Afrika-beleid; Brief van de Minister van Buitenlandse Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 73

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-07-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29237 nr. 73

01-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe verkiezingen van 2008: eerste ronde 29 maart en
tweede ronde op 27 juniBeoordelingInternationale contextInzet van NederlandOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleidnr. 73BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2008Mede namens de minister voor Ontwikkelingssamenwerking wil ik u informeren
over de verkiezingen in Zimbabwe en het tijdelijk onderdak dat Nederland op
diens verzoek heeft verleend aan oppositieleider Morgan Tsvangirai.De verkiezingen van 2008: eerste ronde 29 maart en
tweede ronde op 27 juniDe onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980 volgde op een onderhandelingsproces
waarbij een regering van nationale eenheid werd gevormd op basis van gelijke
machtsdeling tussen twee verzetsbewegingen ZANU van Robert Mugabe en ZAPU
van Joshua Nkomo. Door middel van geweld, intimidatie en coöptatie wist
de gewiekste machtspoliticus Robert Mugabe echter tegen 1987 alle macht rond
zichzelf te concentreren en de oppositie te elimineren. Sindsdien regeert
hij als president met zijn partij ZANU-PF over Zimbabwe. Het economisch en
politiek failliet van zijn beleid is de laatste tien jaar schrijnend duidelijk
geworden. Bij de parlementaire verkiezingen in 2000 en de presidentiële
verkiezingen in 2002 was de in 1999 opgerichte oppositiepartij Movement for
Democratic Change (MDC) reeds een formidabele tegenstander voor het regime,
zelfs in het uiterst ongelijke politieke krachtenveld in Zimbabwe.Tijdens de eerste ronde van de ditmaal gelijktijdig op 29 maart 2008
gehouden parlementaire en presidentiële verkiezingen bleek de MDC tegen
de verdrukking in te hebben gewonnen. Toen na zes weken de uitslagen eindelijk
bekend werden gemaakt, had de gezamenlijke MDC een meerderheid in het parlement
van 109 zetels tegen 97 zetels voor ZANU/PF en had diens leider Morgan Tsvangirai
met 47% de meeste stemmen van de presidentsverkiezingen verzameld.
De zittende president Robert Mugabe kreeg 42% en de te elfder ure gekandideerde
onafhankelijke ZANU-PF-kandidaat Simba Makoni 8%. Hiermee werd een
tweede ronde onvermijdelijk.Dat de eerste ronde, hoewel verre van vrij en eerlijk, nog min of meer
acceptabel is verlopen was grotendeels te danken aan de grote aantallen internationale
en nationale waarnemers, die mede door Nederland waren gefinancierd. Bovendien
moesten bij de eerste ronde de uitslagen bij ieder stembureau door beide partijen
afgetekend worden en ter plaatse openbaar gemaakt. Deze combinatie van meer
waarnemers en grotere transparantie verkleinde de mogelijkheden om de verkiezingen
te manipuleren aanzienlijk.De tweede ronde werd echter gekenmerkt door een in intensiteit toenemende
geweldscampagne van de overheid en de regeringspartij. Door intimidatie van
oppositieaanhangers, gevolgd door verdwijningen, martelingen en onrechtmatige
executies zijn tenminste 80 mensen om het leven gekomen, vele duizenden mensen
gewond geraakt en tienduizenden van huis en haard verdreven.In dit klimaat wekte het geen verbazing dat MDC-leider Morgan Tsvangirai
op 22 juni aankondigde zich terug te trekken uit de tweede ronde van
de presidentsverkiezingen. Tsvangirai wilde zijn aanhangers niet nog meer
gevaar laten lopen. Bovendien werd met de dag duidelijker dat het regime hoe
dan ook een voor Mugabe gunstige uitslag zou orkestreren.Na deze aankondiging heeft hij bescherming gezocht op de Nederlandse ambassade.
Een medewerker heeft gepolst of hij welkom zou zijn, waarop ik direct heb
laten weten dat Nederland uit humanitaire overwegingen de Zimbabwaanse oppositieleider
gastvrijheid zou verlenen zolang dat noodzakelijk zou zijn. Gisteren heeft
Tsvangirai de ambassade verlaten om vanuit zijn huis zijn normale werkzaamheden
te hervatten. De ambassade zal, net als voor zijn intrek in de ambassade,
nauw contact met hem houden over de wijze waarop hij in zijn activiteiten
kan worden gesteund maar ook met betrekking tot zijn veiligheid.Gedurende de afgelopen week hebben zowel mijn ambtgenoot Koenders als
ik regelmatig telefonisch gesproken met Tsvangirai. Ook heb ik mijn EU-collega’s
ingelicht over de stand van zaken. Deze reageerden met waardering en steun
voor de Nederlandse gastvrijheid voor Tsvangirai. De minister-president heeft
telefonisch met president Mbeki van Zuid-Afrika gesproken omdat juist Zuid-Afrika
een cruciale rol speelt in het onderhandelingsproces (hiertoe gemachtigd door
de Southern African Development Community, SADC) dat tot aan de dag van de
tweede ronde is doorgegaan. Samen met de EU hebben we de SADC opgeroepen het
regime-Mugabe niet langer de hand boven het hoofd te houden, maar daadwerkelijk
te zoeken naar een constructieve oplossing.In verband met het tijdelijk verblijf van oppositieleider Tsvangirai op
de Nederlandse ambassade heb ik mij voortdurend op de hoogte laten houden
van de situatie met betrekking tot de veiligheid van betrokkene, het ambassadepersoneel
en de Nederlanders in het land. De ambassadeur heeft van de Zimbabwaanse autoriteiten
de verzekering gekregen dat Tsvangirai van de overheid niets te duchten heeft
en dat de regering van Zimbabwe uiteraard de onschendbaarheid van de ambassade
zal respecteren. Ondanks deze verzekering heb ik uiteraard de nodige maatregelen
getroffen met betrekking tot de veiligheid van de ambassade, het personeel
en de Nederlandse gemeenschap. Overigens is er de afgelopen week op geen moment
sprake geweest van een daadwerkelijk bedreigende situatie voor de ambassade
of voor de Nederlandse gemeenschap.Uiteindelijk brachten de onderhandelingen geen resultaat, vooral ook omdat
president Mugabe pas serieus wilde onderhandelen na de tweede ronde. Ondanks
protesten van de MDC, de VN Veiligheidsraad, de EU en een oproep
van SADC om de verkiezingen uit te stellen, heeft de regering de tweede ronde
op 27 juni door laten gaan in een atmosfeer van intimidatie en voortdurende
angst voor geweld. Bij het feitelijk ontbreken van een oppositiekandidaat
won Robert Mugabe met een ruime meerderheid de tweede ronde. Hoewel volgens
de Zimbabwaanse Kiescommissie de opkomst ca. 40% was en daarmee gelijk
aan die van maart, maken alle waarnemers melding van een aanzienlijk lagere
opkomst dan tijdens de eerste ronde.BeoordelingReeds voor het terugtreden van Tsvangirai was mij onder meer uit gesprekken
met mensenrechtenverdedigers duidelijk geworden dat het regime-Mugabe een
nieuw dieptepunt had bereikt. Niet alleen worden de burger- en politieke rechten
systematisch geschonden, ook de economische en sociale rechten worden met
voeten getreden door jarenlang wanbeheer van de regering. De voedselcrisis
in Zimbabwe is door mensenhand veroorzaakt en het land staat aan de rand van
de afgrond. Zimbabwe is het enige land ter wereld waar mensen door de torenhoge
inflatie dienen te weten dat een miljard gevolgd wordt door een triljard.
Ter illustratie moge dienen dat een gesubsidieerd brood deze week ca. 25 miljard
kost en ook bij deze prijs slechts zeer beperkt verkrijgbaar is.Vanwege de steeds agressievere geweldscampagne die voorafging aan de tweede
ronde van de presidentsverkiezingen, heb ik ingestemd met het verzoek van
Morgan Tsvangirai om tijdelijk onderdak. In Zimbabwe ondersteunt Nederland
al enkele jaren op zeer actieve en zichtbare wijze mensenrechten-NGO’s
en organisaties die democratische verworvenheden willen borgen door bijvoorbeeld
het waarnemen van verkiezingsprocessen. Deze ondersteuning biedt een zekere
mate van bescherming aan de moedige mensen van deze organisaties.De steeds gewelddadiger intimidaties van regeringswege maakten een vrije
en eerlijke tweede verkiezingsronde ten enen male onmogelijk. Het resultaat
van deze tweede ronde is dan ook van nul en generlei waarde. Robert Mugabe
heeft door zijn optreden tegen de oppositie en tegen de bevolking het morele
recht verspeeld zijn volk te regeren en naar buiten toe te vertegenwoordigen.
Nederland roept daarom ook andere regeringen en internationale organisaties
op zich in dezelfde termen te distantiëren van de uitslag en van het
uitroepen van Mugabe tot president voor zijn zesde termijn.Internationale contextDaags na het terugtreden van Tsvangirai heeft de VN-Veiligheidsraad op
23 juni in een unanieme verklaring erkend dat in het licht van de geweldscampagne
van de regering de verkiezingen niet vrij en eerlijk konden zijn. Ook de SADC
uitte zich op 25 juni tijdens een bijeenkomst in Swaziland opvallend
kritisch over het verkiezingsproces en riep op tot uitstel. Tegelijkertijd
riep de SADC op tot intensivering van de al geruime tijd durende onderhandelingen
onder leiding van Zuid-Afrika.Na afloop van de tweede ronde heeft de SADC waarnemersmissie een kritische
verklaring afgelegd over het verloop en de resultaten van de verkiezingen.
De conclusie van SADC is dat de uitkomst van de verkiezingen van afgelopen
vrijdag niet de wil van het Zimbabwaanse volk reflecteert. Een dergelijk kritisch
oordeel kent in de Afrikaanse en regionale context vrijwel geen precedent.
Ook het oordeel van de waarnemersmissie van het Pan Afrikaanse Parlement is
vernietigend over het optreden van de overheid voor, tijdens en na de verkiezingen.De Europese Unie gaf direct na het doorgaan van de verkiezingen, op initiatief
van Nederland, een niet mis te verstane verklaring uit waarin duidelijk werd
gemaakt dat de EU op grond van de omstandigheden waaronder de tweede ronde
plaatsvond slechts de uitslag van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen
zou respecteren.Het is goed dat de internationale gemeenschap zich nu intensief bemoeit
met Zimbabwe. Tegelijkertijd mag niet uit het oog worden verloren dat de crisis
in Zimbabwe is veroorzaakt door de leiders van het land zelf en dat de oplossing
ook in de eerste plaats in het land zelf en door de Zimbabwanen gevonden zal
moeten worden. De internationale gemeenschap moet hierbij faciliteren, maar
kan de verantwoordelijkheid van dit proces niet overnemen.De VN Veiligheidsraad heeft zich in een unaniem aanvaarde Voorzittersverklaring
over Zimbabwe uitgesproken omdat de crisis in het land ook gevolgen op het
gebied van vrede en veiligheid voor de regio heeft. Niettemin moet voor de
toekomst rekening worden gehouden met terughoudendheid van de Raad omdat een
aantal leden waarschijnlijk zal stellen dat het een binnenlandse kwestie betreft
die een interne oplossing vereist. Het opleggen van eventuele sancties vereist
een gekwalificeerde meerderheid (met inbegrip van de vijf permanente leden).
Dit zal niet gemakkelijk zijn met permanente leden zoals China en Rusland.
Maar ook het niet-permanente lid Zuid-Afrika is niet overtuigd van het nut
en de effectiviteit van sancties. Het zenden van vredestroepen zoals hier
en daar geopperd lijkt vooralsnog derhalve niet aan de orde. Wel kan de VN
besluiten tot een onafhankelijk onderzoek naar mensenrechtenschendingen.De EU heeft al gerichte maatregelen tegen het regime van president Mugabe
genomen, zoals een wapenembargo en een visumverbod en bevriezing van financiële
tegoeden voor een aantal met name genoemde leden van de regering. Er wordt
momenteel door de EU besproken of deze lijsten verder kunnen worden uitgebreid.
Bovendien worden de mogelijkheden tot het nemen van additionele sanctiemaatregelen
nader onderzocht. Voor al deze zaken geldt dat besluiten worden genomen met
unanimiteit.Het zijn de buurlanden die na het Zimbabwaanse volk als eersten de gevolgen
van de crisis ondervinden. Zij hebben dan ook belang bij het helpen oplossen
ervan. Dit heeft de SADC onderkend toen zij Zuid-Afrika mandateerde te bemiddelen
tussen regering en oppositie. Tot op heden heeft dit proces onvoldoende opgeleverd.
Toch zou het onverstandig zijn dit proces af te schrijven, te meer daar de
laatste weken de positie van sommige landen lijkt te schuiven en de SADC als
geheel een steeds kritischer toon aanslaat. De Afrikaanse Unie, tenslotte,
houdt zich op hoofdlijnen bezig met Zimbabwe en geeft de nodige impulsen,
maar heeft uit overwegingen van subsidiariteit de bemiddeling aan SADC gedelegeerd.Inzet van NederlandOok al heeft de regio in dezen het voortouw, ik wil ook langs andere wegen
proberen te bewerkstelligen dat de internationale gemeenschap meewerkt aan
een oplossing, die een eind maakt aan de tirannie die nu heerst. Mijn doel
hierbij is dat een regering wordt gevormd die de wil van het volk weerspiegelt.
Alleen een democratisch gelegitimeerde regering kan voor stabiliteit, veiligheid
en economische groei zorgen die een einde kunnen maken aan de armoede die
de afgelopen tien jaar verschrikkelijk is toegenomen in Zimbabwe, dat bij
de onafhankelijkheid een van de rijkere Afrikaanse landen was. In dit kader
juich ik voorstellen toe die in de richting gaan van een overgangsregeling
en daadwerkelijke machtsdeling. Nederland is bereid diplomatiek
in te zetten op het tot stand komen van een dergelijke overgangsregeling en
machtsdeling en, indien de voorwaarden hiervoor zijn vervuld, tezijnertijd
ook bij te dragen aan de wederopbouw van Zimbabwe.Om constructief bij te dragen aan het vinden van een oplossing, is mijn
collega Koenders naar de bijeenkomst van de Afrikaanse Unie (AU) in Egypte
gereisd. Mede met het oog op verbreding van het draagvlak is het wenselijk
als ook de Afrikaanse Unie een rol gaat spelen in de bemiddeling van SADC.
Ook is het van belang dat Zimbabwe een plaats krijgt op de agenda van de Vrede
en Veiligheidsraad van de Afrikaanse Unie. Immers de situatie in Zimbabwe
is niet langer slechts een probleem van slecht bestuur en schending van mensenrechten.
Het is, zoals de plaatsvervangend Secretaris Generaal van de VN verklaarde,
de grootste bedreiging van de regionale stabiliteit in Zuidelijk Afrika. Hoewel
het in eerste instantie niet aan de internationale gemeenschap is om de uitkomst
van de onderhandelingen te bepalen maar aan de partijen in Zimbabwe, zijn
er wel enkele randvoorwaarden waar het proces en de uitkomst in onze ogen
aan moeten voldoen. Deze onderhandelingen zouden moeten leiden tot een overgangsregering,
gebaseerd op een reële machtsdeling tussen de partijen op een manier
die de uitkomst van de verkiezingen van 29 maart respecteert. Deze overgangsregering
zou vervolgens de voorbereidingen kunnen treffen voor werkelijk eerlijke en
vrije verkiezingen. Het risico bestaat immers dat, net als in 1980, een gelijke
machtsdeling zal leiden tot het concentreren van de macht bij een autoritair
regime en niet tot een regering die de belangen van de bevolking behartigt.
Het is dan ook van belang dat dit onderhandelingsproces goed gecontroleerd
wordt door SADC en de AU, eventueel met ondersteuning van de VN.Deze week zal de EU de uitkomst van de AU-top bespreken op hoog ambtelijk
niveau. Nederland zet in op samenwerking met Afrikaanse landen die de druk
op Mugabe willen vergroten teneinde tot de beoogde overgangsregeling te komen.
Daartoe wil Nederland maatregelen nemen in EU-verband, zo mogelijk op basis
van een Veiligheidsraaduitspraak. Zo nodig zal daarvoor een extra Razeb bijeen
geroepen worden. Ook onderzoek ik mogelijkheden de Mensenrechtenraad bijeen
te roepen. Ik wil mij inzetten voor een onafhankelijk onderzoek naar de mensenrechtenschendingen
van de afgelopen jaren van het regime-Mugabe.Zoals minister Koenders in Egypte besprak met collega’s uit de VS
en het VK, moet het instellen van extra sancties wel verbonden worden met
de voortgang en de uitkomst van het onderhandelingsproces tussen de partijen
in Zimbabwe. Te denken valt aan het uitbreiden van de lijst van personen voor
wie thans reeds een reisverbod en het bevriezen van banktegoeden van toepassing
zijn. Ook ben ik ervoor nieuwe sancties aan het pakket toe te voegen, zoals
bijvoorbeeld een verbod op de invoer van luxe goederen. Van belang is echter
dat het daarbij gaat om «slimme» sancties, die wel de regering
maar niet de Zimbabwaanse bevolking raken.In dat verband wil ik ook met de EU-partners spreken over de mogelijkheid
de visumverlening ten behoeve van Zimbabwaanse delegaties voor bezoeken aan
VN-instellingen zoveel mogelijk te beperken zonder dat de verplichtingen ingevolge
zetelverdragen geweld wordt aangedaan. Ik acht het onjuist dat de entourage
van president Mugabe nog steeds in de gelegenheid is boodschappen te doen
en marge van internationale vergaderingen.Nederland is al geruime tijd in toenemende mate een belangrijke donor
voor leniging van de humanitaire noden in Zimbabwe en is voornemens deze rol
te blijven vervullen. Gezien de tegenvallende mais- en tarweoogsten,
en stijgende voedselprijzen, overweegt Nederland op dit moment nog een additionele
bijdrage voor voedselhulp via de Wereldvoedselorganisatie (WFP). Eerder dit
jaar kende Nederland reeds meer dan 5 miljoen Euro toe aan WFP.Nederland blijft in Zimbabwe op actieve wijze organisaties steunen die
opkomen voor mensenrechten en democratie. Daarvoor is de afgelopen jaren het
budget al aanzienlijk gestegen. Eerder dit jaar heb ik de ambassade opdracht
gegeven mogelijkheden voor verdere intensivering te onderzoeken. Overigens
is dit niet alleen een kwestie van financiële, maar ook morele en politieke
ondersteuning. Deze vergt dikwijls een aanzienlijke personele inzet van de
ambassadestaf om verdedigers van mensenrechten en democratie, die zich dikwijls
in kwetsbare posities bevinden, soms zichtbaar maar vaak ook buiten de publiciteit,
in hun werkzaamheden bij te staan.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. Verhagen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-73.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl