Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VIII, nr. 193

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VIII nr. 193

07-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemene opmerkingenVoorschoolse educatiePrimair onderwijsVoortgezet onderwijsHoger en universitair onderwijsVolwasseneneducatieOnderwijs in Friese geschiedenis en cultuurFries in de lerarenopleidingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2005nr. 193BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 april 2005Van 9 tot 11 februari 2004 heeft een commissie van deskundigen van
de Raad van Europa (verder aangeduid met «de commissie») Nederland
bezocht om te bezien in hoeverre door Nederland wordt voldaan aan de bepalingen
van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden (verder
aangeduid met «Europees Handvest»). «De commissie»
heeft zijn bevindingen neergelegd in een rapport dat op 15 december 2004
werd overgenomen door het Comité van Ministers van de Raad van Europa.
De leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vragen
mij om een reactie op dit rapport, met name Article 8-Education, vanaf p. 15.
Mijn reactie wil ik u graag geven.Algemene opmerkingenIn de paragrafen 72 tot en met 74 constateert «de commissie»
correct dat de provincie Fryslân jaarlijks een specifieke uitkering
van het Rijk ontvangt voor verbetering van de positie van het Fries in het
onderwijs. Ook kan de uitspraak worden bevestigd dat het gebruik van Fries
in het gezin en in de voorschoolse periode wordt gehinderd door gebrek aan
kennis van tweetalige ontwikkeling en de voordelen van tweetaligheid voor
het individuele kind. De specifieke uitkering voor verbetering van de positie
van het Fries in het onderwijs is enkele jaren geleden structureel verhoogd
om activiteiten te ontwikkelen gericht op vergroting van het draagvlak voor
Fries.De informatie die «de commissie» ontving wat betreft de pogingen
van de regering om een CITO-methode in te voeren die nadelig is voor het Fries
is niet juist. Waarschijnlijk betreft dit de door CITO ontwikkelde methode
voor voor- en vroegschools onderwijs Piramide. CITO is één van
de vele aanbieders van dergelijke methoden. De gemeenten ontvangen subsidie
van het rijk om een dergelijke methode aan te schaffen. Zij zijn echter vrij
in de keuze voor één van de beschikbare methoden en om voorwaarden
te stellen waaronder zij deze willen aanschaffen. Voorschoolse educatieOp grond van het Europees Handvest dient het voorschools onderwijs in
Fryslân voor een aanmerkelijk deel in het Fries te worden gegeven.«De commissie» bespreekt dit onderdeel van het Europees Handvest
in de paragrafen 75 tot en met 81. Het betreft hier vooral de kinderopvang.
«De commissie» constateert dat aan deze verplichting uit het Europees
Handvest niet wordt voldaan, maar dat er met geld van de regering en van de
provincie nieuwe stimulansen zijn gegeven en kleine verbeteringen zijn opgetreden
sinds het vorige rapport. In paragraaf 78 benadrukt de commissie de noodzaak
om Fries op te nemen in de reguliere opleidingen voor leidsters in peuterspeelzalen
en kindercentra.Bij dit laatste wil ik het volgende opmerken. Het gaat hier om de opleiding
tot sociaal pedagogisch werker, uitstroom kinderopvang. Dit is een middelbare
beroepsopleiding. De opleidingseisen hiervoor worden aan de hand van de beroepsvereisten
vastgesteld. Deze worden door de sector zelf bepaald. De provincie zal overleg
voeren met de betreffende beroepsgroepen om het belang van Fries in de reguliere
opleiding te benadrukken.«De commissie» heeft het in zijn rapport over een wijziging
in de Wet kinderopvang. Deze wijziging (artikel 55) is inmiddels van kracht
geworden. Met het van kracht worden van de Wet kinderopvang is Nederlands
als regel verplicht als voertaal in de kinderopvang; dat zelfde artikel maakt
het echter mogelijk dat daar waar naast het Nederlands de Friese taal in levend
gebruik is, de Friese taal mede als voertaal kan worden gehanteerd.Ter informatie wil ik u nog het volgende mede delen over de huidige stand
van zaken. Vrijwel alle instellingen voor voorschoolse kinderopvang maken
gebruik van Friestalig ontwikkelingsmateriaal dat bekend is onder naam «Tomke
project». Via Omrop Fryslân tv kunnen peuters de avonturen van
Tomke dagelijks volgen.In combinatie met ontwikkelingsprogramma's als Piramide is er over enkele
maanden een volledige tiendelige serie met Friestalig materiaal beschikbaar.
Dit materiaal is bij peuterspeelzalen en kinderdagverblijven bekend onder
de naam «De Sânglês-rige». Informatiemiddagen over
deze serie worden druk bezocht. Het aantal peuterspeelzalen en kinderdagverblijven
dat werkt met Friestalige of tweetalige groepen is gestegen van 7 naar 29
en zal in het jaar 2007 de 50 passeren.Primair onderwijsOok het primair onderwijs dient in de provincie Fryslân op grond
van het Europees Handvest voor een aanmerkelijk deel in het Fries te worden
gegeven.De paragrafen 82 tot en met 88 leiden «de commissie» tot de
conclusie dat niet voldaan wordt aan deze bepaling uit het Europees Handvest
en zij dringt er bij de regering op aan om dit alsnog te doen. Ook in haar
vorige rapport kwam «de commissie» tot deze conclusie.In de wet is echter al vastgelegd dat Fries in het basisonderwijs in Fryslân
mag worden gebruikt als voertaal en dat op de basisscholen de Friese taal
een verplicht vak is. Voor het leergebied Fries zijn kerndoelen vastgesteld.Toch concludeert de inspectie van het onderwijs in zijn rapport «Het
onderwijs in het Fries op de basisscholen in Friesland» (februari 2001)
dat de kwaliteit van het Fries in het basisonderwijs veel te wensen over laat.
Veel scholen vinden de kerndoelen voor het Fries niet realistisch. De inspectie
wijst op het advies van het «Berie foar it Frysk» om de ontheffingsmogelijkheid
van het college van Gedeputeerde Staten van Fryslân voor het Fries in
het basisonderwijs zodanig toe te passen dat naast algehele ontheffing
ook (tijdelijke) partiële ontheffing voor onderdelen van de kerndoelen
mogelijk is. Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben dit advies overgenomen.
Daarmee zullen scholen zich meer realistische doelen kunnen stellen ten aanzien
van het Fries.Om de kwaliteit van het Fries te verbeteren zijn aanzienlijke inspanningen
nodig. Vanwege de deskundigheid en de betrokkenheid bij het onderwerp is de
taak hiervoor belegd bij de provincie Fryslân. In de Bestuursafspraak
Friese taal en cultuur is onder meer afgesproken dat de provincie het beleid
met betrekking tot de Friese taal in het onderwijs vast stelt en uitvoert.
Het rijk heeft het algemene onderwijsbeleid als taak en stelt de provincie
met een specifieke uitkering voor verbetering van de positie van het Fries
in het onderwijs in staat om zijn taak uit te voeren.«De commissie» wijst er verder op dat het advies van de Commissie
kerndoelen om het Fries te plaatsen in een differentieel deel van de kerndoelen
de positie van het Fries op individuele scholen verder kan aantasten. In mijn
brief van 19 maart 2004 (PO/KB/04/8526) heb ik aangegeven dat ik vanwege
de risico's voor verschraling van het onderwijsaanbod af zie van het onderscheid
van een kerndeel en een differentieel deel in het onderwijsaanbod van het
basisonderwijs. Wel heb ik in mijn voorstel voor nieuwe kerndoelen meer realistische
doelstellingen voor het Fries opgenomen.Verder kan ik u nog de volgende informatie over de huidige stand van zaken
geven. De scholen voor primair onderwijs hebben nu een instrument ter beschikking
om hun eigen taalsituatie in kaart te kunnen brengen. De onderwijsbegeleidingsdienst
«Cedin» heeft een deel van de scholen voor primair onderwijs de
nodige begeleiding geboden om op basis van deze inventarisatie de eerste stappen
te zetten op het terrein van (integraal) taalbeleid. Binnenkort zullen de
eerste scholen hun taalbeleidsplan aan de Provincie aanbieden. Binnen het
SLO-project «Nieuw Leerplan Fries voor het PO» worden scholen
nadere handreikingen geboden om hun eigen taalbeleid nader uit te werken.
Met de bovenschoolse directeuren wordt overleg gevoerd over een systeem van
differentiatie in na te streven doelen op basis van een groeimodel.Het project Trijetalige Basisskoalle (Nederlands–Fries–Engels)
laat bemoedigende resultaten zien wat betreft de leerresultaten. Er wordt
gezocht naar mogelijkheden om dit project bij meer scholen uit te zetten.In het najaar zullen de eerste delen van een volledig nieuwe methode voor
Fries in het PO gereed zijn.In juni zal een groep van ongeveer 30 taalcoördinatoren de studie
met succes afronden. Deze groep taalcoördinatoren zal een nadrukkelijke
taak krijgen in het concreet vormgeven van (integraal) taalbeleid op individuele
scholen en clusters van scholen.Voortgezet onderwijsOp grond van het Europees Handvest dient in het voortgezet onderwijs te
worden voorzien in onderwijs van het Fries als integraal deel van het lesprogramma.De paragrafen 89 tot en met 96 leiden «de commissie» tot de
conclusie dat niet wordt voldaan aan deze verplichting. Ook in het vorige
rapport trok «de commissie» deze conclusie. Zij deed toen de aanbeveling
om duidelijke kerndoelen voor Fries te formuleren en te waarborgen dat de
kwaliteit en de continuïteit van het educatief proces worden verbeterd
zodat aan deze verplichting kan worden voldaan. Ten tijde van de vaststelling
van het rapport van «de commissie» waren voor het Fries in de
basisvorming nog geen kerndoelen vastgesteld.«De commissie» wijst er ook op dat de onderwijsinspectie en
het Berie foar it Frysk erop aan dringen dat de bevoegdheid om ontheffing
te verlenen voor Fries in het voortgezet onderwijs wordt overgedragen van
de onderwijsinspectie aan de provincie Fryslân. Ook werd er in een inspectierapport uit 1999 op gewezen dat er beperkte tijd aan het Fries
werd besteed en dat de lessen van lage kwaliteit zijn door het gebrek aan
gekwalificeerde leraren. «De commissie» wijst op het plan om Fries
in de basisvorming in het optionele deel van het lesprogramma te plaatsen
en is van oordeel dat dit zich niet verdraagt met de verplichting om te voorzien
in Fries als integraal deel van het curriculum. Zij constateert een behoefte
aan een lange termijn benadering voor onderwijs in Fries van primair tot het
eind van het voortgezet onderwijs.Op korte termijn zal kunnen worden voldaan aan een aantal aanbevelingen
van «de commissie». Een wetsvoorstel dat strekt tot aanpassing
van de huidige bepalingen met ingang van 1 augustus 2006 voor de onderbouw
voortgezet onderwijs is in voorbereiding Dit voorstel zal binnenkort in procedure
gebracht worden. Tevens zal een voorstel voor nieuwe kerndoelen aan uw Kamer
worden voorgelegd. Dit zal kerndoelen voor het Fries bevatten. Uitgangspunt
zal zijn dat deze kerndoelen tot het verplichte onderbouwprogramma zullen
behoren voor alle leerlingen op de scholen in de provincie Fryslân,
tenzij hiervoor ontheffing wordt verleend. Van plaatsing van het Fries in
een optioneel deel van het lesprogramma is derhalve geen sprake. Het voornemen
is om de mogelijkheid tot ontheffing te harmoniseren met de situatie in het
primair onderwijs, dat wil zeggen dat op scholen in de provincie Fryslân
met inachtneming van de daarvoor vastgestelde kerndoelen onderwijs wordt verzorgd
in de Friese taal en cultuur, tenzij Gedeputeerde Staten van de provincie
Fryslân op verzoek van het bevoegd gezag ontheffing van deze verplichting
hebben verleend.De vijf zogenaamde projectscholen presenteren volgende maand een kaderleerplan
Fries (ramtlearplan Frysk). In dit kaderleerplan worden de longitudinale leerlijnen
Fries voor alle sectoren van het VO uitgewerkt. De auteursgroep voor nieuw
friestalig materiaal is druk bezig om de deskundigheid op het terrein van
ICT aanzienlijk te verhogen. Binnenkort wordt gestart met een gerichte actie
om meer scholen bij het project te betrekken. Inmiddels is er een duidelijk
beeld van de scholen die daarvoor in aanmerking komen. Dat zijn namelijk de
scholen die gebruik maken van de subsidieregeling voor lesuren Fries in het
VO.Het blijkt nodig om t.a.v. de scholen die in het project meedraaien opnieuw
aandacht te vragen voor een nadere uitwreking van hun taalbeleid in de vorm
van concreet taalgedrag binnen de school.Hoger en universitair onderwijsOp grond van het Europees Handvest dient de regering te voorzien in faciliteiten
voor het Fries als onderwerpen in hoger en universitair onderwijs.«De commissie» concludeerde in haar vorige rapport dat gedeeltelijk
aan de opdracht werd voldaan en moedigde een meer actieve benadering aan.
De paragrafen 97 tot en met 101 leiden «de commissie» nu tot de
conclusie dat aan de verplichting wordt voldaan, maar zij moedigt de regering
aan om de positie van het Fries in het hoger en universitair onderwijs verder
te verzekeren en te versterken.Fries in het hoger en universitair onderwijs zal op gepaste wijze onder
mijn aandacht blijven. Bovendien blijft ook de provincie Fryslân activiteiten
ontwikkelen en uitvoeren voor verbetering van de positie van het Fries die
gericht zijn op het hoger en universitair onderwijs.VolwasseneneducatieOp grond van het Europees Handvest dient de regering te voorzien in volwassenen
en vervolg opleidingen die grotendeels of helemaal in het Fries worden gegeven. In zijn vorige rapport concludeerde «de commissie» nog dat
aan deze opdracht niet was voldaan. Vooral vanwege de activiteiten van de
AFUK, die voor meer dan 1000 volwassenen per jaar cursussen ontwikkelt, boeken
publiceerde en een leerprogramma voor voorschoolse educatie ontwikkelde, concludeert
«de commissie» nu dat aan de verplichting wordt voldaan. De paragrafen
102 tot en met 106 leiden echter wél tot de aanbeveling van «de
commissie» dat de Nederlandse overheid verzekert dat de twee ROC's de
aanbeveling uit 2001 om een taalbeleid te formuleren opvolgt. Ik wijs erop
dat de provincie Fryslân via overleg verdere stappen zal ondernemen
om deze aanbeveling te realiseren. Gezien de hoge mate van eigen verantwoordelijkheid
en zelfstandigheid van de ROC's kan een «verzekering» dat dit
daadwerkelijk gebeurt niet worden gegeven.Onderwijs in Friese geschiedenis en cultuurOp grond van het Europees Handvest dient de regering voorzieningen te
treffen om het onderwijs in de geschiedenis en de cultuur die de regionale
of minderheidstaal weer geeft te verzekeren.In haar vorige rapport concludeerde «de commissie» dat aan
deze verplichting niet werd voldaan. In de paragrafen 107 tot en met 109 wordt
geconcludeerd dat «de commissie» nog niet kan concluderen dat
nu wél aan deze verplichting wordt voldaan. Nóch in de bestuursafspraak
nóch in het actieplan van de provincie wordt melding gemaakt van deze
verplichting. «De commissie» onderkent dat er pogingen zijn gedaan
om friestalig materiaal voor onderwerpen als omgevingsstudies, geschiedenis
en cultuurhistorie te maken en dat de provincie aandacht zou besteden aan
de interactie tussen cultuureducatie en Fries in primair en voortgezet onderwijs
en in volwassenen en beroepsonderwijs.Hierbij kan worden opgemerkt dat het niet de bedoeling is om aparte vakken
Friese geschiedenis en Friese cultuur in het onderwijs in te voeren. De geschiedenis
van Fryslân is integraal onderdeel van het vak geschiedenis en de Friese
cultuur is integraal onderdeel van andere vak- en leergebieden zoals geschiedenis
en het Friese taalonderwijs.Erkend wordt dat er in ieder geval niet structureel aandacht is voor de
interactie tussen cultuureducatie en Fries in primair en voortgezet onderwijs
en in volwassenen en beroepsonderwijs. Binnen het Friese primair onderwijs
is er wel ruim aandacht voor cultuureducatie, meestal in de vorm van interessante
projecten. In een deel van die projecten wordt de relatie met de Friese taal
wel gelegd; een intensivering van die relatie is echter gewenst.Op de vijf eerder genoemde projectscholen in het voortgezet onderwijs
wordt bij activiteiten op het terrein van cultuureducatie de relatie met de
Friese taal duidelijk gelegd, maar deze combinatie wordt slechts op een gering
aantal scholen aan de orde gesteld.Fries in de lerarenopleidingenOp grond van het Europees Handvest dient de regering te voorzien in basis
en verdere training van leraren die is vereist om de opdrachten uit vorige
paragrafen te implementeren.In het vorige rapport van «de commissie» werd geconcludeerd
dat hieraan niet werd voldaan en dat verdere pogingen moeten worden ondernomen
om de noodzakelijke basis- en vervolg lerarenopleidingen te waarborgen en
te verbeteren. Uit de paragrafen 109 tot en met 118 concludeert «de
commissie» nu dat ten dele wordt voldaan aan deze verplichting en dat
de genomen maatregelen nog onvoldoende zijn. De bestuursafspraak omvat voorzieningen
die erop gericht zijn de aanbevelingen van de commissie op alle niveau's te
implementeren. Als reactie kan ik u melden dat er een verplichting op de opleiding
tot leraar basisonderwijs rust om de mogelijkheid te bieden in
de opleiding het vak Fries te volgen, maar het is voor de student een keuzevak;
er is geen verplichting voor de student om het vak deel te laten uitmaken
van zijn of haar opleiding.De provincie Fryslân werkt samen met de lerarenopleidingen basisonderwijs
van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden en de Christelijke Hogeschool Nederland
aan een substantiële verbetering van de Friese taal en cultuur binnen
de PABO's. Een kleine interne werkgroep heeft de plannen ter verbetering van
de positie van het Fries aan de directies van de beide PABO's gepresenteerd.
Vanuit diverse instellingen wordt gewerkt aan een aangepast geheel van nascholingscursussen
op het terrein van de Friese taal. Als gevolg van het provinciaal beleid komen
nu specifieke vragen op het terrein van nascholing aan de orde.Ook de komende jaren zal de doeluitkering worden ingezet voor draagvlakvergroting
voor het Fries in het onderwijs. De verwachting is dat de positie van het
Fries in de lerarenopleidingen hierdoor geleidelijk aan zal verbeteren.Ik hoop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der Hoeven 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VIII-193.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl