Kredietcrisis 2008/2009; Lijst van vragen en antwoorden; Lijst van vragen en antwoorden inzake de tweede rapportage kreditecrisis 2008/2009: tweede en derde kwartaal 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Lijst van vragen en antwoorden
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141163
 2009-2010
 
 31 941
 Kredietcrisis 2008/2009
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 22 februari 2010
 De commissie voor de Rijksuitgaven, de vaste
commissie voor Financiën, en de tijdelijke
commissie onderzoek financieel stelsel, hebben
over het rapport van de Algemene Rekenkamer d.d. 14 januari 2010 inzake
de tweede rapportage kredietcrisis 2008/2009: tweede en derde kwartaal 2009
(Kamerstuk 31 941, nr. 4) de navolgende vragen ter beantwoording
aan het kabinet voorgelegd.
 De minister van Financiën heeft deze vragen beantwoord bij brief
van 19 februari 2010. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
 Aptroot
 De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
 Blok
 De voorzitter van de tijdelijke commissie onderzoek financieel stelsel,
 De Wit
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Van de Wiel
 
 1
 
 Kan een overzicht worden gegeven van alle juridische
procedures die alle, in de rapportage genoemde, ondernemingen tegen elkaar
voeren?
 
 
 Een dergelijk overzicht bestaat niet. De Rijksoverheid is niet betrokken
bij de bedrijfsvoering van de financiële instellingen en heeft derhalve
ook geen zicht op de juridische procedures die tussen al deze instellingen
worden gevoerd.
 2
 
 Welke afspraken zijn gemaakt met de individuele banken,
die overeind zijn gehouden door middel van staatsinterventie, met betrekking
tot het beloningsbeleid en bonusbeleid?
 
 
 Aan de financiële steun voor ING, AEGON en SNS-REAAL zijn diverse
voorwaarden omtrent de beloningen gesteld. Deze zijn:
 1. De instellingen dienen een nieuw, duurzaam beloningsbeleid te ontwerpen,
dat voldoet aan nieuwe, internationale standaarden;
 2. Er zijn door de overheid commissarissen voorgedragen die dit nieuwe
beloningsbeleid moeten goedkeuren;
 3. De bestuurders van deze instellingen dienen af te zien van variabele
beloning over 2008;
 4. De vertrekregelingen voor de bestuurder dienen te worden teruggebracht
tot maximaal één vast jaarsalaris;
 Aanvullend is als voorwaarde aan de tweede steunoperatie voor ING vastgelegd
dat de bestuurders ook afzien van variabele beloning over 2009 en volgende
jaren zolang het nieuwe beloningsbeleid nog niet is vastgesteld.
 3 en 4
 
 Is een overzicht te geven van alle rechtszaken die
lopen tussen Fortis Bank Nederland Holding, Fortis SA en de Nederlandse Staat?
 
 
 Wat is de stand van zaken rondom de juridische kwestie
over de Mandatory Convertible Securities?
 
 
 Tussen Fortis Bank Nederland, Fortis NV/SA en de Staat loopt één
rechtszaak, namelijk met betrekking tot Fortis Capital Company. Na een eerste
uitspraak heeft Fortis NV/SA een bodemprocedure ingeleid. De behandeling hiervan
is vooralsnog opgeschort. De partijen willen eerst een poging doen FCC, MCS
en andere openstaande punten op minnelijke wijze af te wikkelen. Alleen al
vanwege de juridische complexiteit neemt deze dialoog geruime tijd in beslag.
Concrete uitkomsten zijn nog niet te melden.
 5 en 6
 
 Welke eisen zal De Nederlandsche Bank (DNB) precies
stellen in verband met de afsplitsing van het N-share?
 
 
 Wanneer wordt definitieve toestemming van DNB verwacht
voor het afsplitsen van de N-share?
 
 
 De afsplitsing verloopt in stappen. De stap met de afsplitsing van het
N-share door ABN AMRO Bank ([oud]; thans The Royal Bank of Scotland
NV) aan ABN AMRO II NV (thans ABN AMRO Bank [nieuw]) is zo goed
als afgerond en de daarvoor vereiste VVGB’s zijn door DNB inmiddels
verleend. Momenteel wordt gewerkt aan de voorbereidingen van de laatste stap
die moet leiden tot verzelfstandiging van het N-share. In deze stap ontvangt
de Staat de aandelen van de juridische entiteit waar nu de ABN Amro-activiteiten
in zijn ondergebracht die toekomen aan de Nederlandse Staat. Deze stap wordt
naar verwachting op of rond 1 april 2010 genomen. Deze stap
kan niet worden genomen zonder een VVGB van DNB en dus wordt definitieve toestemming
voor die datum verwacht.
 
 Voor het verstrekken van de VVGB’s voor enerzijds de afsplitsing
van het N-share door ABN AMRO Bank ([oud]; thans The Royal Bank
of Scotland NV) en anderzijds de verwerving daarvan door ABN AMRO II NV (thans
ABN AMRO Bank [nieuw]) en aanvullend de Staat der Nederlanden, voert
DNB een toets uit aan de hand van de artikelen 3:100 (de verwerving) en 3:101
(de afsplitsing) van de Wft.
 
 Bij artikel 3:100 van de Wft betreft het in het bijzonder de onderdelen
a en b, die in samenhang met de criteria in artikel 19bis, eerste lid (nieuw)
van de herziene richtlijn banken (Richtlijn 2006/48/EG) moeten worden gelezen.
Laatstgenoemd artikel is ingevoegd met de «Antonveneta»-richtlijn
(Richtlijn 2007/44/EG). Deze samenhang houdt verband met de uiterste implementatiedatum
van de «Antonveneta»-richtlijn in nationale wetgeving. Doordat de betrokken aanvragen na deze datum zijn ontvangen
behandelt DNB de aanvragen zoveel mogelijk richtlijnconform.
 
 DNB toetst bij de aanvragen voor verwerving van het N-share primair de
geschiktheid van de verkrijger en de financiële soliditeit van de verkrijger
in combinatie met diens strategie ten aanzien van de deelneming. Dit wil kort
samengevat zeggen dat gekeken wordt of de Staat, als verkrijger van de aandelen,
geen bedreiging vormt voor de activiteiten van de over te nemen banken en
verzekeraars. Artikel 3:101 van de Wft ziet onder meer op de soliditeit van
de afsplitsende bank; ofwel, of deze bank ook na de afsplitsing solvabel genoeg
is om het bankbedrijf uit te oefenen. Tevens zal DNB toetsen of de consortiumpartners
na deze afsplitsing alle discussies ten aanzien van de gehele overname hebben
opgelost.
 7
 
 Kan toegelicht worden wanneer ontwerp-regelgeving over
het depositogarantiestelsel verwacht kan worden?
 
 
 Rond depositogarantie heb ik medegedeeld dat overgestapt zal worden naar
een stelsel met ex-ante financiering op basis van risicogewogen bijdragen,
dat gedwongen overdracht van deposito’s mogelijk gemaakt moet worden,
dat er voor de langere termijn veel voordelen zijn in één pan-Europees
DGS en dat wordt gewerkt aan de door de EU-richtlijn voorgeschreven verkorting
van de uitbetalingstermijn.
 
 Op dit moment worden de verschillende aangekondigde maatregelen uitgewerkt.
Het is in algemene zin de bedoeling dat de wijzigingen van het DGS uiterlijk
in werking treden per 1 januari 2012 (behalve een pan-Europees DGS).
De verkorting van de uitbetalingstermijn tot 20 werkdagen gaat al in per 31 december
2010. Ik streef ernaar ook de regeling met betrekking tot de gedwongen overdracht
van deposito’s eerder dan 1 januari 2012 in werking te laten treden.
 Bij de nationale initiatieven moeten we rekening houden met de Europese
dimensie. Voor alle nationale beleidsvoornemens geldt dat Europese ontwikkelingen
van invloed zijn op wat we wanneer in Nederland mogen en kunnen doen. Mogelijk
komen er in Europees verband wijzigingsvoorstellen op het terrein van depositogarantie,
waarbij onze maatregelen natuurlijk niet mogen conflicteren met ontwikkelingen
in het Europese kader. Hierdoor zou de inwerkingtreding van wijzigingen op
sommige fronten vertraagd kunnen worden. Ik verwacht dat de nieuwe Europese
Commissie rond de zomer zal komen met nieuwe voorstellen tot wijziging van
de Richtlijn inzake depositogarantiestelsels. 
 8
 
 Op basis van welke overwegingen is de rentevoet op
de lening vastgesteld op 5,55%?
 
 
 In de leenovereenkomst met IJsland is een rente van 5,55% overeengekomen.
Het is gebruikelijk om in dit soort overeenkomsten een «commercially
based interest rate» te hanteren. In dit specifieke geval is ervoor
gekozen om de rente te baseren op de CIRR (Commercial Interest Reference Rate ) van de OESO. Een neutrale bron, waar IJsland bovendien
lid van is. Meer specifiek, de gebruikte CIRR is de EURO CIRR voor leningen
met een looptijd van> 8,5 jaar. Van deze EURO CIRR, die maandelijks
wordt vastgesteld, is het gemiddelde van de zes maanden voorafgaande aan het
sluiten van de leenovereenkomst genomen om een cijfer te krijgen dat minder
beïnvloed is door zeer tijdelijke fluctuaties (vermijden dat het een
momentopname is). Tot slot is hier bovenop een risico opslag gezet, gezien
het op dat moment bestaande risico dat IJsland niet aan haar verplichtingen
zou kunnen voldoen. In de markt werd dit risico van non-betaling door IJsland
als hoger ingeschat.
 9
 
 Hoe hoog is de effectieve rente per jaar als ook de
eerste zeven renteloze jaren betrokken worden?
 
 
 In de leenovereenkomst is een aflossingsvrije periode van 7 jaar opgenomen
zowel voor de hoofdsom als de rente. Er is geen renteloze periode, de aflossingsvrije
periode betekent alleen dat er geen aflossing of rentebetaling plaatsvindt,
maar de rente wordt wel berekend en bij de hoofdsom opgeteld. Dit betekent
dat tot juni 2016 de schuld oploopt met de samengestelde rente.
 10
 
 Waarom komen er geen duidelijke afspraken omtrent het
beloningsbeleid bij financiële instellingen die overeind zijn gehouden
door middel van staatsinterventie, zodat het zogenaamde duurzaam beloningsbeleid
een concrete vorm kan aannemen?
 
 
 Op het moment van steunverlening was er nog geen internationale standaard
waar naar kon worden verwezen. Sindsdien is met de code banken en de adviezen
van de commissie Maas en de toezichthouders AFM en DNB wel sprake van een
standaard. Ik heb deze richtlijnen altijd publiekelijk gesteund en ga er vanuit
dat de overheidscommissarissen deze dan ook als belangrijke toetssteen zullen
gebruiken bij het goedkeuren van het beleid.
 11
 
 Worden met betrekking tot het duurzaam beloningsbeleid
de aanbevelingen van de commissie Maas overgenomen? Krijgen deze ook een wettelijke
grondslag? Zo nee, waarom niet?
 
 
 Op 7 april 2009 heeft de Adviescommissie Toekomst Banken (de commissie
Maas) haar rapport «Naar herstel van vertrouwen» gepresenteerd.
De bancaire sector heeft het niet bij het rapport van de commissie Maas gelaten.
Op 9 september 2009 heeft het bestuur van de NVB de code banken vastgesteld
en gepresenteerd. Aanbevelingen uit het rapport van de commissie Maas die
zich daarvoor leenden zijn opgenomen in de gedragscode voor alle Nederlandse
banken. De omzetting in een code beoogt de naleving te bevorderen en expliciet
te maken dat de in het rapport van de commissie Maas al bepleite mentaliteitsverandering
in de financiële sector geen vrijblijvendheid is. Er is afgesproken dat
de Code Banken eenzelfde wettelijke verandering krijgt als de Corporate Governance Code, dat wil zeggen een wettelijke verplichting de Code Banken
toe te passen, en een afwijkende toepassing uit te leggen («comply or
explain»).
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vlies, B.J. van der (SGP), Blok, S.A. (VVD), Hoopen, J. ten (CDA),
Weekers, F.H.H. (VVD), Haersma Buma, S. van (CDA), Nerée tot Babberich,
F.J.F.M. de (CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD), voorzitter, Dezentjé Hamming-Bluemink,
I. (VVD), Omtzigt, P.H. (CDA), Koşer Kaya, F. (D66), Dijck, A.P.C.
van (PVV), Luijben, A.P.M. (SP), Gerven, H.P.J. Van (SP), Cramer, E.A. (CU),
Kalma, P. (PvdA), Ouwehand, E. (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Veen, E.
Van der (PvdA), Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
Tang, P.J.G. (PvdA), Vos, M.L. (PvdA), ondervoorzitter, Bashir, F (SP), Sap,
J.C.M. (GL) en Vacature, (CDA).
 Plv. leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Burg, B.I. van der (VVD), Jonker,
C.W.A. (CDA), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Vries, J.M. de (CDA), Hijum,
Y.J. Van (CDA), Beek, W.I.I. van (VVD), Krom, P. de (VVD), Pater-van der Meer,
M.L. de (CDA), Ham, B. van der (D66), Roon, R. de (PVV), Gerkens, A.M.V. (SP),
Kant, A.C. (SP), Anker, E.W. (CU), Laaper-ter Steege, S.Th.M. (PvdA), Thieme,
M.L. (PvdD), Irrgang, E. (SP), Vermeij, R. (PvdA), Vacature, CDA (), Linhard,
P. (PvdA), Besselink, M. (PvdA), Depla, G.C.F.M. (PvdA), Roemer, E.G.M. (SP),
Vendrik, C.C.M. (GL) en Mastwijk, J.J. (CDA).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vlies, B.J. van der (SGP), Blok, S.A. (VVD), voorzitter, Hoopen,
J. ten (CDA), ondervoorzitter, Weekers, F.H.H. (VVD), Haersma Buma, S. van
(CDA), Nerée tot Babberich, F.J.F.M. de (CDA), Haverkamp, M.C. (CDA),
Dezentjé Hamming-Bluemink, I. (VVD), Omtzigt, P.H. (CDA), Koşer
Kaya, F. (D66), Irrgang, E. (SP), Dijck, A.P.C. van (PVV), Luijben, A.P.M.
(SP), Spekman, J.L. (PvdA), Cramer, E.A. (CU), Kalma, P. (PvdA), Burg, B.I.
van der (VVD), Ouwehand, E. (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Blanksma-van
den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Tang, P.J.G. (PvdA), Vos, M.L. (PvdA), Bashir,
F (SP), Sap, J.C.M. (GL) en Linhard, P. (PvdA).
 Plv. leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Remkes, J.W. (VVD), Pieper, H.T.M.
(CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD), Vries, J.M. de (CDA), Hijum, Y.J. Van (CDA),
Mastwijk, J.J. (CDA), Elias, T.M.Ch. (VVD), Pater-van der Meer, M.L. de (CDA),
Pechtold, A. (D66), Kant, A.C. (SP), Roon, R. de (PVV), Ulenbelt, P. (SP),
Heerts, A.J.M. (PvdA), Anker, E.W. (CU), Veen, E. Van der (PvdA), Nicolaï,
A (VVD), Thieme, M.L. (PvdD), Karabulut, S. (SP), Smilde, M.C.A. (CDA), Heijnen,
P.M.M. (PvdA), Roefs, C.W.J.M. (PvdA), Gerven, H.P.J. Van (SP), Vendrik, C.C.M.
(GL) en Smeets, P.E. (PvdA).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Wit, J.M.A.M. de (SP), voorzitter, Blom, L. (PvdA), Schippers,
E.I. (VVD), Koşer Kaya, F. (D66), Schinkelshoek, J. (CDA), ondervoorzitter,
Cramer, E.A. (CU), Graus, D.J.G. (PVV) en Sap J.C.M. (GL).
 
 
 De «Antonveneta-» of «vvgb-richtlijn» had per
21 maart 2009 in Nederlandse wetgeving moeten zijn omgezet. Een daartoe
strekkend voorstel ligt thans in de vorm van een implementatiewet bij de Tweede
Kamer voor. De richtlijn schrijft toetsing aan puur prudentiële criteria
voor waardoor ook in gevallen waarbij de minister van Financiën formeel
bevoegd is om op een aanvraag te beslissen, de inhoudelijke beoordeling van
die aanvraag de facto geheel bij DNB ligt.
 
 
 The CIRR is the Commercial Interest Reference Rate and is used by the
OECD to establish the minimum interest rates that apply to government financing
support for export credits. This rate is determined individually for each
currency every month and are based on government bond rates.