Preventiebeleid voor de volksgezondheid; Brief van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22894, nr. 211

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-01-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22894 nr. 211

07-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 894Preventiebeleid voor de volksgezondheidnr. 211BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 januari 20091. InleidingOngevallen, geweld en suïcidaal gedrag leiden tot een breed scala
aan kleine en grote letsels. Deze variëren van verstuikte enkels en kleine
snijwonden tot hersenletsel en sterfte. Alles bij elkaar vormen letsels een
substantieel volksgezondheidsprobleem. Op de spoedeisende hulp (SEH) afdelingen
van ziekenhuizen worden per jaar bijna 900 000 letsels behandeld en in
120 000 gevallen zijn deze zo ernstig dat ziekenhuisopname noodzakelijk
is. Elk jaar sterven ongeveer 5300 mensen door een ongeval of opzettelijk
toegebracht letsel. Jongeren verliezen meer levensjaren door een ongeval,
geweld of suïcide dan door alle andere doodsoorzaken samen. In de rangorde
van de belangrijkste doodsoorzaken (uitgedrukt in verloren levensjaren) komen
letsels door ongevallen, geweld en suïcidaal gedrag op de derde plaats,
direct na hart- en vaatziekten en kanker. Naast persoonlijk leed kosten letsels
de samenleving veel geld: minstens 3,6 miljard euro per jaar, alleen al aan
directe medische kosten en verzuimkosten.In deze beleidsbrief verwoord ik, mede namens de staatssecretaris van
VWS, de minister van Justitie, de minister en staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat en in afstemming met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
standpunten op de aanbevelingen uit het RIVM Themarapport Let op letsels (rapport
als bijlage toegevoegd).1 Dit rapport is in mijn
opdracht geschreven met als uiteindelijk doel het aantal letsels te verminderen
door effectief preventiebeleid. Eerst ga ik kort in op de aanleiding van het
rapport. Dan volgt een begripsbepaling en een afbakening van de letsels, zoals
in het rapport gehanteerd.2. Aanleiding RIVM rapport Let op letselsLetsels ontstaan als gevolg van een ongeval of doordat mensen elkaar of
zichzelf verwonden. Ze hebben dus een externe oorzaak. De mate van invloed
door aanleg of genetische factoren is bij letsels klein. Ze zijn daardoor
(grotendeels) vermijdbaar. Aangezien letsels veel voorkomen, kan preventie
van letsels veel opleveren in termen van gezondheidswinst en economische winst.
Om die reden is inzicht nodig in o.a. de omvang van letsels, de risicofactoren,
het preventie aanbod en het beleid daaromtrent. Een overzicht hiervan op het
brede terrein van letsels ontbrak. Overzicht is belangrijk, omdat het kansen
biedt om «gezamenlijk op te trekken» in het voorkomen van ongevallen,
geweld en suïcidaal gedrag. Dit zijn domeinen die tot de verantwoordelijkheid
van meerdere ministeries behoren. Samen optrekken kan bijvoorbeeld door breed
naar letsels te kijken; oorzaken die in het verkeer een rol spelen bij het
ontstaan van ongevallen, spelen wellicht ook een rol bij het ontstaan van
arbeidsongevallen of sportblessures. Daarbij is het identificeren van de personen,
groepen of organisaties die het beste deze ongevallen kunnen helpen voorkomen
belangrijk. In veel gevallen zijn dat burgers, organisaties of bedrijven zelf
(als aanbieders van veilige producten en diensten).De aanleiding van het rapport is ook buiten de landsgrenzen te vinden.
In andere landen vormen letsels in den brede ook een belangrijk volksgezondheidsprobleem.
Daarom zijn er internationale afspraken gemaakt over letselpreventie in een
aanbeveling van de EU Volksgezondheidsraad over letselpreventie en bevordering
van veiligheid (2007/C164/01) en in een resolutie van de Wereld Gezondheidsorganisatie,
Resolution on the prevention of injuries in the WHO European Region (EUR/RC55/R9,
2005). Men benadrukt hierin de regierol voor de ministers van volksgezondheid
en ik heb me verbonden aan deze afspraken.3. BegripsbepalingNiet een hersenschudding vormt het aangrijpingspunt voor preventie, maar
bijvoorbeeld de val van een trap die de oorzaak van een hersenschudding is.
De oorzaken en niet de aard van letsels zijn daarom het vertrekpunt van het
RIVM rapport en ook van deze brief. Mijn reactie gaat over preventie van lichamelijke
letsels als gevolg van privéongevallen, verkeersongevallen, sportblessures,
arbeidsongevallen, geweld en suïcide. Binnen deze categorieën valt
een breed scala aan onderwerpen, bijvoorbeeld fietsongevallen, publiek geweld,
brandwonden bij kinderen.De psychische gevolgen van letsels zijn in het RIVM rapport onbesproken,
evenals de sociale gevolgen. Ook complicaties (medische fouten en onbedoelde
schade) als gevolg van geneesen heelkundige behandeling blijven buiten beschouwing.4.  Aanbevelingen rapportHet rapport geeft aanbevelingen voor beleid dat preventie van letsels
optimaliseert, met de nadruk op preventie van vallen bij ouderen, suïcide
en ongevallen met fietsen en bromfietsen. Ik start met een reactie te geven
op de algemene aanbevelingen voor preventie van letsels, vervolgens komen
de aanbevelingen voor een aantal specifieke letsels aan bod. Als rode draad
in de aanbevelingen zie ik dat zowel tussen beleidsdomeinen als tussen wetenschap
en praktijk van letselpreventie, meer samengewerkt kan worden. Interdepartementale
samenwerking, maar ook samenwerking tussen andere partijen kan winst opleveren
door interventies meer op elkaar af te stemmen, bijvoorbeeld als er gezamenlijke
oorzaken zijn of in het benaderen van dezelfde doelgroepen. Daarnaast is het
essentieel om beter zicht krijgen op wat werkt en wat niet werkt.
Evalueren van interventies moet daarom meer aandacht krijgen.5. Voornemens op basis van aanbevelingen uit Themarapport
Let op letselsAanbeveling 1Stimuleer onderzoek naar effectiviteit en onderlinge samenhang van interventies
gericht op preventie van letsels door ongevallen, geweld en suïcidaal
gedrag. Laat interventies maximaal aansluiten bij beschikbare wetenschappelijke
kennis.(Interventies zijn maatregelen waarmee doelbewust de preventie van letsels
wordt beoogd).Standpunt op aanbeveling 1In de kaderbrief «visie op gezondheid en preventie» van 24 september
2007 (Tweede Kamer, 2007–2008, 22 894, nr. 134) reageer ik
positief op de aanbeveling om kennis over effectiviteit van preventie te vergroten.Beleid gericht op letselpreventie lijkt, gelet op de trends, effectief
te zijn. Trends in sterfte als gevolg van ongevallen zijn gemiddeld genomen
gunstig. Ook in behandelingen van letsels op spoedeisende hulpafdelingen is
over de hele linie sprake van een daling. Hoewel deze daling niet gereflecteerd
wordt in het aantal ziekenhuisopnamen als gevolg van letsels, ben ik toch
voorzichtig positief over de trends. Deze successen werken niet automatisch
door in de toekomst. Een aantal maatschappelijke ontwikkelingen geven geen
aanleiding om te veronderstellen dat de daling in het aantal doden en gewonden
bij ongewijzigd beleid kan worden gehandhaafd, laat staan verder kan worden
omgebogen. Kortom, letselpreventie blijft aandacht verdienen, waarbij effectiviteit
voorop staat en in toenemende mate kosteneffectiviteit.In de aanbeveling om kennis over effectiviteit van preventie te vergroten
onderschrijf ik het belang van degelijk opgezette effectstudies. Een onderzoeksprotocol,
met regels waar onderzoekers zich primair aan houden, kan hier een positieve
bijdrage aan leveren. In de kaderbrief preventie staat dat het kabinet de
mogelijkheid en wenselijkheid van een dergelijk onderzoeksprotocol gaat onderzoeken.
Parallel wil ik verkennen of er een inhaalslag mogelijk is voor effectevaluaties
op het gebied van letselpreventie. Daarbij wil ik voorlopig ook voorrang geven
aan het evalueren (onderzoeken van de doelmatigheid) van bestaande interventies
boven het ontwikkelen van nieuwe interventies. Kortom: ik pleit voor maximale
aansturing op het evalueren van interventies. Het evalueren van verkeersveiligheidsmaatregelen
en ondersteunende landelijke publiekscampagnes is een belangrijke actie in
het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. In het specifieke deel over verkeer
(aanbeveling 9) staat dit nader toegelicht. Evalueren heeft binnen het beleidsterrein van
Justitie veel aandacht. Vooral de aanpak van jeugdcriminaliteit wordt geëvalueerd.
Monitoren, als onderdeel van evaluatie, vindt onder andere plaats bij recidivecriminaliteit
en veelplegers. Ook heeft Justitie een inventarisatie uitgevoerd naar bewezen
effectieve of veelbelovende maatregelen tegen de aanpak van geweld in het
binnen- en buitenland. De handleiding Evaluatie preventieprojecten stimuleert
het evalueren van projecten tegen geweld.In de reactie op aanbeveling 3 kom ik terug op de onderlinge samenhang
van interventies.Om preventieve maatregelen maximaal bij wetenschappelijke kennis te laten
aansluiten zie ik ten eerste een centrale rol voor de gezondheidsbevorderende
instituten (GBI’s), actief op het terrein van letselpreventie, weggelegd.
GBI’s zijn uitstekend toegerust om interventies te ontwikkelen. Voorwaarde
is dat lokale partijen een belangrijke rol daarbij spelen, want het toespitsen
van interventies op lokale situaties is een eis. Een tweede voorwaarde is
dat bij het ontwikkelen van interventies gebruik wordt gemaakt van de meest
recente wetenschappelijke inzichten.Zoals ik al eerder noemde, pleit ik voor maximale evaluatie. In aanvulling
daarop sta ik bij de formule van «academische werkplaatsen» stil.
Deze werkplaatsen vormen een belangrijke ontwikkeling die in gang gezet is
om de samenwerking tussen academische centra en organisaties in het veld te
stimuleren, zodat wetenschap en praktijk optimaal op elkaar aansluiten. De
werkplaatsen zijn succesvol, zo blijkt uit evaluatie. Daarom bekijk ik de
mogelijkheden voor een academische werkplaats letselpreventie waarin partijen
als GGD’en, Stichting Consument en Veiligheid, NISB, TNO en academische
centra samenwerken.Ten derde ga ik er voor zorgen dat lokale partijen/overheden, zoals GGD’en,
gemeenten, provinciën en woningcorporaties, ondersteund worden in het
kiezen en implementeren van interventies. Dit kan bijvoorbeeld door interventies
met wetenschappelijk aangetoonde effecten te onderscheiden van interventies
die geen effect hebben, of niet onderzocht zijn. Het Centrum Gezond Leven
(CGL) geeft een belangrijke impuls voor het eenvoudig toegankelijk maken van
resultaten van studies met aangetoonde effecten. Dit gebeurt o.a. door goede
preventieve maatregelen te certificeren. Letselpreventie mag hierin niet ontbreken.Aanbeveling 2Stuur aan op preventie door de zorgketen. Stimuleer participatie van o.a.
huisartsen en zorgverzekeraars in letselpreventie en creëer hiervoor
de randvoorwaarden (verbetering van de informatievoorziening van letsels en
verbeter de schattingen van de ziektelast van suïcide en geweld).Standpunt op aanbeveling 2Ketenzorg speelt een belangrijke rol in preventie van letsels. Wat betreft
valpreventie onder senioren, wil ik huisartspraktijken, maar ook professionals
werkzaam in de thuiszorg, stimuleren om kwetsbare ouderen op valrisico te
beoordelen en de kansen voor preventie volop te benutten. Bij valpreventie
kan dat door bijvoorbeeld een patiënt met een verhoogd valrisico door
te verwijzen naar een valpoli. Via ZonMw financier ik de evaluatie van een
project waarin huisartsen en wijkverpleegkundigen patiënten met een hoog
valrisico en patiënten die al zijn gevallen, naar een valpoli doorverwijzen.Ook wil ik met andere betrokken partijen, zoals verzekeraars, uitzoeken
welke bijdrage zij kunnen leveren aan letselpreventie (zie aanbeveling 5).Het volksgezondheidsbeleid in Nederland is gebaseerd op indicatoren zoals
sterfte, morbiditeit, medische en maatschappelijke kosten, ziektelast, etc.
Dit geldt ook voor beleid ten aanzien van verkeer, arbeid en geweld. Betrouwbare
gegevensverzamelingen en statistieken zijn daarvoor noodzakelijk. Ten aanzien
van letsels maken diverse departementen gebruik van gemeenschappelijke registraties
zoals het Letsel Informatie Systeem (LIS) en Ongevallen en Bewegen in Nederland
(OBiN). De continuering van deze registratiebronnen stel ik garant. Omdat
ik belang hecht aan een verbeterd inzicht in het ontstaan en de gevolgen van
ernstige letsels, beoog ik een betere afstemming tussen LIS en de traumaregistraties.
Om andere spelers in de zorgketen (huisartsen, zorgverzekeraars) actief te
laten bijdragen aan letselpreventie is het nodig dat zij meer inzicht krijgen in de letselproblematiek in hun domein. Ik geef daarom aandacht aan
de aansluiting van deze domeinen op de letselregistraties. Zie ook mijn standpunt
ten aanzien van aanbeveling 5.Eén aspect van de registraties licht ik nader toe, namelijk de
berekening van de ziektelast. De ziektelast (uitgedrukt in «Disability
Adjusted Life Years», DALY’s) vormt een onmisbaar begrip in de
beschrijving van de staat van de volksgezondheid, ook in de beschrijving van
letsels. De lichamelijke letsels door suïcidaal gedrag en geweld zijn
onvoldoende in kaart gebracht om de volledige ziektelast te kunnen berekenen.
De ziektelast voor deze letsels is hierdoor onderschat. Voor mijn reactie
op de ziektelast van suïcidaal gedrag verwijs ik naar mijn standpunt
op het «Beleidsadvies verminderen van suïcidaliteit» van
het Trimbos-instituut (Tweede Kamer 2007–2008, 22 894, nr. 172).
Ook voor geweld zal in overleg met het RIVM worden bezien of de ziektelast
beter kan worden beschreven.Aanbeveling 3Stem interventies op elkaar af als er sprake is van gezamenlijke determinanten
(zoals alcohol, risicogedrag) of dezelfde doelgroepen (kinderen, ouderen,
allochtonen) of gelijke settings (scholen). In aansluiting hierop kunnen de
verschillende departementen hun beleid ten aanzien van letselpreventie meer
op elkaar afstemmen.Standpunt op aanbeveling 3In overeenstemming met de beleidslijn «Samenhangend en integraal
gezondheidsbeleid» (kaderbrief preventie) stuur ik aan op intensieve
samenwerking tussen verschillende departementen. De samenwerking om alcohol-
en drugsgerelateerde problematiek tegen te gaan is een voorbeeld waar interdepartementale
samenwerking vorm krijgt. Voor letselpreventie vind ik dit ook een belangrijke
ontwikkeling.Ter versterking van de lopende samenwerking draag ik in 2008 bij aan drie
projecten die preventie van letsels tot doel hebben: in de arbeidssfeer, in
het verkeer en letsels als gevolg van geweld.In het project over arbeidsongevallen, in samenwerking met Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, is het de bedoeling om praktische interventies te ontwikkelen
waarmee valongevallen worden voorkomen, zowel toepasbaar voor werknemers in
de bouw als voor bewoners die zelf onderhoud aan hun woning plegen. In het
samenwerkingsproject met Verkeer en Waterstaat investeer ik in een aantal
lokale projecten, gericht op verbetering van de fietsveiligheid onder scholieren
door middel van bijvoorbeeld (praktijkgerichte) educatie. In samenwerking
met Justitie wordt een persoonsgerichte aanpak (PGA) van geweldplegers ontwikkeld,
die moet leiden tot een afname van geweldsdelicten.Met deze drie interdepartementale projecten wordt gehoor gegeven aan het
advies om intensiever samen te werken met verschillende departementen, zoveel
mogelijk samen met GGD’en. In de kaderbrief preventie beloof ik integraal
gezondheidsbeleid te realiseren door de gerechtvaardigde belangen van andere
sectoren en bedrijven als aangrijpingspunt voor een gezamenlijke agenda te
gebruiken. De kern hiervan is dat gezondheid niet alleen voor de gezondheidszorg
van belang is, maar bijvoorbeeld ook voor scholen en werknemers. Ik heb daarin
toegezegd te bezien waar kansen liggen om andere sectoren voor gezondheid
en preventie te winnen. De uitwerking kan in de vorm van gezamenlijke projecten,
schriftelijke afspraken of een convenant tussen betrokken partijen. Voor letselpreventie
moedig ik dergelijke vormen ook aan. Innovaties in het bedrijfsleven (o.a.
het MKB) op het gebied van letselpreventie, bijvoorbeeld productveiligheid
of beschermingsmiddelen, zijn belangrijk. De Voedsel en Waren Autoriteit handhaaft
op grond van de Warenwet en adviseert het bedrijfsleven over de
veiligheid van producten. Ook Stichting Consument en Veiligheid werkt samen
met andere organisaties en bedrijven aan het veiliger maken van producten
en diensten of de voorlichting over het veilig omgaan met deze producten,
of het veilig gebruik maken van deze diensten.Gezien de grote omvang van letsels en de mogelijkheden tot preventie overweeg
ik om van letselpreventie een prioriteit te maken in de volgende preventienota,
die in 2010 zal verschijnen. De ziektelast zal, naast de verloren levensjaren,
in deze afweging een belangrijk criterium zijn.Aanbeveling 4Naast de kansen ook kijken naar risico’s van decentraal beleid,
zoals verminderd overzicht, geen regie, minder samenwerking, geen uniformiteit
van maatregelen (bijvoorbeeld in het verkeer), verschillen in kwaliteit van
interventies, kwetsbare groepen die buiten de boot dreigen te vallen.Standpunt aanbeveling 4Het beleid dat enkele jaren geleden is ingezet, waarbij preventiebeleid
lokaal en regionaal wordt vormgegeven binnen landelijke kaders, wil ik continueren.
Er zijn voldoende voorbeelden waaruit blijkt dat dit beleid werkt. Gemeenten,
in verkeersveiligheid geldt dat ook voor provincies en stadsregio’s,
hebben bijvoorbeeld een belangrijke regie- en aanjaagrol vervuld (Gezond zijn,
gezond blijven; 2007) en men werkt lokaal en regionaal goed samen.Verbetering van de afstemming tussen landelijk en lokaal gezondheidsbeleid
is bovendien een van de doelen van het programma «Lokaal Centraal»
van VWS, in samenwerking met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en
GGD Nederland. Signalen over mogelijke minder gewenste effecten van deze decentrale
aanpak zal ik serieus ter overweging nemen. Tot nu toe, zie ik echter geen
aanleiding om af te wijken van de ingeslagen weg.Specifieke aanbevelingenValpreventie senioren aanbeveling 5In een nieuwe preventienota dient een verbinding te worden gelegd met
het ouderenbeleid, waarin vallen bij ouderen als één van de
belangrijkste bedreigingen van het zelfstandig functioneren wordt benoemd.
In het lopende debat over financiering van preventie via de zorgverzekering
dient ook aandacht te worden besteed aan valpreventie bij ouderen.Standpunt aanbeveling 5 (valpreventie)In het preventiebeleid vanaf 2011 wil ik valpreventie, in afstemming
met het ouderenbeleid, benadrukken. Concreet ga ik overwegen om letselpreventie
in de volgende preventienota als speerpunt op te nemen, zie hiervoor ook mijn
standpunt op aanbeveling 3. Op deze wijze zal valpreventie in de 4 jarige
preventiecyclus worden opgenomen en zullen gemeenten, meer nog dan nu, aangespoord
worden lokaal beleid rondom valpreventie te voeren. In de lopende verkenning
van de grotere rol van de verzekeraars bij preventie zal ik ook valpreventie
bij ouderen agenderen. Een aantal interventies zijn (kosten)effectief in het
voorkomen van vallen bij ouderen, dat maakt het extra interessant. Daarnaast
stimuleer ik een ketenbenadering van valpreventie. Dit gebeurt door ouderen
met een verhoogd risico op vallen te identificeren en door te verwijzen naar
verschillende organisaties die vallen helpen te voorkomen. Daarbij heb ik specifiek huisartsenpraktijken voor ogen. Het registreren van letsels
in de eerste lijn gezondheidszorg (waar huisartspraktijken toe behoren) is
essentieel om groepen met een verhoogd risico te kunnen opsporen.Valpreventie senioren aanbeveling 6De kwaliteit van lokale projecten dient een sterkere fundering te krijgen,
bijvoorbeeld met behulp van kwaliteitscriteria waaraan lokale projecten moeten
voldoen. Voorbeelden van kwaliteitscriteria betreffen een goede aansluiting
bij de groepen met het hoogste risico, gebruik van interventies met aangetoonde
effectiviteit of gebruik van «best practices» volgens consensus
in het veld. De huidige stimulering van betrokkenheid vanuit het veld, een
multifactoriële aanpak en een goede onderbouwing en beschikbaarheid van
projectdocumenten, onder andere via de kennisnetwerkformule, dient gecontinueerd
te worden.Standpunt aanbeveling 6 (valpreventie)Stichting Consument en Veiligheid speelt, door mij hiervoor gesubsidieerd,
een belangrijke rol in het ontwikkelen van interventies op het gebied van
valpreventie en bij het ondersteunen van lokale partijen in het kiezen en
uitvoeren van interventies. Een goed voorbeeld is: «Bewegen valt goed»,
een gezamenlijk project van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen
(NISB) en Consument en Veiligheid. TNO toonde de effectiviteit van dit project
aan. Het heeft ten doel ouderen te stimuleren om meer te bewegen en tegelijkertijd
te voorkomen dat ze vallen. Consument en Veiligheid is samen met het EMGO
Instituut/VUmc en ZonMw initiatiefnemer van het Kennisnetwerk Valpreventie.
Dit netwerk zorgt voor uitwisseling van kennis tussen wetenschap en praktijk
en speelt daarom een belangrijke rol in valpreventie. Voor letselpreventie,
dus ook voor valpreventie, geldt dat lokale organisatoren van projecten bij
het kiezen van interventies (die ze gaan implementeren) ondersteuning moeten
krijgen. Om dit realiseren zijn een aantal ontwikkelingen door mij in gang
gezet (zie standpunt algemene aanbeveling 1).In de intra- en extramurale ouderenzorg staat valpreventie hoog op de
agenda. Samen met de zorgsector zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet
om dit onderwerp te agenderen. Dat heeft er o.a. toe geleid dat valpreventie
in de set kwaliteitsindicatoren voor verpleging, verzorging en thuiszorg (Kwaliteitskader
verpleging en verzorging) is opgenomen. In het plan «Veilige zorg, ieders
zorg» dat de Staatssecretaris van VWS op 22 november 2007 in ontvangst
nam, zijn afspraken met het veld over de preventie van vallen vastgelegd.
Dit plan richt zich op zowel intra- als extramuraal wonende ouderen.Om het verspreiden van goede voorbeelden te bevorderen is het kwaliteitsprogramma
Zorg voor Beter gestart. In dit programma is valpreventie één
van de thema’s. De doorbraakmethodiek in dit verbetertraject zorgt ervoor
dat veldpartijen snel en adequaat betrokken worden bij valpreventie. Instellingen
voor intra- en extramurale ouderenzorg en gehandicaptenzorg nemen aan dit
programma deel.Valpreventie senioren aanbeveling 7Ten behoeve van de planmatige ontwikkeling van valpreventie moet het onderzoek
naar gedrags- en omgevingsdeterminanten van vallen bij ouderen en naar de
effectiviteit en doelmatigheid van specifieke componenten uit valpreventieprogramma’s
worden versterkt. Ook het onderzoek naar de beste voorlichtingsmethoden en
implementatiestrategieën voor specifieke groepen ouderen verdient intensivering.
De benoeming van een nationale regisseur (organisatie of commissie) voor valpreventie
en -onderzoek wordt aanbevolen.Standpunt aanbeveling 7 (valpreventie)Zoals ik eerder onder aanbeveling 1 noemde zal ik in het Programma Preventie
van ZonMw letselpreventie als prioriteit laten opnemen en daarbij voorlopig
voorrang geven aan het evalueren (onderzoeken van doelmatigheid) van bestaande
interventies boven het ontwikkelen van nieuwe interventies. Dat geldt ook
voor valpreventie onder senioren. De programmakaders Preventie en Langdurige
zorg en Zorg voor Kwetsbare Groepen bieden kansen voor genoemd onderzoek.
Daarnaast biedt het Programma Ouderzorg, dat in opdracht van VWS is ontwikkeld
en 4 april jl. is gestart, een prima kader voor effectmeting van valpreventie.
Met dit nieuwe programma wordt kennisontwikkeling en -verspreiding in de geriatrie
en de ouderenzorg gestimuleerd.Ik wil nagaan hoe valrisico’s onder zelfstandig wonende ouderen
sneller ontdekt kunnen worden om daar vervolgens adequaat op te reageren in
de zorgketen. Daartoe wil ik onderzoeken hoe huisartsen, praktijkondersteuners
en anderen het ondersteuningsaanbod aan ouderen beter kunnen afstemmen. Ik
wil daarmee bereiken dat optimale zorg geleverd wordt aan mensen die daar
het meeste mee zijn gebaat: ouderen met een hoog valrisico.Het Kennisnetwerk Valpreventie kan, in de huidige vorm en omvang, mogelijk
een landelijk coördinerende rol binnen valpreventie vervullen als het
hiervoor voldoende draagvlak weet te verwerven.Valpreventie senioren aanbeveling 8Uitbreiding van de screening, in valklinieken en situaties in de eerste
en/of nulde lijn (bijvoorbeeld huisarts, consultatiebureau ouderen), van ouderen
met een verhoogd valrisico verdient stimulering.Standpunt aanbeveling 8 (valpreventie)Een eventuele uitbreiden van screening, in valklinieken en situaties in
de eerste en/of nulde lijn (bijvoorbeeld huisarts), van ouderen met een verhoogd
valrisico zal ik pas overwegen als er voldoende aanwijzingen zijn voor de
effectiviteit.(Brom-)fietsongevallen aanbeveling 9De rijksoverheid dient maatregelen en projecten in de regio’s op
meer dan incidentele basis te monitoren en te evalueren. Bij de totstandkoming
van de op uniformiteit gerichte beleidsmaatregelen zal meer gebruik moeten
worden gemaakt van de kennis van decentrale overheden ter bevordering van
optimale afstemming op specifieke omstandigheden.Standpunt aanbeveling 9 ((Brom-)fietsongevallen)Het evalueren van maatregelen en monitoren is belangrijk, zowel voor nationale
als regionale maatregelen. Daarom zijn door mijn ambtsgenoot van V&W,
in de Nota Mobiliteit, afspraken gemaakt met de decentrale overheden over
het behalen van verkeersveiligheiddoelstellingen voor 2010 en 2020. Deze doelstellingen
worden jaarlijks gemonitord.Zoals in algemene aanbeveling 1 genoemd is meer informatie nodig over
effecten van maatregelen. Dat geldt ook specifiek voor maatregelen op het
gebied van verkeersveiligheid. Daar komt de komende jaren meer aandacht voor,
zoals in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid ook is aangegeven. Dat is
niet louter een zaak van de rijksoverheid, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van centrale en decentrale overheden. In het verkeersveiligheidsbeleid hebben
decentrale overheden een eigen taak, rol en verantwoordelijkheid
voor de regionale en lokale invulling van dit beleid.Monitoren op zowel regionaal als nationaal niveau is verplicht. Dat staat
in de Planwet verkeer en vervoer. De minister van V&W heeft een faciliterende
rol door o.a. gelden via de Brede Doel Uitkering (BDU) beschikbaar te stellen,
mee te werken aan de totstandkoming van richtlijnen voor infrastructurele
en gedragsgerichte maatregelen vanuit het kennisplatform voor infrastructuur,
verkeer, vervoer en openbare ruimte (CROW), samen te werken bij verkeersveiligheidcampagnes
en geld beschikbaar te stellen voor kennisverspreiding via het Kennisplatform
Verkeer en Vervoer.Uniformiteit binnen verkeersveiligheid wordt niet centraal voorgeschreven.
Regionale en lokale partijen moeten immers maatwerk kunnen leveren. Het uitgangspunt
in het verkeersveiligheidbeleid is: «decentraal wat kan, centraal wat
moet». Er bestaan richtlijnen voor uniformiteit in de infrastructuur.
Die richtlijnen zijn opgesteld door het CROW en daarbij wordt gebruik gemaakt
van kennis van deskundigen vanuit de decentrale overheden.(Brom-)fietsongevallen aanbeveling 10Voortzetting van de Duurzaam Veilig aanpak bevordert de verkeersveiligheid,
maar ze kan voor fietsers nog sterker uitpakken wanneer voor hen een nog functioneler
stelsel van fietspaden (betere ontsluitingsverbindingen tussen gebieden, gescheiden
fietspaden) wordt gecreëerd. Ter voorkoming van meerzijdige ongevallen
bij fietsers dient de aanleg van gescheiden verkeersstromen krachtig gestimuleerd
te worden.Standpunt aanbeveling 10 ((Brom-)fietsongevallen)In Nederland is veel gedaan aan goede infrastructurele voorzieningen voor
fietsers. Er zijn vele kilometers vrijliggende fietspaden en fietsstroken,
vooral in beheer bij regionale en lokale wegbeheerders. De wegbeheerders gaan
ook de komende jaren door met verbetering van de voorzieningen voor fietsers.
Met het oog op de veiligheid van fietsers staat in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid
opgenomen dat het structureel onderhouden van fietspaden belangrijk is. Voor
de inrichting kan gebruik worden gemaakt van de desbetreffende regels op dat
gebied, zoals CROW-richtlijnen.Duurzaam Veilig en infrastructurele maatregelen zijn belangrijke onderdelen
van een systeem om verkeersveiligheid te verbeteren. In het Strategisch Plan
Verkeersveiligheid 2008–2020, dat de minister van Verkeer en Waterstaat
op 10 juli 2008 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, onderscheidt hij
in dit kader drie pijlers: samenwerking, integrale aanpak en duurzaam veilig.
Samenhang is een belangrijk aspect. Hierin staat het veiliger maken van oversteekgebieden
voor fietsers als speciaal aandachtsgebied opgenomen. Naast aandacht voor
meerzijdige fietsongevallen is er ook zorg voor éénzijdige ongevallen,
zoals in aanbeveling 12 naar voren komt.(Brom-)fietsongevallen aanbeveling 11Het is belangrijk dat automobilisten de kwetsbare verkeersdeelnemers beter
herkennen en erkennen en zich bewuster worden dat niet gemotoriseerde voertuigen
dezelfde rechten hebben als gemotoriseerde bestuurders, dat fietsers onvoorspelbaar
gedrag kunnen vertonen en niet altijd voorrangsconflicten oplossen. Effectieve
voorlichting op dit terrein dient te worden ontwikkeld en geïmplementeerd.Standpunt aanbeveling 11 ((Brom-)fietsongevallen)Iedere bestuurder van een motorvoertuig heeft de verantwoordelijkheid
om rekening te houden met de veiligheidspositie van andere weggebruikers.
Van iedere verkeersdeelnemer mag worden verwacht dat deze zich bewust is van
de eigen verantwoordelijkheid. In de opleiding, in de weten regelgeving, handhaving
en ook bij (landelijke) publiekscampagnes wordt hier aandacht aan besteed.
Een voorbeeld is de campagne Rij met je hart. Van alle verkeersdeelnemers
is 80% zich bewust van de eigen verantwoordelijkheid en wil zich aan
de verkeersregels houden. Desondanks komen er onveilige situaties en ongevallen
voor. In het Strategische Plan Verkeersveiligheid (2008–2020) staan
twee doelen centraal: de kwetsbare verkeersdeelnemer zoveel mogelijk beschermen
en de veroorzaker van onveiligheid hard aanpakken. Met ingang van 1 april
2008 is het vernieuwde rijexamen van kracht. Voor de verkeersveiligheid is
belangrijk dat in het vernieuwde rijexamen expliciete aandacht uitgaat naar
gevaarherkenning in het verkeer.(Brom-)fietsongevallen aanbeveling 12Er zal meer wetenschappelijke kennis en inzicht over de veiligheid van
fietsers en bromfietsers moeten worden ontwikkeld, met als aandachtspunt de
achterliggende oorzaken van éénzijdige ongevallen (ongevallen
waarbij geen andere weggebruikers betrokken zijn). Een systematisch onderzoeksprogramma
ten aanzien van de verkeersveiligheid van fietsers en bromfietsers wordt aanbevolen.Standpunt aanbeveling 12 ((Brom-)fietsongevallen)De categorie enkelvoudige fietsongevallen vormt een specifiek aandachtsgebied
in de strategie voor verkeersveiligheid. Veelal zijn van enkelvoudige ongevallen
nauwelijks gegevens beschikbaar en is er dus weinig bekend over de oorzaken.
Op verzoek van het ministerie van Verkeer en Waterstaat is een onderzoek gestart
om meer gegevens te verkrijgen over de aantallen en achtergronden van deze
enkelvoudige fietsongevallen. Verdere benutting van de eerder aangehaalde
letselregistraties (standpunt aanbeveling 2) is hiertoe beschikbaar.De minister van V&W onderschrijft de noodzaak om verkeersveiligheid
wetenschappelijk te onderbouwen. De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
(SWOV) ontvangt om die reden subsidie.(Brom-)fietsongevallen aanbeveling 13Het stimuleringsbeleid van de overheid gericht op toename van het gebruik
van de fiets verdient voortzetting, waarbij verbetering van de verkeersveiligheid
van deze groep parallel krachtig ter hand moet worden genomen.Standpunt aanbeveling 13 ((Brom-)fietsongevallen)Aangezien de fietser een kwetsbare verkeersdeelnemer is, is het inderdaad
van groot belang dat parallel aan het stimuleren van fietsgebruik ook de veiligheid
van de fietsers in het verkeer toeneemt.In het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, dat in samenspraak met veel
partijen tot stand kwam, is het verbeteren van de verkeersveiligheid voor
fietsers één van de belangrijkste speerpunten. Ook de ouderen,
die nogal eens als fietser en soms als berijder van een scootmobiel betrokken
zijn bij verkeersongevallen, zijn in dat plan een aandachtsgroep. Zoals bij
de opmerkingen over aanbeveling 9 al is gemeld, is dit een gemeenschappelijke
verantwoordelijkheid van vele partijen, zoals het rijk, de decentrale overheden,
maatschappelijke organisaties en de private sector (bedrijfsleven, werkgevers
en verzekeraars).SuïcidepreventieHet Themarapport bevat drie aanbevelingen op het terrein van suïcidepreventie.
Kortgeleden heb ik een standpunt verwoord op het Beleidsadvies «Verminderen
van suïcidaliteit» dat door het Trimbos-instituut is uitgebracht.
De aanbevelingen uit het Themarapport zijn in lijn met de aanbevelingen uit
het Beleidsadvies. Daarom verwijs ik voor de standpunten op de volgende aanbevelingen
naar mijn standpunt op het Beleidsadvies (Tweede Kamer, 2007–2008, 22 894,
nr. 172).Suïcidepreventie aanbeveling 14Ten aanzien van wetenschappelijk onderzoek is een systematische programmering
gewenst om versnippering van interventies en onderzoeken tegen te gaan. Hiertoe
kan een nationale regisseur dienst doen. Taken zoals het inhoudelijk informeren
van professionals over ontwikkelingen binnen de GGZ en het onderzoeken van
de toegankelijkheid van de zorg zijn essentieel. Het Trimbos-instituut kan
als landelijk kennisinstituut voor de GGZ en verslavingszorg hier een belangrijke
rol in spelen. Daarnaast is het van belang dat opleidingen voor uiteenlopende
beroepen meer tijd en aandacht besteden aan de identificatie en behandeling
van het suïciderisico. Psychiaters, psychologen, huisartsen en andere
hulpverleners moeten op dit gebied beter geschoold worden.Suïcidepreventie aanbeveling 15Het is van belang dat een multidisciplinaire richtlijn voor suïcidepreventie
wordt gemaakt. De richtlijn voor de opvang van patiënten in algemene
ziekenhuizen moet worden geactualiseerd om de zorg en aansluitende nazorg
te kunnen verbeteren. Het naleven van richtlijnen in de zorg en de continuïteit
van zorg op het terrein van suïcidepreventie dient verbeterd te worden.
De primaire verantwoordelijkheid hiertoe ligt bij hulpverleners. Het inzetten
van zogenaamde doorbraakprojecten bij het implementeren van richtlijnen wordt
hier aanbevolen. De overheid dient dit proces te faciliteren. Op punten, waar
doelmatigheid en effectiviteit van interventies is aangetoond, verdient het
beleid intensivering.Suïcidepreventie aanbeveling 16De beleidsinhoud van suïcidepreventie moet meer toegespitst worden
op belangrijke doelgroepen die nog niet worden bereikt, zoals allochtone Nederlanders
(vooral jonge Surinaamse mannen), werklozen, alleenstaanden, jongeren in onstabiele
levenssituaties en nabestaanden van mensen die zijn overleden als gevolg van
suïcide. Het Beleidsadvies dat door het Trimbos-instituut is uitgegeven
dient als basis voor de inhoud van het preventiebeleid op suïcide dat
in 2010 in nationaal beleid moet zijn opgenomen.6. FinancieelAlle genoemde voornemens vallen binnen de bestaande begrotingen van de
betrokken departementen.7. Tot besluitDe voornemens in deze beleidsbrief beslaan de periode 2008–2012.
Na afloop hiervan laat ik een beleidsevaluatie uitvoeren om te beoordelen
welke plannen zijn uitgevoerd, wat de effectiviteit was, welke plannen niet
tot uitvoer zijn gebracht en wat de redenen hiervoor waren.SamengevatNaar aanleiding van de aanbevelingen in het rapport Let op Letsels zal
ik:1. Aansturen op het evalueren van preventieve maatregelen, in overleg
met ZonMw en Stichting Consument en Veiligheid om meer zicht te krijgen op
wat werkt en wat niet.2. In overleg met o.a. Consument en Veiligheid en andere relevante partijen
de mogelijkheden van een academische werkplaats Letselpreventie
verkennen om wetenschap en praktijk beter op elkaar te laten aansluiten.3. Lokale partijen en overheden via het Centrum Gezond Leven ondersteunen
bij het kiezen en implementeren van effectieve interventies.4. Ketenzorg versterken ten behoeve van valpreventie via ZonMw, om de
daarin gelegen kansen voor preventie beter te benutten.5. Gegevensverzameling door middel van LIS en OBiN continueren, als basis
voor het preventiebeleid.6. Betrokken partijen vragen om LIS en de traumaregistraties beter op
elkaar af te stemmen, om hiermee meer inzicht te krijgen op het ontstaan en
de gevolgen van ernstige letsels.7. In overleg met het RIVM treden over verbeterde berekeningen van DALY’s
voor geweld en suïcide omdat de ziektelast hiervan onderschat wordt.8. Samenwerken ten aanzien van letselpreventie met andere departementen.9. Overwegen om letselpreventie in de volgende preventienota te prioriteren,
omdat het om een groot en soms onderschat volksgezondheidprobleem gaat met
evenwel veel vermijdbare ziektelast en andere schade.10. Valpreventie agenderen in de lopende verkenning van de preventieve
rol van verzekeraars om hun mogelijke rol daarbij optimaal te benutten.11. De mogelijkheid laten onderzoeken om letsel door vallen te registreren
in de eerstelijnszorg, om meer inzicht te krijgen in de risicofactoren.12. De uitvoering van deze voornemens over vier jaar evalueren.Ik zal echter niet het preventiebeleid heroverwegen naar aanleiding van
deze aanbevelingen waar het gaat over landelijke kaders of richtlijnen voor
lokale en regionale invulling.Ook zal ik niet de screening van het valrisico van ouderen stimuleren,
bij gebrek aan aanwijzingen voor de effectiviteit van deze screening.Ik vertrouw erop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22894-211.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl