Goedkeuring Europol-Overeenkomst en Protocol betreffende de prejudiciële uitlegging van de Europol-Overeenkomst; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25339, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25339 nr. 5

08-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave I Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag
betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst
(Europol-Overeenkomst) 1. Hoofdlijnen van de Europol-Overeenkomst a. Opzet van de Europol-Overeenkomstb. Doelstelling en taken van Europolc. De nationale eenheden en hun verbindingsofficierend. Systeemarchitectuure. Voorwaarden voor de verwerking en het gebruik van informatief. De organisatie van Europolg. Politieke, juridische en financiële controleh. Slotbepalingen2. Financiële gevolgen3. Artikelsgewijze behandeling TITEL I OPRICHTING EN TAAKOMSCHRIJVING Artikel 2 – DoelstellingArtikel 3 – TakenArtikel 4 – Nationale eenhedenArtikel 6 – Geautomatiseerde gegevensbestandenTITEL II INFORMATIESYSTEEM Artikel 8 – Inhoud van het informatiesysteemTITEL III WERKBESTANDEN VOOR ANALYSE Artikel 10 – Verzameling, verwerking en gebruik
van persoonsgegevensArtikel 11 – IndexsysteemTITEL IV GEMEENSCHAPPELIJKE VOORWAARDEN VOOR INFORMATIEVERWERKING
 Artikel 14 – Niveau van gegevensverwerkingArtikel 15 – Verantwoordelijkheid voor de gegevensbeschermingArtikel 18 – Verstrekking van gegevens aan derde
staten en instantiesArtikel 19 – Recht op kennisnemingArtikel 24 – Gemeenschappelijk controle-orgaanTITEL V RECHTSPOSITIE, ORGANISATIE EN FINANCIËLE
BEPALINGEN Artikel 26 – HandelingsbevoegdheidArtikel 28 – Raad van BestuurArtikel 31 – GeheimhoudingArtikel 32 – Zwijg- en geheimhoudingsplichtArtikel 34 – Informatie aan het Europees ParlementTITEL VII SLOTBEPALINGEN Artikel 43 – Wijziging van de OvereenkomstII Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het
Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging,
door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst
tot oprichting van een Europese PolitiedienstOndertekeningBIJLAGE Europol informatiesysteem Europol werkbestanden voor analyse 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25339Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 339Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst
op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot
oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995,
282); en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld
op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende
de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst
(Trb. 1996, 265)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 8 september 1997 Inhoudsopgave IOvereenkomst op grond
van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting
van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst)   1. Hoofdlijnen
van de Europol-Overeenkomst2  a.
Opzet van de Overeenkomst2  b. Doelstelling en taken van
Europol11  c. De nationale eenheden en hun verbindingsofficieren17 d. Systeemarchitectuur17  e. Voorwaarden voor
de verwerking en het gebruik van informatie19  f. De organisatie
van Europol22  g. Politieke, juridische en financiële
controle24  h. Slotbepalingen27     2.
Financiële gevolgen28     3. Artikelsgewijze behandeling28   IIProtocol opgesteld op grond van Artikel K.3
van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële
uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van
de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst37I Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag
betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst
(Europol-Overeenkomst) 1. Hoofdlijnen van de Europol-Overeenkomst a. Opzet van de Europol-OvereenkomstWij hebben met veel belangstelling kennisgenomen van de bijdragen van
de verrschillende fracties.Uit hun inleidende opmerkingen menen wij te mogen concluderen dat de leden
van de fracties van PvdA, CDA, VVD, D66, RPF en GPV – in beginsel –
positief staan tegenover de Europol-Overeenkomst (verder ook genoemd: de Overeenkomst)
en bereid zijn het voorstel van wet tot goedkeuring van deze Overeenkomst
te steunen. Deze positieve houding stemt ons tot veel voldoening. Dit neemt –
uiteraard – niet weg dat er bij de leden van deze fracties over onderdelen
van de Europol-Overeenkomst twijfel bestaat en dat door hen kritische kanttekeningen
zijn geplaatst en vragen zijn gesteld. Hieronder zullen wij ingaan op de opmerkingen
en vragen van de leden van deze en van de andere fracties.Over een aantal in de Overeenkomst geregelde onderwerpen – wij hebben
dit reeds opgemerkt in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel –
zijn de onderhandelingen langdurig en moeilijk geweest. Compromissen moesten
worden gesloten en op onderdelen is – dit moet de leden van de PvdA-fractie
worden toegegeven – de Overeenkomst niet ideaal.Zo had een eenduidige regeling van het recht op kennisneming voor de burger
onze voorkeur gehad. Nu verdergaande bevoegdheden voor het Europees Parlement
niet haalbaar bleken, zal de parlementaire controle vooral op nationaal niveau
moeten geschieden. Hoewel de beoogde uniforme interpretatie van de Europol-Overeenkomst
met het Protocol, dat eveneens ter goedkeuring is voorgelegd, niet volledig
wordt bereikt, tekenen wij wel aan dat ook de rechter in het Verenigd Koninkrijk
gehouden is de interpretatie te volgen die is gegeven door het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen in zaken afkomstig uit andere lidstaten, ook
al kan hij zelf geen prejudicieel oordeel aan dat Hof vragen. Op deze onderwerpen
komen wij naar aanleiding van de diverse vragen in het vervolg van deze nota
nog terug.Meer dan eens heeft zowel de Europese Raad als de Raad van Ministers voor
Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad) er bij de lidstaten op aangedrongen
de Europol-Overeenkomst vóór het einde van dit jaar te bekrachtigen.
Het verheugt ons dan ook dat de leden van de CDA-fractie ertoe willen bijdragen
een en ander voor Nederland zo snel mogelijk te realiseren.Met de leden van de VVD-fractie zijn wij van oordeel dat Europol een belangrijke
bijdrage kan leveren aan de strijd van de lidstaten tegen de grensoverschrijdende
georganiseerde misdaad. In dat licht is spoedige bekrachtiging door alle lidstaten
van belang. Gezien de stand van zaken in de diverse lidstaten – wij
komen daarop nog terug – hebben wij overigens goede hoop dat de bekrachtigingen
op of omstreeks het einde van dit jaar hun voltooiing hebben gevonden.Op verzoek van de leden van de VVD-fractie zetten wij hier op hoofdpunten
uiteen in hoeverre de huidige opzet, werkzaamheden en bevoegdheden van de
Europol Drugseenheid (verder: de EDE) afwijken van hetgeen in de Overeenkomst
ten aanzien van Europol is geregeld.De EDE, die geen rechtspersoonlijkheid bezit, is opgezet als een niet-operationeel
team dat bestaat uit door de lidstaten gezonden verbindingsofficieren
en een aantal andere bij de eenheid tewerkgestelde personen. De EDE staat
onder leiding van een coördinator.Europol is een internationale organisatie met rechtspersoonlijkheid en
eigen personeel. De dienst staat onder leiding van een directeur. De lidstaten
vaardigen naar Europol een of meer verbindingsofficieren af die overigens
geen deel uitmaken van de organisatie als zodanig. Ook Europol is conform
de Overeenkomst opgezet als een niet-operationele organisatie.Het huidige werkterrein van de EDE komt in belangrijke mate overeen met
het primaire werkterrein van Europol zoals dat is neergelegd in artikel 2,
lid 2, van de Overeenkomst. Het gaat hierbij om de voorkoming en bestrijding
van de illegale handel in drugs, de illegale handel in radioactieve en nucleaire
stoffen, de illegale immigratie, de illegale handel in motorvoertuigen en
de mensenhandel. Daarnaast is er wat Europol betreft nog een aantal –
mogelijke – werkterreinen ten aanzien waarvan de EDE geen taak heeft.
Wij noemen in de eerste plaats het terrorisme: Europol zal uiterlijk twee
jaar na inwerkingtreding van de Overeenkomst bepaalde strafbare feiten in
het kader van terroristische activiteiten gaan behandelen (artikel 2, lid
2, tweede alinea). In de tweede plaats bevat de bijlage bij artikel 2 een
aantal vormen van criminaliteit met de voorkoming en bestrijding waarvan Europol
belast kan worden. Deze behoren geen van alle tot het werkterrein van de EDE.Samenvattend kan in dit opzicht worden opgemerkt dat het primaire werkterrein
van Europol iets ruimer is dan dat van de EDE en dat het werkterrein van Europol
in de toekomst kan worden uitgebreid.Wat betreft de taken en bevoegdheden van de EDE enerzijds en Europol anderzijds
merken wij op dat, zoals gezegd, het bij beide organisaties niet gaat om een
operationele dienst met opsporingsbevoegdheden. Het gaat zowel bij de EDE
als bij Europol om een dienst met informerende, coördinerende en ondersteunende
taken, zij het dat die informerende taak van de EDE, in de zin dat deze organisatie
zelf informatie verschaft, slechts een beperkte is. De EDE is meer dan eens
gekenschetst als een soort «clearinghouse» waar politie-ambtenaren
van de lidstaten bilateraal persoonsgegevens kunnen uitwisselen conform de
regels van hun nationale recht. Het verzamelen en vervolgens opslaan, analyseren
en uitwisselen van persoonsgegevens op grond van gegevensstromen uit de lidstaten
of derde staten is voor de EDE niet mogelijk. Vanwege het ontbreken van een
verdragsbasis kan de EDE anders dan Europol voor de uitvoering van zijn taken
niet beschikken over centrale geautomatiseerde bestanden met persoonsgegevens.
Waar voor Europol het informatiesysteem en de werkbestanden ten behoeve van
analyses essentiële hulpmiddelen voor zijn taakuitvoering moeten vormen,
zijn het bij de EDE slechts de verbindingsofficieren die overeenkomstig hun
nationale recht toegang hebben tot hun nationale geautomatiseerde bestanden.
Dit betekent ook dat de EDE geen analyses met persoonsgegevens en dus geen
operationele analyses kan uitvoeren; een activiteit die een van de kerntaken
van Europol moet worden. Momenteel kunnen de analisten van de EDE slechts
assistentie verlenen bij analyses die worden uitgevoerd door verbindingsofficieren
uit de diverse lidstaten. Wel kan de EDE strategische analyses uitvoeren die
geen persoonsgebonden gegevens bevatten, omdat – evenals Europol –
de EDE bevoegd is strategische niet-persoonsgebonden gegevens te genereren.Wij danken de leden van de D66-fractie voor de door hen uitgesproken waardering
voor onze pogingen, in nauw overleg met het parlement, fundamentele rechtsstatelijke
waarden verbonden aan de oprichting van een Europese politiedienst in de Overeenkomst
opgenomen te krijgen. Wij hebben, zo kan ook van onze kant gezegd worden,
het overleg met het parlement tijdens de onderhandelingen over de Europol-Overeenkomst
bijzonder nuttig gevonden en hebben de opstelling van het parlement in deze zaken als een belangrijke steun in de rug bij onderhandelingen
ervaren. Dit laat onverlet dat dit overleg, juist omdat men zich in een fase
van onderhandelen bevindt, en de invloed daarvan op die onderhandelingen hun
beperkingen kennen.Evenals de leden van de hier aan het woord zijnde fractie hadden ook wij
graag een grotere betrokkenheid van het Europees Parlement gezien. Met hen
zijn wij van mening dat, nu dit niet haalbaar bleek, de nationale parlementen
hun eigen mogelijkheden van politieke controle zo optimaal mogelijk dienen
te benutten.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie merken wij
op dat het nieuwe artikel K.2 van het Verdrag van Amsterdam in het eerste
lid aangeeft welke bestanddelen het gezamenlijk optreden van de lidstaten
op het terrein van politiële samenwerking omvat. Voor zover Europol daarbij
wordt genoemd (onder b) gaat het vooral om aspecten die hun regeling reeds
in de Europol-Overeenkomst hebben gevonden. Een uitzondering vormt hierbij
de informatie over meldingen van verdachte financiële transacties als
zodanig omdat Europol op het terrein van het witwassen van geld ingevolge
de Europol-Overeenkomst slechts een taak heeft voor zover dit in verband staat
met de vormen van criminaliteit ten aanzien van de voorkoming en bestrijding
waarvan Europol een taak heeft. Indien men in de toekomst aan Europol een
taak wil geven ten aanzien van verdachte financiële transacties als zodanig,
zal de Europol-Overeenkomst gewijzigd of aangevuld moeten worden. Dit geldt
eveneens voor een aantal taken die Europol in de toekomst ingevolge lid 2
van het nieuwe artikel K.2 moet gaan krijgen. Dit lid legt bij de JBZ-Raad
de verplichting maatregelen te nemen die Europol – onder meer –
in staat moeten stellen in ondersteunende zin deel uit te maken van gezamenlijke
teams die operationele acties uitvoeren, de bevoegde autoriteiten te vragen
een onderzoek in specifieke zaken te verrichten en te coördineren, alsmede
ter plekke – assistentie te verlenen bij het onderzoeken van zaken van
georganiseerde criminaliteit. Deze taken gaan verder dan thans is neergelegd
in artikel 3 van de Europol-Overeenkomst. Dit betekent dat de door de JBZ-Raad
te nemen maatregelen uitsluitend hun beslag kunnen krijgen door wijziging
of aanvulling van de Europol-Overeenkomst.De ter goedkeuring voorliggende Overeenkomst is ondertekend op 25 juli
1995. Daarbij hebben de Benelux-landen een verklaring afgelegd waarbij de
regeringen van deze landen nogmaals wijzen op de noodzaak vóór
juni 1996 een bevredigende oplossing te vinden met betrekking tot de bevoegdheid
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen inzake prejudiciële
vragen teneinde de inwerkingtreding van de Europol-Overeenkomst mogelijk te
maken. Deze oplossing is gevonden in het op 24 juli 1996 tot stand gekomen
Protocol. Onmiddellijk daarna zijn de voorbereidingen voor de goedkeuringsprocedure
ter hand genomen. De door de leden van de fractie van GroenLinks uitgesproken
bevreemding dat «eerst nu de Overeenkomst ter bekrachtiging voorligt»
begrijpen we dan ook niet.Wij willen deze leden erop wijzen dat, hoewel de samenwerking in het verband
van de EDE geen verdragsmatige basis heeft, de uitwisseling van informatie
met de bij de EDE gestationeerde verbindingsofficieren wat betreft Nederland
wel degelijk een wettelijke basis heeft. Die uitwisseling van gegevens vindt
plaats op basis van de Wet politieregisters en het Besluit politieregisters.Voorts merken wij op dat de Staten-Generaal steeds zijn betrokken bij
de ontwikkeling van de politiële samenwerking tussen de lidstaten in
het verband van de EDE. Het op 2 juni 1993 te Kopenhagen ondertekende Ministerieel
Akkoord waarbij de EDE werd opgericht en het Gemeenschappelijk Optreden van
20 maart 1995 respectievelijk van 16 december 1996 waarbij het
werkterrein van de EDE werd uitgebreid, zijn destijds aan de Kamer gezonden
en daarover is overleg geweest.Tevens is in de jaren 1993, 1994 en 1995 – meestal aan de hand van
stukken – regelmatig over (onderdelen van) het ontwerp voor een Europol-Overeenkomst
met de Kamer gesproken (de leden van de fracties van PvdA en D66 verwezen
reeds naar dit overleg). Dit gegeven zijnde kan men in redelijkheid niet volhouden
dat het parlement thans, nu het zich in formele zin moet uitspreken, voor
een voldongen feit wordt gesteld.Naar aanleiding van de desbetreffende vraag van de leden van de GroenLinks-fractie
delen wij mede dat indien een van de lidstaten de Europol-Overeenkomst niet
zou kunnen bekrachtigen omdat het nationale parlement van de desbetreffende
lidstaat aan de Overeenkomst zijn goedkeuring zou onthouden, de Europol-Overeenkomst
niet in werking kan treden en Europol derhalve niet met zijn activiteiten
kan starten. Artikel 45, lid 3, van de Europol-Overeenkomst bepaalt immers
dat de Overeenkomst pas in werking treedt nadat de laatste van de vijftien
lidstaten de depositaris in kennis heeft gesteld van de voltooiing van de
procedure die ingevolge zijn nationale recht noodzakelijk is voor de aanneming
van de Overeenkomst. In een dergelijke situatie – er is overigens geen
enkele indicatie dat deze zich zou voordoen – zou overleg tussen de
lidstaten moeten plaatsvinden over de vraag wat hen vervolgens te doen staat.Over de verhouding tussen de Europol-Overeenkomst enerzijds en het Verdrag
van Amsterdam anderzijds verwijzen wij de leden van de fractie van GroenLinks
naar het antwoord dat wij hierboven hebben gegeven op een soortgelijke vraag
van de leden van de D66-fractie. Wij herhalen hier nog eens dat voor zover
het gaat om nieuwe taken en bevoegdheden voor Europol wijziging of aanvulling
van de Europol-Overeenkomst noodzakelijk is.Op de vragen van de leden van de fractie van de RPF, die vooropstelden
de noodzaak te zien om op justitieel en politieel gebied tot een behoorlijke
mate van samenwerking te komen, gaan wij in het vervolg van deze nota in.De leden van het GPV konden de positionering van Europol ten opzichte
van de nationale opsporingsdiensten in algemene zin ondersteunen. Zij stelden
tegelijkertijd de noodzaak te voelen terughoudend te zijn met het overdragen
van opsporingsbevoegdheden aan Europol. Wij zijn het eens met deze terughoudendheid.
Zoals door de eerste en derde ondertekenaar reeds bij eerdere gelegenheid
is opgemerkt (zie bijvoorbeeld het antwoord d.d. 7 maart op de vragen van
het Kamerlid De Graaf) is een zelfstandig uitvoeren van onderzoeken en het
zelfstandig uitoefenen van politiebevoegdheden door Europol en zijn functionarissen
voor ons niet aan de orde.Anders dan de leden van de GPV-fractie zijn wij wel hoopvol dat Europol
op redelijk korte termijn de beoogde bijstand in de bestrijding en voorkoming
van de internationale criminaliteit kan bieden. Het is tijdens vergaderingen
van zowel de Europese Raad als de JBZ-Raad bij herhaling gebleken dat de lidstaten
het vaste voornemen hebben de Europol-Overeenkomst voor het einde van dit
jaar bekrachtigd te hebben, zodat Europol uiterlijk medio 1998 daadwerkelijk
met zijn activiteiten kan aanvangen.Per eind mei/begin juni van dit jaar was de situatie als volgt: het Verenigd
Koninkrijk had de Overeenkomst bekrachtigd, terwijl inmiddels ook de parlementen
van Spanje en Denemarken hun goedkeuring aan de Overeenkomst hadden gehecht.
In de andere lidstaten was de goedkeuring van de Overeenkomst
in behandeling bij het parlement of stond de Overeenkomst op het punt aan
het parlement te worden voorgelegd. Indien inderdaad de lidstaten erin slagen
binnen de gestelde termijn de Europol-Overeenkomst bekrachtigd te hebben,
betekent dit dat met deze procedure twee jaar en enkele maanden gemoeid is
geweest, hetgeen wij een redelijke termijn vinden; dit te meer aangezien de
oplossing van de Hof-kwestie die voor een aantal lidstaten, waaronder Nederland,
van groot belang was, bijna een jaar op zich heeft laten wachten. Daarbij
komt voorts dat deze periode is gebruikt om de uitvoeringsregelingen op te
stellen die in werking moeten zijn getreden voordat Europol zijn werkzaamheden
kan starten.Inmiddels betekent een en ander inderdaad, zo antwoorden wij de leden
van de GPV-fractie, dat Europol intussen niet van start kan gaan en dat de
EDE zijn werk blijft voortzetten. Sedert de inwerkingtreding van het Gemeenschappelijk
Optreden van 10 maart 1995, respectievelijk van 16 december 1996, zijn deze
werkzaamheden, zoals hiervoor reeds is opgemerkt, overigens niet beperkt tot
de voorkoming en bestrijding van de illegale drugshandel maar strekt de samenwerking
zich ook uit tot de voorkoming en bestrijding van de illegale handel in radioactieve
en nucleaire stoffen, illegale immigratiekanalen, illegale handel in motorvoertuigen
en de handel in mensen. Voor het antwoord op de vraag hoever de bevoegdheden
van de EDE zich uitstrekken mogen wij de leden van het GPV verwijzen naar
de uiteenzetting die wij hierboven hebben gegeven naar aanleiding van de vraag
van de leden van de VVD-fractie over het verschil tussen opzet, taken en bevoegdheden
van de EDE enerzijds en die van Europol anderzijds.Indien onverhoopt de Europol-Overeenkomst door een of meer lidstaten niet
bekrachtigd zou worden – wij herhalen nog maar eens dat er geen aanwijzingen
in die richting zijn – zou een nieuwe situatie ontstaan die nader overleg
tussen de lidstaten vereist. Een voor onbepaalde tijd vervolgen van zijn werkzaamheden
door de EDE is een theoretische mogelijkheid, maar het lijkt ons prematuur
thans over deze hypothetische situatie te speculeren.Wij willen de hier aan het woord zijnde leden erop wijzen dat artikel
K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie samenwerking op drieërlei
wijze mogelijk maakt: het vaststellen van gemeenschappelijke standpunten,
het besluiten tot een gemeenschappelijk optreden en het opstellen van overeenkomsten.
Het spreekt voor zich dat de politie-samenwerking zoals de lidstaten deze
door middel van een Europese politiedienst wensen te bewerkstelligen, haar
grondslag moet vinden in een verdrag. Zoals reeds is opgemerkt in de memorie
van toelichting (blz. 3) bleek de uitwerking van de voorstellen tot oprichting
van Europol moeilijk en tijdrovend en constateerden de Trevi-ministers dat
de praktijk een tussenstap vereiste. Deze tussenstap is de EDE. Anders dan
deze leden stellen is, zoals wij reeds hebben opgemerkt, dit Ministerieel
Accoord destijds aan de Kamer gezonden. Wij verwijzen deze leden onder meer
naar kamerstukken II 1992/93, 22 800, VI/VII, nr. 15.De verwachting is gewettigd dat op het ogenblik dat alle lidstaten de
Overeenkomst hebben bekrachtigd, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden
van de GPV-fractie, de regelingen die ingevolge artikel 45, lid 4, van de
Europol-Overeenkomst in werking moeten zijn getreden voordat Europol kan starten,
voorlopig zijn vastgesteld. Deze regelingen zijn «voorlopig vastgesteld»
omdat zij eerst na de inwerkingtreding van de Europol-Overeenkomst met inachtneming
van de in die Overeenkomst neergelegde procedure definitief kunnen worden
vastgesteld.Hoewel de onderhandelingen over de diverse ontwerp-regelingen niet altijd
even gemakkelijk zijn geweest, zijn zij thans bijna alle afgerond respectievelijk
in een vergevorderd stadium van onderhandeling. Ten aanzien van
de ontwerpen waarover op dit ogenblik wordt gediscussieerd, zijn geen forse
verschillen van mening te signaleren.Wij geven ter zake het volgende overzicht. Tussen haken worden de artikelen
van de Overeenkomst vermeld die de grondslag van de desbetreffende regeling
vormen.1. het Reglement betreffende de rechten en verplichtingen van de verbindingsofficieren
(artikel 5, lid 7) – voorlopig vastgesteld door de JBZ-Raad van 19/20
maart 1996;2. Reglement voor het gebruik van analysebestanden (artikel 10, lid 1) –
voorlopig vastgesteld door de JBZ-Raad van 26 mei 1997;3. Reglement van orde van het Gemeenschappelijk controle-orgaan (artikel
24 lid 7) – op verzoek van het Nederlandse voorzitterschap heeft de
Werkgroep Politie van de Europese Registratiekamers zich belast met het ontwerpen
van het desbetreffende reglement;4. Statuut voor het Personeel (artikel 30) – voorlopig vastgesteld
door de JBZ-Raad van 26 mei 1997;5. Regeling ter bescherming van geheime informatie (artikel 31) –
in behandeling bij de Ad hoc Werkgroep Europol;6. Financieel Reglement (artikel 35) – voorlopig vastgesteld door
de JBZ-Raad van 19/20 maart 1996;7. Zetelovereenkomst (artikel 37) – op het ogenblik wordt de concept-Zetelovereenkomst,
waarover – op ambtelijk niveau overeenstemming bestond tussen Nederland
en de EDE aangepast aan het vastgestelde Protocol ter uitvoering van artikel
41, lid 1, van de Europol-Overeenkomst (zie onder 8);8. Protocol Voorrechten en immuniteiten (artikel 41, lid 1) – goedgekeurd
door de JBZ-Raad van 26 mei 1997 en ondertekend door de permanente vertegenwoordigers
van de lidstaten op 19 juni 1997;9. Gelijkluidende bilaterale verdragen tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de andere lidstaten betreffende de voorrechten en immuniteiten van de verbindingsofficieren
(artikel 41 lid 2) – op korte termijn zullen de concepten aan de hoofdsteden
worden gezonden.Ingevolge het eerdergenoemde lid 4 van artikel 45 moeten deze regelingen
en verdragen in werking zijn getreden voordat Europol zijn activiteiten kan
aanvangen. Kort samengevat is de situatie zo dat de regelingen genoemd onder
1, 2, 4, en 6 voorlopig zijn vastgesteld en dat het Protocol genoemd onder
8 is ondertekend. De onderhandelingen over het door het Nederlandse voorzitterschap
voorgelegde ontwerp-Geheimhoudingsreglement (5) zijn in een vergevorderd stadium
en het resultaat daarvan zal door het Luxemburgse voorzitterschap, naar mag
worden verwacht, aan de in december van dit jaar te houden JBZ-Raad ter voorlopige
vaststelling worden voorgelegd. De afronding van de ontwerp-Zetelovereenkomst
(7) zal evenmin noemenswaardige problemen ontmoeten. Er zijn geen aanwijzingen
dat door de Werkgroep Politie van de Europese Registratiekamers niet voldaan
zou kunnen worden aan het verzoek van het Nederlandse voorzitterschap de opstelling
van het ontwerp-Reglement van orde van het gemeenschappelijke controle-orgaan
(3) voor het einde van dit jaar te voltooien. Ook de onderhandelingen over
de bilaterale verdragen betreffende de voorrechten en immuniteiten van de
verbindingsofficieren (9) zullen op of omstreeks die tijd hun beslag krijgen.Naast de hierboven genoemde regelingen en overeenkomsten schrijft de Europol-Overeenkomst
nog een aantal andere regelingen voor. Hun inwerkingtreding is geen voorwaarde
voor de start van Europol, maar voor een goed functioneren van deze organisatie
achten wij het nodig dat ook deze op niet al te lange termijn worden vastgesteld.
Het gaat hierbij om de volgende uitvoeringsregelingen: 10. Regels omtrent het opvragen en ontvangen door Europol van gegevens
die derde Staten en instanties (uit eigen beweging) verstrekken (artikel 10,
lid 4) – door het Nederlandse voorzitterschap is een ontwerp-regeling
aan de Ad hoc Werkgroep Europol voorgelegd en de discussie daarover bevindt
zich in een vergevorderd stadium;11. Regels betreffende de inrichting van het indexsysteem (artikel 11,
lid 3) – aan de hand van een discussienota van het Luxemburgse voorzitterschap
is de Ad hoc Werkgroep Europol met de bespreking van dit onderwerp begonnen;12. Nadere regels met betrekking tot vastlegging van de verstrekking van
gegevens (artikel 16) – over dit onderwerp is nog niet gesproken;13. Algemene regels voor de verstrekking van persoonsgegevens door Europol
aan derde Staten (artikel 18, lid 2) – door het Nederlandse voorzitterschap
is een ontwerp-regeling aan de Ad hoc Werkgroep Europol voorgelegd en de discussie
daarover bevindt zich in een vergevorderd stadium;14. Reglement van orde van de Raad van Bestuur (artikel 28, lid 7) –
voorlopig vastgesteld door de JBZ-Raad van 23 november 1995;15. Regeling voor samenwerkingsverbanden met instanties binnen EU-verband
(artikel 42, lid 1) – een door het Nederlands voorzitterschap ingediend
ontwerp is door de Ad hoc Werkgroep Europol voorlopig vastgesteld;16. Regeling inzake het aangaan en onderhouden van betrekkingen met derde
staten en instanties buiten EU-verband (artikel 42, lid 2) – een door
het Nederlands voorzitterschap ingediend ontwerp is door de Ad hoc Werkgroep
Europol voorlopig vastgesteld.Het Luxemburgse voorzitterschap streeft er naar de ontwerp-regelingen
genoemd onder 10, 13, 15 en 16 ter voorlopige vaststelling voor te leggen
aan de in december van dit jaar te houden vergadering van de JBZ-Raad. Wanneer
dit inderdaad wordt gerealiseerd, betekent dit dat de ontwerp-regelingen genoemd
onder 11 en 12 onder het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk opgesteld
moeten worden.De door de JBZ-Raad vastgestelde begroting voor 1998 is een begroting
voor de EDE en niet voor Europol. Dit betekent dat, zo beantwoorden wij de
vraag van de leden van het GPV, voordat Europol van start gaat een nieuwe
en aan deze organisatie aangepaste begroting door de JBZ-Raad zal moeten worden
vastgesteld. De verhoging van het budget van de EDE met 20% is onder de huidige
omstandigheden toereikend om de afgesproken taken en activiteiten uit te voeren
en toe te werken naar een goede overgang naar Europol.Bij dit alles dient men zich te realiseren dat Europol de taken die zijn
neergelegd in de Europol-Overeenkomst niet direct in hun volle omvang zal
kunnen uitvoeren. Alleen al het werven van voldoende gekwalificeerd personeel
en een uit organisatorisch oogpunt verantwoorde opbouw van de organisatie
vereisen een zekere fasering en de nodige tijd.Niet alleen de leden van de GPV-fractie maar ook de leden van andere fracties
hebben op diverse plaatsen vragen gesteld over de relatie tussen Europol en
Interpol. Wij geven hier een nadere uiteenzetting over die relatie.Interpol is een niet op een verdrag gebaseerde organisatie waarbij momenteel
de politie-organisaties van 177 landen (en 12 subbureaus) zijn aangesloten.
Het functioneren van Interpol is geregeld in een statuut en een aantal regelingen
(bijvoorbeeld in verband met de opslag van persoonsgegevens). Interpol heeft
geen executieve bevoegdheden en verricht derhalve ook geen zelfstandige opsporingsactiviteiten.De Interpol-organisatie kent een aantal organen als de Algemene Vergadering,
het Uitvoerend Comité en het Secretariaat-Generaal. De Algemene Vergadering
is het hoogste en belangrijkste besluitvormende orgaan en dient
als zodanig – op afstand – toezicht te houden op de Interpol-organisatie.
Het Uitvoerend Comité heeft op een meer directe wijze sturende invloed
op met name het werk van het Secretariaat-Generaal van de organisatie in Lyon.In ieder van de landen, waarvan de politie-organisatie is aangesloten
bij Interpol, bevindt zich een zogenoemd Nationaal Centraal Bureau die te
zamen een wereldwijd netwerk vormen. In ons land fungeert de Divisie Centrale
Recherche Informatie (Divisie CRI) als zodanig. De beschikbaarheid van dit
wereldwijde netwerk vormt een van de belangrijkste faciliteiten, zo niet de
belangrijkste, die Interpol biedt. De aangesloten landen kunnen dit netwerk
gebruiken voor het richten van verzoeken om inlichtingen aan andere aangesloten
landen, het verspreiden van internationale signaleringen enzovoorts. Het gaat
hierbij om zaken als aanhoudingsverzoeken, verzoeken om opsporing van vermiste
personen, het vestigen van de aandacht op internationaal opererende criminelen
en de uitwisseling van operationele informatie ter ondersteuning van een in
een bepaald land lopend opsporingsonderzoek.De internationale uitwisseling van informatie geschiedt op basis van verdragen
inzake de wederzijdse rechtshulp inzake strafzaken en – uiteraard –
de nationale wetgeving. Zo bepaalt artikel 14, lid 5, van het Europees Verdrag
aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, dat in de gevallen waarin
dat verdrag rechtstreekse toezending van verzoeken om rechtshulp toestaat,
dit kan geschieden door tussenkomst van Interpol.In het hoofdkwartier van Interpol in Lyon wordt de internationale samenwerking
op het gebied van de opsporing bevorderd en wordt zo nodig de internationale
informatie-uitwisseling gecoördineerd.Daarnaast worden door Interpol eigen geautomatiseerde gegevensbestanden
bijgehouden op basis van de informatie die tussen de landen wordt uitgewisseld
en waarvan het Secretariaat-Generaal veelal een afschrift ontvangt. De informatie
in deze gegevensbestanden wordt in een aantal gevallen nader geanalyseerd
en de aldus «veredelde» informatie wordt – met toestemming
van het land dat de informatie verstrekte – aan andere betrokken landen
ter beschikking gesteld. De aangesloten landen zijn niet verplicht informatie
aan het Secretariaat-Generaal van Interpol en aan de andere aangesloten landen
ter beschikking te stellen. De geautomatiseerde bestanden van Interpol bevatten
in beginsel geen «zachte informatie» (intelligence). Ook in een
ander opzicht komt de inhoud van de geautomatiseerde bestanden van Interpol
en Europol, en trouwens ook van het Schengen informatiesysteem, niet met elkaar
overeen. Zo bevatten om een voorbeeld te noemen de Interpolbestanden en het
Schengen informatiesysteem signaleringen van gezochte personen en het Europol
informatiesysteem niet. Zo worden in het Schengen informatiesysteem, om een
ander voorbeeld te geven, niet toe te laten vreemdelingen gesignaleerd en
in de bestanden van Interpol en Europol niet.Anders dan bij Europol, heeft niet elk Europees land een verbindingsofficier
gestationeerd bij het Europese Liaisons Bureau in het hoofdkwartier van Interpol
te Lyon.Belangrijke verschillen tussen Europol enerzijds en Interpol anderzijds
betreffen: de aan- respectievelijk afwezigheid van een verdragsrechtelijke
basis, de structuur van en het toezicht op de organisatie, de inhoud van de
informatiesystemen, de aan- respectievelijk afwezigheid van een verplichting
tot verstrekking van informatie en het doel waarvoor de organisaties worden
gebruikt.Zowel Interpol, die overigens alle vormen van criminaliteit tot zijn werkterrein
heeft, als Europol houden zich bezig met de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit. Daarom achten wij het van groot belang dat de betrekkingen
tussen beide organisaties steunen op het beginsel van samenwerking. Het is
uiteraard niet wenselijk dat Europol en Interpol elkaar beconcurreren;
de organisaties dienen van elkaars ervaringen te profiteren. Onnodige overlappingen
van te ondernemen activiteiten moeten zo veel mogelijk worden vermeden. Coördinatie
en afstemming met betrekking tot de door hen te ondernemen activiteiten is
derhalve nodig. Alleen door een duidelijke onderlinge afstemming kan optimaal
van de faciliteiten van enerzijds Europol en anderzijds Interpol gebruik worden
gemaakt. De ene keer zal Europol een additionele functie kunnen vervullen
ten opzichte van Interpol, de andere keer zal het beter zijn de onderwerpen
aan Interpol over te laten of juist beide organisaties op hetzelfde terrein
activiteiten te laten ontplooien. Daarbij moet worden aangetekend dat in onze
visie de toegevoegde waarde van Europol vooral zal zijn te vinden in het met
twee of meer lidstaten uitvoeren van operationele analyses op basis van door
de lidstaten verstrekte – vaak «zachte» – informatie;
een rol die niet is weggelegd voor Interpol. Samenwerking op het interactief
coördineren van opsporingsonderzoeken in de lidstaten is ook een belangrijke
toegevoegde waarde van Europol.Het is tegen deze achtergrond dat in de verschillende werkgroepen in Brussel,
in Stuurgroep II en in het Comité K.4 door het Nederlandse voorzitterschap
geïnitieerde notities over dit onderwerp zijn besproken. Deze coördinatie
dient naar ons oordeel op drie niveaus plaats te vinden.In de eerste plaats is coördinatie op nationaal niveau nodig. In
de lidstaten zullen de politie-autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor
de contacten met Europol en (de Europese Regio van) Interpol ervoor moeten
zorgen dat de voorstellen voor de door deze organisaties te ondernemen activiteiten
op elkaar zijn afgestemd. Daar begint naar ons oordeel de afstemming.In de tweede plaats dient op beleidsmatig niveau afstemming plaats te
vinden tussen de Europese Unie (verder ook af te korten als: de EU) en Interpol.
Hiertoe vindt, op voorstel van het Nederlandse voorzitterschap, sedert het
begin van dit jaar met enige regelmaat overleg plaats tussen de trojka van
het Comité K.4 en de voorzitter en secretaris-generaal van Interpol.
Ten behoeve van dat overleg zal tenminste één maal per jaar,
en zo nodig twee maal per jaar, een nota worden opgesteld waarin de programma»s
van de EU en van Interpol met elkaar worden vergeleken. Het Comité
K.4 zal specifieke gebieden voor samenwerking aanwijzen en op basis van die
aanwijzingen zal het gesprek tussen de trojka van het Comité K.4 en
Interpol plaats vinden, waar de organisatie van de samenwerking zal worden
besproken.In de derde plaats is er de coördinatie op uitvoerend niveau. In
dit opzicht is met name van belang dat Europol en Interpol regelmatig om de
tafel zitten om waar dit nodig is hun activiteiten in concreto op elkaar af
te stemmen. De samenwerking tussen Europol en Interpol zal op basis van de
nog vast te stellen regelingen over de uitwisseling van informatie en over
de samenwerking met derde staten en instanties (zie hierboven) concreet gestalte
moeten krijgen. Overigens merken wij voor de goede orde op dat ook thans de
EDE en Interpol met elkaar periodiek overleg voeren.Met betrekking tot de rol van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
wijzen wij de leden van de GPV-fractie op artikel 28, lid 4, van de Overeenkomst
waar is aangegeven dat de Commissie wordt uitgenodigd om zonder stemrecht
de vergaderingen van de Raad van Bestuur bij te wonen. Of en welke invloed
van de zijde van de Commissie kan worden uitgeoefend hangt af van de inbreng
die haar vertegenwoordiger heeft en de bereidheid van de vertegenwoordigers
van de lidstaten eventuele voorstellen van de Commissie te honoreren.Naar aanleiding van de desbetreffende vraag van de hier aan het woord
zijnde leden merken wij op dat de taken van de JBZ-Raad en van de diverse
Europol-organen in de Europol-Overeenkomst zijn neergelegd. Wij
verwijzen wat betreft de Raad van Bestuur van Europol naar artikel 28 en met
betrekking tot de directeur naar artikel 29 van de Overeenkomst. Op vele plaatsen
in de Overeenkomst is het vereiste van een beslissing door de JBZ-Raad neergelegd.
In algemene zin kan worden gesteld dat zowel ten aanzien van de EDE als met
betrekking tot het toekomstige Europol het de JBZ-Raad is die het beleid met
betrekking tot deze organisaties vaststelt. Dit gebeurt met name door goedkeuring
van het jaarprogramma en het jaarverslag (artikel 28, lid 10) en door de vaststelling
van de begroting (artikel 35, lid 5) en de jaarrekening (artikel 36, lid 5).
In onze visie dient noch de coördinator van de EDE noch de directeur
van Europol zich te beperken tot het louter uitvoeren van hem opgedragen taken
maar mag van een dergelijke functionaris ook worden verwacht dat deze de nodige
initiatieven ontplooit. Dit laat uiteraard onverlet dat de bevoegdheid om
te beslissen over dergelijke initiatieven daar ligt waar de Overeenkomst haar
heeft gelegd. Het recente Nederlandse voorzitterschap heeft wat dit betreft
geen negatieve ervaringen opgedaan.De Nederlandse regering heeft, zo vervolgen wij de beantwoording van de
vragen van de leden van de GPV-fractie, bij haar aanbod voor de vestiging
van Europol zich verplicht een aantal diensten gratis te leveren. Behalve
de terbeschikkingstelling om niet van het gebouw aan de Raamweg in Den Haag
neemt Nederland een aantal aspecten van de externe veiligheid voor zijn rekening.
Het gaat hierbij om de bekostiging van het beveiligingspersoneel en van de
beveiligingsinfrastructuur. Op jaarbasis is hiermee een bedrag van 2 miljoen
gulden gemoeid. In beginsel geldt deze verplichting voor Nederland als gastland –
bij ongewijzigd beleid en bij onveranderde status van Europol – voor
onbepaalde tijd. De kosten die Nederland derhalve thans betaalt betreffen
de reguliere bijdrage (de contributie) en de beveiligingskosten.De in zeer algemene bewoordingen vervatte kritiek van de leden van de
SP-fractie op de Overeenkomst delen wij niet. Anders dan deze leden zijn wij
van mening dat zowel in de Overeenkomst zelf als ook in de relevante uitvoeringsregelingen
een goede regeling met betrekking tot de geautomatiseerde bestanden en de
bescherming van de burgers is neergelegd. Ook zijn wij de mening toegedaan
dat aan de politieke, juridische en financiële controle op Europol op
voldoende wijze gestalte is gegeven. b. Doelstelling en taken van EuropolDe leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere verduidelijking van
onze stelling in de memorie van toelichting dat Europol zijn taak op een zodanige
manier moet gaan uitoefenen dat het faciliteiten ontwikkelt die door andere
internationale organisaties niet geboden worden. De relatie tussen Europol
en Interpol en de noodzaak onnodige duplicering van activiteiten van deze
twee organisaties zoveel mogelijk te voorkomen, hebben wij hiervoor (onder
a) uiteengezet naar aanleiding van de vragen van de leden van de GPV-fractie.
Wij mogen de leden van de CDA-fractie naar die uiteenzetting verwijzen.Wij willen de door deze leden aangehaalde passage uit de memorie van toelichting
nog met een ander voorbeeld verduidelijken. Ook Schengen biedt de aangesloten
lidstaten een aantal mogelijkheden. Er is het Schengen informatiesysteem.
Dit is een geautomatiseerd signaleringssysteem dat onder meer de politiële
en justitiële autoriteiten maar ook de grensbewakingsautoriteiten in
elk der Schengenlanden permanent inzicht verschaft in de internationale signaleringsinformatie
van de andere partners van het Schengenakkoord over bepaalde categorieën
van personen en voorwerpen. Het lijkt ons een duidelijke overlap als in het
Europol informatiesysteem als bedoeld in artikel 7 van de Overeenkomst persoonsgegevens
zouden worden ingevoerd enkel en alleen met het doel om de betrokken
personen te doen opsporen. De faciliteit die het Europol informatiesysteem,
dat anders dan het Schengen informatiesysteem in beperkte mate ook achtergrondinformatie
bevat, met name moet bieden is een informerende en verwijzende. Nationale
opsporingsautoriteiten moeten via het Europol informatiesysteem vooral ook
te weten kunnen komen in welke andere lidstaten voor hun onderzoek relevante
informatie is opgeslagen.De samenwerking van Europol dient zich zeker niet te beperken tot de samenwerking
met de lid-staten. In de Europol-Overeenkomst neemt de uitwisseling van gegevens
met derde staten en organisaties en de samenwerking tussen deze en Europol
dan ook een belangrijke plaats in. Dit spreekt voor zich omdat slechts op
deze manier de internationale misdaad op het grondgebied van de Europese Unie
met vrucht kan worden bestreden.Wij attenderen de hier aan het woord zijnde leden op de artikelen 10,
lid 4, 18 en 42 van de Europol-Overeenkomst en wij verwijzen hen naar het
overzicht dat hiervoor (onder a) over de stand van zaken met betrekking tot
de diverse ontwerp-regelingen is gegeven. In de Europol-Overeenkomst is, zoals
gezegd, voorzien in samenwerking met organisaties zowel binnen als buiten
het rechtsgebied van de Europese Unie en het lijkt waarschijnlijk dat Europol
in de toekomst binnen de kaders die de Overeenkomst en de daarop gebaseerde
uitvoeringsregelingen stellen, met diensten als de Amerikaanse FBI contacten
zal onderhouden.In reactie op de vraag van de leden van de VVD-fractie merken wij op dat
in het kader van de verslaglegging ten behoeve van de JBZ-Raad over de aard
en omvang van de georganiseerde criminaliteit een methode is ontwikkeld om
het verschijnsel georganiseerde misdaad te definiëren. Hiervoor is een
aantal (elf) kenmerken aangegeven.Deze kenmerken zijn: 1. samenwerkingsverband van meer dan twee personen;
2. elk met zijn eigen specifieke taak; 3. voor langere of onbepaalde tijd;
4. met een vorm van discipline en controle; 5. verdacht van ernstige misdaden;
6. internationaal actief; 7. met gebruik van geweld of andere intimidatiemiddelen;
8. met gebruik van commerciële of zakelijke structuren; 9. betrokken
bij witwassen van geld; 10. met invloed op de politiek, de media, de overheid,
de rechterlijke macht of de economie; 11. met als oogmerk winst en/of macht.Een misdaad of een criminele groepering wordt tot de georganiseerde misdaad
gerekend indien tenminste zes van de genoemde kenmerken (waaronder in ieder
geval die genoemd onder 1, 3, 5 en 11) van toepassing zijn. Aan de hand van
deze criteria kan op een voor alle lidstaten geldende wijze worden vastgesteld
of er sprake is van een criminele structuur of organisatie. Wij verwijzen
deze leden overigens naar het bij brief van 12 mei jl. aan de Kamer gezonden
document «Gemeenschappelijk mechanisme voor het verzamelen en systematisch
analyseren van informatie over internationale georganiseerde misdaad (Enfopol
35 Rev 1; kamerstukken II 1996/97, 23 490, nr. 73; agendapunt 2p).Wat betreft de seksuele uitbuiting van kinderen merken wij op dat deze
vorm van criminaliteit onder het begrip mensenhandel valt. Wij wijzen de leden
van de VVD-fractie op de definitie van mensenhandel die is opgenomen in de
bij artikel 2 van de Europol-Overeenkomst bedoelde bijlage en die als volgt
luidt: het onderwerpen van een persoon aan de feitelijke en wederrechtelijke
macht van andere personen door gebruik te maken van geweld of bedreiging met
geweld dan wel door misbruik te maken van een gezagsverhouding of van misleiding
met name ten einde zich bezig te houden met de exploitatie van prostitutie
van die andere persoon, vormen van uitbuiting en seksueel geweld ten
aanzien van minderjarigen of met de handel in afgestane kinderen. Het Gemeenschappelijk optreden van 16 december 1996 breidt niet het mandaat
van Europol maar dat van de EDE uit.Indien in een bepaald geval van seksuele uitbuiting van kinderen geen
sprake is van concrete aanwijzingen van een criminele organisatie of structuur
ligt er geen taak voor Europol. Het al dan niet ernstig geschokt zijn van
de rechtsorde in twee of meer lidstaten is op zich geen relevant criterium.
Overigens kan de politiële samenwerking tussen twee landen, indien er
geen sprake is van een criminele structuur of organisatie, ook afgezien van
de in de Europol-Overeenkomst neergelegde taakafbakening uit een oogpunt van
doelmatigheid in het algemeen beter rechtstreeks tussen de bevoegde autoriteiten
plaatsvinden.In het voorgaande hebben wij op verschillende plaatsen reeds gesproken
over het in beginsel vermijden van doublures bij de werkzaamheden van Europol
en andere organisaties. Wij mogen de leden van de VVD-fractie verwijzen naar
de desbetreffende passages. Deze leden gaan dieper in op de informatievoorziening
in het Schengen-verband en vragen zich af in hoeverre bepaalde Schengen-activiteiten
zouden kunnen worden overgeheveld naar Europol. Los van de omstandigheid dat –
ook na de incorporatie van Schengen in de Europese Unie – het bij Schengen
en Europol niet geheel om dezelfde participanten gaat, lijkt ons het overnemen
van bepaalde taken door Europol in de huidige verdragsrechtelijke situatie
niet voor de hand te liggen. Schengen heeft andere en in bepaalde opzichten
ruimere taken dan Europol en de doelstelling van beide is, zoals eerder gememoreerd,
niet dezelfde. Het Schengen informatiesysteem signaleert en is gericht op
ingrijpen door individuele opsporingsautoriteiten die zelf rechtstreeks inzage
in de signaleringsgegevens hebben. Het Europol informatiesysteem heeft een
informerende en verwijzende functie ten behoeve van (grote) opsporingsonderzoeken
en slechts een zeer beperkte groep van functionarissen heeft daarin rechtstreeks
inzage. Waar het Schengen informatiesysteem is opgezet als een signaleringsregister
en het Europol informatiesysteem niet en ook niet als zodanig moet gaan werken,
zo voegen wij daaraan toe, zijn wij minder dan wellicht deze leden bevreesd
voor – nutteloze – doublures. Dit wil uiteraard niet zeggen dat
het Europolsysteem niet bepaalde persoonsgegevens zal bevatten die ook zijn
opgeslagen in het Schengen informatiesysteem en andersom, echter met verschillende
doelen.De door de leden van de VVD-fractie bedoelde volzin («Europol is
een facilitaire eenheid; het is geen zelfstandig entiteit die met eigen mensen,
middelen en ondersteuning autonoom onderzoeken opzet») moet gezien worden
tegen de achtergrond dat de memorie van toelichting een toelichting bevat
op de Europol-Overeenkomst en niet op andere documenten zoals het rapport
van de Groep op Hoog Niveau of het Verdrag van Amsterdam. De bewoordingen
van de artikelen 2 en 3 van de Overeenkomst laten naar ons oordeel geen twijfel
over de positie van Europol in dit opzicht. Zo bepaalt artikel 2, lid 1, dat
Europol ten doel heeft het optreden van en de samenwerking tussen de bevoegde
instanties van de lidstaten doeltreffender te maken en spreekt artikel 3 onder
meer over het vergemakkelijken van de uitwisseling van informatie tussen de
lidstaten, over het aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten verschaffen
van informatie, alsmede over het ondersteunen van het opsporingsonderzoek
in de lidstaten. Dat zijn taken die Europol terecht kwalificeren als een facilitaire
organisatie en niet als een instelling die zijn eigen koers vaart en zelfstandig
uitmaakt welke onderzoeken het ter hand neemt.Dit betekent niet dat het binnen de Europese Unie bestaande ambitie-niveau
met betrekking tot de politiële samenwerking tegen de georganiseerde
criminaliteit met de huidige Europol-Overeenkomst zijn eindstation zou hebben
bereikt. De eerder genoemde documenten geven reeds aan dat dit
niet het geval is. Voor zover de voorstellen van de Groep op Hoog Niveau zich
niet laten realiseren binnen het raamwerk van de bestaande tekst van de Europol-Overeenkomst
zal wijziging c.q aanvulling van de Overeenkomst nodig zijn. Dit geldt eveneens,
wij zijn hierop reeds ingegaan, voor de maatregelen die als uitvloeisel van
het Verdrag van Amsterdam genomen moeten worden.De vraag of een bepaald onderzoek dan wel een concrete activiteit tot
het werkterrein van Europol behoort, respectievelijk in het door de JBZ-Raad
vastgestelde activiteitenprogramma past wordt, zo delen wij de leden van de
VVD-fractie mee, in eerste instantie beoordeeld door de Directeur van Europol.
Bij twijfel of bij gebrek aan overeenstemming tussen Europol en de betrokken
lidstaten lijken verschillende wegen mogelijk om tot een oplossing te komen.
Nader overleg met de (verbindingsofficieren van de) nationale eenheden van
de betrokken lidstaten behoort daartoe. Afhankelijk van de gevraagde activiteit
is overleg in de Raad van Bestuur of met diens voorzitter (en eventueel in
hogere gremia) een andere optie. In beginsel is de prioriteitstelling van
de te ondernemen activiteiten in het jaarlijkse activiteitenprogramma aangegeven.
Eventueel noodzakelijke wijzigingen daarin, bijvoorbeeld door onvoorziene
gebeurtenissen, worden niet door het voorzitterschap, maar door de Raad van
Bestuur en, voorzover vereist, door de JBZ-Raad bepaald. Uiteraard moet het
jaarlijkse activiteitenprogramma een zodanige flexibiliteit in zich bergen
dat het voor Europol mogelijk is om zonder de andere werkzaamheden al te zeer
in het gedrang te laten komen, in zekere mate te kunnen reageren op de vraag
van het moment.De in artikel 2, lid 2, van de Europol-Overeenkomst genoemde (maximale)
termijn van twee jaar is – dit als antwoord op de vraag van de hier
aan het woord zijnde leden – een compromis tussen de Spaanse opvatting,
die Europol bij de aanvang van zijn activiteiten belast wilde zien met de
bestrijding van het terrorisme, en de visie van een aantal andere lidstaten
die met die taakopdracht langer wilden wachten. Mede onder verwijzing naar hetgeen wij hiervoor als antwoord hebben gegeven
op gelijksoortige vragen van de leden van de VVD-fractie delen wij de leden
van de D66-fractie mede dat ingevolge de huidige Europol-Overeenkomst Europol
niet valt aan te merken als een operationele dienst of als een zelfstandige
entiteit die autonoom onderzoek doet. De verdergaande plannen in de toekomst
voor Europol doen daaraan niets af. De mogelijkheid voor Europol om, op basis
van de gegevens die het in de diverse bestanden heeft opgeslagen, op eigen
initiatief analyses te verrichten, is zeer beperkt. Deze mogelijkheid doet
zich in principe alleen maar voor wanneer het gaat om het analyseren van andere
dan persoonsgegevens. Wij wijzen in dit verband op artikel 12 van de Overeenkomst
en artikel 16 van het Reglement voor het gebruik van analysebestanden. Voor
het aanleggen van een analysebestand met persoonsgegevens is een door de Raad
van Bestuur goedgekeurd bestandsreglement nodig (artikel 12 van de Overeenkomst).
Voorts is het voor Europol niet mogelijk bestaande analysebestanden gedeeltelijk
of geheel met elkaar te koppelen zonder een besluit hierover van de deelnemers
aan de desbetreffende analyseprojecten dan wel zonder een nieuw bestandsreglement
(artikel 16 van het Reglement voor het gebruik van analysebestanden).In beginsel zijn wij met de leden van de fractie van D66 van oordeel dat
het voor een evenwichtige, verantwoorde en geloofwaardige opbouw van Europol
noodzakelijk is dat in de beginfase slechts met grote terughoudendheid wordt
besloten tot het eventuele uitbreiden van de aandachtsvelden van Europol. Wij gaven reeds aan dat het voor deze organisatie om diverse redenen onmogelijk
zal zijn het in artikel 2 van de Overeenkomst neergelegde primaire takenpakket
vanaf het begin in zijn volle omvang uit te oefenen. Binnen de grenzen van
het takenpakket zullen – in het activiteitenprogramma – keuzen
moeten worden gedaan en prioriteiten worden gesteld. Het valt niet te ontkennen
dat indien Europol dientengevolge niet aan «de vraag zou kunnen voldoen»,
het risico niet geheel is uitgesloten dat aan zijn geloofwaardigheid bij politie
en burgers afbreuk zou worden gedaan. Goede voorlichting lijkt hier op zijn
plaats.Naar onze mening strookt de bepaling van artikel 2, lid 1, inhoudende
dat het om georganiseerde criminaliteit moet gaan waarbij tenminste twee of
meer lidstaten betrokken zijn, volledig met het subsidariteitsbeginsel, zo
antwoorden wij op de vraag van de leden van de D66-fractie. Deze bepaling
schrijft, anders dan deze leden van mening lijken te zijn, niet voor dat Europol
moet worden ingeschakeld wanneer twee of meer lidstaten erbij betrokken zijn,
maar zij houdt in dat Europol niet kan worden ingeschakeld wanneer minder
dan twee lidstaten bij een criminaliteitsvorm zijn betrokken. Wanneer derhalve
een aantal lidstaten bij een bepaalde vorm van criminaliteit is betrokken
die tot het werkgebied van Europol behoort, staat het hen vrij ook direct
en zonder de tussenkomst van Europol daarover met elkaar in contact te treden
en die contacten te onderhouden.Met betrekking tot de mogelijke overlapping van de werkzaamheden van Europol
en Interpol mogen wij de hier aan het woord zijnde leden verwijzen naar de
beschouwing die wij hebben gegeven naar aanleiding van vragen van de leden
van de GPV-fractie (hierboven onder a). Met betrekking tot de enkele uitwisseling
van harde en eenvoudige gegevens zijn wij van mening dat daarvoor het Interpol-kanaal
in vele gevallen bij uitstek geschikt is en dat de lidstaten in dit opzicht
dan ook een beroep moeten blijven doen op Interpol en niet op Europol.Ook de leden van de GroenLinks-fractie zouden wij voor een antwoord op
hun vragen over de relatie tussen Europol en Interpol willen verwijzen naar
onze eerder gegeven uiteenzetting (onder a). In onze visie komt de meerwaarde
van Europol met name hierop neer dat deze organisatie op grond van uit de
lidstaten verkregen zachte informatie ten behoeve van deze lidstaten operationele
analyses kan uitvoeren.Gezien het takenpakket van Europol zouden wij, dit als antwoord op de
vraag van de leden van de RPF-fractie, Europol niet willen kenmerken als een
veredelde informatiebank. Europol moet gaan fungeren als een recherche informatiedienst
op Europees niveau en is als zodanig te vergelijken met de Divisie Centrale
Recherche Informatie op nationaal niveau. Ook deze dienst treedt niet zelfstandig-executief
op, maar daaruit kan nog niet de conclusie worden getrokken dat deze dienst
is te kwalificeren als een veredelde informatiebank. Europol moet gezien worden
als een Europese «paraplu» boven de nationale criminele inlichtingendiensten.Zoals uit de desbetreffende bepalingen van het Verdrag van Amsterdam mag
blijken – wij verwijzen de hier aan het woord zijnde leden naar onze
voorgaande beschouwingen (onder a) over het nieuwe artikel K.2 – zijn
de lidstaten van mening dat met het takenpakket dat is neergelegd in de huidige
Europol-Overeenkomst het eindstation niet is bereikt en wordt uitbreiding
daarvan nodig gevonden.Met het van kracht worden van de Europol-Overeenkomst nemen de lidstaten
de verplichting op zich om via hun nationale eenheden Europol
uit eigen beweging te voorzien van informatie en inlichtingen die Europol
nodig heeft voor zijn taakvervulling, om in te gaan op verzoeken van Europol
om informatie, inlichtingen en adviezen, alsmede om informatie voor invoering
in de geautomatiseerde bestanden van Europol te verstrekken (artikel 4, lid
4, onder 1, 2 en 6). Hoewel de nationale autoriteit in eerste instantie beoordeelt
of bepaalde informatie al dan niet relevant voor de taakvervulling van Europol
is, gaat het hier niet om een vrijblijvende aangelegenheid maar om een verplichting.
Dit blijkt ook nog eens duidelijk uit lid 5 van hetzelfde artikel waar evenwel
ook de uitzonderingen op deze verplichting zijn genoemd. Een lidstaat die
onverhoopt niet aan zijn verplichtingen in dit opzicht zou voldoen, kan daarover
in de Raad van Bestuur van Europol of eventueel in de JBZ-Raad worden aangesproken.Wij bevestigen de zienswijze van de leden van de GPV-fractie dat aan de
door Europol te ondernemen activiteiten in beginsel prioriteit moet worden
gegeven in de volgorde zoals deze activiteiten in artikel 3 zijn opgesomd.
De tekst van dit artikel laat wat dit betreft geen ruimte voor twijfel. Zowel
vooraf als achteraf kan erop worden toegezien dat de accenten eventueel niet
verkeerd worden gelegd. Vooraf gebeurt dit bij de beoordeling van het ontwerp-activiteitenprogramma
en de begrotingsvoorstellen die jaarlijks door Europol aan de Raad van Bestuur
worden voorgelegd en door de JBZ-Raad worden vastgesteld. Achteraf gebeurt
dit bij de bespreking van het jaarverslag en de jaarrekening.Zoals reeds eerder gesteld, zijn wij het in principe eens met de stelling,
die ook door leden van de fractie van het GPV wordt verwoord, dat de taken
van Europol stapsgewijze moeten worden uitgebreid. Dat neemt niet weg dat
er zich omstandigheden kunnen voordoen die een wellicht wat snellere inschakeling
van Europol dan oorspronkelijk de bedoeling was, rechtvaardigen.De Ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de Europese Unie hebben
zich gecommitteerd de strijd aan te binden tegen kindermisbruik en daarmee
samenhangende vormen van criminaliteit, zoals de handel in pornografisch materiaal.
Met het oog op de doeltreffende bestrijding van de mensenhandel, een criminaliteitsvorm
die ingevolge artikel 2 valt onder het primaire takenpakket van Europol, wordt
het nuttig gevonden indien Europol ook zou kunnen bijdragen aan de strijd
tegen de – vaak met mensenhandel samenhangende – productie, verkoop
en verspreiding van kinderporno.Voor zover dat nodig mocht zijn, zo beantwoorden wij de vraag van de hier
aan het woord zijnde leden, zal de regering erop toezien dat door Europol
aan de JBZ-Raad op een zodanige wijze verslag wordt gedaan dat de Raad een
adequaat zicht heeft op de door Europol verrichte activiteiten en de voortgang
daarvan.De leden van de GPV-fractie vragen of het juist is dat het nieuwe artikel
K.2, opgenomen in het Verdrag van Amsterdam, heeft vastgelegd dat Europol
de bevoegdheid krijgt om over de grenzen samen te werken met nationale opsporingsinstanties
en in specifieke gevallen aan lidstaten te mogen vragen een onderzoek in te
stellen. In evengenoemd artikel is inderdaad bepaald dat Europol de door deze
leden bedoelde bevoegdheden gaat krijgen, maar teneinde deze bevoegdheden
te effectueren – wij hebben reeds eerder hierop gewezen is wel aanvulling
of wijziging van de Europol-Overeenkomst nodig. De Europol-Oereenkomst zelf
wordt niet door het Verdrag van Amsterdam gewijzigd. Wij nemen kennis van
het oordeel van deze leden over de afgesproken uitbreiding van het takenpakket
van Europol, maar wij achten het zinvoller hierover een inhoudelijke discussie
te voeren wanneer het ogenblik van de onderhandelingen over de daartoe strekkende
wijziging of aanvulling van de Europol-Overeenkomst is aangebroken. Voor de omschrijving van het begrip «georganiseerde criminaliteit»
mogen wij de leden van de SP-fractie verwijzen naar het antwoord dat wij hiervoor
hebben gegeven op eenzelfde vraag gesteld door de leden van de VVD-fractie.De tweede vraag van de leden van de SP-fractie, wie beoordeelt of gegevens
al dan niet thuishoren in een bestand van Europol, beantwoorden wij als volgt.
Of er al dan niet concrete aanwijzingen zijn voor een criminele structuur
of organisatie en of op die grond bepaalde gegevens al dan niet in het informatiesysteem
van Europol «thuishoren» is ter beoordeling aan de lidstaat die
deze gegevens rechtstreeks invoert en niet aan enige andere lidstaat. Wij
verwijzen deze leden naar artikel 15, lid 1, van de Overeenkomst dat deze
verantwoordelijkheid expliciet vastlegt. Het in artikel 23 bedoelde nationale
controle-orgaan ziet vervolgens toe op – onder meer – de toelaatbaarheid
van de invoer.Gaat het om gegevens die niet door de lidstaten maar door Europol in het
informatiesysteem of in een analysebestand worden ingevoerd, dan is Europol
verantwoordelijk voor die invoer en de beoordeling van de aangeleverde informatie
(zie artikel 15, lid 2). De rechtmatigheid van de invoer wordt gecontroleerd
door het gemeenschappelijk controle-orgaan als bedoeld in artikel 24 van de
Overeenkomst. c. De nationale eenheden en hun verbindingsofficierenAnders dan de leden van de D66-fractie zouden wij de regeling van de Overeenkomst
die het mogelijk maakt de informatiestroom zowel via de verbindingsofficieren
als via hun nationale eenheden te laten lopen niet ambivalent willen noemen.
Het grote voordeel van uitwisseling van informatie via verbindingsofficieren
is dat in een direct contact met functionarissen van Europol desgewenst een
nadere toelichting kan worden gegeven en eventueel verdere vragen kunnen worden
gesteld. Voorzover ons bekend, is er wat deze mogelijkheden betreft geen verschil
van inzicht geweest tussen de lidstaten. Wel bestond er in de beginfase van
de onderhandelingen over de Overeenkomst twijfel over de vraag of er verbindingsofficieren
bij Europol zouden moeten worden aangesteld. Door de gunstige ervaringen die
inmiddels in het kader van de EDE werden opgedaan met het stationeren van
verbindingsofficieren, is die twijfel weggenomen.Binnen de randvoorwaarden van de Overeenkomst staat het de lidstaten overigens
vrij de organisatie van hun informatie-uitwisseling met Europol te regelen.
Wij zijn er niet van op de hoogte dat sommige lidstaten de wens hebben het
contact tussen de nationale eenheid en Europol niet rechtstreeks maar slechts
via hun verbindingsofficier(en) te laten lopen. De verbindingsofficieren zijn,
zo is althans de bedoeling, een belangrijke schakel in de samenwerking tussen
de lidstaten en Europol. Het is zaak voor de desbetreffende lidstaat dat deze
schakelfunctie eventueel niet uitmondt in een onevenredig zware en dominante
positie binnen het samenwerkingsverband met Europol. d. SysteemarchitectuurNaar aanleiding van vragen van de leden van de CDA-fractie over het indexsysteem
merken wij op dat het bij de verstrekking van informatie ten behoeve van door
Europol te verrichten analyses, vaak zal gaan – dit is althans uitdrukkelijk
de bedoeling – om zogenoemde zachte informatie met een vaak gevoelig
en vertrouwelijk karakter. De lidstaten zullen pas bereid zijn dit soort van
informatie te verstrekken als zij de zekerheid hebben dat de verspreiding
ervan met de nodige waarborgen is omgeven en niet verder gaat dan noodzakelijk
is voor het doel (de analyse) waarvoor de informatie is verstrekt. Dit betekent
ook dat de verspreiding van dergelijke informatie slechts plaatsvindt
onder de lidstaten die bij de desbetreffende analyse betrokken zijn.In algemene zin wordt politie-informatie verstrekt op een basis van de
«need to know». Dit beginsel, niet alleen ingegeven door redenen
van veiligheid maar ook door motieven van dataprotectie, geldt ook onverkort
voor de uitwisseling van gegevens in het kader van Europol.In het geval van operationele analyses zal het in het algemeen zo zijn
dat daarbij slechts een beperkt aantal lidstaten betrokken is. Voor de andere
lidstaten bestaat de «need to know» niet, in ieder geval niet
op het eerste gezicht. Dit neemt niet weg dat kennisneming van bepaalde gegevens
of de uitkomst van bepaalde analyses van belang zou kunnen zijn voor een lidstaat
waarvoor dat belang in eerste instantie niet aanwezig leek te zijn. Tot de
instelling van een indexsysteem is besloten om de lidstaten in de gelegenheid
te stellen te weten te komen of er informatie binnen de analysebestanden voorhanden
is die voor hen van belang kan zijn.Het vereiste van de vertrouwelijkheid enerzijds en de mogelijkheid kennis
te nemen van relevante informatie anderzijds in acht nemend, lijkt ons dit
een efficiënte methode van werken. Zij stelt de verbindingsofficier in
staat om bij raadpleging onmiddellijk te weten te komen of informatie ten
aanzien van een bepaalde persoon of criminele organisatie in de werkbestanden
ten behoeve van analyse voorhanden is zonder uit dat indexsysteem kennis te
krijgen van de onderliggende informatie. De verbindingsofficieren worden in
de gelegenheid gesteld daarover desgewenst navraag te doen bij de desbetreffende
Europol analist(en).Binnen de randvoorwaarden neergelegd in de Europol-Overeenkomst geeft
het nationale recht van de betrokken lidstaat inhoud aan de criteria voor
de vraag of een bepaalde persoon al dan niet aangemerkt kan worden als een
verdachte dan wel of ten aanzien van een persoon een vermoeden gerechtvaardigd
is dat hij een strafbaar feit zal begaan. Dit kan in concreto betekenen dat
het antwoord op die vraag in de verschillende lidstaten anders uitvalt. Dit
is inderdaad, zoals de leden van de GroenLinks-fractie zelf al aangeven, het
gevolg van de verschillen in de strafrechtelijke systemen van de lidstaten.
Voor zover het om verschillende interpretaties gaat, mag worden verwacht dat
deze door de samenwerking in Europees verband naar elkaar zullen toegroeien.Met de leden van de GPV-fractie zijn wij van oordeel dat Europol zijn
ondersteunende rol pas goed kan verrichten wanneer de lidstaten niet terughoudend
zijn bij het verstrekken van de benodigde informatie. De waarborgen waarmee
die verstrekking in de Europol-Overeenkomst is omgeven, alsook de wijze waarop
momenteel in de praktijk tussen de bij de EDE gestationeerde verbindingsofficieren
informatie wordt uitgewisseld, geven ons wat dit betreft vertrouwen voor de
toekomst. Uiteraard zal hierbij sprake zijn van een groeiproces. Met name
zal van belang zijn dat Europol aan de waarborgen van vertrouwelijkheid zoals
deze zijn neergelegd in de Europol-Overeenkomst ook in de praktijk gestalte
kan geven.Het gaat bij het Europol informatiesysteem om informatie die – deels
door tussenkomst van de verbindingsofficieren – ter beschikking van
alle lidstaten wordt gesteld. Rechtstreekse samenwerking tussen politie-autoriteiten
en uitwisseling van politie-informatie tussen een beperkt aantal lidstaten,
bijvoorbeeld op basis van de artikelen 39 en 46 van het de Schengen Uitvoeringsovereenkomst,
is natuurlijk mogelijk en kan geschieden zonder tussenkomst van Europol. Los
van de omstandigheid dat wij die samenwerking niet zouden willen karakteriseren
als een «by pass operatie», omdat er geen verplichting is Europol
in te schakelen, zouden wij willen opmerken dat die samenwerking natuurlijk
het zicht ontbeert dat bij andere lidstaten op bijvoorbeeld een
criminele organisatie bestaat en niet ondersteund wordt door daarop gebaseerde
analyses.Over de verschillen tussen het Schengen informatiesysteem en het Europol
informatiesysteem is reeds op diverse plaatsen gesproken. Wij willen ook de
hier aan het woord zijnde leden erop wijzen dat het oogmerk van het Schengen
informatiesysteem een geheel andere is dan dat van het Europol informatiesysteem.
Bij het eerste gaat het om een signaleringssysteem, terwijl het tweede een
systeem is dat een informerende en met name ook verwijzende functie heeft.Daargelaten dat dit op grond van zowel de Schengen Uitvoeringsovereenkomst
als de Europol-Overeenkomst niet is toegestaan, is een koppeling tussen de
beide systemen gezien de verschillen in taken en de discrepanties in oogmerk
mogelijk noch zinvol. Dit laat uiteraard onverlet dat bepaalde gegevens die
worden ingevoerd in het Schengen informatiesysteem ook zullen worden ingevoerd
in het Europol informatiesysteem. Zolang dit met het doel wordt gedaan waarvoor
het desbetreffende systeem is ingericht, is er in dit opzicht niets aan de
hand.De vrees die de leden van de SP-fractie zeggen te hebben dat allerlei
zogenaamde zachte gegevens in de bestanden van Europol zouden kunnen worden
opgenomen delen wij niet. In de Europol-Overeenkomst zelf is kort en helder
limitatief opgesomd welke soorten van gegevens ten aanzien van welke categorieën
van personen in het Europol informatiesysteem kunnen worden opgeslagen. Zoals
de leden van de hier aan het woord zijnde fractie kunnen constateren gaat
het om een beperkt aantal gegevens ten aanzien van een gelimiteerde groep
van personen.In het ontwerp-Reglement voor het gebruik van analysebestanden is vervolgens
omstandig en gepreciseerd aangegeven welke soorten van gegevens ten aanzien
van welke categorieën van personen en vaak ook onder welke voorwaarden
in die werkbestanden kunnen worden ingevoerd en opgeslagen. Wij vestigen in
dit verband de aandacht van deze leden met name op artikel 6 van die regeling
(toegezonden met de brief van 12 mei jl., kamerstukken II 1996/97, 23 490,
nr. 73, agendapunt 12a). Voor zover noodzakelijk voor de werkzaamheden van
Europol zullen, dit in antwoord op de vraag van de leden van de SP-fractie,
ook persoonsgegevens uit CID-bestanden worden verstrekt, omdat juist het analyseren
van «intelligence» tot een van de belangrijkste taken van Europol
behoort. e. Voorwaarden voor de verwerking en het gebruik van informatieOp vragen van de leden van de CDA-fractie over de bewaartermijnen van
opgeslagen persoonsgegevens geven wij het volgende antwoord.Uitgangspunt is dat persoonsgegevens niet langer in bestanden van Europol
worden opgeslagen dan voor de taakvervulling van deze organisatie noodzakelijk
is. Dit in artikel 23, lid 1, neergelegde uitgangspunt geldt zowel voor het
Europol informatiesysteem als voor de analysebestanden.Uiterlijk drie jaar na de invoering van een persoonsgegeven in het Europol informatiesysteem dient door de invoerende eenheid te worden getoetst
of de noodzaak voor verdere opslag nog aanwezig is. Wordt de vraag of langere
opslag noodzakelijk is, bevestigend beantwoord, dan kunnen de betrokken persoonsgegevens
bewaard blijven tot die verdere noodzaak niet meer bestaat. Die verdere noodzaak
wordt in ieder geval drie jaar later wederom getoetst.Met betrekking tot de bewaartermijn van persoonsgegevens die zijn opgeslagen
in de analysebestanden stellen artikel 21, lid 3, van de Overeenkomst
en artikel 7, lid 3, van het ontwerp-Reglement voor het gebruik van analysebestanden,
de eis dat deze niet langer dan drie jaar mogen worden opgeslagen. Deze termijn
begint telkens opnieuw te lopen op de dag dat een feit plaatsvindt
dat aanleiding geeft tot het opslaan van gegevens over de betrokkene. Deze
termijn geldt voor alle gegevens die in analysebestanden zijn opgeslagen;
overigens behoren oorlogsmisdaden – vooralsnog – niet tot het
terrein van Europol. De toetsing van de gegevens in de analysebestanden vindt
jaarlijks plaats. De achtergrond hiervan is dat het in analysebestanden vaak
gaat om zachte gegevens aan de opslag waarvan uit een oogpunt van dataprotectie
strengere eisen gesteld moeten worden. Anders dan de leden van de hier aan
het woord zijnde fractie blijkbaar veronderstellen gaat het hierbij niet om
een eenmalige verlenging. De zinsnede «deze termijn begint telkens opnieuw»
impliceert dat die verlenging een onbepaald aantal keren kan worden herhaald,
mits voldaan wordt aan de voorwaarde van het plaatsvinden van een nieuw feit
en – uiteraard – zolang de analyse niet is afgesloten.Naar aanleiding van de desbetreffende vraag van deze leden over de koppeling
van bestanden, antwoorden wij dat het in artikel 6, lid 2, van de Overeenkomst
neergelegde verbod van koppeling van Europol bestanden met andere bestanden,
koppeling met welk ander geautomatiseerd bestand dan ook uitsluit. Dit is
derhalve ook van toepassing op fiscale systemen voor geautomatiseerde gegevensverwerking.Op verzoek van de leden van de D66-fractie geven wij een schematische
weergave van de bevoegdheden met betrekking tot de invoer en opslag, de wijziging,
verbetering en verwijdering, de raadpleging, alsmede de (verdere) verstrekking
van persoonsgegevens in het Europol informatiesysteem en de werkbestanden
voor analyse. Dit schema is als bijlage bij deze nota gevoegd.Wij hopen dat dit schema de door deze leden gevraagde duidelijkheid verschaft.
De controle op het doen en laten van de nationale eenheden en Europol wordt
uitgeoefend door de desbetreffende nationale controle-autoriteit respectievelijk
door het gemeenschappelijk controle-orgaan.De onderhandelingen over het in artikel 19 neergelegde recht op kennisneming
zijn langdurig en moeizaam geweest. Dit recht op kennisneming vormde lange
tijd een van de belangrijkste struikelblokken voor de totstandkoming van de
Europol-Overeenkomst omdat noch de aanhangers van het zogenoemde directe systeem
noch die van het zogenoemde indirecte systeem de keuze voor het andere systeem
wensten te accepteren.Het compromis dat uit de bus is gekomen verschilt niet, zo delen wij de
leden van de D66-fractie mede, naar gelang het inwoners van verschillende
lidstaten betreft maar naar gelang de plaats waar het verzoek wordt gedaan.
Het betreft hier een wezenlijk verschil, omdat nergens is voorgeschreven dat
een burger van een lidstaat dit verzoek moet indienen in de lidstaat waar
hij woonachtig is. Artikel 19, lid 1, stipuleert uitdrukkelijk dat de burger
dit kan doen in de lidstaat van zijn keuze. Vervolgens bepaalt lid 3 van hetzelfde
artikel dat het recht op kennisneming wordt uitgeoefend met inachtneming van
het recht van de lidstaat waar het verzoek is ingediend. Dit betekent dat
een burger van welke lidstaat (of andere staat) dan ook in beginsel kennis
kan nemen van over hem bij Europol opgeslagen gegevens – de uitzonderingen
vanzelfsprekend daargelaten – maar dat dit in de praktijk voor de burger
van de ene lidstaat iets gemakkelijker is dan voor een burger van een andere
lidstaat. Een burger woonachtig in ons land, kan zich wenden tot de autoriteit
die alhier gerechtigd is dergelijke verzoeken in ontvangst te nemen, terwijl
bijvoorbeeld een burger woonachtig in Frankrijk, dat het indirecte systeem
kent, zijn verzoek niet moet indienen bij de Franse autoriteit maar bijvoorbeeld
bij de Nederlandse of de Duitse autoriteit, indien hij daadwerkelijk wil kennisnemen
van zijn eventueel bij Europol opgeslagen persoonsgegevens en niet wil volstaan
met een verificatie. Als compromis moet dit beschouwd worden als de optie
die het meest «burgervriendelijk» is, omdat de burger
het recht kan uitoefenen dat hem het meest gunstig voorkomt. Overigens biedt
het alhier gesloten compromis niets nieuws. Ook de Schengen Uitvoeringsovereenkomst
en de Overeenkomst inzake het gebruik van informatica op douanegebied bevatten
vergelijkbare regelingen.Er is niet gerefereerd aan de Europese richtlijn inzake bescherming van
persoonsgegevens, zo antwoorden wij de leden van de D66-fractie, omdat deze
richtlijn niet van toepassing is op de opslag van persoonsgegevens in politieregisters
(artikel 3 van de richtlijn).Het op grond van het nieuwe artikel 213 B, lid 2, van het Verdrag tot
oprichting van de Europese Gemeenschap voor 1 januari 1999 in te stellen controle-orgaan
kan, door de plaats waar het is geregeld, geen betrekking hebben op derde
pijler instellingen maar alleen op de instellingen en organen van de eerste
pijler.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie merken
wij op dat aan uitspraken in beroep van het gemeenschappelijk controle-orgaan
een motivering ten grondslag moet liggen.De vraag voor welke andere doelen gegevens van Europol gebruikt mogen
worden laat zich niet in algemene zin beantwoorden, maar zal steeds in het
concrete geval zijn antwoord moeten vinden. Het spreekt voor zich dat Europol
en de lidstaat die de gegevens heeft verstrekt en die – met inachtneming
van zijn nationale recht – toestemming moet geven, bij de beoordeling
van het verzoek in de eerste plaats het doel waarvoor de gegevens worden gevraagd,
zullen toetsen.De vraag of het doel waarvoor de gegevens zijn of worden gebruikt onder
het recht op kennisneming valt, dient te worden beantwoord aan de hand van
het nationale recht dat op de behandeling van het verzoek om kennisneming
van toepassing is.Mede onder verwijzing naar hetgeen we hiervoor naar aanleiding van vragen
en opmerkingen van de leden van de D66-fractie hebben betoogd, geven wij een
bevestigend antwoord op de vraag van de leden van de RPF-fractie. Een persoon
die wil weten of gegevens over hem zijn opgeslagen in een Europol-bestand
en die woont in een land dat het zogenoemde indirecte stelsel hanteert, kan
zijn verzoek indienen bij de bevoegde autoriteit van een lidstaat die het
zogenoemde directe stelsel hanteert. Op deze manier krijgt hij kennis van
de over hem opgeslagen gegevens tenzij uiteraard die kennisneming geweigerd
moet worden op een van de gronden genoemd in artikel 19, lid 3, van de Overeenkomst.Het recht op kennisneming kan slechts worden geweigerd op de gronden genoemd
in artikel 19, lid 3. van de Overeenkomst. Deze gronden, te vergelijken met
die genoemd in artikel 21, eerste lid, van de Wet politieregisters, kunnen
worden ingeroepen zowel door Europol als door de lidstaat waarvan de gegevens
afkomstig zijn of door een lidstaat die rechtstreeks bij de mededeling van
de gegevens is betrokken. Een ongeclausuleerd vetorecht van Europol, zoals
de leden van de SP-fractie lijken te suggereren, bestaat niet.Wij kunnen de indruk van deze leden als zou de rechtsbescherming van de
burger met deze Overeenkomst afnemen, niet onderschrijven. Dit zou onder meer
het geval zijn omdat, zo betogen deze leden, functionarissen van Europol niet
verplicht zouden zijn op een terechtzitting te verschijnen. Wij vestigen de
aandacht van deze leden erop dat het niet de Europol-Overeenkomst is, maar
het nationale recht van iedere lidstaat dat in beginsel bepaalt of een Europol-functionaris
in voorkomend geval ter terechtzitting zou moeten verschijnen. Wij wijzen
in dit verband op artikel 32, lid 3, van de Europol-Overeenkomst. Indien het
nationale recht van een lidstaat niet voorziet in het weigeren om te getuigen,
zijn voor de in dat lid bedoelde functionarissen de eerste twee
alinea's van toepassing. Van de oproep om te getuigen wordt mededeling gedaan
aan de directeur van Europol (eerste alinea) die zich, voor zover nodig, wendt
tot de rechter om de modaliteiten van de getuigenis te regelen (tweede alinea).
Indien het recht van de lidstaat voorziet in de weigering om te getuigen is
een machtiging van de directeur nodig om te getuigen (derde alinea). Deze
machtiging kan alleen worden geweigerd indien dat noodzakelijk is voor het
vrijwaren van hogere belangen die door Europol of door de betrokken lidstaat
of lidstaten dienen te worden beschermd. f. De organisatie van EuropolDe studie die door de Groep op Hoog Niveau is voorgesteld naar de plaats
en de rol van de justitiële autoriteiten in hun betrekkingen met Europol,
waarnaar de leden van de PvdA-fractie verwezen, moet vooral ook gezien worden
in het licht van de uitbreiding van het takenpakket waarover deze groep eveneens
voorstellen deed. Het ging daarbij om de vraag of het niet wenselijk zou zijn
de verdragsmatige mogelijkheden van Europol in deze zin uit te breiden dat
de dienst ook lopende onderzoeken van de lidstaten kan ondersteunen door het
zenden van een of meer experts die tot taak hebben een met het onderzoek belast
team, waartoe ook eventueel functionarissen uit andere lidstaten kunnen behoren,
ter plekke te assisteren. Het Nederlandse voorzitterschap heeft in samenhang
met de voorstellen voor een taakuitbreiding de wenselijkheid aan de orde gesteld
toezicht op Europol door een magistraat te laten uitoefenen bij een uitbreiding
van het takenpakket van deze dienst in evengenoemde operationele zin. Zolang
die taakuitbreiding niet is gerealiseerd – en daarvoor, het wordt nogmaals
beklemtoond, is wijziging of aanvulling van de Overeenkomst nodig –
lijkt ons inschakeling van een magistraat noch op Europees niveau noch op
nationaal niveau nodig. Wij benadrukken hierbij dat binnen het raamwerk van
de huidige Overeenkomst het niet aan welk orgaan van Europol dan ook is zich
te buigen over de wenselijkheid van opsporingsmethoden. Dit valt buiten het
huidige takenpakket van Europol en het oordeel daarover is aan de nationale
autoriteiten.Wij kunnen begrip ervoor opbrengen dat de leden van de D66-fractie vraagtekens
zetten bij de effectiviteit van het bestuur over Europol maar wijzen hen tegelijkertijd
erop dat zij bij hun oordeel ter zake zich niet kunnen beperken tot de relevante
artikelen van de Overeenkomst, maar daarbij ook het Reglement van orde van
de Raad van Bestuur moeten betrekken. Zo voorziet artikel 4, lid 4, van dat
Reglement expliciet in de mogelijkheid voor de uitvoering van bepaalde taken
ad hoc comités in te stellen. De gedachte van de trojka als een soort
dagelijks bestuur is bij de onderhandelingen over dit ontwerp in 1995 door
de Ad hoc Werkgroep Europol wel besproken, maar kon geen meerderheid vinden.
Een belangrijke schakel tussen Europol enerzijds en de Raad van Bestuur anderzijds
vormt de voorzitter van laatstgenoemd orgaan. Tussen deze en de directeur
van Europol zal veelvuldig contact moeten plaatsvinden juist ook om te bewerkstelligen
dat op Europol een adequate bestuurlijke controle kan worden uitgeoefend.
Tijdens de vergaderingen van de Raad van de Bestuur mogen de door de hier
aan het woord zijnde leden genoemde aantallen personen aanwezig zijn, maar
op zich hebben die aantallen geen invloed op de doelmatigheid van een vergadering,
omdat – zeker per onderwerp – één vertegenwoordiger
per lidstaat woordvoerder is en niet alle lidstaten daadwerkelijk het woord
over een bepaald onderwerp voeren. Overigens sluiten wij niet uit dat de Raad
van Bestuur zal beslissen over bepaalde – zeer vertrouwelijke –
onderwerpen alleen in de beperkte kring van de delegatieleiders te vergaderen.Hoewel de controle van de Raad van Bestuur er deels een is op een zekere
afstand, zouden wij haar, de in artikel 28 neergelegde lijst van taken en bevoegdheden overziende, niet willen bestempelen als een zeer algemene.
Zo is, om een belangrijk voorbeeld te noemen, de toezichthoudende taak op
een van de hoofdbestanddelen uit het takenpakket van Europol zeer concreet,
waar de Raad van Bestuur voor ieder op te richten analysebestand met persoonsgegevens
het bestandsreglement moet goedkeuren. Dit wil in de praktijk zeggen dat Europol,
indien het voor het verrichten van een analyse met dergelijke gegevens een
nieuw bestand nodig heeft, voor het bestandsreglement – en daarmee dus
ook voor het analysebestand en voor de te verrichten analyse – het consent
van de Raad van Bestuur behoeft. Een dergelijke soort van toezicht is naar
ons oordeel direct en specifiek.Aanspreekpunt voor de Raad van Bestuur en diens voorzitter bij de toezichthoudende
taak op Europol is in eerste instantie de directeur van Europol. Dit sluit
uiteraard niet uit dat via deze of met diens medeweten ook met andere Europol-medewerkers
wordt gesproken, zoals dit ook thans het geval is. Rechtstreekse toegang tot
gegevensbestanden voor leden van de Raad van Bestuur is naar ons oordeel ingevolge
de Europol-Overeenkomst uitgesloten. In de Overeenkomst is uitputtend geregeld
wie toegang tot de diverse bestanden hebben en daartoe behoren als zodanig
niet de leden van de Raad van Bestuur.De leden van de fractie van D66 vroegen ons nog eens uit te leggen wat
wij precies onder een Europese magistraat verstaan en welke bevoegdheden een
dergelijke functionaris in onze optiek zou moeten krijgen. Wij stellen voorop
dat onze gedachten daarover nog niet zijn uitgekristalliseerd en mede onder
verwijzing naar hetgeen wij hiervoor, naar aanleiding van vragen van leden
van de PvdA-fractie, hebben gezegd, merken wij op dat de rol van Europese
magistraat door ons niet werd gezien in het raamwerk van het huidige takenpakket
maar in het kader van een eventuele uitbreiding van het takenpakket zoals
gesuggereerd door de Groep op Hoog Niveau. Wanneer de taken van Europol zouden
worden uitgebreid tot assistentie ter plekke, leek het ons wenselijk dat het
toezicht op de daarbij door Europol functionarissen te ontplooien en ontplooide
activiteiten nader wordt bezien. Bij een dergelijk toezicht is de vraag aan
de orde of die activiteiten in overeenstemming zijn met de Europol-Overeenkomst.
Indien vanuit een lidstaat een verzoek om assistentie bij een opsporingsonderzoek
ter plaatse wordt gedaan, zou een dergelijk verzoek bijvoorbeeld door een
bij Europol aan te stellen magistraat aan de Europol-Overeenkomst kunnen worden
getoetst. De verzoekende lidstaat kan immers wel van mening zijn dat een en
ander zich verdraagt met de Europol-Overeenkomst, maar ook op het niveau van
de organisatie zelf zou daarover een oordeel moeten worden gegeven. Wij merken
overigens voor de goede orde op dat de hier beschreven koppeling niet is overgenomen
in het rapport van de Groep op Hoog Niveau dat is geaccordeerd door de in
juni jongstleden te Amsterdam gehouden Europese Raad. De Groep stelt in aanbeveling
21 dat een grondige studie zou moeten worden uitgevoerd naar de plaats en
de rol van de justitiële autoriteiten in hun betrekkingen met Europol,
rekening houdend met de uitbreiding van de bevoegdheden van Europol.Wij zijn het met de leden van de D66-fractie eens dat de met een bepaald
opsporingsonderzoek belaste justitiële autoriteit inzage zou moeten hebben
alle door Europol verzamelde, bewerkte en aan die lidstaat verstrekte gegevens.
Dit is evenwel geen zaak van de Europol-Overeenkomst maar een aangelegenheid
die nationaal geregeld moet worden.Wat betreft de bevoegdheden van de nationale controle-organen en het gemeenschappelijke
controle-orgaan wijzen wij deze leden op de artikelen 23 en 24 van de Europol-Overeenkomst.
Het nationale controle-orgaan heeft bij de nationale eenheid en bij haar verbindingsofficieren
toegang tot alle door de desbetreffende lidstaat bij Europol
ingevoerde gegevens. Het controle-orgaan kan zich daarbij aan de hand van
de Europol-Overeenkomst en het desbetreffende nationale recht een oordeel
vormen over de rechtmatigheid van de verstrekking en de juistheid van de verstrekte
gegevens. Het gemeenschappelijk controle-orgaan heeft ingevolge artikel 24,
lid 2, onder 2, toegang tot alle Europol bestanden en kan aldus beoordelen
of de opslag en verwerking zich verdraagt met de Europol-Overeenkomst en de
relevante uitvoeringsregelingen en derhalve rechtmatig is en correct is uitgevoerd. g. Politieke, juridische en financiële controleWij zijn het met de leden van de PvdA-fractie eens dat de rol van het
Europees Parlement een beperkte is. Vooropgesteld dat vertrouwelijke informatie
uitzondering en geen regel moet zijn, kan het voorzitterschap zich natuurlijk
op het standpunt stellen dat bepaalde informatie slechts kan worden gegeven
in een vergadering van de bevoegde commissie uit het Europees Parlement en
onder de voorwaarde dat de verstrekte informatie binnen het verband van de
commissie blijft. De vergaderingen van de commissies zijn in beginsel niet
openbaar.Terecht merken de leden van de PvdA-fractie op dat de rol van de nationale
parlementen ten aanzien van Europol is beperkt tot de controle op het aandeel
dat de nationale ministers in de besluitvorming van de JBZ-Raad hebben.Waar, aldus deze leden, de controle van de JBZ-Raad op de Raad van Bestuur
van Europol veelal achteraf zal zijn, zouden zij de voorkeur eraan geven dat
de wijze van instemming van het Nederlandse parlement met voorgenomen ontwerp-besluiten
van de Raad van Bestuur van Europol wordt geregeld op overeenkomstige wijze
als thans is bepaald in de wetten ter goedkeuring van het Verdrag van Maastricht
en de Uitvoeringsovereenkomst van Schengen.Alvorens op deze suggestie in te gaan, lijkt het goed de taken en bevoegdheden
van de Raad van Bestuur van Europol in meer algemene zin te schetsen en zijn
relatie met de JBZ-Raad weer te geven.De in artikel 28, lid 1, van de Europol-Overeenkomst neergelegde opsomming
van taken en bevoegdheden toont ons dat de Raad van Bestuur van Europol twee
soorten van taken en bevoegdheden heeft: enerzijds fungeert het, onder het
Comité K.4 en het Coreper, als een ambtelijk voorportaal voor de JBZ-Raad
en aan de andere kant heeft het op een aantal terreinen de bevoegdheid besluiten
te nemen die niet meer aan een hoger orgaan behoeven te worden voorgelegd.
In het eerste geval heeft de Raad van Bestuur een voorbereidende en adviserende
rol ten behoeve van de besluitvorming door de JBZ-Raad en in het tweede geval
fungeert de Raad van Bestuur als eindstation. Verreweg de meeste ontwerp-regelingen
die voor Europol moeten gaan gelden en de belangrijke beleidsdocumenten, zoals
de jaarlijkse begroting, het jaarlijkse activiteitenprogramma, de jaarrekening
en het jaarlijkse activiteitenverslag worden door de JBZ-Raad vastgesteld.
Daarbij gaat het, behalve – logischerwijze – met betrekking tot
de goedkeuring van het verslag van de activiteiten van een voorafgaand jaar
en de jaarrekening, niet om controle achteraf, maar om besluitvorming vooraf
die nodig is om een en ander te effectueren. Zo is, om een voorbeeld te noemen,
voor de vaststelling van de Europol-begroting het tijdpad in de Europol-Overeenkomst
zelf vastgesteld om te bereiken dat de JBZ-Raad daarover tijdig beslist, dit
wil zeggen uiterlijk op 30 juni voorafgaand aan het begrotingsjaar (artikel
35, lid 5). Met betrekking tot de vaststelling van het jaarlijkse activiteitenprogramma
van Europol, om een ander voorbeeld te geven, is in het Reglement van orde
van de Raad van Bestuur bepaald dat deze het ontwerp-jaarprogramma uiterlijk
in het laatste trimester van het voorafgaande jaar moet goedkeuren
(artikel 10, lid 1). Ook dit tijdstip is gekozen omdat de JBZ-Raad tijdig,
dit wil zeggen vóór het jaar waarvoor het programma is opgesteld,
over de door Europol te ondernemen activiteiten kan beslissen.Voor zover de Raad van Bestuur in adviserende en voorbereidende zin werkzaamheden
verricht ten behoeve van de besluitvorming in de JBZ-Raad is het netzomin
als de Ad hoc Werkgroep Europol, het Comité K.4, het Coreper of welk
ambtelijk voorportaal dan ook een gremium waarop de parlementaire controle
zich zou moeten richten. De parlementaire controle en instemming komt eerst
in de fase van de besluitvorming door de politiek verantwoordelijke ministers.Ten aanzien van een aantal andere zaken neemt de Raad van Bestuur een
eindbeslissing. Het gaat hierbij grotendeels om zaken die zich om meer dan
een reden niet lenen voor een parlementair debat en waarover in vergelijkbare
gevallen binnen de nationale verhoudingen ook geen parlementair debat zou
worden gevoerd. Een belangrijke – en telkens terugkerende taak van de
Raad van Bestuur, we noemden het voorbeeld reeds, is het goedkeuren van bestandsreglementen
die nodig zijn voor het aanleggen van nieuwe bestanden ten behoeve van een
analyse. Zo min als wij hier een parlementair debat zouden houden over een
politieregister aan te leggen door de Divisie CRI in verband met een analyse
naar de criminele organisatie «X», zo min kunnen wij ons dat veroorloven
wanneer in Europol-verband wordt besloten een bestand aan te leggen om criminele
organisatie «Y» te analyseren. Wij geven enkele andere voorbeelden
die zijn ontleend aan het ontwerp-Reglement voor het gebruik van analysebestanden.
Artikel 7, lid 1, bepaalt, dat indien de deelnemers aan een analyseproject
geen overeenstemming kunnen bereiken over de noodzaak van verdere bewaring
van persoonsgegevens in een analysebestand, de Raad van Bestuur daarover een
besluit neemt. Lid 4 van hetzelfde artikel schrijft voor dat wanneer het gemeenschappelijk
controle-orgaan, een zaak betreffende de verplichting tot het uitwissen van
gegevens naar de Raad van Bestuur heeft verwezen, deze gegevens alleen nog
maar worden doorgezonden na voorafgaande toestemming van de Raad van Bestuur.
Artikel 11, lid 3, schrijft voor dat een algemene overeenstemming tussen Europol
en een lidstaat over de beoordeling van bepaalde soorten gegevens en bepaalde
bronnen wordt medegedeeld aan de Raad van Bestuur. Artikel 12, lid 3, bepaalt
onder meer dat aan de Raad van Bestuur gerapporteerd wordt wanneer door de
directeur toestemming wordt gegeven om resultaten van een nog niet «goedgekeurd»
analyseproject aan lidstaten te verstrekken. Ingevolge artikel 14 keurt de
Raad van Bestuur het beveiligingsplan voor gegevensverwerking door Europol
goed. Al deze zaken, aan te vullen met andere voorbeelden hetzij uit de Overeenkomst
zelf dan wel uit de uitvoeringsregelingen, (kunnen) verschijnen op de agenda
van de Raad van Bestuur en zijn geen van alle aangelegenheden die zich voor
een parlementair debat lenen.De nationale parlementaire controle dient extra aandacht te krijgen –
wij zijn het in dit opzicht met de leden van de hier aan het woord zijnde
fractie eens – omdat de controle van het Europees Parlement een beperkte
is. Het nationale parlement treedt, althans wat betreft het nationale aandeel
in Europol, daarvoor bij wijze van spreken in de plaats. Dat nationale parlement
moet bij die controle evenwel geen elementen en zaken betrekken, waarvan het
duidelijk is dat zij op Europees niveau ook niet het onderwerp van een parlementair
debat zouden zijn. Het volgen van een instemmingsprocedure voor de vergaderingen
van de Raad van Bestuur, zoals hier geopperd, zou ernstige repercussies hebben
voor de namens de lidstaten uit te voeren toezichthoudende rol van de Raad
van Bestuur en voor de positie van ons land daarin. Parlementaire controle
op Europol in de vorm zoals hier voorgesteld, achten wij geen begaanbare weg. Het idee van de leden van de PvdA-fractie om te bevorderen dat binnen
de directie een contactpunt wordt opgericht, alwaar de leden van nationale
parlementen over ontwikkelingen binnen Europol kunnen worden geïnformeerd,
dient nader te worden bestudeerd. Aan de ene kant is het wenselijk dat Europol
een communicatie- en voorlichtingsbeleid ontwikkelt waarvan natuurlijk ook
leden van de nationale parlementen en van het Europees Parlement gebruik kunnen
maken. Aan de andere kant is het natuurlijk zo dat rechtstreekse contacten
tussen parlementsleden en Europol nooit zover mogen gaan dat zij de ministeriële
verantwoordelijkheid uithollen. In principe dient de informatie aan het parlement
over het reilen en zeilen van Europol via de jegens dat parlement verantwoordelijke
ministers te lopen. Overigens – en dit is ook de hier aan het woord
zijnde leden bekend – zijn er ook thans regelmatig contacten tussen
(groepen van) parlementsleden en de EDE.Wat betreft de financiële controle op Europol, de leden van de CDA-fractie
stelden een vraag ter zake, merken wij op dat het rapport van het controlecomité
aan de JBZ-Raad wordt voorgelegd (artikel 36, lid 3). Dit rapport zal op de
gebruikelijke wijze in het kader van het overleg met de Kamer voorafgaand
aan de JBZ-Raad aan de Kamer worden gestuurd.Wat betreft de rol van het Europees Parlement, zo beantwoorden wij de
vraag van de leden van de GroenLinks-fractie, betekent artikel 34, lid 1,
van de Overeenkomst dat het Europees Parlement over iedere wijziging van de
Europol-Overeenkomst moet worden geraadpleegd. Het wijzigen van de Europol-Overeenkomst
wordt beschouwd te behoren tot de in artikel K.6 bedoelde categorie van voornaamste
aspecten van de activiteiten op gebieden die zijn genoemd in Titel VI.De rol van het nationale parlement, die zich met name afspeelt met betrekking
tot het nationale aandeel in de besluitvorming van de JBZ-Raad, is een belangrijke.
Wij hebben hieraan zojuist de nodige aandacht besteed. De ministers van Justitie
en van Binnenlandse Zaken zijn door het Nederlandse parlement over activiteiten
van Europol ter verantwoording te roepen teneinde het parlement over die activiteiten
en over hun aandeel bij de besluitvorming dienaangaande inlichtingen te verschaffen.
Voor de Nederlandse deelname aan de besluitvorming kunnen zij verantwoordelijk
gehouden worden. Politie-ambtenaren, noch zij die in nationale dienst, noch
zij die in dienst van Europol werkzaam zijn, zijn in de bestaande constitutionele
verhoudingen in Nederland door het parlement ter verantwoording te roepen.De beperkte rol van het Europees Parlement bij de politieke controle op
Europol achten wij niet een te hoge prijs voor het gesloten compromis.De leden van de RPF-fractie delen wij mede dat de verklaring die door
veertien lidstaten bij artikel 40, lid 2, is afgelegd over de geschillenbeslechting
tussen lidstaten, kan worden aangemerkt als een verdrag. Daarom hebben wij,
overeenkomstig het advies van de Raad van State, deze verklaring in artikel
2 van het onderhavige wetsvoorstel ter goedkeuring voorgelegd.Wij zijn het met de leden van de GPV-fractie eens dat voor een inhoudsvolle
democratische controle aan het nationale parlement voldoende instrumenten
moeten worden geboden. Wij zijn van mening dat deze controle zowel aan de
hand van het ontwerp-activiteiten programma en de ontwerp-begroting van Europol
als aan de hand van het jaarverslag en de jaarrekening van Europol dient plaats
te vinden. Op deze manier kan het parlement vooraf zijn visie geven over de
voornemens voor een bepaald jaar en achteraf ook controleren of aan de voorgenomen
activiteiten op een adequate wijze uitvoering is gegeven. Dit overleg zal
plaatsvinden in het kader van het gebruikelijke overleg voorafgaand aan de vergaderingen van de JBZ-Raad. Daarnaast kan natuurlijk altijd
op ad hoc basis overleg tussen de ministers en de Kamer plaatsvinden indien
dit wenselijk wordt geacht.Indien de situatie zich onverhoopt zou voordoen dat een van de lidstaten
de Europol-Overeenkomst niet zou bekrachtigen, zouden – de leden van
de GPV-fractie vroegen hiernaar reeds eerder – heronderhandelingen nodig
zijn.In antwoord op vragen van de leden van de GPV-fractie over de positie
van de financieel controleur merken wij op dat deze moet worden gezien als
een soort vooruitgeschoven post van de Raad van Bestuur. De benoemingsprocedure
en taken van de leden van de Raad van Bestuur enerzijds en de benoemingsprocedure
en de omstandigheid dat de financieel controleur voor zijn taken, neergelegd
in de Overeenkomst en nader uitgewerkt in het Financieel Reglement, verantwoording
aflegt aan de Raad van Bestuur en niet aan het management van Europol, waarborgen
naar ons oordeel in voldoende mate de onafhankelijke positie van de financieel
controleur tegenover (het management) van Europol. In dit opzicht is geen
rol weggelegd voor de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen. Uit de leden
van de Rekenkamer worden de leden van het gemeenschappelijk controlecomité
benoemd en dit brengt met zich dat de Rekenkamer ten aanzien van de financieel
controleur en zijn werkzaamheden een onafhankelijke positie moet hebben.De controle van het gemeenschappelijk controlecomité strekt ertoe
om vast te stellen, indien nodig door controle ter plekke, of alle ontvangsten
en uitgaven op een wettige en regelmatige wijze zijn geïnd en gedaan,
in overeenstemming met de Overeenkomst, het Financieel Reglement en de begroting
en om vast te stellen of er sprake is geweest van een gezond financieel beheer
(artikel 52 van het Financieel Reglement).Mede onder verwijzing naar hetgeen wij hierover in het voorgaande hebben
opgemerkt, antwoorden wij op de vraag van de leden van de fractie van de SP
dat na de inwerkingtreding van de Europol-Overeenkomst het Nederlandse parlement
de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken ter verantwoording kan
roepen en hen kan vragen informatie te verschaffen over het doen en laten
van Europol. Daarbij kunnen deze ministers verantwoordelijk gehouden worden
voor het Nederlandse aandeel in de besluitvorming ter zake van Europol. De bestuurlijke controle wordt uitgeoefend door de JBZ-Raad en door de
onder de verantwoordelijkheid van deze Raad werkende Raad van Bestuur. Het
is in de eerste plaats aan deze gremia om erop toe te zien dat Europol zijn
activiteiten ontplooit overeenkomstig de in artikel 2 van de Overeenkomst
neergelegde doelstelling en binnen de grenzen van de in artikel 3 van de Overeenkomst
neergelegde taken. Door het regelmatige overleg van de Kamer met de ministers
heeft deze eveneens de mogelijkheid hierop toezicht te houden.In het voorgaande zijn wij reeds in antwoord op vragen van de leden van
de fracties van D66 en GroenLinks ingegaan op de plannen voor een toekomstige
taakuitbreiding voor Europol. Wij mogen de leden van de SP-fractie verwijzen
naar die antwoorden (onder a). h. SlotbepalingenMet betrekking tot de uit de Europol-Overeenkomst voortvloeiende uitvoeringsregelingen,
waaronder de Zetelovereenkomst, mogen wij de leden van de CDA-fractie verwijzen
naar het uitvoerige antwoord dat wij dienaangaande hebben gegeven naar aanleiding
van vragen van de GPV-fractie (onder a). Voorafgaand aan de besluitvorming
in de JBZ-Raad zijn en worden de uitvoeringsregelingen aan het
parlement gezonden zodat dit zich daarover een oordeel kan vormen. 2. Financiële gevolgenDe leden van de CDA-fractie delen wij mede dat terzake van de begroting
van Europol met een meerjarenraming zal worden gewerkt. Dit is met zoveel
woorden in artikel 35, lid 1, van de Overeenkomst voorgeschreven. Dit is ook
thans het geval ten aanzien van de EDE. Het is voorts de bedoeling dat met
een prestatiebegroting gewerkt gaat worden. Door de EDE wordt nu gewerkt aan
het opzetten van een activiteitenbegroting.Bij het opstellen van de ontwerp-begroting voor het jaar 1998 is voor
de eerste keer – gedeeltelijk – gebruik gemaakt van een activiteitenbegroting.
Het is de bedoeling deze methode verder uit te werken. Een dergelijke activiteitenbegroting
kan worden gezien als de voorloper van een prestatiebegroting. 3. Artikelsgewijze behandeling TITEL I OPRICHTING EN TAAKOMSCHRIJVING Artikel 2 – DoelstellingHet Nederlandse parlement, zo verzekeren wij de leden van de GPV-fractie,
zal in voldoende mate worden betrokken bij de besluitvorming met betrekking
tot de lijst met vormen van criminaliteit (bijlage bedoeld in artikel 2 van
de Overeenkomst) met de voorkoming en bestrijding waarvan Europol in de toekomst
belast kan worden. Dit zal gebeuren in het kader van het gebruikelijke overleg
voorafgaand aan de vergaderingen van de JBZ-Raad.Los van de vraag in hoeverre de situatie zich zal voordoen dat «strafbare
feiten die zijn gepleegd of wellicht zullen worden gepleegd in het kader van
terroristische activiteiten die gericht zijn tegen het leven, de lichamelijke
integriteit en de persoonlijke vrijheid, alsmede tegen goederen» aangemerkt
kunnen worden als strafbare feiten van politieke aard in de zin van artikel
552m van het Wetboek van Strafvordering, is dit artikel ook van toepassing
op verstrekking van informatie aan Europol over een strafbaar feit dat als
een strafbaar feit van politieke aard in bedoelde zin aangemerkt moet worden.
Artikel 552m van het Wetboek van Strafvordering is derhalve ook in het kader
van de uitwisseling van informatie met Europol van kracht, zo delen wij de
leden van de GPV-fractie mede. Artikel 3 – TakenTerecht hechten de leden van de GPV-fractie eraan dat goed wordt toegezien
op de uitbouw van de verschillende activiteiten van Europol. Wij zijn ervan
overtuigd dat zowel de Raad van Bestuur en de JBZ-Raad, als de nationale parlementen
voor dat toezicht voldoende instrumenten ter beschikking staan. In het voorgaande
zijn wij meer dan eens op deze instrumenten ingegaan. Wij mogen de hier aan
het woord zijnde leden daarnaar verwijzen.Inderdaad beoogt de Europol-Overeenkomst aan Europol alleen een ondersteunende
rol toe te kennen bij de opsporing van strafbare feiten. De bewijsvoering
ten behoeve van strafzaken dient volgens de weg van de internationale rechtshulpverdragen
te lopen. Artikel 4 – Nationale eenhedenDe leden van de CDA-fractie delen wij mede dat een nationale eenheid als
bedoeld in artikel 4 van de Europol-Overeenkomst in de meeste lidstaten reeds
bestaat. In sommige lidstaten wordt de nationale eenheid op het ogenblik eerder
gezien als een concept dan als een fysieke organisatie. Op verzoek van de
hoofden van de nationale eenheden c.q. nationale criminele inlichtingendiensten
die regelmatig bij de EDE bijeenkomen, is door de EDE een onderzoek naar de
structuur verricht en is een aantal aanbevelingen en randvoorwaarden voor
de werking ervan opgesteld. Het proces wordt bewaakt door de Ad hoc Werkgroep
Europol.De aanwijzing van de Divisie CRI als nationale eenheid sluit op geen enkele
manier de betrokkenheid uit van welke dienst dan ook die belast is met de
voorkoming en bestrijding van misdrijven. Dit geldt uiteraard ook voor de
Koninklijke Marechaussee. Van welke diensten verbindingsofficieren bij Europol
zullen worden geplaatst hangt natuurlijk in hoge mate af van het aantal beschikbare
plaatsen voor Nederlandse verbindingsofficieren en de te stellen prioriteiten.De hier aan het woord zijnde leden vragen onze aandacht voor de zinsnede
«de hoofden en de nationale eenheden». Het gaat hier, zoals zij
terecht veronderstellen om een fout. Gelezen moet worden: de hoofden van de
nationale eenheden.De leden van de GPV-fractie geven een en ander juist weer wanneer zij
veronderstellen dat de verstrekking van gegevens moet blijven binnen de daarvoor
geldende rechtsregels van de desbetreffende lidstaat en dat dit ter beoordeling
is van de nationale eenheid. Wij voegen daaraan toe dat het toezicht daarop –
met name – door het nationale controle-orgaan wordt uitgeoefend. Uiteraard
bestaat ter zake ook een rol voor de rechter indien hij in een concrete rechtszaak
wordt geroepen over de rechtmatigheid van de verkrijging en verstrekking van
bepaalde persoonsgegevens te oordelen. De mate waarin een nationale rechter
inzage kan krijgen in de wijze waarop door Europol verstrekte informatie in
een andere lidstaat is verkregen verschilt in wezen niet van de mate waarin
onder de huidige omstandigheden een Nederlandse rechter inzage kan krijgen
hoe van een buitenlandse politiedienst ontvangen informatie door deze dienst
is verkregen. Dit is in het algemeen moeilijker vast te stellen dan wanneer
moet worden geoordeeld over de vergaring van informatie binnen de nationale
situatie.Uitgangspunt is inderdaad dat alleen conform het desbetreffende nationale
recht rechtmatig verkregen informatie door de nationale eenheden bij Europol
mag worden opgeslagen of aan Europol mag worden verstrekt. Hoewel deze voorwaarde
niet met zoveel woorden in de Overeenkomst is neergelegd houdt de in artikel
15 neergelegde verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid van de gegevens
ook de rechtmatigheid van de verkrijging daarvan in. Voorts wijzen wij nog
op artikel 8, lid 4, betreffende de invoering van aanvullende gegevens door
de nationale eenheden hetgeen met inachtneming van hun nationale recht moet
geschieden en op artikel 10, lid 3, waar is gestipuleerd dat de lidstaten
de gegevens voor analysebestanden alleen verstrekken wanneer zij volgens het
desbetreffende nationale recht verwerkt mogen worden met het oog op het voorkomen,
bestrijden of analyseren van strafbare feiten.Overigens vestigen wij de aandacht van deze leden er nog eens op dat,
indien tot vervolging wordt overgegaan, ter bevestiging van de informatie
die ten grondslag ligt aan de Europol-gegevens, doorgaans aan de betrokken
lidstaat een verzoek om rechtshulp zal moeten worden gedaan. Artikel 6 – Geautomatiseerde gegevensbestandenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie betreffende
het verbod van koppeling van Europolbestanden met andere geautomatiseerde
bestanden delen wij mede dat het, met uitzondering van het expliciet genoemde
systeem voor geautomatiseerde gegevensverwerking van de nationale eenheden,
hierbij om ieder ander geautomatiseerd gegevensbestand gaat. Koppeling tussen
het Schengen informatiesysteem en de gegevensbestanden van Europol is dus
niet mogelijk. Dit verbod van koppeling is gegeven zowel uit een oogpunt van
dataprotectie als uit een oogpunt van beveiliging. Wij verwijzen de hier aan
het woord zijnde leden ook naar ons antwoord gegeven op soortgelijke vragen
van de leden van de CDA-fractie (zie onder e). TITEL II INFORMATIESYSTEEM Artikel 8 – Inhoud van het informatiesysteemWij antwoorden de leden van de VVD-fractie dat de instantie die de gegevens
invoert respectievelijk aanlevert verantwoordelijk is voor de uitvoering van
de verplichting die is neergelegd in artikel 8, lid 5, van de Overeenkomst.
Het nationale controle-orgaan van de desbetreffende lidstaat respectievelijk
het gemeenschappelijk controle-orgaan is bevoegd hierop controle uit te oefenen.Wat Nederland betreft wordt op dit ogenblik bezien, zo delen wij de leden
van de GPV-fractie mede, hoe het technisch en organisatorisch mogelijk kan
worden gemaakt dat de Divisie CRI als nationale eenheid aan de evengenoemde
verplichting kan voldoen. TITEL III WERKBESTANDEN VOOR ANALYSE Artikel 10 – Verzameling, verwerking en gebruik
van persoonsgegevensIn artikel 10, lid 1, gaat het wat betreft de zogenoemde gevoelige gegevens
om een definitieverwijzing. Verwijzing naar artikel 6 het Verdrag van de Raad
van Europa van 28 januari 1981 tot bescherming van personen met betrekking
tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens, waar is bepaald welke
soorten van gegevens dienen te worden beschouwd als gevoelige gegevens, werd
voldoende geacht. Daarom is niet tevens verwezen naar het analoge beginsel
2.4 van de Aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van
Europa van 17 september 1987 betreffende het gebruik van persoonlijke gegevens
in de politiesector.Een adequate beveiliging van de uitwisseling en verwerking van gegevens
is een essentiële voorwaarde voor een goed functioneren van Europol.
De lidstaten moeten immers ervan uit kunnen gaan dat vertrouwelijke gegevens
ook vertrouwelijk blijven. Wij kunnen de leden van de VVD-fractie dan ook
verzekeren dat aan de technische en andere veiligheidseisen veel aandacht
wordt besteed. Dit gebeurt zowel in het kader van de ontwikkeling van het
Europol computersysteem als in het kader van de onderhandelingen over het
ontwerp-Geheimhoudingsreglement en een op te stellen Handboek Beveiliging.
Verschillende groepen zijn daarbij betrokken. Bij de ontwikkeling van het
Europol computersysteem zijn dat met name het projectteam van EDE medewerkers,
de project board bestaande uit deskundigen van de lidstaten die als schakel
tussen het projectteam en de Ad hoc Werkgroep Europol toezicht op de werkzaamheden
van het projectteam uitoefent, de firma Unisys die belast is
met het opstellen van de zogenoemde operational requirements, alsmede de nationale
eenheden die hierover worden geraadpleegd.De Ad hoc Werkgroep Europol heeft de onderhandelingen over het ontwerp-Geheimhoudingsreglement
voorlopig afgerond en op het ogenblik werkt de EDE met een aantal experts
van de lidstaten aan het opstellen van het Handboek Beveiliging. Wij willen
de hier aan het woord zijnde leden er overigens op wijzen dat met name qua
toegang, een belangrijk aspect bij de beveiliging, de gegevensbestanden van
Europol niet te vergelijken zijn met het Schengen informatiesysteem. Zoals
uit het door deze leden aangehaalde rapport van de Algemene Rekenkamer blijkt
zijn in Nederland meer dan 7000 personen geautoriseerd om laatstgenoemd systeem
te raadplegen, terwijl wat ons land betreft hooguit enige tientallen functionarissen
toegang zullen hebben tot het Europol informatiesysteem en de toegang tot
de analysebestanden slechts voorbehouden is aan geautoriseerde Europol analisten
die hun werkzaamheden verrichten binnen de muren van het Europol gebouw.Wij delen de leden van de VVD-fractie mee dat de in artikel 10, lid 4,
op te stellen regels voor de ontvangst door Europol van informatie van derde
staten en instanties nog niet door de JBZ-Raad zijn vastgesteld. Zoals hiervoor
(onder a) reeds is aangegeven is het desbetreffende ontwerp in bespreking
bij de Ad hoc Werkgroep Europol. Ter vermijding van ieder misverstand willen
wij de leden van deze fractie en van de andere fracties er nog eens op wijzen
dat de Kamer van door de JBZ-Raad vast te stellen ontwerp-regelingen in het
kader van het gebruikelijke overleg in kennis wordt gesteld.Op het ogenblik kan de EDE als zodanig geen persoonsgegevens aan Interpol
opvragen.Wij delen de leden van de GPV-fractie mede dat het ontwerp-Reglement voor
het gebruik van analysebestanden bij brief van 12 mei jl. aan de Kamer is
gezonden (kamerstukken II 1996/97, 23 490, nr. 73, agendapunt 12a).Bij de onderhandelingen in de Ad hoc Werkgroep Europol over met name dit
ontwerp-reglement is niet gebleken van grote verschillen in de nationale wetgeving
met betrekking tot het verstrekken van gegevens, behalve wellicht op het punt
van de opslag van de zogenoemde gevoelige gegevens als bedoeld in artikel
6 van het eerder genoemde Verdrag van de Raad van Europa van 28 januari 1981.
Uit de discussie daarover kwam naar voren dat enkele lidstaten terzake een
nog terughoudender wetgeving hebben dan de meeste andere lidstaten. Hoewel
een volledig overzicht van de in de lidstaten in dit opzicht geldende wetgeving
niet bestaat, hebben wij niet de indruk dat in algemene zin de nationale wetgeving
van de lidstaten een noemenswaardige divergentie in de verstrekking van gegevens
tot gevolg zal hebben. Eerder is een tegengestelde tendens te bespeuren. Onder
invloed van de Schengen-Uitvoeringsovereenkomst en de Europese richtlijn inzake
bescherming van persoonsgegevens zijn en worden bestaande wetgevingen verder
geharmoniseerd, zo is geconstateerd. De Europol-Overeenkomst kan ook een dergelijke
werking hebbenHet lijkt ons niet goed denkbaar dat een lidstaat wiens deelname aan een
analyseproject door andere lidstaten is geweigerd zich tot het Hof van de
Europese Gemeenschappen wendt, zo antwoorden wij de desbetreffende vraag van
de leden van de GPV-fractie. Artikel 11 – IndexsysteemNaar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie merken wij
op dat in de Europol-Overeenkomst geen instantie is aangewezen die de door
de Raad van Bestuur vast te stellen regels over het indexsysteem moet toetsen.
Dit neemt uiteraard niet weg dat de JBZ-Raad te allen tijde bevoegd is de
Raad van Bestuur nadere instructies te geven indien hij na kennis genomen
te hebben van de regeling van oordeel zou zijn dat deze wijziging behoeft
en dat het Gemeenschappelijk controle-orgaan in het kader van zijn werkzaamheden
gerechtigd is – ook ongevraagd – zijn visie daarover aan de Raad
van Bestuur bekend te maken. TITEL IV GEMEENSCHAPPELIJKE VOORWAARDEN VOOR INFORMATIEVERWERKING
 Artikel 14 – Niveau van gegevensverwerkingOp hun vraag wat wordt bedoeld met een inhoudelijke toets van de privacywetgeving
die Italië en Griekenland onlangs tot stand brachten in het kader van
de inwerkingstelling voor deze landen van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst,
delen wij de leden van de CDA-fractie het volgende mede. Bedoelde inhoudelijke
toetsing behelst een globale beoordeling van het niveau van de desbetreffende
nationale privacywetgeving aan de hand van de regels zoals die zijn neergelegd
in het Verdrag van de Raad van Europa van 28 januari 1981 en de in artikel
117, eerste lid, van de Uitvoeringsovereenkomst eveneens genoemde Aanbeveling
van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 17 september
1987.Deze toetsing is wat Nederland betreft verricht door deskundigen van het
Ministerie van Justitie en niet, zoals door de leden van de VVD-fractie terecht
werd opgemerkt, door het gemeenschappelijk controle-orgaan. Dit orgaan achtte
zich niet bevoegd een oordeel over de desbetreffende nationale wetgeving te
geven.Overigens zijn alle lidstaten partij bij het Verdrag van de Raad van Europa
van 28 januari 1981 en hebben zij alle de door dat verdrag vereiste uitvoeringswetgeving
tot stand gebracht.De vraag van de leden van de VVD-fractie of Europol informatie mag verstrekken
aan derde staten en organisaties is inderdaad relevant en vindt zijn –
positieve – antwoord in artikel 18 van de Europol-Overeenkomst dat daaraan
een aantal voorwaarden verbindt en voorts voorschrijft dat de JBZ-Raad ter
zake algemene regels vaststelt (lid 2). Zoals hiervoor reeds aangegeven, is
het desbetreffende ontwerp in bespreking bij de Ad hoc Werkgroep Europol (zie
onder a).Naar aanleiding van de vragen van de GPV-fractie over de door Duitsland,
Oostenrijk en Nederland bij artikel 14 afgelegde verklaring delen wij mede
dat deze verklaring op zich natuurlijk geen zekerheid geeft dat het beoogde
doel ook wordt bereikt. Het geautomatiseerd aanleveren van gegevens en de
afspraak deze geautomatiseerd te houden biedt wat dit betreft in feite de
enige zekerheid. Desalniettemin vonden de betrokken landen het een belangrijk
signaal. Het gaat overigens niet om het door deze leden genoemde geval maar
om het omgekeerde geval, namelijk de verstrekking door Europol van niet geautomatiseerde
gegevens aan lidstaten die ter zake geen beschermende wetgeving kennen. Artikel 15 – Verantwoordelijkheid voor de gegevensbeschermingEen garantie in de zin dat persoonsgegevens in bestanden automatisch verwijderd
worden indien de opslag daarvan niet langer noodzakelijk is, bestaat niet
en kan ook niet bestaan. Menselijke tussenkomst is vereist. Zowel op de invoerende
lidstaat, als op Europol rust de verplichting dit aspect van hun taak adequaat
uit te voeren. Wat betreft Europol zal ook in personeel opzicht de benodigde
capaciteit daarvoor beschikbaar moeten worden gesteld. Het door de nationale
controle-organen en door het gemeenschappelijk controle-orgaan te houden toezicht
zal ongetwijfeld ertoe bijdragen dat aan de regels, zoals ter zake neergelegd
in de Europol-Overeenkomst en in de diverse uitvoeringsregelingen, door de
lidstaten en door Europol strikt de hand wordt gehouden. Artikel 18 – Verstrekking van gegevens aan derde
staten en instantiesIn algemene zin is niet te stellen welke derde staten en instanties geacht
worden te voldoen aan een voldoende niveau van gegevensbescherming, zo antwoorden
wij de leden van de GPV-fractie. Dit zal te zijner tijd van staat tot staat
op basis van omstandigheden die bij een verstrekking van persoonsgegevens
een rol spelen, moeten worden getoetst aan de in artikel 18, lid 3, van de
Overeenkomst genoemde criteria en voorts met inachtneming van de algemene
regels als bedoeld in lid 4 van hetzelfde artikel. Nederland heeft ter zake
geen enkele verklaring afgelegd en zal zijn positie in dit opzicht pas bepalen
wanneer Europol van start is gegaan en dit vraagstuk daadwerkelijk aan de
orde komt. Artikel 19 – Recht op kennisnemingBij de ter gelegenheid van de start van Europol te geven voorlichting
zal ook het door de leden van de VVD-fractie genoemde aspect van het recht
op kennisneming worden betrokken. Overigens is het voor een burger bij afwijzing
van zijn beroep door het gemeenschappelijk controle-orgaan niet mogelijk zich
te wenden tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap. Hij zal zich
moeten richten tot de nationale rechter. Artikel 24 – Gemeenschappelijk controle-orgaanWij antwoorden de leden van de CDA-fractie dat leden of plaatsvervangende
leden benoemd voor een periode van vijf jaar daarna voor eenzelfde periode
opnieuw benoemd kunnen worden.Bij de leden van de VVD-fractie en de GPV-fractie bestaan, zo valt uit
hun bijdragen te concluderen, enige misverstanden over de positie van het
gemeenschappelijk controle-orgaan.Anders dan de leden van de VVD-fractie stellen zijn het niet de vertegenwoordigers
van de nationale eenheden die zitting hebben in het gemeenschappelijk controle-orgaan
maar zijn dat leden of vertegenwoordigers van de nationale controle-organen.
Voor Nederland betekent dit derhalve dat de Registratiekamer twee personen –
al dan niet uit zijn midden – aanwijst om zitting te nemen in het gemeenschappelijk
controle-orgaan. Het gemeenschappelijk controle-orgaan is, zoals de Overeenkomst
expliciet stelt, onafhankelijk en ressorteert derhalve onder geen enkele andere
autoriteit. Het doet regelmatig verslag van zijn werkzaamheden aan de JBZ-Raad
en in deze betekenis legt het ter zake verantwoording af aan dit orgaan. Waar
(het secretariaat van) het gemeenschappelijke controle-orgaan kantoor zal
gaan houden, is een zaak die dat orgaan zelf zal bepalen. Uiteraard is die
plaats nu nog niet bekend, aangezien het orgaan nog niet bestaat. Anders dan de leden van de GPV-fractie menen, wordt het reglement van
orde van het gemeenschappelijk controle-orgaan niet door de Raad van Bestuur
van Europol maar door het gemeenschappelijk controle-orgaan zelf vastgesteld
(artikel 24, lid 7). Dit reglement moet vervolgens worden goedgekeurd door
de JBZ-Raad. Dit ligt in de rede. Het gaat bij het onderhavige reglement van
orde namelijk niet alleen om een intern reglement in de gebruikelijke zin
van het woord maar ook om een reglement waarin de regels zijn vastgelegd voor
de beroepsprocedure met betrekking tot het door de burgers uit te oefenen
recht op kennisneming. Dat de JBZ-Raad en via zijn leden de regeringen en
parlementen van de lidstaten daarin enige zeggenschap moeten kunnen hebben,
lijkt ons terecht.Evenmin doet de omstandigheid dat de begroting voor het gemeenschappelijk
controle-orgaan – een apart – onderdeel is van de begroting van
Europol af aan de onafhankelijkheid van het gemeenschappelijk controle-orgaan.
Juist om die onafhankelijkheid tegenover Europol en zijn organen te benadrukken
is in artikel 24, lid 9, van de Overeenkomst bepaald dat het gemeenschappelijk
controle-orgaan wordt geraadpleegd over het desbetreffende gedeelte van de
ontwerp-begroting en is voorgeschreven dat zijn bemerkingen ter zake bij de
aan de JBZ-Raad voor te leggen ontwerp-begroting worden gevoegd. De achterliggende
gedachte bij deze bepaling is dat indien over bijvoorbeeld de hoogte van de
uitgaven verschil van mening bestaat tussen het gemeenschappelijk controle-orgaan
en de Raad van Bestuur, de JBZ-Raad daarvan kennis kan krijgen en daarover
kan beslissen. Het gemeenschappelijk controle-orgaan heeft de in de Europol-Overeenkomst
neergelegde bevoegdheden en taken en opereert los van de Raad van Bestuur
of van welke instantie dan ook. TITEL V RECHTSPOSITIE, ORGANISATIE EN FINANCIËLE
BEPALINGEN Artikel 26 – HandelingsbevoegdheidHet staat nog niet vast, zo delen wij de leden van de GPV-fractie mede,
op welke wijze nationale parlementen eventueel betrokken worden bij de goedkeuring
van door Europol te sluiten verdragen. Dit hangt af van de inhoud van de eerder
genoemde regelingen over de informatie-uitwisseling en de andere vormen van
samenwerking tussen Europol enerzijds en derde staten en instanties anderzijds,
bij de totstandkoming van welke regelingen parlementen in elk geval wel zijn
betrokken. Artikel 28 – Raad van BestuurDe betekenis van lid 1, onder 1, van het onderhavige artikel – dit
als antwoord op de vraag van de leden van de GPV-fractie – is dat indien
wijziging of aanvulling van de Europol-Overeenkomst houdende uitbreiding van
de doelstelling als neergelegd in artikel 2 aan de orde komt, de Raad van
Bestuur gevraagd wordt daarover te adviseren. Over wijziging van de Europol-Overeenkomst
wordt ingevolge artikel 43, lid 1, van de Overeenkomst door de JBZ-Raad beslist
met eenparigheid van stemmen. Artikel 31 – GeheimhoudingWij begrijpen de kritiek van de leden van de GPV-fractie op de wijze waarop
het Geheimhoudingsreglement vastgesteld moet worden niet. De in artikel 31
voorgeschreven procedure onderscheidt zich in niets van de procedure voor
de totstandkoming van de andere regelingen. Uiteraard is deze regeling, zo
goed als alle andere tot stand gekomen regelingen openbaar, en
komt zij op een democratisch gecontroleerde wijze tot stand. Zoals alle andere
ontwerp-regelingen zal ook het ontwerp-Geheimhoudingsreglement voor haar vaststelling
door de JBZ-Raad aan de Kamer worden gezonden. Artikel 32 – Zwijg- en geheimhoudingsplichtWij beklemtonen nog eens dat het voor een goed functioneren van Europol
noodzakelijk is dat de lidstaten erop kunnen rekenen dat door hen verschafte
informatie die vertrouwelijk is ook vertrouwelijk blijft en dat ook overigens
geheim blijft wat uit zijn aard niet publiek kan worden.De geheimhoudingsplicht bestaat, zoals de leden van de PvdA-fractie terecht
concluderen, tegenover iedere onbevoegde persoon. In algemene zin dient onder
een onbevoegde persoon te worden verstaan een persoon die ingevolge de Europol-Overeenkomst
geen aanspraak kan maken op bepaalde informatie. Binnen het raamwerk van de
Europol-Overeenkomst hebben de personen en instellingen aanspraak op die informatie
die zij voor een goede uitoefening van hun taak nodig hebben. De JBZ-Raad
en de Raad van bestuur hebben aanspraak op alle informatie die nodig is om
op adequate wijze hun sturende en toezichthoudende taak uit te voeren en hoever
die aanspraak gaat bepalen deze organen zelf.De Europol-Overeenkomst legt in artikel 32 expliciet vast welke categorieën
van personen een geheimhoudingsplicht hebben. De leden van de JBZ-Raad behoren
niet tot een van die categorieën.Met betrekking tot verantwoordingsplicht aan het nationale parlement lijkt
het ons minder opportuun om in termen van «onbevoegd» te spreken.
De verantwoordingsplicht van de ministers aan de Staten-Generaal wordt niet
bepaald door de Europol-Overeenkomst maar door artikel 68 van de Grondwet
dat, voor zover hier relevant, zegt dat de ministers de kamers de verlangde
inlichtingen geven waarvan het verstrekken niet in strijd is met belang van
de staat. De ministers ten aanzien van wie, zoals gezegd, artikel 32 van de
Europol-Overeenkomst geen geheimhoudingsplicht voorschrijft, en zich dan ook
niet achter die bepaling kunnen «verschuilen», moeten aan de hand
van het criterium «niet in strijd met het belang van de staat»
in een concrete situatie vaststellen of zij bepaalde informatie al dan niet
aan het parlement kunnen geven.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie delen wij
mede dat de directeur ingevolge artikel 26 van de Overeenkomst onder de categorie
organen valt en derhalve niet apart in het onderhavige artikel is genoemd.De vragen van de leden van de D66-fractie over de zwijg- en geheimhoudingsplicht
zijn deels reeds beantwoord naar aanleiding van soortgelijke vragen van de
PvdA-fractie. Wij vestigen de aandacht van de hier aan het woord zijnde leden
op onze nationale situatie, waar voor 1994 toen de Algemene wet bestuursrecht
in werking trad, voor ministers anders dan voor ambtenaren in algemene zin
geen geheimhoudingsplicht wettelijk was voorgeschreven. Toch twijfelde ook
in die situatie niemand aan de plicht van de ambtenaar om zijn minister die
informatie te verschaffen die deze voor zijn functioneren nodig heeft. De
situatie met betrekking tot Europol en de diverse organen is in dit opzicht
in wezen geen andere.Met betrekking tot het verschoningsrecht, waarover vragen zijn gesteld
door de leden van de GPV-fractie, merken wij op dat de directeur van Europol
nooit kan verhinderen dat een Europol-functionaris als getuige wordt opgeroepen.
Wel dient een functionaris van Europol indien hij voor een terechtzitting
is opgeroepen in een land waar de nationale wet voorziet in een
weigering om te getuigen, een machtiging van directeur te hebben om te getuigen.
Wij verwijzen deze leden naar lid 3 van het onderhavige artikel.De stelling van de leden van de GPV-fractie als zouden verbindingsofficieren
«alleen gebonden zijn aan de rechtsregels van de zendende staat»
achten wij, zo algemeen geponeerd, onjuist. Zo goed als ieder ander die zich
op het grondgebied van ons land bevindt, zijn ook de bij Europol gestationeerde
verbindingsofficieren – en trouwens ook Europol-functionarissen –
aan de Nederlandse wetgeving gebonden behalve voor zover in de Overeenkomst,
de Zetelovereenkomst en de bilaterale verdragen betreffende de voorrechten
en immuniteiten van de verbindingsofficieren anders is bepaald. De omstandigheid
dat bijvoorbeeld de relatie van de verbindingsofficieren met Europol wordt
bepaald door het recht van de zendstaat en de binnen Europol geldende voorschriften
(artikel 5, lid 2) en niet door het Nederlandse recht ligt voor de hand. Even
vanzelfsprekend is het dat de verbindingsofficieren bij de uitwisseling van
informatie hun desbetreffende nationale recht en niet het Nederlandse recht
in aanmerking nemen (artikel 5, lid 4). Maar daaruit mag niet de conclusie
worden getrokken, die de hier aan het woord zijnde leden blijkbaar trekken,
dat in algemene zin het Nederlandse recht niet zou gelden voor deze functionarissen. Artikel 34 – Informatie aan het Europees ParlementAls antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie, zijn wij van
mening dat de leden 1 en 3 van het artikel 34 niet zo mogen worden uitgelegd
dat de Voorzitter van de Raad via de regering ook jaarlijks een rapport stuurt
aan de nationale parlementen over het functioneren van Europol. Dit is een
zaak voor de desbetreffende ministers. Voor Nederland betekent dit in concreto
dat voordat de JBZ-Raad het aan het Europees Parlement te zenden verslag vaststelt,
dit aan de Kamer wordt gezonden. Ook op deze manier kan de gewenste parlementaire
controle mede tot uiting komen.Met de toelichting bij lid 2 van het onderhavige artikel beoogden wij –
dit als antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie – te zeggen
dat in voorkomend geval bepaalde informatie ter vertrouwelijke kennisneming
wordt verstrekt. Dat zal dan niet plenair, maar in commissieverband moeten
gebeuren.Wij vestigen de aandacht van de leden van de GroenLinks-fractie erop dat
het onderhavige artikel moet worden gelezen in samenhang met artikel K.6 van
het Verdrag van de Europese Unie. Laatstgenoemd artikel vangt aan met voor
te schrijven dat het voorzitterschap en de Commissie het Europees Parlement
regelmatig op de hoogte brengen van de werkzaamheden op de onder Titel VI
vallende gebieden. Om tot uitdrukking te brengen dat het wat betreft de verslaglegging
over de activiteiten van Europol moet gaan om meer dan een min of meer algemeen
overzicht van de Titel VI-activiteiten wordt in artikel 34 van de Europol-Overeenkomst
gesproken van een bijzonder verslag. TITEL VII SLOTBEPALINGEN Artikel 43 – Wijziging van de OvereenkomstDe vraag – van de leden van de GPV-fractie – of een bepaald
feit valt onder de lijst met ernstige vormen van internationale criminaliteit
die zijn opgenomen in de bij artikel 2 behorende bijlage, wordt bepaald door
de delictsomschrijving in het nationale strafrecht van de desbetreffende lidstaat. Ieder lidstaat bepaalt derhalve aan de hand van zijn eigen
nationale recht of een bepaald strafbaar feit onder een bepaalde vorm van
criminaliteit valt of niet. De bestaande divergentie in de nationale strafstelsels
kan met zich brengen dat een concreet strafbaar feit in de ene lidstaat wel
en in de andere lidstaat niet onder een bepaalde vorm van criminaliteit valt.
Dat verschil is alleen met een uniform strafrecht weg te nemen.Overigens zal het daarbij in het algemeen om beperkte verschillen gaan. Europol mag zich slechts met die vormen van georganiseerde en grensoverschrijdende
criminaliteit bemoeien ten aanzien waarvan dat expliciet in de Overeenkomst
is aangegeven. De vraag van de hier aan het woord zijnde leden over een materiële
beperking ten aanzien van strafbare feiten is ons niet duidelijk. De actieradius
van Europol is evident: bepaalde vormen van criminaliteit en alleen wanneer
er concrete aanwijzingen zijn voor het bestaan van een criminele structuur
of organisatie en twee of meer lidstaten daarbij betrokken zijn. Alles wat
daarbuiten valt behoort niet tot de competentie van Europol. Wij zien niet
welke complicaties deze opzet in de praktijk kan opleveren. II Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het
Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging,
door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst
tot oprichting van een Europese PolitiedienstDe regering heeft de verklaring waarop de leden van de PvdA-fractie doelen
niet alleen afgelegd bij het onderhavige Protocol maar ook bij soortgelijke
protocollen die zijn gesloten in het kader van de Overeenkomst inzake het
gebruik van informatica op douanegebied en de Fraude-Overeenkomst. Het gaat
derhalve om een aangelegenheid die het terrein van de Europol-Overeenkomst
en de wet ter goedkeuring van deze Overeenkomst overstijgt. Uit een oogpunt
van goede wetssystematiek lijkt het ons derhalve niet juist dit in het kader
van deze goedkeuringswet te regelen. Dit zal los hiervan door wijziging van
de desbetreffende materiewet gebeuren. Deze algemene benadering is te meer
aangewezen nu ook in het Verdrag van Amsterdam een regeling ter zake van een
prejudiciële bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
met betrekking tot derde pijler-aangelegenheden in het nieuwe artikel K.7
is neergelegd.Niet geheel duidelijk is ons of de leden van de VVD-fractie bij hun vraag
hoe wordt opgetreden indien zich een conflict zou voordoen waarbij het Verenigd
Koninkrijk is betrokken, doelen op het Hof-Protocol dan wel op de verklaring
die door veertien lidstaten is afgelegd bij artikel 40, lid 2, van de Overeenkomst.Bij dat laatste gaat het om geschillen tussen de lidstaten die onderwerp
van bespreking zijn in de JBZ-Raad en niet om een zaak die door een burger
aan de nationale rechter is voorgelegd. Indien bij een geschil tussen lidstaten
het Verenigd Koninkrijk is betrokken en de situatie als bedoeld in artikel
40, lid 2, zich zou voordoen, zullen de betrokken partijen op dat moment in
onderling overleg moeten beslissen op welke wijze het geschil zal worden geregeld.
Een automatische verwijzing naar het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
is niet aan de orde.Het Hof-Protocol heeft betrekking op de mogelijkheid voor nationale rechters
van de lidstaten om met betrekking tot een aan hen voorgelegd geschil aan
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te vragen bij wijze van
prejudiciële beslissing een uitspraak te doen over de uitlegging van
Europol-Overeenkomst. Rechters in het Verenigd Koninkrijk hebben die mogelijkheid
niet. Wij delen de leden van D66 mede dat, zoals is aangegeven in de memorie
van toelichting, behalve Nederland ook België, Duitsland, Finland, Griekenland,
Italië, Luxemburg, Oostenrijk en Portugal, bij gelegenheid van de ondertekening
van het Protocol hebben verklaard te kiezen voor de optie neergelegd in artikel
2, lid 2, onder b van het Protocol (alle rechters). Frankrijk en Ierland hebben
gekozen voor de optie genoemd in artikel 2, lid 2, onder a (alleen de «laatste»
rechter). Inmiddels heeft ook Zweden de in artikel 2 van het Protocol bedoelde
verklaring afgelegd. Dit land kiest evenals de meerderheid der lidstaten voor
de optie neergelegd in artikel 2, lid 2, onder b). Voor zover bekend, hebben
Denemarken en Spanje de desbetreffende verklaring nog niet afgelegd.Los van de omstandigheid dat de Europol-Overeenkomst en het Hof-Protocol
eerder in werking zullen treden dan het Verdrag van Amsterdam, kan niet zonder
meer gesteld worden dat, wanneer het Verdrag van Amsterdam in werking zal
zijn getreden, het onderhavige Hof-Protocol als achterhaald beschouwd kan
worden. Wij delen de leden van de fractie van D66 mede dat dit afhankelijk
is van de inhoud van de in artikel K.7, lid 2, bedoelde verklaringen die de
lidstaten bij de ondertekening van het Verdrag van Amsterdam of nadien zullen
afleggen en van de vraag of de lidstaten aan hun verklaring terugwerkende
kracht geven.Wij antwoorden de leden van de fractie van GroenLinks dat geen overeenstemming
bestond om in het Protocol zelf de verplichting neer te leggen voor de nationale
rechter om zich tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te
wenden, indien ten aanzien van de Europol-Overeenkomst een vraag is opgeworpen
en de beslissing van die nationale rechter niet vatbaar is voor hoger beroep.
Wel hebben, zoals wij ook in de memorie van toelichting hebben aangegeven,
acht lidstaten, waaronder Nederland, de verklaring afgelegd dat zij zich het
recht voorbehouden om een dergelijke verplichting in hun nationale wetgeving
neer te leggen. Wij gaan er overigens van uit dat rechters, ook indien zij
daartoe niet verplicht zijn, niet op basis van vrijblijvendheid maar op basis
van een serieuze afweging zich tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
wenden indien zij geroepen zijn een oordeel te geven in een rechtszaak waarvoor
de uitleg van de Europol-Overeenkomst van belang is. Wij zijn wat dit betreft
wellicht wat minder pessimistisch dan de leden van de hier aan het woord zijnde
fractie blijkbaar zijn. Over deze bevoegdheidsverklaringen is het Hof van
Justitie van de Europese Gemeenschappen niet geraadpleegd.Wij blijven overigens bij ons in de memorie van toelichting verwoorde
standpunt dat, ook al hadden wij deze op onderdelen liever anders geregeld
gezien, de controle over Europol voldoende is gewaarborgd.De leden van de RPF-fractie verwijzen wij naar het hierboven gegeven antwoord
op een soortgelijke vraag van de leden van de D66-fractie over de stand van
zaken met betrekking tot de door de andere lidstaten afgelegde c.q. af te
leggen verklaring.Nederland heeft voor de ruime modaliteit gekozen omdat ons land zeer hecht
aan een zo uniform mogelijke uitleg van de Europol-Overeenkomst. Daarbij past
ook dat aan rechters die niet in laatste instantie oordelen de mogelijkheid
wordt geboden zich tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
te wenden. Hiermee wordt bereikt dat een prejudicieel oordeel van het Hof
van Justitie van de Europese Gemeenschappen in een zo vroeg mogelijk stadium
van een eventuele rechtsgang zijn rol kan spelen en niet in hoger beroep behoeft
te worden gegaan enkel en alleen om dat oordeel te vragen.In beginsel kan de – eenzijdige – verklaring, zo antwoorden
wij de hier aan het woord zijnde leden, worden ingetrokken; er bestaat immers
geen verplichting op grond van het Protocol een verklaring af te leggen. Wij kunnen de redenering van de leden van de GPV-fractie en hun bezwaren
tegen de door ons land gedane keuze voor de optie als bedoeld in artikel 2,
lid 2, onder b, alsmede tegen de afgelegde verklaring niet volgen. De bevoegdheid
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen wordt geen andere
of grotere. Het Hof kan respectievelijk moet alleen vaker worden ingeschakeld.
Wij achten dit juist, omdat hierdoor, zo veel als in ons vermogen ligt, wordt
bereikt dat de Europol-Overeenkomst op uniforme wijze wordt uitgelegd. Dit
is hier van belang en dat heeft niets van doen met een uiteindelijke overheveling
van bepaalde zaken van de derde pijler naar de eerste pijler.De Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,M. PatijnDe Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal BIJLAGE Europol informatiesysteem 1.
invoer en opslaga. rechtstreeks door de nationale eenheden en hun verbindingsofficieren
van hun eigen nationale gegevens – artikel 7 (1); b. door Europol
mbt gegevens afkomstig van derde staten en instanties alsmede van analyses –
art. 7 (1); c. wat betreft aanvullende informatie door iedere willekeurige
andere nationale eenheid – art. 8 (4) 2. wijziging, verbetering
en verwijderingdoor de instantie die de gegevens heeft ingevoerd –
artt. 9 (2) en 20 (1) en (2) 3. raadpleginga. rechtstreeks door
de nationale eenheden (deels) en hun verbindingsofficieren – artt. 7
(1) en 9 (1); b. rechtstreeks door de directeur, de adjunct-directeuren
en daartoe gemachtigde Europol functionarissen – artt. 7 (1) en 9 (1)4. verstrekkinga. door nationale eenheid aan de in de desbetreffende
lidstaat bevoegde autoriteiten ter bestrijding criminaliteit – art.
17 (1); evt. met gebruiksbeperkingen ogv art. 17 (2); b. door nationale
eenheid aan andere autoriteiten of voor ander doel na toestemming verstrekkende
lidstaat art. 17 (3); c. door Europol aan derde staten en instanties
onder voorwaarden en na (algemene of bijzondere) toestemming verstrekkende
lidstaat – art. 18; d. in het kader van het recht op kennisneming
door Europol aan de burger met inachtneming van de voorwaarden en na overleg
met de invoerende en eventueel andere betrokken lidstaten conform het nationale
recht van de lidstaat waar het verzoek is ingediend – art. 19 (3) en
(4)Europol werkbestanden voor analyse 1.
invoer en opslagdoor de daartoe aangewezen Europol analisten op basis
van informatie verstrekt door lidstaten, derde staten en organisaties, alsmede
uit het informatiesysteem of evt. andere informatiesystemen – art.
10 (2) 1°, (3), (4) en (5) 2. wijziging, verbetering en verwijderingdoor
de daartoe aangewezen Europol analisten, in overleg met de lidstaten voor
zover het gaat om van deze afkomstige informatie – artt. 10 (2)
1° en 20 (2) 3. raadpleginga. rechtstreeks door de daartoe
aangewezen Europol analisten – art 10 (2) 1°; b. via tussenkomst
van de analisten onder a. door de nationale eenheden en hun verbindingsofficieren
(de laatsten evt. aan de hand van het indexsysteem) – artt 10 (2) 1°.
en 11 (2) 4. verstrekkinga. door (de analisten van) Europol aan
de nationale eenheden en hun verbindingsofficieren die niet bij de analyse
betrokken waren na overleg met deelnemers aan de analyse – art.
10 (8) b. door nationale eenheid aan de in de desbetreffende lidstaat
bevoegde autoriteiten ter bestrijding criminaliteit – art. 17 (1); evt.
met gebruiksbeperkingen ogv art. 17 (2) respectievelijk art. 10 (8); 
c. door nationale eenheid aan andere autoriteiten of voor ander doel na toestemming
verstrekkende lidstaat respectievelijk deelnemers aan de analyse – artt.
17 (3) en 10 (8); d. door Europol aan derde staten en instanties onder
voorwaarden en na (algemene of bijzondere) toestemming verstrekkende lidstaat
respectievelijk deelnemers aan analyse – artt. 18 en 10 (8); 
e. in het kader van het recht op kennisneming door Europol aan de burger met
inachtneming van de voorwaarden en in overeenstemming met de lidstaten die
aan de analyse deelnamen en eventuele andere rechtstreeks bij de mededeling
betrokken lidstaten conform het nationale recht van de lidstaat waar het verzoek
is ingediend – art. 19 (3) en (4) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25339-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl