Wijziging Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden en de Pbw; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29413, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-02-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29413 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam ALGEMEENCameraobservatieCameraobservatie tijdens het verblijf in een straf- of
afzonderingscelCameraobservatie tijdens plaatsing in een individueel
regime of verblijf in een extra beveiligde inrichtingHoorplicht, beklag en beroep ARTIKELSGEWIJSArtikel IOnderdelen A, N, O, Q, S, T en UOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdelen F en POnderdeel JOnderdeel KOnderdeel LOnderdeel MOnderdeel RArtikel IIOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdelen G en JOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel KOnderdeel LArtikel IIIOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdelen F, I, L en MOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel JOnderdeel KArtikel IVOnderdeel AOnderdelen B, H en IOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdelen F en GOnderdeel J en KOnderdeel LOnderdeel MOnderdeel NOnderdeel OOnderdeel PArtikel VOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdelen K en LArtikel VIArtikel VIIArtikelen VIII en XArtikel IXOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29413Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 413Wijziging van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, de
Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, de Penitentiaire beginselenwet
en enige andere wetten onder meer naar aanleiding van evaluatieonderzoekennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEENDe Penitentiaire beginselenwet van 1999 en de regelgeving omtrent de terbeschikkingstelling
zijn in 2001 geëvalueerd. Bij brief van 22 mei 2001 (just000423)
zijn beide evaluatieonderzoeken aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal aangeboden.
Het gaat om «Evaluatie Penitentiaire beginselenwet en Penitentiaire
maatregel» (ITS/Katholieke Universiteit Nijmegen, 2001) en «Tussen
recht en ruimte, eerste evaluatie van de tbs-wetgeving van 1997» (WODC
Den Haag, 2001). Daarnaast heeft er een onderzoek plaats gevonden naar de
ervaringen met het nieuwe jeugdstrafrecht. Bij brief van 5 juli 2001
(Kamerstukken II 2000/02, 27 400 VI, nr. 82) is het onderzoeksrapport
aan de Tweede Kamer aangeboden: «Het nieuwe jeugdstrafrecht, vijf jaar
ervaring in de praktijk» (WODC Den Haag, 2001). In de verschillende
rapporten doen de onderzoekers aanbevelingen. Voor de meer ingrijpende aanbevelingen
zullen, voor zover deze kunnen worden overgenomen, aparte wetsvoorstellen
met wijzigingen komen. Het onderhavige wetsvoorstel strekt tot implementatie van
enkele minder ingrijpende aanbevelingen. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt
om een aantal wijzigingsvoorstellen op te nemen waaraan op andere wijze in
de praktijk behoefte is gebleken, zoals een formeelwettelijke regeling voor
cameraobservatie.CameraobservatieSinds 1999 wordt het gebruik van cameraobservatie in een straf- of afzonderingscel
in een penitentiaire inrichting mogelijk gemaakt door de Regeling straf- en afzonderingscel penitentiaire inrichtingen. In
de praktijk is gebleken dat ook indien de gedetineerde niet in een straf-
of afzonderingscel verblijft, cameraobservatie nodig kan zijn. Sinds de wijziging
van 5 juli 2002 van de Regeling eisen verblijfsruimte
penitentiaire inrichtingen is cameraobservatie ook mogelijk bij gedetineerden
die in een individueel regime zijn geplaatst of in een extra beveiligde inrichting
verblijven.Het plaatsen van een observatiecamera, waarmee 24 uur per etmaal observatie
van de gehele cel mogelijk is, vormt een zware inbreuk op de persoonlijke
levenssfeer van de gedetineerde. Een dergelijke inbreuk isalleen
toegestaan op grond van een wettelijke regeling (artikel 10 van de Grondwet
en artikel 8, tweede lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)). Genoemde regelingen
kunnen als wettelijke grondslag dienen, maar het verdient de voorkeur deze
inbreuk op de persoonlijke levenssfeer bij wet in formele zin te regelen (vgl.
«Evaluatie Penitentiaire beginselenwet en Penitentiaire maatregel»
, blz. 117). Voorgesteld wordt om regels over de cameraobservatie op te nemen
in de Penitentiaire beginselenwet (Pbw), de Beginselenwet verpleging ter beschikking
gestelden (Bvt) en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj).Op grond van artikel 8, tweede lid, EVRM is een inbreuk op de persoonlijke
levenssfeer verder slechts toegestaan indien de in het tweede lid genoemde
belangen daartoe nopen. Deze belangen omvatten zonder meer de gronden voor
het toepassen van cameraobservatie, waarop hieronder zal worden ingegaan.
Met name gaat het daarbij om het belang van de openbare veiligheid, het voorkomen
van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid
en de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.Hoewel de cameraobservatie door de gedetineerde als zeer onprettig kan
worden ervaren, is er geen sprake van onmenselijke of vernederende behandeling,
zoals verboden door artikel 3 EVRM. Voor de toepassing van artikel 3 EVRM
wordt in de jurisprudentie het uitgangspunt gehanteerd dat de manier waarop
iemand wordt behandeld een «minimum level of severity» moet bereiken,
wil deze behandeling in strijd komen met artikel 3 (o.a. EHRM 18 januari
1978, Ierland v. het Verenigd Koninkrijk en EHRM 4 februari 2003, J.
Lorsé e.a. v. Nederland). De omstandigheden van het geval bepalen of
de behandeling waaraan iemand wordt blootgesteld voldoende ernstig is in de
zin van artikel 3. Slechts indien de cameraobservatie aantoonbaar ernstige
schade aanricht voor de lichamelijke en/of geestelijke gezondheid van de gedetineerde
kan van onmenselijke of vernederende behandeling gesproken worden. In de zaak
Kröcher en Möller tegen Zwitserland (16 december 1982) kwam
de toenmalige Europese Commissie voor de Rechten van de Mens tot het oordeel
dat er geen sprake was van onmenselijke behandeling, ondanks het feit dat
de betrokken gedetineerden werden onderworpen aan permanente cameraobservatie
in combinatie met voortdurend brandend kunstlicht, volledige isolatie, geen
toegang tot kranten en radio en geen mogelijkheden voor lichamelijke oefening.
De Commissie kwam tot deze conclusie nadat voldoende was aangetoond dat deze
maatregelen noodzakelijk waren om de veiligheid binnen en buiten de gevangenis
te verzekeren.Cameraobservatie tijdens het verblijf in een straf- of
afzonderingscelCameraobservatie in een penitentiaire inrichting en in een jeugdinrichting
tijdens het verblijf in een straf- of afzonderingscel wordt in de wet opgenomen
(voorgesteld artikel 24a en 51a Pbw en artikel 25a en 55a Bjj). In een TBS-inrichting
wordt eveneens cameraobservatie tijdens het verblijf in een afzonderings-
of separatiecel opgenomen (voorgesteld artikel 34a Bvt). De cameraobservatie
is in deze gevallen alleen mogelijk indien de bescherming van de lichamelijke
of geestelijke toestand van de gedetineerde dit noodzakelijk maakt. De zorgplicht
voor de gedetineerde die op de inrichting rust, kan cameraobservatie vereisen,
bijvoorbeeld in situaties waarbij de gedetineerde suïcidaal is of zichzelf
tracht te verwonden. De noodzaak met het oog op de bescherming van de lichamelijke
of geestelijke toestand van de gedetineerde geldt als aanvullende eis, naast
de gronden die een verblijf in de straf- of afzonderingscel (en afzonderingsof
separatiecel in het geval van de Bvt) kunnen rechtvaardigen. Deze gronden
staan vermeld in artikel 24, eerste lid, juncto artikel 23, eerste lid, van
de Pbw, artikel 25, eerste lid juncto artikel 24, eerste lid, van de Bjj en
artikel 34, eerste lid, juncto artikel 32, eerste lid, van de Bvt. Cameraobservatie tijdens plaatsing in een individueel
regime of verblijf in een extra beveiligde inrichtingVerder wordt cameraobservatie in de wet opgenomen in het geval van plaatsing
in een individueel regime of verblijf in een extra beveiligde inrichting (voorgesteld
artikel 34a Pbw).De cameraobservatie kan worden toegepast indien dit noodzakelijk is in
het belang van de handhaving van de orde en veiligheid in de inrichting of
de ongestoorde tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming. Voorts kan de bescherming
van de lichamelijke of geestelijke toestand van de gedetineerde aanleiding
zijn om hem door middel van een camera te observeren. Maar ook omstandigheden
die niet direct voortvloeien uit de gedetineerde of zijn gedrag of lichamelijke
toestand kunnen aanleiding vormen voor cameraobservatie. In het bijzonder
moet worden gedacht aan situaties waarin het delict, waarvan de gedetineerde
wordt verdacht of waarvoor hij is veroordeeld, grote maatschappelijke onrust
heeft veroorzaakt of beroering heeft gewekt in de betrekkingen van Nederland
met andere staten en met internationale organisaties. Te denken valt aan ernstige
gewelds- of zedenmisdrijven maar ook aan misdrijven tegen de veiligheid van
de staat, misdrijven tegen de koninklijke waardigheid, misdrijven tegen hoofden
van bevriende staten en andere internationaal beschermde personen, misdrijven
betreffende de uitoefening van staatsplichten en staatsrechten, of terroristische
misdrijven.Doorslaggevend is dat de ontstane maatschappelijke onrust of de beroering
in de betrekkingen van Nederland met andere staten en met internationale organisaties
de handhaving van de orde of de veiligheid in de inrichting en de ongestoorde
tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming in een bijzondere sleutel zet.
Wanneer de gedetineerde tijdens de detentie iets overkomt dan wel wanneer
hij ontvlucht zou dit onvoorziene en ernstige gevolgen kunnen hebben voor
de openbare orde, de democratische rechtsorde of de betrekkingen met andere
staten of internationale organisaties. De rechtspositie van de gedetineerde,
in het bijzonder zijn recht op privacy dat door de detentie toch al aan beperkingen
onderhevig is, dient in dit licht te worden afgewogen tegen het belang van
de voorkoming van ontvluchting of mogelijke schade aan zijn gezondheid in
welke vorm dan ook.Bij deze belangenafweging is relevant dat er verschillende objectiveerbare
omstandigheden zijn die aangemerkt kunnen worden als risicomomenten voor suïcide.
Naast afzondering geldt bijvoorbeeld de eerste periode van de detentie als
risicomoment, evenals het niet mogen hebben van contact met medegedetineerden
vanwege opgelegde beperkingen door de rechter-commissaris. Daarbij is tevens
relevant dat in lang niet alle gevallen tevoren signalen waarneembaar zijn
dat een gedetineerde suïcide wil plegen. Literatuur wijst uit dat verdachten
of veroordeelden wegens geweld en seksuele delicten oververtegenwoordigd zijn
in suïcidestatistieken evenals personen die schuldig zijn bevonden aan
of verdacht worden van moord en doodslag of die een levenslange gevangenisstraf
tegemoet zien.1 De ontstane maatschappelijke onrust
of beroering in de betrekkingen van Nederland met andere staten en met internationale
organisaties kan zelf een bepaalde druk op de gedetineerde met zich brengen
die in de belangenafweging een rol kan en mag spelen. De dreiging voor mogelijk
letsel kan echter ook van buitenaf komen. Informatie van het Gedetineerden
Recherche Informatie Punt van het KLPD kan dan bij de overwegingen omtrent
cameraobservatie een belangrijke rol spelen.Ten aanzien van de gronden voor cameraobservatie zij nog het volgende
opgemerkt. De term «grote maatschappelijke onrust» laat een zekere
beoordelingsruimte. Vergelijkbare terminologie wordt echter ook elders in
wetgeving gebezigd. Te denken valt bijvoorbeeld aan artikel 67a van het Wetboek
van Strafvordering betreffende de gronden voor voorlopige hechtenis. De terminologie
heeft feitelijke betekenis en geeft een zekere beperking door
de verwijzing naar de omvang van de maatschappelijke onrust. Hetzelfde geldt
voor de cameraobservatie in het belang van de handhaving van de orde of de
veiligheid in de inrichting en de ongestoorde tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming.
In de penitentiaire wetgeving zijn deze gronden genoemd als basis voor de
toepassing van ordemaatregelen en disciplinaire bestraffing (bijv. artikel
23 Pbw en artikel 54 Bjj). In de praktijk blijken deze termen op voldoende
concrete wijze te worden ingevuld.De beslissing geldt voor een periode van maximaal twee weken, doch kan
door de directeur telkens met een zelfde periode worden verlengd. Voorstelbaar
is dat de cameraobservatie een grote psychische druk op de gedetineerde legt.
Op grond daarvan dient de inrichtingsarts dan wel de gedragsdeskundige betrokken
te zijn bij de beslissing omtrent verlenging, opdat de directeur zich van
de geestelijke of lichamelijke toestand van de gedetineerde op de hoogte laat
stellen. Deze informatie zal hij bij zijn besluitvorming omtrent verlenging
betrekken, doch zal niet in alle gevallen doorslaggevend zijn. Met name kan
dit het geval zijn als cameraobservatie wordt toegepast op de grond van artikel
34a, eerste lid, onderdeel d, van de Pbw. De informatie van de arts c.q. gedragsdeskundige
kan dan wel een rol spelen in de wijze waarop de observatie nader wordt ingevuld.Hoorplicht, beklag en beroepVoorafgaand aan de beslissing tot het toepassen van cameraobservatie (en
de beslissing tot verlenging daarvan in geval van cameraobservatie in een
individueel regime of in een extra beveiligde inrichting) moet de gedetineerde,
jeugdige of verpleegde worden gehoord. De beslissing moet schriftelijk worden
meegedeeld. Tegen de beslissing tot het toepassen van cameraobservatie en
de beslissing tot verlenging in geval van een cameraobservatie in een individueel
regime of in een extra beveiligde inrichting, staat beklag en beroep open. ARTIKELSGEWIJSArtikel IOnderdelen A, N, O, Q, S, T en UVia de voorgestelde wijzigingen in deze onderdelen worden enkele redactionele
onvolkomenheden weggenomen.Onderdeel BDit onderdeel wijzigt de regeling inzake mandaatverlening. Deze wijziging
wordt verder toegelicht bij artikel III, onderdeel A.Onderdeel CIn de beginselenwetten en het Wetboek van Strafrecht worden verschillende
termen gebruikt om het ongeoorloofd afwezig zijn van een gedetineerde, jeugdige
of verpleegde aan te geven, zoals onttrekken, ontvluchten en ongeoorloofd
ophouden. Ongeoorloofde afwezigheid kan worden onderscheiden in ontvluchten
en onttrekken aan de tenuitvoerlegging van een vrijheidsbenemende straf of
vrijheidsbenemende maatregel. Het onderscheid tussen onttrekken en ontvluchten
heeft te maken met het toezicht dat op de gedetineerde wordt uitgeoefend.
Van ontvluchting is alleen sprake wanneer er toezicht werd uit geoefend, bijvoorbeeld
bij ontvluchting uit de inrichting of in het geval dat een gedetineerde
verdwijnt tijdens begeleid verlof. Van onttrekking is sprake wanneer de gedetineerde
niet op tijd terugkeert van bijvoorbeeld het onbegeleide verlof of de schorsing
van de voorlopige hechtenis.Ten behoeve van de uniformiteit wordt voorgesteld in de beginselenwetten
en het Wetboek van Strafrecht alle gebruikte termen te vervangen door ongeoorloofde
afwezigheid.Onderdeel DDe voorgestelde wijziging is ter verheldering van de bestemming van opvanginrichtingen.
De huidige tekst van artikel 9, tweede lid, Bjj kan de suggestie wekken dat
in een opvanginrichting de genoemde categorieën jeugdigen «kunnen»
worden ondergebracht, maar dat het niet hóeft. Door de voorgestelde
wijziging wordt duidelijk gemaakt dat de genoemde categorieën in een
opvanginrichting thuis horen.Onderdeel EDoor de voorgestelde wijziging wordt nog eens benadrukt dat de inrichtingen
een opnameverplichting hebben. In de praktijk bleek hierover een misverstand
te bestaan.Daarnaast wordt een wettelijke basis gelegd voor nadere regels omtrent
de wijze waarop jeugdigen worden vervoerd ten behoeve van plaatsing en overplaatsing.Onderdeel FTegen een beslissing tot opneming in een psychiatrisch ziekenhuis moet
net als bij andere plaatsingen een rechtsgang open staan. In de voorgestelde
wijziging wordt het mogelijk in beroep te gaan tegen de beslissing van de
selectiefunctionaris tot overbrenging naar een psychiatrisch ziekenhuis. Het
beroep moet worden vooraf gegaan door een bezwaar- of verzoekschriftprocedure.Onderdeel GVaste lijn in de jurisprudentie van de beroepscommissie van de Raad voor
Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (12 december 2001, nr. 01/1792/GB)
is dat tegen een afwijzende beslissing van de selectiefunctionaris op een
in het selectieadvies van de inrichting opgenomen voorstel tot overplaatsing
dat door de gedetineerde wordt ondertekend, geen bezwaar en beroep mogelijk
is. Volgens de beroepscommissie stelt de wet geen bezwaar en beroep open tegen
een beslissing tot niet-plaatsing van een gedetineerde als deze beslissing
niet genomen is op een verzoekschrift als bedoeld in artikel 18 Pbw. Van een
verzoek is slechts sprake als de gedetineerde zich rechtstreeks tot de selectiefunctionaris
wendt met een verzoek tot overplaatsing. Een in het selectieadvies van de
inrichting opgenomen voorstel dat door de gedetineerde wordt ondertekend kan
niet als zodanig gelden.Omdat het advies tot overplaatsing opgenomen in het selectieadvies eigenlijk
moet worden gezien als een verzoek van de gedetineerde tot overplaatsing,
wordt in artikel 18 Pbw een akkoordverklaring van de gedetineerde met een
selectieadvies gelijk gesteld aan een verzoekschrift als bedoeld in artikel
18 Pbw (zie artikel III, onderdeel E). Door deze gelijkstelling staat tegen
de afwijzende beslissing van de selectiefunctionaris op een in het selectieadvies
omschreven verzoek van een gedetineerde tot overplaatsing wel bezwaar en beroep
open. Hierdoor is het voor de gedetineerde niet meer nodig om naast het verzoek
omschreven in het selectieadvies een eigen verzoek tot overplaatsing
in te dienen, om van het recht op bezwaar en beroep gebruik te maken.Omdat de Bjj op dit punt eensluidend is, moet de gelijkstelling ook in
de Bjj worden opgenomen. Bij voorgestelde wijziging wordt daartoe artikel
19 Bjj gewijzigd.Onderdeel HDoor voorgestelde wijziging wordt in de wet vastgelegd dat uitsluiting
van een jeugdige in het verblijf in de groep of deelname aan een of meer activiteiten
telkens met ten hoogste twee dagen kan worden verlengd, indien de noodzaak
tot uitsluiting nog bestaat. De wet gaf geen duidelijkheid over hoe vaak er
een verlenging kan plaatsvinden. In de memorie van toelichting bij de Bjj
is aangegeven dat er eenmaal verlengd mag worden. In de praktijk is echter
behoefte gebleken aan de mogelijkheid om vaker te verlengen. Immers de noodzaak
tot uitsluiting kan ook na vier dagen (uitsluiting plus eenmaal verlenging)
nog aanwezig zijn.Onderdelen F en PDeze onderdelen zijn reeds toegelicht in het algemene deel onder Cameraobservatie.Onderdeel JDoor de voorgestelde wijziging wordt een wettelijke basis gelegd voor
nadere regels omtrent de wijze waarop jeugdigen worden vervoerd ten behoeve
van het bijwonen van een gerechtelijke procedure.Onderdeel KIn het Reglement justitiële jeugdinrichtingen zijn regels omtrent
het verlof voor civielrechtelijk geplaatste jeugdigen opgenomen, maar voor
deze regels is geen basis in de Bjj. Door voorgestelde wijziging wordt de
wettelijke basis alsnog gelegd.Onderdeel LBij de behandeling van de wijziging van de Wet bijzondere opneming in
psychiatrische ziekenhuizen (voorwaardelijke machtiging) is een amendement
aangenomen van het lid Van der Hoek c.s. om de voorwaarden met betrekking
tot dwangbehandeling in de wet Bopz te verruimen (kamerstukken II 2000/01,
27 289, nr. 15). In de drie Beginselenwetten komen soortgelijke
bepalingen over dwangbehandeling voor. Deze bepalingen zijn destijds afgestemd
op de wet Bopz. In dit kader zal de voorwaarde voor dwangbehandeling in de
Pbw, de Bvt en de Bjj gelijk worden gesteld aan de bepaling in de wet Bopz.
Voor deze gelijkstelling is het noodzakelijk dat in de Pbw, de Bvt en de Bjj
het woord «ernstig» komt te vervallen en «volstrekt»
aan noodzakelijk wordt toegevoegd. In voorgestelde wijzigingen geschiedt dit.Onderdeel MVia deze wijziging wordt geregeld dat de selectiefunctionaris een schriftelijk
verslag krijgt van het gebruikte geweld in die gevallen waarin de selectiefunctionaris
verantwoordelijk is voor de gedetineerde en dus ook voor het gebruikte geweld,
zoals bij het vervoer van de gedetineerde ten behoeve van (over)plaatsing. Onderdeel RDe voorgestelde wijziging is ten eerste van terminologische aard. In het
eerste lid, onderdeel d, Bjj wordt gebruik gemaakt van een onjuiste term,
waardoor thans naar een «correctieplaatsing» wordt verwezen terwijl
gesproken moet worden van een «tijdelijke plaatsing» moet zijn.Daarnaast wordt geregeld dat voor de cameraobservatie de jeugdige eerst
gehoord dient te worden en dat de jeugdige van de beslissing tot cameraobservatie
een schriftelijke mededeling moet krijgen. Zie ook de toelichting in het algemene
deel onder Cameraobservatie.Artikel IIOnderdeel ADe wijziging van het tweede lid van artikel 6 Bvt beoogt in de eerste
plaats een wetstechnische onvolkomenheid weg te nemen betreffende de bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur vast te stellen nadere regels aangaande
het opperbeheer. In de tweede plaats wordt de regeling inzake mandaatverlening
gewijzigd. Deze wijziging wordt verder toegelicht bij artikel III, onderdeel
A.Onderdeel BIn het voorgestelde artikel 7a Bvt wordt het melden van ongeoorloofde
afwezigheid en de mogelijkheid nadere regels te stellen omtrent de melding,
geregeld. In verband met de eindverantwoordelijkheid ten aanzien van de tenuitvoerlegging
van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen alsmede de politieke
verantwoordelijkheid die hiermee gepaard gaat, is het noodzakelijk dat de
minister op de hoogte wordt gesteld van alle gevallen van ongeoorloofde afwezigheid
(zijnde ontvluchting en onttrekkingen aan de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende
straf of vrijheidsbenemende maatregel, zie de toelichting bij artikel I, onderdeel
C). Tevens impliceert deze verantwoordelijkheid dat de inrichting alle inlichtingen
verstrekt die door de minister worden gevraagd.Op dit moment wordt deze materie geregeld in de artikelen 23 en 24 van
het Reglement verpleging ter beschikking gestelden (Rvt). Van de gelegenheid
wordt gebruik gemaakt om de regeling thans gegeven in artikel 24 Rvt te verbreden
tot de niet-justitiële inrichtingen. In het Rvt wordt de term onttrekken
gebruikt, maar zoals al toegelicht in artikel I, onderdeel C, dekt deze term
niet alle vormen van ongeoorloofd afwezig zijn. Daarom wordt in de wet de
term ongeoorloofde afwezigheid opgenomen.Een soortgelijk artikel als het voorgestelde artikel 7a, bestaat al in
de Bjj en zal ook in de Pbw worden opgenomen (zie artikel III, onderdeel B).
Ook door deze wijzigingen wordt meer uniformiteit in de drie beginselenwetten
bewerkstelligd.Onderdeel CDe huidige tekst van de bepaling kan de indruk geven dat inlichtingen
ten behoeve van het uitoefenen van toezicht niet aan ambtenaren mogen worden
verstrekt indien de ambtenaren niet in de inrichtingen aanwezig zijn. De bepaling
moet echter niet zo strikt worden uitgelegd. Door de huidige technologie is
fysieke aanwezigheid niet altijd meer nodig. Ter verduidelijking wordt in
voorgestelde wijziging de redactie van de bepaling gewijzigd. Onderdeel DDoor de voorgestelde wijzigingen wordt ten eerste nog eens benadrukt dat
de inrichtingen een opname verplichting hebben in de vernieuwde regels over
plaatsing en de wachtlijstsystematiek. In de praktijk bleken hierover misverstanden
te bestaan. Daarnaast wordt een wettelijke basis gelegd voor nadere regels
omtrent de procedure van plaatsing en overplaatsing en de wijze waarop ter
beschikking gestelden of anderszins verpleegden worden vervoerd ten behoeve
van plaatsing en overplaatsing.Onderdeel EDit onderdeel is reeds toegelicht in artikel I, onderdeel K.Onderdeel FArtikel 34, zesde lid, Bvt maakt afzondering op eigen verzoek mogelijk.
Bij de evaluatie van de regelgeving omtrent de terbeschikkingstelling is gebleken
dat deze modaliteit in de praktijk als overbodig wordt ervaren («Tussen
recht en ruimte», blz. 47–48 en 134). Met de voorgestelde wijziging
komt zij te vervallen.Onderdelen G en JDeze onderdelen zijn reeds toegelicht in het algemene deel onder Cameraobservatie.Onderdeel HMet de voorgestelde wijziging wordt een wettelijke basis gelegd voor nadere
regels omtrent de wijze waarop ter beschikking gestelden of anderszins verpleegden
worden vervoerd ten behoeve van het bijwonen van gerechtelijke procedures.Onderdeel IMet de voorgestelde wijziging wordt het mogelijk om nadere regels omtrent
verlof niet alleen in een algemene maatregel van bestuur, maar ook in een
ministeriële regeling op te nemen. Hieraan is in de praktijk behoefte,
getuige de circulaire Toetsingskader verlof ter beschikking gestelden van
1 maart 2000 (Stcrt. 2000, 44).Onderdeel KDoor de voorgestelde wijziging wordt het mogelijk een klacht in te dienen
tegen de duur van de separatie of de afzondering. Het kan immers zijn dat
de separatie of afzondering op zich zelf genomen terecht is, terwijl de duur
onredelijk lang kan zijn. Deze wijziging vloeit voort uit de evaluatie van
de regelgeving omtrent tbs («Tussen recht en ruimte», blz. 86
en 134).Verder wordt het door de voorgestelde wijziging mogelijk een klacht in
te dienen tegen de beslissing tot toepassing van cameraobservatie.Onderdeel LDoor de voorgestelde wijziging vervalt de verplichting voor de beroepscommissie
om een verslag te maken van de gehoorde personen. Zo een verslag voegt inhoudelijk
niet veel toe omdat in de uitspraak de standpunten van partijen in voldoende
mate terug te vinden zijn. In de Pbw en de Bjj is deze verplichting ook niet
opgenomen. Artikel IIIOnderdeel AOp grond van het tweede lid van artikel 3 kan de minister van Justitie
mandaat verlenen inzake de hem bij of krachtens de wet toegekende bevoegdheden
aan het hoofd van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Deze bepaling is
in die zin overbodig dat het uitgangspunt in het bestuursrecht is dat mandaatverlening
is toegestaan, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard
van de bevoegdheid zich tegen de mandaatverlening verzet (vgl. artikel 10:3
van de Algemene wet bestuursrecht). Verder is het zo dat de mandaatgever kan
toestaan dat ondermandaat wordt verleend (artikel 10:9 Awb). Nu artikel 3,
tweede lid, Pbw zo uitdrukkelijk bepaalt dat het mandaat kan worden verleend
aan het hoofd van de Dienst Justitiële Inrichtingen, is het onduidelijk
of ondermandaat mogelijk is (aan bijvoorbeeld de sectordirecteur gevangeniswezen).
Recentelijk zijn in procedures bij de rechter vragen gesteld over de rechtsgeldigheid
van door de sectordirecteur gevangeniswezen getekende beschikkingen waarbij
penitentiaire inrichtingen werden aangewezen. Om aan deze onduidelijkheid
een einde te maken, wordt voorgesteld om niet langer een algemene bepaling
betreffende mandaatverlening in artikel 3, tweede lid, Pbw op te nemen. Het
achterwege laten van een bepaling betreffende mandaatverlening betekent dat
op grond van de algemene regels van het bestuursrecht (onder)mandaatverlening
is toegestaan.De regeling van mandaatverlening betreffende de bevoegdheid tot het vaststellen
van algemeen verbindende voorschriften blijft gehandhaafd. Deze bevoegdheid
kan slechts worden gemandateerd, indien bij de toekenning van die bevoegdheid
in mandaatverlening is voorzien (artikel 10:3, tweede lid, onder a, Awb).
Zoals in de memorie van toelichting bij de Penitentiaire beginselenwet is
aangegeven, wordt het in de praktijk van het gevangeniswezen wenselijk geacht
dat door de minister van Justitie te geven algemeen verbindende voorschriften
van met name technische en administratieve aard uit zijn naam worden ondertekend
door het hoofd van de Dienst Justitiële Inrichtingen (Kamerstukken II
1994–95, 24 263, nr. 3, blz. 18). Gelet op het uitgangspunt
dat met een dergelijke mandaatverlening grote terughoudendheid moet worden
betracht, blijft de mandaatverlening beperkt tot het hoofd van de Dienst Justitiële
Inrichtingen en is ondermandaat niet toegestaan.Onderdeel BIn het voorgestelde artikel 5a Pbw wordt het melden van ongeoorloofde
afwezigheid en de mogelijkheid nadere regels te stellen omtrent de melding
geregeld. Op dit moment wordt deze materie geregeld in artikel 4 van de Penitentiaire
maatregel. Dit onderdeel is reeds toegelicht in artikel I, onderdeel C en
artikel II, onderdeel B.Onderdeel CDe voorgestelde wijziging is ter verheldering van de bestemming van huizen
van bewaring. De huidige tekst van artikel 9, tweede lid, aanhef, Pbw kan
de suggestie wekken dat in een huis van bewaring de genoemde categorieën
personen «kunnen» worden ondergebracht, maar dat het niet hóeft.
Door voorgestelde wijziging wordt duidelijk gemaakt dat de genoemde categorieën
in een huis van bewaring thuis horen.Onderdeel DDoor de voorgestelde wijzigingen wordt ten eerste nog eens benadrukt dat
de inrichtingen een opnameverplichting hebben. Bij de sectoren jeugd en tbs bleken hierover misverstanden te bestaan. Vanwege de eenheid
in de beginselenwetten wordt de opnameplicht ook in de Pbw verankerd. Daarnaast
wordt een wettelijke basis gelegd voor nadere regels omtrent de wijze waarop
gedetineerden worden vervoerd ten behoeve van plaatsing en overplaatsing.Onderdeel EDoor de voorgestelde wijziging wordt in artikel 18 Pbw een akkoordverklaring
van een gedetineerde met een selectieadvies gelijk gesteld aan een verzoekschrift.
Zie voor een nadere toelichting artikel I, onderdeel G.Onderdelen F, I, L en MDeze onderdelen zijn reeds toegelicht in het algemene deel onder Cameraobservatie.Onderdeel GDoor de voorgestelde wijziging wordt een wettelijke basis gelegd voor
nadere regels omtrent de wijze waarop gedetineerden worden vervoerd ten behoeve
van het bijwonen van een gerechtelijke procedure.Onderdeel HDit onderdeel is reeds toegelicht in artikel I, onderdeel L.Onderdeel JDoor de voorgestelde wijziging wordt een wettelijke basis gelegd voor
nadere regels omtrent de toelating van bezoek bij gedetineerden.Onderdeel KIn de voorgestelde wijziging wordt een redactionele onvolkomenheid weggenomen.Artikel IVOnderdeel ABij de Wet van 25 juni 1997 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht
en het Wetboek van Strafvordering omtrent de terbeschikkingstellingen de sanctietoepassing
ten aanzien van geestelijk gestoorden delinquenten (Stb. 282) is artikel 13
Sr gewijzigd. Met deze wijziging werd de tot dan toe gevolgde praktijk in
regelgeving neergelegd, waarin een veroordeelde tot gevangenisstraf en terbeschikkingstelling
met bevel tot verpleging in beginsel na eenderde deel van de gevangenisstraf
te hebben uitgezeten, wordt overgeplaatst naar een inrichting voor verpleging
van ter beschikking gestelden. In de Penitentiaire maatregel (artikel 42 e.v.)
en de ministeriële Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van
gedetineerden (artikelen 28 en 29) zijn hiervoor nadere regels gesteld. Artikel
13, derde lid, Sr stelt voor iedere overplaatsing van het gevangeniswezen
naar een TBS-inrichting een advies van twee gedragsdeskundigen verplicht.
Ten aanzien van de veroordeelden tot een combinatievonnis die na eenderde
deel van de straf worden overgeplaatst, is dit in feite overbodig. De voorgestelde
wijziging beoogt dit knelpunt weg te nemen en beperkt de advisering tot de
gevallen, genoemd in artikel 13, eerste lid, Sr (waarin alleen een gevangenisstraf
aan de orde is). In de lagere regelgeving is ten aanzien van de combinatievonnissen
gewaarborgd dat er een advies van gedragsdeskundigen aanwezig
is wanneer van de zogenaamde eenderde-regeling wordt afgeweken. De toevoeging
in het tweede lid geeft dit expliciet aan.Onderdelen B, H en IIn de voorgestelde wijzigingen worden telkens de termen onttrekken, ontvluchten
en ongeoorloofd ophouden vervangen door ongeoorloofde afwezigheid. Dit is
reeds toegelicht in artikel I, onderdeel C.Onderdeel CIn artikel 37a, eerste lid, Sr wordt verwezen naar het inmiddels vervallen
artikel 432 Sr (wet van 28 oktober 1999 tot wijziging van het wetboek
van Strafrecht, enige andere wetboeken en andere wetten, Stb. 1999, 464).
Bij voorgestelde wijziging komt de verwijzing te vervallen. Daarnaast wordt
een vergeten komma alsnog geplaatst.Onderdeel DOmdat bij een terbeschikkingstelling met voorwaarden altijd de reclassering
betrokken is, wordt in de voorgestelde wijziging in artikel 38 Sr «kan
(...) opdracht geven» vervangen door «geeft (...) opdracht».
Op deze manier wordt in de wettekst duidelijk dat de rechter altijd een instelling
moet aanwijzen die hulp en steun aan de ter beschikking gestelde biedt (zijnde
de reclassering).Daarnaast wordt in artikel 38 Sr een wettelijke basis gelegd voor nadere
regels omtrent de procedure van terbeschikkingstelling met voorwaarden, zoals
die zijn gegeven in hoofdstuk 17 van het Reglement verpleging ter beschikking
gestelden.Onderdeel EUit jurisprudentie is gebleken dat vervangende hechtenis tijdens de terbeschikkingstelling
met voorwaarden de termijn van de terbeschikkingstelling niet opschort (Hof
Arnhem 2 oktober 2000, NJ 2001/8). Bij een terbeschikkingstelling met
voorwaarden is immers geen sprake van detentie «uit anderen hoofde»
zoals aangegeven in artikel 38f, eerste lid, onderdeel a, Sr omdat de TBS
met voorwaarden geen detentie met zich meebrengt. Met de voorgestelde wijziging
wordt vastgelegd dat de termijn van een TBS met voorwaarden wordt opgeschort
gedurende een vrijheidsontneming. Zou dit niet het geval zijn dan kan bij
langdurige detentie de terbeschikkingstelling aflopen zonder dat aan de gestelde
voorwaarden kan worden voldaan.Daarnaast worden de temen «onttrekken» en «ongeoorloofd
ophouden» vervangen door «ongeoorloofde afwezigheid». Dit
is reeds toegelicht in artikel I, onderdeel C.Onderdelen F en GMet de wijziging van artikel 38g, tweede lid, Sr wordt duidelijk gemaakt
dat de rechter bij voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van
overheidswege voorwaarden stelt betreffende het gedrag van de gedetineerde.
De huidige tekst laat door het gebruik van het woord «kan» de
mogelijkheid open dat de rechter geen voorwaarden stelt. Aangezien het gaat
om voorwaardelijke beëindiging is dit uiteraard niet de bedoeling.Artikel 38h Sr laat zich thans niet uit over de inhoud van de te stellen
voorwaarden. Op grond van het systeem van de wet kan worden aangenomen dat
het tweede en derde lid van artikel 38g van overeenkomstige toepassing zijn.
Voor de duidelijkheid wordt dit nu uitdrukkelijk bepaald. Daarnaast wordt in artikel 38g Sr een wettelijke basis gelegd voor nadere
regels omtrent de procedure bij voorwaardelijke beëindiging van het bevel
tot verpleging, zoals die zijn gegeven in hoofdstuk 17 van het Reglement verpleging
ter beschikking gestelden.Onderdeel J en KBij de wet inzake taakstraffen (Wet van 7 september 2000 tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige
andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemene nutte, Stb.
365) is de regeling opgenomen dat bij een taakstraf vervangende hechtenis
wordt opgelegd. Het openbaar ministerie hoeft voor de tenuitvoerlegging van
deze vervangende hechtenis niet meer een vordering in te stellen bij de rechter,
maar kan zelf het bevel geven. Vergeten is deze wijziging ook in artikel 77q
Sr mee te nemen. Daarnaast is vergeten het amendement van het lid Dittrich
(Kamerstukken II 2000/02, 26 144, nr. 16) om de opschortende werking
van een bezwaarschrift tegen de tenuitvoerlegging van de vervangende detentie
te laten vallen, ook in het jeugdstrafrecht (artikel 77p) op te nemen. Via
voorgestelde wijzigingen geschieden beide alsnog.Onderdeel LDoor de voorgestelde wijzigingen wordt ten eerste een redactionele onvolkomenheid
hersteld. Ten tweede wordt geregeld dat de maatregel plaatsing in een inrichting
voor jeugdigen (Pij) opgelegd aan een jeugdige vervalt op het moment dat deze
jeugdige opnieuw een Pij-maatregel krijgt opgelegd. Een dergelijke voorziening
was voor de Pij in tegenstelling tot de TBS nog niet getroffen.Daarnaast wordt de term «onttrekken» vervangend door ongeoorloofde
afwezigheid. Dit is reeds toegelicht in artikel I, onderdeel C.Onderdeel MBij de verlenging van de Pij-maatregel is een aantal bepalingen over de
verlenging van de maatregel terbeschikkingstelling van overeenkomstige toepassing
verklaard. Bij voorgestelde wijziging wordt ook de bepaling die regelt dat
de maatregel gedurende de verlengingsvordering van kracht blijft, van overeenkomstige
toepassing verklaard. In de jurisprudentie is de voorgestelde wijziging al
aanvaard (Hof Arnhem 28 februari 2000, NJ 2000/319).Daarnaast wordt voorgesteld het tweede lid van artikel 77t Sr te wijzigen.
Op dit moment wordt in het tweede lid verwezen naar artikel 77s, derde lid,
Sr terwijl dit artikel 77s, derde lid, tweede volzin, zou moeten zijn. De
indruk kan namelijk worden gewekt dat verlenging van de duur van de Pij maatregel
tot zes jaar, alleen mogelijk is in de gevallen dat de maatregel is opgelegd
indien de verdachte niet strafbaar was op de grond dat het feit hem wegens
de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens niet
kan worden toegerekend. Het gaat er echter niet om of het feit de verdachte
kan worden toegerekend of niet, maar om de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke
stoornis van de geestvermogens. Bedoeld wordt dat verlenging van de duur van
de Pij maatregel tot zes jaar mogelijk is indien er sprake is van gebrekkige
ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens. Daartoe wordt voorgesteld
dat in het tweede lid verwezen wordt naar artikel 77s, derde lid, tweede volzin.Onderdeel NOp grond van artikel 77v, eerste en tweede lid, Sr moet de rechter bij
oplegging van jeugddetentie of de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen respectievelijk bij de last tot tenuitvoerlegging
daarvan een advies geven over de plaats waar en de wijze waarop de straf of
maatregel moet worden ten uitvoer gelegd. In de praktijk blijkt deze verplichting
door verschillende rechters als onwenselijk te worden beschouwd (zie «Het
nieuwe jeugdstrafrecht», blz. 58). In de voorgestelde wijziging
komt de verplichting tot advisering te vervallen.Onderdeel OBij de wet inzake taakstraffen (Wet van 7 september 2000 tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige
andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemene nutte, Stb.
365) is vergeten de taakstraf bij de voorwaardelijk op te leggen straffen
mee te nemen. Via voorgestelde wijziging wordt dit alsnog mogelijk gemaakt.
Daarnaast wordt de ontzegging van de rijbevoegdheid opgenomen waardoor deze
bijkomende straf ook voorwaardelijk kan worden opgelegd.Onderdeel PHet gebruik van de term «inrichting» in artikel 77z, tweede
lid, Sr laat toe dat daaronder een justitiële jeugdinrichting in de zin
van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen wordt begrepen. Dat
is echter niet de bedoeling. De rechter kan opneming in een justitiële
jeugdinrichting als zelfstandige maatregel of straf opleggen, maar niet als
voorwaarde bij een voorwaardelijke veroordeling tot jeugddetentie, geldboete
of plaatsing in een inrichting voor jeugdigen op grond van artikel 77x Sr.Artikel VOnderdeel AIngevolge de Pbw zijn de regels over het tijdelijk verlaten van de inrichting
niet alleen van toepassing op veroordeelde gedetineerden, doch ook voor onveroordeelde
gedetineerden. In bepaalde gevallen, die zijn omschreven in de ministeriële
regeling Tijdelijk verlaten van de inrichting, is het de gedetineerde toegestaan
om de inrichting – al dan niet onder begeleiding of bewaking –
te verlaten. Bijvoorbeeld valt te denken aan bezoek bij een sterfgeval in
de familie. In dergelijke gevallen kan de gedetineerde tevens een verzoek
om schorsing voor bepaalde tijd doen op grond van artikel 80 Sv. Om te voorkomen
dat een gedetineerde, waarvan de Minister van Justitie op grond van de hiervoor
genoemde ministeriële regeling verlof heeft afgewezen, een inhoudelijk
gelijk verzoek doet om schorsing wordt in het voorgestelde zesde lid aangegeven
dat het bepaalde bij en krachtens de Pbw voorgaat op de schorsing. In de praktijk
zal dat betekenen dat verloven aan voorlopig gehechte gedetineerden van een
of twee dagen volgens de regels van de Pbw geschieden en het voor langere
tijd verlaten van de inrichting van een voorlopig gehechte gedetineerde bij
wijze van schorsing kan plaatsvinden.Onderdeel BIn het huidige artikel 487, eerste lid, Sv wordt verwezen naar artikel
61, tweede lid Sv. Bij de wetswijziging ten behoeve van maatregelen in het
belang van het onderzoek (Wet van 1 november 2001 tot wijziging van het
Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent de toepassing van
maatregelen in het belang van het onderzoek en enige andere onderwerpen, Stb.
532) is artikel 61 Sv gewijzigd waardoor de verwijzing niet meer klopt. De
voorgestelde wijziging strekt er toe dat naar artikel 61, eerste en derde
lid, Sv wordt verwezen. Onderdeel CNa de wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie is de kantonrechter
onderdeel van de rechtbank geworden. Het is echter niet de bedoeling om ook
voor kantonrechterzaken een toevoeging af te geven en de toevoegingsregeling
te wijzigen. Om misverstanden te voorkomen wordt dit in onderdeel c van artikel
489, eerste lid, duidelijk naar voren gebracht.Onderdeel DMet de invoering van de Bjj is abusievelijk artikel 490 Sv komen te vervallen.
Hiermee is het bezoekrecht van ouders aan jeugdigen in politiecellen komen
te vervallen. Hierbij wordt het artikel weer ingevoegd, zij het met een voorbehoud
ten aanzien van de verdachte die in een justitiële jeugdinrichting is
geplaatst, nu op deze de bepalingen van de Bjj van toepassing zijn (met name
artikel 43 Bjj).Onderdeel EVoor de toelichting van deze wijziging wordt verwezen naar artikel V,
onderdeel A. Hetgeen aldaar is aangegeven voor volwassen voorlopig gehechten
doet zich evenzeer voor bij jeugdige voorlopige gehechten.Onderdeel FDoor middel van de voorgestelde wijziging van artikel 495a Sv vervalt
de verplichting op de terechtzitting aanwezig te zijn in het geval van een
persoon die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit minderjarig was,
maar die op het moment van de terechtzitting inmiddels meerderjarig is geworden.
Deze wijziging hangt samen met het gegeven dat voor meerderjarige verdachten
in het reguliere strafrecht ook geen aanwezigheidsplicht bestaat.Onderdeel GMet de voorgestelde wijziging gaan de regels uit artikel 509m Sv niet
alleen gelden voor de hervatting van de verpleging van overheidswege, maar
ook voor het alsnog verplegen van een ter beschikking gestelde met voorwaarden.
Daarnaast komt het eerste lid te vervallen omdat de daar omschreven raadkamerprocedure
verouderd is. De verplichting om proces-verbaal op te maken van de zitting
wordt toegevoegd.Onderdeel HMet de voorgestelde wijziging wordt een wettelijke basis gelegd voor het
uitbrengen van advies door de reclassering bij een terbeschikkingstelling
die inmiddels voorwaardelijk beëindigd is.Onderdeel IIn artikel 509t, vierde lid, tweede volzin, Sv is vastgelegd dat indien
de vordering tot verlenging van de TBS wordt toegewezen, de uitspraak openbaar
is. Artikel 6, eerste lid van het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens eist echter dat alle uitspraken openbaar zijn en dus ook in het geval
de vordering niet wordt toegewezen. Bij voorgestelde wijziging komt daarom
artikel 509t, vierde lid, tweede volzin, Sv te vervallen. Onderdeel JIn de praktijk is behoefte gebleken aan de mogelijkheid om in hoger beroep
te gaan bij de eerste verlenging van de terbeschikkingstelling voor een jaar.
Op dit moment sluit de wet deze mogelijkheid uit. Bij voorgestelde wijziging
komt de zinsnede in artikel 509v Sv waarin dit hoger beroep wordt beperkt,
te vervallen.Onderdelen K en LNaar aanleiding van enkele gevoerde kort gedingen is gebleken dat de formulering
van de artikelen 558a en 559 Sv – betreffende opschortende werking van
gratieverzoeken – niet helder is. De tekst kan op verschillende wijzen
worden uitgelegd. De voorgestelde wijziging beoogt de noodzakelijke helderheid
te bieden. Uitgangspunt van de regeling is dat een verzoek om gratie de reeds
aangevangen tenuitvoerlegging van de straf of maatregel niet opschort. Artikel
558a geeft de situaties aan waarin afgeweken wordt van dit uitgangspunt. De
gevallen die worden omschreven in artikel 558a, eerste lid, Sv betreffen de
situaties waarin de tenuitvoerlegging van de straf nog niet is aangevangen,
zoals genoemd in de onderdelen a tot en met c. Uit de huidige tekst zou kunnen
worden geconcludeerd dat dit alleen zou gelden ten aanzien van het geval bedoeld
in onderdeel c. Door de zinsnede «waarvan de tenuitvoerlegging nog niet
is aangevangen» in onderdeel c te verplaatsen naar de aanhef van artikel
558a, eerste lid wordt deze duidelijkheid gegeven.In praktische zin betekent dit bijvoorbeeld dat wanneer gratie wordt verzocht
van een vrijheidsstraf van minder dan zes maanden nadat de oproep voor het
ondergaan van de straf is verzonden en voordat de persoon zich daadwerkelijk
bij de penitentiaire inrichting heeft gemeld, dit gratieverzoek geen opschortende
werking heeft. In de Circulaire Opschortende/schorsende werking van gratieverzoeken
en aanhouden besluit bij omzetting in een taakstraf in het kader van gratie
van 7 mei 2003 (Stcrt. 2003, 97) is immers aangegeven dat het verzenden
van de oproep als moment van aanvang van de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf
moet worden gezien. Deze regels zullen op termijn in de nadere regels zoals
voorzien in het derde lid worden opgenomen. Een en ander is conform de strekking
van de recente wijziging van de bepalingen inzake gratie (Wet van 7 november
2002, Stb. 551) waarmee onder andere wordt beoogd het aantal gratieverzoeken
dat kort voor het moment van daadwerkelijke tenuitvoerlegging wordt ingediend
en waaraan opschortende werking wordt toegekend, terug te dringen. Indien
na de verzending van de oproep en voor het moment van feitelijke tenuitvoerlegging
speciale omstandigheden zich voordoen die opschorting rechtvaardigen kan dit
bij de toepassing van artikel 559a Sv worden beoordeeld.Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de regeling ook op andere
punten te verhelderen. Zo wordt de toevoeging in het eerste lid onderdeel
c van «tot een bedrag van meer dan EUR 340» geschrapt. Ten aanzien
van geldboetes van minder dan 340 euro is immers geen gratie mogelijk (zie
artikel 558, eerste lid). Hetgeen is bepaald in artikel 558a heeft daarmee
per definitie betrekking op geldboetes van meer dan 340 euro.Artikel 559 regelt situaties die onder de gevallen bedoeld in artikel
558a zouden kunnen vallen, maar waarin toch geen opschortende werking wordt
toegelegd aan het verzoek om gratie. In verband met de benodigde helderheid
wordt artikel 559 opnieuw geformuleerd. Aan hetgeen de bepaling beoogt te
regelen wordt geen wijziging gebracht.Onderdeel a geeft aan dat een gratieverzoek van een veroordeelde die ongeoorloofd
afwezig is geen opschortende werking heeft ten aanzien van de tenuitvoerlegging.
Dit geldt zowel ten aanzien van een gratieverzoek voor de vrijheidsstraf of
vrijheidsbenemende maatregel ten aanzien waarvan hij ongeoorloofd afwezig
is als een andere nog ten uitvoer te leggen straf of maatregel.
In artikel I, onderdeel B, is reeds toegelicht dat met het oog op de eenheid
van de in de wetgeving gebruikte begrippen thans wordt gekozen voor de woorden
«ongeoorloofd afwezig».Onderdeel b geeft aan dat een gratieverzoek van een veroordeelde geen
opschortende werking heeft indien hij ofwel uit hoofde van de beslissing waarvan
gratie wordt gevraagd ofwel uit hoofde van een andere Nederlands of buitenlandse
rechterlijke beslissing gedetineerd is.Onderdeel c regelt de situatie dat er al eerder op een gratieverzoek is
beslist en betrokkene wederom een verzoek om gratie doet ten aanzien van dezelfde
straf of maatregel. Een dergelijk verzoek schort de tenuitvoerlegging niet
op.Onderdeel d betreft het geval dat de veroordeelde in het buitenland is
gedetineerd, Nederland een verzoek om uitlevering heeft gedaan en de voorlopige
aanhouding is gelast. Een verzoek om gratie schort de tenuitvoerlegging dan
niet op.Onderdeel e ten slotte regelt het geval waarin de tenuitvoerlegging van
de straf of maatregel aan het buitenland is opgedragen. Een gratieverzoek
ten aanzien van die straf of maatregel heeft geen opschortende werking ten
aanzien van de tenuitvoerlegging ook wanneer deze nog niet is aangevangen.Het oude onderdeel c is in de nieuwe tekst vervallen nu dat geval reeds
geregeld is in artikel 558a, eerste lid, aanhef en onder a. Het oude onderdeel
g regelde dat een gratieverzoek ten aanzien van een reeds aangevangen taakstraf
geen opschortende werking had. Deze regeling is thans opgenomen als onderdeel
d in artikel 558a, eerste lid.Artikel VIBij de wet inzake taakstraffen (Wet van 7 september 2000 tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en enige
andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemene nutte, Stb.
365) is vergeten in artikel 6, eerste lid, WED de taakstraf als straf op te
nemen. Met de voorgestelde wijziging wordt het als nog wettelijk vastgelegd
dat voor een economisch delict ook een taakstraf kan worden opgelegd.Artikel VIIBij de invoering van de Pbw is de term «penitentiair consulent»
vervangen door «selectiefunctionaris». Met de voorgestelde wijziging
wordt deze term ook in de Wet justitiële gegevens vervangen.Artikelen VIII en XIngevolge artikel 8, derde lid, van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven
worden leden en plaatsvervangende leden van de commissie schadefonds geweldsmisdrijven
benoemd voor de tijd van vijf jaar en kunnen zij eenmaal voor eenzelfde termijn
worden herbenoemd.De commissie schadefonds geweldsmisdrijven heeft verzocht te bewerkstelligen
dat deze benoemingstermijnen worden aangepast, in die zin dat benoeming van
haar leden zal kunnen geschieden voor vier jaar, met tweemaal de mogelijkheid
van herbenoeming, eveneens voor vier jaar. Daarmee vindt enerzijds harmonisatie
plaats met de benoemingstermijnen, geldend voor leden van andere commissies,
en anderzijds stelt dit de commissie in staat een adequater vervangingsschema
te hanteren, hetgeen de continuïteit ten goede komt, aldus de commissie.Kennelijk beoogt de commissie ten aanzien van de voor haar leden geldende
benoemingstermijnen aansluiting te zoeken bij artikel 11 van de Kaderwet adviescolleges,
dat een (her)benoemingsregeling bevat, als door haar bepleit. Nu overigens
geen algemene regels bestaan voor de benoeming van leden van
commissies, lijkt het niet bezwaarlijk aan de wens van de commissie te voldoen.
Daartoe dient artikel 8, derde lid, van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven
te worden aangepast, waartoe artikel VIII van het wetsvoorstel strekt.Daarin is mede voorzien (artikel X) in een overgangsregeling ten aanzien
van de zittende leden van de commissie, die ingevolge het voorstel, als hun
benoemingstermijn van vijf jaar is verstreken, nog een of twee keer kunnen
worden herbenoemd, voor ten hoogste vier jaar, doch wel zo, dat de totale
zittingsduur nooit langer zal zijn dan twaalf jaar.Artikel IXMet de voorgestelde wijziging komt artikel I, onderdeel A, van de Wet
van 7 juli 1988 (Stb. 321) te vervallen. Dit onderdeel is nooit in werking
getreden. Daarvoor is inmiddels een bepaling van de Wet van 1 november
2001 tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten
omtrent de toepassing van maatregelen in het belang van het onderzoek en enige
andere onderwerpen (Stb. 532) in de plaats gekomen.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1E. Blaauw en A. Kerkhof, «Suicides in detentie», Vrije Universiteit
Amsterdam 1999. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29413-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl