Wijziging van de Wet op de architectentitel (beroepservaring, bij- en nascholingsregeling voor stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten en interieurarchitecten, wijzigingen in verband met de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, alsmede enige andere wijzigingen); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138839
 2009-2010
 
 32 016
 Wijziging van de Wet op de architectentitel (beroepservaring, bij- en
nascholingsregeling voor stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten
en interieurarchitecten, wijzigingen in verband met de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen, alsmede enige andere wijzigingen)
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 15 december 2009
 Inleiding
 Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer naar
aanleiding van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de architectentitel.
 Ik dank de diverse fracties voor hun inbreng en ik verwacht aan deze bijdragen
recht te doen met de volgende beantwoording.
 Het doet mij genoegen dat de leden van de PvdA-fractie met instemming
kennis hebben genomen van het wetsvoorstel, dat de leden van de VVD-fractie
en de leden van de SP-fractie met belangstelling kennis hebben genomen van
het wetsvoorstel en dat de leden van de CDA-fractie kennis hebben genomen
van het wetsvoorstel. In het navolgende ga ik, mede namens de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in op de vragen en opmerkingen
uit het verslag waarbij zoveel mogelijk de volgorde van het verslag wordt
aangehouden.
 Inhoudsopgave
 1. Algemeen
 2. Inleiding
 3. Beroepservaringperiode
 4. Toepasselijkheid van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
op het bureau architectenregister
 5. Bedrijfseffecten en administratieve lasten
 6. Overleg met het beroepsveld
 7. Artikelsgewijze toelichting
 1. Algemeen
 
 De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de huidige
wetgeving in overeenstemming is met de Europese Richtlijn en zo niet, waarom
dat bij de laatste wijziging niet is geregeld? Tevens vragen zij of de beroepsstage
verplicht is volgens de Europese Richtlijn.
 
 
 Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 7 september 2005 betreffende erkenning van beroepskwalificaties
stelt onder meer minimumopleidingseisen aan de opleiding tot architect, de
uitoefening van de werkzaamheden van een architect en de onderlinge erkenning
van beroepskwalificaties door de lidstaten. Deze richtlijn is bij wet van
12 juni 2008, die op 15 juli 2008 in werking is getreden, voor architecten,
stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten en interieurarchitecten
in de Wet op de architectentitel geïmplementeerd. Daarbij is in de Wet
op de architectentitel gewaarborgd dat onderdanen van andere lidstaten zich
onder dezelfde voorwaarden kunnen inschrijven in het architectenregister.
Verder is daarin de in de richtlijn voorgeschreven bij- en nascholingsverplichting
voor architecten opgenomen. Met dit wetsvoorstel wordt de Wet op de architectentitel
verder in overeenstemming gebracht met de richtlijn. De bij- en nascholingsverplichting
wordt met dit wetsvoorstel uitgebreid tot de stedenbouwkundigen, tuin- en
landschapsarchitecten en interieurarchitecten.
 
 Daarnaast worden de opleidingseisen verder in overeenstemming gebracht
met de formulering in de richtlijn.
 
 De richtlijn schrijft geen verplichte beroepservaringperiode voor, maar
sluit deze ook niet uit. De richtlijn bevat immers minimumopleidingseisen.
De meeste lidstaten, waaronder in ieder geval de ons omringende landen, België,
Duitsland, Engeland en Frankrijk, kennen al een verplichte beroepservaringperiode.
In bijlage 1 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is een overzicht
opgenomen van enkele landen die een beroepservaringperiode kennen. Om de internationale
concurrentie te kunnen bijhouden en de kenniseconomie een impuls te geven
is het naar mijn oordeel van groot belang dat Nederland in de pas gaat lopen
met deze landen. Daarom wordt met dit wetsvoorstel ook in Nederland een verplichte
beroepservaringperiode ingevoerd.
 
 
 De leden van de VVD-fractie vragen zich af op welke
punten het voorstel afwijkt van de Europese regels op dit terrein.
 
 
 Het wetsvoorstel wijkt niet af van de Europese regels op dit terrein.
Ik verwijs naar mijn reactie op de vragen van de CDA-fractie over de Richtlijn
2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
7 september 2005 betreffende erkenning van beroepskwalificaties. In aanvulling
daarop merk ik op dat dit wetsvoorstel naast een tweejarige beroepservaringperiode
voor architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten en interieurarchitecten
ook een bij- en nascholingsverplichting voor stedenbouwkundigen, tuin- en
landschapsarchitecten en interieurarchitecten introduceert.
 
 De bij- en nascholingsverplichting is in de richtlijn expliciet voor architecten
voorgeschreven (artikel 22). Volgens de richtlijn dienen lidstaten voorschriften
vast te stellen om ervoor te zorgen dat beroepsbeoefenaren door een passende
bij- en nascholing op de hoogte blijven van de technologische en wetenschappelijke
ontwikkelingen op hun beroepsterrein. De Wet op de architectentitel kent al
een bij- en nascholingsverplichting voor architecten. Deze verplichting wordt
met dit wetsvoorstel uitgebreid tot de stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten
en interieurarchitecten. Naar mijn oordeel worden hiermee de doelstellingen
van de Wet op de architectentitel op het gebied van de vakbekwaamheid van
de ingeschrevenen en de consumentenbescherming verder versterkt.
 2. Inleiding
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat naar aanleiding
van het advies van de Raad van State de gedragregels en de klachtenregeling
zijn geschrapt. Zij vinden het heel terecht dat dit een wet is die slechts
titelbescherming biedt en geen beroepsbescherming. Deze leden vragen waarom
echter artikel 27aa is ingevoerd, dat gedragsregels omvat en dat bepaalt wat
een architect in een offerte moet aangeven en of dit niet in strijd is met
het advies van de Raad van State. Verder vragen zij zich af wat dit betekent
aan extra bureaucratie en administratieve lasten, hoe dit wordt gecontroleerd
en welke sanctie op overtreding staat?
 
 
 De Raad van State heeft zich uitgesproken tegen de invoering van een gedragscode
en een klachtrecht en geadviseerd deze te heroverwegen. Ik kan mij in zoverre
vinden in het advies van de Raad van State dat het beoogde doel van deze regeling,
het beschermen van de consument tegen het onzorgvuldig handelen van de architect,
al wordt behelsd door de bestaande publiekrechtelijke en privaatrechtelijke
regels. Daarom is het advies van de Raad van State overgenomen en zijn de
betreffende bepalingen geschrapt.
 
 Het beoogde doel van een dergelijke gedragscode, het verschaffen van inzicht
in wat er van een architect mag worden verwacht en wat een architect aan informatie
moet verstrekken om een consument te kunnen laten beoordelen of het voor hem
een geschikte en deskundige partij is, kan naar mijn oordeel ook bereikt worden
door de voorgestelde informatieplicht in artikel 27aa. Op grond van deze informatieplicht
moet de architect aan de opdrachtgever informatie verschaffen over zijn dienstverlening.
Hierdoor is voor een ieder duidelijk wat er van de architect verwacht mag
worden en wat de opdrachtgever dus in ieder geval van de architect mag vragen.
Ik meen dat hiermee het minimale kwaliteitsniveau waaraan de dienstverlening
van een architect moet voldoen wordt verbeterd.
 
 Het moeten melden door een architect aan een opdrachtgever van zijn vakbekwaamheid
en of hij al dan niet in het bezit is van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering
zorgt ervoor dat de consument bewuster wordt van de consequenties die hieraan
verbonden zijn. Indien een architect in ieder geval informeert of hij al dan
niet in het bezit is van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering zal de opdrachtgever
bewust een keuze kunnen maken om al dan niet met een onverzekerde architect
een overeenkomst aan te gaan. Verder wordt met deze verplichting voor wat
betreft het melden van het al dan niet in het bezit zijn van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering
bereikt dat we beter aansluiten op de Europese landen die een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering
kennen.
 
 Het voordeel van een informatieverplichting is dat een administratief
stelsel van het opstellen van een gedragscode en voor zover nodig handhaven
door middel van een klachtenprocedure niet aanwezig is. Administratieve lasten
en extra bureaucratie nemen daarom niet toe. Het gaat hier immers om informatieverstrekking
van een geringe omvang en in principe om informatie die vaak toch al verstrekt
wordt bij het aangaan van een overeenkomst met een opdrachtgever, zoals het
aantonen van vakbekwaamheid en het in bezit zijn van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
Dat de bureaucratie voor deze bepaling niet is toegenomen, blijkt ook uit
het feit dat er geen sanctie op overtreding van de informatieplicht is gesteld.
Dat is ook niet noodzakelijk nu de opdrachtgever voldoende mogelijkheden heeft
om binnen het huidige privaatrechtelijke stelsel de architect aan te spreken.
Daarbij kan ook een beroep worden gedaan op het niet voldoen aan de informatieplicht.
 
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat de Raad
van State aangeeft dat volstaan kan worden met de huidige organisatorische
structuur van de SBA. Zij vragen waarom toch omzetting plaatsvindt in een
Zelfstandig bestuursorgaan op publieke grondslag?
 
 
 De SBA is in haar huidige vorm al een zelfstandig bestuursorgaan. Het
advies van de Raad van State is om de SBA niet om te vormen tot een openbaar
lichaam, maar te volstaan met de huidige organisatiestructuur, een zelfstandig
bestuursorgaan dus. In dit wetsvoorstel is dit advies van de Raad van State
overgenomen en wordt niet overgegaan tot het instellen van een openbaar lichaam.
Met de wetswijziging is beoogd de privaatrechtelijke grondslag van het zelfstandig
bestuursorgaan SBA om te zetten in een publiekrechtelijke grondslag en dit
bestuursorgaan onder de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen te brengen.
Deze omzetting naar een publieke grondslag komt voort uit het kabinetsstandpunt
over het rapport «een herkenbare staat: investeren in de overheid»,
waaruit volgt dat een ZBO in beginsel een publiekrechtelijke grondslag moet
hebben en dat daarop slechts in een beperkt aantal gevallen en onder strikte
voorwaarden uitzonderingen kunnen worden gemaakt. Dit uitgangspunt is opgenomen
in artikel 4 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen.
 
 
 De leden van de SP-fractie zijn verheugd over de voorgenomen
eis die wordt gesteld aan afgestudeerden, dat zij na hun afstuderen twee jaar
beroepservaring opdoen alvorens zij zich kunnen inschrijven in het architectenregister.
Daarentegen betreuren zij het feit dat de Wet op de architectentitel geen
beroepsbescherming zal gaan bieden. Deze leden constateren dat de regering
weliswaar stelt dat de kwaliteit van leefomgeving en een duurzame samenleving
is gediend bij vakbekwame architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten
en interieurarchitecten, maar dat uit de memorie van toelichting onvoldoende
duidelijk wordt waarom dan toch niet gekozen is voor beroepsbescherming. Deze
leden willen daar graag uitleg over.
 
 
 Beroepsbescherming houdt in dat een beroep slechts mag worden uitgeoefend
door hen die voldoen aan de in een wettelijke regeling neergelegde eisen.
Deze eisen hebben zowel betrekking op de vakbekwaamheid als de wijze waarop
men zich bij de uitoefening van het beroep dient te gedragen. Bij titelbescherming
komt het recht op het voeren van een titel uitsluitend toe aan degenen die
hebben voldaan aan bij of krachtens de wet gestelde eisen voor wat betreft
opleiding en beroepservaring. Anders dan bij beroepsbescherming blijft het
iedereen vrijstaan het beroep waarop de opleiding en beroepservaring betrekking
hebben, uit te oefenen.
 
 De vraag of beroepsbescherming in Nederland wenselijk is, is al enkele
keren aan de orde geweest. De eerste keer was
in 1949 toen de regering een wetsvoorstel indiende dat voorzag in beroeps-
en titelbescherming. In 1960 is dat voorstel echter ingetrokken, met als belangrijkste
argument dat het vooral de positie van vrije architecten zou beschermen waardoor
andere groepen (architecten in loondienst, aannemer-architecten) in een achterstandpositie
zouden komen. Daarnaast werd vanwege de sterke bemoeienis van de overheid
met de bouw door middel van bouwvoorschriften de noodzaak van de wettelijke
bescherming van de architect niet zo sterk gevoeld.
 De tweede keer dat deze vraag aan de orde werd gesteld, was in de jaren ’70,
toen in opdracht van de regering, onder druk van de Bond van Nederlandse Architecten
(BNA), een commissie (commissie-Kleijn) bezig is geweest met de voorbereiding
van een wetsvoorstel voor de bescherming van de architectentitel. De BNA hechtte
sterk aan een regeling omdat met het verkrijgen van een beschermde
titel van architect gemakkelijker toegang zou worden verkregen tot de beroepsuitoefening
in andere landen van de Europese Gemeenschap. De toenmalige Minister van Volkshuisvesting
en Ruimtelijke Ordening had de commissie de opdracht gegeven om in het licht
van de doorwerkende Europese integratie een regeling te ontwerpen voor de
bescherming van de titel architect en daarbij expliciet aangegeven dat hij
geen voorstel voor wettelijke beroepsbescherming wenste. Naar aanleiding van
een door de commissie-Kleijn voorbereid voorontwerp voor een wettelijke regeling
voor bescherming van de architectentitel zijn er interdepartementaal stevige
discussies gevoerd over nut en noodzaak van de titelbescherming. Uiteindelijk
is in 1980 het wetsvoorstel voor bescherming van de architectentitel bij het
parlement ingediend en in 1988 als Wet op de architectentitel in werking getreden.
De wettelijke regeling beschermt de titel maar reguleert niet de beroepsuitoefening.
 
 Ik ben van mening dat de argumentatie op grond waarvan destijds is gekozen
voor wettelijke titelbescherming en niet voor beroepsbescherming nog onverkort
geldt. In de eerste plaats wordt de noodzaak van de wettelijke beroepsbescherming
niet sterk gevoeld, omdat de overheid al bemoeienis heeft met de bouw door
middel van diverse bouwvoorschriften. In de tweede plaats past dit in het
dereguleringsstreven van het kabinet. In de derde plaats voldoet de huidige
regeling van de wettelijke titelbescherming aan Richtlijn 2005/36/EG van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 7 september 2005
betreffende erkenning van beroepskwalificaties. Bovendien functioneert deze
regeling goed en met de voorgestelde wetswijzigingen wordt hiervan een (nog)
krachtiger kwaliteitsinstrument gemaakt. Een wettelijke regeling voor beroepsbescherming
vind ik in dit licht dan ook niet noodzakelijk.
 
 
 Het is de leden van de SP-fractie onduidelijk waarom
het integrale advies van de Rijksbouwmeester ten aanzien van het vaststellen
van gedragsregels voor in het architectenregister ingeschrevenen en een klachtrecht
voor de consument bij het niet handelen conform die gedragsregels niet is
overgenomen. Volgens deze leden adviseert de Raad van State immers om de voorgenomen
bevoegdheid tot het vaststellen van gedragsregels nader te begrenzen, omdat
deze onvoldoende concreet en nauwkeurig was geformuleerd. Naar de mening van
deze leden is het vaststellen van een grondslag voor een gedragscode iets
wezenlijk anders dan, zoals nu wordt voorgesteld, een informatieplicht voor
de in het architectenregister ingeschrevenen aan (potentiële) opdrachtgevers.
Deze leden verzoeken de regering dan ook deze keuze nader te verduidelijken.
 
 
 Voor mijn reactie op deze vraag verwijs ik naar de beantwoording van de
vragen van de leden van de CDA-fractie over de introductie van een nieuw artikel
27aa.
 
 
 De keuze om het klachtrecht niet te regelen bij wet
stuit op onbegrip bij de leden van de SP-fractie. De Raad van State hekelt
immers de belasting van betrokken partijen vanwege dubbele beoordeling door
een adviserende commissie, waarna het bestuursoordeel zal prevaleren, en is
van oordeel dat, indien de noodzaak van een tuchtrechtelijke voorziening toereikend
kan worden onderbouwd, een voorgenomen procedure dient te worden aangepast
tot een volwaardige tuchtrechtelijke procedure. Naar de mening van deze leden
is door de opsteller van de voorgenomen wetswijziging geen poging ondernomen
te komen tot een onderbouwing, maar is slechts gekozen het klachtenrecht niet
bij wet te regelen. Hier is volgens deze leden sprake van een gemiste kans
en zij willen hier graag een reactie op.
 
 
 De aanwezigheid van een klachtrecht hangt vrijwel volledig samen met de
aanwezigheid van een gedragscode. Het niet aanwezig zijn van een gedragscode
maakt een klachtrecht daarom overbodig.
 3. Beroepservaringperiode
 
 De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de eis
voor beroepservaring voor alle personen geldt die ingeschreven willen worden
in het architectenregister? Dus ook voor stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten
en interieurarchitecten? Zo nee, waarom niet?
 
 
 De beroepservaringsplicht geldt voor alle personen die ingeschreven willen
worden in het architectenregister en dus ook voor stedenbouwkundigen, tuin-
en landschapsarchitecten en interieurarchitecten (artikel 12d, eerste lid).
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen verder waarom de
door het bureau vast te stellen regels met betrekking tot de tweejarige beroepservaring
niet, zoals de regels over bijen nascholing, de goedkeuring van de minister
behoeven?
 
 
 Anders dan de leden van de CDA-fractie veronderstellen, behoeven ook de
regels met betrekking tot de tweejarige beroepservaringperiode de goedkeuring
van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Dat is geregeld in artikel 4, derde lid.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan
aangeven of de beroepservaring slechts opgedaan kan worden op een architectenbureau
of dat deze ook kan worden opgedaan bij een aannemer, projectontwikkelaar,
bouw- en woningtoezicht van een gemeente, de Rijksgebouwendienst, op de universiteit
of ander opleidingsinstituut of op een onderzoeksinstelling?
 
 
 De beroepservaringperiode is gericht op het zich in de praktijk bekwamen
in de uitoefening van het beroep van architect. In artikel 12e, tweede lid,
is vastgelegd dat het bureau architectenregister regels vaststelt met betrekking
tot de beroepservaringperiode. Deze regels hebben in elk geval betrekking
op de inrichting van de periode, het niveau van kennis, inzicht en vaardigheden
waarover men in ieder geval dient te beschikken na afloop van die periode
en de begeleiding. Het zal daarom mogelijk zijn de beroepservaring niet alleen
op te doen bij een architectenbureau maar zeker ook bij een andere organisatie,
instelling of bedrijf indien aan de voorwaarden van de regeling beroepservaring
wordt voldaan.
 
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat op de universiteiten
juist door het gebrek aan stageplaatsen de praktijkopleiding is geschrapt.
Zij vragen hoe wordt gegarandeerd dat er wel voldoende plaatsen zijn om de
beroepservaring te kunnen waarmaken?
 
 
 De verplichte stage tijdens de opleiding is inderdaad geschrapt aan de
faculteiten Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft en Eindhoven. De
Masteropleiding Landscape, Planning and Design, specialisatie Landscape Architecture
(landschapsarchitectuur), aan de Wageningen Universiteit bevat wel een verplichte
stage.
 
 De reden dat de verplichte stage aan de beide faculteiten Bouwkunde van
Delft en Eindhoven is geschrapt, ligt niet in de omstandigheid dat er een
gebrek aan stageplaatsen zou zijn, maar in de omstandigheid dat het curriculum
van de opleidingen aan die faculteiten te vol werd. Beide faculteiten hebben
ervoor gekozen de verplichte stage te schrappen en de studenten
de mogelijkheid te bieden op facultatieve basis een stage te volgen, die meetelt
voor de studieresultaten. Ondanks het feit dat de stages facultatief zijn
voor de studenten, blijkt uit onderzoek dat circa 75% van de studenten
toch van deze mogelijkheid gebruikmaakt en een stage tijdens de opleiding
volgt.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze gegarandeerd
wordt dat er voldoende plaatsen zijn om beroepservaring op te doen.
 
 
 De instroom van jonge ontwerpers blijft lopen via de reguliere kanalen
en procedures. Jonge ontwerpers doen productief werk, worden daarvoor op de
reguliere wijze betaald en krijgen in dat kader ruimte en aandacht om het
beroepservaringstraject te doorlopen. Van tevoren kan niet worden gegarandeerd
dat er voldoende arbeidsplaatsen voor jonge ontwerpers beschikbaar zijn, omdat
zij moeten instromen op arbeidsplaatsen die vrijkomen door regulier verloop.
Het aantal beschikbare plaatsen varieert en is afhankelijk van de ontwikkeling
van de economie. Dit is een natuurlijk economisch proces, waarbij het de eigen
verantwoordelijkheid van de jonge ontwerper is een arbeidsplaats en een mentor
te vinden. Dat werkt ook zo in de advocatuur en in andere bedrijfstakken waarbij
beroepservaring verlangd wordt. Daarnaast kunnen jonge ontwerpers ook ervoor
kiezen om een eigen bureau op te richten en daarmee hun eigen arbeidsplaats
creëren. Zij zullen daarbij wel begeleiding nodig hebben van een zogenoemde
buitenmentor.
 
 Voor het slagen van de beroepservaringperiode is de bereidheid onder ingeschrevenen
in het architectenregister om als (buiten)mentor op te treden nodig. Deze
bereidheid is aanwezig. Op 22 september 2009 hebben vertegenwoordigers
van de vier beroepsorganisaties, de BNA, de Beroepsvereniging van Nederlandse
Stedenbouwkundigen en Planologen (BNSP), de Nederlandse Vereniging voor Tuin-
en Landschapsarchitectuur (NVTL) en de Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten
(BNI), in een intentieverklaring vastgelegd dat zij zullen stimuleren dat
er voldoende mentoren beschikbaar zijn. Indien de jonge ontwerper er ondanks
zijn inspanningen niet in slaagt een (buiten)mentor te vinden, kan hij het
bureau architectenregister vragen zijn invloed aan te wenden voor het vinden
van een buitenmentor.
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen voorts of architecten
die beroepservaring opdoen gewoon regulier salaris krijgen uitbetaald of dat
korting plaatsvindt in verband met de «opleiding»?
 
 
 Afgestudeerden die beroepservaring opdoen verrichten productieve arbeid
en worden beschouwd als normale werknemers. De reguliere arbeidsvoorwaarden
zijn op hen dan ook gewoon van toepassing. In de eerdergenoemde intentieverklaring
van 22 september 2009 hebben de beroepsorganisaties vastgelegd dat zij
hun volledige ondersteuning uitspreken voor de wijzigingen van de Wet op de
architectentitel en dat zij zullen bevorderen dat afgestudeerden in het kader
van de beroepservaringperiode worden aangesteld als volwaardige werknemers
en dat op hen gelijkwaardige en passende arbeidsvoorwaarden van toepassing
zijn.
 
 
 Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie of bij
de bepaling van de beroepservaring voldoende rekening wordt gehouden met de
diversiteit van architecten? Zij merken op dat het grootste deel van de architecten
werkt als kleine zelfstandige en dat dit een totaal andere ervaring dan architect
op een internationaal bekend architectenbureau vraagt. Deze leden willen weten
hoe hier rekening mee wordt gehouden?
 
 
 Met de diversiteit van architecten wordt uitdrukkelijk rekening gehouden.
De regeling voor beroepservaring gaat zowel gelden voor afgestudeerden die
werken in loondienst als zij die starten als kleine zelfstandige. Uit de ervaringen
met het Experiment beroepservaring jonge architecten (2003–2009) blijkt
dat een beroepservaringstraject in het bijzonder ook bedoeld is voor jonge
architecten met een eigen bureau. In de drie ronden van het experiment is
steeds door een aantal jonge architecten met een eigen bureau deelgenomen.
Gebleken is dat de begeleiding door een buitenmentor en het opdoen van beroepservaring
via het gemeenschappelijke programma een noodzaak is voor deze groep. Ik zal
het bureau architectenregister vragen in de regeling beroepservaring bijzondere
aandacht te besteden aan de beroepservaringperiode van jonge ontwerpers met
een eigen bureau.
 4. Toepasselijkheid van de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen op het bureau architectenregister
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat het bestuur
wordt benoemd door de Minister en uit ten hoogste drie leden bestaat. Omdat
de organisatie van de beroepsgroep laag is, twijfelen zij aan de representativiteit
van de beroepsorganisaties in het bestuur. Deze leden vragen waarom wordt
gekozen voor afvaardiging van de beroepsgroeporganisatie in het bestuur in
plaats van de ingeschrevenen een bestuurslid te laten kiezen? Zij wijzen erop
dat daarbij een bestuurslid zou kunnen voortkomen uit de (interieur)architecten
en één uit de stedenbouwkundigen of tuin- en landschapsarchitecten.
 
 
 Het bestuur van het bureau architectenregister zal door de Minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer worden benoemd. Het
bestuur zal bestaan uit een voorzitter en twee leden uit de beroepsgroep.
De beroepsorganisaties worden in de gelegenheid gesteld een voordracht te
doen voor één bestuurslid. Het andere lid zal worden gezocht
onder de ongeorganiseerde ingeschrevenen. Hiermee worden zowel de georganiseerden
als de ongeorganiseerden bereikt. Het ligt dus in de verwachting dat het merendeel
van de bestuursleden afkomstig is uit ingeschrevenen. De bestuursleden zullen
overigens niet optreden als afgevaardigden van een beroepsgroep, maar het
ZBO besturen zonder last of ruggespraak van de betreffende beroepsgroep.
 
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat het onderhavige
wetsvoorstel ertoe strekt het bureau architectenregister onder werking van
de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen te brengen. Er is hierbij sprake
van vertrouwelijke gegevens welke ondergebracht gaan worden bij een ZBO. Geeft
dit dezelfde garantie op de bescherming van deze gegevens als bij een overheidsinstelling?
 
 
 Ja, het bureau architectenregister zal zich als (zelfstandig) bestuursorgaan
moeten houden aan de terzake geldende wettelijke bepalingen, zoals neergelegd
in de Algemene wet bestuursrecht, de Wet openbaarheid van bestuur en de Wet
bescherming persoonsgegevens, die de bescherming van bepaalde gegevens met
een vertrouwelijk karakter waarborgen.
 
 
 De leden van de SP-fractie lezen dat door beperking
van het aantal bestuursleden het niet langer noodzakelijk is om in de wet
te bepalen dat het bestuur in meerderheid bestaat uit personen die de beroepen
van architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect of interieurarchitect
beoefenen of hebben beoefend. Kan de regering verduidelijken waarom dit naar
haar mening een vooruitgang betekent op de huidige situatie?
 
 
 Uit het wetsvoorstel volgt dat het aantal bestuursleden uit ten hoogste
drie leden zal bestaan en dat de gezamenlijke beroepsorganisaties voor één
van de te vervullen plaatsen een voordracht doen (artikel 5). Zoals in de
memorie van toelichting – en ook hiervoor in reactie op vragen van de
leden van de CDA-fractie – is aangegeven is het voornemen om het bestuur
te laten bestaan uit een voorzitter en twee overige leden. Eén lid
zal worden benoemd op voordracht van de gezamenlijke beroepsorganisaties en één
lid zal worden gezocht onder de ongeorganiseerde ingeschrevenen. Hiermee ligt
het in de verwachting dat de meerderheid van het bestuur zal bestaan uit personen
die de beroepen van architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect
of interieurarchitect beoefenen. Een expliciete wettelijke bepaling waarin
dit wordt bepaald is daarom niet langer noodzakelijk. Uit oogpunt van deregulering
is ervoor gekozen deze dan ook te schrappen.
 
 
 Tot slot constateren de leden van de SP-fractie dat
artikel 14 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen stelt dat de Minister
de bezoldiging van bestuursleden vaststelt. Zij vragen of de regering bereid
is erop toe te zien dat bonussen zullen worden vermeden en de salarissen niet
boven de Balkenende-norm zullen zijn?
 
 
 Uit artikel 14 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen volgt dat
de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer de
bezoldiging van de bestuursleden vaststelt. In dat kader zal ik erop toezien
dat de vergoeding aan de bestuurders wordt vastgesteld in overeenstemming
met de normen zoals deze voor de vaststelling van de vergoedingen voor de
huidige bestuurders gelden. Een belangrijk uitgangspunt is daarbij dat de
vergoedingen worden bekostigd uit de contributies die de ingeschrevenen betalen.
Van een door de leden van de SP-fractie geschetste situatie van extreem hoge
bonussen en salarissen boven het salaris van de Minister-President zal geen
sprake zijn.
 
 Ik merk overigens op dat de beloningen en ontslagvergoedingen in de publieke
en semipublieke sector ook de bijzondere aandacht van het kabinet hebben.
Daarom is in het coalitieakkoord opgenomen dat de beloningen én de
ontslagvergoedingen in de publieke en semipublieke sector genormeerd en gemaximeerd
moeten worden. Er komt een wettelijke norm voor de beloning van bestuurders
en hoogste leidinggevenden in de publieke en semipublieke sector. De Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft het daartoe strekkende
wetsvoorstel Normering uit publieke middelen gefinancierde beloning topfunctionarissen
op 28 oktober 2009 voor een consultatieronde verzonden aan de betrokken
organisaties.
 5. Bedrijfseffecten en administratieve lasten
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat in het wetsvoorstel
geen gevolgen worden verbonden aan de beoordeling van een verzoek om inschrijving
in het architectenregister door een onderdaan uit een andere lidstaat, die
zich in die lidstaat niet gehouden heeft aan de verplichte bij- en nascholing.
Het is deze leden niet duidelijk waarom ervoor gekozen is dit niet te doen.
Weliswaar geldt na inschrijving wel de verplichte bij- en nascholing, maar
op welke wijze wordt gegarandeerd dat de beoogde kwaliteit vooraf is gewaarborgd?
 
 
 Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 7 september 2005 betreffende erkenning van beroepskwalificaties
borgt juist dat het niet is toegestaan dat bij- en nascholing gevolgen heeft
voor de toegang tot de beroepswerkzaamheden in een andere lidstaat. Bovendien
is de bij- en nascholingsverplichting zoals deze nu in de wet
is opgenomen niet gesanctioneerd. Dit betekent dat er geen rechtsgevolg is
gekoppeld aan het niet naleven van deze verplichting. Zo kan een architect
op grond van het niet naleven van de bij- en nascholingsverplichting niet
worden uitgeschreven. Een opdrachtgever heeft op basis van de verplichting
van de architect om haar te informeren over zijn bij- en nascholingsactiviteiten
wel de mogelijkheid om een keuze te maken of hij op basis van de afgegeven
informatie van de desbetreffende architect met deze architect een overeenkomst
wil sluiten. De opdrachtgever kan dan besluiten om de overeenkomst niet aan
te gaan, omdat de betreffende architect minder gekwalificeerd is dan andere
in het architectenregister ingeschreven architecten, die wel aan bij- en nascholing
doen.
 In dat kader is het niet mogelijk om voor een onderdaan uit een andere
lidstaat een aanvullende eis te stellen ten aanzien van de inschrijving in
het architectenregister. Dit staat de eerdergenoemde Richtlijn 2005/36/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 7 september
2005 betreffende erkenning van beroepskwalificaties niet toe. De onderdaan
uit de andere lidstaat zal bij inschrijving in het architectenregister aan
dezelfde verplichtingen moeten voldoen als de andere ingeschrevenen. Het zou
overigens ook vrijwel ondoenlijk zijn om te controleren dat deze onderdaan
vanaf het moment dat hij in zijn eigen land is geregistreerd ieder jaar aan
bij- en nascholing heeft gedaan als het bijhouden van de bij- en nascholing
niet is vereist in dat land.
 
 
 De leden van de VVD-fractie vragen zich af hoe de regering
grip wil houden op de administratieve lasten en op de kosten.
 
 
 De toepasselijkheid van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen brengt
met zich mee dat de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer meer sturingsmogelijkheden heeft. Op grond van de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen zal de begroting van het bureau architectenregister onderworpen
worden aan goedkeuring van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. De minister heeft verder de bevoegdheid om beleidsregels
vast te stellen, besluiten van het bureau architectenregister te vernietigen,
in te grijpen bij taakverwaarlozing door het bureau architectenregister, bestuurders
te benoemen en hun bezoldiging vast te stellen. Er zijn dus meerdere mogelijkheden
om toe te zien op het bureau architectenregister en dus ook op de uitgaven
die het bureau doet.
 6. Overleg met het beroepsveld
 
 De leden van de CDA-fractie vragen zich af waaruit
de brede steun bestaat voor de wetswijziging? Is de steun voor het voorstel
niet beperkt tot de steun van beroepsorganisaties en vooral zelfstandige architecten
in de beroepsorganisaties? Waarom zijn de ingeschrevenen van het register
niet geraadpleegd over de wetswijziging?
 
 
 De steun voor het wetsvoorstel komt in ieder geval van de SBA, de beroepsorganisaties,
de universiteiten, de academies voor bouwkunst en andere organisaties waarvoor
een wijziging van de Wet op de architectentitel van belang is. In diverse
overleggremia (rondetafelgesprekken, klankbordgroepen, taskforces) zijn deze
organisaties voortdurend betrokken en hebben zij invloed kunnen uitoefenen
op hetgeen met de wetswijziging is beoogd. Hiermee is een brede steun voor
het wetsvoorstel verkregen. De steun is verder niet beperkt tot de beroepsorganisaties.
De ingeschrevenen van het register zijn op de hoogte gehouden van het wetsvoorstel
door middel van onder meer het registernieuws van de SBA dat gemiddeld 2 keer
per jaar wordt gepubliceerd. Om de ingeschrevenen in het architectenregister
actiever op de hoogte te houden van de aangekondigde wetswijzigingen is er
op 29 oktober 2009 een informatiebijeenkomst georganiseerd.
Daarnaast is de wetswijziging in diverse media aangekondigd. Naar aanleiding
van deze informatieverstrekking hebben de ingeschrevenen de gelegenheid gehad
om op het wetsvoorstel te reageren. 
 7. Artikelsgewijze toelichting
 
 De leden van de CDA-fractie lezen dat het bureau leden
inschrijft en op verzoek een certificaat afgeeft (artikel 8). Zij vragen waarom
de leden niet automatisch een certificaat bij inschrijving of bij de jaarlijkse
betaling aan het bureau krijgen?
 
 
 Het certificaat waarnaar wordt verwezen in artikel 8 is het certificaat
dat wordt afgegeven op grond van uitzonderlijke bekwaamheid (artikel 12a in
het wetsvoorstel). Dit certificaat zal, zodra iemand als uitzonderlijk bekwaam
wordt aangemerkt, worden afgegeven en dit zal vanwege de aard ervan eenmalig
geschieden. Immers na het verkrijgen van het certificaat zal iemand voor de
rest van zijn leven als uitzonderlijk bekwaam kunnen worden aangemerkt. Daarnaast
wordt onmiddellijk na inschrijving in het architectenregister een bewijs van
inschrijving verstrekt (artikel 14, derde lid). Ook dit geschiedt eenmalig.
Een bewijs van betaling van de jaarlijkse bijdrage wordt wél jaarlijks
verstrekt (artikel 16, tweede lid).
 
 
 De leden van de CDA-fractie vragen verder waarom de
personeelsleden die overgaan van de Stichting Bureau Architectenregister naar
het zelfstandig bestuursorgaan een rechtspositie krijgen die gelijk of beter
is dan hun huidige rechtspositie (artikel III) en waarom dit in de wet is
opgenomen?
 
 
 Het SBA heeft thans een arbeidsrechtelijke verhouding met deze personeelsleden.
Uit oogpunt van behoorlijk bestuur dient deze rechtspositie te worden gerespecteerd
en kan deze niet zonder meer eenzijdig in hun nadeel worden gewijzigd bij
overgang van de SBA naar een ZBO op publiekrechtelijke grondslag. Uitgangspunt
daarbij is dat bij het omzetten van de arbeidsovereenkomsten in een (eenzijdige)
aanstelling van deze medewerkers budgettair neutraal zal verlopen. Met artikel
III van het wetsvoorstel wordt gewaarborgd dat de rechtspositie van de medewerkers
van de SBA niet in hun nadeel wijzigt.
 
 
 De leden van de CDA-fractie constateren voorts dat
het woord architectenbureau slechts gevoerd mag worden indien 50% van
de partners of vennoten van het bureau geregistreerd is als architect. Deze
leden vragen waarom ook nog de eis gesteld wordt dat de naamgevers ook minimaal
50% geregistreerd architect moeten zijn? Deze leden willen weten wat
dit betekent voor het gebruiken van de naam van oprichters van een bureau
die overleden zijn of niet (meer) ingeschreven zijn? Deze leden zijn benieuwd
naar de uitleg van de regering.
 
 
 Bepalingen in het kader van de naamvoering van een architectenbureau (als
rechtspersoon) in deze wetswijziging zijn gebaseerd op de jurisprudentie over
dit onderwerp. Uitgangspunt van de wet is dat
slechts natuurlijke personen kunnen worden ingeschreven en daarom ook dat
slechts natuurlijke personen gerechtigd zijn tot het voeren van de titel van
architect. Het zou echter in het maatschappelijk verkeer te ver gaan om onder
alle omstandigheden een rechtspersoon te verbieden een naam te voeren, waarin
de titel van architect voorkomt. De Hoge Raad heeft hierover geoordeeld dat, indien de bouwkundige activiteiten van die rechtspersoon
worden uitgevoerd door of onder de feitelijke leiding van een natuurlijk persoon
die op grond van de wet gerechtigd is de titel van architect te voeren, de
naam van de rechtspersoon «architect» mag bevatten. Dit vereiste
is echter zeer lastig om objectief en bewijsbaar te maken en
daarom is gekozen voor het vereiste dat van de bestuurders minimaal 50%
geregistreerd architect moeten zijn.
 
 Overigens lijken in de vraagstelling van de leden van de CDA-fractie twee
zaken met elkaar te worden verward. Enerzijds is er het vereiste dat voor
het voeren van de titel «architect» in de bureaunaam 50%
van de bestuurders geregistreerd architect zijn en anderzijds worden er eisen
gesteld aan het gebruiken van de naam van een naamgever in combinatie met «architect».
Indien de naamgever van het bureau in de bureaunaam het woord architect wil
voeren dan dient hij minimaal zelf geregistreerd architect te zijn. Het is
niet mogelijk dat een naam van een niet geregistreerd architect in een bureaunaam
voorkomt in combinatie met de titel architect. Wat betreft een overleden persoon,
merk ik op dat deze niet meer in het architectenbureau aanwezig is en dat
er dus ook geen verkeerde associatie kan worden gelegd. Het voeren van de
naam van een overleden persoon kan daarom, net als het voeren van een fictieve
naam, in principe geen dwaling opleveren over wie de «architect»
is op het architectenbureau.
 
 
 De leden van de SP-fractie lezen dat het wetsvoorstel
voorziet in de instelling van één klachtencommissie. Zij constateren
echter dat volgens de Raad van State uit de toelichting valt af te leiden
dat er wordt uitgegaan van vier examencommissies voor de vier beroepsgroepen
die een rol krijgen bij het afleggen van de vier examens op basis waarvan
toelating tot het register mogelijk is. Daarnaast valt uit de toelichting
af te leiden dat beoogd is voor vier verschillende beroepsgroepen elk een
afzonderlijke klachtencommissie in te stellen. Deze leden vinden deze passage
onduidelijk en verzoeken om nadere uitleg. Deze leden vragen of de examencommissies
externe adviescommissies zijn, en hoe dit is verankerd in de organisatiestructuur?
Verder willen zij weten wie de bezoldiging van deze commissies bepaalt, of
er gewerkt wordt met vacatiegelden en of er sprake is van een vast contract
met bijbehorende salariëring?
 
 
 De instelling van een klachtencommissie wordt met dit wetsvoorstel niet
meer geregeld, omdat de klachtenprocedure ook is geschrapt. Ik verwijs naar
hetgeen ik hierover heb opgemerkt onder «2. Inleiding». Het wetsvoorstel
stelt wel regels aan het afleggen van het examen voor architecten, stedenbouwkundigen,
tuin- en landschapsarchitecten en interieurarchitecten door personen die over
ten minste 7 jaar relevante beroepservaring beschikken (artikel 12b). Omdat
het gaat om vier verschillende disciplines waarvoor verschillende deskundigheden
zijn vereist, had het de voorkeur om daarvoor niet één examencommissie
in te stellen, maar verschillende examencommissies. Dit is overigens niet
nieuw ten opzichte van de huidige situatie, want het huidige Examenbesluit
Wet op de architectentitel voorziet thans ook in deze mogelijkheid. Zoals
ook in het nader rapport in reactie op het advies van de Raad van State om één
examencommissie in te stellen is aangegeven, is het examen te inhoudelijk
toegesneden op de specifieke beroepsgroep om te kunnen volstaan met één
examencommissie. Wel is gevolg gegeven aan het advies van de Raad van State
om geen vier examenreglementen vast te stellen. Er komt één
door het bureau vast te stellen examenreglement.
 
 De leden van de examencommissie komen alleen bij elkaar indien examens
worden afgenomen en zijn inhoudelijk onafhankelijk van het ZBO. De kosten
die verband houden met het examen, waaronder ook de bezoldiging van de leden
van de commissie, wordt gefinancierd uit de examengelden van diegenen die
het examen afleggen.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 Zie Architect en en Titelwet, een evaluatieonderzoek naar het functioneren
van de Wet op de architectentitel en het architectenregister, Onderzoeksinstituut
voor Technische Bestuurskunde Delft, 2001, blz. 24 en 25.
 
 
 Rb. Zutphen 10 juli 1997 nr. 9303 HAZA 97–214 Ktr. Wageningen
21 januari 1998 nr. 79784 CV 1272/1996.
 
 
 HR 15 december 2000, NJ 2001, 57; RvdW 2001, 8.