Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg op 3 februari 2000 over het actieprogramma onderwijs in allochtone levende talen (OALT)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-VIII, nr. 88

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-VIII nr. 88

22-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2000nr. 88VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 22 februari 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 3 februari 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Adelmund
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over het actieprogramma
onderwijs in allochtone levende talen (OALT) aan de hand van:– de brief van de staatssecretaris d.d. 22 juni 1999 inzake invoering
van het onderwijs in allochtone levende talen (OCW-99-631);– de brief van de staatssecretaris d.d. 9 november 1999 inzake onderwijs
in allochtone levende talen (OCW-99-1079);– de brief van de staatssecretaris d.d. 11 november 1999 inzake
OALT in de gemeente Hoorn (OCW-99-1097).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Kortram (PvdA) stelde het op prijs
dat een klankbordgroep in het leven is geroepen om oplossingen te zoeken voor
de problemen die zich voordoen sinds de implementatie van de wet inzake het
onderwijs in allochtone levende talen (OALT), die is gericht op zowel taalondersteuning
als cultuuronderwijs. In de praktijk komen de circa 160 nieuwe taalgroepen,
waarvoor 10 mln. beschikbaar is, nauwelijks aan bod. Volgens de Vereniging
van openbare en algemeen toegankelijke scholen (VOS/ABB) zetten de meeste
gemeenten OALT-middelen uitsluitend in voor taalondersteuning in de onderbouw,
terwijl een meerderheid van de Kamer ervoor heeft gekozen om OALT primair
te richten op cultuuronderwijs aan allochtone leerlingen. Hierdoor wordt niet
alleen de wet niet geheel overeenkomstig de intentie van de wetgever uitgevoerd,
maar wordt ook niet voldaan aan gewekte verwachtingen.De wachtgelden voor leerkrachten onderwijs in de eigen taal en cultuur
(OETC) komen vooralsnog voor rekening van de gemeenten zelf. Van gemeenten
en de VNG komen dringende signalen dat dit financieel niet is op te brengen.
Gevolg is dat deze leerkrachten nauwelijks in dienst worden genomen vanwege
de mogelijke wachtgeldverplichtingen en het wetsvoorstel inzake gelijkschakeling
rechtspositie OALT-onderwijsgevenden. De wet voorziet erin dat wachtgelden
ten laste komen van het Rijk indien het ontstaan ervan in redelijkheid aan
het Rijk is toe te rekenen. Hoe moet deze regeling in deze concrete situatie
worden uitgelegd? Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om de
gemeenten tegemoet te komen in hun financiële problemen? Kan de wettelijke
regeling in een beleidsregel worden vertaald, zodat partijen weten waar zij
aan toe zijn? Kunnen de nieuwe groepen via het actieplan beter worden bediend
en zo ja, hoe? Wordt er een sociaal plan opgesteld voor de OETC-leerkrachten
die niet als OALT-leerkracht kunnen worden ingeschakeld?Veel ouders zijn niet tevreden over de nieuwe wet. Komt er vanuit het
ministerie extra voorlichting voor de ouders en de kinderen? Worden of zijn
er behalve de ouders ook OALT-leerlingen gepeild? Mevrouw Kortram was van
mening dat het actieplan onvoldoende oplossingen biedt voor de financiële
en organisatorische problemen die zijn ontstaan in het kader van OALT binnen
en/of buiten schooltijd. Onduidelijk is hoe de onderwijsinspectie op kwaliteit
kan controleren, als buiten schooltijd OALT wordt gegeven in talen die bij
de inspectie niet worden beheerst. De overschakeling naar OALT buiten school
levert problemen op. Kunnen de scholen hierin tegemoet worden gekomen?De problemen sinds de implementatie van OALT zijn deels veroorzaakt door
de ambivalente uitwerking van de wet, deels door de ontoereikende middelen,
deels door het grote aantal taalgroepen die in principe in aanmerking komen
voor OALT-gelden en deels door het gebrek aan gekwalificeerde leerkrachten.
Het lijkt erop dat OALT in de praktijk langzaam wordt afgebouwd. Het aantal
leerlingen dat OALT buiten schooltijd volgt neemt af. Gezien de praktische
problemen is de termijn tot 2001 te kort om OALT te beoordelen. De gemeenten
zullen mede met het oog op de financiële consequenties massaal kiezen
voor onderwijsachterstandenbeleid. De nieuwe taalgroepen hebben nauwelijks
kansen. Scholen zullen het moeilijk krijgen om leerkrachten te motiveren om
zich om te scholen voor een periode van twee jaar; pas in 2001 komt er meer
duidelijkheid over hun positie. OALT-leerkrachten worden al tot groepsleerkracht
omgeschoold en zullen wellicht geneigd zijn om eerder te kiezen voor het reguliere
onderwijs dan voor OALT. Het verdient dan ook aanbeveling om in te steken
op een langetermijnvisie op OALT. Mevrouw Kortram vroeg of de staatssecretaris
bereid is om op korte termijn een fundamentele discussie over OALT te voeren
waarin de uitgangspunten van OALT nogmaals kritisch worden bekeken. Wie kan
het beste worden ingeschakeld om een langetermijnadvies uit te brengen over
OALT?De heer Cornielje (VVD) vroeg of de onderwijsinspectie
zelfstandig heeft gerapporteerd aan de staatssecretaris over de implementatie
van OALT en zo ja, of deze rapportage aan de Kamer kan worden toegezonden.
Komen de maatregelen ter ondersteuning van OALT ten laste van het totale budget
voor OALT dan wel een ander budget? Hij achtte het niet acceptabel dat er
nog steeds OALT-leerkrachten zijn die geen verplichte cursus Nederlands hebben
gevolgd. Hoeveel leerkrachten moeten nog worden bijgeschoold?Hij was bezorgd over de passage in de brief van 9 november 1999 over het
bieden van meer tijd en ruimte voor het creëren van oplossingen voor
de knelpunten. Wat moet worden verstaan onder de «lokale leermiddelenontwikkeling
OALT»? Komt dit ten laste van het budget voor OALT of van een ander
budget? Volgens het actieplan mag OALT in de groepen 5 tot en met 8 in het
basisonderwijs worden gegeven, terwijl het oorspronkelijk de bedoeling was
dat OALT buiten schooltijd wordt gegeven aan de leerlingen in de bovenbouw.
De heer Cornielje wilde geen ruimte bieden om OALT binnen schooltijd te geven.
Hij hield vast aan het uitgangspunt dat de OALT-middelen overeenkomstig de
wettelijke doeleinden moeten worden ingezet.Ten opzichte van OETC wordt met OALT het idee losgelaten dat allochtone
leerlingen beter Nederlands leren als zij eerst de eigen taal beheersen. OALT-leerkrachten
kunnen wel een brugfunctie vervullen tussen de situatie thuis en op school,
alsmede tussen de groepsleerkracht en de leerling. De heer Cornielje
zag in een artikel in de Volkskrant over de kwaliteit van zwarte scholen een
bevestiging dat de kwaliteit van het Nederlandse taalonderwijs nog steeds
onder de maat is. Dat blijkt ook uit de bevindingen van de onderwijsinspectie
in de onderwijsverslagen van 1994 tot en met 1998. Hij concludeerde dat het
goed is dat er een onafhankelijke inspectie is die onafhankelijk van het beleid
feiten op tafel legt. Naar aanleiding van het negatieve oordeel van de inspectie
over een aantal specifieke scholen vroeg hij of er een standaardnorm bestaat.
Hij was een voorstander van het invoeren van de door de Onderwijsraad aangereikte
standaardnorm Nederlandse taal voor zowel autochtone als allochtone leerlingen
van vier tot twaalf en wellicht zestien jaar. Een dergelijke landelijke onderwijsstandaard
biedt scholen de mogelijkheid om hun taalmethoden te toetsen. De vraag is
gerechtvaardigd of de schaarse middelen niet beter kunnen worden ingezet om
de onderwijskansen te vergroten voor de leerlingen die de basisschool binnenkomen
en verlaten met een achterstand in de Nederlandse taal.De heer Cornielje stelde een aanscherping van de OALT-wetgeving voor in
die zin dat in de onderbouw van de basisschool in plaats van OALT uitsluitend
taalondersteunend onderwijs wordt gegeven, gericht op het leren van de Nederlandse
taal ter bevordering van betere onderwijskansen voor allochtone leerlingen.
Ook stelde hij voor om te bekijken of taalondersteuning in een voorschools
traject kan worden aangeboden. Een dilemma is of voor de leerlingen in de
bovenbouw ook prioriteit wordt gegeven aan het leren van de Nederlandse taal
dan wel of de mogelijkheid van OALT buiten schooltijd intact blijft. Daarbij
moet in het oog worden gehouden dat een betere beheersing van de Nederlandse
taal betere kansen biedt in het vervolgonderwijs en op de arbeidsmarkt. De
heer Cornielje verzocht eveneens om een langetermijnvisie van de staatssecretaris
op OALT, die kan worden betrokken bij de evaluatie in 2002. Dan kan er wellicht
definitief voor worden gekozen om de Nederlandse taal centraal te stellen.De heer Cornielje verwees naar een artikel van Paul Scheffer uit de NRC
van 29 januari jl., waarin wordt gesteld dat gelaten wordt gereageerd op het
achterblijven van hele generaties allochtonen en op de vorming van een etnische
onderklasse en dat het wellicht zinvoller is om de achterstand in beheersing
van het Nederlands met alle mogelijke middelen op te heffen dan onderwijs
te geven in de eigen taal en cultuur.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA) benadrukte dat
scholen goede resultaten hebben behaald met ondersteuning in het leren van
de eigen taal en de Nederlandse taal. Het leek haar beter dat deze verworvenheden
worden gedeeld met andere scholen dan dat al in deze fase van de implementatie
van OALT nieuwe wettelijke regelingen worden getroffen, al doen zich enorme
knelpunten voor. Ook met het oog op het vervolgonderwijs en de maatschappelijk
toekomst moet de vaardigheid in de Nederlandse taal van leerlingen in het
basisonderwijs op een zo hoog mogelijk peil worden gebracht. Daarvoor zijn
gemotiveerde en goed geschoolde leerkrachten nodig die de Nederlandse taal
beheersen. Mevrouw Ross deelde de zorg over OALT-leerkrachten die geen cursussen
Nederlands hebben gevolgd en vroeg nadere informatie over de kosten van en
de aanmelding voor cursussen, alsmede over het aantal cursisten. Hoe staat
het met de uitvoering van de motie inzake de ontwikkeling van een afstudeerrichting
in de reguliere lerarenopleiding gericht op het omgaan met leerlingen met
een onderwijsachterstand?Gemeenten en scholen moeten meer ruimte krijgen om beleid te ontwikkelen
gericht op taalondersteuning en ervaringen uit te wisselen. Pas als bij partijen
de wil ontbreekt, zullen er dwangmaatregelen moeten worden genomen. Mevrouw
Ross stond op zichzelf niet afwijzend tegenover het advies van de Onderwijsraad
inzake een onderwijsstandaard, maar was vooralsnog geen voorstander van een
aanscherping van de OALT-wetgeving. Zij kon zich voorstellen dat
de inspectie tussentijds meet of er sprake is van grote onderwijsachterstanden.
Over de uitwerking hiervan en over de toepassing van de meetresultaten zal
evenwel nog een discussie moeten plaatsvinden.Mevrouw Ross vroeg of de positie van de OALT-leerkrachten op de langere
termijn kan worden gegarandeerd. Zij was van mening dat er voor een goede
implementatie van OALT een extra jaar nodig is. Zij ondersteunde het voorstel
van de staatssecretaris om in 2000 in overleg met de gemeenten een voorstel
te ontwikkelen ter ondersteuning en stimulering van leermiddelen. Dit zal
wel zo spoedig mogelijk moeten gebeuren.Mevrouw Ross noemde de 20 mln. voor het onderwijsachterstandenbeleid een
druppel op een gloeiende plaat. Zijn er beleidsinitiatieven te verwachten
op het punt van de taalondersteuning om de beheersing van de Nederlandse taal
te stimuleren, zowel voor autochtone als allochtone achterstandsleerlingen?Mevrouw Lambrechts (D66) vroeg naar de stand
van zaken rond de implementatie van de OALT-wetgeving. Worden de middelen
inderdaad ondoelmatig gebruikt, zoals door de VNG is geconstateerd? Het is
destijds niet gelukt om OETC-leerkrachten cursussen Nederlands te laten volgen.
Volgens het Sociaal en cultureel planbureau (SCP) is de beheersing van de
Nederlandse taal nog steeds onvoldoende. Naar aanleiding van het voorstel
om opnieuw te investeren in extra bijscholing in de Nederlandse taal, vroeg
mevrouw Lambrechts of er zodanige afspraken zijn gemaakt dat men over een
aantal jaren niet opnieuw met eenzelfde situatie zal worden geconfronteerd.
Of is er sprake van een vrijblijvend aanbod dat niet zal bijdragen tot een
werkelijke verbetering van de situatie? In principe was zij er een voorstander
van dat de aandacht vooral wordt gericht op taalondersteuning. Daartoe zullen
ook de leerkrachten de Nederlandse taal goed moeten beheersen. Mevrouw Lambrechts
wilde zekerheid dat de taalondersteuning de moeite waard is. In hoeverre belemmert
de vrees voor wachtgeldaanspraken een goede uitvoering van de wet? Naar aanleiding
van het verzet van ouders tegen OALT buiten schooltijd plaatste zij vraagtekens
bij de behoefte aan OALT. Is het zonder wetswijziging mogelijk dat, zoals
in Arnhem, ervoor wordt gekozen om geen OALT buiten schooltijd meer te geven
en alleen taalondersteuning te bieden? Wat houdt het voorstel in om tijdelijk
andere oplossingen toe te staan? Het mag er in ieder geval niet toe leiden
dat er OALT onder schooltijd wordt gegeven.Mevrouw Lambrechts vroeg naar de kosten van de bijscholing en het investeren
in de methoden voor OALT. Zij gaf er de voorkeur aan dat eerst wordt geïnvesteerd
in goede methodes Nederlandse taal. Alle scholen moeten beschikken over goede
methodes; slechte methodes moeten van de markt worden gehaald. Voorts vroeg
zij om de scholen ruimte te bieden om meer tijd en aandacht te besteden aan
de Nederlandse taal, desnoods ten koste van andere kerndoelen.De heer Rabbae (GroenLinks) schetste dat deze
vorm van onderwijs vanaf het begin onder druk heeft gestaan van een deel van
de politiek en van de samenleving en dat er weinig waardering en affiniteit
vanuit de politiek is geweest voor de cultuurpolitieke waarde van dit onderwijs.
Hij noemde het buiten de school en zelfs buiten het onderwijs plaatsen van
deze onderwijsvorm een salamitactiek op termijn. Hij benadrukte dat de discussie
moet gaan over het onderwijs in eigen taal en cultuur en niet over zwarte
scholen, de Nederlandse taal of onderwijsstandaarden. De vraag is of de samenleving
bereid is het belang te erkennen van het verwerven van een eigen identiteit
en taal voor leerlingen uit minderheidsgroeperingen. In plaats van te benadrukken
dat zwarte scholen onvoldoende presteren op het gebied van de Nederlandse
taal, moet er juist worden gewerkt aan het wegwerken van de aanwezige
achterstanden.De heer Rabbae sprak over een diffuus beeld van de uitvoering van de wet
door gemeenten, scholen en leerkrachten, zelfs na het overgangsjaar 1998–1999.
Volgens zijn inventarisatie was Rotterdam de enige stad waar men redelijk
op koers ligt. Ten opzichte van OETC is OALT een belangrijke onderwijsvernieuwing
voorzover het is gericht op de ondersteuning ten behoeve van de Nederlandse
taal. De gemeenten, scholen en leerkrachten worden echter nog niet optimaal
begeleid en ondersteund om deze nieuwe opdracht uit te voeren. Hij vroeg hoe
de staatssecretaris staat tegenover de wens van een aantal gemeenten en scholen
tot verlenging van de overgangsperiode met een jaar. Voorts vroeg hij hoe
de gemeenten worden geïnformeerd over de taakverdeling tussen het Rijk
en de gemeenten inzake de rechtspositie van de leerkrachten. Is de staatssecretaris
bereid om de organisatie en het proces van de implementatie van OALT door
de gemeenten en de scholen beter te begeleiden?Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris gaf aan dat er in de loop
van het jaar een serie voorstellen aan de orde zal komen die betrekking hebben
op allochtone kinderen. Zij benadrukte de broosheid van de OALT-wetgeving
en de wijze waarop de discussie over het wetsvoorstel is gevoerd. Zij zegde
toe de rapporten van het SCP en de inspectie voorzien van een beleidsreactie
aan de Kamer te doen toekomen, waaronder een rapport van de inspectie dat
in maart uitkomt. Weliswaar is de start van OALT weerbarstig, maar er wordt
vooruitgang geboekt en de gemeenten zijn op de goede weg.De implementatie van de wet wordt gevolgd en ondersteund, ook al is de
uitvoering van het beleid gedecentraliseerd. Hiertoe wordt ruimte geboden
in de eerste planperiode OALT. Bij een groot aantal onderwijsvraagstukken
moet zowel op gemeentelijk niveau als op centraal niveau sprake zijn van een
verantwoordelijke overheid. In de tweede planperiode vanaf 2002 zal het
OALT-beleid door de gemeenten en scholen verder moeten worden vormgegeven.
De wet geldt ook na 2002: alleen de huidige financieringssystematiek loopt
tot 2002. In die zin kan ook voor de periode vanaf 2002 zekerheid worden
gegeven.Het eerste jaar is door de meeste gemeenten benut als overgangsjaar ten
behoeve van het inrichten en uitvoeren van de planprocedure. Er zijn dan ook
weinig beleidsmatige wijzigingen; wel wordt een aantal overgangsproblemen
zichtbaar. Het ministerie van OCW heeft ter ondersteuning niet alleen een
voorlichtingscampagne gevoerd, maar ook de scholing van gemeenteambtenaren
gesubsidieerd. Inmiddels is het overleg met de werkgevers- en werknemersorganisaties
en de VNG opnieuw gestart en wordt gesproken over de knelpunten en de mogelijke
oplossingen.De beperkte inzetbaarheid van de OALT-leerkrachten is een belangrijk aandachtpunt.
Volgens de inspectie beheerst 80% het Nederlands voldoende, 10% gedeeltelijk
en 10% niet; 150 tot 200 leerkrachten spreken onvoldoende Nederlands. Een
aantal OALT-leerkrachten kan niet worden ingezet als groepsleerkracht. Schoolbesturen
en gemeenten zijn verantwoordelijk voor het vinden van oplossingen, maar er
wordt ook voortdurend geïntervenieerd vanuit OCW. Op lokaal niveau zullen
oplossingen op maat moeten worden gevonden ter vergroting van de inzetbaarheid
van de OALT-leerkrachten. De inspanningen van de rijksoverheid ter ondersteuning
van de schoolbesturen en gemeenten zijn niet gering. Door middel van scholing
moet worden voorkomen dat OALT-leerkrachten verloren gaan voor het onderwijs.
Voor degenen die niet kunnen worden ingezet als groepsleerkracht of onderwijsassistent,
wordt elders binnen en zo nodig buiten het onderwijs een plaats gezocht. Er
is een cursus Nederlands en taalondersteuning ontwikkeld. In Utrecht wordt
een pilot gesubsidieerd om OALT-leerkrachten om te scholen tot groepsleerkracht.
In het overleg met de werkgevers- en werknemersorganisaties en
de VNG worden de mogelijkheden verkend om te voorkomen dat OALT-leerkrachten
instromen in de wachtgeldregeling.De staatssecretaris wilde vermijden dat van het overleg met de Kamer een
signaal uitgaat dat OALT opnieuw ter discussie wordt gesteld. Weliswaar kan
dit beleidsonderdeel worden betrokken bij het onderwijskansenbeleid, maar
de ontwikkelingen op het gebied van OALT moeten doorgaan, op onderdelen worden
versneld en verder worden ondersteund, bijvoorbeeld de uitbreiding van het
aanbod naar nieuwe taalgroepen. Zij zegde toe de Kamer regelmatig op de hoogte
te houden van deze ontwikkelingen. Met het oog op de broze wetgeving zal extra
worden gelet op de implementatie. Het SCP zal in 2000 een dieptestudie verrichten
naar een aantal gemeenten en de planprocedure OALT en de uitkomsten daarvan
breed evalueren. Ook dit rapport zal aan de Kamer worden gezonden. In het
onderwijsverslag 2001 zal door de inspectie afzonderlijk worden ingegaan op
de kwaliteit van en taalondersteuning in OALT. Voor de zomer zal het PMPO
ingaan op de methodes.De OALT-wetgeving bevat stimulansen voor de gemeenten om zich maximaal
in te spannen om ontslag en instroom in de wachtgeldregeling van OALT-leerkrachten
te voorkomen. Het Rijk is bereid om die inspanningen te ondersteunen, hoofdzakelijk
in financiële zin ten behoeve van scholingstrajecten. De eerste verantwoordelijkheid
voor het voorkomen van ontslagen ligt bij de lokale partners. Wanneer rijksbeleid
ertoe leidt dat er wachtgeldverplichtingen ontstaan, komen die voor rekening
van het Rijk.De Kamer heeft in 1995 besloten om de beheersing van de Nederlandse taal
verplicht te stellen voor nieuwe leerkrachten vanaf 1995. De zittende
leerkrachten in 1995 werden daartoe niet verplicht, maar wel gestimuleerd.
Aan een specifieke cursus Nederlands voor OALT-leerkrachten is sinds 1998
door 300 leerkrachten deelgenomen. Het Rijk subsidieert een bedrag per cursusdeel;
het restant komt uit het nascholingsbudget van de scholen en eventueel uit
het budget van de gemeenten. Uit onderzoek is gebleken dat het financiële
aspect niet of nauwelijks een rol heeft gespeeld. De staatssecretaris onderschrijft
de wenselijkheid van de beheersing van de Nederlandse taal door leerkrachten
in de Nederlandse samenleving. De arbeidsvoorwaarden van de OALT-leerkrachten
die het Nederlands niet beheersen vormen nog onderwerp van onderhandelingen.
De gegevens in de onderwijsverslagen van 1994 tot en met 1998 over de taalproblematiek
hebben te maken met de verhouding tussen de scholen en de inspectie. Er kan
pas worden ingegrepen, als de inspectie kan aangeven bij welke scholen er
zich problemen voordoen. Hierover wordt formeel overleg gevoerd met de betrokken
partijen. De Kamer zal worden geïnformeerd over de resultaten hiervan.Naar aanleiding van de motie-Ross-van Dorp zijn met de PABO's gesprekken
begonnen over een opleidingstraject voor het lesgeven aan achterstandsleerlingen
en wel over een initiële opleiding lesgeven aan achterstandsleerlingen
en een postinitieel traject voor zittende leraren. Bij de totstandkoming van
dit traject wordt alle expertise gebundeld. De Kamer zal voor de zomer worden
geïnformeerd over de voortgang.Over de inzet van de extra middelen voor voor- en vroegschoolse educatie
zal de Kamer op korte termijn worden geïnformeerd. Aangezien het merendeel
van de scholen in de praktijk taalondersteuning inzet in de onderbouw, lijkt
een wetswijziging in deze richting onnodig. De gemeentelijke budgetten bieden
hiertoe ook ruimte.Uit de inzet in de eerste fase van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
(GOA-beleid) blijkt dat de gemeenten prioriteit geven aan taal. Ook in het
onderwijskansenplan, dat in de loop van februari aan de Kamer wordt gezonden,
is taal een prioriteit. Over het advies van de Onderwijsraad over standaardisatie
zal in april worden gediscussieerd. De implementatie van NT2 wordt voortgezet;
ook wordt gewerkt aan de taalmethodes. Eerder heeft de Kamer uitgesproken
dat de overheid zich vanwege de vrijheid van onderwijs niet behoort te bemoeien
met de inhoud en keuze van methodes en materialen. Wel kan de overheid in
het implementatietraject voorlichting en advies geven over het geven van de
methodes. De staatssecretaris hechtte meer aan een mogelijk instrument via
de inspectie en verwees in dit verband naar «Variëteit en waarborg».
De OALT-leermiddelen worden betaald uit een additioneel budget. De overheid
kan via de financiering impulsen geven, maar zij kan niet bepalen welke methodes
door de scholen wordt gebruikt. De inspectie heeft kort na de invoering van
de wet een inventarisatie gehouden, toen veel gemeenten nog bezig waren met
de knelpunten. De inventarisatie zal in maart worden herhaald, waarna het
rapport zo spoedig mogelijk aan de Kamer wordt gestuurd.De staatssecretaris zoekt in eerste instantie een oplossing voor de knelpunten
binnen de kaders van de wet met de nadrukkelijke ruimte voor de gemeenten
om het GOA-budget in te zetten voor taalondersteuning in de onderbouw. Ook
als het voor een goede implementatie nodig is onder toezicht van de inspectie
om tijdelijk toe te staan dat soepeler wordt omgegaan met de wet, moet uiteindelijk
worden voldaan aan de doelstellingen van de wet. Daarvan zal voortdurend verslag
worden gedaan. Zij was geen voorstander van een langetermijnvisie, omdat daarvan
een verkeerd signaal kan uitgaan. Wel stelde zij zich voor dat de Kamer nadrukkelijk
op de hoogte wordt gebracht van de praktijkervaringen met de implementatie.Bij de behandeling van het wetsvoorstel heeft de Kamer nadrukkelijk ruimte
gecreëerd voor taalondersteuning in het kader van OALT. Niet alleen in
Rotterdam, maar ook elders zijn er goede ontwikkelingen overeenkomstig de
intenties van de wet. Bij de invoering zijn regionale voorlichtings- en ondersteuningsbijeenkomsten
gehouden, waarop de handreikingen zijn gebaseerd. De ontwikkelingen worden
gevolgd door een regiegroep. De staatssecretaris was bereid het traject scherper
te volgen en met de Kamer te bespreken. De opleidingstrajecten worden ontwikkeld
met financiële steun van OCW. Op zeer korte termijn wordt een nieuwe
voorlichtingsronde gestart waarbij modellen voor de aanpak van de taalondersteuning
worden gepresenteerd die zullen worden gevolgd door financiële injecties
voor leermiddelen.Nadere gedachtewisselingMevrouw Kortram (PvdA) deelde de visie van
de staatssecretaris dat er een weerbarstige start is gemaakt met OALT. Zij
had de indruk dat men op de goede weg is en constateerde dat de implementatie
nauwkeurig wordt gevolgd. Geruststellend is dat de wet ook na 2002 blijft
voortbestaan. Het is weliswaar de bedoeling dat nieuwe taalgroepen gebruik
kunnen maken van het OALT-budget, maar de signalen op dit punt zijn niet geruststellend.
Zij beschikte evenwel niet over systematische gegevens en was op dit punt
nog bezorgd.De heer Cornielje (VVD) stelde vast dat op
een aantal feitelijke vragen niet is beantwoord; wellicht kan hierop schriftelijk
worden ingegaan. Hij ging ervan uit dat in de eerste planperiode OALT buiten
de reguliere schooltijd zal plaatsvinden, opdat binnen de reguliere tijd alle
aandacht naar de Nederlandse taal kan gaan. Hij herhaalde zijn pleidooi om
de wet zodanig aan te scherpen dat alle scholen worden verplicht om OALT-leerkrachten
in de onderbouw in te zetten voor taalondersteuning in de Nederlandse taal
ter vergroting van de onderwijskansen voor de zwakste groep leerlingen. Hij
benadrukte dat het landelijk beleidskader gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
topprioriteit moet toekennen aan de Nederlandse taal, zoals in het regeerakkoord
is opgenomen. Voorts nodigde hij de staatssecretaris opnieuw uit
een heldere langetermijnvisie te geven, ook met het oog op de samenhang met
andere onderwerpen.Mevrouw Ross-van Dorp (CDA) achtte het onvoldoende
als het arbeidsvoorwaardenoverleg niet resulteert in een verplichting voor
OALT-leerkrachten om de Nederlandse taal te beheersen. Welke oplossing ziet
de staatssecretaris in dat geval? Zij was nog niet toe aan de door de heer
Cornielje bepleite aanscherping van de wet. Scholen moeten de middelen en
mogelijkheden krijgen om de wet uit te voeren, maar ze moeten niet onnodig
in problemen worden gebracht doordat niet kan worden voldaan aan een dergelijke
wettelijke verplichting. Eerst moet een oplossing worden gevonden voor de
beperkte inzetbaarheid van leerkrachten en moeten taalachterstanden worden
weggewerkt. Zij verzocht de staatssecretaris om de samenhang tussen de diverse
onderwerpen aan te geven. Zij benadrukte dat het een zeer groot maatschappelijk
probleem is dat zoveel allochtone en autochtone kinderen de Nederlandse taal
onvoldoende beheersen.Mevrouw Lambrechts (D66) was op een aantal
punten niet gerustgesteld door de beantwoording van de staatssecretaris. De
Kamer zal in staat moeten zijn om steeds een relatie te leggen tussen de verschillende
onderwerpen die worden besproken. Vanwege de broosheid van de wetgeving moet
worden voorkomen dat er verwachtingen worden gewekt. Duidelijk moet worden
dat niet alle nieuwe taalgroepen aan bod kunnen komen, gezien het relatief
kleine budget.Als de wet van 1995 niet de mogelijkheid biedt om OALT-leerkrachten te
verplichten tot bijscholing in de Nederlandse taal, zal een aanscherping de
staatssecretaris daartoe een instrument moeten verschaffen. Mevrouw Lambrechts
kon zich voorstellen dat hierover een Kameruitspraak wordt gevraagd.Zij vroeg welke consequenties het tijdelijk soepeler omgaan met de wet
zal hebben voor het percentage scholen dat zal doorgaan met het geven van
onderwijs in allochtone talen onder schooltijd. Zij was hiertegen, omdat er
binnen het schoolprogramma meer aandacht en ruimte moet zijn voor de Nederlandse
taal. Zij benadrukte in navolging van de inspectie het belang van goede methodes
en stelde zich voor dat alle scholen op zo kort mogelijke termijn een goede
methode krijgen. Aan de inzet van OALT voor uitsluitend taalondersteuning
stelde zij de voorwaarde dat absoluut duidelijk is dat het een goed bestede
inzet is en dat men zich vooral richt op het Nederlands onder schooltijd en
niet buiten schooltijd.De heer Rabbae (GroenLinks) vroeg zich af
waarom leerlingen op de basisschool wel Engels kunnen leren, maar het allochtone
leerlingen niet wordt gegund om op school de eigen taal te leren. Een inconsistentie
is dat een mogelijkheid om te kiezen voor allochtone talen zou betekenen dat
het onderwijs in deze talen binnen de school moet worden gegeven om ook de
autochtone kinderen te bereiken. Een andere inconsistentie is dat de voorstanders
van een verplichting voor OALT-leerkrachten om de Nederlandse taal te beheersen
er destijds mee hebben ingestemd dat OALT buiten schooltijd wordt gegeven,
bijvoorbeeld via een moskee of een zelforganisatie.Het geven van OALT op lespunten buiten de scholen kan ertoe leiden dat
de animo bij leerlingen terugloopt en dat leerkrachten geen leerlingen meer
hebben. Is er sprake van een verantwoordelijkheid van de school, de gemeente
of het Rijk? De heer Rabbae vroeg of het zinvol is om de overgangsperiode
met een jaar te verlengen.De staatssecretaris stelde een debat in het
vooruitzicht over een verandering van de rol van de inspectie. Om een aantal
vraagstukken te kunnen aanpakken moet de inspectie kunnen aangeven
waar zich problemen voordoen, bijvoorbeeld door de gehanteerde methodes. Zij
sprak tegen dat er sprake is van «staatspedagogiek». De voorstellen
van OCW bevestigen de autonomie van de scholen en de professionaliteit van
de leerkrachten. Als er een cumulatie van problemen wordt geconstateerd, zal
daarvoor een extra programma nodig zijn via het bevoegd gezag en zo nodig
uiteindelijk via de minister.Naar aanleiding van het artikel in de NRC merkte zij op dat niet elk maatschappelijk
vraagstuk als een onderwijsvraagstuk moet worden gezien. Zij was geschokt
door de cijfers in de Volkskrant over de omvang van de problemen bij autochtonen
met een onderwijsachterstand in de plattelandsgebieden. Om dit vraagstuk te
kunnen aanpakken is een anders functionerende inspectie nodig, waarbij de
discussie zal moeten gaan over de vraag is of er mag worden geoordeeld over
deugdelijkheid en kwaliteit. Hoewel het OALT-instrumentarium niet is bedoeld
om dergelijke vraagstukken aan te pakken, kunnen gemeenten dit toevoegen aan
het taalachterstandenbeleid. De staatssecretaris was bereid om in het kader
van het GOA-beleid en de motie-Passtoors terug te komen op de gewichtenregeling
en de wijze waarop GOA-budgetten worden ingezet. Zij zegde toe dat op nog
niet beantwoorde feitelijke vragen schriftelijk wordt ingegaan.Het invoeren van een verplichting voor de gehele categorie leerkrachten
om de Nederlandse taal te beheersen en het met terugwerkende kracht veranderen
van de bevoegdheid is niet alleen een bijzondere situatie, maar zal ook gevolgen
hebben voor de zittende OALT-leerkrachten en een sociaal plan noodzakelijk
maken. De staatssecretaris noemde het ondenkbaar dat in de onderbouw taalondersteuning
wordt gegeven door leerkrachten die het Nederlands niet beheersen. Zij nam
de voorgestelde aanscherping over dat dergelijke leerkrachten Nederlands moeten
spreken met de kanttekening dat niet met terugwerkende kracht in bevoegdheidsregelingen
kan worden ingegrepen. Een dergelijke verplichting zal zeker niet met terugwerkende
kracht worden ingevoerd voor activiteiten buiten schooltijd. Over de rechtspositie
van de leerkrachten zal binnenkort een afzonderlijk overleg plaatsvinden.De regel dat OALT buiten schooltijd moet plaatsvinden moet onverkort van
kracht blijven. De vraag is in hoeverre extra stimulansen mogelijk zijn om
OALT in de onderbouw te vervangen door taalonderricht op school. De souplesse
op dit punt heeft ook te maken met de inzetbaarheid van leerkrachten.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (GPV), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Rabbae (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi
(VVD), Van Zuijlen (PvdA), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Wijn (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD),
Kortram (PvdA), Halsema (GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA) en Hamer (PvdA).Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF), Mosterd (CDA), Atsma (CDA),
Van Baalen (VVD), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E.
Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD), De Cloe (PvdA), Van der Hoek (PvdA),
Blok (VVD), Verhagen (CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra (VVD), Brood
(VVD), Middel (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn (CDA), Gortzak
(PvdA), Poppe (SP), Arib (PvdA) en Spoelman (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-VIII-88.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl