Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag; Brief minister over informele bijeenkomst ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken van lidstaten EU op 1 oktober 2009 te Den Haag t.g.v. 10-jarig bestaan Europol
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135103
 2009-2010
 
 23 490
 Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag
 
 
 
 
 Nr. 
 570
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 25 september 2009
 
 Hierbij bied ik u – mede namens de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van Justitie – informatie
aan over de informele bijeenkomst van de ministers van Justitie en van Binnenlandse
Zaken van de lidstaten van de EU, op 1 oktober a.s. te Den Haag, ter
gelegenheid van het 10-jarig bestaan van Europol.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 Informatie over de informele bijeenkomst van de ministers
van Justitie en Binnenlandse Zaken, 1 oktober 2009 te Den Haag
 Op donderdag 1 oktober a.s. vindt op het hoofdkwartier van Europol
in Den Haag een informele ministeriële bijeenkomst plaats in het kader
van het 10-jarig bestaan van Europol. De door het Zweedse Voorzitterschap
in samenwerking met Europol georganiseerde bijeenkomst zal specifiek in het
teken staan van de toekomst van Europol en van de Europese politiesamenwerking.
 
 De bijeenkomst zal bestaan uit drie sessies:
 I De rol van Europol in een Europa dat bescherming biedt.
 II Samenwerking ten behoeve van de operationele implementatie van de prioriteiten
op het gebied van de rechtshandhaving.
 III Ontwikkelen van synergie tussen de interne en externe veiligheid
 Ad 1. De rol van Europol in een Europa dat bescherming
biedt
 De eerste sessie heeft tot doel een discussie op gang te brengen over
de nieuwe rol van Europol en de manieren waarop de lidstaten deze rol kunnen
ondersteunen. Per 1 januari 2010 treedt het nieuwe Europol-Raadsbesluit
in werking. Dit Raadsbesluit vervangt de huidige Europol Conventie en leidt
er toe dat Europol, door onder andere het verkrijgen van nieuwe functies en
mogelijkheden, een stevigere positie krijgt.
 
 Naar aanleiding van de vernieuwde rol van Europol wil het Zweedse Voorzitterschap
van de lidstaten weten wat de concrete rol van Europol dient te zijn in de
EU-architectuur wat betreft de interne veiligheid. Nederland is van mening
dat de hoofdtaak van Europol dient te blijven bestaan uit het verzamelen,
uitwisselen en analyseren van informatie. Zodra de uitvoering van het bestaande
takenpakket is versterkt, staat Nederland open voor discussie over eventuele
aanvullende bevoegdheden voor Europol (deze discussie hangt ook samen met
de veranderende rechtsbasis van Europol na de mogelijke inwerkingtreding van
het Verdrag van Lissabon). Verder acht Nederland het van belang dat Europol
het voorkeurskanaal wordt voor informatie-uitwisseling op het gebied van de
zware en georganiseerde criminaliteitsbestrijding.
 
 Het Zweedse Voorzitterschap wil verder graag weten hoe Europol zijn capaciteiten
zou kunnen versterken om van toegevoegde waarde te zijn voor, en operationele
ondersteuning te bieden aan de lidstaten op het gebied van criminaliteitsanalyse,
informatie-uitwisseling en operationele coördinatie. Het Nederlandse
standpunt hierover is dat analyse meer toegesneden zou moeten zijn op de operationele
behoefte van de lidstaten. Intelligence-led policing
is daarbij een belangrijk concept, maar daarnaast ook het verbeteren van de
kwaliteit van het Organised Crime Threat Assessment
(OCTA, EU dreigingsbeeld) van Europol, opdat naar een gemeenschappelijke basis
kan worden toegewerkt waarop lidstaten onderling op basis van gemeenschappelijke
analyses kunnen prioriteren. Momenteel wordt op initiatief van België
met medewerking van het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Europol een voorstel
ontwikkeld voor het verder ontwikkelen van het European
Criminal Intelligence Model inclusief het OCTA. Daarnaast is het
van belang dat regionale samenwerking verder wordt gestimuleerd.
 Tot slot zal er in de discussie worden ingegaan op de vraag hoe de lidstaten
het bereiken van deze doelen kunnen ondersteunen. Nederland is van mening
dat doorontwikkeling van Europol noodzakelijk is, maar dat vermeden dient
te worden dat de organisatie aan focus verliest. Europol dient tijd te krijgen
om het nieuwe Raadsbesluit goed te kunnen absorberen. Verder acht Nederland
het van belang dat de lidstaten zorg dragen voor een goede kwalitatieve
informatietoevoer zodat Europol zijn rol als informatiemakelaar zo optimaal
mogelijk kan uitvoeren.
 Ad 2. Samenwerking ten behoeve van de operationele
implementatie van de prioriteiten op het gebied van de rechtshandhaving
 De tweede sessie is gericht op de maatregelen die dienen te worden genomen
ten behoeve van een verbeterde samenwerking tussen de EU-agentschappen. Europol,
Frontex, Eurojust en Cepol dragen ieder op een verschillende wijze bij aan
de preventie, opsporing, onderzoek en vervolging van ernstige criminaliteit.
Hoewel hun mandaat van elkaar verschilt en hun capaciteit berust op verschillende
expertises, overlappen grote gedeelten van hun doelstellingen elkaar. De agentschappen
dienen de garantie te kunnen geven dat geen van hun activiteiten overlappen.
 
 Ten behoeve van de discussie vraagt het Voorzitterschap hoe de EU-agentschappen
de operationele activiteiten van de EU beter zouden kunnen ondersteunen. Nederland
is van mening dat de operationele behoeften van lidstaten en hun autoriteiten
het uitgangspunt moet zijn van de agentschappen die hen daarvoor op een coherente
en gestroomlijnde wijze ondersteunen. Agentschappen moeten samenwerking tussen
lidstaten faciliteren, bijvoorbeeld door middel van op maat gemaakte analyses
en bijstand bij het vormgeven van operationele activiteiten. Overigens is
Nederland, conform haar eerder vastgestelde standpunt, van mening dat terughoudendheid
bij het oprichten van nieuwe (regelgevende) agentschappen is geboden.
 
 Een tweede vraag in deze discussie betreft de overlapping van de operationele
activiteiten van de agentschappen met die van lidstaten, waarbij het met name
van belang is hoe dit kan worden voorkomen. Nederland is van mening dat juist
daar waar overlap dreigt agentschappen met elkaar dienen samen te werken.
Het is van belang dat ze die overlappunten identificeren, expliciteren en
via samenwerkingvormen elkaar complementeren en niet concurreren. Ook acht
Nederland het van belang dat de uitwisseling van personen tussen agentschappen
wordt gestimuleerd. Dat leidt tot (organisatie)culturele uitwisselingen en
uitwisselingen van expertise en perspectieven.
 
 Tot slot vraagt het Voorzitterschap of het idee wordt ondersteund om een
rapport op te stellen waarin voorstellen worden gedaan voor een verbetering
van de samenwerking tussen de agentschappen. Tevens is de vraag welke onderwerpen
hierin dan aan bod zouden dienen te komen. Nederland staat hier positief tegenover
en zou graag een en ander uitgewerkt zien. Zo is behoefte aan een voorstel
voor onderlinge jobrotatie, personele samenwerkingsverbanden tussen agentschappen
en het over en weer plaatsen van verbindingsofficieren van agentschappen.
 Ad 3. Ontwikkelen van synergie tussen de interne
en externe veiligheid
 Het laatste onderwerp dat het Zweedse Voorzitterschap ter discussie wil
stellen tijdens deze informele bijeenkomst is de aansluiting tussen JBZ en
het Europees Veiligheid en Defensie Beleid (EVDB). Politieofficieren, rechters
en civiele administratieve krachten van de EU-lidstaten leveren een belangrijke
contributie aan de preventie van conflicten en de wederopbouw van staten die
in conflictgebieden binnen het EVDB vallen. Op dit moment zijn de human resources voor het EVDB met name afkomstig vanuit
de JBZ-sector, desalniettemin is de betrokkenheid uit de derde pijler bij
het plannen van de missies laag. Het Voorzitterschap ziet noodzaak
in een betere samenwerking tussen de tweede en derde pijlers van de Unie en
initieert daarom de discussie over de verbetering van samenwerking tussen
verschillende fora. In algemene zin is Nederland voorstander van meer synergie
tussen de tweede en derde pijler. Daarbij moet wel sterk worden gekeken op
welke terreinen die synergie ook een reële toegevoegde waarde voor lidstaten
biedt. Vanuit een brede veiligheidsoptiek is de veiligheid binnen de EU onlosmakelijk
verbonden met de veiligheid buiten de EU. Te denken valt aan dreigingen zoals
klimaatverandering, energievoorzieningszekerheid en aandachtsgebieden zoals
grote migratiestromen.
 
 Het Zweedse Voorzitterschap vraagt aan de lidstaten hoe de missies van
het EVDB volgens hen kan bijdragen aan een betere EU interne veiligheid. Nederland
is van mening dat EVDB-missies gelet opspill-overeffecten
een signaal-analysefunctie kunnen vervullen. Het is dan ook essentieel dat
deze missies in JBZ-kader intensiever aandacht krijgen. Echter, niet iedere
missie leent zich gelet op haar aandachtsgebied op dezelfde wijze en in dezelfde
mate voor het vervullen van dergelijke rollen. Daarom pleit Nederland voor
risicoanalyses ten behoeve van besluitvorming over en uitvoering van dergelijke
taken door missies.
 
 Voorts wil het Voorzitterschap van de ministers weten welke gebieden binnen
het EVDB mogelijk een grotere rol behoeven van JBZ met het oog op de bestrijding
van georganiseerde criminaliteit. Nederland is van mening dat de samenwerking
tussen JBZ en het EVDB stap voor stap moet worden vormgegeven. Gedacht kan
worden aan de partnerschappen die in EVDB-kader met externe partners worden
gesloten en informatie- en expertise-uitwisseling zowel wat betreft fenomenen
als ten behoeve van capaciteitsversterking van missies en capaciteitsopbouw
in landen waar missies plaatsvinden.
 
 Tot slot wordt aan de ministers gevraagd hoe de samenwerking en relatie
tussen JBZ en EVDB verbeterd zou kunnen worden. Vanuit Nederlands standpunt
is er een betere coördinatie nodig tussen JBZ en de Europese beleidsgebieden.
Daarnaast is het van belang dat JBZ-ambtenaren bij CIVCOM-delegaties worden
gesecondeerd.