Kabel en consument: marktwerking en digitalisering; Notitie over auteurs- en nabuurrechtelijke aspecten van digitale radio en televisie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27088, nr. 32

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

27088 nr. 32

04-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding1.1. Aanleiding1.2. Digitale radio en televisie2. De (internationale) grondslagen van het auteursrecht3. Auteursrecht en economische activiteiten4. De auteurs- en nabuurrechtelijke aspecten van digitale
radio en televisie4.1. Het begrip «openbaarmaking»4.2. Het begrip «ander organisme»4.3. Het begrip «publiek»4.4. Begrip «billijke vergoeding»4.5. Factoren voor het berekenen van een billijke vergoeding4.6. Toezicht5. ConclusiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27088Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 088Kabel en consument: marktwerking en digitaliseringnr. 32BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
EN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 december 2003In deze brief informeren de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap, de minister van Justitie en de minister van Economische Zaken
u over de auteurs- en nabuurrechtelijke aspecten van digitale radio en televisie.
Hiermee voldoen wij aan eerdere verzoeken van de Tweede Kamer die gedaan zijn
bij kamerbehandelingen van het kabelbeleid.1. Inleiding1.1. AanleidingTraditioneel worden radio- en televisieprogramma's in analoge vorm doorgegeven,
veelal via de kabel of door de ether. Door de digitalisering van verschillende
infrastructuren is de mogelijkheid ontstaan om programma's ook in digitale
vorm uit te zenden en te ontvangen. Hierdoor ontstaan feitelijk nieuwe, efficiëntere
en tevens kwalitatief hoogwaardige methoden van doorgifte van een signaal
en nieuwe mogelijkheden om content te verspreiden.Door de Tweede Kamer is bij verschillende gelegenheden de zorg geuit dat
de ontwikkeling van nieuwe technieken en infrastructuren belemmerd zou kunnen
worden als gevolg van het feit dat bij gelijktijdige doorgifte van programma's
via alternatieve (digitale) infrastructuren sprake is van zogenaamde secundaire
openbaarmaking, waarvoor telkens afzonderlijke auteursrechtelijke en nabuurrechtelijke
vergoedingen verschuldigd zijn (zie bijvoorbeeld Kamerstukken II, 2000/01,
27 088, nrs. 20 en 24).De toenmalige Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
en de Minister van Economische Zaken hebben de Tweede Kamer verschillende
malen geïnformeerd over de auteursrechtelijke aspecten van digitale doorgifte
van programma's, en de uitkomsten van het overleg van de overheid met de bij
de ontwikkeling van digitale uitzending, in het bijzonder DVB-T, betrokken
partijen (zie onder meer Kamerstukken II, 2001/02, 27 088,
nrs. 28 en 31). Voortbouwend op nota's en toezeggingen aan de Kamer van de
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (zie onder meer diens
brief van 16 november 2001), heeft de Staatssecretaris van Economische Zaken
in zijn brief van 7 januari 2003 een aantal aandachtspunten in het kabeldossier
voor de komende tijd geschetst. In dat verband zijn ook genoemd de auteursrechtelijke
aspecten van de digitale doorgifte van radio- en televisieprogramma's. Daarbij
is aangegeven dat met name onder de verantwoordelijkheid van het nieuwe kabinet
gedachtevorming over dit onderwerp dient plaats te vinden. In de onderhavige
notitie wordt daaraan gevolg gegeven.1.2. Digitale radio en televisieHet stimuleren van de (verdere) ontwikkeling van nieuwe infrastructuren
voor informatievoorziening en communicatie is een belangrijk uitgangspunt
van het overheidsbeleid. Nieuwe digitale aardse zendernetwerken als met name
Digital Video Broadcasting Terrestrial (DVB-T; digitale televisie via de ether)
en Terrestrial Digital Audio Broadcasting (T-DAB; digitale radio via de ether)
kunnen een reëel alternatief gaan vormen voor de uitzendingen via de
kabel, satelliet en analoge radio en televisie via de ether. Deze nieuwe technieken
zijn van een uitstekende digitale kwaliteit, en maken zeer efficiënt
gebruik van frequentieruimte, wat tot een vergroting van het zenderaanbod
kan leiden. Daarnaast bieden deze nieuwe technieken meer mogelijkheden om,
al dan niet op termijn, naast traditionele omroep ook (interactieve) datadiensten
te leveren, zoals interactieve televisie, internet, beeldtelefonie, pay-per-view
en elektronische handel. De draadloze ontvangst van DVB-T zorgt bovendien
voor meer concurrentie tussen infrastructuren op plaatsen waar de kabel afwezig
is en tot nu toe alleen satelliet televisie of analoge ether televisie ontvangen
kan worden. Het gaat dan met name om afgelegen gebieden, en op de camping
of boot.Door digitalisering kan de concurrentie op en tussen infrastructuren toenemen.
Het creëren van gezonde marktverhoudingen door het stimuleren van concurrentie
op en tussen infrastructuren is een belangrijk onderdeel van het kabinetsbeleid
(zie hierover onder andere Kamerstukken II, 1999/2000, 27 088, nr. 2).
Concurrentie is geen doel op zich, maar een manier om aanbieders van infrastructuur
te stimuleren tot optimale dienstverlening. Uiteindelijk kunnen digitalisering
en de opkomst van nieuwe infrastructuren leiden tot meer diensten, meer marktwerking
en daardoor meer keuzevrijheid voor de consument.Digitale radio en televisie bevinden zich nog in een marktontwikkelingsfase.
Op den duur zal naar verwachting de analoge doorgifte van televisie via de
ether volledig worden vervangen door de digitale doorgifte. Dit geldt ook
voor radio, maar daar zal de verandering waarschijnlijk pas later plaatsvinden.
Gedurende een bepaalde periode zullen radio- en televisieprogramma's gelijktijdig
zowel analoog als digitaal (moeten) worden doorgegeven. De gelijktijdige doorgifte
van programma's, die ook wel «simulcasting» wordt genoemd, roept
de vraag op wat de auteursrechtelijke en nabuurrechtelijke aspecten daarvan
zijn.Dergelijke auteursrechtelijke vraagstukken hebben uiteraard een breder
bereik dan alleen de omroep en kunnen ook spelen bij andere vormen van openbaarmaking.
De in deze notitie besproken auteursrechtelijke vraagstukken zijn bijvoorbeeld
ook van groot belang bij de digitalisering van de kabel en andere innovatieve
ontwikkelingen in de transitie naar Nederland Breedbandland (zie Kamerstukken
II, 2002/03, 26 643, nr. 38). 2. De (internationale) grondslagen van het auteursrechtHet auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van
letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit
openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet
gesteld (artikel 1 van de Auteurswet 1912, hierna ook: Aw). In de Wet op de
naburige rechten (WNR) zijn met het auteursrecht corresponderende aanspraken
opgenomen voor uitvoerende kunstenaars (bijvoorbeeld musici of acteurs), fonogrammenproducenten
(platenmaatschappijen), producenten van eerste vastleggingen van films en
omroeporganisaties. Omwille van de eenvoud zal in het navolgende primair worden
uitgegaan van het auteursrecht.De aanspraken op auteursrechtelijke bescherming zijn vastgelegd in verschillende
verdragen en Europese regelgeving. De betekenis van de verdragen is dat zij
een minimumniveau aan bescherming bieden, terwijl onderdanen van aangesloten
staten, binnen de door het verdrag aangegeven grenzen, in andere verdragslanden
dezelfde bescherming genieten voor hun prestaties als eigen onderdanen van
die staten. Belangrijk is verder de internationale erkenning van het feit
dat voor gebruik van beschermde werken (waaronder openbaar maken) in beginsel
voorafgaande toestemming en/of een vergoeding vereist is, en van het feit
dat het noodzakelijk is een evenwicht in stand te houden tussen enerzijds
de belangen van auteursrechthebbenden, uitvoerende kunstenaars, etc. en anderzijds
de belangen van de gebruikers.In dit verband kan allereerst worden genoemd de Berner Conventie voor
de bescherming van werken van letterkunde en kunst. Sinds de laatste wijziging
van de Berner Conventie in 1971 (Trb. 1972, 114 en 157) is mondiaal het besef
van het belang van het auteursrecht en de naburige rechten sterk gegroeid.
Dit heeft in 1990 geleid tot de ratificatie van de voor Nederland op 1 juli
1993 in werking getreden Conventie van Rome inzake de bescherming van uitvoerende
kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties (Trb. 1986,
182). Verder zijn in het kader van de Wereldorganisatie voor de intellectuele
eigendom (WIPO) diverse regelingen inzake auteursrecht en naburige rechten
tot stand gekomen. Het gaat daarbij vooral om het WIPO-verdrag inzake auteursrecht
(Trb. 1998, 247; hierna ook: WCT-verdrag) en het WIPO-verdrag inzake uitvoeringen
en fonogrammen (Trb. 1998, 248; hierna ook: WPPT-verdrag). Andere belangrijke
verdragen in dit verband zijn de Overeenkomst ter bescherming van producenten
van fonogrammen tegen het ongeoorloofd kopiëren van hun fonogrammen (Conventie
van Genève; Trb. 1986, 183) en de Overeenkomst inzake de handelsaspecten
van de intellectuele eigendom (TRIPS-Overeenkomst, Trb. 1995, 130).Ook op Europees niveau is er sprake van een sterk groeiende aandacht voor
het belang van het auteursrecht en de naburige rechten, en is men –
mede in het kader van de zogenaamde Lissabon-doelstellingen (beleid gericht
op innovatie) – gericht op een balans tussen het belang van het auteursrecht,
de naburige rechten en innovatie. Inmiddels zijn zeven EG-richtlijnen tot
stand gekomen, die het auteursrecht en de naburige rechten in de lidstaten
op een gelijkwaardig beschermingsniveau beogen te brengen1. De aanspraken op auteursrecht en naburige rechten zijn daarmee voor
een belangrijk deel Europees geharmoniseerd. Daarnaast is nog in voorbereiding
een richtlijn betreffende de maatregelen en procedures om de handhaving van
intellectuele eigendomsrechten beter te waarborgen. Eén en ander heeft
tot gevolg dat het zwaartepunt op het gebied van de ontwikkeling van het auteursrecht
en de naburige rechten voor Nederland inmiddels voor het overgrote deel in
Brussel ligt. De hierboven genoemde Europese en internationale regelingen geven de nationale
wetgever belangrijke juridische kaders ten aanzien van de nationale regeling
voor auteursrechtelijke bescherming van werken, en brengen bovendien een navenante
vermindering mee van de autonome, nationale, beleidsruimte op dit punt. Een
nationale discussie over de auteursrechtelijke aspecten van de verspreiding
van radio- en televisieprogramma's kan daarom niet los worden gezien van deze
Europese en internationale context. Een belangrijk uitvloeisel van de genoemde
regelingen is dat er in beginsel toestemming nodig is, dan wel een vergoeding
verschuldigd is voor ieder gebruik, iedere openbaarmaking, van beschermde
werken of prestaties. Dit uitgangspunt kent wel enkele uitzonderingen, die
hierna in paragraaf 4 aan de orde zullen komen.De Europese en (inter)nationale regelingen op het gebied van het auteursrecht
en de naburige rechten geven uitdrukking aan de in het collectieve bewustzijn
levende gedachte dat auteurs, uitvoerende kunstenaars, etc. een billijke aanspraak
hebben op erkenning van hun geestelijke en materiële belangen met betrekking
tot de werken die zij hebben voortgebracht. Zonder hen zou het werk of de
prestatie niet bestaan, en dus hebben zij ook recht op bescherming tegen het
gebruik zonder hun toestemming daarvan of vergoeding daarvoor door anderen.Het is in dat verband van belang te realiseren dat het auteursrecht en
de naburige rechten (vooreerst) effectieve middelen zijn ter bescherming van
de exploitatie van werken en prestaties. Deze rechten steunen daarmee de instandhouding
van informatiekanalen, waarvan de uitoefening van het recht van vrije meningsuiting
en het verspreiden van informatie afhankelijk is.3. Auteursrecht en economische activiteitenDe omvang van de auteursrechtelijk gerelateerde economische activiteiten
neemt steeds verder toe. Zo berust in Nederland een niet onaanzienlijk deel
van de economische activiteiten direct of indirect op de uitoefening van auteursrechten
en naburige rechten. De «auteursrechtindustrie», de sectoren waarvan
de producten auteursrechtelijk beschermd worden, levert een aanzienlijke bijdrage
aan het bruto nationaal product. Deze wordt voor 1998, het meest recente jaar
waarover betrouwbare gegevens beschikbaar zijn, in termen van toegevoegde
waarde geraamd op ruim 17 miljard euro (SEO Onderzoek, «De economische
betekenis van het auteursrecht in 1998», rapportage 2000, zie hierover
verder het rapport «Auteursrecht in de informatiemaatschappij –
Bouwstenen voor een justitiestrategie», december 2001, pag. 37; aangeboden
aan de Tweede Kamer bij brief van de Minister van Justitie van 19 maart 2002,
Kamerstukken II, 2001/02, 26 538, nr. 6). Bovendien lijkt het aandeel
in het bruto nationaal product een stijgende tendens te vertonen. Door de
opkomst van nieuwe exploitatievormen is het gebruik van auteursrechtelijk
beschermde werken verder toegenomen. Dit geeft aan dat het auteursrecht niet
als zodanig uitdijt, maar dat het aantal auteursrechtelijke relevante handelingen
kan toenemen als gevolg van technologische ontwikkelingen.Op de betekenis van nieuwe media voor het auteursrecht en de naburige
rechten is eerder al dieper ingegaan, onder meer in de brief van de Minister
van Justitie en de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
van 10 mei 1999 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 1998/99, 26 538,
nr. 1). In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken is een studie
verricht naar de economische aspecten van het auteursrecht. Centrale onderzoeksvraag
is wat de effecten van het auteursrecht (in samenhang met de naburige rechten)
zijn op vernieuwende technieken (innovatie) en marktwerking. U
wordt bij afzonderlijke gelegenheid geïnformeerd over de uitkomsten van
dit onderzoek.Onlangs heeft TNO-STB het rapport «Cultuurpolitiek, auteursrecht
en digitalisering» opgesteld. Dit rapport is geschreven op verzoek van
het Ministerie van OCW ten behoeve van de ontwikkeling van een cultuurpolitieke
visie op het auteursrecht. Het bevat een verkenning naar de gevolgen van digitalisering
voor het belang en de betekenis van auteursrecht en naburige rechten voor
cultuurbeleid. Het rapport is voor commentaar voorgelegd aan diverse betrokken
partijen. Mede aan de hand van deze reacties is de Staatssecretaris van OCW
voornemens de cultuurpolitieke visie op het auteursrecht verder te ontwikkelen.4. De auteurs- en nabuurrechtelijke aspecten van digitale
radio en televisie4.1. Het begrip «openbaarmaking»Zoals uit het voorgaande al volgt, geldt als vertrekpunt dat voor iedere
openbaarmaking van een auteursrechtelijk beschermd werk toestemming vereist
is c.q. een vergoeding verschuldigd is. Dit uitgangspunt is neergelegd in
artikel 1 Aw. In artikel 12 Aw wordt het openbaarmakingsrecht nader uitgewerkt.
Het eerste lid van dit artikel bevat een niet-limitatieve opsomming van exploitatievormen
die onder het openbaarmakingsrecht ressorteren.Het feit dat het auteurs- en nabuurrechtelijk belangrijke begrip «openbaarmaking»
in de Nederlandse wetgeving niet uitputtend wordt gedefinieerd, geeft deze
wetgeving enerzijds een open, dynamisch en daarom ook technologie-onafhankelijk
karakter. Dit heeft ervoor gezorgd dat de Nederlandse wetgeving op dit punt
de tand des tijds en de moderne ontwikkelingen goed heeft doorstaan. Het heeft
echter als keerzijde dat niet bij voorbaat voor alle gevallen onmiddellijk
duidelijk is, wanneer sprake is van een auteursrechtelijk relevante openbaarmaking.
Uit jurisprudentie volgt dat openbaar maken, ook in de afgeleide betekenissen
van het begrip in artikel 12 Aw, veronderstelt dat een werk op een of andere
manier aan het publiek ter beschikking komt (Hoge
Raad, 27 januari 1995, Bigott/Doucal I, NJ 1995, 669).Een auteursrechtelijk relevante handeling is bovendien de «secundaire
openbaarmaking». Het klassieke voorbeeld hiervan is een concert dat
wordt gegeven, dat via de radio wordt uitgezonden, en waarbij het radioprogramma
weer elders voor het publiek openbaar wordt gemaakt, bijvoorbeeld door in
een café de radio te laten spelen. Elk van deze handelingen levert
een zelfstandige openbaarmaking op, ook al zijn ze van elkaar afgeleid en
vinden deze handelingen gelijktijdig plaats. Omdat een secundaire openbaarmaking
een openbaarmaking is in de zin van de Auteurswet, is hiervoor in beginsel
afzonderlijk toestemming of een afzonderlijke vergoeding verschuldigd.4.2. Het begrip «ander organisme»Uit het zesde lid van artikel 12 Aw volgt dat als afzonderlijke openbaarmaking
niet wordt beschouwd de gelijktijdige uitzending van een in een radio- of
televisieprogramma opgenomen werk door hetzelfde organisme dat het programma
oorspronkelijk uitzendt. Onder «organisme» wordt verstaan het
samenstel van organisaties, dat bij de uitzending is betrokken. Bij analoge
televisie via de ether zijn dat de omroeporganisatie, NOS/NOB en NOZEMA. Alleen
als één en hetzelfde organisme een door haar verzorgde etheruitzending
gelijktijdig ook op andere wijze uitzendt, is dat auteursrechtelijk
geen afzonderlijke openbaarmaking. Hierbij is gedacht aan bijvoorbeeld het
gebruik van steunzenders, of gelijktijdige golflengten en/of frequenties (AM/FM).
Voor uitzending op een later tijdstip moet steeds separate toestemming zijn
verleend en een vergoeding worden betaald.Op het gelijktijdig uitzenden via kabel en ether is de Hoge Raad ingegaan
in de zogenaamde kabelarresten (uitspraken van 30 oktober 1981, NJ 1982, 435;
25 mei 1984, NJ 1984, 697 en 24 december 1993, NJ 1994, 641). Uit de jurisprudentie
van de Hoge Raad volgt dat de vraag wanneer een «doorgifte» heeft
te gelden als een openbaarmaking van het betreffende werk in beginsel op zodanige
wijze moet worden beantwoord, dat een resultaat wordt bereikt dat strookt
met de Berner Conventie (de zogenaamde verdragsconforme uitleg). Dat brengt
mee dat het niet van belang is of met deze doorgifte een nieuw publiek wordt
bereikt in de zin van een publiek dat aldus een uitzending kan ontvangen waarvan
het anders verstoken zou blijven.Op basis van dit uitgangspunt kwam de Hoge Raad tot de conclusie dat bij
kabeldoorgifte sprake is van een afzonderlijke openbaarmaking door een ander
organisme (er is een kabelexploitant bij betrokken) dan het organisme dat
het programma oorspronkelijk uitzond.Met de implementatie van de Europese Satelliet- en Kabelrichtlijn is in
de Europese Unie wettelijk bevestigd dat zowel satellietuitzending als gelijktijdige
kabeldoorgifte onder de exclusieve rechten van een auteur vallen (zie artikel
26a Aw). Ook verspreiding van programma's via (gemeenschappelijke) satellietschotels
wordt beschouwd als nieuwe openbaarmaking waarvoor toestemming moet worden
gevraagd en vergoedingen moeten worden betaald (zie artikel 12 lid 7 Aw).De uitleg van het begrip «ander organisme» staat ook centraal
in de discussie rondom Digitenne. Op 31 januari 2002 heeft de regering vergunningen
voor het uitzenden van digitale televisie verleend aan de NOS en aan Digitenne.
Digitenne is een joint venture van KPN Telecom, Nozema, NOB en Cahanoves Beheer.
In Cahanoves Beheer participeren publieke en commerciële omroepen. Digitenne
verschilt met rechthebbenden, vertegenwoordigd door CEDAR, VEVAM/SEKAM en
OTP, van mening over de auteursrechtelijke relevantie van de uitzendingen
van Digitenne. Kort gezegd is Digitenne van mening dat zij uitsluitend fungeert
als een faciliterende schakel in een keten die de oorspronkelijke, primaire
openbaarmaking verzorgt. De rechthebbendenorganisaties zijn daarentegen van
mening dat Digitenne zich toelegt op secundaire openbaarmakingen, waarvoor
afzonderlijke vergoedingen verschuldigd zijn.Digitenne heeft met Buma overeenstemming bereikt over de betaling van
een lump sum voor het gebruik van beschermd materiaal tot 2005. Andere rechthebbendenorganisaties
en Digitenne hebben zich echter tot de rechter gewend om een uitspraak over
de kwesties die hen onderling verdeeld houden. Hoewel partijen het nog niet
met elkaar eens zijn, heeft dit niet in de weg gestaan aan de start van Digitenne
op 23 april 2003. Digitenne heeft op een derderekening een bedrag gestort
ter zekerheidstelling van de betaling van verschuldigde vergoedingen voor
een jaar, in afwachting van de uitkomst van deze procedure.4.3. Het begrip «publiek»In zijn jurisprudentie over artikel 12, zesde lid Aw achtte de Hoge Raad
het een taak voor de wetgever om zonodig grenzen te stellen aan het uitgangspunt
dat het gelijktijdig uitzenden van in een radio- of televisieprogramma opgenomen
werken door middel van de kabel een afzonderlijke openbaarmaking oplevert
(24 december 1993, Kleine kabelnetten, NJ 1994, 641). Hierbij komt de vraag
op of, en zo ja in hoeverre, de beleidsvrijheid van de nationale
wetgever wordt beperkt door internationale regelgeving.De Minister van Justitie heeft de Commissie Auteursrecht verzocht zich
over deze kwestie uit te spreken, naar aanleiding van de ontwikkelingen met
betrekking tot satellietontvangstinrichtingen. Beheerders van satellietsystemen
werken samen met woningbouwcorporaties aan het GSO-concept (Gereed voor Satelliet
Ontvangst). Naast een kabel- en telefoonaansluiting worden appartementencomplexen
voorzien van een standaardvoorziening voor satellietontvangst: één
(of meerdere) gemeenschappelijke schotel(s) op het dak en een aansluiting
in iedere woning.Rechthebbendenorganisaties menen dat hierbij sprake is van opnieuw openbaar
maken. De woningbouwverenigingen zijn daarentegen van mening dat zij alleen
een technische voorziening leveren.Aan de Commissie is onder meer de vraag voorgelegd of nieuwe technologische
ontwikkelingen er aanleiding toe geven de kwalitatieve en/of kwantitatieve
betekenis van het aan de term «openbaarmaking» inherente criterium
«publiek» in de Auteurswet en/of de Wet op de naburige rechten
te verduidelijken.De Kamer is van het advies van de Commissie op de hoogte gesteld bij brief
van de Minister van Justitie van 6 januari 2003. Volgens de Commissie beschikt
de nationale wetgever juridisch gezien over de beleidsvrijheid om het openbaarmakingsrecht
te begrenzen door kwantitatieve en/of kwalitatieve eisen te stellen aan de
aan de openbaarmaking inherente notie «publiek», mits bij de eventuele
uitwerking ervan de bepalingen van het EG-Verdrag over het vrij verkeer van
goederen en diensten in acht worden genomen. Mocht de wetgever hiervan gebruik
maken, geeft de Commissie in overweging om uit te gaan van een combinatie
van kwantitatieve en kwalitatieve criteria, namelijk: niet-straatoverschrijdend
en (cumulatief) een al naar gelang de huidige woningbouwomstandigheden aan
te passen getalsmatige bovengrens van bijvoorbeeld 100 aansluitingen.In de brief van de Minister van Justitie van 6 januari 2003 is onder meer
aangegeven dat er goede uitzichten zijn op een oplossing in der minne tussen
de bij de GSO-kwestie betrokken partijen. Partijen hebben onlangs bevestigd
dat de gesprekken in goede chemie verlopen en dat er uitzicht bestaat op voor
alle betrokkenen goede afspraken. Daarom lijkt de weg van onderling overleg
de meest gerede weg om deze kwestie tot een oplossing te brengen. Ook de Auteurswet
gaat uit van een eigen verantwoordelijkheid van gebruikers en rechthebbenden
ter zake. Gelet op deze ontwikkelingen is er thans geen noodzaak voor wetswijziging
ten aanzien van de termen «openbaarmaking» en «publiek».4.4. Begrip «billijke vergoeding»Als er in een situatie van (gelijktijdige) doorgifte van programma's sprake
is van een openbaarmaking in de zin van artikel 1 Aw, komt vervolgens de vraag
aan de orde wat een billijke vergoeding is voor die openbaarmaking. In dit
verband is met name van belang de rechtszaak van de Stichting ter Exploitatie
van Naburige rechten (SENA) tegen de NOS, ter zake van de vaststelling van
een billijke vergoeding die aan uitvoerende kunstenaars en fonogrammenproducenten
moet worden betaald voor de uitzending van commerciële fonogrammen via
radio of televisie. Hoewel de zaak speelt op het terrein van de naburige rechten,
heeft zij ook invloed op de uitleg van het begrip «billijke vergoeding»
in het auteursrecht. In deze zaak heeft de Hoge Raad een aantal prejudiciële vragen voorgelegd
aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (HvJEG). Het HvJEG
is onder meer gevraagd of het begrip «billijke vergoeding» een
communautair begrip is dat in alle lidstaten op dezelfde wijze moet worden
uitgelegd en toegepast. Zo ja: Naar welke maatstaven dient de hoogte van de
billijke vergoeding te worden vastgesteld? En zo nee: welke ruimte hebben
lidstaten dan om eigen criteria vast te stellen?In zijn uitspraak van 6 februari 2003 (zaak C-245/00) heeft het HvJEG
antwoord gegeven op de vragen van de Hoge Raad. Het Hof kwam tot het oordeel
dat het begrip «billijke vergoeding» in artikel 8, tweede lid,
van de Richtlijn 92/100/EEG van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht,
het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele
eigendom (PbEG L 346) in alle lidstaten uniform moet worden uitgelegd en in
dier voege moet worden toegepast, dat elke lidstaat op zijn grondgebied de
meest relevante criteria vaststelt om er binnen de door het gemeenschapsrecht
en met name door deze richtlijn gestelde grenzen voor te zorgen dat dit communautaire
begrip wordt geëerbiedigd. Artikel 8, tweede lid van de bovengenoemde
richtlijn verzet zich volgens het Hof «niet tegen een model voor de
berekening van de billijke vergoeding van uitvoerende kunstenaars of producenten
dat variabele en vaste factoren bevat, zoals het aantal uren dat fonogrammen
worden uitgezonden, de kijk- en luisterdichtheden van de door de omroeporganisatie
vertegenwoordigde radio- en televisieomroepen, de bij overeenkomst vastgestelde
tarieven op het gebied van de rechten voor uitvoering en uitzending van door
het auteursrecht beschermde muziekwerken, de tarieven die de publieke omroepen
in de buurlanden van de betrokken lidstaat toepassen, en de door de commerciële
omroepen betaalde bedragen, voor zover met dit model een juist evenwicht kan
worden bereikt tussen het belang van uitvoerende kunstenaars en producenten
om een vergoeding voor de uitzending van een bepaald fonogram te ontvangen
en het belang van derden om dit fonogram onder redelijke voorwaarden te kunnen
uitzenden en het model niet in strijd is met enig beginsel van het gemeenschapsrecht.»
Het is nu aan de Hoge Raad om in deze zaak, met inachtneming van de uitspraak
van het HvJEG, arrest te wijzen.4.5. Factoren voor het berekenen van een billijke vergoedingNaar aanleiding van de uitspraak in de zaak Sena/NOS komt de vraag op
welke factoren zoal betrokken kunnen worden bij het vaststellen van de hoogte
van de billijke vergoeding. Een belangrijke factor is het kijk- en luisterpubliek.
Dit criterium komt ook naar voren in de zaak Sena/NOS. Een berekening kan
gebaseerd worden op het feitelijk aantal kijkers en luisteraars (actual audience)
of op een mogelijk aantal (potential audience). Verschillende Kamerfracties
hebben zich uitgesproken voor het hanteren van het principe van «actual
audience» (zie onder meer Kamerstukken II, 2000/01, 27 088, nr.
24). Zij menen dat een toename van het aantal doorgiftekanalen niet automatisch
betekent dat ook het aantal toeschouwers stijgt. Ten aanzien van de bepaling
van de hoogte van de billijke vergoeding is ook in de overgangsperiode van
gelijktijdig analoog en digitaal naar uitsluitend digitaal doorgeven van programma's
een pragmatische benadering gewenst.Naar mate het aantal kijkers en luisteraars beter meetbaar is, ligt het
ook meer voor de hand dat het actual audience-criterium gehanteerd wordt als
een belangrijke factor voor de berekening van de billijke vergoeding. Met
de komst van digitale technieken en het gebruik van daarvoor benodigde apparatuur,
wordt het actual audience steeds beter meetbaar. Voor de ontvangst van digitale
televisie moeten consumenten namelijk in het bezit zijn van apparatuur, waarin
belangrijke gegevens kunnen worden opgeslagen en gelezen. Uiteraard zal ook de uitspraak van de Hoge Raad inzake Sena/NOS van groot
belang zijn. Ten slotte is bij het vaststellen van de hoogte van de billijke
vergoeding van belang de eigen verantwoordelijkheid in dezen van zowel rechthebbenden
op als gebruikers van auteurs- en nabuurrechtelijk beschermde werken en prestaties,
met name in de overgangsperiode. Enerzijds geldt dat voor gebruik van beschermd
materiaal of beschermde prestaties in beginsel een vergoeding verschuldigd
is, maar aan de andere kant mag van rechthebbenden worden verwacht dat een
maatschappelijk verantwoorde uitoefening van auteurs- en naburige rechten
kan worden verzoend met de ontwikkeling van nieuwe technieken, infrastructuren
en exploitatievormen.4.6. ToezichtDe uitoefening van rechten gebeurt vaak door collectieve beheersorganisaties,
zoals Buma en Sena. Gebruikers van beschermde werken en prestaties hoeven
hierdoor in beginsel niet op zoek naar en afspraken te maken met allerlei
individuele rechthebbenden, maar kunnen voor toestemming aankloppen bij de
beheersorganisatie die de betreffende rechten of prestaties collectief beheert.
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen beheersorganisaties die zich bij
of krachtens de wet toeleggen op exclusief collectief beheer van rechten (Sena,
Buma, Stichting De Thuiskopie, Stichting Leenrecht en Stichting Reprorecht)
en beheersorganisaties die een dergelijk monopolie niet bezitten (bijvoorbeeld
Stichting De Visuelen/BSB, voor onder meer de exploitatie van de rechten van
beeldende kunstenaars, en architecten).Op 15 juli 2003 is de Wet toezicht collectieve beheersorganisaties auteurs-
en naburige rechten inwerking getreden (Stb. 2003, 111 en 278 ). Deze wet
voorziet in een uniformering en modernisering van het toezicht op de collectieve
beheersorganisaties die bij of krachtens de wet aangewezen zijn voor het beheer
van rechten. Het is uiteraard van belang dat deze organisaties een transparant
en non-discriminatoir tarievenbeleid hanteren. Het toezicht door het op grond
van voornoemde wet nieuw ingestelde College van Toezicht collectieve beheersorganisaties
kan zich, in voorkomende (individuele) gevallen, ook uitstrekken tot de transparantie
van door collectieve beheersorganisaties gehanteerde tarieven.5. ConclusiesNieuwe technologische ontwikkelingen zorgen voor nieuwe verspreidingsvormen
van onder andere auteursrechtelijk beschermd materiaal. Dit heeft auteursrechtelijke
en nabuurrechtelijke consequenties, die mede zijn ingegeven door Europese
en internationale regelgeving. Deze regelgeving beperkt de nationale beleidsvrijheid
sterk.Het auteursrecht en de naburige rechten kent als achtergrond de bescherming
van prestaties van auteurs, uitvoerende kunstenaars, etc. Dit stelt hen in
de gelegenheid om een billijke vergoeding te bedingen voor het gebruik van
hun prestaties. Uitgangspunt is dat voor ieder gebruik, voor iedere openbaarmaking,
van beschermde werken of prestaties in beginsel een vergoeding verschuldigd
is.Hierop bestaan een aantal uitzonderingen en beperkingen. Deze houden onder
meer verband met de uitleg van de begrippen «openbaarmaking»,
«ander organisme», «publiek» en «billijke vergoeding».
Ten aanzien van deze begrippen zijn op het moment een aantal belangrijke ontwikkelingen
gaande.In de discussie omtrent GSO, waarin de vraag centraal staat of het gaat
om een secundaire openbaarmaking, zijn partijen in overleg met elkaar. Gelet
op de hoopvolle ontwikkelingen in dat dossier is er op dit moment geen noodzaak
om ten aanzien van de begrippen «openbaarmaking» en «publiek»
wetswijziging door te voeren. De uitleg van het begrip «ander organisme»
staat centraal in de discussie rondom Digitenne. Partijen in deze discussie
hebben hun geschilpunten voorgelegd aan de rechter.In het kader van de discussie over de uitleg van het begrip «billijke
vergoeding» is de vraag opgekomen welke factoren betrokken kunnen worden
bij het vaststellen van de hoogte van deze vergoeding. Naar mate het aantal
kijkers en luisteraars beter meetbaar is, ligt het voor de hand om het actual
audience-criterium te hanteren als een belangrijke berekeningsfactor. Uiteraard
zal ook de uitspraak in de zaak Sena/NOS, die momenteel bij de Hoge Raad aanhangig
is, relevant zijn.Ten slotte is van belang dat bij de digitale doorgifte van programma's
sprake is van een overgangsfase. Een overgang van alleen analoog via gelijktijdig
analoog en digitaal tot uitsluitend digitaal doorgeven van programma's. Het
vraagstuk van de auteursrechtelijke vergoedingen en de secundaire openbaarmaking
van radio- en televisieprogramma's is in dat licht van voorbijgaande aard.Deze lopende ontwikkelingen wettigen het vertrouwen dat het ook in de
toekomst mogelijk zal blijken om vergoedingen voor openbaarmakingen in het
kader van een maatschappelijk verantwoorde uitoefening van aanspraken te blijven
verzoenen met het publieke belang van de ontwikkeling van nieuwe technieken,
infrastructuren en exploitatievormen.Deze omstandigheden leiden ons tot de conclusie dat er op dit moment geen
reden bestaat tot wettelijk ingrijpen, maar dat er – door met name gebruikers
en rechthebbenden – wel gewerkt kan worden aan praktische oplossingen,
om nieuwe technologische ontwikkelingen te stimuleren. Hierbij kan gedacht
worden aan afspraken over het tijdelijk hanteren van aangepaste tariefstructuren
betreffende de vergoeding voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd
materiaal («coulance periodes») bij aanvang van nieuwe exploitatie-initiatieven.
Daarbij is relevant dat investeringen in nieuwe technieken vaak pas op termijn
rendement opleveren. Vroegtijdige samenwerking is van belang om tot goede
onderlinge afspraken te komen, hetgeen op termijn kan leiden tot wederzijds
voordeel voor alle partijen. Vroegtijdige samenwerking kan bovendien het ontstaan
van conflicten voorkomen, omdat in dat geval het onderwerp auteurs- en nabuurrechtelijke
vergoedingen niet pas ter sprake komt op een moment vlak voor de voorgenomen
investeringsbeslissing of ingebruikneming van nieuwe technieken. Hierbij kan
voorlichting een belangrijke rol spelen.Lopende ontwikkelingen kunnen beter worden afgewacht. Dit laat onverlet
dat de overheid tot taak heeft om een balans te bewerkstelligen en te behouden
tussen het belang van ontwikkeling van nieuwe media enerzijds en de belangen
van rechthebbenden bij een vergoeding voor het gebruik van hun werken anderzijds.
Wij zullen er ons voor inspannen om deze balans te blijven bewaken.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. C. van der LaanDe Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Minister van Economische Zaken,L. J. BrinkhorstXNoot1Het gaat hierbij om de volgende richtlijnen: 91/250/EEG van de Raad van
14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's (PbEG
1991, L122); 92/100 van de Raad van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht,
het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van de intellectuele
eigendom (PbEG 1992, L346), gewijzigd bij richtlijn 93/83/EEG en 2001/29/EG;
93/83/EEG van de Raad van 27 september 1993 tot coördinatie van
bepaalde voorschriften betreffende het auteursrecht en naburige rechten op
het gebied van de satellietomroep en de doorgifte via de kabel (PbEG 1993,
L248), gewijzigd bij richtlijn 2001/29/EG; 93/98/EEG van de Raad van 19 oktober
1993 betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht
en van bepaalde naburige rechten (PbEG 1993, L290); 96/6/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 11 maart 1996 betreffende de rechtsbescherming van
databaken (PbEG 1996, L77/20); 2001/29/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van
het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (PbEG
2001, L167); en 2001/84/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september
2001 betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk
kunstwerk (PbEG 2001, L272). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27088-32.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl