen
 Door de leden van het CDA en de SP zijn vragen gesteld over de commissie
van deskundigen, die een advies gaat opstellen over welke zorg valt onder
eerstelijnszorg en welke onder tweedelijnszorg. Op dit moment voer ik nog
overleg met het IPO en de VNG over de samenstelling van deze commissie, de
precieze opdracht die we gezamenlijk aan deze commissie meegeven en op welke
termijn het advies gereed dient te zijn. 
 Pleegzorg
 Ook vroegen de leden van de CDA-fractie naar meer informatie over de nieuwe «warme»
wervingsmethoden voor pleegouders. Ik zal, zoals opgenomen in het Afsprakenkader,
provincies ondersteunen bij het realiseren van meer capaciteit voor intensieve
pleegzorg door het indienen van het wetsvoorstel versterking positie pleegouders
en de verhoging van de financiële tegemoetkoming. Ook zal ik, in overleg
met de MOgroep en het IPO, een campagne inrichten en bekostigen
voor het werven van geschikte pleegouders. Provincies stimuleren de werving
van geschikte pleeggezinnen voor het bieden van intensieve pleegzorg, onder
meer met nieuwe «warme» wervingsmethoden. Het IPO heeft mij aangegeven
dat het hierbij gaat om methoden waarbij bijeenkomsten worden gehouden voor
potentiële pleegouders, pleegkinderen en natuurlijke ouders.
 Residentiële zorg
 Tenslotte vroeg de SP naar het voornemen om meer in te zetten op gezinshuizen
en pleegzorg in plaats van residentiële zorg. De vraag hoeveel jongeren
op dit moment wachten op residentiële zorg kan ik niet beantwoorden,
omdat het aantal wachtenden niet per zorgvorm wordt uitgevraagd. Zoals hierboven
aangegeven heb ik met provincies afgesproken dat alle kinderen de zorg krijgen
die zij nodig hebben. Indien deze niet via pleegzorg of een gezinshuis geboden
kan worden maar residentiële zorg noodzakelijk is, dan zal deze vorm
van zorg ook daadwerkelijk ingezet worden.
 Bijlage
 Tabel A: Overzicht doeluitkering Rijk (structureel en incidenteel) en
de inzet van autonome middelen door provincies en grootstedelijke regio’s
in miljoenen euro’s.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008 (prijspeil 2008)
 2009 (prijspeil 2009)
 2010 (prijspeil
2009)
 2011 (prijspeil 2009)
 
 
 
 
 
 Groningen
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 29,7
 32,4
 33,0
 34,5
 
 
 Incidenteel
 2,7
 0,2
 0,2
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 32,4
 
 
 32,6
 
 
 33,2
 
 
 34,5
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 1,6**
 
 0,7***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Friesland
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 35,2
 38,4
 39,4
 41,5
 
 
 Incidenteel
 4,0
 0,1
 0,5
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 39,2
 
 
 38,5
 
 
 39,8
 
 
 41,5
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 2,4**
 
 5,3***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Drenthe
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 25,8
 28,3
 28,8
 30,0
 
 
 Incidenteel
 2,2
 0,2
 0,0
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 28,0
 
 
 28,5
 
 
 28,8
 
 
 30,0
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 0,7**
 
 0,9***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overijssel (excl. LWI’s)
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 61,3
 66,8
 69,2
 73,7
 
 
 Incidenteel
 8,3
 0,2
 1,5
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 69,6
 
 
 67,0
 
 
 70,8
 
 
 73,7
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 6,4**
 
 3,8****
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gelderland
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 108,3
 119,3
 121,8
 127,6
 
 
 Incidenteel
 18,5
 0,5
 4,6
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 126,8
 
 
 119,8
 
 
 126,4
 
 
 127,6
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 17,6**
 
 8,0****
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Utrecht (excl. LWI’s)
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 66,4
 72,2
 74,9
 79,8
 
 
 Incidenteel
 7,0
 0,2
 1,0
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 73,4
 
 
 72,4
 
 
 75,9
 
 
 79,8
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 4,4**
 
 2,5***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Flevoland
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 26,2
 28,9
 30,0
 32,0
 
 
 Incidenteel
 4,5
 0,2
 0,9
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 30,7
 
 
 29,1
 
 
 31,0
 
 
 32,0
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 3,9**
 
 4,8***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noord-Holland
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 69,0
 75,1
 75,1
 75,2
 
 
 Incidenteel
 6,8
 0,2
 0,7
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 75,7
 
 
 75,3
 
 
 75,8
 
 
 75,2
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 4,0**
 
 1,8***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zuid-Holland (excl. LWI’s)
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 73,3
 81,6
 83,4
 87,6
 
 
 Incidenteel
 10,6
 0,3
 2,0
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 83,9
 
 
 81,9
 
 
 85,4
 
 
 87,6
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 8,6**
 
 11,0***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noord-Brabant
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 130,3
 144,5
 146,8
 153,2
 
 
 Incidenteel
 18,9
 0,5
 3,4
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 149,2
 
 
 145,0
 
 
 150,2
 
 
 153,2
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 14,7**
 
 9,0***
 
 
 
 
 Zeeland
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 20,3
 21,8
 22,6
 23,4
 
 
 Incidenteel
 3,7
 0,1
 0,8
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 23,9
 
 
 21,9
 
 
 23,4
 
 
 23,4
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 3,1**
 
 1,0***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Limburg
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 76,8
 83,5
 83,5
 76,2
 
 
 Incidenteel
 5,1
 0,3
 1,1
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 81,9
 
 
 83,8
 
 
 84,7
 
 
 76,2
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 4,7**
 
 3,6*****
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Amsterdam ( excl. LWI’s)
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 89,7
 98,2
 101,2
 107,0
 
 
 Incidenteel
 11,8
 3,1
 1,6
 0,0
 
 
 
 Totaal
 
 
 101,4
 
 
 101,3
 
 
 102,8
 
 
 107,0
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 2,6**
 
 0***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rotterdam
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 76,6
 85,8
 87,4
 91,4
 
 
 Incidenteel
 10,7
 2,5
 1,2
 0,0
 
 
 
 Totaal
 
 
 87,2
 
 
 88,3
 
 
 88,6
 
 
 91,4
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 2,3**
 
 0***
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Haaglanden
 
 
 
 
 
 
 
 Structureel
 61,1
 68,1
 70,9
 75,7
 
 
 Incidenteel
 7,1
 1,5
 0,5
 0,0
 
 
 
 Totaal
 
 
 68,2
 
 
 69,6
 
 
 71,3
 
 
 75,7
 
 
 
 Inzet autonome middelen
 1,1**
 
 0***
 
 
 
 
 
 * De structurele en incidentele middelen zijn voor zorgaanbod, AMK
en bureau jeugdzorg. Het justitiedeel is in deze tabel niet opgenomen.
 ** Bron: bedragen uit de overeenkomst Rijk-IPO budget 2008–2009.
Voor Amsterdam, Rotterdam en Haaglanden geldt een aangepast bedrag conform
de latere afspraak met de drie stadsregio’s.
 *** Bron: inventarisatie IPO. Provincies maken voor 2010 in totaal
52,3 miljoen aan autonome middelen vrij op de eigen begroting.
 **** Bron: inventarisatie IPO. Bedrag is excl. een PM post voor inzet
jeugdzorg (uitbreiding residentieel).
 ***** Bron: inventarisatie IPO. Voor Limburg geldt dat voor het bedrag
onder jeugdzorg vermeld, mogelijk nog een deel wordt toegerekend aan jeugdbeleid.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vlies, B.J. van der (SGP), Dijsselbloem, J.R.V.A. (PvdA), Çörüz,
C. (CDA), Gerkens, A.M.V. (SP), ondervoorzitter, Sterk, W.R.C. (CDA), Miltenburg,
A. van (VVD), Dijken, M.J. van (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink, I.
(VVD), Aasted Madsen-van Stiphout, J.D.M.P. (CDA), Koşer Kaya, F. (D66),
Jonker, C.W.A. (CDA), Teeven, F. (VVD), Zijlstra, H. (VVD), Dibi, T. (GL),
Agema, M. (PVV), Voordewind, J.S. (CU), Wolbert, A.G. (PvdA), Bouchibti, S.
(PvdA), Ouwehand, E. (PvdD), Langkamp, M.C. (SP), Leijten, R.M. (SP), Heijnen,
P.M.M. (PvdA), Voorzitter, Toorenburg, M.M. van (CDA), Uitslag, A.S. (CDA)
en Vacature, (SP).
 Plv. leden: Vacature, (SGP), Heerts, A.J.M. (PvdA), Omtzigt, P.H. (CDA),
Kant, A.C. (SP), Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Burg, B.I. van der
(VVD), Eijsink, A.M.C. (PvdA), Meeuwis, CLM (VVD), Biskop, J.J.G.M. (CDA),
Ham, B. van der (D66), Pater-van der Meer, M.L. de (CDA), Verdonk, M.C.F.
(Verdonk), Schippers, E.I. (VVD), Azough, N. (GL), Mos, R. De (PVV), Wiegman-van
Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Bouwmeester, L.T. (PvdA), Timmer, A.J. (PvdA),
Vacature, (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Wit, J.M.A.M. de (SP), Arib,
K. (PvdA), Vries, J.M. de (CDA), Dijk, J.J. van (CDA) en Karabulut, S. (SP).
 
 
 «Kind centraal of cijfers centraal?», gepubliceerd op 4 januari
2010.