Nederlands deel hogesnelheidsspoorverbinding Amsterdam-Brussel-Parijs en Utrecht-Arnhem-Duitse grens; Verslag algemeen overleg over het tweede voortgangsrapport HSL-Zuid (22026, nr. 76)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22026, nr. 80

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

22026 nr. 80

25-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22026Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 026Nederlands deel van een hogesnelheidsspoorverbinding Amsterdam-Brussel-Parijsnr. 80VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 februari 1998De vaste commissies voor Verkeer en Waterstaat1
en voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer2 hebben op 29 januari 1998 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink
van Verkeer en Waterstaat over het tweede voortgangsrapport HSL-Zuid (22 026, nr. 76).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Leers (CDA) constateerde dat er ontzettend veel is
te zeggen en te vragen over het tweede voortgangsrapport. Wellicht is het
mogelijk, dat eens tijdens een informeel informatief overleg te doen.Het ontwerptracébesluit (OTB), dat ter inzage is gelegd, is ontwikkeld
op basis van gesprekken en overleg met bewoners en bestuurders. In het voortgangsrapport staat niet dat er nog veel onverwerkt leed schuilgaat
achter het OTB. Bestuurders worstelen met de vraag of zij er verstandig aan
doen, de gevraagde planologische medewerking te verlenen. Bijvoorbeeld Zwijndrecht
en Heerjansdam hebben al laten weten, dat niet te doen. Eigenlijk is het geen
reële keuze, want het project gaat toch door, met of zonder medewerking
van de bestuurders. De bewoners hopen nog steeds op toegezegde verbeteringen
of zijn zo gefrustreerd geraakt dat zij definitief besloten hebben, de zaak
via wettelijke procedures uit te vechten. Waarom moeten betrokken bewoners
dure inspraakrapporten zelf kopen? Waarom worden zij slechts beperkt uitgenodigd
voor de hoorzittingen? Belangrijkste vraag is wat er is terechtgekomen van
de verwachtingen die gewekt zijn over mogelijk alsnog te vervullen wensen.De heer Leers gaf een inventarisatie van de resultaten van wensen en verbeteringen
die zijn gevraagd tijdens het debat in de Kamer, en waarvan is gezegd dat
er wellicht nog iets aan gedaan kon worden. De lage ligging van de tunnel
onder de A4 in plaats van de hoge pergola is niet overgenomen. De uitvoering
van de motie 22 026, nr. 62, over de inpassing bij Nieuwe Wetering, heeft
geen resultaat opgeleverd. De optimalisering van de inpassing van de HSL en
de A4 bij Leiderdorp is niet geaccordeerd. Toezeggingen over steun en bijstand
aan de bewoners van Zevenbergschen Hoek zijn niet gehonoreerd. En het belangrijkste
punt: de Drechtstedenvariant is afgewezen. Er geldt maar één
conclusie, namelijk dat wensen en vragen van veel mensen niet zijn gehonoreerd
omdat de financiële ruimte is weggezogen door de aanleg van de tunnel
onder het Groene Hart. Argumenten tellen niet meer en wat rest is frustratie
bij bestuurders en bewoners. De integrale afweging is te kort gedaan. Dat
mag niet meer gebeuren. Het is dan ook geen wonder dat er steeds meer bijval
komt voor het oorspronkelijke idee van de CDA-fractie, de HSL-Zuid aan te
leggen tot Rotterdam of op z'n minst de peperdure aanleg van de tunnel onder
het Groene Hart te heroverwegen.Wat de A4 bij Hoogmade betreft was het naar de mening van de heer Leers
aandoenlijk om te zien hoe pijlsnel wordt toegeredeneerd naar de PKB-variant.
Er is weliswaar de belofte dat het eventuele aanbestedingsvoordeel van de
boortunnel wordt aangewend voor verbeteringen, maar dat is toch een weinig
principiële benadering. De alternatieven voor ondergrondse en halfverdiepte
ligging worden resoluut afgewezen. Wat is er dan nog over voor verbeteringen,
gegeven de vastgelegde bandbreedte? Waarom worden de positieve effecten van
de halfverdiepte aanleg onder het tapijt gefrommeld? Waarom zijn de meerkosten
van de voorgestelde variant niet gespecificeerd? Waarom is de ondergrondse
kruising, waarbij het loslaten van de ontwerpsnelheid slechts 5,5 sec. scheelt,
niet onderzocht op haar milieueffecten? Een principiële weigering mag
niet worden opgehangen aan 5,5 sec.Waar komt precies het begin van de schacht van de boortunnel te liggen?
Het OTB kiest voor de Does-zuid, de provincie voor de Oude Rijn en het projectbureau
voor de Does-noord. De laatste optie is 60 mln. duurder. Waar komt het geld
vandaan, als deze optie een kans maakt? Overigens lijkt het erop dat de tunnel
steeds korter wordt; ooit was 9 kilometer gepland, nu is het nog maar 7 kilometer.De provincie en de gemeente Leiderdorp zijn niet tevreden met de verdiepte
korte aanleg van de tunnel, omdat de leefbaarheid daardoor wordt geschaad.
Uit het OTB blijkt dat, ondanks 7 meter hoge schermen, voor zo'n 100 woningen
ontheffing nodig is van de maximale geluidsnormen en dat ruim 100 andere woningen
op het randje van de normen zitten. Wil de minister de door de bewoners aangedragen
optimaliseringsvariant-plus laten onderzoeken, zoals tijdens de inspraakprocedure
is toegezegd door Rijkswaterstaat?De heer Leers zei dat hij met grote verwachtingen heeft uitgezien naar
de audit over de Drechtstedenvariant, maar dat de conclusies die uit de audit
getrokken zijn, teleurstellend zijn. Er is slecht gecommuniceerd met betrokkenen, zoals blijkt uit de brief van Heerjansdam. Waarom worden
er voor het Groene Hart wel oplossingen gevonden en voor het Develgebied niet,
ondanks het feit dat er veel problemen cumuleren in het Develgebied? De compensatie
die in dit gebied wordt gegeven, de compensatie in het kader van het structuurschema
Groene ruimte, is volstrekt onder de maat. Is de samenstelling van het auditteam
wel onafhankelijk genoeg geweest? Waarom blijft de minister ook voor dit deel
vasthouden aan de eis van 300 km/uur? Waarom neemt de minister een besparing
van 180 mln., door het terugbrengen van het aantal sporen van negen naar zeven,
niet mee in de afweging? Hoe zit het precies met de gevolgen in de tijd? Alleen
omdat zij meer tijd kost, dus om puur procedurele redenen, lijkt de Drechtstedenvariant
te worden afgewezen. Verder wordt in het Develgebied voor de aankoop uitgegaan
van veel te lage bedragen. In het OTB staat dat voor kale grond, bedrijfsschade
en aankoopkosten wordt uitgegaan van f.88 000 per hectare, dus van ongeveer
f.8 per vierkante meter. Dat is volstrekt onvoldoende.De heer Leers herinnerde aan de afspraak dat Den Haag en Breda volwaardige
aansluitingen krijgen. Het is prima dat de minister besloten heeft, Breda
tot vervoersknooppunt te maken, maar vraag is wel hoe het zit met de binnenlandse
HSL. In de PKB is uitgegaan van gelijktijdige aanleg. In het OTB houdt het
ontwerp 1 kilometer vóór het station Breda op. Waar mag Breda
op rekenen? Er ligt ook nog het probleem van het ruimtebeslag tussen de HSL
en de A16. De problematiek bij Effen is stiefmoederlijk opgelost. Daar bestaan
grote zorgen over de geluidsconsequenties. Hoe geeft de minister tijdens de
uitvoeringswerkzaamheden een bereikbaarheidsgarantie, als het hele gebied
van de HSL en de A16 op de schop gaat?De omwonenden bij Zevenbergschen Hoek hebben gevraagd om financiële
steun voor juridische bijstand. De minister heeft dat afgewezen. Waarom doet
zij dat af als een puur persoonlijk belang?De heer Leers ging niet in op de kwestie van de private financiering,
omdat hij hierover liever spreekt in een afzonderlijk algemeen overleg. Wel
leek hem het bedrag van 70 mln. voor de nadere uitwerking van privaat-publieke
financiering van de HSL absurd hoog. Waar haalt de minister die 70 mln. overigens
vandaan?De heer Leers wees erop dat hij evenals mevrouw Verbugt schriftelijke
vragen heeft gesteld over privaatrechtelijke aspecten van de aanleg van boortunnels.
De antwoorden die op de vragen zijn gegeven, hebben een hoog kirgehalte en
zijn onderling niet consistent. Is aanpassing van de wetgeving nu wel of niet
nodig? De CDA-fractie is ervan overtuigd dat de wetgeving aangepast moet worden,
vanwege de spanning die zich kan voordoen in de juridische randvoorwaarden
van onteigening en aanleg.Uit de tweede voortgangsrapportage blijkt dat de minister besloten heeft,
dieper te boren dan oorspronkelijk de bedoeling was. Dat zal echter geen extra
kosten met zich meebrengen, schrijft de minister. Is de departementale accountantsdienst
akkoord gegaan met die opmerking, gelet op het feit dat er al 100 mln. uit
de reserve van de boortunnelgelden is gehaald? Als er dieper geboord wordt,
moeten er meer meters gemaakt worden. Het lijkt er daarom op dat er toch extra
kosten zijn.De heer Leers had de informatie gekregen dat de Vlaamse deelregering nog
steeds geen bouwvergunning heeft afgegeven en dat zij wel degelijk bepaalde
koppelingen in het hoofd heeft. Wanneer wordt die bouwvergunning afgegeven?Ten slotte stelde de heer Leers de vraag hoe de minister de toegankelijkheid
van bruggen en weghellingen vorm denkt te geven voor met name gehandicapten.Mevrouw Vos (GroenLinks) beperkte haar bijdrage tot de Drechtstedenvariant
en het Develgebied. Zij was er niet van overtuigd dat de argumentatie voldoende
was om te kiezen voor het oude plan van het kabinet door het Develgebied
en de Hoekse Waard en niet voor het alternatief. De minister heeft op grond
van de kosten en de benodigde extra tijd voor de procedure geconcludeerd dat
de Drechtstedenvariant niet in aanmerking komt.Er is een alternatief voorgesteld om de negensporige variant recht te
trekken. Dat alternatief is als een Drechtstedenvariant uitgewerkt. De meerkosten
ten opzichte van de keuze die door de minister is gemaakt, bedragen dan 55
mln. De meerkosten kunnen zelfs nog lager zijn, omdat er in het voorstel van
de minister een vrij laag bedrag in rekening is gebracht voor de kruising
met de Waal. Mevrouw Vos vroeg de minister, in te gaan op de lagere meerkosten
van deze variant.Een andere mogelijkheid is een zevensporige variant bij Barendrecht. In
een vrij laat stadium is in de PKB-3 van zeven sporen naar negen sporen gegaan.
De meerkosten daarvan waren 180 mln. Een van de redenen voor een negensporig
tracé bij Barendrecht was de landschappelijke inpassing bij het Waaltje.
Dat is geen goede afweging, gelet op de landschappen die bedreigd worden in
het Develgebied en de Hoekse Waard. Een andere reden is dat de capaciteit
van het spoor in de toekomst te kort zou schieten bij zeven sporen. Het echte
knelpunt ligt echter niet bij Barendrecht, maar bij Lombardijen, zoals ook
de audit stelt. Bovendien zijn er in de toekomst mogelijkheden om de capaciteit
te vergroten, bijvoorbeeld door middel van geavanceerde treinbegeleidingssystemen.
Is het niet zinvol, serieus te kijken naar de zevensporige variant? Kunnen
de kosten dan niet fors worden verlaagd ten opzichte van de PKB-3, en wel
met 100 mln. à 200 mln.? Is de Drechtstedenvariant dan in kosten niet
vergelijkbaar met de variant waar de minister voor gekozen heeft?Mevrouw Vos constateerde dat de proceduretijd het tweede belangrijke argument
van de minister is. Als er voor een herziening van de PKB gekozen wordt, kost
dat inderdaad enige maanden. Zijn er geen mogelijkheden om door een creatieve
aanpak bij de uitvoering in een later stadium de verloren gegane tijd in te
halen? Bij de Betuweroute zijn dit soort zaken ook aan de orde geweest. Het
argument van de proceduretijd is dan ook niet overtuigend of doorslaggevend.Mevrouw Vos pleitte nogmaals voor het serieus bekijken van de Drechtstedenvariant
en zij vroeg ten slotte om een reactie van de minister op de opmerkingen van
onder meer de colleges van burgemeester en wethouders van Zwijndrecht en Heerjansdam
dat de audit niet onafhankelijk genoeg is uitgevoerd omdat er iemand van de
bouwdienst Rijkswaterstaat aan heeft meegewerkt.Mevrouw Verbugt (VVD) ging allereerst in op de tracévoering
door het Develgebied en de Hoekse Waard. Het werkbezoek en de vele contacten
met de bewoners hebben duidelijk gemaakt dat het een ecologisch kwetsbaar
gebied is. Als er binnen het budget een betere variant te bedenken is dan
de variant die de minister heeft voorgelegd, wil de VVD-fractie daar zeker
in meedenken. Onder andere vanwege de hoge inpassingskwaliteit die de Kamer
voor de HSL beoogt, wordt het een zeer kostbaar project. Bij de behandeling
van het MIT heeft de Kamer daarvan de consequenties gezien, in de vorm van
vertraging van andere belangrijke railprojecten. Een eventuele variant voor
het Develgebied en de Hoekse Waard moet binnen het beschikbare budget gevonden
worden. Er mag ook geen vertraging in de procedure zijn, omdat Nederland de
internationale afspraken moet nakomen. Onder deze twee condities heeft de
VVD-fractie de motie-Versnel-Schmitz/Van Heemst gesteund.Er is veel onderzoek verricht naar de Drechtstedenvariant. De conclusies
van het eerdere onderzoek door de bouwdienst Rijkswaterstaat, in samenwerking
met adviesbureau Witteveen & Bos, hebben in het gebied zelf verdeelde
reacties opgeroepen. Daarom wilde VVD-fractie graag meewerken aan het uitvoeren
van een audit. De conclusies van deze tweede toetsing zullen bepalend zijn
voor het eindoordeel van de fractie. Nu blijkt dat ook deze toetsing
weer aangeeft dat de uitgangspunten van de alternatieve variant iets te optimistisch
zijn geweest, de risicoverkenning niet uitputtend is en vertragingen in de
opleveringsdatum moeten worden ingecalculeerd, zijn dat zaken waarvoor mevrouw
Verbugt haar ogen niet kan sluiten.In de toelichting op het OTB schrijft de minister dat de verlaagde inpassing
in het Develgebied en een oostelijke ligging van de HSL in de Hoekse Waard
de resultante zijn van goed overleg met de gemeenten en dat het kan rekenen
op een goed draagvlak. De gemeente Heerjansdam schrijft echter dat door de
rijksoverheid niet is gewerkt met een zorgvuldigheid die van een overheid
verwacht mag worden. Ook Zwijndrecht wil niet meewerken aan een planologische
inpassing. Is de minister het ermee eens dat een goede communicatie voorwaarde
is voor een goede inpassing?Mevrouw Verbugt stond vervolgens stil bij een aantal kleinere voorbehouden
die de VVD-fractie heeft gemaakt. In concreto gaat het daarbij om enkele aanbestedingsvoordelen,
die zullen worden ingezet voor een verbeterde inpassing van de kruising van
de HSL en de A4 bij Hoogmade. Welke denkbare inpassingsmaatregelen resteren
nog binnen de grenzen van het OTB?Bij motie heeft de VVD-fractie gevraagd, de knelpunten bij Nieuwe Wetering,
Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs samen met de desbetreffende gemeenten
uit te werken. Mag de fractie hiervan meer verwachten dan hetgeen in het OTB
staat? Nieuwe Wetering geeft aan dat er nog besparingen zijn te realiseren,
bijvoorbeeld door het weglaten van een beweegbare waterkering. Hoe verhouden
deze besparingen zich tot het perspectief van de motie, namelijk om dan te
komen tot een verbeterde aanpak van de leefbaarheid? Zijn de toezeggingen
die door de minister zijn gedaan, steeds gezien als handvat voor verdere uitwerkingsvoorstellen?Kan de minister uiteenzetten hoe de kosten van de aanleg van twee zogenaamde
stadsducten bij Prinsenbeek worden opgevangen? Wordt hiermee niet afbreuk
gedaan aan de voorstellen die de Kamer heeft gedaan voor de inpassing van
de HSL bij Breda-Prinsenbeek, en de toezeggingen die de minister op dit punt
heeft gedaan?In het Kamerdebat is er steeds van uitgegaan dat het tracé van
de HSL-Zuid voor Breda een volledige shuttleverbinding inhoudt. Uit het OTB
blijkt echter dat de grens van het shuttleverbindingsspoor stopt ter hoogte
van het NAC-stadion. Waarom wordt het spoor niet doorgetrokken naar het station
Breda? Kan de minister toezeggen dat er een bereikbaarheidsplan komt voor
de werkzaamheden aan de HSL en de A16?Is er inmiddels een plan van aanpak voor de besteding van de 50 mln. voor
de verbetering van het woon- en leefmilieu in Zevenbergse Hoek na aanleg van
de HSL?Mevrouw Verbugt zag duidelijke vorderingen in de uitvoering van de moties
over de economische meerwaarde van de stationsomgeving in de binnensteden
van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Hetzelfde gold voor de vormgeving van
een heldere, vriendelijke en snelle schaderegelingsprocedure voor burgers
en bedrijven.Voor de voortgang van het project moet er gerekend kunnen worden op een
goede afstemming met België. Daarom is het nodig dat de Kamer op de hoogte
wordt gehouden van de vorderingen in de grensoverschrijdende samenwerking.
Is het verdrag dat tussen België en Nederland is gesloten, inmiddels
geratificeerd in België? In de Brabantse pers is vaak te lezen dat er
in België nog een buffer aan problemen en knelpunten in procedures is.
Hoe staat het met de voortgang in de grensoverschrijdende samenwerking?Mevrouw Verbugt constateerde dat er in het Groene Hart binnenkort voor
het eerst in Nederland wordt geboord onder gecultiveerd oppervlak. Dit schept
niet alleen kansen, maar ook problemen waarvoor de huidige wetgeving
wellicht niet helemaal sluitend is, zoals betreffende de verticale reikwijdte
van het juridisch eigendom en de daarop geënte schaderegeling. In antwoord
op schriftelijke vragen van de heer Leers stelt de minister dat voor de bouw
van de HSL-tunnel geen aanpassing van de wetgeving nodig is, maar in antwoord
op vragen van de VVD-fractie verklaart de minister dat op ambtelijk niveau
wel overleg plaatsvindt over het treffen van een wettelijke voorziening in
de gevallen waarin met de betrokken grondeigenaren geen overeenstemming kan
worden bereikt. Geldt dit niet voor de HSL-tunnel of is daarvoor inmiddels
alle grond al eigendom van het Rijk? Moet het onderzoek van de universiteit
van Leiden niet aanleiding zijn om op een minder kostbare manier boortunnels
aan te leggen? Het is niet uitgesloten dat ook de bovengrond moet worden aangekocht
als men de ondergrond wil gebruiken. Als hetzelfde recept voor komende boortunnels
gaat gelden, dan mag een heel grote kostenpost worden verwacht. Als de wetgeving
zich op dit punt vastboort in de artikelen 5.20 en 5.21 van het BW, dan boort
het Rijk niet de voordelen aan die het met de ondergrondse infrastructuur
wil bereiken. Kan de Kamer de resultaten van het eerder toegezegde onderzoek
snel tegemoet zien? Kan de Kamer een kabinetsstandpunt krijgen over eigendomsvragen
in relatie tot ondergronds bouwen? Onder welke omstandigheden kan de aanleg
van een tunnel plaatsvinden zonder dat er een belang van de grondeigenaar
is om zich daartegen te verzetten? In zo'n geval wordt ondergrondse aanleg
financieel een stuk aantrekkelijker.Mevrouw Verbugt herinnerde eraan dat de Kamer heeft besloten dat 1,8 mld.
te halen is uit de private sector. Met het oog op de voortgang moet er nog
deze kabinetsperiode besluitvorming worden voorbereid over de aard, de omvang
en de totstandkoming van de private financiering. De brief die de minister
hierover heeft gestuurd, laat nog enkele vragen open. Mag de Kamer een voorstel
verwachten over de criteria voor de privatiseringsconstructie? Hoe spoort
de procesplanning in de tijd met de mogelijkheden voor de private sector om
invloed uit te oefenen op het ontwerp? Wat betekent het als de 1,8 mld. niet
wordt gehaald binnen een reële termijn? Overigens was mevrouw Verbugt
niet gecharmeerd van een constructie waarbij de regering leent buiten de begroting
om. Wel zag zij mogelijkheden in het aantrekken van privaat risicodragend
kapitaal dat toegevoegde waarde geeft aan het project, bijvoorbeeld voor de
stationsomgeving. Daarbij blijft de zorg voor de basisinfrastructuur, waartoe
besloten is in de PKB en die is uitgewerkt in het OTB, een verantwoordelijkheid
en taak van de overheid. Bij het aantrekken van private financiers kunnen
inpassingsverbeteringen die tijdens het Kamerdebat zijn bedongen, niet ongedaan
gemaakt worden. De stuurgroep private financiering krijgt een audit- en toetsfunctie.
Op welke wijze is voorzien in onafhankelijkheid van de audit, dus ook in relatie
tot het projectbureau en het departement? Welke garanties kan de minister
op voorhand geven om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden?De heer Feenstra (PvdA) merkte op dat de visie van zijn fractie
zich niet beperkt tot de HSL-Zuid, maar zich ook richt op de HSL-West, dus
naar de overkant van de Noordzee, de HSL-Oost en een snelle verbinding naar
het noorden. Liggen er op dit terrein geen mogelijkheden voor andere vormen
van aanbesteding? Dan gaat het niet alleen om de vraagzijde, maar ook om het
aanbod van ontwikkelaars en bouwbedrijven. Wat is erop tegen als bouwbedrijven,
met behoud van het primaat van de politiek, zelf een uitdagend plan voorleggen
over de ontwikkeling en de inpassing van een lijn naar het noorden? Concurrentie
op dit punt zou buitengewoon interessant zijn.Tot nu toe wordt de discussie over de inpassing heel sterk gedomineerd
door de vraagzijde van provincies, maar bovenal van de gemeenten. De vragen
zijn legitiem, maar het Rijk moet kunnen worden aangesproken op het achterlaten
van een zeer verantwoorde inpassing. Zijn er daarbovenop aanvullende
wensen op regionaal niveau, dan mogen de medeoverheden worden aangesproken
op medefinanciering. Moet niet worden gestreefd naar de situatie die zich
bij Wolfheze voordoet, waarbij sprake is van een win-winoplossing?De heer Feenstra ging vervolgens in op de afzonderlijke locaties, daarbij
nadrukkelijk betrekkend de brief van de provincie Zuid-Holland, waarin staat
dat zij, alles afwegende, planologische medewerking zal verlenen aan de uitvoering
van het OTB. Is zo'n afrondende brief ook nog te verwachten van de provincie
Noord-Brabant?Bij Hoogmade wordt bekeken of een eventueel aanbestedingsvoordeel kan
leiden tot een betere inpassing. Evenals de provincie Zuid-Holland achtte
de heer Feenstra dit een acceptabele aanpak. Getracht moet worden, te komen
tot een diepere inpassing van zowel de HSL als de A4. Dat betekent dat er
sprake moet zijn van een integrale aanbesteding. Als alternatieven worden
verworpen, moet dat fair gebeuren. Er is namelijk een variant denkbaar met
een boogstraal die iets zuidelijker aantakt, en waarin ook de 300 km/uur wordt
gehaald. In de afweging moet de volledige argumentatie aan bod komen. Er moet
dan niet slechts worden gekeken naar een beperkt kaartdeel.Wat de tunnel onder het Groene Hart betreft is het ook vanwege de langetermijnbelangen
noodzakelijk om de juridische discussie over de verticale eigendom verder
te voeren en eventueel te komen tot wetgeving dan wel bijstelling van wetgeving.
Welke bodemomstandigheden hebben geleid tot een diepere aanleg van de tunnel?
Wat wordt bedoeld met de grondwaterstromen en de grondwaterverstoring, waarvoor
met name de provincie Zuid-Holland aandacht vraagt? De problemen ten aanzien
van verzilting en waterkeringen moeten goed worden bekeken om de toepasbaarheid
van de techniek van tunnelbouw te kunnen beoordelen. En hoe wordt, ook gelet
op het comfort voor de passagiers, omgegaan met de drukgolven die ontstaan
bij hoge snelheden in de tunnel? De heer Feenstra sloot zich aan bij het pleidooi
van Zuid-Holland voor de verlegging van de Hoefweg, in relatie tot de ontsluiting
van het Bentwoud.Op het terrein van de sleutelprojecten gebeurt er veel in het Rotterdamse.
Hoe zit het echter met Den Haag en het zeker stellen van een frequente aansluiting?Het effect van de audits is dat binnen het OTB de spoorbaan in het Develgebied
van plus 2 naar plus 1 is gegaan. Hiermee zijn niet alle wensen gehonoreerd.
Het is treurig en jammer dat in een gebied dat zo overbelast is met infrastructuur,
een grotere winst op het terrein van natuur en landschap niet te realiseren
valt. Gelet op de criteria «tijd» en «kosten» lijken
de kansen op variaties buitengewoon klein, maar wellicht kunnen Rijk, provincie
en gemeenten nog eens nagaan of zij bereid zijn, water bij de wijn te doen.
Is er niet een aanpak denkbaar die partijen meer tevreden stelt dan nu mogelijk
is? Hoeveel kost het om de verdieping onder de Oude Maas twee kilometer te
verlengen? Hoeveel kost het om het Develgebied half verdiept of een kwart
verdiept te doorsnijden? Er komt echter een moment waarop niet alleen het
Rijk, maar ook de provincie en de gemeenten hun bestuurlijke verantwoordelijkheid
moeten nemen. Als er geen mogelijkheden meer zijn, blijft het bij het OTB,
dat voorligt.De heer Feenstra sloot zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Verbugt
over Zevenbergse Hoek.Hij achtte het een vooruitgang dat er bij Prinsenbeek twee stadsducten
komen. Hij vroeg, na te gaan of er met een aanpak zoals in Wolfheze de winst
die vrijkomt uit het verminderen van de geluidsbelaste zone, kan worden gekomen
tot het verlengen van de stadsducten.De heer Feenstra vond het opmerkelijk dat er op dezelfde datum twee afzonderlijke
brieven over de private financiering binnenkwamen bij de Kamer. Er is een
ontwikkelingslijn ingezet van uitbatingsrecht (tolheffing) tot bijdragen aan
de vitaliteit van de stad en de stationsomgeving. Omdat er veel
vragen te stellen zijn over de private financiering, lijkt een afzonderlijk
overleg hierover op zijn plaats. Dan moet ook worden bekeken in hoeverre Nederland
nog voldoet aan de Europese richtlijnen. Als de omgeving erbij gehaald wordt,
raakt dat het exclusieve recht van de NS op de exploitatie van de stations
en het vastgoed. Welke consequenties heeft dat voor de aanloopverliezen van
de NS en voor het medegebruik? Hoe wordt het tarief voor de binnenlandse shuttles
bepaald, als er met veel exploitanten wordt gewerkt?In het voortgangsrapport staat dat er vanwege de veelheid aan infrastructurele
projecten sprake is van een knellende voorbereidingscapaciteit. Hoe wordt
dit probleem opgevangen? Kan dit in het eigen land of moet er buitenlandse
deskundigheid worden ingehuurd? Het zou spijtig zijn als investeringen vastlopen
op bureaucapaciteit.De heer Feenstra zei dat de infrastructuur en het flankerend beleid met
elkaar moeten sporen om de modal shift ten gunste van het spoor uit te werken.
Kan in het volgende voortgangsrapport worden aangeven welke voortgang in nationaal
en internationaal kader kan worden bereikt, opdat de PvdA-fractie op dit belangrijke
punt de vinger aan de pols kan houden?Mevrouw Versnel-Schmitz (D66) merkte op dat het voortgangsrapport
onduidelijk is over de private financiering. De brieven van 14 januari 1998
hebben enige verheldering gebracht. De private financiering in relatie tot
de scheiding van infrastructuur en exploitatie en de Europese richtlijn lijkt
nog een probleem te worden. Wil de minister het geheel wat meer scheiden in
enerzijds systemen van eerdere private aanbesteding en anderzijds de exploitatie?
Wat de exploitatie betreft is het buitengewoon lastig om een samenhang te
krijgen in de sleutelprojecten bij stations. Als er ineens een vreemde eend
in de bijt komt, levert dat problemen op, zoals is gebleken bij de oorspronkelijke
aanpak van het Utrechtse cityproject. Overigens lijkt het bedrag van 70 mln.
wat aan de hoge kant. Wil de minister nog enige verdieping aan haar brieven
over de private financiering geven, voordat de Kamer erover debatteert?Het is een goede zaak dat de minister aandacht besteedt aan de landschappelijke
inpassing. Hoe verhouden zich echter de rijksbouwmeester en het Atelier tot
elkaar? Moet in een volgend project een dergelijke beoordeling van het ontwerp
niet aan het begin van het project worden geplaatst?Het is ook een goede zaak dat de minister snel het tracébesluit
wil nemen. In het voortgangsrapport staat de aanbesteding gepland voor het
najaar van 1998. Op een andere plaats is sprake van 1999. De heer Korf schrijft
in Cobouw dat het in 2000 gebeurt. Dat is echt te laat. Hoe zit het precies?
Eerst zou de eerste trein halverwege 2005 rijden over de HSL, maar nu is er
sprake van dat het december 2005 of januari 2006 wordt. Waardoor wordt dit
halve jaar vertraging veroorzaakt?Wat de grondverwerving betreft schrijft de minister dat gerechtelijke
onteigening pas kan plaatsvinden na het onherroepelijk worden van het tracébesluit,
«bij handhaving van de huidige procedures». Wat bedoelt de minister
met deze toevoeging? Wil zij wijziging brengen in het systeem van de Onteigeningswet?In het voortgangsrapport is terecht veel aandacht besteed aan de technologische
vernieuwing. Voor mensen van buiten lijkt het normaal dat afstemming op en
uitwisseling van gegevens van de Betuweroute plaatsvindt, maar het was mevrouw
Versnel-Schmitz bekend dat het in de ambtelijke wereld niet zo normaal is
dat men van elkaar leert. Het is daarom een goede zaak dat dit gebeurt.Zij wilde graag een keer kennis nemen van de visualisaties die worden
gemaakt.Zij vond het jammer dat de minister de plaatconstructie alleen wil toepassen
op slappe grond. Vaak wordt bij de plaatconstructie ook nog een aardebaan
toegevoegd. Dat is dubbelop en dan komt het spoor extra hoog te
liggen. Kan niet worden volstaan met een plaatconstructie op maaiveldniveau?
Dat is bovendien minder duur.Omdat in de Haarlemmermeer een doorsnijding plaatsvindt die diagonaal
op de landinrichting staat, heeft mevrouw Versnel-Schmitz indertijd gevraagd
of er een plaatconstructie op palen mogelijk was, teneinde het grondgebruik
zo groot mogelijk te laten zijn. Is zo'n constructie mogelijk, bijvoorbeeld
ook ten oosten van Zoetermeer?Mevrouw Versnel-Schmitz achtte het een prijzenswaardig initiatief om bij
Breda-Prinsenbeek te komen tot twee stadsducten.Wat de situatie bij Hoogmade betreft staat in het voortgangsrapport dat
de onderzochte varianten significant duurder zijn. Het moet mogelijk zijn
dat een bouwer in één project een interessant bod doet op een
constructie die zowel de A4 als de overkluizing daarvan door de HSL bevat.
Zo'n constructie moet dan wel beter zijn dan hetgeen door de minister is voorgelegd.
Is dit mogelijk binnen het OTB?Aangegeven is dat de tunnel onder het Groene Hart 5 meter dieper wordt
gemaakt. Is dat duurder? Wat zijn de positieve consequenties? Wordt de «uitloop»
dan wat langer waardoor er minder hinder ontstaat?Ten aanzien van het Develgebied constateerde mevrouw Versnel-Schmitz dat
er twee audits zijn gehouden op twee onderzoeken. De audits zijn vergelijkbaar
gemaakt. Hoe was de onafhankelijkheid van het auditteam geregeld?In het alternatief voor het tracé door het Develgebied kan een
aantal fly-overs worden voorkomen als men vanuit de Zwijndrechttunnel rechtdoor
naar Kijfhoek gaat. Dat scheelt veel geld. Kan men bij een negensporig geheel
niet wat realistischer uitkomen dan in de audit lijkt te zijn bekeken? Het
lijkt er namelijk op dat het verminderen van het aantal fly-overs niet is
meegerekend in de audit.Een zevensporige variant heeft naar de mening van mevrouw Versnel-Schmitz
een te beperkte toekomstwaarde. Als er wellicht een aantal jaren sprake is
van overcapaciteit, is dat toch belangrijk met het oog op de toekomst. Als
de bovengrondse tunnel bij Barendrecht te smal wordt gemaakt, lukt het naar
alle waarschijnlijkheid niet meer om er nog twee sporen bij te krijgen.De ervaringen die bij de Betuweroute zijn opgedaan met het aanpassen van
de PKB, lopen in een andere situatie niet rechtstreeks door in de benodigde
tijd. Dordrecht heeft geen brief geschreven, want zij wil geen Drechtstedenprobleem
creëren. Er is daar wel sprake van een serieuze situatie, met name ten
aanzien van de industrieterreinen. Kan de minister hier informatie over geven?Als de HSL toch door het Develgebied gaat, is het dan mogelijk om de plaatconstructie
iets te verhogen bij de Devel zelf? Is het ook mogelijk, de plaatconstructie
een halve meter of een hele meter te laten zakken en de uitgegraven grond
te gebruiken voor een aarden wal om de geluidhinder tegen te gaan? Als er
een aarden wal wordt gemaakt, geeft dat een natuurlijker aanzien dan het oprichten
van schermen.Mevrouw Versnel-Schmitz constateerde dat men zich in het Develgebied ook
beklaagt over de mate van compensatie die geboden wordt.De situatie van het juridisch eigendom is werkbaar, maar niet ideaal.
Moet hierin verbetering worden gebracht? Overigens sloot mevrouw Versnel-Schmitz
zich aan bij de vragen van mevrouw Verbugt over de verticale reikwijdte van
het juridisch eigendom.Ten slotte vroeg zij hoe het staat met de procedure in België. Nederland
heeft betaald en mag dus ook iets vragen.Mevrouw Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels) constateerde
dat, gezien de reacties en de bundeling van de belangengroepen in het Develgebied,
het maatschappelijk draagvlak voor de ingreep aldaar steeds verder afbrokkelt.
De twijfels over de onafhankelijkheid van het auditteam zijn een teken aan
de wand. De tijd die gemoeid zal zijn met vergroten van het maatschappelijk
draagvlak en met het oplossen van de problemen, betekent een enorme druk op
de tijd. Het is daarom niet zo gek om nog eens te kijken naar de Drechtstedenvariant.
Met die variant kunnen veel problemen in het gebied voorkomen worden. Mevrouw
Aiking-van Wageningen steunde het pleidooi om nog eens naar de Drechtstedenvariant
te kijken. Zij vond het persoonlijk een onverdraaglijke gedachte dat het Develgebied
en/of de Hoekse Waard worden bedorven op de wijze die het kabinet voorstelt,
en dat het welzijn van de bewoners wordt aangetast. Mevrouw Aiking-van Wageningen
gaf aan, het voornemen te hebben om een motie in te dienen om opnieuw te pleiten
voor een Drechtstedenvariant.De heer Stellingwerf (RPF) vroeg mede namens de fractie van
de SGP of het tracébesluit al in februari 1998 wordt genomen. Betekent
dit dat de procedure voorloopt op de planning in de PKB? Kan de minister een
algemeen beeld geven van de inspraak? Verwacht zij nog juridische hobbels
ten aanzien van het tracébesluit, bijvoorbeeld in de vorm van een bezwaar
van gemeenten? Zo is er het probleem bij Leiderdorp inzake de korte en de
verlengde tunnel en de A4. Het is een goede zaak dat beide projecten aan elkaar
gekoppeld worden. Als het probleem blijft bestaan, moet de Kamer daar dan
niet eens afzonderlijk over praten?In het voortgangsrapport staat dat de tunnel onder het Groene Hart 5 meter
dieper moet komen te liggen dan in de PKB is voorzien. Betekent dit dat de
tunnel langer wordt of is er alleen sprake van langere hellingen? Is er sprake
van meerkosten? Kunnen eventuele meerkosten nog uit het tunnelbudget worden
gehaald? Is er voldoende rekening gehouden met de strenge veiligheidsnormen
of krijgt de Kamer hiermee een vergelijkbare dure verrassing als bij de Westerscheldetunnel?
De heer Stellingwerf zei dat er bij de fracties van de RPF en de SGP de indruk
bestaat dat er een vorm van ontwikkelingsdenken heerst inzake de tunnel; eerst
moest de A1-variant, inclusief tunnel, worden aanvaard door het parlement
en daarna moeten de kosten van het project stapje voor stapje worden verhoogd.
Is die indruk juist? Kan er een moment komen dat de minister zegt dat de kosten
zo hoog zijn geworden dat de tunnel heroverwogen moet worden?De Drechtstedenvariant is in de audit van Lloyd's Register negatief beoordeeld.
Er zijn vraagtekens gezet bij de objectiviteit van het auditteam. Het is een
wat flauwe redenering die in de tweede voortgangsrapportage wordt gehanteerd,
namelijk dat een van de redenen om geen partiële wijziging van de PKB
in procedure te brengen is dat zo'n wijziging meer tijd kost. Dat het meer
tijd kost, is een logisch gevolg van het aannemen van de desbetreffende motie.
Op verschillende onderdelen van de Betuwelijn is zo'n keuze wel geaccepteerd.
Wellicht kan de tijd die in het begin wordt verloren, later weer worden ingelopen.
Stond de uitkomst van het onderzoek eigenlijk al niet een beetje van tevoren
vast?De betrokken gemeenten hebben vraagtekens gezet bij de stelling dat de
Drechtstedenvariant meer kost dan is voorzien in de PKB. Is de minister bij
haar stelling niet te zeer uitgegaan van de onmogelijkheid van intakken bij
Kijfhoek, in combinatie met een zevensporige variant? Kan de zevensporige
variant de financiële randvoorwaarden niet toch in beeld brengen? Is
uitgesloten dat in deze optie de ontwerpsnelheid wordt gehaald, mede gelet
op de 25 kV-discussie die de Kamer nog steeds moet voeren? Als de 25 kV op
termijn mogelijk is op de zeven sporen, is daarmee capaciteit te winnen. Zijn
deze vragen meegenomen in de audit? De 25 kV kan ook een belangrijk project
zijn in de discussie over de ICES-gelden en in de komende kabinetsformatie.In het auditrapport wordt als groot bezwaar tegen de Drechtstedenvariant
de ongelukkige landschappelijke inpassing ter plaatse van het Waaltje genoemd.
De heer Stellingwerf was van mening dat een complete vernieling
van het Develgebied en een forse aantasting van natuur en landschap in de
Hoekse Waard een groter bezwaar vormen.Het kabinet kiest voor een verlaging van de spoorbaan met 90 centimeter
in het Develgebied. Welke meerkosten zijn daaraan verbonden? Als de Drechtstedenvariant
onverhoopt helemaal buiten beeld raakt, pleit de heer Stellingwerf voor een
verdere verdieping van de spoorbaan in het Develgebied.Wat de financiering betreft wordt in de tweede voortgangsrapportage gesproken
over informele meerjarentoezeggingen uit Europa. Een bedrag van 22 mln. is
binnen. Hoe hard is het bedrag van 350 mln.?De heer Stellingwerf zei dat de fracties van de RPF en de SGP zich zorgen
maken over de toekomstige zeggenschap van de overheid over de railinfrastructuur,
als de plannen voor private financiering allemaal bewaarheid worden. De infrastructuur
is bij uitstek een publieke taak. De fracties van de RPF en de SGP gingen
ervan uit dat de Kamer nog uitgebreid zou discussiëren over de private
financiering. Wanneer ontvangt de Kamer de beleidsvisie van de minister? Er
is een bedrag van 70 mln. geraamd voor de nadere uitwerking. De heer Stellingwerf
was er een beetje bang voor dat er onomkeerbare stappen worden gezet en dat
er veel geld wordt uitgegeven. Hij ging ervan uit dat de 70 mln. niet ten
koste gaat van het HSL-budget of andere spoorprojecten, omdat de private financiering
een aparte bestuurlijke discussie betreft.Uit de tweede voortgangsrapportage blijkt dat er internationaal goed wordt
samengewerkt. In het rijtje landen dat genoemd wordt, ontbreekt Frankrijk,
de bakermat van de HSL. Wat is de reden van het ontbreken van Frankrijk? Antwoord van de regeringDe minister (op technische onderdelen bijgestaan door de heer
Korf, projectleider HSL-Zuid) achtte het verstandig, een keer uitgebreid te
spreken over de privatisering, maar ook eens een technische briefing te organiseren.
Omdat het ook voor het ministerie de eerste keer is dat dit traject wordt
gevolgd, is het goed om af en toe informeel te toetsen of er bijstelling nodig
is. Als de commissies te weinig informatie krijgen, is het gevaar aanwezig
dat de leden verkeerde conclusies trekken. Bij de 70 mln. gaat het om kosten
die in de loop van de tijd gemaakt worden. Die kosten worden betaald uit de
budgetten die op het ministerie beschikbaar zijn en dus niet uit het budget
voor de HSL. Uiteindelijk wordt het een vorm van PPS, waarbij ook de publieke
belangen nadrukkelijk vastgelegd moeten worden. Het gaat niet om vormen van
debudgettering, maar om manieren waarop de risicoverdeling goed geregeld is.
Als er kapitaal wordt ingebracht door het bedrijfsleven, is het niet de bedoeling
dat de risico's daarop gedragen worden door de overheid. Private partijen
mogen ook niet aan het tracébesluit of de inpassingskwaliteit knabbelen.
Wel kan het zijn dat aan het einde van de rit alle partijen die erbij betrokken
zijn, concluderen dat er toch nog iets leuks is bedacht dat voor iedereen
veel beter is en dat nog gerealiseerd kan worden. Het moet mogelijk zijn dat
dit dan nog gerealiseerd wordt. Overigens gaat het bij aanpassingen in het
ontwerp vooral om zaken die in de latere fasen zitten, zoals beveiligingssystemen.
Dergelijke zaken moeten beïnvloedbaar zijn, want zij hebben ook met de
exploitatie te maken.De minister verklaarde dat de SPI (stuurgroep privatisering infrastructuur)
slechts een auditfunctie heeft voor de ministeries. De SPI krijgt een onafhankelijk
voorzitter. In de SPI nemen zitting een vertegenwoordiger van het ministerie
van Financiën, de directeur FEZ van het ministerie van Verkeer en Waterstaat
en twee nog te benoemen externe deskundigen. De SPI doet binnen de rijksoverheid
de toetsing en zij adviseert de initiatiefnemende ministeries over PPS-constructies.
Het is niet de bedoeling dat de SPI een complete toets doet op de private
participatie in de HSL-Zuid, maar zij toetst wel datgene waarmee
de projectorganisatie komt. De projectdirecteuren hebben geen zitting in de
SPI. De kennis over publiek-private financiering hoort gebundeld te zijn in
de stuurgroep.De minister zei dat zij absoluut niet de indruk heeft dat België
zich aan de overeenkomst onttrekt. Bovendien zijn er allerlei clausules ingebouwd
in de overeenkomst. In Vlaanderen ligt men goed op koers wat de planning betreft.
België heeft wel een volstrekt andere procedure. Daar wordt de bouwvergunning
pas verleend aan het einde van het proces, na de MER. In de voorbereiding
wordt pas helemaal aan het einde beslist over de inpassing. In feite is de
inpassing gekoppeld aan de bouwvergunning. Het eventuele publieke rumoer is
dan ook pas aan het einde van de procedure, in 2000, te verwachten.De meeste betalingen vanuit de EU vinden in de bouwperiode plaats. Er
is 74 mln. hard toegezegd in de periode 1991–1996. Dat geld komt er
in elk geval. Van de 350 mln. zijn voor een deel al harde toezeggingen binnen.
De minister was ervan overtuigd dat ook de rest binnen zou komen.Er is geen sprake van een botsing met Europese richtlijnen. De eigendom
van de infrastructuur en de spoorwegmaatschappijen moeten uit elkaar gehaald
worden. De richtlijnen gaan echter ook over publiek-private samenwerkingen.
PPS-constructies mogen wel degelijk worden gebruikt voor de exploitatie, maar
de publieke aspecten horen gewoon meegenomen te worden.Wat de Drechtstedenvariant betreft is er een communicatiestoornis geweest,
in die zin dat het auditrapport eerder naar de vaste commissies is gegaan
dan naar de gemeenten. De projectdirecteur heeft daarvoor namens het ministerie
zijn excuses aangeboden.De audit is uitgevoerd door Lloyd's Register, onder verantwoordelijkheid
van Lloyd's zelf. In het auditteam zat een vertegenwoordiger van de bouwdienst
Rijkswaterstaat, niet om een beoordeling te maken, maar om informatie te leveren.
Er moet een contactpersoon zijn tussen degenen die de beoordeling doen en
degene die de informatie levert. De beoordeling zelf is volstrekt onafhankelijk
gedaan door de mensen van Lloyd's. Er is geen sprake van dat het ministerie
daarop invloed kan of wil uitoefenen. Wellicht moeten de commissies hiervan
een bevestiging vragen aan Lloyd's, opdat er geen misverstand meer kan bestaan
over de onafhankelijkheid van de audit.Als bij Barendrecht wordt overgegaan naar zeven sporen, is de conclusie
dat er in 2015 toch weer een uitbreiding moet plaatsvinden. Bij die afweging
zijn de 25 kV op het HSL-spoor en de Betuweroute en dergelijke betrokken.
Overigens levert de 25 kV op het hele net geen 40% extra capaciteit op.Over de ontwerpsnelheid bestaan heldere afspraken. Als op één
plek de ontwerpsnelheid wordt losgelaten, staat op termijn de ontwerpsnelheid
ook op andere plaatsen ter discussie. De ontwerpsnelheid betekent niet dat
per definitie ter plekke zo hard gereden wordt, maar dat het ontwerp «toekomstvast»
gemaakt wordt, dus dat er bij verdere technologische ontwikkelingen sneller
kan worden gereden. De minister vond het onverstandig, toe te geven aan het
loslaten van de ontwerpsnelheid.Als de tunnel in de Drechtstedenvariant als boortunnel wordt uitgevoerd,
komen er veel hogere kosten, terwijl er bovendien tijdverlies in de procedure
is. Als de tunnel als gegraven tunnel wordt uitgevoerd, bestaat het risico
van Nieuwmarkttoestanden. Er wordt dan immers in stedelijk gebied gegraven.
Om deze redenen vond de minister de Drechtstedenvariant geen aanvaardbare
oplossing. Uiteraard wordt wel zoveel mogelijk geprobeerd, in het Develgebied
tot een betere inpassing te komen. Een lagere inpassing betekent een negatieve
invloed op de waterhuishouding en de constructie en een hogere inpassing betekent
een negatieve beïnvloeding van het landschap. Omdat er geen mensen wonen
in het Develgebied, komen daar geen geluidsschermen, hoewel wellicht op een
enkele locatie moet worden gezocht naar een oplossing voor de geluidsproblematiek. Het kabinet houdt zich aan de normen voor compensatie,
zoals vastgelegd in het structuurschema Groene ruimte. Overigens wilde de
minister nog wel een keer kijken naar de redenering die ten grondslag ligt
aan de compensatie voor het Develgebied.De minister verklaarde dat verbeteringen die door gemeenten of bewoners
worden aandragen voor de voorstellen, uiteraard nog worden bekeken. Zo is
bij Nieuwe Wetering iedereen tot de conclusie gekomen dat ligging op maaiveldniveau
niet de verstandigste oplossing is, omdat dan alle overgangen over het tracé
gelegd moeten worden, en dat een hoge ligging per saldo minder problemen oplevert.
In Nieuwe Wetering wordt nog steeds gesproken over een optimalisering. Zelfs
na het uitbrengen van het tracébesluit kan nog gewerkt worden aan optimaliseringen,
voorzover die binnen het bereik liggen.De minister had de indruk dat men met een beetje goede wil op korte termijn
uit de problemen bij Leiderdorp kon komen. Daar worden nog een paar zaken
onderzocht om te bekijken of er een goede oplossing kan worden gevonden.Over de situatie bij Hoogmade is een afspraak met de Kamer gemaakt. Er
zullen aanbestedingsmethoden gebruikt worden die de grootst mogelijke creativiteit
uit de aannemerij halen. Het is de bedoeling dat tegen de laagste prijs het
beste product, ook het best ingepaste product, wordt geleverd. Er wordt een
combinatie gemaakt van de HSL en de A4, maar het is nog niet duidelijk op
welke manier de meeste creativiteit kan worden bereikt. De minister zegde
toe dat zij de Kamer hiervan nog op de hoogte zou brengen.Wat de tunnelschacht betreft zijn er in onderling overleg nog enkele problemen
op te lossen. De provincie en de gemeente hebben er nog verschillende standpunten
over. Recentelijk is in het overleg met de gemeente Rijnwoude gebleken dat
het niet de voorkeur verdient, de tunnelschacht te verplaatsen van de Does
naar de locatie Groenendijk. De gemeente ziet liever niet dat er op de locatie
Groenendijk wordt geboord, ook niet ten behoeve van een inspectie- of vluchtschacht.
Over de aansluiting op de N11 is geen overeenstemming bereikt. Het OTB bevat
wel de optie op de locatie Groenendijk te beginnen met een schacht, maar het
is niet te verwachten dat daar de uiteindelijke schacht komt. In de voorziene
bouwwijze wordt de Does tijdelijk omgelegd. Dan komt de schacht aan de noordkant
van de verlegde Does. In de definitieve situatie komt de schacht zuidelijk
van de Does. Er wordt geboord vanaf het noorden naar het zuiden, teneinde
bij Westeinde de zaak te sparen, overeenkomstig de aangenomen motie.Wat de situatie bij Breda en Den Haag betreft moeten de naar de stations
aan te leggen bogen, die niet onder het HSL-budget vallen, nog worden ingepast
in het MIT, conform de eerder gemaakte afspraak. In de PKB is dit al geregeld,
maar het budget moet nog in het MIT opgenomen worden.Het kabinet houdt zich uiteraard aan hetgeen in de PKB is opgenomen over
de verbinding met Den Haag. Met Den Haag wordt in het kader van het sleutelproject
bekeken hoe de rol van het station versterkend kan werken op het gebruik van
de HSL. Naarmate er een groter aanbod aan passagiers is, neemt de kans toe
dat er een grotere frequentie in de verbindingen komt. De contacten tussen
Brussel en Den Haag worden ook steeds intensiever. Het is echter uiteindelijk
de markt die de frequentie bepaalt.Er ligt inmiddels een uitvoeringsplan om de bereikbaarheid van Breda en
de verbinding naar België te garanderen tijdens de werkzaamheden aan
de A16 en de HSL. In het plan is ook voorzien in voortgang van de bestaande
spoorverbinding. Geprobeerd wordt, in de aanbesteding bij aannemers die veel
verstand van bouwlogistiek hebben, een nog betere bereikbaarheid te verkrijgen.De minister verklaarde dat bij Zevenbergse Hoek individuele bewoners worden
ondersteund. Er wordt 50 mln. besteed aan de aankoop en verplaatsing
van woningen. Daar is een plan van aanpak voor gemaakt. In het kader van de
discussie over het al dan niet verkrijgen van planologische medewerking aan
het tracébesluit vindt nog overleg plaats over de aanvullende 15 mln.De minister zei dat geprobeerd wordt, minnelijk aan te kopen. Als dat
niet goed verloopt, dus als mensen niet meewerken, vindt er uiteindelijk een
correctie plaats door de onteigeningsrechter. De budgetten die beschikbaar
zijn, zijn voldoende. Er zijn plaatsen waar goedkoop aangekocht kan worden,
maar soms moet er duurder aangekocht worden. Bij Rijkswaterstaat heeft men
veel kennis en ervaring opgebouwd om de zaak binnen de budgetten op te lossen.In het budget voor de tunnel onder het Groene Hart zitten posten «onvoorzien»,
die voor elke tunnel gelden. Bovendien is er een bedrag van 150 mln. voor
extra risico's. Verder wordt voortdurend gewerkt aan optimalisering. In het
kader van het tracébesluit is met de gemeenten overleg gevoerd over
de uitvoering van de motie waarin werd aangedrongen op een iets langere tunnel
en een vermindering van de bouwhinder. De laatste discussie heeft afgelopen
week plaatsgevonden. Het boordeel van de tunnel wordt iets dieper en langer.
Bovendien kan de tunnel iets schuiner omhoog geboord worden. Dat maakt dat
het cut-and-coverdeel korter wordt. Hierdoor gaat de schacht bij Westeinde
van de noordkant naar de zuidkant. Het dieper maken van de tunnel is een extra
post die gemakkelijk betaald kan worden uit de risicoposten en de posten «onvoorzien».
Omdat er meer ervaringen met boortunnels wordt opgedaan, worden de risico's
ook steeds beheersbaarder. Het is niet de bedoeling op elke technische innovatie
een afzonderlijke financiële audit uit te voeren. De departementale accountantsdienst
is betrokken bij het opstellen van de financiële ramingen en bij de voortgangsrapportage
die de Kamer elk halfjaar krijgt.In de begroting van het ministerie is 100 mln. gereserveerd om bij Rijkswaterstaat
extra capaciteit te gebruiken of aan te trekken voor de voorbereiding van
grote projecten. Samen met het bedrijfsleven wordt gezocht naar alternatieve
aanbestedingsmethoden die een geringer beslag leggen op de voorbereidingscapaciteit
op het ministerie, maar dat mag niet betekenen dat de projecten duurder worden.
Hierbij is het ministerie van Economische Zaken betrokken, omdat het ook gaat
om andersoortige aanbestedingen. Vooralsnog had de minister niet de indruk
dat de capaciteit op het ministerie te krap is. Naarmate de budgetten stijgen
moet men zich eerder zorgen maken over de uitvoeringscapaciteit. Samen met
de GWW-sector wordt geprobeerd, jonge mensen te interesseren voor een opleiding
in deze sector.Over een hogere ligging van het tracé in de Haarlemmermeer is uitgebreid
gesproken met de waterschappen en de gemeente. Zo'n hogere ligging heeft flinke
kosteneffecten. Afgelopen week heeft de gemeente Haarlemmermeer geschreven
dat zij medewerking geeft aan een tracébesluit met een wat lagere ligging
en met een waterkering in de vorm van een dijk en niet door een klep. De ligging
in de Haarlemmermeer wordt bepaald door twee zogenaamde dwangpunten. Het eerste
is de hoge overgang over de ringdijk, vanwege de noodzaak van een vaste waterkering.
Het tweede is de overkluizing van rijksweg 44. Vanwege deze punten is het
niet logisch, te kiezen voor een lage ligging op een dijkje. Overigens is
nog een optimalisatie afgesproken van de kruising met rijksweg 44.Met de provincie wordt nog een intensieve inspanning gepleegd ten aanzien
van de mogelijkheid van de verlegging van de Hoefweg, die in de procedure
waarschijnlijk niet leidt tot een aparte MER. Gelet op de provinciale middelen
en de kostenontwikkeling, zal er nog wel een flinke slag geslagen moeten worden
voordat er overeenstemming kan worden bereikt. Dit probleem is nog niet opgelost.
Het projectbureau wil er rekening mee houden dat de verplaatsing doorgaat
bij de bouw van de HSL, maar dat moet in gezamenlijk overleg
wel aan termijnen gebonden worden.De minister verwachtte geen problemen met de verticale reikwijdte van
het juridisch eigendom, in die zin dat in de meeste gevallen kan worden volstaan
met een opstalrecht en een schadevergoedingsregeling. Mocht het nodig zijn,
dan kan worden overgegaan tot onteigening.Als vervolg op het onderzoek van de Leidse universiteit wordt in opdracht
van het ministerie onderzoek gedaan naar de juridische kanten van ondergronds
bouwen in steden. Het ministerie hoopt aan het einde van het jaar een compleet
beeld te hebben van de eventueel benodigde wetgeving.De minister wees erop dat wordt gewerkt aan een kleine wijziging van de
Tracéwet. Zij zag deze graag snel behandeld in de Kamer. Hierover zal
de Kamer nog een brief bereiken. De wijziging behelst het stroomlijnen van
de vergunningprocedures, het noemen van termijnen voor de behandeling van
beroepen door de afdeling bestuursrechtspraak en het schrappen van de mogelijkheid
om in verzet te gaan tegen een onteigeningsvonnis van de rechtbank. Voorts
wordt overwogen, het vonnis van de rechtbank direct gezag van gewijsde te
geven, ook in de gevallen waarin beroep in cassatie bij de Hoge Raad wordt
ingesteld. Over deze wijzigingen is positief geadviseerd bij de evaluatie
van de Tracéwet. Ten slotte wordt nog gekeken naar een wijziging die
op zichzelf interessant is, maar die nog veel overleg vergt. Dat betreft de
situatie dat de noodzaak komt te vervallen dat, als een tracébesluit
is vastgesteld, eerst alle gemeenten ook nog hun bestemmingsplannen daaraan
aan moeten passen. Vanwege het nog benodigde overleg is nog niet duidelijk
of de laatste wijziging wordt opgenomen in het voorstel.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Versnel-SchmitzDe griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat, Roovers XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), ondervoorzitter, Van den Berg (SGP),
Lilipaly (PvdA), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Reitsma (CDA), Versnel-Schmitz
(D66), Van Gijzel (PvdA), Leers (CDA), Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA),
Verbugt (VVD), Poppe (SP), Van 't Riet (D66), H. G. J. Kamp
(VVD), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), Roethof (D66), M. B. Vos
(GroenLinks), Verkerk (AOV), Van Zuijlen (PvdA), Van Waning (D66), Keur (VVD),
Assen (CDA), Ten Hoopen (CDA), Luchtenveld (VVD). Plv. leden: Blauw (VVD),
Schutte (GPV), Van Gelder (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Dankers
(CDA), Jeekel (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA), Terpstra (CDA), A. de
Jong (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Hofstra (VVD), Hillen (CDA), Remkes (VVD),
Leerkes (Unie 55+), Witteveen-Hevinga (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Rosenmöller
(GroenLinks), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Valk (PvdA), Hoekema (D66),
Klein Molekamp (VVD), Van der Linden (CDA), Meijer (CDA), Te Veldhuis (VVD). XNoot2Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van den Berg (SGP),
M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van
Gijzel (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), A. de Jong (PvdA), Gabor
(CDA), ondervoorzitter, Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Poppe (SP),
Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF),
Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66), Meijer (CDA), Visser-van Doorn (CDA), Luchtenveld
(VVD).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), O. P. G. Vos (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Verspaget (PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Dijksma (PvdA), Wagenaar
(PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Leers (CDA),
Hendriks, Reitsma (CDA), Huys (PvdA), Wessels (D66), Leerkes (Unie 55+), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Keur (VVD), H.G.J. Kamp (VVD),
Ten Hoopen (CDA), Van 't Riet (D66), Van de Camp (CDA), De Haan (CDA), Blauw
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22026-80.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl