Wijziging WBO, ISOVSO en WVO i.v.m. decentralisatie van huisvestingsvoorzieningen; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24455, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24455 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 19 juli 1995, no.
W05.95.0212, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24455Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 455Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met de decentralisatie van de huisvestingsvoorzieningenBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 19 juli
1995 en het nader rapport d.d. 13 oktober 1995, aangeboden aan de Koningin
door de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mede namens
de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken, A. G. M. van de Vondervoort, en de Minister van Financiën.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 2 mei 1995, no. 95.003589, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
T. Netelenbos, mede namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, A. G. M. van de Vondervoort en
de Minister van Financiën, bij de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting, houdende wijziging
van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs
en het voortgezet speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met de decentralisatie van de huisvestingsvoorzieningen.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 2 mei 1995,
no. 95.003589, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde wetsvoorstel rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit
advies, gedateerd 19 juli 1995, no. W05.95.0212, bied ik U hierbij, mede namens
de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken, A. G. M. van de Vondervoort, en de Minister van Financiën,
aan.De Raad geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden aan
de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met de in het advies genoemde
punten rekening zal zijn gehouden.Ik merk, mede namens bovengenoemde bewindspersonen, het volgende op naar
aanleiding van het advies van de Raad.1. Artikel 23 van de Grondwet en verticale delegatieZoals de Raad van State reeds in enige eerder uitgebrachte adviezen
heeft overwogen, staat naar het oordeel van het college artikel 23, eerste
lid, van de Grondwet niet zonder meer in de weg aan delegatie van regelgevende
bevoegdheid aan lagere overheden, maar moet daarbij wel wijze voorzichtigheid
en grote terughoudendheid worden betracht. In het eerste lid van artikel 23
van de Grondwet is met zoveel woorden vastgelegd dat het onderwijs een voorwerp
van de aanhoudende zorg der regering is. Reeds dit impliceert dat het de taak
van de wetgever is om ten principale verantwoordelijkheid te behouden voor
de vaststelling van deugdelijkheidseisen en andere bekostigingsvoorwaarden
voor het onderwijs. Het bij de grondwetsherziening van 1983 gevolgde strakke
systeem van clausulering van grondrechten gaat ook van deze gedachtengang
uit. Gelet op de hiervoor genoemde eisen van voorzichtigheid en terughoudendheid
behoort de wetgever dan ook slechts over te gaan tot delegatie van de bevoegdheid
tot het regelen van die bekostigingsvoorwaarden aan de gemeentebesturen nadat
bij, of eventueel krachtens, formele wet het kader is geschapen waarbinnen
die regelingen tot stand dienen te worden gebracht.1. Ik ben verheugd over het oordeel van de Raad dat artikel 23, eerste
lid, van de Grondwet, niet zonder meer in de weg staat aan delegatie van regelgevende
bevoegdheid aan mede-overheden. Ik ben het eens met de Raad dat het de taak
van de wetgever is ten principale verantwoordelijkheid te houden voor de deugdelijkheidseisen
en bekostigingsvoorwaarden voor het onderwijs en dat bij of krachtens formele
wet het kader dient te worden geschapen voor nadere regelingen door mede-overheden.Ik ben van mening dat met het onderhavige wetsvoorstel dit kader is gegeven.
Ik wijs in dit verband op paragraaf 3.3 van de memorie van toelichting, waarin
naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad uitgebreid de relatie
met de Grondwet is uiteengezet.2. Artikel 23 van de Grondwet en de zorgplicht van de regering voor
het onderwijs2.1. UitgangspuntDe Raad heeft zich bij twee eerdere gelegenheden uitgesproken over
de zorgplicht van de regering voor het onderwijs, zoals die voortvloeit uit
artikel 23 van de Grondwet.– In zijn advies over het voorstel van wet tot wijziging van
de Wet op het hoger beroepsonderwijs in verband met decentralisatie van huisvestings-
en bestedingsbeslissingen en regeling van de overname van het economisch claimrecht
sprak de Raad uit dat de overheid, op grond van artikel 23, eerste lid, van
de Grondwet de taak heeft om het door haar ontworpen onderwijsstelsel, daaronder
te rekenen het hoger beroepsonderwijs (h.b.o.), in stand te houden, en wel
zodanig dat daarbij een bepaald kwaliteitsniveau kan worden gehandhaafd (kamerstukken
II 1992/93, 22 957, A, punt 1.8).– In de wet houdende wijziging van het stelsel van stichtingsnormen
en opheffingsnormen in de Wet op het basisonderwijs en van het huisvestingsstelsel
in de Wet op het basisonderwijs en de Interimwet op het speciaal onderwijs
en het voortgezet speciaal onderwijs (Stb.1993, 716) werd voor de vergoeding
van huisvestingsvoorzieningen een budgetplafond ingevoerd (artikel 64b van
de Wet op het basisonderwijs (WBO)). De Raad merkte in zijn advies op dat
het recht op bekostiging van noodzakelijke voorzieningen, zoals voortvloeiend
uit het systeem van de WBO, vast dient te staan. De Raad meende dat, bij ontoereikendheid
van financiële middelen, alleen een uitstel voor beperkte duur aanvaardbaar
was (kamerstukken II 1992/93, 23 070, B, punt 3.1a).Door de invoering van een budgetplafond voor huisvestingsvoorzieningen
is voor het primair onderwijs reeds geknaagd aan het uitgangspunt dat noodzakelijke
voorzieningen door het Rijk worden vergoed. Met de nu voorgestelde maatregelen
wordt, bij het primair en het voortgezet onderwijs, het verband tussen rijksvergoeding
en noodzakelijke voorzieningen volledig doorgesneden. Het is van belang om
te onderzoeken wat dit voor gevolgen heeft voor gemeenten en voor scholen.2.1. De Raad van State stelt dat, met de nu voorgestelde maatregelen,
het verband tussen rijksvergoeding en noodzakelijke voorzieningen volledig
wordt doorgesneden.Ik wijs erop dat dit per definitie zo is, door de voorgestelde systematiek
waarbij de gelden van de rijksbegroting worden overgeheveld naar het Gemeentefonds.
De essentie van de opmerking van de Raad wordt dan ook zo opgevat, dat in
de voorgestelde systematiek het verband tussen vergoeding en noodzakelijke
voorzieningen wordt doorgesneden. Ik ben het met deze stellingname niet eens.
Principieel niet, maar ook niet als zou worden gesteld dat de voorgestelde
regeling een wezenlijke wijziging ten opzichte van de huidige situatie inhoudt.
Ten principale is naar mijn mening een budgetplafond inherent aan een noodzakelijke
beheersing van de openbare financiën. Een budgetplafond dient er daarenboven
voor dat er een duidelijke discussie kan worden gevoerd over het begrip «noodzakelijke
voorzieningen». Zoals in alle sectoren van de overheid, maar ook daarbuiten,
is er altijd sprake van discrepantie tussen de «behoefte» en de
beschikbare middelen. Het rijksbeleid is er tot op heden altijd op gericht
geweest de urgente zaken op te lossen, waarbij welhaast per definitie het
niet onbeperkt beschikbaar zijn van financiële middelen betekent dat
niet alle aanvragen kunnen worden gehonoreerd. In het kader van de decentralisatie
van de huisvesting is het dan ook van belang of er bij gemeenten doelmatiger
met de beschikbare middelen kan worden omgegaan dan bij de rijksoverheid.
Ik ben van mening dat dit het geval is.De bepalingen zoals opgenomen in het onderhavige wetsvoorstel zijn analoog
aan de huidige bepalingen. Zo is de huidige systematiek van de opstelling
van het Investeringsschema VO/BVE (neergelegd in het Huisvestingsbesluit WVO/WCBO)
in grote lijnen als volgt. Instellingen dienen aanvragen in welke op het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen via een objectieve systematiek (neergelegd
in de Regeling huisvesting v.o./b.v.e.) worden voorzien van urgentiepunten.
Aldus ontstaat een rangorde. Met behulp van het programma van eisen kunnen
dan voor ieder voorstel de financiële gevolgen worden berekend. Het beschikbare
begrotingsbedrag bepaalt vervolgens waar de «streep» moet worden
getrokken, met andere woorden: welke projecten kunnen wel en welke kunnen
niet op het Investeringsschema worden geplaatst. De financiële weigeringsgrond
opgenomen in artikel 6 van het Huisvestingsbesluit WVO/WCBO geeft hiertoe
de mogelijkheid. Zoals de Raad van State in zijn advies zelf al aangeeft,
is ten aanzien van het primair onderwijs een vergelijkbare systematiek van
toepassing.Geconcludeerd kan worden dat in het wetsvoorstel geen wezenlijke wijziging
ten opzichte van de vigerende systematiek is opgenomen.2.2. Gevolgen voor gemeentenNa overheveling van rijksmiddelen voor huisvestingsvoorzieningen
naar het Gemeentefonds krijgen gemeentebesturen de vrijheid om meer of juist
minder geld aan huisvesting van scholen te besteden dan thans volgens het
stelsel van de rijksvergoedingen het geval is. Die vrijheid is evenwel betrekkelijk.
Weliswaar kunnen gemeentebesturen, binnen de randvoorwaarden die het wetsvoorstel
vastlegt, zelf bepalen hoeveel geld zij aan huisvesting van scholen willen
besteden, dat neemt niet weg dat het doen van extra uitgaven ten koste zal
gaan van de andere uitgaven van de gemeente. De financiële positie van
veel gemeenten is geleidelijk aan zo moeilijk geworden dat het doen van extra
uitgaven in die gemeenten nauwelijks meer mogelijk is. Het is dus van belang
te onderzoeken hoe het bedrag dat een afzonderlijke gemeente zal ontvangen,
zich verhoudt tot de huisvestingskosten die die gemeente zal moeten vergoeden.
Daarbij zijn de volgende punten van belang:1. het huidige niveau van de rijksvergoeding;2. het bedrag dat aan het Gemeentefonds zal worden toegevoegd;3. de verdeling van dat bedrag.Ad 1. Het huidige niveau van de rijksvergoedingIn diverse adviezen en rapporten over het wetsvoorstel komt naar
voren dat het bedrag dat thans beschikbaar is voor huisvestingsvoorzieningen,
onvoldoende is. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) stelt dat met
name het voortgezet onderwijs te kampen heeft met een forse mate van achterstallig
onderhoud (advies van 24 januari 1995, kenmerk OCSR/409 439, bladzijde
4). De Vereniging voor openbaar onderwijs doet een soortgelijke constatering
(advies van 21 december 1994, kenmerk 1196/CvP/jdb). De Raad voor de gemeentefinanciën
meent dat bij gemeenten die, met toepassing van de Tijdelijke wet medefinanciering
onderwijsgebouwen, schoolgebouwen hebben medegefinancierd, sprake was van
een noodsituatie die mede is ontstaan door het tekortschieten van het Rijk
(advies van 3 januari 1995, kenmerk Rgf 06.00/004 003, bladzijde 6).
Het Nederlands Economisch Instituut wijst erop dat er scholen zijn die al
vele jaren op de wachtlijst voor urgente projecten staan (rapport voor de
besturenorganisaties in het bijzonder onderwijs, juni 1993, bladzijde 26).Mede gelet op deze passages in de adviezen stelt de Raad vast dat
met dit wetsvoorstel een bedrag dat al langere tijd ontoereikend is zonder
nadere studie wordt «gedecentraliseerd». Ter gelegenheid van de
decentralisatie dient eerst te worden vastgesteld welk bedrag structureel
noodzakelijk is voor een voldoende kwaliteit van onderwijshuisvesting. Het
bedrag dat het Rijk structureel – dus afgezien van de overgangsperiode –
aan de gemeenten ter beschikking stelt, dient te worden gebaseerd op die berekening.
Aldus kan worden voorkomen dat feitelijk sprake is van decentralisatie van
armoede, en daarmee van het te kort doen aan de verantwoordelijkheid die artikel
23, eerste lid, van de Grondwet op de regering legt.2.2. ad 1. De Raad van State merkt op dat een bedrag wordt gedecentraliseerd
dat thans al ontoereikend is voor een voldoende kwaliteit van de onderwijshuisvesting.
Daarbij baseert de Raad zich op enkele reacties die eerder zijn uitgebracht
naar aanleiding van het wetsvoorstel.Ik meen dat het voor de duidelijkheid goed is het gestelde in de door
de Raad aangehaalde reacties te bezien. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) stelt: «Daarbij komt dat uit diverse rapportages blijkt dat met
name het voortgezet onderwijs kampt met een forse mate van achterstallig onderhoud».
Bij deze bewering wordt door de VNG geen bronvermelding aangegeven. De Vereniging
voor openbaar onderwijs (VOO) stelt: «Door het gevoerde huisvestingsbeleid
van de laatste jaren ontbreekt het nogal eens aan goede huisvesting van scholen».
De Raad voor de gemeentefinanciën (Rgf) spreekt in relatie tot hun opmerkingen
over de Tijdelijke wet medefinanciering van «een noodsituatie die mede
is ontstaan door tekortschieten van het Rijk». Deze constateringen worden
zowel door de VOO als de Rgf niet nader onderbouwd. Overigens staan zowel
de VNG als de VOO en de Rgf positief tegenover de decentralisatie van de huisvesting
zoals voorzien in het wetsvoorstel.Het Nederlands Economisch Instituut (NEI) stelt in het door de Raad aangehaalde
rapport, dat is vervaardigd op verzoek van de besturenorganisaties in het
bijzonder onderwijs: «Rekening moet worden gehouden met aanzienlijke
claims van scholen die reeds jaren op de wachtlijst van urgente projecten
staan». Ook deze veronderstelling wordt niet nader onderbouwd.Ik meen dat de Raad van State, door zich slechts te baseren op bovenstaande
passages, wellicht te snel tot de conclusie komt dat «een bedrag dat
al langere tijd ontoereikend is zonder nadere studie wordt gedecentraliseerd».Een feitelijke beschrijving van de onderhoudssituatie in het voortgezet
onderwijs is opgenomen in een rapport van het NEI dat zich daarbij heeft gebaseerd
op een rapport van het Nederlands Instituut voor Begeleiding en Advisering
Geluidsisolatie (NIBAG). Uit die rapporten blijkt dat er weliswaar onderhoudsachterstanden
zijn, maar ook dat er veel overtollige vierkante meters zijn zodat het mogelijk
is met name die gebouwen die in een minder goede onderhoudssituatie verkeren,
af te stoten. Afstoten kan doordat het aantal leerlingen en scholen is teruggelopen.
Een uitvoeriger uiteenzetting is opgenomen in paragraaf 2.3 van de memorie
van toelichting («Financiële aspecten»). Het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen werkt actief samen met de besturenorganisaties
in het bijzonder onderwijs, aan het bevorderen van passende huisvesting met
name via het afstoten van overtollige vierkante meters en het herinvesteren
van de opbrengst in de resterende gebouwen, hetgeen straks door de gemeenten
kan worden voortgezet.Ad 2. Het bedrag dat aan het Gemeentefonds zal worden toegevoegdOp het bedrag dat naar het Gemeentefonds wordt overgeheveld, wordt
een efficiencykorting toegepast, die geleidelijk zal oplopen tot 125 miljoen
gulden structureel (paragraaf 2.3 (Financiële aspecten) van de toelichting).
De taakverzwaring voor gemeentebesturen als gevolg van dit wetsvoorstel wordt
onderkend; er wordt voor die nieuwe taak een bedrag van 5 miljoen gulden aan
het budget toegevoegd.Dat gemeentebesturen bij de huisvestingsvoorzieningen voor scholen
doelmatiger zullen kunnen werken dan het Rijk is op zichzelf niet onaannemelijk.
Het zou evenwel voor de hand liggen dat de verwachte doelmatigheidswinst eerst
dan op de uitkering in mindering wordt gebracht als de achterstand in de huisvestingsvoorzieningen
is ingelopen. Naar het oordeel van het college zou voorts nader en op deugdelijke
wijze moeten worden geschat hoe groot de doelmatigheidswinst naar verwachting
zal zijn, waarbij de doelmatigheidskorting met de uitkomst van die schatting
overeen zou moeten komen. Daarbij zou onder meer moeten worden becijferd hoeveel
personeel gemeenten zullen moeten aantrekken voor het uitvoeren van het wetsvoorstel;
de toevoeging aan het budget voor apparaatskosten zou op die berekening moeten
worden gebaseerd.De toelichting verdient op dit punt derhalve een aanvulling.Ten slotte ligt het voor de hand dat de personele uitgaven voor het
ministerie met een bepaald bedrag worden verminderd, nu op het ministerie
personeel zal verdwijnen (Eindrapportage decentralisatie huisvesting primair
en voortgezet onderwijs van de gemengde ambtelijke werkgroep O. en W./VNG
van 27 april 1992, bladzijde 17). Hierop dient in de toelichting eveneens
te worden ingegaan.2.2. ad 2. De Raad van State vraagt naar een nadere onderbouwing van de
efficiency-korting zoals die blijkens de memorie van toelichting is voorzien.In paragraaf 2.3 van de memorie van toelichting is hieraan thans een nadere
beschouwing gewijd.De Raad van State vraagt tevens naar de effecten van het wetsvoorstel
voor de apparaatskosten bij gemeenten en bij het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen. Ook hieraan wordt in paragraaf 2.3 van de memorie
van toelichting aandacht besteed. In het kort komt het erop neer dat het moeilijk
is in te schatten hoeveel personeel de gemeenten eventueel extra nodig zullen
hebben. Daarnaast zullen bij de Centrale Financiën Instellingen, de uitvoeringsorganisatie
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, als gevolg van
de decentralisatie in totaal 53 personen (49 fte's) hun taken zien verdwijnen.Ad 3. De verdeling van het bedrag dat aan het Gemeentefonds zal worden
toegevoegdIn paragraaf 2.4 (Verdeelsystematiek) van de toelichting wordt uiteengezet
hoe de financiële bijdrage aan het Gemeentefonds zal worden verdeeld.
Uitgegaan wordt van de voorziene wijziging van de Financiële- Verhoudingswet
1984, die op 1 januari 1997 in werking moet treden. In punt 3 van dit advies
wordt afzonderlijk aandacht besteed aan de gevolgen van mogelijke vertraagde
inwerkingtreding van de wijziging van de Financiële-Verhoudingswet 1984.Voor de huisvesting van het basisonderwijs wordt uitgegaan van de
voorziene Gemeentefonds-maatstaf «aantal 0 t/m 19 jarigen». Voor
de huisvesting van het (voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs
wordt deels gebruik gemaakt van nieuw in te voeren maatstaven «schoolleerlingen
(V)SO en VO». In het eerste jaar van decentralisatie zullen deze maatstaven
voor 75% van het te verdelen budget worden gebruikt; dit percentage zal in
een periode van drie tot vijf jaar worden teruggebracht tot 50%. Op deze manier
zal een geringer percentage worden verdeeld via de verfijnde maatstaven en
een toenemend percentage via de meer algemene verdeelmaatstaven «omgevingsadressendichtheid»
(OAD) en «klantenpotentieel lokaal» (KPL). In dit verband rijst
de vraag op basis waarvan de genoemde percentages tot stand zijn gekomen en
waarom aanpassing van die percentages noodzakelijk is. Volgens de toelichting
achtte een ambtelijke werkgroep een verdeling van het volledige voor (V)SO
en VO beschikbare budget via genoemde algemene verdeelmaatstaven niet acceptabel,
omdat dit bij te veel gemeenten te grote verschillen zou geven ten opzichte
van een vergoeding op basis van de kostenfactoren schoolleerling per sector.
Het is echter niet ondenkbaar dat ook een verdeling van de helft van het voor
(V)SO en VO beschikbare budget overeenkomstig de maatstaven OAD en KPL bij
een niet onbelangrijk aantal gemeenten tot onrechtvaardigheden zal leiden.
Deze maatstaven hebben namelijk slechts een zeer ver verwijderde inhoudelijke
verwantschap met de relevante kostenfactoren. In de toelichting wordt niet
overtuigend aangetoond dat de verdeelmaatstaven OAD en KPL een rechtvaardige
verdeling waarborgen van een in de loop der jaren toenemend deel van het budget.Mede gelet op de zorgplicht van de regering voor het onderwijs en
de moeilijke financiële positie van veel gemeenten acht de Raad het van
wezenlijk belang dat de verdeelmaatstaven zo nauwkeurig mogelijk aansluiten
bij de werkelijke kosten. Voor de kosten van onderwijshuisvesting kunnen,
gelet op het vooroverwogene, geen adequate structuurkenmerken van de gemeenten
worden vastgesteld die zich laten vertalen in acceptabele verdeelmaatstaven
op basis waarvan verdeling van het Gemeentefonds mogelijk is. Ook de hiervoor
genoemde ambtelijke werkgroep heeft dit onderkend. Daarom is aangedrongen
op de introductie van de maatstaven schoolleerling (V)SO en schoolleerling
VO. Deze maatstaven sluiten vrij nauwkeurig aan bij de werkelijke kosten.In dat verband kan er nog op worden gewezen dat de hier geïntroduceerde
verfijningsmaatstaven niet specifiek met bepaalde structuurkenmerken van gemeenten
samenhangen. In het huidige verdeelstelsel heeft deze onvoldoende samenhang
geleid tot een gebrekkige aansluiting tussen de wijze van verdeling en de
verschillen in kostenstructuren. Het is bekend dat het nieuwe verdeelsysteem
in de ontwerp-Financiële-verhoudingswet deze aansluiting beoogt te verbeteren.
Toevoeging van de maatstaven schoolleerling (V)SO en schoolleerling VO aan
de reeds in de ontwerp-Financiële-verhoudingswet voorziene maatstaven
zou dan ook een goede aansluiting kunnen belemmeren. Daarnaast rijst de vraag
hoe de toevoeging van deze verfijnde verdeelmaatstaven zich verhoudt tot de
globaliteitseis, die inhoudt dat de gewenste verdeling op een globale wijze
tot stand moet worden gebracht. Deze eis is er, volgens paragraaf 2.4 (Verdeelsystematiek)
van de toelichting, mee gediend dat zo veel mogelijk geld met zo weinig mogelijk
algemene verdeelmaatstaven wordt verdeeld. De maatstaven schoolleerling (V)SO
en schoolleerling VO kunnen niet als algemene verdeelmaatstaven worden gekwalificeerd,
aangezien ze voor buiten het onderwijs gelegen doeleinden geen bruikbare maatstaven
vormen.Aangezien voor de huisvestingskosten van scholen geen structuurkenmerk
van de gemeenten kan worden vastgesteld op basis waarvan verdeling door middel
van de algemene uitkering mogelijk is, beveelt de Raad aan die kosten, doch
in ieder geval de huisvestingskosten voor het (voortgezet) speciaal onderwijs
en het voortgezet onderwijs niet uit de algemene uitkering, maar door middel
van een specifieke uitkering te bekostigen. Daarbij kan de toedeling van middelen
volledig worden gebaseerd op het aantal leerlingen dat in die gemeente het
(voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs volgt.Teneinde de financiële gevolgen van de decentralisatie voor
de huisvestingsvoorzieningen voor de gemeenten en de scholen te kunnen overzien,
acht het college het daarbij noodzakelijk, dat in de toelichting de financiële
effecten van het te kiezen verdeelmodel en de overgangsregeling worden gespecificeerd.2.2. ad 3. De Raad van State komt tot het oordeel dat voor de huisvestingskosten
van scholen geen structuurkenmerk van de gemeenten kan worden vastgesteld
op basis waarvan verdeling door middel van de algemene uitkering mogelijk
is. Hij beveelt daarom aan deze kosten, maar in ieder geval de huisvestingskosten
voor het (voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs door
middel van een specifieke uitkering te bekostigen.Anders dan de Raad van State ben ik van mening dat binnen het kader van
het Gemeentefonds een goede toedeling van middelen voor huisvestingskosten
kan plaatsvinden. Ik onderken dat daarbij leerlingen (v)so en vo als verdeelmaatstaven
worden gebruikt, iets wat op zich minder geschikt is, vanwege de samenhang
met specifieke gemeentelijke voorzieningen. Meer algemene kenmerken als de
leeftijdsopbouw in een gemeente en een centrumindicator genieten de voorkeur.
De criteria waaraan verdeelmaatstaven moeten voldoen, laten echter ruimte
voor weging. Ik laat zwaarder wegen dat de beide leerlingmaatstaven een belangrijke
rol spelen bij het bereiken van een goede verdeling, mede door het bereiken
van een betere aansluiting tussen ijkpunt en verdeelmiddel. Ik teken daarbij
aan dat beide maatstaven behalve tijdens de invoeringsfase – maar voor
50% worden ingezet. Op het totale huisvestingsbudget van circa f 1,7
miljard wordt zodoende slechts ruim f 300 miljoen via de beide leerlingmaatstaven
verdeeld.Als aanvullend argument meld ik nog dat instelling van een specifieke
uitkering niet leidt tot de beoogde lokale afweging van de inzet van middelen.
Een van de doelstellingen van de decentralisatie is een efficiënte afweging
te doen plaatsvinden op lokaal niveau. Gemeenten worden in staat gesteld de
allocatie van middelen af te stemmen op de lokale behoeften aan onderwijshuisvesting.
De wet schept ook de mogelijkheden voor gemeenten om onder randvoorwaarden
naar eigen inzicht beleid te voeren op het gebied van de onderwijshuisvesting.
Door deze afweging op lokaal niveau te doen plaatsvinden zal naar mijn mening
een efficiëntere besteding van middelen tot stand kunnen komen.Daarnaast leidt instelling van een specifieke uitkering tot grotere bemoeienis
van het Rijk met de besteding van de middelen. Immers bij een specifieke uitkering
blijft het Rijk in laatste instantie verantwoordelijk voor de besteding van
de middelen. Ik ben van mening dat het Rijksbeleid op dit punt in voldoende
mate wettelijk is verankerd. Gezien het doel van de decentralisatie, namelijk
het vergroten van de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de allocatie
van middelen, is bekostiging via de algemene uitkering hier op zijn plaats.Gezien het vorenstaande zie ik geen aanleiding de aanbeveling een specifieke
uitkering te hanteren, over te nemen.De Raad van State vraagt voorts in de memorie van toelichting een specificatie
op te nemen van de financiële effecten van het te kiezen verdeelmodel
en de overgangsregeling.Het werkgroeprapport ter zake uit 1995 en de adviesaanvrage aan de Rgf
ten aanzien van het verdeelmodel geven reeds een indicatie van de financiële
gevolgen. Op dit moment worden het verdeelmodel en de overgangsregeling nader
uitgewerkt. Zodra de bedoelde gegevens beschikbaar komen, zullen zij aan de
Tweede Kamer worden overgelegd.Ik merk tenslotte op dat de Rgf inmiddels heeft geadviseerd over de verdeling
van de huisvestingsmiddelen. Het advies van die Raad wordt besproken in paragraaf
2.4 (Verdeelsystematiek) van de memorie van toelichting.2.3. Gevolgen voor scholenVoor scholen zou het wetsvoorstel de volgende nadelige effecten kunnen
hebben:1. de vergoeding kan onvoldoende zijn;2. er kunnen binnen één gemeente verschillen ontstaan
tussen scholen;3. er kunnen verschillen van betekenis ontstaan in de vergoeding
van scholen die in verschillende gemeenten zijn gevestigd;4. bevoegde gezagsorganen die scholen in meer gemeenten hebben, krijgen
zwaardere administratieve lasten.Ad 1. Risico van onvoldoende vergoedingHet samenstel van artikel 23 van de Grondwet verlangt dat de noodzakelijke
kosten van scholen, waaronder ook de huisvestingskosten, van overheidswege
worden vergoed. Deze constitutionele eis vindt algemene uitdrukking in artikel
51, eerste lid, WBO, waarin wordt bepaald dat de kosten van de openbare en
de bijzondere scholen door het Rijk worden vergoed volgens de bepalingen van
titel IV WBO. Artikel 51 vormt tevens de formeel-wettelijke grondslag van
de uitvoeringsbesluiten, waarin de bekostigingsregels, in aanvulling op titel
IV van de wet, nader worden uitgewerkt.In het wetsvoorstel wordt artikel 51, eerste lid, niet gewijzigd,
maar afdeling 3 van titel IV – inzake de bekostiging van huisvestingsvoorzieningen –
wordt vervangen door een nieuwe afdeling. Voorts wordt de grondslag voor de
nu nog geldende huisvestingsbesluiten geschrapt.De grondwettelijke eis dat de noodzakelijke kosten van scholen van
overheidswege worden vergoed, vindt in het wetsvoorstel nog slechts op twee
manieren uitwerking. Ten eerste wordt bepaald dat de gemeentelijke verordening
zodanig moet zijn vastgesteld dat kan worden voldaan aan de redelijke eisen
die het onderwijs aan de huisvesting stelt (artikel 76, tweede lid, WBO).
Ten tweede wordt in globale termen aangegeven om welke huisvestingsvoorzieningen
het moet gaan (artikel 66).Opmerking verdient dat de toereikendheid van de vergoedingen met
de genoemde artikelen niet wezenlijk is verzekerd.Het criterium «redelijke eisen» in artikel 76 WBO, waaraan
de gemeentelijke verordening moet voldoen, geeft weinig houvast. Het is nauwelijks
verantwoord om de uitwerking en toetsing van dit criterium over te laten aan
jurisprudentie. Dat betekent immers dat scholen en gemeentebesturen tijd en
inspanning moeten aanwenden om duidelijkheid te krijgen over de vraag wat
de wetgever kan hebben bedoeld. Die duidelijkheid moet, mede gelet op aanwijzing
12 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, zoveel mogelijk in de regeling
zelf worden geboden. Het is voorts zeer te betwijfelen of de rechter in staat
zal zijn zonder nadere criteria de gewenste verduidelijking binnen een afzienbare
periode tot stand te brengen. Hoe dan ook, het betreft hier bij uitstek een
kwestie die de wetgever zelf duidelijker behoort te regelen.De omschrijving van huisvestingsvoorzieningen in artikel 66 WBO geeft
evenmin veel duidelijkheid. Het artikel geeft weinig meer dan een categorisering
van soorten voorzieningen. Ook deze bepaling is dus conflictopwekkend, met
dezelfde bezwaren als hiervoor omschreven.De Raad vraagt zich voorts af wat er nog overblijft van de rechtsbeschermende
werking van de waarborgfunctie van de hiervoor genoemde bepalingen, nu ingevolge
het voorgestelde artikel 67 WBO huisvestingsvoorzieningen slechts worden vergoed
tot de hoogte van het jaarlijks door de gemeenteraad vast te stellen huisvestingsbudget.Naar het oordeel van het college wordt die vraag niet bevredigend
beantwoord in de toelichting (paragraaf 4.6), waarin wordt overwogen dat,
nu de wettelijke normen («redelijke eisen, redelijke behoeften»)
beslissingen genereren die via de jurisprudentie tot algemeen afdwingbare
rechten leiden, de gemeente ook in staat moet worden gesteld zelf maatregelen
te nemen om haar uitgaven beheersbaar te houden zonder dat dit tot absoluut
verlies van rechten van scholen op voorzieningen leidt.2.3. ad 1. Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad inzake artikel
51, eerste lid, van de Wet op het basisonderwijs is dit artikellid (evenals
het daarmee overeenkomende artikel 59, eerste lid, van de Interimwet op het
speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs) zodanig aangepast
dat daaruit thans duidelijk wordt dat de kosten van de openbare en de bijzondere
scholen ten aanzien van de huisvesting (afdeling 3 van de desbetreffende titel)
niet meer door het rijk worden vergoed. Deze kosten worden immers na de decentralisatie
door de gemeenten vergoed.De opmerking van de Raad dat de toereikendheid van de vergoedingen met
de genoemde artikelen niet wezenlijk is verzekerd, is juist, maar dat is geen
gevolg van de decentralisatie. Ook thans hanteert de rijksoverheid een budgetplafond
voor de voorzieningen in de huisvesting, waardoor ook nu de toereikendheid
niet per definitie is verzekerd. Er komt derhalve geen wijziging in die situatie.De Raad verwijst naar aanwijzing 12 van de Aanwijzingen voor de regelgeving
waarin staat dat zo veel mogelijk duidelijkheid in de regelgeving zelf moet
worden geboden, met het oog op het zo veel mogelijk vermijden van conflicten.
In de eerste plaats zij opgemerkt dat in de toelichting op die aanwijzing
al is vermeld dat het tot op zekere hoogte onvermijdelijk is dat regelingen
die aanspraak geven, aanleiding geven tot conflicten. In de tweede plaats
refereert de Raad bij deze opmerking aan het criterium «redelijke eisen»,
dat te weinig houvast zou bieden. In andere artikelen binnen de thans te wijzigen
wetten zijn evenwel eveneens bepalingen opgenomen (en bovendien ook elders
binnen de onderwijswetgeving) die een dergelijk criterium bevatten, zoals
bijvoorbeeld de artikelen 90 en 92 van de Wet op het basisonderwijs, de artikelen
88j en 89 van de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal
onderwijs, alsmede de artikelen 80 en 86 van de Wet op het voortgezet onderwijs,
waarin staat dat de programma's van eisen «voldoen aan de redelijke
behoeften van een in normale omstandigheden verkerende school». Ander
voorbeeld: in artikel 14 van de Wet op de erkende onderwijsinstellingen is
aangegeven dat het bevoegd gezag ervoor dient zorg te dragen dat de lokaliteiten
waarin mondelinge lessen of praktijkoefeningen worden gegeven en die waarin
de examens van de instelling worden afgenomen «voldoen aan redelijke
eisen». Gegeven het vorenstaande, deel ik dan ook niet de opvatting
van de Raad dat hier sprake is van een te weinig houvast biedend criterium
en volg de Raad derhalve niet in de mening dat deze kwestie door de wetgever
zelf duidelijker behoort te worden geregeld.De opmerking van de Raad over de conflictopwekkendheid van de omschrijving
van huisvestingsvoorzieningen – een omschrijving die overigens in belangrijke
mate overeenkomt met de bestaande omschrijvingen – hoeft mijns inziens
ook niet te leiden tot nadere regelgeving van de zijde van de wetgever. Het
is juist de bedoeling dat op lokaal niveau, waar men beter de situatie ter
plaatse kan inschatten, een nadere invulling wordt gegeven aan de in de wet
genoemde huisvestingsvoorzieningen.De Raad stelt dat de huisvestingsvoorzieningen slechts worden vergoed
tot de hoogte van het jaarlijks door de gemeenteraad vast te stellen huisvestingsbudget.In de eerste plaats dient hierbij te worden opgemerkt dat het door de
Raad bedoelde budget alleen is bestemd voor nieuwe voorzieningen, hetgeen
maar een klein onderdeel is van het totale budget dat de gemeente voor huisvestingsvoorzieningen
op de begroting heeft staan. Het merendeel betreft reeds bestaande financiële
verplichtingen die voortvloeien uit eerder genomen beslissingen van de gemeente
dan wel van het Rijk uit voorgaande jaren.In de tweede plaats wordt op dit punt geen wijziging ten opzichte van
de bestaande situatie beoogd (zie ook hetgeen is vermeld onder punt 2.1).In de derde plaats is de financiële weigeringsgrond blijven bestaan,
om de gemeenten enigszins te beschermen. De afweging hoeveel geld jaarlijks
voor nieuwe onderwijsvoorzieningen ter beschikking wordt gesteld en hoeveel
voor overige gemeentelijke voorzieningen, is een verantwoordelijkheid van
de gemeenteraad zelf, in het kader van de gemeentelijke begroting.Ad 2. Ongelijkheid binnen gemeentenDe Raad meent dat met een zo open normering als in artikel 65, eerste
lid, WBO voorzien, op een te beperkte wijze uitwerking wordt gegeven aan een
grondwettelijke opdracht. De wetgever moet, bij de uitwerking van deze grondwettelijke
opdracht, een duidelijke verantwoordelijkheid nemen en kan niet volstaan met
vrijwel blanco delegatie aan gemeenten.2.3. ad 2. Uit het gestelde onder punt 1 en in paragraaf 3.3 van de memorie
van toelichting zal duidelijk zijn dat ik de mening van de Raad niet deel
dat er op een te beperkte wijze uitwerking wordt gegeven aan een grondwettelijke
opdracht. Ik voeg daar nog aan toe dat er naar mijn mening geen sprake is
van een blanco delegatie aan gemeenten. Ik wijs in dit verband bijvoorbeeld
op het nieuw voorgestelde artikel 76 van de Wet op het basisonderwijs. De
daar bedoelde gemeentelijke verordening dient een aantal met name genoemde
onderwerpen te bevatten die voor alle scholen op het grondgebied van de gemeente
gelijk moeten zijn (zie het voorgestelde artikel 65 van de Wet op het basisonderwijs).
Voorts moet de gemeenteraad jaarlijks een bedrag vaststellen voor nieuwe voorzieningen
in de huisvesting en wel zodanig dat redelijkerwijs kan worden voorzien in
de huisvesting (zie het voorgestelde artikel 67 van de Wet op het basisonderwijs).
Met andere woorden: er zijn wettelijke waarborgen geschapen dat langs wettelijke
voorgeschreven procedures voorschriften tot stand komen.Ad 3. Ongelijkheid tussen gemeentenOver het vraagstuk van de bekostiging van scholen die in verschillende
gemeenten gevestigd zijn naar gelijke maatstaf heeft het college in zijn advies
betreffende het ontwerp-Besluit medefinanciering onderwijsgebouwen WVO/WCBO
geconstateerd dat een deelname aan die investeringsimpuls feitelijk slechts
voor die gemeenten mogelijk was die daarvoor de benodigde financiële
middelen konden opbrengen. Het mogelijke gevolg, zo stelde de Raad, is dat
gemeenten die die middelen niet kunnen opbrengen niet in staat zullen zijn
de inspanningen te leveren die nodig zijn om de bestaande achterstand bij
de bouw van onderwijshuisvesting weg te werken. Daardoor dreigde rechtsongelijkheid
in die zin dat er geen garantie meer zou bestaan dat scholen naar gelijke
maatstaf zouden worden gebouwd. De Raad drong dan ook aan op heroverweging
van het ontwerp-besluit (advies van 15 juni 1994; bijvoegsel Stcrt.1995, 7,
punt 2).Op veel grotere schaal zal zich die situatie van ongelijkheid tussen
scholen voordoen binnen het regime van het wetsvoorstel. Gemeentebesturen
krijgen immers de vrijheid om meer of juist minder geld aan huisvesting van
scholen te besteden dan zij vanuit het Gemeentefonds ontvangen.Het is tegen die achtergrond en gelet op de grondwettelijke zorgplicht
voor het onderwijs van groot belang dat de zeer beperkte financiële middelen
volgens landelijk geldende, objectieve urgentienormen worden verdeeld.2.3. ad. 3. en 4. De Raad geeft aan behoefte te hebben aan landelijk geldende
objectieve urgentienormen en een nauwkeurige omschrijving op rijksniveau van
de huisvestingsvoorzieningen waarop scholen recht hebben.Zoals hierboven al is gesteld, is er naar de mening van ondergetekenden
geen sprake van een blanco delegatie. Steeds is afgewogen tussen de grondwettelijke
zorg en de inhoudelijke wijze van decentralisatie waartoe door dit kabinet
is besloten. Ten aanzien van beide door de Raad gedane aanbevelingen kan worden
gesteld dat deze de feitelijke beleidsvrijheid van de gemeenten (te) zeer
inperken.Zoals blijkt uit het vermelde onder punt 1 ben ik van mening dat met het
wetsvoorstel voldoende waarborgen zijn geschapen.Wel ben ik, mede in acht genomen de aanbevelingen gedaan in de «Eindrapportage
decentralisatie primair en voortgezet onderwijs» (april 1992), bereid
tot een nadere invulling van datgene wat nu is aangegeven in het artikelsgewijze
deel van de memorie van toelichting bij de artikelen 75 van de WBO, 83 van
de ISOVSO en 76l van de WVO inzake het Bouwbesluit VROM waardoor wordt gekomen
tot een aantal centrale voorschriften omtrent de bouwkundige normering voor
zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Door middel van een wijziging
van het Bouwbesluit is het de bedoeling met betrekking tot de normering van
gebouwen en terreinen te komen tot regeling van:– de minimale omvang van het gebouw,– de minimale omvang van het terrein,– de soorten ruimten gerelateerd aan het soort onderwijs,– de minimale bruto/netto verhouding van vloeroppervlakken van de
verschillende soorten ruimten, en– de toegankelijkheid voor gehandicapten.Ten aanzien van de opmerkingen van de Raad over de doelmatigheidskorting
en de personele lasten wordt verwezen naar hetgeen is vermeld onder punt 2.2.
ad 2.Voor de slotpassage over het verdeelmodel en een specifieke uitkering
wordt verwezen naar hetgeen is vermeld onder punt 2.2. ad 3.Ad 4. Bevoegde gezagsorganen die scholen in meer gemeenten hebbenVoor alle scholen gelden nu landelijke regels. Volgens het wetsvoorstel
zullen in elke gemeente afzonderlijke regelingen gaan gelden. De mede als
gevolg van stimulering door de overheid gestaag in aantal toenemende bevoegde
gezagsorganen die scholen in meer dan een gemeente hebben zullen worden gefronteerd
met verschillende gemeentelijke huisvestingsregelingen met verschillende afwegingen
van prioriteiten. De vraag rijst hoe deze schoolbesturen nog in staat zullen
zijn een eigen huisvestingsbeleid te voeren. Op die vraag zou in de toelichting
nader kunnen worden ingegaan.De Raad concludeert ten aanzien van de nadelige gevolgen voor scholen
dat in het wetsvoorstel zou moeten worden voorzien in een nauwkeurige omschrijving
op rijksniveau van de huisvestingsvoorzieningen waarop scholen recht hebben.2.3. ad 4. Conform de suggestie van de Raad van State is in de memorie
van toelichting (zie de artikelsgewijze toelichting bij artikel 65 van de
WBO en de vergelijkbare artikelen in de ISOVSO en de WVO) ingegaan op de vraag
of het voor schoolbesturen nog mogelijk zal zijn een eigen huisvestingsbeleid
te voeren.2.4. ConclusieDe zorgplicht van de regering voor het onderwijs zoals deze voortvloeit
uit het samenstel van artikel 23 van de Grondwet brengt met zich dat noodzakelijke
huisvestingskosten van scholen van overheidswege worden vergoed; dat scholen
binnen één gemeente op gelijke voet worden behandeld; en dat
scholen in verschillende gemeenten worden bekostigd naar gelijke maatstaf.De vervulling van de zorgplicht is alleen gewaarborgd, als op rijksniveau
wordt vastgelegd welke huisvestingsvoorzieningen worden vergoed; daartoe moeten
de uitvoeringsbesluiten inzake de noodzakelijke huisvestingsvoorzieningen
voor scholen, en de meer structurele elementen uit de jaarlijkse programma's
van eisen, op rijksniveau worden geregeld.In de financiële relatie tussen het Rijk, de gemeenten en de
scholen moet enerzijds voorkomen worden dat de regering tekortschiet in haar
zorgplicht voor het onderwijs, anderzijds dat de gemeenten substantiële
aanvullende middelen voor het onderwijs moeten aanwenden. De zorgplicht dient
dus in beginsel voor rekening van het Rijk te komen.Dit betekent allereerst dat het bedrag dat aan de gemeenten zal worden
toegekend, gebaseerd moet worden op een onderzoek naar de werkelijke huisvestingskosten,
inclusief de nader vast te stellen doelmatigheidswinst als gevolg van de decentralisatie.
De doelmatigheidskorting dient eerst dan op de uitkering in mindering te worden
gebracht, als de achterstand in de huisvestingsvoorzieningen is ingelopen;
de personele lasten die het wetsvoorstel met zich brengt, zouden volledig
door het Rijk moeten worden vergoed.Ten slotte moeten de verdeelmaatstaven voor het (voortgezet) speciaal
onderwijs en het voortgezet onderwijs meer nauwkeurig aansluiten bij de omstandigheden
die bepalend zijn voor de huisvestingskosten in een gemeente. Daartoe moet
voor deze onderwijssoorten uitsluitend gebruik worden gemaakt van leerlingenaantallen.
Omdat maatstaven, gebaseerd op leerlingenaantallen, bij het (voortgezet) speciaal
onderwijs en het voortgezet onderwijs niet samenhangen met structuurkenmerken
van gemeenten, is het naar het oordeel van de Raad noodzakelijk dat de huisvesting
voor deze onderwijssoorten door middel van een specifieke uitkering wordt
bekostigd.3. Samenhang met de ontwerp-Financiële-VerhoudingswetHiervoor, in punt 2.2 van dit advies, kwam al ter sprake dat het
wetsvoorstel uitgaat van een verdeelmodel op basis van de ontwerp-Financiële-Verhoudingswet,
waarvoor inwerkingtreding gelijktijdig met dit wetsvoorstel is voorzien (met
ingang van 1 januari 1997). De Raad mist een uiteenzetting in de toelichting
waarin wordt aangegeven hoe zal worden gehandeld, indien de wijziging van
de Financiële-verhoudingswet zodanig laat in werking treedt dat nog moet
worden uitgegaan van de Financiële-Verhoudingswet 1984, zoals deze thans
geldt. Aangezien deze laatste wet een wezenlijk andere structuur heeft dan
de vernieuwde wet, zal een eventuele vertraging in de invoering van de nieuwe
Financiële-Verhoudingswet ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor de
financiële effecten van het voorliggende wetsvoorstel. Hieraan zou in
de toelichting de nodige aandacht moeten worden besteed.3. Naar aanleiding van de vragen van de Raad van State over de relatie
met de wijziging van de Financiële-Verhoudingswet 1984 die naar verwachting
op hetzelfde tijdstip (te weten 1 januari 1997) als de onderhavige wetswijzigingen
in werking treedt, is in paragraaf 2.4 van de memorie van toelichting een
passage opgenomen. Het maakt voor de inhoud van het verdeelmodel niet uit
of beide wijzigingen tegelijkertijd in werking treden. Ook zijn er geen financiële
consequenties aan verbonden, aangezien gebruik kan worden gemaakt van het
zogenaamde integratie-artikel uit de Financiële-Verhoudingswet 1984 (artikel
38), dat het mogelijk maakt bestaande specifieke en andere uitkeringen tijdelijk
niet volgens de verdeelmaatstaven van de algemene uitkering te verdelen over
de gemeenten.4. Territoriale en functionele decentralisatieDe regering heeft ervoor gekozen om de zorg voor de huisvesting –
met uitzondering van een deel van de voorzieningen die thans onder artikel
74 WBO vallen – te decentraliseren aan de gemeentebesturen, niet aan
de bevoegde-gezagsorganen van de scholen. In de toelichting (paragraaf 3.4
(Territoriale versus functionele decentralisatie) wordt, mede in reactie op
de uitgebrachte adviezen, op deze keus ingegaan. Een aspect dat op die plaats
niet ter sprake komt, is het feit dat de gemeenten in een dubbele hoedanigheid
bij het onderwijs zijn betrokken, namelijk als verantwoordelijk overheidsorgaan
en als bevoegd gezag van de openbare scholen in de gemeente. In het advies
van de bijzondere besturenorganisaties wordt beklemtoond dat het spanningsveld
door deze dubbele verantwoordelijkheid wordt vergroot door de keuze voor territoriale
decentralisatie (advies van 16 januari 1995, kenmerk 100/95.U0076/JvE/vr,
bladzijde 4–5). In de toelichting zou dit aspect uitdrukelijk in de
afweging moeten worden betrokken.4. De door de Raad geconstateerde dubbelrol van de gemeenten, enerzijds
als bevoegd gezagsorgaan van scholen en anderzijds als voor de onderwijshuisvesting
verantwoordelijk overheidsorgaan, is inderdaad aanwezig.Ik merk hierover in de eerste plaats op dat dat geen principiële
wijziging ten opzichte van de huidige situatie in het primair onderwijs betekent.
De gemeenten stellen jaarlijks een overzicht op voor nieuwe huisvestingsvoorzieningen
ten behoeve van openbare en bijzondere scholen voor een aantal jaren, dat
vervolgens aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wordt voorgelegd.
De minister dient het plan voor zover het het eerste jaar betreft goed te
keuren.In de tweede plaats is in het wetsvoorstel bijvoorbeeld in het voorgestelde
artikel 65 van de Wet op het basisonderwijs uitdrukkelijk bepaald dat een
gemeente alle scholen op haar grondgebied gelijk dient te behandelen. Doet
een gemeente dat in een concreet geval niet, dan kan dit door het betrokken
schoolbestuur via de rechter worden afgedwongen.5. Terminologie bij het aanduiden van scholen5.1. De termen «openbaar» en «bijzonder»In het wetsvoorstel worden voor de aanduiding van scholen begrippen
gehanteerd die in de begripsbepalingen van de desbetreffende wetten niet worden
omschreven. Artikel 65 WBO en artikel 73 van de Interimwet op het speciaal
onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO) spreken over «door
de gemeente in stand gehouden scholen» en «niet door de gemeente
in stand gehouden scholen», artikel 76b van de Wet op het voortgezet
onderwijs (WVO) heeft het over «gemeentelijke en andere dan gemeentelijke
scholen».In de toelichting op artikel I, onderdeel C, artikel II, onderdeel
C, en artikel III, onderdeel E, van het wetsvoorstel wordt aangegeven wat
met deze begrippen wordt bedoeld.Uit de adviezen van de Onderwijsraad (advies van 20 februari 1995,
kenmerk OR 94000650/A19) en de VNG blijkt dat in de tekst van het voorontwerp
in de artikelen 65 WBO en 76b WVO de gebruikelijke termen «openbare
en bijzondere scholen» werden gebruikt (VNG, artikelsgewijze opmerkingen).
De memorie van toelichting gaat in de toelichting op de genoemde artikelen
ook nog uit van de tekst van het voorontwerp (artikelsgewijze toelichting,
bladzijde 82) en heeft het over gelijke behandeling van openbaar en bijzonder
onderwijs. «Gelijke behandeling van openbare en bijzondere scholen»
is niet een synoniem voor «gelijke behandeling van door de gemeente
in stand gehouden scholen en niet door de gemeente in stand gehouden scholen».
Tot de categorie «niet door de gemeente in stand gehouden scholen»
worden een aantal scholen gerekend die onder de omschrijving van openbare
school vallen, te weten:– een door meer dan een gemeente in stand gehouden school;– een door een gemeente samen met een of meer privaatrechtelijke
rechtspersonen met volledige rechtsbevoegdheid in stand gehouden school, en– een door meer dan een gemeente samen met een of meer privaatrechtelijke
rechtspersonen met volledige rechtsbevoegdheid in stand gehouden school.Na invoering van het wetsvoorstel tot wijziging van de WBO, de ISOVSO
en de WVO inzake de bestuursvorm van het openbaar onderwijs (Kamerstukken
1994/95, 24 138, nrs.1–2) komen daar nog bij:– een door een openbare rechtspersoon in stand gehouden school,
en– een door een stichting in stand gehouden school.Om verwarring te voorkomen, verdient het aanbeveling om de in de desbetreffende
onderwijswetten gebruikelijke en in de begripsomschrijvingen gedefinieerde
termen «openbare en bijzondere school» te hanteren.Als de hiervoor bekritiseerde terminologie gehandhaafd blijft, dient
in de artikelen 76, vijfde lid, WBO, 84, vijfde lid, ISOVSO en 76, vijfde
lid, WVO de term «bijzonder onderwijs» vervangen te worden door:
niet door de gemeente in stand gehouden scholen. Door in de genoemde bepalingen
alleen het bijzonder onderwijs te noemen zou aan de bevoegde-gezagsorganen
van een aantal scholen, namelijk de openbare scholen die niet door de gemeente
in stand worden gehouden, de in die bepalingen bedoelde inspraakmogelijkheid
worden onthouden. Dit kan niet de bedoeling zijn. Het wetsvoorstel ware aan
te passen.5.1. Het begrip «gemeentelijke school» is niet nieuw. In de
begripsbepaling van «bevoegd gezag» in artikel 1 van de Wet op
het voortgezet onderwijs is reeds in 1963 (Stb. 1963, 40) het begrip «gemeentelijke
school» vermeld. Het is toen en ook later niet nodig geoordeeld een
aparte begripsbepaling op te nemen ter verklaring van het begrip «gemeentelijke
school». Het valt niet in te zien waarom dan thans, meer dan dertig
jaar na dato, wel een begripsbepaling zou dienen te worden opgenomen. Mutatis
mutandis geldt hetzelfde voor het primair onderwijs.Gezien het feit dat onder «een andere dan een gemeentelijke school»
respectievelijk «een niet door de gemeente in stand gehouden school»
worden verstaan:– bijzondere scholen,– nevenvestigingen van openbare scholen met een hoofdvestiging in
een andere gemeente,– scholen die in stand worden gehouden door een openbaar lichaam,
ingesteld bij een gemeenschappelijke regeling als bedoeld in de Wet gemeenschappelijke
regelingen waarin deelnemen een of meer gemeenten, als dan niet te zamen met
een of meer privaatrechtelijke rechtspersonen met volledige rechtsbevoegdheid,is het niet mogelijk uitsluitend het veelal gehanteerde onderscheid tussen
openbaar en bijzonder onderwijs hier ook te gebruiken. De wetteksten zouden
er bovendien in leesbaarheid niet op vooruit gaan als telkens de hierboven
bij de drie liggende streepjes opgenomen opsomming zou moeten worden gegeven.
Ik opteer er derhalve voor de gekozen terminologie te handhaven.Ongeacht de gebruikte terminologie is ook in alle drie betrokken wetten
uitdrukkelijk neergelegd dat een gemeente alle scholen op haar grondgebied
gelijk behandelt.Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad over mogelijke inconsistenties
bij het hanteren van de terminologie is het wetsvoorstel inclusief memorie
van toelichting nogmaals in zijn geheel doorgelicht en waar nodig aangepast.5.2. Nevenvestiging als schoolBlijkens de toelichting worden met «een niet door de gemeente
in stand gehouden school» en «een andere dan een gemeentelijke
school» in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs onder meer
bedoeld de nevenvestigingen van door de gemeente in stand gehouden scholen
waarvan de hoofdvestiging in een andere gemeente is gelegen, waaronder ook
openbare scholen.Zoals de Onderwijsraad heeft opgemerkt past het aanmerken van een
nevenvestiging als school niet in het systeem van de WBO en de WVO (advies
Onderwijsraad, bladzijde 16). Hierop dient in de toelichting ingegaan te worden.5.2. Ik ben het niet eens met de opmerking die de Raad van State in navolging
van de Onderwijsraad maakt over het niet passen van het aanmerken van een
nevenvestiging als school in het systeem van de Wet op het basisonderwijs
en de Wet op het voortgezet onderwijs. Een nevenvestiging is en blijft onderdeel
van een groter geheel. Er zal evenwel ten behoeve van de nevenvestiging een
aparte aanvraag moeten worden ingediend door het schoolbestuur. Dat wil zeggen
dat ten behoeve van de procedure en bij wijze van fictie alleen voor het aanvragen
van huisvestingsvoorzieningen de nevenvestiging wordt behandeld als school. In de huidige systematiek van de Wet op het basisonderwijs is dat overigens
ook het geval: zie bijvoorbeeld het vigerende artikel 67, waarin het bevoegd
gezag van een nevenvestiging een aanvraag kan indienen voor huisvesting ten
behoeve van die nevenvestiging.In de artikelsgewijze toelichting is bij artikel 68 een en ander uiteengezet.6. SportterreinenHet voorstel van wet Tijdelijke wet vergoeding waarde sportterreinen
voortgezet onderwijs (Kamerstukken I 1993/94, 23 190, nr. 199) zal, zo
wordt aangekondigd, worden ingetrokken. De inhoud van dat wetsvoorstel zal
worden meegenomen met het voorliggende wetsvoorstel (paragraaf 2.6 (Samenhang
met enige andere wetsvoorstellen) van de toelichting).Wetsvoorstel 23 190 wordt als volgt in het voorliggende wetsvoorstel
opgenomen. Gemeenten die sportvelden in eigendom hebben – kennelijk
in hun hoedanigheid van bevoegd gezag van openbare scholen – verkrijgen
het economisch claimrecht voor deze velden. De waarde van deze sportterreinen
bedraagt volgens de toelichting ongeveer 30 miljoen gulden. Daarom wordt eenmalig
een bedrag van 35 miljoen gulden via het Gemeentefonds verrekend voor die
gemeenten met een over te dragen sportveld. Deze passage in de toelichting
geeft het college aanleiding tot de volgende opmerkingen.Het economisch claimrecht voor de gebouwen en terreinen van scholen
voor voortgezet onderwijs berust thans bij het Rijk. Het wetsvoorstel kiest
als uitgangspunt dat dit claimrecht, tezamen met de verantwoordelijkheid daarvoor,
aan de gemeenten wordt overgedragen, en wel om niet (paragraaf 3.4 (Territoriale
versus functionele decentralisatie) (bladzijde 73) van de toelichting). Dat
voor een deel van de sportvelden juist wordt gekozen voor overdracht tegen
vergoeding van de economische waarde, is daarom systematisch onjuist. Een
argumentatie, anders dan dat over het claimrecht van sportvelden een wetsvoorstel
aanhangig is, ontbreekt.Ten tweede valt op dat de operatie beperkt blijft tot sportvelden
van openbare scholen. Dit zal zijn achtergrond vinden in het feit dat het
claimrecht van de sportvelden van bijzondere scholen door het Rijk wordt overgedragen
aan de gemeenten – nu in de hoedanigheid van bekostigende instantie –
zodat het Rijk geen financieel belang meer heeft bij dit onderdeel van het
omstreden wetsvoorstel 23 190. Het maakt niettemin des te meer duidelijk
dat de nu voorziene korting op de gemeentefondsuitkeringen van weinig consistentie
in het wetgevingsbeleid getuigt.Voorts merkt het college op dat niet duidelijk is waarom de verrekening
tussen het Rijk en de gemeenten een bedrag van 35 miljoen gulden betreft,
terwijl de sportterreinen volgens de toelichting een waarde van ongeveer 30
miljoen gulden vertegenwoordigen. De verrekening, zo die al moet plaatsvinden,
zou gebaseerd moeten worden op de werkelijke waarde en dus op ongeveer 30
miljoen gulden moeten uitkomen.Een bijkomende vraag is of niet de toezegging van de minister aan
de Eerste Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken I 1993/94, nr. 199e) gestand
zou moeten worden gedaan om bij de waardeberekening uit te gaan van een maximum
van f 25,– per vierkante meter.Gelet op het voorgaande geeft de Raad in overweging om de overdracht
van het claimrecht op de sportvelden om niet te doen geschieden en dus de
eenmalige korting op het Gemeentefonds te heroverwegen.Overigens wordt in paragraaf 2.6 van de toelichting nog gesteld dat
de verrekening in 1996 zal plaatsvinden. Nu de inwerkingtreding van het wetsvoorstel
is uitgesteld tot 1 januari 1997, moet dit, overeenkomstig het gestelde in
paragraaf 2.3 (Financiële aspecten) van de toelichting, zijn: 1997.6. In reactie op het door de Raad gestelde merk ik in de eerste plaats
op dat het voorstel van wet Tijdelijke wet vergoeding waarde sportterreinen
voortgezet onderwijs inmiddels is ingetrokken. Dit is door mij gemeld bij
brief van 14 juni 1995 aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
(kenmerk WJZ 95010325/3243) en bij brief van 14 juni 1995 aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (kenmerk WJZ 95010270/3243).De reden dat met de overdracht van de sportterreinen een verrekening (die
zoals de Raad terecht opmerkt in 1997 zal plaats vinden en niet zoals in de
memorie van toelichting abusievelijk was opgenomen in 1996) gepaard gaat,
is tweeledig. De verwachte opbrengst van het toenmalige voorstel diende voor
het majeure deel ter vergroting van het investeringsbudget en maakte daarnaast
onderdeel uit van een pakket ter invulling van een ombuigingstaakstelling.
Door de verschuiving van de invoeringsdatum van de maatregel, waardoor de
opbrengst niet tijdig kon worden geëffectueerd, is een aantal malen een
alternatieve dekking gevonden.Aan de overdracht van het economisch claimrecht van de gebouwen in het
kader van het onderhavige wetsvoorstel is een efficiency-korting verbonden.
Deze korting kan worden gerealiseerd door, op lokaal niveau, een betere benutting
van de gebouwenvoorraad (zie hetgeen is vermeld onder punt 2.2. ad 2). De
gemeente kan bij de effectuering van dit wetsvoorstel beschikken over de reeds
in haar bezit zijnde gemeentelijke terreinen, de nieuw verkregen (onderwijs)sportterreinen
waar men zowel economisch als juridisch eigenaar van is geworden. De gemeente
wordt tevens economisch eigenaar van de terreinen van het bijzonder onderwijs.
De juridische eigendom van die laatste categorie terreinen ligt bij de schoolbesturen
in het bijzonder onderwijs. Van deze terreinen kan de gemeente onder de condities
van de wet gebruik maken. Ook hier kan dus efficiency-winst worden geboekt,
ofwel door een optimale benutting van het totale terreinenbestand, dan wel
door verkoop van overtollige terreinen.De Raad van State vraagt zich af of niet de door de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen gedane toezegging gestand zou moeten worden gedaan
door bij de waardeberekening uit te gaan van een maximum van f 25,–
per vierkante meter. In de eerste plaats had deze toezegging alleen betrekking
op verkoop aan schoolbesturen en uitdrukkelijk niet aan gemeenten. In de tweede
plaats zou, zoals bij brief van 16 juni 1994 (Kamerstukken I, 1993/94, 23 190,
nr. 199e) aan de Voorzitter van de Eerste Kamer al is aangegeven, de opbrengst
bij een dergelijk bedrag per vierkante meter rond de f 45 miljoen liggen.
Dit zou een verzwaring van de verrekening betekenen (thans is een bedrag van
f 35 miljoen voorzien).7. Financiële gevolgen van lopende beroepsproceduresProcedures over vergoeding van huisvestingsvoorzieningen die op 31
december 1996 aanhangig zijn, worden afgewikkeld volgens het dan geldende
recht, maar de gemeente wordt belast met de uitvoering van de uitspraak in
het geschil (artikel XX, eerste lid). De VNG (bladzijde 15 van het advies,
inzake het toenmalige artikel XXII) heeft met enige bezorgdheid gevraagd om
meer informatie over aantallen geschillen en over de eventuele financiële
gevolgen voor de gemeenten. In de toelichting op het artikel wordt slechts
in zeer algemene termen op deze vragen ingegaan.Voorkomen moet worden dat gemeenten worden geconfronteerd met nog
onbekende financiële risico's die in de risicosfeer van het Rijk zijn
ontstaan. Daarbij speelt ook dat, zoals de VNG opmerkt, gemeenten in de regel
geen wezenlijke invloed kunnen uitoefenen op de uitkomst van de procedures,
omdat niet zij maar de minister als verweerder optreedt.Het verdient daarom aanbeveling om in de toelichting de gevraagde
duidelijkheid alsnog te geven. Mocht dit onvoldoende mogelijk zijn, dan dient
het wetsvoorstel zodanig te worden aangepast dat de financiële risico's
van lopende gerechtelijke procedures voor rekening van het Rijk komen.7. De Raad merkt op dat moet worden voorkomen dat gemeenten worden geconfronteerd
met onbekende financiële risico's in de sfeer van lopende beroepsprocedures.Ik onderschrijf deze stellingname. Ik memoreer op dit punt dat er, in
de naar het Gemeentefonds overgehevelde bedragen, ook een voorziening is opgenomen
voor de financiële effecten van beroepen. In 1995 en 1996 wordt gewerkt
aan een versnelde afhandeling van beroepen, zodat per datum van decentralisatie
de gemeente niet wordt geconfronteerd met een forse hoeveelheid oude beroepszaken.
In het artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting is op dit punt
bij artikel XX een nadere beschouwing opgenomen.8. Voor enkele redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de
bij het advies behorende bijlage.8. Met de redactionele kanttekeningen van de Raad is rekening gehouden.Naast de uit het advies van de Raad van State voortvloeiende wijzigingen
van het wetsvoorstel en de bijbehorende memorie van toelichting, is –
naast een aantal redactionele aanpassingen – nog een aantal andere,
deels technische, wijzigingen aangebracht.a. In het wetsvoorstel is thans expliciet bepaald dat een gemeente jaarlijks
één integraal budget voor huisvestingsvoorzieningen ten behoeve
van scholen in het basisonderwijs, in het (voortgezet) speciaal onderwijs,
alsmede het voortgezet onderwijs dient vast te stellen (zie de nieuw voorgestelde
artikelen 67 van Wet op het basisonderwijs, 74 van de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, alsmede 76d van de Wet op
het voortgezet onderwijs). In de aan de Raad voorgelegde versie was nog sprake
van drie afzonderlijke budgetten. De reden voor de keuze voor een integraal
budget is gelegen in de grotere mogelijkheden voor een gemeente om een integraal
huisvestingsbeleid te voeren. Op deze wijze is het voor een gemeente ook beter
mogelijk efficiënt om te gaan met het gebouwenbestand.b. Ten aanzien van het onderscheid tussen enerzijds voorzieningen waarvoor
het bevoegd gezag van een school zelf zorg dient te dragen met behulp van
de exploitatievergoeding en anderzijds voorzieningen waarvoor het bevoegd
gezag een aanvraag bij de gemeente moet indienen is een wijziging ten opzichte
van het aan de Raad van State voorgelegde voorstel aangebracht. In het wetsvoorstel
was voorzien in een identieke benadering bij de drie betrokken onderwijssoorten.Nadere bestudering van het voorstel heeft ertoe geleid dat er thans voor
het voortgezet onderwijs een wat ander onderscheid wordt gemaakt. Dit vindt
zijn oorzaak in de verschillende startsituaties bij respectievelijk het primair
en het voortgezet onderwijs. In het voortgezet onderwijs zijn thans al veel
meer zaken belegd bij het bevoegd gezag dan dat in het primair onderwijs het
geval is. Het is ook niet de bedoeling in conflict te komen met het streven
naar grotere autonomie voor de bevoegde gezagsorganen. Daarnaast dient te
worden voorkomen dat er een situatie zou ontstaan waarin zaken van het bevoegd
gezag zouden moeten worden overgeheveld naar de gemeente (inclusief verrekening
van eventuele reserveringen). Vandaar dat thans in het voorgestelde artikel
76c van de Wet op het voortgezet onderwijs is gekozen voor een verdeling die
de zaken die al bij het bevoegd gezag waren belegd, daar laat en voor het
overige bepaalt dat voorzieningen aan de buitenzijde van het gebouw en op
het terrein bij de gemeente moeten worden aangevraagd, alsmede voorzieningen
aan de binnenzijde van het gebouw die een bedrag van f 500 000 te
boven gaan.c. In verband met de voorziene decentralisatie van de huisvesting met
ingang van 1 januari 1997 is thans in het overgangsrecht in een aantal extra
bepalingen voorzien.Zo is in artikel XVII, met het oog op:– het feit dat gemeenten geen rol spelen bij de totstandkoming van
het Investeringsschema 1997 voor het voortgezet onderwijs,– het feit dat er voor 1997 geen geld meer voor onderwijshuisvesting
in het voortgezet onderwijs op de begroting van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen staat, en– het feit dat de gemeenten zouden worden geconfronteerd met soms
forse financiële verplichtingen als gevolg van een door de minister zeer
kort voor de invoering van de decentralisatie genomen beslissing, te weten
net voor 1 oktober 1996,thans neergelegd dat de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
geen Investeringsschema 1997 meer vaststelt.In de tweede plaats is in artikel XXI voorzien in een bepaling dat bedoelde
minister ook geen programma's van eisen voor de huisvesting in het primair
onderwijs en het voortgezet onderwijs meer vaststelt voor het jaar 1997.d. Door de wijziging van de Interimwet op het speciaal onderwijs en het
voortgezet speciaal onderwijs met ingang van 1 augustus jl. in verband met
de vorming van instellingen voor visueel gehandicapten, kent ook het speciaal
onderwijs thans nevenvestigingen. Dit heeft ertoe geleid dat in het wetsvoorstel
nu ook in genoemde wet (in de Wet op het basisonderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs was dat al het geval) bepalingen zijn opgenomen inzake de huisvesting
van nevenvestigingen.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. J. Boukema Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. NetelenbosBijlage bij het advies van de Raad van State van 19 juli 1995, no.
W05.95.0212, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft– In de considerans de woorden «de gemeente» vervangen
door: de gemeentebesturen.– In het wetsvoorstel telkens de woorden «door de gemeente
in stand gehouden scholen» en «door de gemeente niet in stand
gehouden scholen» laten voorafgaan door het woord: de.– In artikel 74, eerste lid, onderdeel e, van de Wet op het basisonderwijs
(en in de daarmee corresponderende artikelen) «onder meer» wijzigen
in: bijvoorbeeld.– In artikel XI, tweede lid, de woorden «gewenst voor het
jaar 1998 of een later jaar» wijzigen in: gewenst voor het jaar 1997
of een later jaar.– In de artikelen XI, tweede lid, en XIII, eerste lid, de verwijzing
naar artikel XII, eerste lid, wijzigen in verwijzingen naar artikel XVIII,
eerste lid.– In de toelichting op artikel XI, tweede lid, de verwijzing naar
artikel XI, eerste lid, wijzigen in een verwijzing naar artikel XVIII, eerste
lid.– Aan het opschrift van de artikelen XV en XVI toevoegen: primair
onderwijs.– In de toelichting «te zamen» telkens wijzigen in:
tezamen.– In artikel XII een verwijzing opnemen naar artikel XVIII, eerste
lid. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24455-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl