Integratienota 2007-2011; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31268, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31268 nr. 17

20-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31268Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 162 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 268Jaarnota Integratiebeleid 2007–2011nr. 17VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 mei 2009De algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie1, de algemene commissie voor Jeugd en Gezin2,
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties3 en de vaste commissie voor Justitie4 hebben op 15 april 2009 overleg gevoerd met minister Van der
Laan voor Wonen, Wijken en Integratie, viceminister-president, minister Rouvoet
voor Jeugd en Gezin, minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en minister Hirsch Ballin van Justitie over:– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 30 januari 2009 inzake de aanpak Marokkaans-Nederlandse
probleemjongeren: Grenzen stellen en Perspectief bieden (31 268, nr.
13);– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 3 november 2008 inzake het verslag overleg
overlastgevende Marokkaans-Nederlandse jongens (28 684, nr. 182).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.Voorzitter: Dijsselbloem Griffier: Van der LeedenDe voorzitter: Ik heet de ministers voor Wonen,
Wijken en Integratie, van Justitie, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en voor Jeugd en Gezin en de hun begeleidende ambtenaren van harte welkom.Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Agema (PVV): Voorzitter. De zon straalde
tijdens het paasweekeind. Menigeen was vol goede moed afgereisd naar een van
onze prachtige kustplaatsen. Later deze maand vieren wij Koninginnedag, het
grootste volksfeest dat wij allen samen op straat vieren in een prachtig land,
dat in toenemende mate wordt ontwricht door Marokkaanse straatterroristen.
Iedereen weet dat. Je kunt een dagje naar het strand gaan, je kunt over straat
lopen of een ritje maken met het openbaar vervoer, maar niet zonder een gerede
kans te lopen, een groep opgefokte Marokkanen tegen te komen die de boel op
agressieve en vijandige wijze verstiert. Het wangedrag van deze jongeren varieert
van intimiderend en luidruchtig gedrag, belediging van voorbijgangers, seksuele
en seksistische opmerkingen en gedragingen tegenover vrouwen tot zware gewelddadigheden.
De slachtoffers van het Marokkaanse tuig variëren ook. Kleine kinderen
worden uit hun speeltuin verjaagd, buschauffeurs en treinconducteurs kunnen
hun werk niet meer doen omdat zij geminacht, vernederd, bespuugd, beroofd
of mishandeld worden; bejaarden worden voor een paar tientjes van hun tas
beroofd en lampionnenoptochten voor kinderen worden verstierd. Ons land gaat
meer en meer gebukt onder terreur.Bij de PVV krijgen wij dagelijks meldingen van dit soort verschrikkelijke,
vaak levens verwoestende gebeurtenissen. Wij ontvangen berichten van homo’s
en joodse mensen die te kampen hebben met Marokkaanse agressie, intimidatie
en terreur, en van ouders, wier minderjarige dochters in handen vallen van
Marokkaanse loverboys. Antisemitisme en homofobie zijn voor een bedroevend
groot deel uit Marokko geïmporteerd. De droge cijfers van verschillende
overheidsinstellingen bevestigen het schrikbeeld. Hoe zeer de cijfers van
verschillende instanties over schoolverlating, werkloosheid en criminaliteit
voor deze bevolkingsgroep ook uiteenlopen, steeds zijn de cijfers over de
Marokkanen een veelvoud van het gemiddelde.Volgens de regering verlaat 9% van de Marokkaanse jongeren hun
school zonder diploma. In Amsterdam alleen al is dat 70%. De werkloosheid
onder Marokkaanse jongeren is volgens de regering met 26% drie keer
zo hoog als onder autochtonen. In Amsterdam is dat zelfs 40%. Onder
de 12- tot 17-jarigen zijn Marokkanen volgens de regering vijf keer vaker
verdachte dan autochtone jongeren. Marokkaanse jongeren in de leeftijd van
12 tot 17 jaar zijn wel tot 31 keer vaker verdachte van diefstal met geweld
dan een Nederlander. Het antwoord van de regering is bagatelliserend en toont
een stuitend gebrek aan realiteitszin en betrokkenheid. Volgens minister Hirsch
Ballin gaat het om baldadige jongeren. De minister voor WWI gaf de schuld
aan te weinig voorzieningen en de vaak kleine behuizing van de gezinnen van
deze jongeren, waardoor zij op straat gaan rondzwerven.Dit is allemaal geen vrijbrief voor terreur. Ik kan nog lang doorgaan
met het beschrijven van de ellende, die in ieder geval onmiskenbaar het resultaat
is van decennia voortdurende massa-immigratie uit Marokko. Niet voor niets
vindt bijna twee derde van de Nederlanders de massa-immigratie de grootste
fout uit de Nederlandse geschiedenis.De heer Van der Ham (D66): U zegt allerlei
zaken over Marokkaanse jongeren. U hebt het nu over dé immigratie.
Als je alleen al kijkt naar wie er zoal zijn geïmmigreerd, zijn er enorme
verschillen tussen het type migranten, ook onder Marokkanen zelf.
Meisjes doen het hartstikke goed en met jongens zijn wat vaker problemen,
soms grote problemen. U gooit het nu weer allemaal op één hoop.
Ik neem aan dat u straks de islam erbij haalt. U ziet dat andere islamieten
uit andere delen van de wereld die problemen niet veroorzaken. Ik hoop dat
u een beetje zuiver blijft redeneren. Spreken wij dat af?Mevrouw Agema (PVV): Nee, ik houd mij fijn
bij de feiten, bij wat er gebeurt en bij de terreur in onze straten. Die houdt
de mensen niet alleen momenteel, maar al een hele poos bezig en die jaagt
mensen van het strand in plaats van ernaartoe. Als u dat wilt blijven bagatelliseren,
ga vooral uw gang. U hebt het over grote verschillen, maar er zijn ook grote
overeenkomsten en die somde ik zojuist keurig voor u op.De heer Van der Ham (D66): Dat is geen antwoord
op mijn vraag. Er zijn problemen. Jongeren gedragen zich niet of zijn zelfs
heel irritant bezig. Het is logisch dat die worden aangepakt. Maar u gooit
het nu op dé massa-immigratie. U scheert alle immigranten over één
kam, maar dat kun je niet uit de cijfers opmaken. Wat dat betreft, vraag ik
u om gewoon bij de cijfers te blijven.Mevrouw Agema (PVV): Dat blijf ik ook. Een
handjevol gastarbeiders in de jaren zeventig is verworden tot een grote groep
van 335 000 alleen al Marokkanen in ons land. Ik noem de problemen die
worden veroorzaakt. Ik houd mij bij de cijfers. Ik heb helemaal niet de behoefte
om cijfers te verzinnen. De voorliggende feiten zijn ernstig genoeg. Daarom
wil ik ook graag doorgaan met mijn betoog.Voorzitter. De Deense psycholoog Nicolai Sennels verwoordt het helder
in wat hij noemt de vier mythes van integratie, het extreme, disproportionele,
antisociale en antidemocratische gedrag van moslims. Zij hebben geen spijt
van geweld. Het is voor moslims zo goed als ondoenlijk om zich andere, betere
normen en waarden eigen te maken. Zij hebben een grote bereidheid om over
te gaan tot extremisme en fundamentalisme. Ten slotte stelt hij dat antisociaal
gedrag tot armoede leidt en niet andersom. Verder wijst hij op het onverantwoorde
risico dat gepaard gaat met een optimistische kijk op massa-immigratie. Het
is een heilloze weg zonder resultaten. De oplossing is helder: een immigratiestop
en actieve vrijwillige remigratie. Sennels visie is niet nieuw. Hij is een
van de mensen uit de steeds groter wordende groep die inziet dat het nooit
iets zal worden met de islam in het nog vrije Westen.De Partij voor de Vrijheid ziet de grote noodzaak om de steeds verdergaande
islamisering te stoppen en te werken aan de-islamisering voor het te laat
is. De oplossingen die het kabinet presenteert daarentegen bestaan uit een
stortvloed aan plannetjes, experimentjes, arrangementjes, projectjes, actieplannetjes,
trajectjes, tactiekjes, bemiddelingetjes en gedragscodetjes. Er wordt weer
een zak met geld op tafel gezet en een goed gevoel wordt gekocht. Maar voor
hoelang? Met dergelijk halfzacht geklets komen wij natuurlijk helemaal nergens.
Het helpt niet en het zal nooit werken. Krankzinnigheid is nooit beter gedefinieerd
dan: hetzelfde doen en een ander resultaat verwachten. Een nieuwe triomf van
hoop over ervaring zal onze samenleving verder en steeds sneller ontwrichten.
Respect koop je niet, dat dwing je af.De Partij voor de Vrijheid is, in tegenstelling tot het kabinet, glashelder
over welke aanpak nodig is. De politie moet optreden, hard en compromisloos,
en moet weer de baas worden op straat. Het tuig moet weer bang worden voor
de politie. Veel meer onruststokers moeten van straat worden gehaald. Desnoods
wordt het leger ingezet om buurten weer veilig te maken. Minimumstraffen moeten
worden ingevoerd. Bij herhaling van wangedrag moeten ook de ouders de cel
in. Als het allemaal niet wil helpen, de terreur maar aanhoudt en de raddraaiers
voortdurend met politie en justitie in aanraking blijven komen,
rest er maar één ding: de straat uit, de wijk uit, de stad uit,
het land uit; denaturaliseren en uitzetten. Ga de boel ergens anders maar
terroriseren.De heer Dibi (GroenLinks): In het kader van
het optreden van de politie vraag ik mij af of de Partij van de Vrijheid er
nog steeds voorstander van is dat de politie Marokkaanse probleemjongeren
door de knieën schiet.Mevrouw Agema (PVV): Dat is een van de favoriete
voorbeelden van GroenLinks om mij aan te halen. Het was tijdens de wedstrijd
van Jong Oranje tegen Jong Marokko dat de stadionbeveiligers zelfs het ziekenhuis
ingeramd zijn door Marokkaanse jongeren. De verwondingen waren zo erg dat
zij nog dagen in het ziekenhuis moesten verblijven. In zo’n situatie
vindt mijn partij dat het mogelijk moet zijn om gericht op de knieën
een vuurwapen te gebruiken, en niet alleen van Marokkaanse jongeren, maar
van alle jongeren, van alle mensen die zich op een zodanige wijze misdragen
dat beveiligers, bewakers en politie in het ziekenhuis belanden. Dat kan echt
niet, dat is bij de beesten af.De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb nog veel
ernstiger zaken gezien die onder anderen door Marokkaanse probleemjongeren
veroorzaakt worden. Ik heb omaatjes gezien die in elkaar werden geslagen en
die soms zelfs zijn overleden na zo’n overval. Ik heb dezelfde verontwaardiging.
Wij hebben ook het gevoel dat een harde aanpak op zijn plaats is, maar volgens
mij moet je geweld niet met geweld bestrijden. U veroordeelt het geweld dat
door deze Marokkaans-Nederlandse jongeren wordt gebruikt. Vervolgens verlaat
u alles waar Nederland op gestoeld is, onze rechtsstaat en zegt u: dit geval
is zo erg omdat het een Marokkaans-Nederlandse dader is en dat rechtvaardigt
het gebruik van een vuurwapen. Ik hoop dat deze mening van de PVV ook zichtbaar
wordt, zodat mensen duidelijk kunnen nadenken over de vraag of zij in een
land willen leven waar politieagenten met scherp gaan schieten op burgers.Mevrouw Agema (PVV): GroenLinks probeert voortdurend
in de markt te zetten dat de PVV wil dat vuurwapens gebruikt worden tegen
Marokkaans-Nederlandse jongeren. Dat is niet wat wij zeggen. Er wordt over
de politie heengelopen. Er wordt over de politie heengewalst. De politie is
niet meer de baas op straat. Als het uit de hand loopt en agenten, gards en
bewakers in stadions in het ziekenhuis terechtkomen, dan moet je die situatie
voorkomen. Dan moet je dat vuurwapen kunnen gebruiken.Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. Keer op
keer valt mij in het betoog van de Partij voor de Vrijheid op dat zij iedereen
over een kam scheert en dat zij exact hetzelfde doet als waar zij bepaalde
groepen van beticht, namelijk extremisme aanwakkeren. De PVV is ook heel extreem.
Zij zegt dat iedereen die de fout ingaat het land uit moet worden gezet. Eigenlijk
moeten wij in alle buurten en wijken waar problemen zijn het leger inzetten.
Mevrouw Agema, neemt u van mij aan dat dit niet alleen buurten en wijken zijn
met Marokkaans-Nederlandse jongeren. Er zijn veel meer problematische buurten
en wijken in Nederland. U wilt jongeren afschieten. In wat voor een naar land
moeten wij dan met elkaar leven, mevrouw Agema? Is dat wat u Nederlanders
met welke achtergrond dan ook biedt? Is dat uw perspectief?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Mevrouw
Agema heeft over de de-islamisering gesproken. Hoe wil zij die bewerkstelligen?Mevrouw Agema (PVV): Tegen mevrouw Karabulut
van de SP zeg ik dat wij al in een naar land leven. Ons land wordt ons afgepakt.
Je kunt niet meer op een normale manier naar het strand. Je kunt niet meer
op een normale manier je werk als buschauffeur uitvoeren. Wij
worden geterroriseerd. Als de politie haar werk zo halfslachtig blijft doen
zoals nu het geval is, wordt het nooit wat en glijden wij steeds verder af.
Wij moeten maatregelen nemen. Ik vind het zeer terecht dat wij het mogen hebben
over één specifieke groep wanneer die specifieke groep 34 of 31
keer vaker verdachte is van diefstal met geweld dan een Nederlander. Dan is
het gerechtvaardigd om over die groep iets te zeggen. Wij mogen zeggen dat
het moet ophouden. Op vrijdagmiddag klinkt op de boulevard in Scheveningen
een en al Arabische muziek uit auto’s en vrouwen worden toegeroepen.
Het is niet te geloven. Het zijn ongelooflijk dure auto’s waarvan je
je überhaupt af moet vragen hoe ze eraan komen. Ons land wordt geterroriseerd.
Het moet over zijn. Het moet weer een leuk land worden om in te leven. De
politie moet ingrijpen. Minimumstraffen moeten worden ingevoerd. Het tuig
moet van de straat.Mevrouw Karabulut (SP): Daarover is iedereen
het eens. Als er overlast is, als er gescholden en gespuugd wordt, als er
asociaal gedrag, crimineel gedrag vertoond wordt, moeten wij dat natuurlijk
aanpakken. Natuurlijk is er een fors tekort aan politie-inzet. U grijpt echter één
specifieke probleemgroep aan om alle jongeren af te kunnen schieten, om het
leger in allerlei buurten en wijken in te zetten, om hoge straffen in te voeren,
om van Nederland een naar land te maken, niet alleen voor de Marokkaanse Nederlanders,
al wilt u die het liefst het land uitzetten, maar uiteindelijk voor iedereen.
Dat is een afschuwelijk wereldbeeld, dat u ook zegt te bestrijden.Mevrouw Agema (PVV): Gelukkig heb ik het geloof
in een heel mooi Nederland nog niet verloren. Maar dat betekent wel dat wij
nu actie moeten ondernemen. Met de plannetjes en de projectjes van het kabinet
schieten wij helemaal niets op. Er wordt weer een zak met geld op tafel gezet.
Er wordt weer een goed gevoel gekocht en alles blijft zoals het was. Er gebeurt
niets. Straten en wijken worden geterroriseerd. Het tuig moet van de straat.
Desnoods moet het leger worden ingezet. Wij moeten ons land terugveroveren
op de terreur die dagelijks plaatsvindt. De cijfers wijzen het uit. Het is
dus niet iets wat ik verzin. Ik heb helemaal niet de behoefte om dat te verzinnen.Wij willen de-islamisering vooral bereiken door een immigratiestop en
vrijwillige remigratie. Verder zullen wij elke keer als er wordt gezwicht
voor moslims, bijvoorbeeld door het onder druk van moslims weghalen van schilderen
van Ellen Vroegh of het weghalen van afbeeldingen op muren in Amsterdam, dat
bestrijden. Wij staan voor de Nederlandse verworvenheden, voor onze vrijheden.
Zo zullen wij dat iedere keer benadrukken en verdedigen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben blij met
de heldere taal van mevrouw Agema. De tijd van het steeds benoemen van dit
soort terreur als incidenten moet maar eens over zijn. Zij zegt dat de politie
zo halfslachtig is. Volgens mij ligt dat niet zozeer aan de individuele politieman
op straat als wel aan de wet- en regelgeving die niet deugt. Daarnaast ligt
het aan het feit dat zo’n beetje alle Nederlandse hoofdcommissarissen
PvdA’ers zijn die een halfslachtig beleid willen voeren waardoor politieagenten
zich niet gesteund voelen als zij wel willen handhaven. Bent u het met mij
eens?Mevrouw Agema (PVV): Volkomen.De heer Van der Ham (D66): Ik ben een beetje
in verwarring, want mevrouw Agema zegt aan de ene kant dat er jongens zijn
die ontzettend hinderlijk naar vrouwen kijken en seksueel getinte opmerkingen
maken. Aan de andere kant heeft zij het over heel orthodoxe islamieten die
vinden dat bepaalde kunstwerken niet getoond mogen worden. Dat
gaat niet samen. Ziet u wel een verschil met jongeren die eigenlijk heel erg
ontkerkelijkt zijn? In het algemeen gaat 70% van de Marokkanen niet
eens meer naar de moskee. Een ander deel is juist heel orthodox en kiest voor
een andere benadering. Ziet u het grote verschil tussen die twee groepen?Mevrouw Agema (PVV): Ik zie vooral een grote
overeenkomst. Het betreft antisociaal, antidemocratisch en anti-Nederlands
gedrag.De heer Van der Ham (D66): Ook uit peilingen
komt naar voren dat zeer gelovige moslims waarschijnlijk geen tasjes roven.
Dat is niet in overeenstemming met hun religie, zoals dat ook geldt voor een
gelovige christen of een fatsoenlijke humanist. Uw beeld dat de islam samenvalt
met asociaal gedrag van irritante jongeren die seksueel getinte opmerkingen
maken naar meisjes, klopt niet. Ziet u dat verschil wel of bent u zo wereldvreemd?Mevrouw Agema (PVV): Ik zie alleen overeenkomsten.
Het maakt niet uit of het de rotzak is op straat of de streng gelovige moslim.
Het disrespect voor vrouwen is even groot. De vrouw staat op het tweede plan,
betekent niets voor de samenleving, evenals homo’s. Ik snap niks van
D66 die dat blijft ontkennen. U was toch de partij die opkwam voor homo’s,
voor vrouwen, voor gelijke rechten, voor gelijke kansen? U bent de weg totaal
kwijt. Ik vraag mij af wanneer D66 nu eens de ogen opent.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Voorzitter.
Wij voeren dit debat met in gedachten de incidenten die zich hebben voorgedaan
in Amsterdam, Ede, Gouda en Utrecht, maar wij weten allemaal dat die ellende
zich niet beperkt tot die breed uitgemeten toestanden. Ik weet nog heel goed
dat een Albert Heijn bij mij in de buurt zijn deuren dicht deed als de Marokkaanse
overbuurjongens gebroederlijk naar buiten kwamen. Dan was het immers wachten
op ernstige overlast, intimidatie, diefstal, bedreigingen, mishandelingen.
De jongens schrokken nergens voor terug. Iedereen kende ze ook. Ze zaten aan
de lopende band vast, helaas vaak bij mij, maar liepen ook zo weer vrij rond.
Dat moesten wij met lede ogen aanzien. De politie wist van gekkigheid niet
meer wat zij ermee aan moest. Men zag ook met lede ogen aan dat de kleine
broertjes in hun voetsporen traden. Dat waren hun voorbeelden. Niemand durfde
meer tegen deze jongens te getuigen. Ze volgden de wijkagent wanneer zijn
dienst er op zat en maakten de stoeltjes los van de kinderzitjes achterop
de fiets. Ze intimideerden iedereen op straat. Ze pleegden hun delicten vaak
met een kap over hun gezicht, zodat niemand meer wist wie van de broertjes
aan de gang was. Voorzitter. Als wij de naam van de familie hier zouden kunnen
noemen, werd volgens mij iedereen hier nog stil, in elk geval in die hele
wijk.Zulke situaties kunnen niet doorgaan en moeten worden aangepakt. Het kan
niet zo zijn dat dit soort jongeren hele buurten terroriseert zonder dat hen
een strobreed in de weg wordt gelegd. Sterker nog, wij moeten eigenlijk voorkomen
dat het zo ver komt. Wij snappen daarom wel dat alleen een integrale drieledige
aanpak effect zal sorteren en dat het zal moeten gaan over preventie, repressie
en nazorg. Die aanpak zal inderdaad lokaal vorm moeten krijgen met steun van
het Rijk.Er is al veel in gang gezet. Ik noem het op, maar het gehele scala is
in de brief te lezen: inburgering, voor- en vroegschoolse educatie, verplichte
opvoedingsondersteuning, de rol voor de burgemeester, de «FFKappe»-aanpak,
de campussen, de wijkagenten, de 12-minners, de aanval op de schooluitval,
de veiligheidshuizen, de Erkenningscommissie Gedragsinterventies, het supersnelrecht
en de intensivering van de nazorg. Het gaat om maatwerk, om allemaal prima
dingen, maar het hangt natuurlijk wel even af van de manier waarop het wordt
uitgevoerd. En daar komt onze kritische kanttekening. Want is
het nu wel zo nodig dat er nog een dotje wordt bijgedaan? Wordt het niet gewoon
tijd dat alles wat allemaal al kan ook daadwerkelijk en goed wordt uitgevoerd?
Zitten wij bijvoorbeeld werkelijk te wachten op een gezinsmanager, of moet
de reeds bestaande jeugdzorg eindelijk eens op orde gebracht worden, zodat
wij niet nog een poppetje erbij krijgen met wie weer moet worden overlegd
en dat weer een scala aan bevoegdheden krijgt? Kortom, wij zijn niet overtuigd
van de meerwaarde van de gezinsmanager, maar wel van een slagvaardiger optredende
gezinsvoogd die, wanneer duidelijk wordt dat ouders hun verantwoordelijkheden
niet nemen, kan worden ingezet om orde op zaken te stellen. Hij of zij zal
een gezin, het essentiële samenlevingsverband, moeten versterken, en
de vrijblijvendheid voorbij.Op de tribune zit een jeugdagent, mevrouw Vos. Zij is het helemaal maar
dan ook helemaal spuugzat om iedere keer wanneer zij bij jeugdzorg een zorgmelding
doet, te moeten horen: sorry, hier kunnen wij niks mee, want het is te zachte
informatie; wij willen wel, maar de ouders niet en dan zijn wij machteloos.
Voorzitter. Daar zit de pijn. Deze agente krijgt er wekelijks een knoop van
in haar maag en zij zit niet voor niets vandaag op de tribune.Een van de acties zou kunnen zijn de voorwaardelijke ondertoezichtstelling.
Men kent ons pleidooi hieromtrent. Nu is het vrijwillige hulpverlening of
ondertoezichtstelling. Daar zit geen smaak tussen. Wij willen dat er iets
tussen wordt gezet en dat ouders die wezenlijke stok van de voorwaardelijke
ondertoezichtstelling achter de deur kunnen krijgen. Laten wij ook meteen
op een ander punt helder zijn. Wanneer een functionaris ziet dat het in een
gezin niet goed gaat met de kinderen, geef die persoon dan meteen de kinderbijslag.
Laten wij ervoor zorgen dat het geld dat wij als belastingbetaler opbrengen
om iets voor kinderen te kunnen doen, bij de kinderen terechtkomt en niet
aan drank of andere ellende wordt besteed.Ons is ook een doorn in het oog dat er nog steeds veel gezinnen zijn waarin
de ouders geen woord Nederlands spreken. Daar blijft mijn fractie op hameren.
Daar moet eindelijk iets aan gedaan worden. Ouders moeten Nederlands spreken.
Maak nu eindelijk eens serieus werk van het inburgeringstraject. Nu worden
wij, en dat is echt geen geintje, benaderd met de vraag of wij ons alsjeblieft
hard willen maken voor het in het Arabisch of Berbers vertalen van groeiboekjes
van de consultatiebureaus. Bizar! Ouders moeten geen vertaalde boekjes krijgen
aangereikt, maar cursussen Nederlands. Dat aanbod mag wat ons betreft niet
vrijblijvend zijn. Wij hebben het hier al te vaak over gehad. Wij willen daarop
actie.Over jeugdzorg valt nog meer te vertellen. Omwille van de tijd zal ik
het kort houden. Het is misschien goed om de minister van Justitie samen met
de minister voor Jeugd en Gezin na de jaarwisseling eens op twee werkbezoeken
te sturen, eentje in een Justitie-inrichting voor gesloten zorg en eentje
in een VWS-instelling. Dan zullen zij zien dat de Justitie-inrichting vol
zit met allochtonen en de zorginstelling vol met autochtonen. Je ziet het
nu al gebeuren. Hoe komt dat? Wij hebben nog steeds onvoldoende diversiteit
in ons jeugdbeleid. Nog steeds komt een Marokkaans kind pas werkelijk in beeld
wanneer het een delict pleegt. Dat probleem moet worden opgelost. Wij willen
dat de minister voor Jeugd en Gezin werkelijk aandacht besteedt aan de diversiteit
in het jeugdbeleid, zodat het eerder geschetste schrikbeeld niet ontstaat
en er een balans is, want ook allochtone kinderen moeten voldoende snel in
beeld komen, zodat zij niet afglijden.Ik behandel nog kort twee thema’s. Voor het bestrijden van schooluitval
moeten de Marokkaanse jongeren zelf worden ingezet. In Noord-Brabant zijn
daarvan geweldige voorbeelden, zoals Kleurrijk Brabant Werkt en Pashja. Dit
zijn initiatieven van de Marokkaanse jeugd zelf om ervoor te zorgen dat kinderen
op school blijven. Breng dat soort initiatieven naar een hoog niveau. Straatcoaches
zijn prima. Het mag echter niet zo zijn dat het in de ene gemeente geweldig
werkt en in de andere niets wordt omdat iedereen het op zijn eigen
manier doet en iedereen het wiel aan het uitvinden is. Wij kunnen de effectiviteit
dan niet meten en wij lopen dan tegen de criteria van de commissie aan die
stelt dat zij geen oordeel erover kan vellen als iedere gemeente het op haar
eigen manier oplost. Dat schiet niet op.Een belangrijk punt is de repressie. Een vaak gehoorde klacht is dat jongeren
heel kort in voorlopige hechtenis hebben gezeten en dan vrij abrupt weer op
straat komen, om de uitspraak in vrijheid af te wachten. Zie wat er recent
in Gorkum is gebeurd. Zij moeten zich aan regels houden, maar dat doen zij
natuurlijk niet. Dat is heel ernstig, want zij misdragen zich vaak –
ik heb het gezien – al voor de deur van de inrichting. Als de politie
de jongere betrapt, dan wil je dat zij hem meteen bij zijn kladden grijpt
en insluit, maar dat kan niet zomaar. Daar hebben wij een hele procedure voor
in het leven geroepen, die met zoveel rechtswaarborgen is omkleed dat de politie
vaak het nakijken heeft. Als er iets is wat een politiefunctionaris frustreert,
dan zijn het wel provocerende jongeren die laten zien dat hen niets te maken
is.Wij willen dat de artikelen 82 en 84 worden herschreven. De vraag is of
het kabinet dat gaat doen of dat het de beurt is aan ons. Wij willen dat serieus
wordt gekeken naar de mogelijkheid om op te kunnen treden als jongeren de
schorsingsvoorwaarden niet naleven. Als de jeugdagent drie keer in de week
meldt dat een kind dat om tien uur ’s avonds binnen moet zijn om één
uur ’s nachts nog op straat loopt, dan is dat te lichte informatie om
een kind in te sluiten. Stel dat soort schorsingsvoorwaarden niet of handhaaf
ze. Laten wij daadwerkelijk werk maken van de handhaving.In de brief staan goede dingen over de bijdrage van de Marokkaanse gemeenschap
zelf. Ik wil daarvoor graag verwijzen naar de brief van het SMN (Samenwerkingsverband
Marokkaanse Nederlanders) waarin staat hoe vreselijk graag zij een wezenlijke
bijdrage wil leveren. De financiële paragraaf is onduidelijk. Wij willen
met name zien hoeveel geld er door Binnenlandse Zaken aan deze jongeren wordt
besteed.Tot slot. Wij zien dat het kabinet de problemen onderkent en de mouwen
opstroopt. De vraag die wel rijst is: waarop kunnen wij het kabinet straks
afrekenen? Wanneer is de inzet nu eigenlijk geslaagd? Wijken verbeteren en
veilig maken voor burgers, problemen terugdringen, perspectief bieden; allemaal
van wezenlijk belang, maar ik wil het graag iets concreter. Kort gezegd, en
daarmee sluit ik af: wanneer wil het kabinet wat hebben bereikt?Mevrouw Agema (PVV): De CDA-fractie vraagt
om heldere, concrete en afrekenbare doelen. Zij vraagt het kabinet wanneer
het die doelen bereikt denkt te hebben, maar wat wil de CDA-fractie? Wanneer
wil zij dat de problemen tot het verleden behoren?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Wij hebben nogal
wat stukken toegestuurd gekregen, onder andere van het Interventieteam, dat
al een aantal jaren bestaat. Het geeft duidelijk aan dat de minister voor
Jeugd en Gezin de Centra voor Jeugd en Gezin aandraagt als dé oplossing.
Daar zou de regie gevoerd moeten worden. Het team geeft letterlijk aan dat
de Centra voor Jeugd en Gezin een schijnoplossing zijn. Wat vindt de CDA-fractie
daarvan?Mevrouw Van Toorenburg (CDA): In reactie op
de vraag van de PVV merk ik op dat mijn fractie graag wil dat het zo ver komt
dat, als de PVV-fractie nog een keer zo’n retorisch verhaal houdt, waar
wij inmiddels net zo aangewend zijn als aan de bel als de vergadering van
de Tweede Kamer begint, iedereen denkt: waar gaat dit over? Dan zijn wij gerust.Mevrouw Verdonk stelt een reële vraag, want de Centra voor Jeugd
en Gezin functioneren nog steeds niet optimaal. De ene gemeente doet dit en
de andere dat. Het kan wel belangrijk zijn dat de initiatieven gemeentelijk tot stand komen, maar helaas worden wij toch bijna wekelijks benaderd
door allerlei hulpverleners die aangeven dat het op die manier niet opschiet.
In de ene provincie stelt men dat jeugdzorg wezenlijk onderdeel uitmaakt van
het Centrum voor Jeugd en Gezin. In de andere provincie vindt men dat op basis
van dezelfde motivatie vooral geen goed idee. Wij zijn over de juiste vormgeving
nog lang niet uitgesproken. Ik weet dat de minister voor Jeugd en Gezin de
centra van groot belang vindt en dat hij zich hard wil maken voor het Centrum
voor Jeugd en Gezin. Als wij daadwerkelijk kinderen snel in beeld willen krijgen,
zullen wij daar moeten beginnen. Als er een kwetsbaar gezin binnenkomt en
de moeder spreekt geen woord Nederlands, kun je daarop meteen in actie komen.Mevrouw Karabulut (SP): Mevrouw Van Toorenburg
stelt dat de politie eigenlijk te laks optreedt. Ik heb dat ook in de krant
gelezen, maar misschien is zij verkeerd geciteerd. Er is een enorm tekort
aan buurtagenten, er is een capaciteitsprobleem en er is een probleem omdat
buurtagenten meer tijd achter hun bureau moeten zitten om formuleren in te
vullen dan dat zij op straat zijn. Steunt het CDA ons voorstel om nu eens
iets te doen aan de tekorten? Zonder de ogen en oren van de buurtagent in
de wijk is dit allemaal een grote papieren tijger.De heer Dibi (GroenLinks): Naar aanleiding
van het interruptiedebat tussen mevrouw Agema en mevrouw Van Toorenburg heb
ik de volgende vraag. Ik heb begrepen dat er een discussie gaande is binnen
het CDA over de vraag of het wel of niet open moet staan voor regeringsdeelname
met de PVV. Als zij het verhaal van de PVV zo hoort, is dat dan volgens haar überhaupt
mogelijk?Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Ik ben erg gelukkig
met de vraag van mevrouw Karabulut. Ik heb een goed gesprek gehad met een
van onze belangrijke Nederlandse dagbladen. Je ziet vaak dat er een kop boven
een artikel komt die de lading niet dekt. Het laatste wat ik zeg, is dat de
politie te laks is. Wij willen juist dat de politie meer mogelijkheden krijgt
om in te grijpen. In het stuk leest u ook dat dit onze insteek is. Wij vinden
niet dat de politie te laks is.Wat het tweede punt betreft: het liefst willen wij 25 docenten meer op
iedere school, 100 verpleegsters meer in ieder ziekenhuis en duizenden mensen
meer die een inburgeringscursus volgen, maar wij moeten keuzes maken. Ik zeg
niet in eerste instantie dat er meer politieagenten bij moeten. Zolang wij
in de veiligheidshuizen zorgmeldingen krijgen waarbij je kunt stellen dat
er iets schokkends aan de hand is met een kind maar waarvan jeugdzorg zegt,
er niets mee te kunnen, dan kun je er nog 30 agenten bij zetten, maar het
verhaal blijft hetzelfde. Wat ons betreft, is dat niet de oplossing. Meer
mensen is vaak niet direct de oplossing. Mensen moeten hun taak daadwerkelijk
kunnen verrichten. Zij moeten kunnen doen waar zij verantwoordelijk voor zijn.Mevrouw Karabulut (SP): Ik deel de opvatting
dat er een probleem is bij jeugdzorg en dat het hartstikke belangrijk is om
dit op te lossen. Ik neem echter aan dat u ook in buurten en wijken komt.
Ik ben in verschillende wijken in Oosterwei en in Den Haag geweest. Telkens
als je met buurtagenten spreekt, zeggen zij: 1) wij missen collega’s
en 2) wij hebben onvoldoende tijd om in de buurt te zijn, daar waar wij voor
zijn aangesteld. U kunt dat toch niet negeren, als het u menens is met de
voorliggende plannen?Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Het is heel
simpel. Ik denk dat u met SP-agenten praat en die willen er misschien meteen
mensen bij hebben. Ik praat met mensen die willen dat zij hun werk kunnen
doen en dat hun taak serieus wordt opgevat. Onze insteek is niet meteen dat
er mensen bij moeten, maar dat zij hun werk daadwerkelijk met
opgestroopte mouwen kunnen uitvoeren.In reactie op de vraag van de heer Dibi: natuurlijk krijgen wij ook af
en toe een knoop in onze maag van wat de PVV allemaal uitkraamt. Daar worden
wij helemaal niet gelukkig van. Maar zo lang het een democratisch gekozen
partij is en wij gezamenlijk willen nagaan hoe wij ervoor kunnen zorgen dat
het in dit land goed gaat, dan gooien wij niet bij voorbaat de deur dicht.
Zo werkt het niet. Wij zullen het af en toe tandenknarsend aanhoren, maar
wij sluiten nooit een politieke partij uit zo lang zij democratisch is gekozen
en niet is verboden in Nederland. Zo simpel is het.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. Grenzen
stellen en Perspectief bieden; niets maakt de kloof tussen burgers en politiek
beter duidelijk dan deze brief gezamenlijke van de ministers voor WWI, van
Justitie, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en voor Jeugd en Gezin.
De ministers beginnen de brief met de opmerking dat er zich incidenten hebben
voorgedaan waarbij Marokkaanse-Nederlandse jongens betrokken waren. Het kabinet,
vier ministers, spreken hier over incidenten. De burgers van ons land zijn
die fase allang gepasseerd en noemen het terreur; terreur op straat, terreur
in de wijken, waar mensen hun huis uit getreiterd worden, terreur in de zwembaden,
waar meisjes lastiggevallen worden, terreur in winkels, die geplunderd worden,
en terreur in het openbaar vervoer, waar mensen zich niet meer veilig voelen.
Ambulancepersoneel, docenten, buren, politie, niemand weet zich langzamerhand
nog raad met dit onaangepaste tuig, want daar praten wij hier over. Ik zou
het ook liever niet zeggen, maar dat is de werkelijkheid van vandaag de dag
als het om Marokkaans-Nederlandse jongens gaat. Een kleine groep daarvan wil
niet meedoen in de samenleving, levert risico op en is crimineel. Daar praten
wij over en dan praten wij niet over incidenten.Dan meteen maar even de volgende regel van de brief. De vier direct verantwoordelijke
ministers schrijven: het gedrag van deze jongens wekt onbegrip en onvrede
op bij de burgers. Nee, kabinet, niks onbegrip en onvrede. Waar haalt u deze
onzin vandaan? De bevolking van dit land is al die terreur van dat Marokkaanse
tuig helemaal spuugzat. Doodziek wordt men ervan. Dat is de waarheid, de waarheid
van het leven in buurten en wijken in Nederland. Dat moet gewoon eens gezegd
kunnen worden.De tijd van zachte maatregelen en dure begeleiding moet eindelijk eens
afgelopen zijn. Het spreekwoord «zachte heelmeesters maken stinkende
wonden» bewijst weer eens waar te zijn. Het beleid is geflopt. Het kost
een vermogen, maar levert weinig op. Een harde aanpak en vooral handhaven
zijn nodig. Ik denk dan aan verplichte inburgering voor de ouders; verplicht
de Nederlandse taal spreken, verplicht de Nederlandse waarden en normen leren,
want dan kun je je kinderen opvoeden tot goede burgers in de samenleving.
Wij zien daar ook veel goede voorbeelden van. Als ouders geïntegreerd
zijn, dan is het integratieproces voor kinderen veel gemakkelijker dan voor
kinderen waarvan de ouders dat niet zijn. Ouders die weigeren om Nederlands
te spreken; schandalig. Wel kinderen nemen maar ze niet klaar willen stomen
voor hun plek in de samenleving; schandalig.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Ik ben blij
dat mevrouw Verdonk dit zegt. Deelt zij onze mening dat er, als men op een
consultatiebureau constateert dat ouders geen Nederlands spreken, eigenlijk
een eerste melding gedaan moet worden met de vraag of het belang van het kind
wel is gediend, met andere woorden: dat je eens moet nadenken richting kinderbescherming?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik vind het in
de eerste plaats belangrijk dat wij dit eindelijk eens signaleren en dat het
opgeslagen en geregistreerd mag worden. Wij zijn het er helemaal over eens
dat daar het probleem begint. Op het moment dat deskundigen inschatten
dat de kinderbescherming nodig is, ben ik daar voorstander van.Voorzitter. Vrijwillige deelname aan voor- en vroegschoolse educatie is
niet voldoende. Verplichten, want taal, taal, taal, taal is cruciaal. Een
kind dat de taal niet leert spreken, een kind dat met twee jaar achterstand
van de basisschool naar de middelbare school gaat, redt het niet meer in onze
samenleving. Laten wij daar geen doekjes om winden. Dat is gewoon zo. Daar
zijn de cijfers heel helder over.Politieagenten worden verplicht om kleine kinderen die ’s avonds
veel te laat op straat lopen naar huis te brengen. Zij brengen het kind thuis,
maar een dankjewel kan er zelden van af en voordat zij op de hoek van de straat
zijn, lopen de kinderen weer op straat. Vervolgens mogen zij de kinderen voor
de tweede keer naar huis brengen. Ik wil discussiëren over de vraag of
het om kinderen onder de 14 jaar of onder de 12 jaar moet gaan, maar als een
kind van die leeftijd op straat loopt zonder begeleiding van de ouders, dan
wordt het naar huis gebracht door een politieagent. Dat is goed, maar dan
wel meteen een administratieve boete en meteen laten voelen dat het niet hoort.
De enige manier – ik zeg alleen wat ik uit de Marokkaanse gemeenschap
hoor – is mensen pakken in hun portemonnee. Niet alleen Marokkaanse
jongens, maar iedereen die geweld gebruikt tegen hulpverleners € 10 000
boete. Meteen een administratieve boete. Niks meer voor de rechter. Niet weer
een taakstraf opgelegd krijgen die toch niet gehandhaafd wordt. € 10 000
boete. De opbrengst kan worden gebruikt ter genoegdoening van het slachtoffer.
Als de jongere in kwestie niet wil werken, dan is er gewoon een werkkamp.
Dat wordt betaald van de kinderbijslag die wij natuurlijk meteen weghalen
bij de ouders. Dat moet gebeuren, met daarnaast verplichte opvoedingsondersteuning,
zodat de jongeren bij thuiskomst in een ander thuis terechtkomen en niet weer
in dat oude patroon vervallen van thuis Arabisch praten, naar een Arabische
zender kijken, Arabische waarden en normen – ik word er boos van –
in plaats van de Nederlandse, want wij leven gewoon in Nederland.De voorzitter: Enkele leden willen een vraag
aan u stellen. Dan kunt u even tot rust komen. Eerst mevrouw Van Toorenburg
en daarna mevrouw Karabulut.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. Ik
maak hier bezwaar tegen. Dit is een heel ernstig probleem. Ik loop hier al
jaren mee en ik zie geen enkele verbetering.De voorzitter: Mevrouw Verdonk, u maakt zelf
een grapje over de microfoon, dus ik maak ook een klein grapje. Mevrouw Van
Toorenburg heeft een vraag.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): De CDA-fractie
heeft er iedere keer voor gepleit dat de politie de jongeren niet zomaar naar
huis brengt, maar dat er iets aan gekoppeld kan worden. Het gaat niet om kinderen
van 13, 14 jaar. Daar schrik ik ook niet zo van, maar wel van een kind van
6 of 7 jaar dat op straat loopt. Die kinderen doen dat omdat het binnen
een hel is. Is mevrouw Verdonk het met ons eens dat behalve een boete, in
ieder geval jeugdzorg in zo’n gezin komt en analyseert waarom een kind
van 6 jaar, zo oud als mijn eigen dochter, in vredesnaam ’s avonds om
tien uur op straat loopt? Ik moet er bij mijn kind niet aan denken.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik hoorde deze
week op de radio dat kinderen van 4 jaar om twaalf uur ’s nachts op
straat lopen. Daar hebben wij het over. Ik vind dat je een probleem bij het
begin moet aanpakken. Ik kom er niet onderuit om te praten over de gezinsvorming.
Er is nog steeds sprake van gedwongen huwelijken. Jongeren, ook zij die het
wel goed doen, worden nog steeds gedwongen om hun partner uit
het land van herkomst te halen. Zij zijn totaal niet geïntegreerd. Als
de Wet inburgering buitenland nog gehandhaafd wordt, dan ben ik al heel blij.
Iedereen komt tegenwoordig weer gewoon Nederland in. Zij zijn totaal niet
voorbereid op de Nederlandse samenleving. Zij spreken geen Nederlands. Mede
door het CDA is de bodem uit de Wet inburgering gehaald. Het betrof een duidelijke
doelgroep, namelijk ouders, want voor kinderen is het cruciaal dat de ouders
Nederlands spreken en Nederlandse waarden en normen kennen. Bijna alle sancties
zijn uit die wet gehaald. Een bepaalde groep wil niet integreren en wil niet
inburgeren. Mijn vraag aan mevrouw Van Toorenburg is dan: wat moeten wij met
die mensen? Toch gewoon terugsturen?Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Ik vraag mevrouw
Verdonk om gewoon eens bij een inburgeringsdebat te komen. Dan zal zij horen
dat juist de pijnpunten uit haar wet worden gehaald. Op die punten is de wet
versterkt. De inburgering is slechts meer verplicht geworden. De wet is niet
meer halfslachtig, want alle doelgroepen bereik je nooit. De wet is nu uitvoerbaar
en daar heeft het CDA al in eerste instantie om gevraagd.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dit is de prietpraat
van mevrouw Vogelaar. De minister die er nu zit, waar ik veel blijer mee ben,
want dat is een iets reëlere man, al moet hij zich nog wel bewijzen op
het punt van de inburgering, heeft duidelijk gezegd: die wet is uitvoerbaar.
Al die verhalen over niet uitvoerbaar zijn, zijn niet waar. Bij iedere nieuwe
wet is er een aantal kinderziektes. Deze minister heeft dat duidelijk gezegd
in een debat in de Tweede Kamer dat ik wel volgde.Mevrouw Karabulut (SP): Het is voor mevrouw
Verdonk, en ook andere politici, heel makkelijk om iedere keer te zeggen:
als het niet lukt, dan sturen wij ze maar terug. Mevrouw Verdonk, laat ik
u even wakker maken. Gastarbeiders, de generatie van mijn ouders, zijn hier
gekomen om te werken. Jarenlang is er een falend integratiebeleid gevoerd.
Er was geen sprake van het leren van de taal, want zij zouden teruggaan. Vervolgens
ging het jarenlang met instemming van het CDA om integreren met behoud van
de eigen identiteit. Eindelijk is pas in de jaren negentig iets van taal en
inburgering op gang gekomen. Ik ben daar hartstikke blij mee, want het spreken
van de taal is enorm belangrijk. Mevrouw Verdonk moet niet doen alsof problemen
die de afgelopen dertig, veertig jaar zijn ontstaan, in één
keer opgelost kunnen worden. Ik ben het met haar eens dat, als kleine kinderen
op straat spugen of ergens mee gooien, dus als de opvoeding faalt, dan moet
je naar de ouders toe. Maar, mevrouw Verdonk, u kunt van een kale kip toch
niet plukken? U spreekt over boetes van € 10 000. Waar moet
dat geld vandaan komen?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dat is een makkelijk
excuus van mevrouw Karabulut. Als je geen geld hebt, dan moet je werken. Zo
gaat dat in Nederland. Als je geen geld hebt, dan ga je gewoon werken. Dat
is heel goed om in het ritme te komen van werk en om te zien dat je je eigen
broek op kunt houden in de Nederlandse samenleving. Fantastisch. Ik heb dat
ook gezegd: werken en als de jongeren niet willen werken, dan in een werkkamp
waar zij een vergoeding kunnen krijgen, zodat zij hun schuld kunnen afbetalen.Even terug naar de gastarbeiders. Ik praat over gezinsvorming. Dat is
iedere keer een nieuwe eerste generatie. Iedere keer een eerste generatie.
Ik zal u zo dadelijk nog even wat cijfers geven.Voorzitter. Aanpakken en oppakken, dat verwachten de Nederlandse burgers
van hun regering, niet meer, maar zeker niet minder. Volgens de ministers
is het probleem met de Marokkaans-Nederlandse jongens complex en hardnekkig.
Het probleem is niet hardnekkig. Het probleem is door pappen
en nathouden geworden wat het nu is, namelijk een bijna onbeheersbaar probleem.
Hoe is het anders mogelijk dat de tweede generatie Marokkaanse jongens zo
ontspoort? De bodem wordt onder de Wet inburgering gehaald, ook door het CDA,
dat vorige week nog voor een motie stemde om de eigen bijdrage bij de gemeenten
maar af te schaffen. Ik heb nog lachend naar de collega’s van mevrouw
Van Toorenburg zitten kijken, zo van: jongens, wat doen jullie nu? Nu klaagt
het kabinet dat de ouders van deze ontspoorde jongens geen Nederlands spreken,
geen aansluiting krijgen bij de Nederlandse samenleving en mede daardoor hun
kinderen niet kunnen opvoeden. De gezinsvorming neemt onder dit kabinet enorm
toe. Ik zag in de jaarnota 2007/2011 dat de minister voor WWI zei: gelukkig
gaan de aantallen van de gezinsvormers en de gezinsherenigers naar beneden.
Ik kan hem uit de droom helpen: dat is niet zo.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Wij hebben een
motie ingediend waarin wordt gevraagd, de eigen bijdrage te handhaven. Misschien
moet mevrouw Verdonk die motie er even bijpakken.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Kijkt u vooral
naar die andere motie. In een Kamerstuk, 31 268, nr. 13, schrijft de
minister voor WWI: verheugend is ook dat de huwelijksmigratie is afgenomen.
Minister, ik kan u vertellen dat er in 2006 17 000 inwilligingen zijn
geweest op het gebied van gezinshereniging en gezinsvorming en dat dit er
in 2008 26 676 zijn geweest. Gewoon kale cijfers, minister. Graag uw
reactie daarop. Als die toeloop uit Marokko niet wordt gestopt en gezinsvorming
niet aan banden wordt gelegd, dan blijft het dweilen met de kraan open.Het kabinet stelt met de ene hand gezinscoaches voor, voor heel veel geld,
terwijl het met de andere hand elke denkbare islamitische instelling of club
subsidieert. Ik was laatst in een achterstandswijk in Amsterdam. Daar sprak
ik met een bestuurder van een gesubsidieerde stichting die mij heel trots
vertelde dat hij iedere zaterdag tussen tien en twee uur zo’n veertig
jongens opvangt. Fantastisch. Ik vroeg wat hij die jongens dan laat doen,
bijvoorbeeld voetballen of leuke dingen? Nee, zegt hij, ik leer de jongens
de Arabische taal en de Marokkaanse cultuur, en dat doe ik ook op zondagmorgen.
Voorzitter. Ik weet wel waarom die jongeren schizofreen worden. Ten eerste
omdat zij thuis nog half in hun oorspronkelijke land zijn en omdat zij in
het weekeind door de moskee of door allerlei gesubsidieerde stichtingen nog
eens de cultuur leren, dus die van hun opa’s en oma’s, en die
past echt niet meer in de Nederlandse samenleving. Graag krijg ik hierop commentaar
van de minister voor WWI.En als dat allemaal nog niet genoeg is, dan sturen wij de kinderen van
Marokkaanse afkomst van onze kinderbijslag naar het Rifgebergte om daar ook
de cultuur van hun voorouders te leren kennen. Natuurlijk, als je als kind
in meerdere culturen opgroeit en je wordt gedwongen om de cultuur van je opa
en oma ook nog maar steeds in ere te houden, met alles wat daarbij hoort,
dan kweek je schizofrenen.Ik heb een aantal vragen aan de diverse ministers. Wie voert eigenlijk
de regie? Er zijn vier ministers en wij weten hoe dat in de praktijk werkt:
vier budgetten, vier groepen ambtenaren, veertig maatregelen. Wie stuurt nu
eigenlijk wat aan? Wie heeft de regie? Wat een ellende. Hier kom je nooit
uit. Dit kabinet is er nu twee jaar. Wij hebben nog steeds een stuk met «willen», «kunnen», «mogen», «zullen»,
en er is nog steeds niks gepresteerd, en dat kan ook niet. Wie heeft nu de
regie? Ik wil graag dat dit ook door de andere drie ministers wordt beaamd.Hoe groot is de groep waarover wij spreken? Als ik met politieagenten
spreek, zeggen zij: bij ons zijn het er dertig, daar zijn het er vijftig en
in een grote stad zijn het er tweehonderd. Zij weten precies wie het zijn,
dus ik vraag niet naar een onderzoek, maar gewoon naar cijfers die er al zijn.
Hoeveel is er in totaal geïnvesteerd in deze groep jongeren? Welke specifieke maatregelen neemt het kabinet voor deze groep, want de voorgestelde
maatregelen zijn op iedere jongere van toepassing.Ik heb een voorstel: af die capuchon in de publieke ruimte, af die capuchon
als je in een winkel komt. Wij hebben overal camera’s hangen. Wij hebben
allerlei «Opsporing Verzocht»-programma’s op televisie en
wij kunnen nooit iemand herkennen omdat zij de capuchon bijna tot op de navel
hebben. Voorzitter. Af die capuchon.Ik heb al gevraagd naar het interactieteam. Ik heb nog een vraag aan de
minister die gaat over de Centra voor Jeugd en Gezin. Is dat inderdaad, zoals
het Interactieteam zegt, een schijnoplossing? Wat zijn de echt concrete maatregelen
voor de groep kinderen tussen 4 jaar en de 12 jaar?Ik kom op de brief van de gemeente Gouda. Er wordt gepraat. Er zullen
zaken gerealiseerd worden. Er zal een eerste deel van een probleemoplossing
komen. Er is geld voor de twintig grote gemeenten of voor de G31, maar wat
is specifiek voor gemeenten? Voor Gouda zijn er al keuzes gemaakt.Ik ben niet onder de indruk van dit stuk. Het biedt geen enkel perspectief.De heer Van der Ham (D66): Ik ben erg onder
de indruk, want mevrouw Verdonk heeft vele talenten. Zij heeft ook een medische
achtergrond, want zij kan precies beoordelen hoe schizofrenie ontstaat. Fantastisch,
wat hebben wij hier toch een getalenteerd Kamerlid. Zij heeft een concreet
voorstel gedaan, namelijk de capuchon moet af. Kan zij daar een definitie
van geven? Wat betekent dat voor de niet-Marokkaanse Nederlanders, zoals ikzelf?
Bij koud winterweer trek ik vaak een capuchon over mijn hoofd, want ik heb
niet zoveel haar. Hoe leggen wij dit in wetgeving vast? Wat is haar plan?
Wanneer komt het initiatiefwetsvoorstel?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Mijnheer Van der
Ham, wat doet u als fatsoenlijke Nederlander als u een winkel instapt met
uw capuchon op?De heer Van der Ham (D66): Dat ligt eraan
hoe koud het in die winter is. Wij hebben een debat over hoofddoekjes, over
brommerhelmen, over boerka’s. Daar is van alles over te zeggen. Maar
over capuchons? Het is het enige concrete voorstel in uw bijdrage. Het deugt
allemaal niet, maar het enige voorstel is capuchons af.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik kijk even naar
uw oren, want volgens mij zitten daar bananen in. Ik heb concreet voorgesteld
om € 10 000 boete op te leggen bij geweld tegen hulpverleners.
Ik heb concreet voorgesteld dat bij het thuisbrengen van kinderen door de
politie een boete opgelegd kan worden. Ik heb inderdaad een voorstel gedaan
voor de capuchons. U bent een fatsoenlijke Nederlander en u doet gewoon uw
capuchon af als u in een winkel komt. Het is helemaal niet fatsoenlijk om
je gezicht bedekt te houden. De boerka moeten wij in Nederland al lang afschaffen.
U weet al heel lang hoe ik daarover denk, dus dit is een herhaling van zetten.De heer Van der Ham (D66): Dat is iets heel
anders, want daar bedek je je gezicht mee.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Als een jongere
binnenkomt met een bivakmuts op, dan verwacht ik ook dat hij die afzet. Het
maakt mij helemaal niet uit wie eronder zit. Je laat gewoon je gezicht zien
als je in een winkel of in de publieke ruimte komt.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Een
fetisjist raakt in allerlei staten wanneer hij of zij in aanraking komt met
de betreffende fetisj. De een knuffelt het fetisjobject, de ander gaat er
met een zweep overheen, maar allen raken er flink opgewonden van. Vandaag
komen maar liefst vier ministers opdraven om met de Tweede Kamer
over dé politieke fetisj van dit decennium te spreken: Marokkaanse
Nederlanders.De voorzitter: Het zal u niet ontgaan zijn
dat de Kamer de ministers heeft uitgenodigd. Zij zijn onze gast en wij bejegenen
hen als gasten. Vervolgt u uw betoog.De heer Dibi (GroenLinks): Ik vind het toch
bizar dat wij een brief over Marokkaanse Nederlanders hebben ontvangen, ondertekend
door vier ministers. De ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zijn daarbij opvallend afwezig. Daar
later meer over. Het liefst heb ik één coördinerende minister
die, omdat het kabinet met één mond spreekt, ons hier te woord
staat.Centraal staat hun brief die officieel «Grenzen stellen en Perspectief
bieden» heet, maar door hen in alle ernst de «Marokkanenbrief»
wordt genoemd. Hierin beschrijven zij hoe zij voor eens en voor altijd korte
metten zullen maken met de problemen die door Marokkaanse Nederlanders veroorzaakt
worden. Hoe goed de bewindslieden hun best ook hebben gedaan om de problemen
te benoemen; ik werd er niet heet van. Alle clichés en incidenten passeren
de revue. Ben je vrouw, homo, politieagent, ambulancewerker, straatcoach of
buschauffeur, wees op je hoede, want Marokkaans-Nederlandse kinderen leren
van hun ouders dat ze je klappen moeten geven. Ben je een Marokkaans-Nederlands
meisje, dan ben je vast slachtoffer van eergerelateerd geweld, gedwongen prostitutie
en achterlating in Marokko. Ben je hun vader, dan ben je afwezig. Ben je hun
moeder, dan verkeer je in een maatschappelijk isolement.Ik ben niet kleurenblind. Mijn hele leven heb ik gezien dat bepaalde groepen
Nederlanders grote problemen hebben en voor grote problemen zorgen. Het lijkt
mij dat zelfs binnen het meest politiek correcte geitenwollen clubje in Nederland
inmiddels niet meer moeilijk wordt gedaan over het feit dat bepaalde groepen
oververtegenwoordigd zijn. Maar deze problemen los je niet op door met een
kleurpotlood lijntjes te trekken. En toch is het kabinet driftig aan het kleuren
geslagen. Eerst met Antilliaanse Nederlanders en nu geeft het zakken geld
uit aan zogenoemde Marokkanengemeenten om speciaal voor hen straatcoaches
en gezinsmanagers in te zetten.De incidenten in Gouda illustreren hoe hysterisch politieke bestuurders
kunnen reageren. Iedereen herinnert zich nog dat in het oog van de mediastorm
een verontwaardigde burgemeester verscheen die schande sprak van een stigmatiserende
hype. Niet veel later zagen wij dezelfde burgemeester met dollartekens in
de ogen fel van leer trekken tegen voor overlast zorgende jongeren en een
keiharde aanpak bepleiten. Dat deed hij niet zonder succes; hij kreeg € 900 000
in the pocket. Wat is er met het geld gebeurd? Hoeveel is er per gezin of
per probleemjongere uitgetrokken? Gezinnen die geen couscous op het menu hebben
staan, maar hutspot, roti, nasi of döner kebab, hebben dikke vette pech,
want het geld is alleen gereserveerd voor Marokkaanse Nederlanders.Maar wat GroenLinks echt fundamenteel fout vindt aan de voorliggende brief
van het kabinet, die opvallend genoeg niet door de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
is ondertekend, is dat het in feite is gezwicht voor de begrijpelijke maatschappelijke
onrust en media-aandacht voor probleemgedrag van Marokkaans-Nederlandse jongeren.
Het kabinet heeft in een paniekreactie op het ene na het andere incident,
zijn ratio verloren en heeft een Marokkanenbrief geproduceerd die een rechtstreeks
verband legt tussen criminaliteit en etniciteit.Wat bezielde het kabinet precies toen het deze brief opstelde? Zegt het
kabinet met deze brief dat er een relatie is tussen de Marokkaanse etniciteit
of cultuur en maatschappelijke problemen? Waarom heeft het kabinet er niet
voor gekozen om de Tweede Kamer een brief te sturen over de aanpak
van probleemgezinnen en probleemjongeren in het algemeen, aangezien het ook
in de brief stelt dat de meeste maatregelen generiek zijn en dus voor alle
jongeren gelden? Dat laatste is ook logisch, want als de Tweede Kamer bijvoorbeeld
een kabinetsbrief over het alcoholbeleid bespreekt, wordt er ook niet gesproken
over de«autochtonenbrief», gelet op de doelgroep. Voordat het
kabinet deze brief opstelde, hebben de ministers een gesprek gevoerd met gemeenten
en burgemeesters. Daarin werden de conclusies getrokken dat het aantal voor
overlast zorgende criminele jongeren kleiner is geworden, dat de huidige bevoegdheden
en een aantal nieuwe bevoegdheden toereikend zijn om de problemen aan te pakken
en dat voldoende bekend is over de betreffende probleemjongeren. Aangezien
het kabinet voor dat gesprek had gesteld dat de problemen groter waren geworden,
vraag ik het kabinet hoe het nu precies zit. Zijn de problemen met Marokkaans-Nederlandse
jongeren die overlast geven, groter of kleiner dan tien jaar geleden?Het volgende punt is het zelfreinigende vermogen van de Marokkaans-Nederlandse
gemeenschap, alsof die gemeenschap überhaupt bestaat. Ik citeer: «Het
is belangrijk dat de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap verantwoordelijkheid
neemt in de aanpak van de problemen.» Ik vraag minister Rouvoet niet
om zich te verantwoorden voor uitspraken van de paus. Ik vraag minister Hirsch
Ballin niet om zich te verantwoorden voor de scheidend voorzitter van Aedes,
die tevens partijgenoot is. Ik zou niet durven om minister Van der Laan als
ex-jurist aan te spreken op geregeld voorkomende foute praktijken van juristen.
Zo wens ik ook niet dat het kabinet Marokkaanse Nederlanders opsluit in een
groep van clichés en hen associeert met allerlei zaken waar zij niet
mee wensen te worden geassocieerd. Actieve burgers horen zich te bekommeren
om andere burgers en elkaar te corrigeren bij onwenselijk gedrag. Daar horen
geen etnische handleidingen bij te worden gehanteerd. Graag hoor ik hierop
een reactie. Ik verzoek de geachte ministers om te stoppen met dit beschamende
Marokkanenfetisjisme, hun kleurpotloodjes op te bergen en hun Marokkanenbrief
in te trekken. Ik verzoek hun om met een nieuwe brief te komen, waarin wordt
geschetst op welke wijze het kabinet de komende jaren de criminaliteit, overlast
en opvoedingsproblemen van alle Nederlanders te lijf wil gaan. Zij moeten
hierin niet de afkomst, maar de toekomst centraal stellen.Het kan het kabinet zijn ontgaan, maar er is een nieuwe generatie Nederlanders
in volle bloei die steeds minder langs etnische lijnen denkt. Dit is een generatie
waarvan de identiteit niet meer zozeer wordt bepaald door het geboorteland
van de ouders, maar door de stad waarin zij wonen, werken of studeren. Zij
voelen zich Amsterdammer of Rotterdammer. Hun identiteit wordt bepaald door
de scene waarin zij verkeren, door de kleding die ze «rocken»,
door de games die zij spelen of door de sport waarvoor zij leven. GroenLinks
wenst dat deze generatie niet wordt opgesloten in één etnische
groep. Alle partijen in het parlement, behalve de PVV, hebben zich uitgesproken
tegen registratie van een tweede nationaliteit door Nederlandse gemeenten,
juist omdat alle burgers in Nederland vrij moeten zijn om zichzelf te zijn.
Tegelijkertijd bespreken wij vandaag de Marokkanenbrief, waardoor Marokkanen
op hun afkomst worden gewezen als het misgaat. Dit is niet het maatschappijbeeld
van GroenLinks en het is de waarheid van gisteren. Vandaag is er een nieuwe
werkelijkheid. Ik kondig alvast een VAO aan, waarin ik zal vragen om de Marokkanenbrief
onmiddellijk naar de prullenbak te verwijzen en te stoppen met dit soort etnisch
registreren van Nederlandse burgers.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De heer Dibi van
GroenLinks geeft een heel heldere analyse, alleen mag je het probleem daarna
niet benoemen. Zodoende komen wij nooit tot een oplossing. Je kunt je immers
wel Amsterdammer of Hagenees voelen als Marokkaan van de tweede generatie,
maar waarom moet je dan daar aan het eind van de boulevard gaan staan?
Waarom moet je dan iedere vrouw uitmaken voor «hoer»? Waarom moet
je dan denken dat wat een ander heeft, vooral ook van jou is? Waarom?De heer Dibi (GroenLinks): Ik ga niet op werkbezoek
in een achterstandswijk; ik woon in een achterstandswijk. Daardoor heb ik
al die problemen waar veel Kamerleden naar verwijzen, aan den lijve ondervonden.
Mijn moeder wordt namelijk ook wel eens voor «hoer» uitgemaakt.
Als een Marokkaans-Nederlandse probleemjongere in mijn portiek urineert, dan
ruikt niet alleen mijn autochtone buurman dat, maar alle buren. Als er dus
afwijkend en grensoverschrijdend gedrag plaatsvindt, dan is er maar één
aanpak, namelijk corrigerend optreden aan de hand van de Nederlandse weten
regelgeving. Daarin maak ik totaal geen onderscheid op basis van etniciteit.
Ik heb het voorrecht gehad om in allerlei milieus te verkeren. Ik heb gezien
dat op straat voor iedereen de wetten van de straat gelden: voor Antilliaans-Nederlandse
jongeren, Turks-Nederlandse jongeren, autochtone jongeren en Marokkaans-Nederlandse
jongeren. Daarom wil ik niet met het kabinet in debat gaan over een Marokkanenbrief
of een Antillianenbrief. Ik wil in debat gaan over een overlastbrief, een
probleembrief of een opvoedingsbrief.Mevrouw Verdonk (Verdonk): U bent degene die
de brief een «Marokkanenbrief» noemt. Laat dat duidelijk zijn.
In Nederland wonen ongeveer 355 000 Marokkanen. Dat is ongeveer 2%
van de Nederlandse bevolking. Als je dat beseft, dan zie je dat er onevenredig
veel Marokkaanse jongens in de Nederlandse bajessen en jeugdinrichtingen zitten.
Daarover hebben wij keiharde cijfers. De cijfers zijn verschillend, maar ze
zijn in ieder geval verontrustend en altijd in het nadeel van Marokkaanse
jongens. Er zijn natuurlijk ook Turkse en autochtone jongens die crimineel
zijn, maar niet in die mate als Marokkaanse jongens dat zijn. Waarom wilt
u dat niet erkennen? Waarom zegt juist u niet dat het om een specifieke groep
gaat met specifieke problemen, waar wij specifiek een heel goed pakket maatregelen
voor moeten maken, zodat deze jongeren het wel gaan redden in de samenleving?De heer Dibi (GroenLinks): Ik zou willen dat
mevrouw Verdonk en ik ons in even grote mate aangesproken zouden voelen door
de problemen en dat ik mij ook zou kunnen bekommeren om criminaliteit van
Antilliaans-Nederlandse jongeren. Ik wil namelijk niet meer in dat soort hokjes
denken. Ik zie inderdaad dat Marokkaans-Nederlandse jongeren bijvoorbeeld
in justitiële jeugdinrichtingen zijn oververtegenwoordigd, terwijl zij
zijn ondervertegenwoordigd in de preventieve kant van de jeugdzorg. Dat is
een groot probleem.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dat komt doordat
ouders niet zijn geïntegreerd.De heer Dibi (GroenLinks): Dat komt onder
andere door het falen van ouders. Als een kind in aanraking komt met politie
of justitie, dan moet er direct een zorgtraject worden losgelaten op de ouders.
Op dit moment loopt een proef in Amsterdam-West. Minister Hirsch Ballin is
er op bezoek geweest. Dat soort ontwikkelingen juich ik van harte toe. Ik
ben echter niet onder de indruk van en ook niet geïntimideerd door alle
media-incidenten, door alle problemen in de samenleving en ook niet door het
geroep van politici. Ik ben overtuigd van mijn eigen verhaal. Ik zie heel
grote ontwikkelingen in het ondernemerschap en in het onderwijs. Die zetten
zich voort. Als wij de problemen precies in kaart hebben gebracht en ons niet
laten meesleuren door allerlei uitingen van populisme, dan komt het op den
duur allemaal wel goed.De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Ik
voel mij wel thuis bij de ondertitel van de brief «Grenzen stellen en
Perspectief bieden». Daar streven wij ook naar. Bepaald gedrag is onaanvaardbaar
en moet hard worden aangepakt. Daarnaast moeten wij perspectief bieden. Antisemitisme,
vrouwenhaat, het pesten van vrouwen en het terroriseren van bioscopen en zwembaden
is onacceptabel, van iedereen, dus ook van mensen met een Marokkaanse achtergrond.
Als er dan een brief komt over Marokkaans-Nederlands probleemjongeren, vraag
ik mij af met welk specifiek beleid wij Marokkaanse jongeren extra gaan aanpakken.
Het strafrecht geldt voor iedereen in even grote mate. Jongens met een Marokkaanse
achtergrond hebben dezelfde kansen en hun vrijheid heeft dezelfde begrenzingen.
De specifieke problemen die worden benoemd, ook door andere woordvoerders,
worden inderdaad vaak door Marokkaanse jongeren veroorzaakt.In antwoord op mevrouw Verdonk zeg ik het volgende. Ik heb onlangs nog
een agent gesproken op de Zuid-Hollandse eilanden. Hij bracht een jongen naar
huis die vreselijke dingen had gedaan. Zijn vader was heel boos op hem, niet
om wat hij had gedaan, maar omdat hij in zijn kraag was gegrepen. Dus ook
Nederlandse ouders vertonen soms ontzettend slecht, asociaal gedrag en voeden
soms slecht op. Dat is niet te tolereren van Marokkaanse ouders, niet van
Nederlandse ouders, niet van Turkse ouders, van niemand.In de brief gaat het heel vaak over justitieel ingrijpen. Ik zie niet
in wat de meerwaarde daarvan is voor Marokkaanse jongeren. Daar ben ik ook
gelukkig over, want Marokkaanse jongeren zijn niets meer of minder dan andere
jongeren. Op allerlei andere punten schiet het ingrijpen juist tekort. Maar
wie zijn eigenlijk de echte probleemjongeren? Zijn dat de jongeren die problemen
veroorzaken, die wij in de kraag moeten vatten en op het rechte spoor moeten
krijgen met alle middelen die daarvoor nodig zijn? Of zijn de probleemjongeren
vooral de jongeren die daartegen aanhikken? Gaat het dus om jongeren die,
voordat zij mogelijk crimineel of irritant gedrag vertonen, worden gestigmatiseerd,
die geen kansen krijgen en die worden geassocieerd met een kleine groep jongeren
die zich misdraagt? Mijn insteek voor het debat is dat de Marokkaanse probleemjongeren
vooral de Marokkanen zijn die voortdurend worden geassocieerd met dat kleine
groepje jongeren dat de boel verziekt.Het toekomstperspectief van jongeren wordt voor een groot deel bepaald
door hun startkwalificaties, door onderwijs. Onderwijs wordt heel weinig genoemd
in deze brief. Juist bij Marokkaans-Nederlandse jongeren zijn deze kwalificaties
van belang, zeker gezien hun achterstand in het onderwijs. Hoewel Marokkaanse
kinderen de laatste jaren doorgaans het lage opleidingsniveau van hun ouders
zijn ontstegen, lukt het slechts 44% van de Marokkanen om een havo-,
vwo- of mbo-2-diploma te halen. Maar liefst 77% van de autochtonen
lukt dat. Dat is een enorm verschil en genoeg reden om het vergroten van de
onderwijskansen tot topprioriteit te maken. In de brief missen wij dit en
er is geen specifieke beleidsinzet op dat terrein.Het kabinet zet in op het tegengaan van schooluitval, onder meer met het
project Aanval op de uitval. Dat is niet specifiek gericht op Marokkaans-Nederlandse
jongeren, terwijl uit onderzoek blijkt dat ook etnische specificiteiten ten
grondslag liggen aan schooluitval, bijvoorbeeld opvoedingsgewoonten en geringe
bekendheid met het Nederlandse onderwijs. De cijfers bevestigen dit. Hoewel
het aantal voortijdige schoolverlaters landelijk daalde met 10%, steeg
het juist onder Marokkaanse jongeren. Kan de minister zeggen waarom het beleid
niet werkt voor de Marokkaans-Nederlandse jongeren? Is hij van plan aanvullend
en specifiek beleid op deze doelgroep te richten?De kwaliteit van het onderwijs is in grote mate afhankelijk van het schoolklimaat.
Uit onderzoek blijkt dat kleinere klassen, gemotiveerde leraren en een normbevestigend
klimaat constructief kunnen werken om problemen, zoals normovertredend gedrag
onder jongeren, te voorkomen. Dat past bij ons pleidooi, dat
wij al veel langer houden, om te streven naar scholen op maat, kleinere klassen,
persoonlijk onderwijs en meer erkenning van goede leraren.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De heer Van der
Ham spreidt een mist van woorden over ons uit en berijdt weer allerlei D66-stokpaardjes
zonder te willen praten over de groep waar wij het over hebben. Hij had het
over kleine klassen. Denkt hij nu heus dat kleine klassen een oplossing kunnen
bieden voor jongeren die door hun ouders niet worden opgevoed?De heer Van der Ham (D66): Dat wil ik wel
beweren, ja. Als jongeren bijvoorbeeld van huis uit niet de Nederlandse taal
meekrijgen of door allerlei sociaal-psychologische problemen van hun ouders
niet de juiste opvoeding krijgen, dan kunnen een kleine klas en goed onderwijs
ontzettend helpen om dat op te vangen. Ja, dat beweer ik en dat is inderdaad
een D66-stokpaardje. Daar ben ik zeer trots op. Jongeren die echter over de
schreef gaan, moeten wij hard aanpakken. Daar zijn wij het over eens. Voor
de grote groep jongeren die net niet over de schreef gaat of dat misschien
een keertje heeft gedaan, maar daar op wil terugkomen, zijn onderwijs en goede
arbeidsplaatsen van groot belang.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik hoor dit betoog
bijna ademloos aan. Hoe kun je zo ver van de werkelijkheid af staan? Wat wil
D66 doen om te bewerkstelligen dat kinderen vanaf 4 jaar, waar wij allemaal
het beste mee voorhebben, wel thuis worden opgevoed? Wat wil D66 doen wat
de gezinnen en de ouders betreft?De heer Van der Ham (D66): Ik zal zo meteen
nog iets zeggen over de jeugdzorg, over gezinscoaches en dat soort zaken.
Die zaken zijn van groot belang om ouders beter te ondersteunen. Zij hebben
soms grote problemen om hun kinderen goed op te voeden, omdat zij zelf bijna
niet genoeg zijn gehecht in de samenleving. Dat wordt op allerlei vlakken
bij andere gezinnen gedaan. Je moet dat ook doen bij Marokkaanse gezinnen
die in de problemen verkeren. Dat lijkt mij zeer nuttig. Onderwijs en opvoedingsondersteuning
zijn dus van groot belang. Als ouders hun kinderen op te jonge leeftijd maar
op straat laten zwerven op een bepaald tijdstip, dan moeten politie, justitie
en jeugdhulpverlening hen daar soms op aanspreken. Daar ben ik een groot voorstander
van in sommige situaties en in sommige wijken. Dat gebeurt ook wel. Onze burgemeester
in Nijmegen, Thom De Graaf, onderneemt op een aantal punten behoorlijk stevige
acties voor jongeren.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dat heb ik nog
niet ontdekt.De heer Van der Ham (D66): Dat doet hij zeker.
Dat is in specifieke gemeenten van groot belang en dat gebeurt ook. Niet alleen
repressie helpt– daar zijn wij voor, waar dat nodig is – maar
zeker preventie is van groot belang. Daar ligt te weinig nadruk op in deze
brief.Voorzitter. Over taalachterstanden lezen wij te weinig in deze brief.
Hoe denkt de minister over extra taallessen, zomercursussen en landelijke
toetsen op basisscholen om taalachterstanden op te lossen? Ook het pleidooi
voor brede scholen hebben wij al diverse keren gehouden. Daarbij gaat het
om sociale activiteiten, zoals samen sporten, en culturele activiteiten. Fors
investeren in brede scholen helpt om allerlei problemen te voorkomen.Als men het heeft over jongeren kansen bieden, dan moeten jongeren die
ook daadwerkelijk krijgen. Zo is het volstrekt ontoelaatbaar dat goed presterende
allochtone leerlingen voor de keuze van een middelbare school lagere opleidingsadviezen
krijgen dan autochtone leerlingen met een vergelijkbaar prestatieniveau, zoals
op Amsterdamse scholen is gebleken. Is de minister van plan om
extra maatregelen te nemen tegen dit soort discriminatie? Hetzelfde geldt
voor stageplaatsen. Marokkanen hebben relatief veel last van discriminatie
bij stageplaatsen. Van de Marokkanen die zijn afgewezen, heeft 60%
last gehad van discriminatie. In de brief schrijft de minister het belangrijk
te vinden dat gemeenten samen met bedrijven en instellingen, werk maken van
het regelen van stageplaatsen voor jongeren. Dat is heel goed, maar waar zijn
de concrete afspraken? Ook in de debatten over het crisispakket vonden wij
de afspraken daarover van de regering met het bedrijfsleven ongelooflijk vaag.De minister verwacht veel van de jeugdzorg. Forum schrijft in een brief
dat je wel alles op het bordje van de jeugdzorg kunt gooien, maar de vraag
is of jeugdzorg wel voldoende geëquipeerd is om die rol op zich te nemen?
Zo zouden gezinsmanagers tegen enorme muren van instellingen aanlopen. Ik
ben benieuwd naar de reactie van de minister op deze opmerking. Is hij van
plan om maatregelen te nemen om een eind te maken aan de bureaucratie en de
verkokering? Dat is immers juist voor deze groep van groot belang.De minister benadrukt dat de Marokkaanse gemeenschap meer haar verantwoordelijkheid
moet nemen. Allereerst is het juist typerend voor de Marokkaanse gemeenschap
dat zij veel minder strak is georganiseerd dan bijvoorbeeld de Turkse. Er
zijn wel wat organisaties, maar bestaat de Marokkaanse gemeenschap als zodanig
wel? Als je één ding kan zeggen over de Marokkaanse gemeenschap,
dan is het dat zij behoorlijk is geïndividualiseerd. Dat heeft overigens
ook het voordeel dat zij qua taalkennis vooroploopt ten opzichte van andere
allochtone groepen, omdat zij veel meer participeert in de samenleving. Dat
blijkt ook uit de cijfers. Het is dus interessant dat de minister die verantwoordelijkheid
benadrukt, maar ik weet niet of dat zo zinnig is. Hij zegt bijvoorbeeld ook
dat er veel meer moet worden samengewerkt met moskeeën. Van de Marokkaanse
jongeren gaat 70% niet of nauwelijks naar de moskee.De voorzitter: Als u al uw resterende punten
zo uitgebreid onderbouwt, zitten wij hier over een uur nog.De heer Van der Ham (D66): Ik rond af, voorzitter.Als je hetzelfde zou doen voor reljongeren uit Amsterdam-Noord met een
autochtone achtergrond, dan zou je bijvoorbeeld bij de bisschop van Haarlem
aankloppen om daarover in gesprek te gaan. Dat lijkt mij ook niet zo zinnig.
Deze jongeren zitten niet in zo’n religieus verband. Het is niet zinnig
om vooral daarop in te zetten.Het is van groot belang dat Marokkaanse jongeren goede voorbeelden hebben.
Dat is ook te zien bij succesvolle projecten met Marokkaanse jongeren. Er
zijn nogal wat goede voorbeelden in de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap.
Er zijn veel meer succesvolle individuen in die gemeenschap dan bij andere
allochtone groepen: schrijvers, cabaretiers, acteurs, voetballers en politici.
Zij kunnen een enorme rol spelen in het motiveren van en perspectief bieden
aan Marokkaanse jongeren. Daar zie ik veel meer in. Er zijn al van dat soort
projecten, die zeer succesvol zijn. Die kunnen een veel grotere rol spelen
dan de moskee of de Marokkaanse gemeenschap, die als zodanig bijna niet bestaat.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik wil eerst afstand
nemen van de opmerking van de heer Van der Ham over discriminatie op scholen.
Wij hebben heel goede onderwijzers in Nederland, die zich inzetten voor iedere
leerling. Een taalachterstand kan echter de reden zijn voor een lager opleidingsadvies.
Het is echter schandalig om te praten over discriminatie op scholen. Daar
neem ik afstand van.Ik wilde echter nog de volgende vraag stellen. Is de heer Van der Ham
voor verplichte opvoedingsondersteuning?De heer Van der Ham (D66): Voor jongeren die
crimineel actief zijn geweest en daarvoor zijn veroordeeld, kan een mate van
verplichte hulp aan gezinnen bij de opvoeding een rol spelen, als dat nodig
is. De manier waarop u dat over iedereen heen wilt kieperen, kan echter wel
eens contraproductief werken. Toch is het in sommige gevallen zeker nuttig.Verder zegt u dat discriminatie van Marokkaanse en andere allochtone leerlingen
niet voorkomt, maar het blijkt gewoon uit de cijfers. Uit testen is gebleken
dat sommige jongeren goed scoorden op de Citotoets, maar vervolgens een lager
advies kregen voor de middelbare school. Leest u nog eens het rapport van
de commissie-Dijsselbloem erop na. Daarin hebben wij daar uitgebreid aan gerefereerd.
Het blijkt ook uit andere onderzoeken. Er is sprake van enige discriminatie,
waardoor leerlingen verkeerd worden ingeschat. Daar moet deze regering oog
voor hebben. Dat moet worden voorkomen. Wij moeten alle kansen en talenten
van leerlingen benutten.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Van der Ham beschuldigt
onderwijzers voor de tweede keer van discriminatie.Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. Als ik
dit zo allemaal hoor, dan adviseer ik iedereen nog eens het rapport van de
commissie-Blok te lezen, die in 2004 een onderzoek heeft gedaan naar het integratiebeleid
van de afgelopen dertig jaar. Daarin staat dat de integratie van migranten
en niet-migranten, het samenleven in Nederland, grotendeels is geslaagd, niet
dankzij, maar ondanks het overheidsbeleid van de jaren daarvoor. Het is heel
belangrijk dat wij allen kennisnemen van de historie en dat wij die betrekken
in onze uitlatingen.Wij hebben het vandaag niet over Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond
die het goed doen op school, die een goede baan hebben en die keurig in een
Vinexwijk wonen met hun Nederlandse buren. Wij hebben het ook niet over de
Marrokaans-Nederlandse politici, parlementariërs, cabaretiers en schrijvers.
Vandaag hebben wij het over een groep jongeren in buurten, zoals Oosterwei,
Kanaleneiland en de Schilderswijk, met heel veel problemen. De statistieken
bij de brief liegen er niet om. Het gaat om criminaliteit, hoge werkloosheid,
armoede en schooluitval. Uit de samenstelling van die wijken blijkt dat ook
nog allemaal bij elkaar in één wijk te wonen. Ik benadruk dat
wij het vandaag hebben over die wijken en buurten en die concentratie van
jongeren met heel veel problemen.Als ik met de mensen in die buurten en wijken spreek, zijn mijn ervaringen
van de afgelopen maanden en wellicht van de jaren ervoor, heel dubbel. Juist
in die buurten en wijken wonen vrouwen die voor hoer worden uitgescholden
en die worden bespuugd. De bewoners van dezelfde buurt, al dan niet met een
Marokkaanse achtergrond, vinden dat heel vervelend. Net als hun autochtone
buren, voor zover die daar nog wonen, vinden zij het heel vervelend dat er
overlast is en dat zij zich niet veilig voelen op straat. Tegelijkertijd benoemen
zij de problemen. Zij zeggen dat er meer buurtagenten moeten komen. Ik ben
ook veel jongeren en jeugdwerkers tegengekomen die zeggen: deze jongen hoort
eigenlijk al zes maanden op school te zijn, maar er is geen school te vinden.
Dat zijn de problemen waar wij het over hebben en de verschillende kanten
daarvan.Ik sta kort stil bij de vraag hoe het zo is gekomen. Volgens onze analyse
is die werkelijkheid helaas niet veranderd. Er is in de publieke ruimte, in
bepaalde buurten, wijken en scholen sprake geweest van een wegkijkende overheid,
van verwaarlozing en van een falend integratiebeleid, waardoor er naast een
sociaaleconomische scheiding ook een etnische scheiding is ontstaan. Die scheiding
groeit. Er is een cultuur ontstaan van «ieder voor zich». Er is
sprake van een neoliberaal beleid van minder overheid en meer markt, waardoor
alle problemen vanzelf zouden worden opgelost. De problemen komen niet alleen
tot uiting in het asociale wangedrag van deze jongeren. Er is een algemeen
beeld van hufterig gedrag. Dat komt er niet zomaar. Dit alles
gezegd hebbende, ben ik dus blij dat het kabinet daar wat aan gaat doen en
dat het kabinet het anders gaat doen. Ik neem tenminste aan dat het kabinet
dat zegt met deze brief. Dat steun ik alleen maar.Bij deze groep jongeren komt ook de integratie om de hoek kijken. Er zijn
sociaaleconomische achterstanden. Daar komt ook het cultureel motief bij:
de achtergrond dat je een kind bent van migrantenouders en de ouders zelf.
De laatste jaren wordt er geen integratiedebat maar een segregatiedebat gevoerd.
Het debat gaat niet over het oplossen en aanpakken van de segregatie, maar
over de islam en over religie. Terwijl partijen zeggen in oorlog te zijn met
die religie, zegt de overheid steeds vaker dat religie de oplossing is. Taallessen
moeten maar in de moskee worden gegeven en de imam moet voor banen en opleidingen
zorgen. Dat is niet de manier; religie is niet het instrument van de overheid
om maatschappelijke problemen op te lossen. Religie is niet de enige identiteit
en is niet het probleem waar wij het nu over hebben.Wij steunen de lijn van Grenzen stellen en Perspectief bieden. Ik heet
natuurlijk alle ministers die hier zitten van harte welkom, maar ik zou het
prettig vinden als wij vandaag kunnen afspreken wie het centrale aanspreekpunt
is. Is dat de minister voor Jeugd en Gezin, de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
de minister van Justitie, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
of de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid? Nu hoop ik niet dat de
ministers allemaal in koor zeggen: dat zijn wij allemaal een beetje en voor
de rest moeten de gemeenten het beleid uitvoeren. Het probleem dat zich iedere
keer bij dit soort plannen voordoet, is dat iedereen een beetje verantwoordelijk
is en er geen duidelijke doelen worden gesteld. Daardoor is niemand afrekenbaar.
Ik wil dus dat één of twee ministers vandaag zeggen: wij zijn
voortaan verantwoordelijk voor het voorliggende plan.Dan kom ik op de inhoud. Het kabinet heeft geld voor gezinscoaches en
een aantal andere zaken. Er zijn heel veel instrumenten en er zijn nieuwe
wetten en regels. Nu moet er dus vooral worden aangepakt. Wij hebben ook de
ervaring dat voormalig minister van Justitie, de heer Donner, een bedrag van
3,1 mln. vrijmaakte om de problemen met deze groep jongeren hier in Den Haag
aan te pakken. Dat bedrag was bedoeld ter bestrijding van criminaliteit en
jeugdwerkloosheid. Ik moet nog steeds vragen wat er met deze middelen is bereikt.
Ik vrees dat er geen resultaten zijn geboekt. Sterker nog: in de betreffende
buurten en wijken zijn de problemen alleen maar gegroeid. Ik wil daar van
af. Ik wil niet iedere keer achter een andere doelgroep aanhobbelen. Ik wil
dat het kabinet voor dit geld keiharde afspraken maakt over criminaliteit,
maar ook over het aantal banen, stages en opleidingsplekken. Daar is een groot
tekort aan en dat wordt totaal niet in deze brief benoemd. Op dit moment zoeken
85 000 werkloze jongeren een baan, onder wie dus ook deze jongeren. Als
wij een plan maken voor al deze wijken, deze problemen gaan oplossen en perspectief
gaan bieden, dan moeten wij daar heel concrete doelstellingen aan koppelen.Aan de andere kant mogen en kunnen gezinsmanagers en straatcoaches nooit
de buurtagent en de jongerenwerker vervangen. Dat dreigt nu echter te gebeuren.
Nog steeds beantwoordt het kabinet immers niet onze vragen over het enorme
tekort aan buurtagenten en over het gegeven dat de jongerenwerker de afgelopen
jaren helemaal is wegbezuinigd, waarover een recente brief van de MOgroep
ging. Buurtagenten en jongerenwerkers heb je echt nodig om te voorkomen dat
jongeren afglijden naar de criminaliteit.Als jongeren de fout in gaan, moet je lik op stuk kunnen geven en dat
direct kunnen aanpakken. Daarvoor heb je in buurten en wijken echter wel de
juiste infrastructuur nodig.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik mis heel belangrijke
spelers op dit terrein in uw betoog, namelijk de ouders. Wat verwacht u van
de ouders? Hoe gaat u ervoor zorgen dat ouders hun kinderen gaan opvoeden?Mevrouw Karabulut (SP): Ik verwacht heel veel
van de ouders en ik verwacht heel veel van de scholen en werkgevers. Ik ben
het helemaal eens met mevrouw Verdonk dat ouders verantwoordelijk zijn voor
de opvoeding, dat wij moeten ingrijpen wanneer de opvoeding faalt en dat wij
ouders moeten aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Net zoals ik het met
haar eens ben dat je kansen, mogelijkheden en randvoorwaarden moet scheppen.
Voor de rest moeten mensen het echter zelf doen. Als zij het niet doen, moet
je hen daarop aanspreken en ingrijpen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Hoe ver gaat dat
ingrijpen voor de SP?Mevrouw Karabulut (SP): Mevrouw Verdonk, ...Mevrouw Verdonk (Verdonk): Laat mij even uitspreken.
Ik praat echt vanuit mijn zorg voor die kinderen. Het gaat om kinderen die
op 4-, 5-jarige leeftijd buiten op straat lopen en die van hun broertjes leren
om rottigheid uit te halen. Vindt u dat voor hen verplichte opvoedingsondersteuning
mogelijk moet zijn?Mevrouw Karabulut (SP): Ik begrijp dat u niet
alle debatten kunt volgen. Dat is geen verwijt. Zo zit u ook nooit bij inburgeringsdebatten,
maar als u een beetje had gevolgd wat wij...Mevrouw Verdonk (Verdonk): Misschien weet
ik wel meer van inburgering dan u na al die debatten. Kunt u hier dus een
keer mee stoppen, alstublieft?Mevrouw Karabulut (SP): Ik weet wel zeker...De voorzitter: Dat helpt niet, mevrouw Karabulut.
Eénpersoonsfracties moet u dit soort verwijten ook niet maken. Gaat
u verder met uw antwoord.Mevrouw Karabulut (SP): Het gaat er niet om
dat zij niet aanwezig is bij debatten, maar dat zij onze standpunten niet
kent. Wanneer de opvoeding faalt, moet je immers met dwang en drang kunnen
ingrijpen. Dat is zeker. Ik ben er geen voorstander van om allerlei financiële
sancties ertegenaan te gooien, zoals mevrouw Verdonk. Daarmee duw je arme
mensen namelijk alleen maar verder in de put. Ik ben echter wel voor gedwongen
ingrijpen.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter.
Voor de ChristenUnie staat voorop dat wij met elkaar moeten kunnen leven in
deze samenleving. Bij samenleven moet je elkaar dus ook de ruimte geven. Dit
betekent dat er niet wordt getornd aan onze rechtsstaat en aan fundamentele
waarden en normen. In dat licht zien wij de aanpak van probleemjongeren. Bij
integratie gaat het naast het invoegen van de nieuwkomer ook om acceptatie
van de nieuwkomer door de samenleving. Die twee aspecten gaan hand in hand.
Je thuis voelen in Nederland is fundamenteel voor een succesvolle integratie.
Wij ontkennen niet dat er bij bovengemiddeld veel Marokkaans-Nederlandse jongeren
problemen zijn. De cijfers liegen er niet om. Bagatelliseren van de problematiek
is in niemands belang, maar uitvergroting ervan evenmin. De hele groep over één
kam scheren, doet onrecht aan de burgers die graag en goed meedoen. Zij moeten
het gevoel hebben erbij te horen. Uit de analyse in de brief blijkt dat er
sprake is van een falende opvoeding; de straat voedt jongens
op. Gedrag wordt gevormd in de opvoeding, dus daar moet fors op worden ingezet.
Wij steunen dan ook de inzet van gezinsmanagers, het Centrum voor Jeugd en
Gezin en de straatcoaches. Is daar echter de specifieke expertise aanwezig
om deze gezinnen succesvol te ondersteunen? Zijn er voorbeelden van best practices
op dit gebied?De minister heeft het over een gezagscrisis en het worstelen met identiteit.
Marokkaans-Nederlandse jongeren hebben in feite te maken met een dubbele identiteitscrisis
door de verschillen in cultuur thuis, op school en op straat. Het gaat niet
alleen om gezag en gedrag, maar ook om waarden. Dit aspect kan verder worden
uitgediept. Ik mis in de brief bijvoorbeeld aandacht voor radicalisering.
Is er onderzoek gedaan naar de vraag of er een verband is tussen radicalisering
en deze dubbele identiteitscrisis?De ChristenUnie vindt het positief dat de minister samenwerking zoekt
met gemeenten door de inzet van praktijk- en implementatieteams en door het
maken van prestatieafspraken. Ook is er betrokkenheid van de Marokkaans-Nederlandse
gemeenschap nodig bij de lokale aanpak. Er is echter niet echt sprake van
een gemeenschap. Daarin volg ik de vorige sprekers, zoals de heren Van der
Ham en Dibi. Ik wil de minister dus aanmoedigen om zijn inzet te richten op
degenen die de doelgroep kennen en die een waardevolle bijdrage kunnen leveren.
Daarnaast missen wij in het plan van aanpak de uitwerking van de betrokkenheid
van degenen die de doelgroep kennen, juist op lange termijn. Het is mooi dat
er allemaal initiatieven zijn, zoals de buurtvaders. Hoe geeft het kabinet
echter structureel vorm aan de samenwerking? Er is gesproken met de gemeenschap
over oorzaken en achtergronden van de problemen, maar wat dragen de zelfhulporganisaties
bij aan de aanpak in deze beleidsbrief? Gaat de minister bijvoorbeeld spreken
met zelfhulporganisaties over het taboe dat rust op de erkenning van psychische
problemen en gedragsproblemen en op de behandeling daarvan binnen deze gemeenschap?
Wat gaat de minister precies doen om gemeenten te ondersteunen in het vormgeven
van lokale samenwerking? Is het nu niet wat te vrijblijvend? Dit is van belang,
omdat juist bij interventie een directe betrokkenheid van personen uit de
omgeving van de jongere cruciaal is. Het is prima dat er wordt ingezet op
gezinsgericht werken en coördinatie van de zorg. Ik mis in de brief echter
de Eigen Kracht Conferentie. Kan die, bij het aanpakken van de problemen,
niet aansluiten bij de behoefte aan een grotere betrokkenheid van degenen
die de doelgroep kennen?De maatregelen in de brief richten zich vooral op gezinnen en de straatcultuur,
maar ik mis de rol van de derde cultuur, namelijk de cultuur op scholen. Scholen
kunnen een belangrijke rol spelen bij een beleid van insluiten in plaats van
uitsluiten en bij het toepassen van heldere normen. Wat moeten scholen bijvoorbeeld
doen met leerlingen die leraressen voor rot uitschelden? Dit vraagt veel van
het onderwijs, maar ik ben ervan overtuigd dat op dit punt veel winst is te
boeken. Het Rijk zou scholen hierin kunnen ondersteunen. Graag hoor ik een
reactie op de kritiek van het Samenwerkingsverband van Marokkanen in Nederland
(SMN) dat de beleidsbrief meer over bestrijden van overlast gaat en minder
over het daadwerkelijk verbeteren van het toekomstperspectief van de jongere.
Het is zorgelijk dat de aanpak op de uitval dan wel heeft geleid tot 10%
minder schooluitvallers, maar dat het percentage Marokkaanse schoolverlaters
juist is gestegen.Er wordt terecht stilgestaan bij het programma Veiligheid begint bij Voorkomen.
Wat bedoelen wij hier echter precies mee? Het is een breed programma en het
valt mij op dat in relatie tot de Marokkaans-Nederlandse jongere vooral wordt
gesproken over het aanpakken van recidive. Zijn de ministers het met mij eens
dat bijvoorbeeld het «doe-normaal-contract» en «doe normaal!
bevel» juist bij preventie een grote rol kunnen spelen? Vooropgesteld
moet worden dat overlast geven niet acceptabel is. Bij de aanpak van probleemjongeren
moet wel een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen echt
criminele jongeren en de middengroep van overlastgevende jongeren. De criminele
groep moet hard worden aangepakt. Er moet worden voorkomen dat zij een grotere
groep meetrekken in de verkeerde richting. Welke consequenties verbinden de
bewindslieden aan de analyse dat deze jongeren nu vaak relatief gemakkelijk
met een en ander wegkomen? Bij de middengroep moeten wij oppassen dat allerlei
repressieve maatregelen juist niet leiden tot uitsluiting, met het risico
op versterking van de problemen. Het is effectiever om in te zetten op een
politiek van insluiting. Er moet een verbinding worden gelegd met de thuiscultuur,
tussen binnen en buiten, en tussen preventief en repressief. Dit vraagt duidelijke
grenzen voor de jongeren en hun ouders. De kabinetsaanpak van de 12-minners
sluit hier goed op aan.De minister stelde dat de aanpak van de problemen die de Marokkaans-Nederlandse
jongeren hebben en veroorzaken, een lange adem zal vragen. Hiervoor is integratie
van het hele gezin van belang. Stap voor stap gaan Marokkaanse moeders aan
de slag met bijvoorbeeld een taalcursus. Deze moeders gaan er echt voor, maar
het is vaak allemaal nog erg broos. Ondertussen groeien er nieuwe generaties
op. Ik wil daarom afsluiten met een oproep via de minister aan de mensen van
die gemeenschap: ook de vaders zijn nodig. Een aantal vaders is al naar buiten
getreden als buurtvader. De andere Marokkaans-Nederlandse vaders moeten echter
ook uit hun theehuis komen en met de minister werken aan een betere toekomst
voor hun kinderen. Wij zullen samen de schouders eronder moeten zetten. De
minister moet daarbij ook de meisjes niet vergeten. Zij veroorzaken geen problemen,
maar hebben wel vaak problemen. Er is meer nodig dan alleen de aanpak van
eergerelateerd geweld. Zij komen soms nauwelijks op straat en moeten binnen
zeven jaar wel een volgende generatie opvoeden.Tot slot lees ik in de beleidsbrief niets over de verkeerde beeldvorming
en de discriminatie. Wat wil het kabinet daaraan doen?De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Het is
treurig dat wij vandaag weer aan tafel zitten om te praten over het Marokkanenprobleem,
althans het probleem dat er is met een kleine groep Marokkanen die hardnekkig
weigert mee te doen. Daar moeten wij immers wel precies in zijn. Het is ook
treurig dat alle Nederlandse Marokkanen die wel goed meedoen en mee willen
doen, door deze kleine groep een sticker op hun voorhoofd krijgen geplakt
dat zij allemaal niet zouden deugen. Dat is onterecht en onjuist.Vorige week ben ik bij een echtpaar op bezoek geweest, waarvan ik naam
en woonplaats buiten beschouwing laat. Dat echtpaar woont in een buurt die
wordt geterroriseerd door een groep van zo’n vijftig Marokkanen. Het
is een nette buurt, waar geen sprake is van afgebladderde deurposten noch
van grote werkloosheid en waar mensen wonen die keurig werken voor hun centen.
Dat paar leidt onder een vorm van straatterreur. Het is toch heel wat anders
om dat in cijfers en stukken te zien, dan wanneer je het verhaal zelf hoort
van mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Die mensen durven hun mond
niet meer open te doen omdat zij bang zijn voor repercussies en omdat zij
bang zijn dat zij anders moeten verhuizen. Na zes jaar Kamerlidmaatschap ben
je niet zo snel meer aangeslagen, maar afgelopen week was ik dat wel. Het
verhaal van mensen die er middenin zitten en ermee te maken hebben, grijpt
je namelijk aan. Dat is heel andere koek dan alle papieren en cijfers.Het gaat om Marokkanen die mensen bespugen en voor hoer uitschelden op
straat en die intimiderend op het lokale voetbalveldje rondlopen met bivakmutsen
op, waar kindertjes dan ook niet meer durven te komen. Het gaat om jongeren
die met hun scooter uitdagend op het achterwiel op mensen afrijden. Als er
een politiebusje komt opdraven, gaan zij uitdagend met z’n twaalven
eromheen rijden. De boodschap van die jongelui is duidelijk: Nederland is
van ons en niemand maakt ons wat. Dat straalt van hen af. Het
gaat in dit geval dus niet om een achterstandswijk, maar om een gewone buurt,
waar mensen wonen die werken voor hun centen en die helemaal niet rechts-radicaal
zijn.Bij het echtpaar dat ik sprak, was in februari tijdens een inbraak het
hele huis leeggehaald. Alles was weg. Toen men aangifte wilde doen, was de
boodschap: komt u morgen maar terug. De recherche kwam twee dagen later. De
boodschap van de recherche was dus dat zij nog maar twee dagen in de rotzooi
moesten blijven zitten, want de recherche had pas twee dagen later tijd om
langs te komen. De echte klap kwam echter toen een van beiden ’s morgens
de deur uitging, meteen de gang in werd teruggeduwd door een aantal Marokkanen,
een pistool op haar hoofd kreeg gezet en vervolgens messteken opliep. De na
de inbraak geplaatste camera’s en prikkeldraad in de tuin hadden kennelijk
weinig effect. De buurman was ook al een keer overvallen door een groep Marokkanen.
Terwijl hij getapet en geboeid op de grond lag, werd zijn huis leeggehaald.
Dat zijn geen incidenten. De buurtbewoners zijn bang en durven niets meer
te zeggen. Op het gemeentehuis kreeg men te horen dat men deze jongelui positief
tegemoet moest treden en dat er maar eens een volleybaltoernooi moest worden
georganiseerd om de buurt bij elkaar te brengen. Ik zal maar niet vertellen
wat de reactie daarop was. Hoe naïef kun je zijn?In Rotterdam heb ik dossiers gezien van jongens van 16 tot 18 jaar met
maar liefst zeshonderd politieregistraties. Ik meen dat de minister voor WWI
daar ook is geweest. Die jongens lopen nog steeds op straat rond en gaan gewoon
door. Dat gebeurt allemaal ondanks batterijen hulpverleners die op de gezinnen
in kwestie worden gezet. Ik vroeg wat dat allemaal kost. Voor het geld dat
wordt besteed aan één gezin, kon je wel een straat huizen kopen.
Dat was daar ongeveer de boodschap.Wij hebben hier te maken met een relatief kleine groep hardnekkige recidivisten
waar helemaal niets meer mee te beginnen is. Elk respect voor gezag en overheid
ontbreekt. Omdat de overheid het probleem niet effectief bestrijdt, ontstaat
er bij veel mensen die daarmee te maken hebben, een diepe vertrouwensbreuk
met de overheid. Slachtoffers van dit geweld en deze straatterreur voelen
zich door de overheid in de steek gelaten, met als dreigend gevolg dat men
radicaliseert ten opzichte van allochtonen en dat is zeer ernstig. Kennelijk
is er in deze samenleving onvoldoende leiderschap om dit probleem effectief
aan te pakken. Kennelijk worden de prioriteiten verkeerd gelegd en worden
slachtoffers en/of politie en justitie onvoldoende gesteund of geëquipeerd.
Deze geweldspiraal moet eenvoudigweg worden doorbroken, anders escaleert het
zowel bij de daders als de slachtoffers. Het gaat de verkeerde kant uit. Het
is onvoorstelbaar dat mensen in ons land, waar vrijheid zo hoog in het vaandel
staat, de meest elementaire vrijheid wordt onthouden, namelijk de vrijheid
om te gaan en te staan waar je wilt. Mensen durven de deur niet meer uit,
hangen prikkeldraad en camera’s rond hun woning en durven hun mond niet
meer open te doen. Dat is ernstig. Er moet dus drastisch worden ingegrepen.
Wij hebben niet meer zo veel tijd, want het ongeduld in de samenleving neemt
hand over hand toe. Dat begrijp ik heel goed.De VVD prijst het kabinet ervoor dat het de problemen met groepen Marokkanen
in de brief zo duidelijk benoemt. Er wordt in de brief niet om de hete brij
heen gedraaid. Het kabinet zet bovendien terecht in op zowel preventie als
repressie en nazorg. Alleen met die drieslag kunnen de problemen uiteindelijk
worden aangepakt, inclusief scholing, taal, werk, ouders en al die facetten
die al aan de orde zijn geweest in het debat. Wij herkennen overigens ook
een aantal voorstellen die wij zelf eerder hebben gedaan, bijvoorbeeld over
gezinscoaches en snelrecht. Wij vinden echter wel dat de balans in de brief
te veel doorslaat naar preventie en te weinig naar handhaving en repressie.
Gezien de huidige problemen, verdienen handhaving en repressie een hogere
prioriteit van het kabinet. Buurtbemiddeling, buurtgedragscodes,
8-tot-8-coaches en volleybaltoernooitjes zijn allemaal tot je dienst. Als
je echter niet meewerkt ondanks alle aangeboden hulp, die er in overvloed
is, dan moet heel helder zijn dat dit onvermijdelijk en onmiddellijk leidt
tot sancties die ook persoonlijk pijn doen. Anders helpt het namelijk niet.Wij hebben in dit land te lang onduidelijkheid laten bestaan. Wij zijn
te lang vergeten uit te leggen dat wij met z’n allen hebben afgesproken
dat je met je vingers van andermans spullen afblijft, omdat het recht op eigendom
hier een groot goed is. Wij hebben te lang nagelaten uit te leggen dat ons
land in honderden jaren is opgebouwd, inclusief alle normen en waarden die
daarbij horen, zoals de vrijheid om te gaan en te staan waar je wilt en te
zeggen wat je wilt. Wij moeten er dus opnieuw voor zorgen dat deze jongens
goed begrijpen hoe de Nederlandse samenleving werkt. Dat kan alleen door een
heel helder kader te scheppen waarbinnen je veel mag. Als je echter over die
grenzen heen gaat, moet je onmiddellijk en keihard op je gedrag worden aangesproken.
Dat gebeurt gewoon niet en dat moet wel gebeuren. De VVD is voor preventie,
maar dat heeft alleen maar zin als er uitzicht is op repressie. Dat is het
enige wat perspectief geeft. Elk ander scenario leidt tot verder afglijden
en een grotere vertrouwensbreuk met de overheid van alle mensen die er last
van hebben.De VVD heeft vorig jaar de notitie Lik-op-stukbeleid gepubliceerd, waarin
een groot aantal concrete voorstellen is gedaan op het gebied van het strafrecht.
Ik zal die notitie zo meteen uitdelen, zodat de woordvoerders daar uitvoerig
kennis van kunnen nemen, want ik heb geen tijd meer om die door te nemen.Het grote probleem is ook het volgende. De jongelui die spugen en mensen
uitschelden, maken zich niet schuldig aan strafbare feiten. Het is ontzettend
ingewikkeld om dat aan te pakken, maar de overheid kan natuurlijk wel lekker
terugpesten. Je kunt de scootertjes honderd keer controleren. Je kunt het
identiteitsbewijs honderd keer vragen. Je kunt de veiligheids- en integraalhelmen
controleren. Je kunt hen van de straat halen met wijk- en straatverboden of
met een avondklok. De overheid moet dus bovenop deze raddraaiers zitten, anders
werkt het allemaal niet.Kunnen de bewindslieden voorrekenen hoeveel geld er in totaal jaarlijks
in criminele Marokkaanse jongeren wordt gestoken? Kunnen de bewindslieden
aantonen dat steden en dorpen die last hebben van straatterreur en criminele
jongeren die toevallig niet Marokkaan of allochtoon zijn, niet worden onderbedeeld
bij de toewijzing van personele en financiële middelen? Daar ligt immers
ook een probleem. Ik stel die vraag zodat burgemeesters niet langer hoeven
te verzuchten: waren mijn crimineeltjes maar Marokkaan.De heer Dibi (GroenLinks): Dat is echter precies
wat u realiseert met uw betoog.U hield op zich een mooi betoog, waarin u het had over een diepe vertrouwensbreuk
bij de burger ten opzichte van de overheid. Draagt de VVD daar geen grote
verantwoordelijkheid voor, aangezien zij de afgelopen tientallen jaren heeft
geregeerd en ministers voor integratie heeft geleverd? Hoe kijkt u dus naar
uw eigen rol daarin?Zijn de maatregelen die u noemt, bijvoorbeeld dat terugpesten door vaak
te controleren, bedoeld voor Marokkaans-Nederlandse jongeren of voor alle
jongeren? Als u die maatregelen koppelt aan etniciteit, zorgt u er dan niet
voor dat gebeurt waar u bang voor bent, namelijk dat andere jongeren worden
onderbedeeld? Zorgt u er zo niet voor dat de aandacht en het geld veel meer
gaan naar burgemeesters en politieagenten die klagen over Marokkaanse probleemjongeren,
omdat er een zak geld aan wordt gekoppeld?De heer De Krom (VVD): Het gaat natuurlijk
over alle jongeren die overlast veroorzaken en zich bezighouden met criminaliteit
en straatterreur. Ik zal u straks dat document over lik-op-stukbeleid geven.
Dat gaat over straatterreur in zijn algemeenheid. Zo moet het ook zijn. U
vroeg waarom wij nu weer specifiek over Marokkanen spreken. Dat is heel simpel:
omdat daar het grootste probleem zit. Dat hoeven wij niet onder tafel te poetsen,
maar dat betekent niet dat wij in het strafrecht onderscheid gaan maken tussen
de ene en de ander groep. Dat doen wij niet.Onder de kabinetten-Balkenende I, II en III zijn de criminaliteitscijfers
gedaald. Het veiligheidsgevoel en de aangiftebereidheid waren toegenomen.
Meerpersoonscellen zijn in gebruik genomen. De inrichting voor stelselmatige
daders (ISD) is ingesteld en de onvoorwaardelijk vervroegde invrijheidstelling
is verleden tijd sinds het vorige kabinet. Als u ooit een keer in de regering
terechtkomt, zult u merken dat u ook dan altijd Kamermeerderheden nodig hebt
om dingen uit te voeren. Ik hoop overigens dat de VVD door de kiezers in de
gelegenheid wordt gesteld om datgene af te maken waar zij mee bezig was.De heer Dibi (GroenLinks): Ik hoop ook dat
GroenLinks ooit meeregeert. Ik weet dat je dan niet alles kunt binnenhalen
wat je wilt. Uw betoog strookt echter niet helemaal met uw voorstel over het
lik-op-stukbeleid. De VVD zegt dat er heel veel stappen zijn gezet in het
verleden, dat er nu een aantal nieuwe stappen moet worden gezet, maar dat
de VVD vertrouwen heeft in de wijze waarop dat nu wordt gedaan. U stelt dus
geen radicale maatregelen voor?De heer De Krom (VVD): Nou, «radicaal».
Wij kunnen al een heleboel, maar doen wij het ook echt? Daar zit het grote
probleem. Wij zijn het aan deze tafel namelijk voor een groot deel met elkaar
eens. Het gevoel van onbehagen in de samenleving wordt hier aan tafel verwoord,
maar waarom gebeurt dan niet wat mogelijk is? In de eerdergenoemde notitie
staat een aantal voorstellen die deels in de kabinetsvoorstellen zitten, maar
die deels aanvullend zijn. Daarin wordt voorgesteld om het strafrecht zodanig
te veranderen dat wij deze problemen nog effectiever kunnen aanpakken.Voorzitter: Van ToorenburgDe heer Dijsselbloem (PvdA): Voorzitter. Ik
dank het kabinet voor de beleidsbrief van januari. De brief spreekt ons erg
aan. Daarin gaat het over het juiste evenwicht tussen grenzen stellen en perspectief
bieden, tussen hard en zacht, en preventief en repressief. Beide zijn noodzakelijk
om te voorkomen dat de volgende generatie, eigenlijk de jongere broertjes,
dezelfde weg opgaan. In het afgelopen jaar was er ook een interessante omslag
onder Marokkaanse Nederlanders zelf. Zij tonen een steeds grotere betrokkenheid
en ook een steeds grotere boosheid. Die hebben enerzijds betrekking op het
debat, de wijze waarop het wordt gevoerd en de stigmatiserende effecten daarvan.
Anderzijds hebben die betrekking op het gegeven dat zij elke keer weer worden
geconfronteerd met dezelfde problemen van Marokkaans-Nederlandse jongens die
de boel op stelten zetten. Die problemen zijn ook voor hen zeer stigmatiserend.
Er is dus een brede consensus om doorbraken te realiseren en de problemen
op orde te brengen.In de gemeente Eindhoven mocht ik meedoen aan een groot debat, dat werd
georganiseerd door het Eindhovens Dagblad. Ook Eindhoven heeft beleid ontwikkeld
voor Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren. Het was een groot debat, met
een zaal vol betrokken mensen. Hun belangrijkste boodschap was dat zij erbij
betrokken willen worden. Daar kom ik later nog even op terug, want dat is
een belangrijk punt voor de komende jaren.In november vorig jaar bracht de PvdA-fractie vanuit hetzelfde gevoel
van urgentie een notitie uit over de problemen die Marokkaans-Nederlandse
jongeren hebben en veroorzaken onder de titel «De vrijblijvendheid voorbij».
Die notitie was een inhoudelijke reactie op een reeks incidenten. Als je spreekt
over een «reeks incidenten» gaat het vaak niet meer om een incident,
maar zit er een patroon in. Dan moeten wij naar de achterliggende oorzaken
kijken en nagaan of wij ze gericht kunnen aanpakken. Net als de heer De Krom
zal ik niet de hele notitie voordragen, want die is ook beschikbaar. Er staat
een reeks maatregelen in, die overigens voor een groot deel al beschikbaar
zijn of recentelijk nog zijn gekomen. Burgemeesters kunnen ouders bijvoorbeeld
een aanwijzing geven om hun kinderen van straat te halen en kunnen het strafrecht
in stelling brengen als de ouders zich daar niet aan houden. Dat was een voorstel
van de Partij van de Arbeid. Zo is er een reeks maatregelen en mogelijkheden
bijgekomen op velerlei terreinen. De insteek van onze notitie was om de straatcultuur
terug te dringen, de thuiscultuur te ondersteunen en de invloed van de schoolcultuur
te versterken.Een aantal andere sprekers heeft gezegd: het kan allemaal al, maar nu
moet het worden uitgevoerd, ofwel: doen wij het ook? Daar sluit ik mij bij
aan. De indruk kan bestaan dat het eerst fors uit de hand moet lopen voordat
het instrumentarium uit de kast wordt gehaald. Ik vraag bijvoorbeeld aan de
minister van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
of de gemeenten voldoende kennis hebben van de beschikbare instrumenten om
problemen bij een wijkhuis, in een straat of buurt op orde te brengen. Wat
gaan de ministers doen om de bekendheid daarvan bij rechters en burgemeesters
te vergroten? Ik vraag het kabinet om toe te zeggen dat het jaarlijks in januari
rapporteert over de effecten van het pakket dat nu voorligt en wel op de volgende
twee punten. Worden de juridische instrumenten en de instrumenten voor opvoedingsondersteuning
nu ook ingezet door gemeenten, burgemeesters en rechters? Dat is het eerste
waarin ik zeer geïnteresseerd ben de komende jaren. Hierbij gaat het
ook om bijzondere gedragsmaatregelen, samenscholingsverboden in een wijk,
de mogelijkheden om ouders de order te geven om hun kinderen van straat te
halen enzovoorts. Verder ben ik zeer geïnteresseerd in de statistieken.
Leiden dit pakket en de intensievere aanpak die nu wordt gekozen, tot een
lagere schooluitval, een daling van de oververtegenwoordiging in criminaliteit
en een verbetering van de werkgelegenheid? Wij moeten meer houvast hebben
om te weten of de aanpak ook werkt.Oosterwei in Gouda was vorig jaar de meest opvallende wijk in de reeks «incidenten».
Voor Gouda is de nodige extra hulp gekomen. Ik wil echter een stap terug.
Kan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vertellen wat
de analyse was van de oorzaken van de problemen in Gouda? De gemeente Gouda
heeft ons namelijk uitgelegd al jaren bezig te zijn met een intensieve aanpak
van de groep en de wijken waar het om gaat. Toch is daar blijkbaar iets niet
goed gegaan of is de aanpak onvoldoende structureel geweest. In Enschede had
men dezelfde problemen met de Marokkaanse gemeenschap. Daar heeft men echter
jarenlang intensief geïnvesteerd in de harde en de zachte kant. In Enschede
zegt men geen oververtegenwoordiging in criminaliteit te hebben. Als de cijfers
juist zijn, is het interessant om na te gaan wat het verschil is tussen Enschede
en Gouda. In Ede heeft men voortdurend en bij herhaling de wijk Veldhuizen
aangepakt, maar in Ede hoor je op straat inmiddels laconieke opmerkingen als:
een nieuwe burgemeester, een nieuwe aanpak. Dat heeft ook te maken met wat
burgemeesterswisselingen, maar het zegt ook iets over de wijze van aanpak.
Men intensiveert de aanpak een paar jaar. Dan dreigt het weer weg te zakken
en komen de problemen weer terug. Vervolgens wordt er weer nieuw beleid opgestart
en worden nieuwe projecten opgezet. Wellicht is een van de lessen die moet
worden getrokken, dat de duur van de vele projecten te kort is en dat de aanpak een langdurige inzet en enige volhardendheid vergt, ook van het lokaal
bestuur.Mevrouw Karabulut (SP): Daar ben ik het helemaal
mee eens. Soms doemt een probleem op, zoals nu met Marokkaans-Nederlandse
jongeren. Wij kennen echter ook problemen met Antilliaans-Nederlandse jongeren.
Ik ben het helemaal met u eens dat wij moeten voorkomen dat dit het zoveelste
project wordt dat met nieuwe bestuurders weer verandert. Daarom hebben wij
eerder voorgesteld om twee ministers hiervoor verantwoordelijk te maken, concrete
doelen te stellen en al die projecten onder de noemer «probleemjeugd»
te brengen. Steunt u dat voorstel?De heer Dijsselbloem (PvdA): Begrijp ik dat
u een minister als chef wilt aanwijzen?Mevrouw Karabulut (SP): Een of twee.De heer Dijsselbloem (PvdA): Als het er twee
moeten zijn, zijn dat in ieder geval de minister voor WWI als eerste ondertekenaar
en de minister voor Jeugd en Gezin omdat ik zeer veel belang hecht aan de
betrokkenheid van ouders en aan opvoedingsondersteuning.Mevrouw Karabulut (SP): Ik begrijp dat u ons
voorstel steunt om twee ministers verantwoordelijk te maken voor alle doelgroepen,
alle probleemjeugd en alle projecten. Daarbij moeten er concrete doelstellingen
worden geformuleerd, zodat wij de voortgang per jaar of zo nodig per maand
kunnen volgen.De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik kan prima
werken met de vier ministers die bij dit overleg aanwezig zijn. Ik heb voor
alle bewindslieden vragen. Het lijkt mij zinvol dat er een eerstverantwoordelijke
minister is, maar daar hecht ik niet zeer aan. Het is voor mij niet het hoofdpunt
van dit debat.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben evenals
de heer Dijsselbloem zeer blij dat door het heftige debat van de afgelopen
jaren de Marokkaanse gemeenschap uit haar tent is gelokt. Zo’n debat
heeft meer zin dan kopjes thee gaan drinken. De heer Dijsselbloem zei dat
de gemeente Gouda blij is dat het zo goed geregeld is. Ik heb de brief van
Gouda voor me. Daar staat in dat de middelen en de concrete maatregelen in
de ogen van de gemeente Gouda niet in verhouding staan tot de in de brief
gesignaleerde problematiek. Daar wordt ook een aantal voorbeelden van genoemd.
Volgens mij is Gouda helemaal niet tevreden over de inzet van het kabinet.De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik was daarover
zelf een beetje verbaasd. Als er één gemeente snel en met voldoende
geld is geholpen, dan is dat Gouda. Dat laat onverlet dat er kritiek mogelijk
is op de aanpak. De vraag is of die in de volle omvang zwaar genoeg is.Mevrouw Verdonk (Verdonk): U betrok de stelling
dat Gouda tevreden is. Als je de brief goed leest, dan blijkt Gouda helemaal
niet tevreden te zijn. Ik constateer dat dit kabinet ook ten aanzien van Gouda
waar de problemen heel groot zijn, geen enkele daadkracht heeft. Er zijn sinds
eind 2008 gesprekken gaande met meerdere ministeries en er zijn enkele toezeggingen
gedaan. Ik kan geen andere conclusie trekken dan dat het kabinet geen daadkracht
toont.De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik heb daar een
ander beeld van. De minister van Justitie heeft bijvoorbeeld op zeer korte
termijn zes extra rechercheurs naar het district Gouda gestuurd omdat daar
allerlei zaken bleven liggen. Die zaken zijn nu door die extra
rechercheurs meteen opgepakt. Dat lijkt mij ook cruciaal. Je kunt wel jongeren
van de straat halen en proces-verbaal opmaken, maar als er vervolgens niets
mee gebeurt, heeft het weinig zin. De minister van BZK heeft gelden vrijgemaakt
voor gezinscoaches in Gouda-Oost. Als er één gemeente snel en
direct is geholpen, dan is het Gouda. Je kunt je zelfs afvragen waarom dit
alleen voor Gouda wordt gedaan. Ik geloof niet dat ik gezegd heb dat Gouda
tevreden is, maar de gemeente is wel snel geholpen.De heer Dibi (GroenLinks): Ik was heel erg
verbaasd over het optreden van de burgemeester van Gouda. Hij zei eerst dat
er niets aan de hand was en dat er sprake was stigmatisering en van een mediahype.
Toen er mogelijk geld beschikbaar zou komen, schreeuwde hij echter moord en
brand. GroenLinks is zeer kritisch over de hoeveelheid geld die daarvoor is
uitgetrokken en over de besteding daarvan. Bent u niet bang dat door het koppelen
van geld aan beleid voor bepaalde groepen, zoals Marokkaans-Nederlandse jongeren,
allerlei gemeenten bij de overheid zullen aankloppen en hun problemen groter
maken dan ze in werkelijkheid zijn?De heer Dijsselbloem (PvdA): Die bestuurlijke
reflex kan ik inderdaad niet uitsluiten. Wij zullen daar scherp op moeten
blijven. Ik ben het echter volstrekt oneens met uw betoog dat je geen rekening
moet houden met specifieke problemen, ook als ze zich direct voor je neus
voordoen. Ik ben daar wel in geïnteresseerd als het ons helpt om het
probleem beter op de radar te krijgen en als het ons helpt om te begrijpen
waar de oorzaken liggen. Als wij daardoor beter beleid kunnen ontwikkelen,
moeten wij ook kijken naar specifieke problemen in bijvoorbeeld de Marokkaans-Nederlandse
gemeenschap. Ik zit hier heel anders in dan de fractie van GroenLinks.De heer Dibi (GroenLinks): Dit heb ik al eerder
geconstateerd en dat vind ik jammer. Ik vind het ook jammer dat de meeste
partijen zich baseren op de waarheid van gisteren en niet op de werkelijkheid
van vandaag. U zegt dat het belangrijk is dat wordt geconstateerd dat het
om Marokkaans-Nederlandse jongeren gaat omdat je er dan een speciale aanpak
op los kan laten. Kunt u een voorbeeld geven van een specifiek Marokkaans
probleem waar een speciale Marokkaanse oplossing voor bedacht moet worden?De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik herinner mij
het debat in Eindhoven. Daar zat de zaal vol en een groot deel van de aanwezigen
was van Marokkaanse afkomst. Er was veel kritiek op de overheid, op het beleid,
op de gemeenschap en op de jongeren. Maar er was niemand die zei dat het hun
probleem niet was. Dat zal u ook wel interesseren. Die mensen daar begrepen
dondersgoed dat deze jongeren in allerlei culturele kloven terechtkomen. Om
wat voor reden dan ook zijn deze jongeren veel vatbaarder voor de invloed
van de keiharde straatcultuur dan andere groepen, zie de statistieken. De
aanwezigen in de zaal hadden geen enkele aanvechting om dat aspect onder tafel
te vegen. En dat doet u voortdurend. Ik vind dat jammer, want ik ben ervan
overtuigd dat wij veel dichter bij de oplossing komen als wij met die mensen
in gesprek gaan over de vraag wat er nu eigenlijk aan de hand is.U vroeg naar een voorbeeld. Opvoedingsondersteuning is van groot belang
om deze problematiek aan te pakken. Dan heb ik het over de jongere broertjes
en niet over de hardere kern van jongens van 16 jaar of ouder. Ik zie dat
heel veel ouders moeite hebben om hun kinderen op een goede manier te begeleiden.
Binnenshuis gaat het nog, maar buitenshuis is het zeer moeilijk. Dat heeft
ook te maken met hun migratiegeschiedenis, al denkt u van niet.
Men weet niet hoe het in Nederland op straat toegaat en hoe het Nederlandse
onderwijssysteem in elkaar zit.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Ik
heb geen antwoord gekregen op mijn vraag. Ik wil sowieso niet geassocieerd
worden met...De voorzitter: U hebt recht op een antwoord,
maar niet op een bevredigend antwoord. De heer Dijsselbloem rond zijn antwoord
op uw vraag af en daarna vervolgt hij zijn betoog.De heer Dijsselbloem (PvdA): Het verbaast
mij dat de heer Dibi zegt dat hij geen antwoord op zijn vraag heeft gekregen.
Het gaat hier om een specifiek probleem dat te maken heeft met de migratiegeschiedenis
en de onbekendheid van ouders met de Nederlandse samenleving. Daarbij kan
het instrument opvoedingsondersteuning heel goed werken. De heer Dibi zal
het daar niet mee eens zijn, want volgens hem heeft de problematiek niets
met de migratiegeschiedenis en met culturele kloven te maken. Op dat punt
zijn wij het fundamenteel oneens.Ik kom nu op een volgend heikel punt, namelijk het etnisch registreren.
Ook daarover denken de fracties van de PvdA en GroenLinks iets anders. Voor
Antilliaanse risicojongeren hebben wij al jaren een apart beleid. GroenLinks
was daar overigens altijd voor. Nu wordt gepleit voor een specifieke aanpak
van de Marokkaans-Nederlandse problematiek. Dit roept de vraag op hoe zich
dit verhoudt tot de discussie over etnische registratie. De minister voor
Jeugd en Gezin is verantwoordelijk voor drie pilots vanuit de Centra voor
Jeugd en Gezin, waarin wordt onderzocht hoe specifieke migrantengroepen kunnen
worden bereikt met opvoedingsondersteuning. Hoe doe je dat als je de leden
van de groep niet mag identificeren? In Tilburg is een van de campussen van
de minister speciaal gericht op Marokkaans-Nederlandse jongeren. Prima, maar
hoe doe je dat als het identificeren en registreren van de doelgroep niet
wenselijk is? Dit zijn allemaal vragen voor de minister voor Jeugd en Gezin.
Voor de zomer krijgen wij graag de brief van het kabinet waarin ten principale
wordt ingegaan op de kwestie van etnische registratie.Vanwege de tijd sluit ik mij aan bij de opmerkingen van de heer Van der
Ham over schoolverzuim. Het is een belangrijke vooraankondiging van crimineel
gedrag. Op dit punt is extra inzet nodig. In Amsterdam wordt vandaag een nieuw
initiatief gepresenteerd, namelijk een campus voor jongeren tussen 12 en 15
jaar. Als het schoolverzuim uit de klauwen loopt, worden jongeren van 8.00
uur tot 20.00 uur opgevangen en intensief begeleid. Dit alles om maar te voorkomen
dat het schoolverzuim en de criminaliteit die daaruit kan voortvloeien, doorzetten.
Graag een reactie van de minister voor Jeugd en Gezin op dit initiatief. Wat
is de stand van zaken bij het convenant dat deze minister met de grote steden
heeft voorbereid om te komen tot vergaande ontkokering in het jeugdbeleid?
Deze toezegging heeft de minister-president aan mijn fractievoorzitter gedaan
tijdens de algemene beschouwingen.Vrijdag een week geleden was ik op werkbezoek in Bos en Lommer in Amsterdam
bij Saïd Bensallam. Hij heeft dwars door allerlei structuren van welzijnsorganisatie
en het officiële jongerenwerk heen activiteiten opgezet. Tegenwoordig
doet hij dit onder de naam Connect. Het gaat om een voorziening voor basisopvang
van jongeren, projecten voor reparatie en hergebruik van rolstoelen, een parkeerproject,
een beveiligingsproject en opvoedingscursussen voor ouders. Hij doet dit voor
de doelgroep waar hij uit is voortgekomen, mijnheer Dibi. Zijn stelling is:
geef de jongeren weer eigenwaarde en structuur, en help de ouders om het contact
met de eigen kinderen weer te herstellen, zodat de veegwagentjes weer gewoon
door de buurt durven te rijden. Hij heeft een overhead van nul komma nul.
Er zijn alleen uitvoeringskosten. Gepensioneerde autochtone vrijwilligers
steunen hem. De analyse van Saïd is dat veel ouders zich onmachtig voelen om hun taak als opvoeder goed in te vullen. Zij hebben geen
contact meer met de jongeren en dat moet worden hersteld. Daarbij moeten die
ouders worden ondersteund. Past dit in de Donnergelden? Ik vraag de minister
van Justitie tussendoor hoe het staat met de effectiviteit van de besteding
van die gelden. Natuurlijk passen de initiatieven van Saïd niet in de
Donnergelden. Passen ze in de aanbesteding van het jeugdwerk in Amsterdam?
Nee, daar passen ze ook niet in, maar ze werken wel. Vaders worden in een
voor hen veilige omgeving geconfronteerd met het echte leven van hun zonen.
Soms is dat een echte confrontatie. Hoe raken die daarna weer in gesprek?
Voor mij is Saïd Bensallam een voorbeeld van iemand die zijn lot in eigen
hand neemt; en niet alleen zijn eigen lot, maar ook dat van de jongeren en
de ouders die het alleen niet redden. Ik vraag de minister voor WWI hoe hij
dwars door alle beleidskaders heen dit soort initiatieven van een gemeenschap
mogelijk wil maken, dus hoe hij de regeldruk van aanbesteding en verantwoording
wil omzeilen.Het beleid staat. De komende jaren komt het op praktische uitvoering aan.
Als wij er niet in slagen om de effectiviteit aanmerkelijk te vergroten, zal
er nog veel maatschappelijke schade zijn. De instrumenten zijn er. De volmondige
erkenning van het probleem is er. De betrokkenheid van de eigen gemeenschap
is er. Nu nog het politieke commitment bij de uitvoering.De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb heel veel
respect voor Saïd Bensallam omdat hij een probleemjongere bij zijn nekvel
grijpt en naar praktische oplossingen zoekt. Daarin maakt hij volstrekt geen
onderscheid op basis van etniciteit. Saïd kwam vroeger altijd bij tante
Hennie, de koningin van de kolenkitbuurt in Amsterdam Bos en Lommer. Tante
Hennie maakt ook volstrekt geen onderscheid op basis van etniciteit. Saïd
en tante Hennie verzetten zich tegen wat wij hier doen, namelijk een probleem
constateren en daaraan koppelen dat het om Marokkanen gaat. Niemand wil het
onder het tapijt vegen. Er is geen enkele partij die het niet benoemt. De
vraag is alleen hoe relevant het is voor de oplossing. Ik heb van de heer
Dijsselbloem geen overtuigend antwoord gehoord toen hij het had over het belang
van opvoedingsondersteuning. Wat is er zo specifiek aan de Marokkaanse opvoedingsondersteuning?De heer Dijsselbloem (PvdA): Het interessante
is dat het voor Saïd helemaal geen issue is om over Marokkaans-Nederlandse
jongeren te spreken. In die wijk, in die context is dat helemaal geen vraag.
In die zin heeft u gelijk.De heer Dibi (GroenLinks): Omdat het Amsterdammers
zijn.De heer Dijsselbloem (PvdA): In die context
is het geen vraag. De jongeren waar hij mee werkt hebben allemaal die achtergrond.
Zijn analyse is dat het grootste probleem is dat er geen contact meer is tussen
ouders en kinderen. Er is geen sprake meer van opvoeding. Wij zullen die ouders
daarin moeten ondersteunen. Heeft dat te maken met hun achtergrond? Ja. Zeggen
wij daarmee dat de Marokkaanse cultuur een probleem heeft of dat Marokkanen
niet kunnen opvoeden? Nee. Het heeft er ook mee te maken dat sommige ouders
zich volstrekt vreemd voelen in een samenleving die heel veel van hen verwacht,
met scholen die heel van hen verwachten en met politie die hen terecht aanspreekt.
Dat is voor Saïd Bensallem totaal geen kwestie, totaal geen discussie
meer.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De heer Dijsselbloem
zegt: wij zullen de ouders ondersteunen, want zij voelen zich zo vreemd in
de Nederlandse samenleving. Ach wat zielig. Het eerste dat je moet doen om
je thuis te voelen in de Nederlandse samenleving is de Nederlandse taal leren.
Er is een inburgeringswet die volop gelegenheid biedt om de taal
te leren. Die wet verplicht daar zelfs toe. De PvdA zorgt er constant voor
dat de sancties uit de wet worden gehaald. Zij tolereert dat mensen de taal
niet leren en is er daarom mede schuldig aan dat kinderen opgroeien in twee
culturen. De PvdA is mede schuldig aan dit probleem. Zij is er mede schuldig
aan dat er geen oplossing te vinden is omdat zij het probleem niet in de kern
wil aanpakken.De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik beluister
hierin geen vraag. Er is al vaker opgemerkt dat mevrouw Verdonk, als het gaat
om de inburgeringswet, niet meer helemaal aangehaakt is. Zij heeft in de wet
gezet dat mensen vijf jaar de tijd krijgen om aan de inburgeringsplicht te
voldoen. De huidige minister heeft een wetsvoorstel bij de Kamer ingediend
om die termijn terug te brengen naar drie jaar. Dan kunnen de sancties veel
eerder toegepast worden. Mevrouw Vogelaar heeft gezegd dat iemand die een
inburgeringsaanbod krijgt van de gemeente dat moet accepteren. Dat zat niet
in de wet van mevrouw Verdonk. Zo kan ik nog wel even doorgaan.De voorzitter: Weet u nog wie dat bedacht
had? De CDA-fractie! Daarmee draag ik het voorzitterschap weer aan u over.Voorzitter: DijsselbloemAntwoord van de bewindsliedenDe voorzitter: Wij houden het aantal interrupties
per spreker nauwkeurig bij. Sommigen zullen daardoor eerder met mijn strengheid
te maken krijgen dan anderen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Hoeveel interrupties
krijgen wij? Ik heb gevraagd of het mogelijk was om minder spreektijd in eerste
termijn te gebruiken om meer te kunnen interrumperen. U hebt mij toegezegd
dat dit natuurlijk mogelijk was omdat er genoeg tijd was voor het debat.De voorzitter: Mevrouw Verdonk, u hebt acht
keer geïnterrumpeerd. Wij gaan het eerlijk delen. In het antwoord van
de bewindslieden krijgt elke woordvoerder de gelegenheid om drie keer te interrumperen.
Dan blijft er misschien tijd over voor een tweede termijn.Minister Van der Laan: Voorzitter. Ik dank
de leden voor hun inbreng. Met sommige opmerkingen is de regering het eens.
Met andere opmerkingen is zij het minder eens. Met enkele opmerkingen is zij
het totaal oneens. Ik zal hier duidelijk op reageren, zodat wij een goed debat
krijgen.De hoofdzaak in het kabinetsbeleid is de balans tussen preventie, repressie
en nazorg; een balans tussen wat hier hard en zacht wordt genoemd. Ik herken
mij totaal niet in de bijdragen die vanaf de flanken op het kabinet werden
afgevuurd. Aan de ene kant probeert men vol te houden dat de brief bagatelliserend
is en dat het kabinet zich laat kennen als een zachte heelmeester. Aan de
andere kant zegt men dan er sprake is van Marokkanenfetisjisme en het opblazen
van een probleem. Als je een brief schrijft waarin je probeert de balans te
zoeken, ben je per definitie kwetsbaar op beide flanken. Die kwetsbaarheid
blijkt in het debat. Als mensen die brief goed lezen, kunnen zij begrijpen
dat het kabinet op de goede weg is. Ik weet dat je met de kreet «lees
die brief» niet ver komt, maar ik ben genoopt om Kamerleden die de brief
onrecht doen, te corrigeren. Mevrouw Karabulut heeft gezegd dat zij anders
dan het kabinet in de brief– zij verwees ook naar de brief – niet
gelooft in het gebruik van religie als middel om de problematiek aan te pakken.
Ik vraag haar of zij in de brief van twintig kantjes één alinea
kan aanwijzen waarin het kabinet daarvoor pleit. Ik weet dat
dit niet kan, maar ik vraag haar toch om het te proberen. De heer Dibi vindt
dat de titel «Marokkanenbrief» op voorhand al stigmatiserend werkt.
Waar staat dat het kabinet deze brief de naam «Marokkanenbrief»
heeft gegeven?De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb het woord «stigmatisering»
niet in de mond genomen. Wel heb ik de brief niet effectief en irrelevant
genoemd. Die titel staat op allerlei websites van de overheid. U hebt zelf
de brief in debatten de Marokkanenbrief genoemd. Ik zou zeggen: steekt u de
hand in eigen boezem.Minister Van der Laan: Het is een brief over
de aanpak van Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren of jongeren met problematisch
gedrag. Daar zijn allerlei varianten van. Het doet onrecht aan de balans die
het kabinet gezocht heeft om te zeggen dat zonder motivering een groep er
uit wordt gelicht omdat alleen sprake is van een generale problematiek. Uw
hele betoog is gestoeld op de vraag waarom Marokkanen centraal staan in de
brief. Het antwoord zijn de statistieken. Het is een ernstig feit dat de schooluitval
onder Marokkaanse jongeren twee keer zo hoog is als het landelijk gemiddelde,
dat het aantal Marokkaanse kinderen dat uiteindelijk werkloos wordt drie keer
zo groot is als het landelijk gemiddelde en dat het aantal Marokkanen dat
in aanraking komt met justitie vier à vijf keer zo groot is als het
landelijk gemiddelde, afhankelijk van de groep die je kiest. Dat rechtvaardigt
voor het kabinet de keuze om speciale aandacht te besteden aan Marokkanen.
Als de heer Dibi en ik het daarover niet eens zijn: so be it.De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb er totaal
geen bezwaar tegen dat u aandacht besteedt aan de problematiek van Marokkaans/Nederlandse
jongeren. Ik zeg alleen dat de maatregelen generiek moeten zijn. Als wij het
over het alcoholbeleid hebben, is er geen sprake van een autochtonenbrief.
Dat gebeurt ook niet bij hooligans, terwijl die groep toch voornamelijk uit
autochtonen bestaat. Waarom geen Turkenbrief? Waarom geen Roma- en Sintibrief?
U kiest ervoor om voor bepaalde groepen onderscheid te maken. Ik kan alleen
maar concluderen dat dit wordt gedaan vanwege de mediahype, omdat het scoort
en vanwege de electorale verschuivingen.Minister Van der Laan: Ik zeg er nog twee
dingen over, want ik vind niet dat wij al onze tijd moeten besteden aan deze
discussie. Ik ga ervan uit dat de heer Dibi oprecht deze mening is toegedaan,
maar ik vind dat hij spoken ziet. Wij hebben al de Antillianenaanpak en wij
krijgen nu de aanpak van Marokkanen. Op verzoek van de Kamer gaan wij aan
de gang met beleid voor Roma en Sinti. Het kabinet hecht er belang aan om
zo generiek mogelijk beleid te formuleren, maar als de feiten een specifieke
aanpak rechtvaardigen, deinst het kabinet daar niet voor terug. Het kabinet
staat hier waarschijnlijk anders in dan GroenLinks. De heer Dibi zegt dat
wij zorgvuldig te werk moeten gaan en dat deze voorstellen onzorgvuldig zijn.
Ik zou daar bijna kwaad om worden. Ik ben het op dat punt zeer met hem oneens.
De brief is buitengewoon zorgvuldig. Ik en mijn collega’s zullen dat
uitleggen. Dan zijn de heer Dibi en wij het maar oneens. Dit soort duidelijke
verschillen van mening zijn er aan beide kanten van het politieke spectrum,
zoals straks zal blijken.Als je kiest voor een aangrijpingspunt aan één kant van
het spectrum, heb je het makkelijker dan wanneer je probeert om een balans
aan te brengen. Ik zou het heel erg jammer vinden als je bij dit ingewikkelde
probleem dat al lang speelt en vermoedelijk nog lang zal spelen de waardering
van de voorstellen laat afhangen van het feit of je lid bent van een coalitie-
of een oppositiefractie. Daarmee doen wij het probleem geen recht. Daarom
is het gepast, waardering uit te spreken aan het adres van de VVD-fractie
die bij monde van de heer De Krom vandaag uit dat sjabloon is
gestapt. Hij heeft voor een zakelijke benadering gekozen. Hij heeft wel kritiek
op bepaalde zaken, maar daarin herken ik zeker niet het sjabloon dat ik slecht
vind voor de aanpak van een groot probleem zoals dit. Ik poets niet weg dat
elke partij volstrekt het recht heeft omdat vanuit de eigen politieke keuzes
de problematiek te benaderen. Als men daarmee boven het schema regering-oppositie
weet uit te stijgen, dan helpt dat. Vandaar het compliment.Wat is de kern van de balans die het kabinet in de brief heeft gezocht?
Plat gezegd, komt dat op het volgende neer. Tegen de jongetjes van 15 tot
18 jaar waar de heer De Krom aan refereerde toen hij het had over het gezin
waar hij op bezoek is geweest, zeggen wij: wij zullen jou eens leren. Dat
is de strenge aanpak van het kabinet, het stellen van grenzen. Mevrouw Van
Toorenburg had het over jongetjes van 2 jaar. Wij moeten ingrijpen als zij
de taal niet leren, zoals ook mevrouw Verdonk bepleitte. Als kinderen van
4 jaar met een taalachterstand aan hun schoolcarrière beginnen, halen
zij die nooit meer in. Tegen die kinderen zeggen wij: we zullen jou laten
leren, via interventies in je omgeving zullen wij ervoor zorgen dat jij geen
achterstand oploopt en goede kansen hebt. Dat is in de kern de balans op de
verschillende beleidsterreinen die het kabinet in de brief heeft gezocht.Er is gezegd dat het jammer is dat de ministers van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontbreken, maar er is
ook geopperd dat de aanwezigheid van vier ministers bij dit overleg te veel
van het goede is, omdat het daardoor onduidelijk is wie aanspreekbaar is.
De brief over Marokkaans-Nederlandse jongeren was een van de eerste dingen
waaraan ik als nieuwe minister mocht en moest werken. Ik vond het buitengewoon
plezierig, te merken dat je zeer eendrachtig kan werken aan zo’n groot
probleem dat veel raakvlakken heeft met portefeuilles van andere ministers.
Voor mij is het vanzelfsprekend dat mijn collega’s vandaag ook aan tafel
zitten. Als Kamerlid zou ik dat ook prettig vinden, want daardoor valt er
zeker geen gat. Ik hecht meer waarde aan de opmerking dat eigenlijk de bewindslieden
van OCW en SZW hierbij aanwezig moeten zijn, dan aan de kritiek dat er te
veel ministers aan het overleg deelnemen. Degenen die willen dat wij hen er
nauwer bij betrekken, kunnen van mij die toezegging krijgen. Daarbij wil ik
ook het vertrouwen geven dat het kabinet niet voor deze problemen wegloopt.Ik weet dat de dingen voor mijn aantreden zo gelopen zijn, dat ik nu het
eerste aanspreekpunt ben. Ik beschouw dat zelf niet anders dan dat ik de brievenbus
ben voor deze coalitie van ministers die dit tot hun gezamenlijke verantwoordelijkheid
rekenen. Ik zeg de Kamer dat het nooit zal leiden tot een benadering in de
trant van «dit ligt niet zozeer op mijn terrein als wel op dat van mijn
collega». Dat is absoluut niet de bedoeling. Dat risico is er zelfs
niet. Deze opzet is juist gekozen om te voorkomen dat er gaten vallen.Onder anderen de heer De Krom heeft gezegd dat wanneer de huidige problemen
te lang blijven bestaan zonder dat de aanpak tot zichtbare resultaten leidt,
het vertrouwen van burgers in hun regering wordt aangetast. Voor een deel
is dat al het geval. Ik ben het zeer eens met degenen die daarvoor vrezen.
Daarom is het extra van belang dat het kabinet zich bij kritiek van beide
zijden van het politieke spectrum niet verschuilt achter de balans. Dat is
misbruik maken van wat juist de kern van het beleid moet zijn, namelijk de
evenwichtige aanpak. Mogen wij dan ook van de Kamer vragen dat zij geen misbruik
maakt van de kwetsbaarheden die er zijn? Voorkomen moet worden dat wij op
het ene moment horen dat wij te veel aandacht aan Marokkanen geven en op het
andere moment dat wij wegpoetsen dat het om Marokkanen gaat. Wij moeten hier
zo feitelijk mogelijk discussiëren. Als wij elkaar niet op het schild
zetten, maar onrecht doen door dingen weg te laten of door een eenzijdige
benadering, lossen wij de problemen niet op en dan zal het vertrouwen in de
nationale politiek verminderen. Dat gaat zowel ten koste van
de regering als van het parlement.In verband met de tijd zal ik snel antwoorden. Op de technische dingen
die ik laat liggen, kan ik desgewenst schriftelijk terugkomen. Ik ga in op
een enkel aspect uit het betoog van mevrouw Agema. Ik heb genoeg benadrukt
dat wij de problemen niet bagatelliseren. Zij heeft terecht opgemerkt dat
je respect niet koopt, maar dat je dat moet afdwingen. Dat is een goede omschrijving
van de cultuur, van de attitude die een kabinet moet hebben. Dat kan echter
alleen door het juiste voorbeeld te geven, ook wat betreft de verdediging
van de rechtsstaat. Het is bizar om te zeggen dat bij opstootjes en dergelijke
gericht op de knieën moet worden geschoten. Dat gaat veel te ver. Dat
geldt ook voor de kreet «het land uit». Mevrouw Agema streeft
naar een mooi land waarvan de bewoners weer naar het strand durven te gaan,
Volgens mij durven wij dat ook. Wij moeten niet overdrijven. Dat mooie land
van mevrouw Agema en mij bestaat niet als wij de ouders van een kind dat uit
de bocht is gevlogen, uitzetten. Natuurlijk moeten wij dat kind hard aanpakken.
Als de ouders in de opvoeding gefaald hebben, moeten wij hen aanpakken, maar
ook helpen bij de opvoeding. Als je iemand het land uitzet voor iets wat een
ander gedaan heeft, doe je onrecht. Om dat te weten, hoef je niet eens een
dag het strafrecht bestudeerd te hebben. Hetzelfde geldt voor het in de cel
zetten van ouders voor iets wat hun kinderen gedaan hebben. Ik heb al eerder
gezegd dat ik in dit verband een verleden heb. Als raadslid in Amsterdam heb
ik bepleit dat ouders voor de rechter kunnen worden gesleept als hun kinderen
spijbelen. Uiteindelijk is die regeling er ook gekomen. Daarbij spreek je
de ouders aan op iets wat in hun eigen vermogen ligt, namelijk ervoor zorgen
dat hun kinderen op tijd naar school gaan. Minister Hirsch Ballin zal iets
zeggen over ouders van wie de kinderen zich ’s avonds te laat op straat
bevinden. In die gevallen kan je praten over een strafrechtelijke aanpak.
Het kabinet denkt er niet over om ouders in de gevangenis te zetten of het
land uit te zetten omdat hun kind iets gedaan heeft.Mevrouw Agema (PVV): Ik heb met enige verbazing
naar het betoog van de minister tot nu toe geluisterd. Eigenlijk is het een
grote terechtwijzing van de Kamer. Dat verbaast mij, want de Kamer zit niet
op de stoel van de minister die het voortouw moet nemen. Hij kan wel zeggen
dat hij ook vindt dat je respect niet kan kopen en dat je dat af moet dwingen,
maar dat is niet genoeg. Ik verwacht wel resultaten en die zie ik nu niet.
Hij komt met plannetjes, experimentjes, projectjes en actieplannetjes. Hij
zet een zak met geld op tafel. Hij koopt een goed gevoel en denkt daarmee
de problemen op te lossen. Die problemen zijn al zo ver in de maatschappij
geworteld en hebben haar zo ver ontwricht, dat mijn fractie het met het beleid
van deze minister al heeft opgegeven. Hij gaf een voorbeeld van iets dat ik
als aller-, aller-, allerlaatste redmiddel heb genoemd, namelijk het gericht
op knieën schieten. Dan heb ik het over het moment dat beveiligers, politieagenten
zelf in het ziekenhuis belanden als zij dat niet doen. Mijn fractie vindt
dat je dan uiteindelijk iets zou moeten kunnen doen. Onze politie mag niets
en de minister laat haar ook niets doen. Hij hobbelt maar achter de feiten
aan. In plaats van de handschoen op te pakken, wijst hij de Kamer terecht.De voorzitter: U herhaalt uw betoog, maar
ik hoor geen vraag.Mevrouw Agema (PVV): Ik kan wel een vraag
verzinnen.De voorzitter: Dat hoeft niet. Ik geef de
minister weer het woord.Mevrouw Agema (PVV): Ik heb wel een vraag.
De minister moet meer realiteitszin ontwikkelen. Wil hij eens met een paar
jonge vrouwen naar het strand gaan? Dan kan hij zien wat er gebeurt.De voorzitter: Ik denk dat de minister dat
wel wil.Minister Van der Laan: Dat heeft mijn sterke
voorkeur, maar ik heb daar weinig tijd voor. Ik heb twintig jaar in de Baarsjes
gewoond. Ik hoef niet naar het strand om te weten wat de problemen zijn. Ik
corrigeer overigens Kamerleden niet. Ik reageer op de kritiek van sommige
Kamerleden op het kabinet. Ik heb gezegd: ik hoop dat de discussie niet langs
de scheidslijnen van oppositie- en regeringspartijen wordt gevoerd. Ik ga
in op alle zaken die naar voren zijn gebracht voor zo ver zij niet in de portefeuille
van andere bewindslieden zitten.Mevrouw Agema is bang dat het kabinet blijft steken in actietjes en subsidietjes.
Zij heeft dat rijtje een paar keer genoemd. Een zorg van deze ministers is
dat maatregelen die al getroffen zijn of waarover al besluitvorming heeft
plaatsgevonden over het hoofd worden gezien. Wij moeten de reflex van het
almaar nieuwe dingen willen verzinnen, vermijden. Wij hebben goed gekeken
naar wat er allemaal al is en wij zijn nagegaan of die maatregelen voldoende
bekend zijn. Die vraag is ook collega Hirsch Ballin gesteld. De brief bevat
relatief weinig nieuw beleid. De brief is erop gericht om de dingen waartoe
al besloten is, bekend te maken. Bepaalde methoden leiden tot succes. Wij
willen dat die bekend worden bij alle gemeenten. Er moet hulp geboden worden
waar die het meest nodig is. In dit verband noem ik de straatcoaches en gezinsmanagers.De bijdrage van mevrouw Van Toorenburg sluit goed aan bij wat het kabinet
wil. Ik herken de nuance en het gevoel van urgentie om resultaten te boeken.
Zij heeft terecht opgemerkt dat het afhangt van de uitvoering. Het moet wel
worden waargemaakt. Haar vraag over de gezinsmanagers wordt door collega Rouvoet
beantwoord.Er zit geen woord Spaans bij als ik «nee» zeg op de vraag
of het groeiboekje in het Berbers moet worden vertaald. Kortgeleden is daar
ook met de collega van VWS over gesproken. Het motto van het kabinet is dat
vertalingen voor groepen in de samenleving die van andere origine zijn alleen
worden gegeven als die zeer urgent zijn, zoals ten behoeve van de juiste diagnose
in een ziekenhuis. Alle preventieve communicatie moet gewoon in het Nederlands.
Anders wordt onze eis ondergraven dat iedereen die hier is Nederlands moet
leren en mee moet doen.Het beeld dat mevrouw Van Toorenburg schetste van gevangenissen vol met
nieuwe Nederlanders en zorginstellingen vol met oude Nederlanders is afschrikwekkend.
Dat is precies wat het kabinet niet wil.Schooluitval is een van de cruciale factoren. Er is ambtelijk overleg
geweest tussen het departement en de ongeveer twintig betrokken gemeenten.
Tevens is er bestuurlijk overleg geweest. In beide overleggen hebben gemeenten
aangegeven dat succesvol antispijbelbeleid misschien wel het allerbelangrijkste
is. Men heeft ook naar het eigen beleid gekeken. In sommige gemeenten zijn
er minder problemen, terwijl de omstandigheden vrijwel gelijk zijn aan die
in andere gemeenten. Daardoor ontstond het idee van een relatie met eerder
ingezet beleid inzake de Citotoets, het tegengaan van spijbelen enzovoorts.
In het kader van het uitwisselen van goede praktijkervaringen proberen wij
hier goed op te letten.Mevrouw Van Toorenburg vroeg ook waar de Kamer het kabinet op kan afrekenen.
Dat is een goede vraag. Het moet ook duidelijk zijn dat het kabinet zich realiseert
dat het een hardnekkige problematiek is. Het zou opportunistisch zijn om te
zeggen dat volgend jaar december een bepaald verschijnsel met zo veel procent
is afgenomen. Daarvoor is de problematiek te langdurig en te hardnekkig. Het
kabinet wil dat uit de statistieken blijkt dat overlast, criminaliteit, werkloosheid
en schooluitval zijn teruggedrongen. Wij zijn in gesprek met de gemeenten
om daarover afspraken te maken. Wij zullen indicatoren ontwikkelen
die wij graag met de Kamer zullen bepreken. Wij hebben wel een termijn in
gedachten. Over vier jaar moeten de resultaten goed zichtbaar zijn.Mevrouw Verdonk legt terecht sterk het accent op de verplichte inburgering
en dan met name de taal. Zij zei dat beheersen van de taal cruciaal is. Volgens
mij staat dit ook letterlijk in de brief. Ik zie haar «nee» schudden,
maar ik zal het straks even opzoeken en dan zal ik zeggen waar het precies
staat. Als wij het over bepaalde dingen eens zijn, dan zouden wij daar ook
een beetje blij over kunnen zijn. Er blijft nog genoeg over waarover wij het
oneens zijn.Mevrouw Verdonk ziet een kloof tussen kabinet en samenleving. Ik denk
dat heel weinig mensen deze brief zullen lezen, maar ik laat even mijn fantasie
de vrije loop. Als deze brief gelezen wordt door de jochies van 15, 16 jaar
waar de heer De Krom het over had – dat is volstrekt hypothetisch natuurlijk –
hoop ik dat zij het idee krijgen dat het er lelijk voor hen uitziet en dat
het de overheid ernst is. Als Nederlanders die zich in de steek gelaten voelen
deze brief lezen, dan hoop en verwacht ik dat zij denken dat het misschien
niet zo erg is en dat het kabinet hen hoop geeft door de woorden om te zetten
in stevige actie. Niemand weet of ik daarin gelijk heb, maar dat moet in die
vier jaar duidelijk worden.Mevrouw Verdonk wordt bediend op het punt van de boete voor ouders van
wie de kinderen ’s avonds op straat lopen. Aan het wetsvoorstel over
voetbalvandalisme en ernstige overlast is een amendement van mevrouw Kuiken
toegevoegd dat de burgemeester de bevoegdheid geeft om ouders een aanwijzing
te geven. Niet-naleving van die aanwijzingen is een overtreding van een bepaald
artikel in het Wetboek van Strafrecht die bestraft kan worden met maximaal
drie maanden hechtenis of een geldboete van de tweede categorie, zijnde € 3700.
De wens van mevrouw Verdonk wordt dus gelukkig wet. Weer een punt waarvan
ik zeg: fijn dat wij het erover eens zijn.Mijn collega van Justitie zal de conclusies van mevrouw Verdonk over de
huwelijksmigratie betwisten. Ik heb al gezegd dat ik het aanspreekpunt ben
voor dit beleid. Nooit zal iemand kunnen zeggen dat er een gat in de afspraken
was waardoor optreden niet mogelijk was. Over het dragen van capuchons heeft
mevrouw Verdonk voldoende gediscussieerd met de heer Van der Ham.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De minister weet
misschien nog niet wat de spelregels zijn tussen Kamer en regering. Wat onderling
tussen Kamerleden wordt besproken, staat los van mijn vragen aan het kabinet.
Ik heb voorgesteld om in de publieke ruimte gezichtsbedekking te verbieden.
Ik doel op de boerka, de bivakmuts, maar ook op de capuchon. Daar krijg ik
nog graag een reactie van de minister op.De minister heeft gezegd dat hij over vier jaar resultaten wil zien. Dit
kabinet verdient de naam «uitstelkabinet». Weer een doelstelling
na 2011, weer wil het kabinet niet worden afgerekend op resultaten. Deze minister
is coördinerend bewindsman. Wat kan hij meer dan de minister van Justitie,
de minister van BZK en de minister voor Jeugd en Gezin?Minister Van der Laan: Samenwerken!Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik vroeg wat u
meer kunt.Minister Van der Laan: Wij krijgen nu een
opeenstapeling van taal en metataal. Ik heb gezegd dat ik de discussie zo
feitelijk mogelijk wil houden. Er zijn genoeg politieke verschillen om de
discussie te voeren. Ik heb gezegd dat de problematiek hardnekkig is. Er zijn
heel veel zaken in uitvoering. Dit kabinet gaat zijn donderse best doen om
wat daar nu bovenop komt ook in uitvoering te nemen samen met de gemeenten.
Wij mogen echter geen onredelijke verwachtingen wekken. Wij kunnen niet zeggen dat in december het aantal werkzoekenden en het aantal spijbelaars
met zo veel procent verminderd zijn. Dat redden wij niet in negen maanden
en u ook niet. Niemand redt dat in negen maanden. Een redelijke termijn lijkt
ons maximaal vier jaar, maar wij gaan daar nog over overleggen met de gemeenten.
U draait het om. U zegt: het kabinet gaat vier jaar niets doen, want het zegt
pas over vier jaar met resultaten te komen. Dan praten wij volkomen langs
elkaar heen.Het was niet mijn bedoeling om parlementaire regels te schenden, maar
ik wilde alleen efficiënt met de tijd omgaan. Gelukkig helpt mijn collega
van Justitie mij even. Als de capuchon andersom wordt gedragen, valt dit onder
sommige omstandigheden onder het verbod op gelaatsbedekkende kleding.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dit is de precies
de reden dat het probleem met de Marokkaans-Nederlandse jongens in deze kabinetsperiode
niet wordt opgelost. Misschien kijkt u nooit naar programma’s zoals
Opsporing Verzocht. Misschien gaat u nooit een nacht met de politie mee om
te surveilleren. Ik wel. Dan zie ik overal die Marokkanen lopen met capuchons
helemaal over hun hoofd. Je ziet hun gezicht helemaal niet. Op de beveiligingscamera’s
is helemaal niet te zien wie welk delict pleegt. Motorrijders die gaan tanken
zijn verplicht om bij het benzinestation hun helm af te zetten. Dat gedrag
verwacht ik ook van jongens die met een capuchon op een winkel in lopen of
ergens rottigheid uithalen. Ik verwacht van het kabinet geen rare, vervelende,
lullige grapjes! Ik verwacht van dit kabinet dat het eindelijk eens overtuigd
raakt van de ernst van dit probleem. Daar zit de minister hier voor!De voorzitter: Mevrouw Verdonk, u hoeft niet
te gaan schreeuwen. Het is een ernstige vraag die een ernstig antwoord van
de regering verdient.Minister Van der Laan: De minister van Justitie
zal straks op de juridische aspecten ingaan. Heel veel jongens in Nederland
dragen een capuchon. Ik heb een zoon van 19 jaar. Ik sta er absoluut niet
voor in dat hij in elke winkel zijn capuchon afzet. Wij hebben het over het
gedrag van jongeren en dat valt niet samen met het dragen van een capuchon.
Het spijt mij zeer.De heer Dibi is vreselijk bezorgd over een mogelijk «Marokkanenfetisjisme».
Ik wil hem heel graag geruststellen. Dat is het punt helemaal niet. Ik heb
al op de statistieken gewezen. Ons beleid wordt door anderen bekritiseerd
omdat er heel veel hulpmiddelen mee in stelling worden gebracht om de groepen
die problemen veroorzaken, maar ze ook hebben – zo staat het letterlijk
in de brief – te helpen. Ik vraag de heer Dibi om het in die brede context
te plaatsen. Dan krijgt hij niet het gevoel dat er te veel aandacht is voor
Marokkaanse jongeren. Het kabinet is consistent. Het geeft boter bij de vis,
zowel bij de repressieve als bij de preventieve kant van de zaak. Er is geen
sprake van dat wordt gezwicht voor maatschappelijke onrust.De heer Dibi (GroenLinks): Ik ben gaan nadenken.
Misschien heb ik het wel fout. Misschien zijn sommige zaken wel cultureel
bepaald. Stel dat bepaalde maatsschappelijke problemen zijn gerelateerd aan
een Marokkaanse of een Antilliaanse afkomst, wat zijn dan goede oplossingen?De voorzitter: Had u dit niet in eerste termijn
kunnen zeggen?De heer Dibi (GroenLinks): Dit sluit aan bij
mijn betoog in eerste termijn. Dat ging over culturele oplossingen voor culturele
problemen.De voorzitter: Ik sta niet toe dat u bij interruptie
nieuwe elementen in de discussie brengt. Dat doet u maar in uw tweede termijn.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Ik
heb een punt van orde. Iedereen heeft recht op drie interrupties. Voordat
ik mijn vraag heb kunnen afmaken, zegt u al dat dit een nieuw element is.
Dat kunt u nog helemaal niet weten.De voorzitter: Wij hebben onze tijd hard nodig
om alle vragen beantwoord te krijgen. Bewaart u dit voor uw tweede termijn.Minister Van der Laan: Ik heb nog geen antwoord
gegeven op de vraag van de heer Dibi naar de huidige cijfers in vergelijking
met die van tien jaar geleden. De criminaliteitscijfers voor 11- tot 17-jarigen
zijn tussen 2000 en 2005 van 11,2% naar 15,1% gestegen. Voor
de groep 18- tot 24-jarigen waren die cijfers in 2000 16,3% en in 2005
19,8%. Die stijging is zorgelijk. Wat niet zorgelijk is, is de instroom
in het hoger onderwijs. In 1995 bedroeg die 2670 kinderen en in 2007/2008
ruim 10 000 kinderen.Ik heb al een aantal vragen van de heer Van der Ham behandeld. Hij sprak
specifiek over discriminatie. Dit onderdeel van de problematiek is in deze
brief weinig uitgewerkt. De uitleg daarvan is dat er tegelijkertijd een brief
over antiracisme en antidiscriminatie in de maak is, waarin dit onderdeel
vrij uitvoerig wordt behandeld. Dat is geen verwijzing naar de langere termijn.
Die brief wordt heel snel door het kabinet behandeld en daarna wordt hij doorgezonden
naar de Kamer. Toegespitst op deze groep is er nu één ding van
te zeggen en dat werd voortreffelijk verwoord door een politieman met wie
wij vorige week een brainstormsessie over een andere brief hadden. Hij zei: «Als
politiemensen zitten wij er verschrikkelijk mee dat wanneer wij iets zeggen
het al snel discriminatie is, terwijl de dingen die de Marokkaanse jongens
tegen ons zeggen cultuur zijn.» Dat is een van de problemen die wij
in dit verband moeten adresseren.De heer Van der Ham gebruikte een aardig beeld toen hij het had over de
burgemeester van Haarlem die je niet kunt inzetten bij de aanpak van de autochtone
kinderen in Amsterdam-Noord.De heer Van der Ham (D66): Bisschop!Minister Van der Laan: Dan ben ik toch te
werelds. Ik ben dat overigens volstrekt met u eens. Ik ben ooit een protestantse
autochtone jongere geweest. Ik weet nog goed hoe zij op bisschoppen reageerden.
Je kunt wel een Marokkaanse straatcoach inzetten voor de jongens die problemen
maken. Dat gebeurt met heel veel succes in Utrecht-Zuilen, in Amsterdam-Slotervaart
en noem maar op. Dat wordt bedoeld, maar wij nemen de waarschuwing van de
heer Van der Ham ter harte.De heer Van der Ham (D66): Het beeld gebruikte
ik om aan te tonen dat heel moeilijk is te omschrijven wat nu de Marokkaanse
gemeenschap is. Zij is anders georganiseerd dan bijvoorbeeld de Turkse gemeenschap
en soms is de Marokkaanse gemeenschap niet georganiseerd. De lokale overheid
gaat dan maar met de moskee praten, omdat die wel is georganiseerd. Heel veel
van de jongeren die problemen geven, komen echter niet in de moskee. Ook veel
jongeren die geen problemen geven, komen er trouwens niet. Het houvast voor
de jongeren dat van de moskee wordt verwacht, is er niet. Je zult het anders
moeten doen. Op lokaal niveau wordt te vaak teruggegrepen op een moskee, op
religieuze verbanden die geen relatie hebben met de bedoelde groep.Minister Van der Laan: Ik beschouw dit als
een waarschuwing en die nemen wij ter harte. Wij moeten goed de effectiviteit
van de maatregelen in het oog houden. Mevrouw Karabulut heeft er iets over
gezegd en zij schrijft er ook over in de krant. Zij is bezorgd over de scheiding
tussen kerk en staat. Dit zijn klippen waar het kabinet op een verstandige
manier tussendoor gaat.Ik heb mevrouw Karabulut gevraagd, de passage over religie aan te wijzen.
Tot nu is dit geen onderdeel van de aanpak.Mevrouw Karabulut (SP): Mijn opmerking dat
religie geen antwoord van de overheid mag zijn op maatschappelijke problemen,
heb ik in dezelfde context geplaatst als de discussie van u met de heer Van
der Ham. Het staat niet in deze brief, maar in andere documenten staat wel
degelijk dat er raakvlakken zijn met de integratiediscussie. In veel gemeenten
worden subsidies verstrekt via moskeeën en zo wordt ook segregatie gesubsidieerd.
Kerken, moskeeën, bisschoppen of imams kunnen niet voor werk, opleidingen,
taallessen of huiswerkbegeleiding zorgen. Dit moet de overheid zelf organiseren.Minister Van der Laan: Misschien heb ik u
verkeerd begrepen, maar ik meen toch dat u naar deze brief heeft verwezen.
In de brief is het geen specifiek onderdeel van deze aanpak. De scheiding
tussen kerk en staat en maatregelen die segregatie of juist integratie bevorderen,
zijn ingewikkelde onderwerpen. In de brief spelen deze kwesties geen rol.
Dat is belangrijk om te constateren, omdat wij deze discussie niet met die
onderwerpen hoeven te compliceren. U dicht sommigen toe dat zij te gemakkelijk
denken over de scheiding tussen kerk en staat. In de Volkskrant stelt u dat
ook de minister voor WWI op dat punt kleur heeft bekend, maar ik heb daar
nog nooit enige uitspraak over gedaan.Mevrouw Karabulut (SP): In een notitie van
het kabinet, namelijk van minister Ter Horst, wordt een duidelijke passage
aan integratie en religie gewijd. U moet niet doen alsof ik dit zelf heb verzonnen.
Het enige wat ik u in de context van dit debat vraag, is of u het met mij
eens bent dat de imam of de moskee niet de oplossing kan geven voor dit maatschappelijke
probleem.Minister Van der Laan: Dat wil ik graag bevestigen,
maar als een moskee op een ander moment in een andere discussie een bijdrage
kan leven, dan zal iedereen daar blij mee zijn. De collega van BZK heeft hier
onlangs met de Kamer over gesproken en zal dit straks weer doen. Ook de collega
van Justitie komt hierop terug. In de brief speelt het geen rol en dat hebben
wij nu rechtgezet.Mevrouw Ortega-Martijn heeft het probleem in de juiste context geplaatst.
Zij wil dat wordt gesproken met organisaties over het taboe op de erkenning
van psychiatrische problemen. Dat is mij uit het hart gegrepen. In andere
dossiers komt dezelfde thematiek aan de orde en er wordt te weinig gedaan
met de ernstige gegevens die uit de statistieken zijn af te leiden. Deze brief
was voor mij een leerproces. Ik vond het schokkend, te lezen dat Marokkaanse
kinderen zijn ondervertegenwoordigd in de gewone hulpverlening, maar zevenvoudig
zijn oververtegenwoordigd in de psychiatrie. Dat kan geen kabinet normaal
vinden en accepteren.Ik heb al gezegd dat ik de bijdrage van de heer De Krom zeer relevant
vind. Dat er in ieder geval uitzicht op repressie is, is een kern van het
kabinetsbeleid. Iedereen moet weten: als ik daar de bocht uit ga, dan volgt
die en die sanctie. De balans is er niet zonder dat uitzicht van repressie.De heer Dijsselbloem heeft een aantal behartigenswaardige dingen gezegd,
zoals zijn opmerkingen over het project Connect van de heer Saïd. Hij
vroeg of dit soort mensen ook ingeschakeld kan worden, ondanks dat zij buiten
alle gewone aanbestedingstrajecten en subsidieregels vallen. Wij gaan met
de gemeenten in gesprek over het verspreiden van goede initiatieven. In dat
verband zal ik hier ook aandacht voor vragen. Ook voor de wijkaanpak, toevallig
een onderdeel van mijn portefeuille, is het nuttig.Het is de bedoeling om ieder jaar te rapporteren. Het lijkt ons zeer verstandig
om een keer per jaar de stand van zaken met de Kamer te bespreken,
juist om te voorkomen dat Kamerleden denken dat wij vier jaar op ons Haagse
achterste blijven zitten bij dit belangrijke onderwerp.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik begrijp uit
de houding van de minister dat hij doelstellingen over vier jaar ook helemaal
niets vindt. Het pleit voor hem dat hij ieder jaar wil rapporteren over de
deeldoelstellingen.Ik heb gevraagd hoe groot de groep is en hoeveel er in totaal al in is
geïnvesteerd. Daar heb ik nog geen antwoord op gekregen.Minister Van der Laan: De minister van Justitie
gaat daarop in.Mevrouw Verdonk (Verdonk): U bent toch coördinerend
minister? U moet weten hoe groot de groep is. U moet toch weten waar u over
gaat?Minister Van der Laan: U hebt naar feitelijke
aantallen gevraagd. Daar zit de collega van Justitie veel beter in dan ik.
Het is voor mij geen schande om dat te erkennen.De heer Dibi (GroenLinks): Volgens het kabinet
komen sommige problemen voort uit de cultuur. Welke problemen zijn dat en
welke culturele oplossing is daar dan voor? Antilliaans-Nederlandse meisjes
zijn oververtegenwoordigd in de groep tienermoeders. Bent u bezig met een
speciaal Antilliaans-Nederlands condoom? Marokkaans-Nederlandse kinderen spelen
vaak tot heel laat op straat. Bent u bezig met een speciaal horloge voor Marokkaans-Nederlandse
ouders dat om 20.00 uur een signaal geeft, zodat zij hun kinderen binnen kunnen
roepen? De uitkeringsafhankelijkheid onder allochtone is groot. Bent u bezig
met een speciale versie van Red Bull voor uitkeringsafhankelijken? Kunt u
een concreet voorbeeld geven van een culturele oplossing? Volgens mij is er
geen Marokkaans probleem en ook geen Marokkaanse oplossing. Er is een probleem
met mensen die de wet overtreden en die moeten gecorrigeerd worden.Minister Van der Laan: Ik kan meerdere voorbeelden
geven. Ik wijs op de opvoedingsproblemen. De eer- en schaamtecultuur staat
mensen in de weg om tijdig hulp te vragen die nodig is in een gezin waar allerlei
dingen tegen zitten. Dit culturele aspect rechtvaardigt het beleid voor deze
specifieke groep. Ik wil de heer Dibi toezeggen dat ik hem meer van dit soort
voorbeelden zal geven.De heer Van der Ham (D66): Geeft u geen antwoord
op de vragen over het onderwijs? Hoe worden leerlingen ingeschat? Er is sprake
van discriminatie bij het verdelen van stageplaatsen.Minister Van der Laan: Wij komen nog te spreken
over de zaken die met discriminatie samenhangen. De cijfers over schooluitval
staan in de brief. Ik had het beter gevonden als hier ook de collega’s
van Onderwijs en Sociale Zaken hadden gezeten. Wij hebben de gemeenten toegezegd
dat zij zeer nauw bij de aanpak worden betrokken. Die vragen en cijfers komen
daarbij zeker aan de orde.De heer Van der Ham (D66): Er is nog geen
verklaring voor de nog steeds stijgende schooluitval onder Marokkaanse jongeren,
terwijl die onder andere groepen afneemt. Dat is relevant om er goed beleid
op te kunnen voeren.Minister Van der Laan: Ik zeg toe dat ik hierop
schriftelijk terugkom.Mevrouw Karabulut (SP): Ik zou graag zien
dat in de afspraken concrete aantallen stages, banen en opleidingstrajecten
worden opgenomen. Daar liggen de grootste problemen bij het bieden
van perspectief, mede gezien de crisis en de toenemende jeugdwerkloosheid.
Ik vind het jammer dat u hier niet vooraf over heeft gesproken met de collega’s
van Onderwijs en Sociale Zaken. Ik verzoek de minister om de Kamer hierover
zeer snel te informeren.Minister Van der Laan: Ik zal in contact treden
met de collega’s om die cijfers te krijgen. Minister Rouvoet is nauw
betrokken bij de aanpak van de jeugdwerkloosheid. Ik denk dat hij hier wel
meer over kan zeggen.Mevrouw Karabulut (SP): Het gaat mij niet
om cijfers maar om concrete afspraken over banen en stages.De voorzitter: Meerdere woordvoerders, waaronder
ikzelf, hebben gevraagd naar aanvullend beleid dat blijkbaar nodig is om de
schooluitval van deze groep, die nog verder oploopt, terug te dringen. Het
gaat ook om maatregelen.Minister Van der Laan: Deze informatie zal
daarin worden opgenomen.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
heb een vraag gesteld over de rol van de derde cultuur op scholen. Ik mis
in de beleidsbrief een aantal maatregelen daarvoor. Er is vooral voor scholen
een grote rol weggelegd, maar die moeten daarin wel worden ondersteund. Ik
kom namelijk allerlei docenten tegen die zich ziek melden, omdat zij gewoon
niet weten op welke manier zij met alle pesterijen en het uitschelden moeten
omgaan. Ik mis hierover een en ander in de beleidsbrief.Minister Van der Laan: Ik mis de kennis over
dit onderwerp. Het kabinet komt binnenkort met twee stukken met informatie
over segregatie naar aanleiding van de nota van mevrouw Karabulut en naar
aanleiding van het rapport van de WRR. In een van beide stukken zal het kabinet
op dit soort dingen ingaan. Ik verzoek mevrouw Ortega-Martijn op dat punt
nog even geduld te hebben.Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Dit onderwerp
nemen de vier hier aanwezige leden van het kabinet en de andere collega’s
die erbij betrokken zijn en namens wie zij ook spreken, zeer serieus. Het
onderwerp betreft degenen onder de jonge mannen in Nederland van Marokkaanse
afkomst, die criminaliteit bedrijven en overlast veroorzaken, die problemen
hebben en opleveren. Wij hebben het in ons justitiebeleid ook over andere
jongeren die criminaliteit bedrijven en overlast veroorzaken. De Kamer heeft
de afgelopen jaren van mij, de minister van BZK en de staatssecretaris van
Justitie, en deels met anderen samen, brieven en informatie gekregen over
het beleid dat in uitvoering was, is en blijft. Het beleid leidt tot resultaat.
De Kamer heeft dit ook kunnen constateren uit de periodieke rapportages van
het project Veiligheid begint bij voorkomen. Het is van belang dat wij hierbij
onderkennen dat het een problematiek betreft die wij tegemoet treden met dezelfde
vastberadenheid waarmee wij criminaliteit ook verder tegemoet treden. Ik zeg
nog eens ten overvloede dat wij absoluut niet een bepaalde groep voor dé
criminaliteit verantwoordelijk stellen. Wij zien de oververtegenwoordiging
en wij houden dus rekening met factoren die hun persoonlijke omstandigheden
betreffen, maar wij moeten ons wel realiseren dat het een groep betreft die
qua omvang en qua instelling op geen enkele manier mag worden geïdentificeerd
met dé Nederlanders van Marokkaanse afkomst. Daar waar die indruk wordt
gewekt, doet dat pijn, niet alleen bij degenen die op die manier worden aangesproken
maar ook bij degenen die de verantwoordelijkheid dragen voor het beleid in
onze rechtsstaat Nederland. Zojuist werd in een van de betogen aangegeven
dat de immigratie van enkele decennia geleden om redenen van
sociaaleconomische aard aan beide kanten, landen van ontvangst en landen van
herkomst, een grote historische vergissing was. Ik vraag personen die op deze
wijze over dit onderwerp spreken of zij zich wel realiseren wat zij eigenlijk
zeggen tegen deze bevolkingsgroep, deze immigranten of hun kinderen of kleinkinderen,
die daarmee worden neergezet als een product van een historische vergissing.
Nader commentaar is overbodig als men dat even op zich laat inwerken.In het beleid hebben wij het over een groep jongemannen die problemen
veroorzaakt en problemen heeft. Onderdeel van ons preventiebeleid is dat tijdig,
nog voordat strafbare feiten en criminaliteit aan de orde zijn, wordt gereageerd
op problemen. Zowel dit soort strafrechtelijke en preventieve reacties als
de behandeling van onderliggende en dieperliggende gedragsproblemen maken
deel uit van ons beleid. Ik verwijs hierbij naar de brief die het kabinet
daarom over onder meer de 12-minners heeft gestuurd. De betreffende aantallen
zijn in onze brief op pagina 3 genoemd. Het betreft enige duizenden jongens
tussen de 12 en 17 jaar, zo’n 3000 in de afgelopen jaren, en zo’n
4000 à 4500 tussen de 18 en 24 jaar. Overigens bestaat er geen twijfel
over dat dit 7500 personen te veel zijn, maar men moet niet denken dat bij
de rest van de bevolking het aantal nul is. De groep Nederlanders van Marokkaanse
afkomst vormt 2% van de Nederlandse bevolking. Van deze groep leveren
zeer velen zeer waardevolle bijdragen aan de samenleving. Hun bijdragen in
religieus verband, familieverband, gezinsverband en in het kader van scholing
zijn erop gericht om ontsporing te voorkomen. Mijn bezoek aan Amsterdam-West
stond ook in het teken hiervan. Ik heb daarbij twee zeer verschillende gezinnen
bezocht, waarbij indringend is gesproken over de verantwoordelijkheden van
de ouders en waartoe zij zich geroepen voelen, maar waarbij soms de harde
hand van Justitie moet ingrijpen als het proces niet meer onder controle is.
Ook is gesproken over de verantwoordelijkheid van de bewindslieden van Justitie
en die van andere betrokken departementen.Een effectieve aanpak van de criminaliteit gaat uit van repressie en preventie.
Wij realiseren ons terdege dat daarbij ook de psychische problematiek aanwezig
is, die niet altijd wordt onderkend. Uit mijn bezoeken aan inrichtingen is
gebleken dat tussen de verschillende justitiële inrichtingen op dat punt
opvallende verschillen zijn. Als wij de preventieve en repressieve aanpak,
die wij ook bij andere overlastgevenden en criminelen gebruiken, consequent
toepassen, dan gaan wij na wat er met hen in het bijzonder aan de hand is.
Daarbij passen maatregelen die betrekking hebben op specifieke, ergerlijke
en kwalijke gedragspatronen die wij bij een deel van deze jongemannen aantreffen.
In dit kader werd terecht de kwetsende en beledigende bejegening van meisjes
en/of van homoseksuelen genoemd. Dit is een van de redenen waarom wij in onze
benadering ook specifiek op dat soort gedragspatronen gerichte voorwaarden
willen verwerken, die ertoe leiden dat dit gedrag niet alleen wordt bestraft,
maar ook wordt afgeleerd.De vragen over de samenhang tussen preventie en de strafrechtelijke aanpak
betreft het samenspel tussen de inspanningen van de verschillende betrokken
ministers en ministeries en uiteraard de verbinding met het onderwijs. In
de Veiligheidshuizen wordt ook de verbinding met het onderwijs gelegd. Wij
slagen er in toenemende mate in om in de Veiligheidshuizen niet alleen Justitie,
politie en gemeenten bijeen te brengen, maar ook jeugdzorg, verslavingszorg
en onderwijs. Bijvoorbeeld schooluitval kan een vroege indicatie zijn dat
er iets misgaat en daarbij is zowel de preventieve als de bestraffende rol
aan de orde.Bij de bestraffing van degenen die geweld plegen tegen functionarissen
met een publieke of hulpverlenende functie geldt volgens de Bos/Polaris-richtlijn
de aanwijzing aan het OM om daarbij tot verdubbeling van de strafmaat te concluderen.
Het is uiteraard aan de rechter om daarover in het concrete geval
uitspraak te doen. Het betreft dus geen minimumstraf, zoals keer op keer door
de PVV-fractie wordt bepleit, maar wel een aanwijzing, die op dit moment in
circa 55% van de gevallen wordt gevolgd. Daarbij is het ons doel om –
dit heb ik vanochtend nog besproken met het College van procureurs-generaal –
tot een verhoging van de strafmaat te komen. Deze is niet 100% omdat
wij geen verplichte minimumstraffen hebben. Een verdere verhoging van het
percentage van 55 is echter ons doel.Ik ga in op de toegankelijkheid van de zorg als onderdeel van de bestraffing.
In de brief van de staatssecretaris en mij van augustus 2008 staat dat wij
juist bij de jeugdcriminaliteit een continuüm van zorg van belang vinden.
Men moet dus bij het verlaten van de inrichting niet terug naar de oude vrienden.
Er moet sprake zijn van een doorkoppeling naar de gemeenten en de zorginstellingen
en daarom moet het contact met de zorginstellingen al binnen de inrichting
plaatsvinden. Derhalve zijn geschikte beroepsonderwijsinstellingen in toenemende
mate actief in de justitiële jeugdinrichtingen.Mevrouw Van Toorenburg heeft gevraagd of het mogelijk is om sneller tot
insluiting over te gaan bij het overtreden van voorwaarden van schorsing van
de voorlopige hechtenis en heeft daarbij een wijziging van de artikelen 82
en 84 van het Wetboek van Strafvordering geopperd. Het systeem van voorwaardelijke
sancties hebben wij onlangs in het kader van het project inzake jeugdcriminaliteit
onderzocht. Voor alle betrokken ketenpartners zijn uit dat onderzoek punten
naar voren gekomen die zullen en moeten worden verbeterd. Deze worden door
mijn ministerie samen met de partners uit de justitiële keten opgepakt.
Wij zullen langs twee lijnen de voorwaardelijke sancties meer toespitsen.
In de tweede helft van het jaar wordt met het eerste pilotproject gestart.
Daarnaast zijn wij bezig met de voorwaarden die deel kunnen uitmaken van ons
sanctiepakket. Er is ook een verbinding naar het type voorwaarden dat ik zojuist
heb genoemd, dat bijvoorbeeld op het wangedrag jegens andere seksen en seksuele
geaardheid betrekking heeft.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Dit is op zich
heel prima en wij zien dit graag tegemoet.Jongeren die na een schorsing van voorlopige hechtenis hun uitspraak in
vrijheid afwachten, moeten zich aan voorwaarden houden, maar blijken dat niet
te doen. Zij worden dan echter niet weer gewoon in voorlopige hechtenis genomen
en mogen gewoon buiten fluitend wachten totdat zij worden gesanctioneerd.
Dat mag niet gebeuren. Dit moet niet mogelijk zijn.Minister Hirsch Ballin: Ik ben dat uiteraard
helemaal met mevrouw Van Toorenburg eens. Ik zie hierbij geen beletsel in
de wetgeving. Het effectueren van het niet gevolg geven aan de voorwaarden
zal deel uitmaken van de geïntensiveerde aanpak van het voorwaardelijk
straffen, respectievelijk het voorwaardelijk in vrijheid stellen. De voorwaarden
kunnen zo nodig snel worden aangescherpt. Naar mijn inzicht levert artikel
82 van het Wetboek van Strafvordering daarvoor geen beletsel op. Mochten wij
dit alsnog tegenkomen, dan zullen wij dat uiteraard doen.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Ik vraag de
minister om in contact te treden met de politie in Amsterdam, want zij roept
hierom, omdat zij merkt dat er in de praktijk te veel drempels zijn. De politie
kan niet gewoon zeggen: wij pakken je nu bij de kladden en de procedure komt
daarna wel.Minister Hirsch Ballin: Ik zal dat graag doen
en ik zal met het OM ook nagaan waar deze klachten van de politie vandaan
komen.Voorzitter. Ik ben het eens met de opmerking van de heer Dibi over de
pilot in Amsterdam-West in relatie met het erbij betrekken van de ouders.
Ik wijs erop dat er ook afspraken worden gemaakt met de betreffende uitvoeringsorganisaties:
Bureau Jeugdzorg, Bureau Halt en de Raad voor de Kinderbescherming.Mevrouw Van Toorenburg en de heer Dijsselbloem hebben gevraagd naar de
rapportage over de resultaten. Deze maakt deel uit van de periodieke rapportage
die ik samen met collega Ter Horst aan de Kamer stuur in het kader van Veiligheid
begint bij voorkomen. Collega Van der Laan zal begin 2010 rapporteren over
andere specifieke maatregelen naast het project Veiligheid begint bij voorkomen.Mevrouw Karabulut (SP): Ik wil in de verantwoording
zien wat er precies is gebeurd met de 3,3 mln. die door de voormalig minister
van Justitie, de heer Donner, in het actieprogramma IMAR is gestoken en welke
resultaten dit heeft opgeleverd. Volgens mij is dit echt een voorbeeld van
hoe het niet moet.Minister Hirsch Ballin: Met de grote steden
zijn prestatieafspraken over de periode 2006 tot 2009 gemaakt en conform die
afspraken vindt in 2010 de verantwoording daarover plaats in het kader van
het grotestedenbeleid. Wij kunnen nu al wel zeggen dat de investering in de
grote steden veel heeft opgeleverd. Er is daarvan een overzicht beschikbaar
dat verschillende onderdelen betreft, zoals de ketenunits – dit is de
Amsterdamse variant van de Veiligheidshuizen – de aanpak van de multiprobleemgezinnen,
de mentoren in Utrecht in het programma Onze Toekomst, de oudercoaches, sportactiviteiten
en stagebegeleiding. Dit is allemaal gedaan met de middelen die de G4 tot
hun beschikking hebben gekregen, waaronder de naar mijn ambtsvoorganger vernoemde
middelen.Mevrouw Karabulut (SP): De IMAR-gelden maken
inderdaad deel uit van de voor de G4 vrijgemaakte middelen, maar wat is erin
gestopt en wat hebben wij ervoor teruggekregen? De situatie op alle terreinen,
criminaliteit, schooluitval, jeugdwerkloosheid en overlast, is niet verbeterd.
U leest zojuist een aantal dingen op, maar ik wil een brief van het kabinet
waarin de kritiek wordt benoemd en wordt beschreven wat is misgegaan. Daarbij
moeten de buurtbewoners worden betrokken, die nu buiten beeld zijn, terwijl
zij heel graag mee hadden willen doen. Vooral de buurtbewoners zeggen immers
dat in de praktijk zo weinig is veranderd. Dat is toch zonde, want met dat
geld zouden juist de problemen moeten zijn opgelost.Minister Hirsch Ballin: Het antwoord op de
vraag van mevrouw Karabulut zullen wij verwerken in de rapportage over het
grotestedenbeleid.Mevrouw Karabulut (SP): Ik begrijp van u dat
die pas in 2010 komt. Ik wil het geen project noemen, omdat wij daar van af
willen. Er wordt beleid neergezet en er worden afspraken gemaakt over de aanpak
van de problemen met jongeren. Het gaat nu over Marokkaanse jongeren, maar
het gaat ook over andere groepen. Ik wil dat eerder wordt gerapporteerd.Minister Hirsch Ballin: Wij zullen allemaal
voor een brief zorgen.De voorzitter: Ik wil weten om wat voor brief
het gaat. De vragen van mevrouw Karabulut en van mij gingen over de besteding
en de effectiviteit van de Donnergelden, specifiek voor deze doelgroep. Voordat
wij nieuw beleid optuigen, is het immers zinvol om te weten welk effect deze
gelden hebben gehad.Minister Hirsch Ballin: De zogenaamde Donnergelden
zijn ondergebracht in gemeentelijke middelen en uiteraard is niet aan te geven
welke euro voor welk project is gebruikt, omdat deze middelen deel uitmaken
van de budgetten. In de brief van het kabinet zal naar vermogen wat te relateren
is aan het doel waarvoor de middelen in 2006 zijn toegekend, worden vermeld.De voorzitter: Ik wil het een stukje preciezer.
Volgens mij zijn deze middelen altijd via Justitie blijven lopen en zijn ze
niet in het Gemeentefonds verdwenen. Daarom lijkt het mij mogelijk om te verantwoorden
wat met deze middelen is gebeurd.Mevrouw Karabulut (SP): Ik vul het even aan.
Er is altijd naar de minister van Justitie verwezen. Hij zou met de verantwoording
komen, omdat de middelen via zijn departement lopen.Minister Hirsch Ballin: In de brief van het
kabinet zullen de vragen van de heer Dijsselbloem en mevrouw Karabulut worden
beantwoord.Voorzitter. De verplichte opvoedingsondersteuning maakt deel uit van de
justitiële aanpak. Ik verwijs hierbij naar de brief van augustus en die
van september vorig jaar over de 12-minners. Wanneer dit soort problemen aanleiding
geeft tot 12-minnersmaatregelen geldt niet alleen het zojuist door collega
Van der Laan genoemde punt, maar ook dat de opvoedingsondersteuning deel kan
uitmaken van het voorwaardenpakket. Wij zullen vanuit de optiek van Justitie
bekijken wat in de gezinssituatie nodig is. Bij deze aanpak kan het gezin
verplicht worden betrokken, zoals in de pilot die wij in Amsterdam uitvoeren
en die door Justitie en de gemeente Amsterdam gezamenlijk wordt gefinancierd.Mevrouw Verdonk heeft gevraagd, het probleem van de identificeerbaarheid
in de openbare ruimte door het dragen van een capuchon onder handen te nemen.
Of het nu een capuchon, een integraalhelm of wat dan ook betreft, dit probleem
raakt het onderwerp van de gelaatsbedekkende kleding, dat eerder aan de orde
is geweest. Wij hebben uiteraard met iets anders te maken op het moment dat
het gaat om kledingstukken die de herkenning bemoeilijken, maar niet beletten.
Wij hebben erop gewezen dat de vrijheid wordt beperkt door welk door de overheid
gesteld kledingvoorschrift dan ook. Wij verwezen hierbij overigens naar adviezen
van deskundigen, die al in de periode van de vorige minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie zijn uitgebracht. Wij hebben hierin een afweging gemaakt die
heeft geleid tot een aantal conclusies over verschillende situaties, zoals
in het onderwijs en in het openbaar vervoer, waarin gelaatsbedekkende kleding
niet mag worden geaccepteerd. Wij hebben destijds ook gewezen op de toepassing
van de Wet op de identificatieplicht; hiermee komen wij op het terrein dat
meer in het bijzonder onder mijn verantwoordelijkheid valt. Als iemand zich
zo gedraagt dat de identificatie wordt belemmerd, geldt op grond van de bestaande
regels dat daaraan een eind moet worden gemaakt. Iedereen moet meewerken aan
de vaststelling van zijn identiteit. Omdat de vrijheid in ons land hoog is
genoteerd, doen wij dit aan de hand van algemene regels, waarin wij in tegenstelling
tot sommige andere landen geen bijzondere eisen stellen aan de wijze van kleden.
Ik voeg hier nog een punt aan toe dat het aspect van de veiligheid in de openbare
ruimte raakt, namelijk de presentie, het aanspreken van iedereen, wie het
ook is, op gedrag. Camera’s spelen daar wat ons betreft in toenemende
mate een rol in en ook buurtwachters en politieagenten moeten aanspreken.
Dat is de manier waarop wij enerzijds de vrijheid voor iedereen willen waarborgen
en anderzijds niet accepteren dat mensen op een of andere manier zich onttrekken
aan hetgeen in de openbare ruimte vereist is.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik begrijp niet
dat de minister zegt: wij zijn blij, want wij hebben camera’s en wij
willen er nog meer. Ik ben pas geleden ’s nachts met een aantal politieauto’s
meegegaan. Je ziet dan overal groepjes jongeren die precies weten waar een
camera hangt en die iedere keer precies op dat moment hun capuchon over hun
hoofd trekken, waardoor zij niet identificeerbaar zijn. Ik heb het over jongeren
die zich door middel van hun capuchons expres onherkenbaar maken in bijvoorbeeld
winkels, benzinestations en stationswachtruimtes. Komt de minister gewoon
wel eens ergens in de samenleving?Wat gaat de minister doen als hij deze jongeren
echt wil opsporen en dit probleem echt wil oplossen?Minister Hirsch Ballin: De overbodige vraag
zal ik niet beantwoorden. Het is uiteraard ieders bevoegdheid om te eisen
dat men het gelaat goed zichtbaar maakt bij het betreden van de ruimten waarover
mevrouw Verdonk spreekt. Juridisch gezien is dat geen enkel probleem. Ik zal
graag in het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing bespreken in welke
mate men hiervan bij camera-identificatie hinder ondervindt en aangeven op
welke wijze men dit via gedragsvoorschriften kan wijzigen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik dank de minister
voor de toezegging. Ik wil zo snel mogelijk een brief van hem krijgen waarin
staat wat er is besproken en wat het resultaat daarvan is.De heer Van der Ham (D66): In eerste termijn
zei mevrouw Verdonk dat dit ook in de openbare ruimte moet, maar daarop is
de opstelling van de minister volgens mij niet van toepassing.Minister Hirsch Ballin: Mevrouw Verdonk stelde
een aanvullende vraag naar aanleiding van wat ik had gezegd over de toepassing
van de Wet op de identificatieplicht. Deze wet betreft de besloten ruimten
en daarop is mijn antwoord van toepassing. Wij hebben binnenkort een vergadering
met het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing. Zoals gebruikelijk zal
ik de Kamer over de bevindingen daarvan rapporteren en zal ik dit punt daarin
graag meenemen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dan heb ik nog
een vraag ter verduidelijking. De minister zei zojuist dat hij meer camera’s
in de publieke ruimte wil. Hij vindt het dan echter wel goed dat jongeren
niet identificeerbaar zijn.Minister Hirsch Ballin: Op de vraag over de
camera’s heb ik eerder antwoord gegeven.Voorzitter. Mevrouw Ortega-Martijn heeft gezegd dat de Eigen Krachtconferentie
een waardevol instrument is om gezinnen zelf aan te moedigen, hun problemen
eventueel met ondersteuning van professionele organisaties aan te pakken.
Dit is een zinvolle aanvulling op wat wij in onze brief aan de orde hebben
gesteld. Ik kan haar bevestigen dat wij de aansluiting vinden bij het punt
dat mevrouw Ortega-Martijn onder de aandacht heeft gebracht. Er is aansluiting
met het justitiële traject. De jongere krijgt dan een gepaste straf.
De conferenties kunnen een nuttige rol spelen in het erbij betrekken van het
gezin.De heer De Krom vroeg naar de financiële aspecten. De voor politie,
justitie en de andere onderdelen van de criminaliteitspreventie ingezette
middelen worden in onze rapportages en begrotingscijfers verantwoord. Een
uitsplitsing naar de achtergrond of herkomst van degene op wie bijvoorbeeld
preventiebeleid of ander beleid wordt toegepast, is niet te geven, omdat de
begrotingsgegevens niet vanuit deze invalshoek worden verwerkt. Het gaat om
diensten die werken voor de samenleving als geheel, zonder onderscheid, en
zo hoort het ook te zijn in een rechtsstaat.De heer De Krom (VVD): In de eerste plaats,
kunt u aantonen dat de gemeenten en steden die evenzeer last hebben van criminaliteit,
die echter niet wordt veroorzaakt door Marokkaanse groepen, evenredig worden
bedeeld? In de tweede plaats, en daarmee kom ik op de kern van het debat,
wat is uw boodschap als minister van Justitie, de superhandhaver, aan de mensen
in de wijken die al een hele tijd door die bendes worden geterroriseerd? Kunnen
zij over een paar maanden verlichting zien van die last waar zij onder gebukt
gaan?Minister Hirsch Ballin: Deze vraag sluit aan
bij de vraag van de heer Dijsselbloem, wat wij met de gemeenten doen. De heer
De Krom vraagt of men bij de rechtshandhaving, zowel bij de preventie als
de repressie, op justitie kan rekenen. Het antwoord op die vraag is «ja».
Ik verwijs naar alles wat ik in samenwerking met de betrokken collega’s
aan de Kamer heb bericht in het kader van het project Veiligheid begint bij
voorkomen. Ook verwijs ik hierbij naar de werkwijze die wij consequent toepassen:
het hanteren van een persoonsgerichte aanpak. Daarbij hebben wij de samenwerking
met de gemeenten gevonden. Wij hebben daarvoor platforms gecreëerd in
de vorm van Veiligheidshuizen, waarin de betrokkenen om de tafel zitten om
de individuele probleemgevallen te bespreken en te bezien wie de verantwoordelijkheid
voor welke onderdelen van preventie en bestraffing moet nemen. De concentratie
van aandacht en uren in de Veiligheidshuizen is afgestemd op de intensiteit
van de problemen. In de stad Amsterdam zijn meerdere Veiligheidshuizen, terwijl
de huizen in andere regio’s een groter bereik hebben. Ik ben aan het
begin van mijn antwoord ingegaan op de kern van deze aanpak en de wijze waarop
wij gestalte geven aan straf, voorzorg en nazorg en aan het daarin betrekken
van alle omstandigheden zoals de gezinsomstandigheden en de onderwijssituatie.De voorzitter: Ik heb een punt van orde. Gezien
de tijd stel ik voor om de eerste termijn van het kabinet af te ronden, maar
dat redden wij niet in vijf minuten. Ik stel daarom voor om tot 14.15 uur
door te gaan. Daarna is het aan de commissie om te besluiten of zaken schriftelijk
moeten worden afgerond of dat een tweede termijn nodig is, maar de tweede
termijn zal dan niet vandaag plaatsvinden. Ik zie de leden hierbij instemmend
knikken.Ik constateer dat mevrouw Verdonk nog een vraag aan de minister van Justitie
heeft.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik stelde deze
vraag aan de minister voor WWI, maar ik werd door hem naar de minister van
Justitie doorverwezen. Hoe groot is de groep en wat is er totaal in geïnvesteerd?Minister Hirsch Ballin: Voor de cijfers heb
ik verwezen naar de noten linksonder op pagina 3 van onze brief. De groep
probleemkinderen op het terrein van collega Rouvoet is ongeveer 25 000
personen groot. Het aantal dat in de brief is genoemd, is in de criminaliteitsstatistieken
opgenomen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Er staat helemaal
geen getal in de brief op pagina 3!Minister Hirsch Ballin: Het betreft stuk 31 268,
nr. 13, pagina 3, noot 1 en 2.De voorzitter: Dit wordt schriftelijk afgehandeld.Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Dibi
heeft gepleit voor een generieke aanpak van alle overlastgevende jongeren,
in plaats van een specifieke aanpak. Met dit algemeen overleg wordt de indruk
gewekt dat er een specifieke aanpak is, maar ik wijs erop dat
wij ons bezighouden met alle criminaliteit en overlast, dus ook die door anderen
dan jongeren met een Marokkaans-Nederlandse achtergrond wordt veroorzaakt.
Dat wij vandaag alleen over jongeren met deze achtergrond spreken, wil niet
zeggen dat wij andere overlastgevende personen vergeten. Ik beveel de heer
Dibi aan om aanwezig te zijn bij de debatten over onze nota’s over overlast
en criminaliteit, want hij zal dan zien dat de aanpak niet alleen op Marokkanen
is gericht.Er is gevraagd of er specifieke projecten zijn voor Marokkaanse jongeren
of dat de aanpak gelijk is aan die van andere jongeren. Er zijn twee voorbeelden
waarbij sprake is van een specifieke aanpak van deze groep. In de eerste plaats
worden praktijkteams ingezet met deskundigen op het gebied van etniciteit,
diversiteit en communicatie, die ook de expertise leveren aangaande de betreffende
Marrokaans-Nederlandse jongeren. In de tweede plaats is het geld dat aan Gouda
ter beschikking is gesteld ten behoeve van gezinscoaches specifiek bestemd
voor gezinnen met Marokkaans-Nederlandse kinderen.De heer Dijsselbloem heeft gevraagd of gemeenten voldoende kennis hebben
van de instrumenten en op welke wijze wij deze kenbaar maken. Wij zijn er
heel goed in om informatie beschikbaar te hebben over de vraag welke instrumenten
effectief zijn om overlast of criminaliteit tegen te gaan en om daar ook anderen,
in dit geval gemeenten, deelgenoot van te maken. Kortgeleden heeft met een
groot aantal gemeenten overleg plaatsgevonden om te beoordelen of er nieuwe
instrumenten nodig zijn in het kader van jeugd en overlast. Daarin is geconstateerd
dat er geen behoefte is aan nieuwe instrumenten. Het gaat er meer om dat de
bestaande instrumenten goed worden gebruikt. In de zomer komt de webportal
Jeugd en Veiligheid online. Daarbij kunnen alle gemeenten kennisnemen van
de instrumenten voor het tegengaan van overlast van jeugd en daarbij kunnen
ze nagaan welke instrumenten effectief zijn, zodat niet elke gemeente het
wiel hoeft uit te vinden, maar kan leren van andere gemeenten en van andere
soorten aanpak.Mevrouw Van Toorenburg heeft gevraagd wat straatcoaches doen. Naar onze
beoordeling leveren zij een belangrijke bijdrage aan de veiligheid. Met de
inzet van straatcoaches zijn in Amsterdam en Utrecht heel goede resultaten
behaald. Zij spreken jongeren en ouders aan, brengen jonge kinderen naar huis,
begeleiden bij activiteiten et cetera. Samen met de gemeenten zorgen wij er
ook voor dat dit soort projecten kan worden gefinancierd.Wij zijn het er zeker mee eens dat de Doe Normaal-bevelen en -contracten
een belangrijk preventief instrument kunnen zijn. Het «FFKappe»-instrument
wordt op dit moment in bepaalde gemeenten verder bezien, dan wel toegepast
in en wordt voortgezet in Rotterdam en Utrecht. In Assen loopt al een proef.
E wordt nagedacht over vervolgpilots. Uiteraard zullen wij het effect van
dit instrument evalueren.Mevrouw Verdonk heeft gevraagd of het mogelijk is, een administratieve
boete op te leggen in geval van geweld tegen hulpverleners. Bij de behandeling
van het wetsvoorstel betreffende ernstige overlast hebben wij gesproken over
een bestuurlijke boete. Wij kunnen een overlastpleger die bekendstaat, een
brief sturen waarin staat dat de dwangsom wordt verbeurd als hij dit nogmaals
doet. In feite betekent dit dat betrokkene een boete moet betalen. In dat
debat heb ik al aangegeven dat ik dit een interessante gedachte vind en dat
dit zal worden uitgewerkt. Het gaat mevrouw Verdonk niet om een herhalingsactie,
maar om een eerste actie. Ik ben zeker bereid om na te gaan of wij via dit
bestuurlijk-administratieve traject erin kunnen slagen om dit soort gedrag
snel te bestraffen.In 2010 en 2011 is vanuit mijn ministerie 32 mln. beschikbaar: de zogenaamde
Van Montfransgelden. Gezien de problematiek waarover wij nu spreken, ben ik
voornemens om in overleg met de betrokken collega’s een deel van dat
bedrag te besteden aan problematiek die wordt veroorzaakt door
onder anderen Marokkaans-Nederlandse jongeren. Wij hebben de doelstelling
geformuleerd dat de overlast in deze kabinetsperiode met 25% zou dalen.
Deze doelstelling hebben wij nog niet bereikt en daarom ben ik van plan om
dat geld gericht in te zetten, opdat de doelstelling wel wordt gerealiseerd.
De Kamer krijgt nog nadere informatie over de wijze waarop wij dit gaan doen.Gouda krijgt € 900 000, namelijk driemaal € 300 000,
omdat de stad niet behoort tot de G31, die grotestedengeld ontvangen. De omvang
van de problematiek in Gouda is echter vergelijkbaar met die in de G31 en
daarom hebben wij aan Gouda extra geld gegeven. Gouda heeft zelf aangegeven,
behoefte te hebben aan gezinsmanagers bovenop hetgeen al door de stad wordt
gedaan. Daarom heb ik gemeend dat het verstandig was om drie jaar lang € 300 000
aan Gouda te geven voor gezinsmanagers. Per jaar kunnen daarmee ongeveer 20
gezinnen worden geholpen. Deze gezinnen worden begeleid, opdat de ouders in
staat zijn om de kinderen goed op te voeden, waardoor de kinderen niet meer
tot de daden komen zoals die in dit algemeen overleg breed zijn uitgemeten.Mevrouw Karabulut heeft gevraagd naar wijkagenten. Er heerst een wijdverbreid
en moeilijk te doorbreken misverstand dat er te weinig politie is. Het aantal
politieagenten in Nederland is de afgelopen jaren alleen maar gestegen, alhoewel
het daarmee afgelopen is vanwege de economische crisis en de financiële
problemen. De vraag is daarbij wel of de relevante functies altijd zijn bezet.
Er zijn wel eens vacatures onder de wijkagenten terwijl er een overschot is
in andere functies. Ik vind dit een belangrijk punt en ik spreek de korpsen
ook daarop aan, maar met name de korpsbeheerders bepalen de wijze waarop de
beschikbare mensen daadwerkelijk worden ingezet. Het is geen kwestie dat je
steeds maar extra mensen inzet– ik ben blij dat mevrouw Van Toorenburg
hier iets over zei – maar dat je gericht agenten inzet met kennis van
en ervaring met dit soort problematiek.Het voorbeeld dat de heer De Krom noemde, sprak mij zeer aan. Hij verwoordde
daarbij de reactie van een gemeente in de trant van «ga maar een volleybalwedstrijd
organiseren». Dat kan niet waar zijn! Ik vraag hem om aan te geven welke
gemeente dit is, want ik wil er zelf achteraan gaan om te bepalen wat daar
precies is gebeurd.De voorzitter: Alle openstaande vragen kunnen
schriftelijk worden afgedaan. Ik sta geen interrupties meer toe.Minister Rouvoet: Voorzitter. Ons strafrecht
richt zich op iedereen. Langs diezelfde lijn voer ik algemeen jeugdbeleid,
waarvoor ik vele honderden miljoenen per jaar beschikbaar stel. Dat neemt
niet weg dat wij in geval van specifieke problemen met elkaar om de tafel
gaan zitten om te bekijken of wij de beschikbare algemene instrumenten meer
kunnen toepassen op de specifieke problematiek of doelgroep. Dat is nu ook
gebeurd; in mijn geval gaat het om jeugdzorg, jeugdbescherming en preventief
jeugdbeleid, dat bij de gemeenten ligt. Vaak wordt dit door gemeenten zelf
gevoerd, maar het kan ook heel vaak door het Rijk worden ondersteund. Ik denk
hierbij aan diversiteitsbeleid, waarover ik samen met collega Van der Laan
een uitvoerige brief aan de Kamer heb gestuurd, aan opvoedingsondersteuning,
aan bevordering van interculturele competenties in de opleiding van hulpverleners
en aan het stimuleren van diversiteit als onderdeel van personeelsbeleid,
dat enorm belangrijk is als men de doelgroepen wil bereiken.Mevrouw Van Toorenburg heeft gevraagd wat de meerwaarde van gezinsmanagers
is: moeten wij niet gewoon ruimte geven aan de gezinsvoogd? De gezinsvoogd
moet inderdaad de ruimte krijgen. De gezinsvoogd heeft immers de regie als
sprake is van een kinderbeschermingsmaatregel, een ondertoezichtstelling of
een uithuisplaatsing. Niet op elk multiprobleemgezin is een jeugdbeschermingsmaatregel
van toepassing. Het is niettemin wel van belang dat er goede
afstemming plaatsvindt tussen de verschillende betrokken instanties. Gemeenten
pakken inderdaad die taak preventief op door te werken met gezinsmanagers,
die het voordeel hebben van een veel lagere caseload dan een gemiddelde gezinsvoogd.
Op dit moment bedraagt de caseload voor gezinsvoogden tussen de vijftien en
de zeventien gezinnen, maar wij zijn hard aan het werk om dit aantal tot de
gewenste vijftien gezinnen terug te brengen. Hierover zijn goede afspraken
met de provincies gemaakt. Een gezinsmanager heeft gemiddeld een caseload
van vijf gezinnen en kan zich helemaal inzetten voor de multiprobleemgezinnen
die hij onder zijn hoede heeft. Hij heeft dus wel degelijk een toegevoegde
waarde aan de gezinsvoogd, die niet in ieder gezin zit waar wel meerdere problemen
spelen.Het is een bekend probleem dat Bureau Jeugdzorg soms «nee»
moet verkopen op een verzoek van de politie, omdat ouders bijvoorbeeld niet
willen meewerken. Wij kennen binnen de jeugdzorg niet voor niets het vrijwillige
kader en de gedwongen hulpverlening, de jeugdbescherming. Het klopt dat daartussen
op zichzelf niets zit. Juridisch gezien is daarvoor ook geen ruimte: het is
vrijwillig of verplicht. Er wordt wel met creativiteit aangekondigd dat een
dwangmiddel kan worden ingezet – daar is ook niets mis mee – en
dat brengt vaak al de hulpverlening in een vrijwillig kader op gang. In het
spoor van haar fractiegenoot Çörüz pleit mevrouw Van Toorenburg
opnieuw voor een voorwaardelijke ots. Ik heb daarover met hem meerdere malen
gediscussieerd en wij hebben onlangs afgesproken dat wij dit debat hernemen
en hopelijk ook beslechten bij de behandeling van het wetsvoorstel over de
herziening van de kinderbeschermingsmaatregelen. Ik heb al aangegeven dat
ik daar op zichzelf nog niet zo heel veel in zie, omdat in de praktijk daar
ook al aan is tegemoetgekomen. In het noorden van het land en in de regio
Amsterdam wordt dit bijvoorbeeld opgelost door het verzoek om ots aan te houden
op voorwaarde dat de ouders vrijwillig hulp zoeken. Dit werkt feitelijk al
als een voorwaardelijke ots. Ik ben graag bereid om het debat te hernemen
bij het betreffende wetsvoorstel.Over de vraag of de kinderbijslag niet meteen naar de gezinsvoogd kan,
komen wij bij het betreffende wetsvoorstel te spreken. Dit debat heb ik overigens
al verschillende malen gevoerd. De Kinderbijslagwet biedt de mogelijkheid
om de kinderbijslag in bijzondere gevallen, als deze evident niet aan het
kind ten goede komt, aan een derde uit te keren, meestal een gezinsvoogd.
Overigens wordt dit slechts sporadisch toegepast, omdat de SVB– de uitvoerder –
dit niet kan toetsen. In het kader van de 12-minaanpak hebben collega Hirsch
Ballin en ik de Kamer laten weten dat wij specifiek voor die problematiek
zullen bekijken of wij de mogelijkheid kunnen verruimen om onder omstandigheden
de uitbetaling van de kinderbijslag op te schorten. Dit heeft een ruimere
strekking dan wat nu mogelijk is op grond van artikel 21 van de Kinderbijslagwet.Mevrouw Van Toorenburg heeft gevraagd wat wij precies aan diversiteitsbeleid
in het jeugdbeleid doen. Vorige week heb ik met de Kamer gesproken over jeugdbeleid
in een debat waarbij de brief van collega Van der Laan en mij over diversiteit
op de agenda stond. Kortheidshalve verwijs ik naar deze brief en het betreffende
debat. Aan de ene kant is sprake van een oververtegenwoordiging van sommige
groepen en aan de andere kant van een ondervertegenwoordiging, met name in
de preventieve en de vrijwillige hulpverlening. Wij willen daar met behulp
van de diversiteitsaanpak verandering in brengen, inclusief academische werkplaatsen.
Dat begrip klinkt academisch, maar dat is het niet, omdat het een heel praktische
oplossing biedt waarbij ook de migrantenorganisaties en de jongerenorganisaties
samen met de professionals actief zijn betrokken.Mevrouw Van Toorenburg constateerde dat de Centra voor Jeugd en Gezin
verschillen per gemeente. Dat is juist en dat is ook de bedoeling. Daarover
heb ik uitvoerig met haar collega Sterk gesproken, die in het laatste
debat aangaf dat zij in een heleboel opzichten tevreden is met de Centra voor
Jeugd en Gezin. Wij hebben er bewust van afgezien om een blauwdruk van zo’n
centrum te geven. Immers, Amsterdam is echt iets anders dan Helmond en zo
zijn er heel veel verschillende voorbeelden te geven. Wij hechten daarbij
zeer aan gemeentelijke vrijheid, mits men het basismodel introduceert, maar
daarover zijn goede afspraken met de VNG gemaakt. In 2011 zal in alle gemeenten
in Nederland in elk geval het basismodel zijn ingevoerd. Afhankelijk van de
lokale situatie kan men daaraan nog zaken toevoegen. Wij zijn er nog niet
met de Centra voor Jeugd en Gezin. Mevrouw Van Toorenburg overwoog om collega
Hirsch Ballin en mij op werkbezoek te sturen, maar dat is niet nodig, want
wij gaan regelmatig op werkbezoek. Goede suggesties kunnen wij echter altijd
gebruiken. Ik doe ook graag een suggestie aan haar: ik kan haar van harte
het Centrum voor Jeugd en Gezin in het Haagse Laakkwartier aanbevelen. Zij
kan daar de goede voorbeelden zien van hoe het werkt en hoe enthousiast zowel
de professionals als de personen die er gebruik van maken zijn.Mevrouw Verdonk heeft gevraagd wat ik vind van de brief van het interactieteam
dat de Centra voor Jeugd en Gezin een schijnoplossing heeft genoemd. Uiteraard
heb ik ook een afschrift van deze brief gekregen. Men stelt echter vast dat
de Centra nog niet functioneren zoals men dat graag zou zien. Dat is logisch,
want het is natuurlijk nog geen 2011. Maar ik ken heel veel goede voorbeelden
waarbij het al wel voortreffelijk loopt, die ik graag aan het interactieteam
zal aanreiken. Het interactieteam schrijft: het dreigt dan een schijnoplossing
te worden, in ieder geval voor de problematiek die in de nota aan de orde
is. Het interactieteam heeft gelijk als het bedoelt dat het Centrum voor Jeugd
en Gezin geen panacee biedt voor alles wat met Marokkaans-Nederlandse jongeren
te maken heeft, want daarvoor zijn ze ook nooit bedoeld geweest. De Centra
leveren wel een onmisbare bijdrage in het kader van preventie en de signalering
van jongeren met problemen. Daarom deel ik de opvatting van het interactieteam
ook niet dat het op die manier een schijnoplossing zou kunnen zijn. Ik heb
overigens de brief geciteerd, in tegenstelling tot mevrouw Verdonk, die de
inhoud ervan vrijer verwoordde. Ik vind de brief minder stellig dan mevrouw
Verdonk naar voren bracht.De Kamer krijgt nog nadere informatie over vroegtijdige schooluitval.
Ik geef nog een aanvulling op mijn collega, die een aantal malen het woord «stage»
liet vallen. Dat is terecht, want ook in het overleg dat wij en de betrokken
collega’s vorige week met de burgemeesters van circa twintig gemeenten
hebben gehad, werd gezegd dat stages ontzettend belangrijk zijn. Daarbij werd
met vreugde kennisgenomen van de kabinetsplannen om in het stimuleringspakket
in het kader van de crisis een apart budget voor de bestrijding van jeugdwerkloosheid
op te nemen, waar onder meer het creëren van stages deel van uitmaakt.
Staatssecretaris Klijnsma van SZW, staatssecretaris Van Bijsterveldt van OCW
en ikzelf zijn actief in gesprek met onder meer Colo, dat zich zeer met de
schooluitvalcijfers en de behoefte aan stages bezighoudt, om juist het mbo
te versterken, stageplekken te organiseren en onder leiding van Hans de Boer
met een pakket maatregelen te komen. Half mei komt dit pakket naar de Kamer
en stages zullen daarin een belangrijke plek innemen. Dit is in aanvulling
op het algemene beleid inzake reboundvoorzieningen en campussen als sluitstuk
op de hele aanpak van het tegengaan van schooluitval.Mevrouw Ortega-Martijn heeft een vraag gesteld over de Eigen Krachtconferenties,
waarop door de minister van Justitie is geantwoord. Deze spelen ook in de
jeugdzorg en het gemeentelijk jeugdbeleid een belangrijke rol.De heer Dijsselbloem heeft concreet gevraagd hoe je zonder etnische registratie
bijvoorbeeld een specifieke campus in Tilburg voor Marokkaanse jongens kunt
hebben. Dit is niet zo ingewikkeld. De discussie over etnische
registratie gaat over de vraag of je in het kader van de uitwisseling van
systemen mag registreren op etniciteit. Het wordt niet betwist dat iedere
hulpverlener, indien relevant geacht, in zijn eigen dossiers aantekening mag
maken van alle relevante gegevens. De door de heer Dijsselbloem genoemde voorbeelden
zijn op vrijwillige basis. De praktijk werkt vrij simpel: de betrokkenen,
de hulpverlenende instanties en ook de Tilburgse politie kennen hun pappenheimers
goed. Zij hebben mij hun werkwijze uitvoerig uit de doeken gedaan. Zij gaan
letterlijk de straat op en zeggen tegen jongens van wie zij vermoeden dat
deze op school behoren te zitten: je krijgt een laatste kans. Het is vrijwillig,
omdat dit niet onder dwang kan worden gedaan in de pilotfase. Deze jongens
krijgen de kans om naar zo’n campus te gaan. Men weet heel goed wie
Marokkaan is en wie niet, en anders weten zij dat wel via de school. Etnische
registratie en gegevensuitwisseling zijn niet nodig om tot zo’n campus
te komen.In de motie-Bouchibti c.s. (31 200 XVII, nr. 17) is de regering verzocht,
een campus voor 12- tot 15-jarigen op te richten. Ik heb als minister voor
Jeugd en Gezin de oprichting daarvan graag ondersteund.In het debat van vorige week heb ik op verzoek van mevrouw Bouchibti uiteengezet
wat de stand van zaken is bij de ontkokering van het jeugdbeleid. De wethouders
van de G4 hebben uiteindelijk afgezien van een convenant, omdat zij meenden
dat dit niet veel toevoegt aan hetgeen nu al aan uitkeringen is gebundeld
en de al bestaande mogelijkheden. Ik heb de Kamer een uitvoerige brief toegezegd.De voorzitter: Ik dank de ministers en hun
staf hartelijk voor hun antwoorden en informatie. Ik stel de collega’s
voor dat zij nog openstaande vragen uiterlijk maandag schriftelijk aan de
griffier doen toekomen. Na de schriftelijke reactie hierop van de ministers,
kan bijvoorbeeld worden besloten om een tweede termijn te houden.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Kan de tweede termijn
gekoppeld worden aan een VAO?De voorzitter: De Voorzitter zal het niet
op prijs stellen als wij de tekortkomingen in de commissie overdragen naar
de plenaire zaal. Dat kan altijd nog, maar laten wij eerst inventariseren
wat er nog ligt en dat schriftelijk afdoen. Daarna zien wij verder.De voorzitter van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van GentDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van der LeedenXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Van Gent (GroenLinks), voorzitter, Van der Staaij
(SGP), Arib (PvdA), Poppe (SP), Weekers (VVD), ondervoorzitter, Dijsselbloem
(PvdA), Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Van der Ham (D66), Sterk (CDA), De
Krom (VVD), Verdonk (Verdonk), Jansen (SP), Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Wolbert (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Bouchibti (PvdA), Jasper
van Dijk (SP), Thieme (PvdD), Fritsma (PVV) en Van Toorenburg (CDA).Plv. leden: Bilder (CDA), Dibi (GroenLinks), Timmer (PvdA), Kant (SP),
Blok (VVD), Bouwmeester (PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Haverkamp
(CDA), Pechtold (D66), Blanksma-van der Heuvel (CDA), Nicolaï (VVD),
Neppérus (VVD), De Wit (SP), Voordewind (ChristenUnie), Heijnen (PvdA),
Zijlstra (VVD), Vietsch (CDA), Leerdam (PvdA), Ulenbelt (SP), Madlener (PVV),
Willemse-van der Ploeg (CDA) en Karabulut (SP).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Dijsselbloem (PvdA), Çörüz
(CDA), Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van
Dijken (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (ChristenUnie), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP),
Ouwehand (PvdD), Agema (BVV), Leijten (SP), Dibi (GroenLinks), Heijnen (PvdA),
voorzitter, Van Toorenburg (CDA) en Uitslag (CDA).Plv. leden: Omtzigt (CDA), Kant (SP), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van
der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD), Biskop (CDA), Van der
Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester (PvdA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Schippers (VVD), Timmer (PvdA),
Gesthuizen (SP), Bosma (PVV), De Wit (SP), Arib (PvdA), Jan de Vries (CDA),
Jan Jacob van Dijk (CDA), Heerts (PvdA) en Karabulut (SP).XNoot3Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), De
Pater-van der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam
(PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg (VVD),
Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA),
Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Teeven (VVD), Heemelaar (GroenLinks), Van der Vlies (SGP),
Van de Camp (CDA), Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA),
Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA), Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA).XNoot4Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Roemer (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie)
en Heemelaar (GroenLinks).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Smeets (PvdA),
Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
Van Raak (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
Karabulut (SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie),
Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31268-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl