Regeling van taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie); Verslag van de Nederlandse Antillen
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137415
 2009-2010
 
 32 017 
 (
 R 1884
 )
 Regeling van taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie)
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN
 Ontvangen 20 november 2009
 De fracties in de Staten van de Nederlandse Antillen hebben goede nota
genomen van het onderhavige voorstel van rijkswet. Sommige fracties staan
alles afwegende, positief tegenover het voorstel; andere fracties hebben daarentegen
principiële en inhoudelijke bezwaren tegen de wijze waarop getracht wordt
juridische invulling te geven aan de taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk
Hof van Justitie; in het kader hiervan wensen de verschillende fracties dan
ook de volgende vragen te stellen.
 
 De MAN-fractie heeft met enige ontstemming kennis genomen van het onderhavige
voorstel van rijkswet, dat, naar haar mening, zowel inhoudelijk als juridisch/wetstechnisch,
aan alle kanten rammelt. Ter onderbouwing van dat standpunt wijst de fractie
in de eerste plaats op de wettelijke grondslag van het voorstel. De fractie
constateert daarbij een innerlijke tegenstrijdigheid, aangezien het onderlig-gende
voorstel voor Nederland en de toekom-stige landen Curaçao en Sint Maarten
op artikel 38, tweede lid, van het Statuut berust, terwijl voor Aruba artikel
43, tweede lid, van het Statuut is gekozen als grond-slag. De MAN-fractie
plaatst zo haar vraag-tekens bij die keuze aangezien daarmee een forse inbreuk
wordt gepleegd op de grondgedachte dat er ten aanzien van de regeling van
de organisatie van de recht-spraak voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten
en voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba, con-sensus dient te bestaan tussen
de rijksdelen. Van consensus, in de zin dat alle Konink-rijkspartners vrijwillig
en in vrijheid tot overeenstemming zijn gekomen ten aanzien van de inhoud
van de voorgestelde regeling, is, gelet op de juridische grondslag die uiteindelijk
door de Koninkrijksregering voor Aruba is gekozen, absoluut geen sprake, meent
de fractie.
 De MAN-fractie hekelt het feit dat Nederland, als grootste Koninkrijkspartner,
telkens weer overgaat tot het eenzijdig voorschrijven of opleggen van dwingende
maatregelen indien één van de overige Konink-rijkspartners een
afwijkende (politiek-bestuurlijke) mening er op nahoudt. Dit getuigt van ordinaire
koloniale machts-politiek en druist in tegen de geest van het Statuut, het
emancipatoir proces, de bewegingsruimte, beslissingsvrijheid en auto-nomie
van de eilanden, aldus de fractie. Tekenend voor die (neo)koloniale houding
is een uitspraak van de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
mw. Bijleveld, tijdens diens recente werkbezoek aan Aruba. Volgens
de MAN-fractie heeft de staatssecretaris toen met zoveel woorden aangegeven,
zij werd zelfs door enkele lokale dagbladen letterlijk geciteerd, dat «Nederlanders
nu eenmaal nodig zijn om het systeem (op de eilanden) overeind te houden».
Voor de MAN-fractie is een dergelijke uitspraak zeer denigrerend tegenover
Caribische Nederlanders, die in de ogen van Haagse bewindslieden het kennelijk
niet zelf aankunnen. Een «slip of the colonial tongue»; zeer onfatsoenlijk en volkomen onacceptabel, vindt de MAN-fractie,
die fel protest aantekent tegen dit soort uitlatingen.
 De MAN-fractie vindt het voorts frappant dat in de inleidende paragraaf
van het algemene deel van de bij het onderhavige voorstel van rijkswet behorende
Memorie van Toelichting (blz. 1) enerzijds lovend wordt gesproken over
de huidige samenwerking tussen de Nederlandse Antillen en Aruba in één
Gemeenschappelijk Hof van Justitie en anderzijds, zonder een deugdelijke,
inhoudelijke motivering, aangegeven wordt dat deze samenwerking binnenkort
zal worden beëindigd. De fractie verwijst daarbij in het bijzonder naar
de eerste volzin van de tweede alinea van paragraaf 1.1. (Inleiding)
van de Memorie van Toelichting. Daarin staat dat het uitgangspunt in het onderhavige
voorstel de huidige, goed functionerende, rechterlijke organisatie van de
Nederlandse Antillen en Aruba is, die zijn basis vindt in de Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba (SWR) en nader is uitgewerkt in de Eenvormige
landsverordening op de rechterlijke organisatie (ELRO). Indien in Den Haag
wordt erkend dat het huidige gemeenschappelijke rechtsprekende orgaan in het
Caribische deel van het Koninkrijk adequaat en optimaal functioneert, dan
rijst de vraag bij de MAN-fractie waarom het vervangen dient te worden door
een nieuw bij rijkswet in te stellen orgaan. Is er geen vertrouwen meer in
onze gemeenschappelijke instituties? Waarom moet de regelgeving dienaangaande überhaupt
op Koninkrijksniveau worden geregeld? Gaarne wenst deze fractie een antwoord
op deze vragen.
 Gelet op het karakter van het onderhavige voorstel van rijkswet kan, aldus
de MAN-fractie, verder ook niets anders worden geconcludeerd dan dat de praktische
toepassing ervan zal leiden tot een verdere toename van het democratisch deficit
binnen het Koninkrijk. De fractie baseert haar stelling op één
van de conclusiepunten van de Commissie democratisch deficit, zoals neergelegd
in haar vraagpuntennotitie. In die notitie komt de commissie onder meer tot
de slotsom dat minder koninkrijkswetgeving zal leiden tot een terugdringing
van het democra-tisch deficit binnen het Koninkrijk. Wat wij nu zien is juist
een trend in de tegenovergestelde richting, merkt de fractie op. Steeds meer
autonome aangelegenheden van de Caribische Koninkrijkspartners worden bij
rijkswet dan wel bij algemene maatregel van rijksbestuur geregeld, zonder
dat de parlementen van de betrokken landen daarop deugdelijke controle kunnen
uitoefenen, aldus de MAN-fractie.
 Ten aanzien van het bepaalde in artikel 26, tweede lid, van het onderhavige
voorstel van rijkswet, vindt de fractie dat gewaakt moet worden dat leden,
plaatsvervangende leden en rechtersplaatsvervanger straks nevenfuncties gaan
bekleden die strijdig zijn met de belangen van de rechtspraak en die de onafhankelijkheid
en onpartijdigheid van de rechterlijke macht in gedrang kunnen brengen. Nu
het algemene verbod op vervulling van een andere functie door leden van de
rechterlijke macht is komen te vervallen, dient men extra behoedzaam te zijn.
De samenleving is, aldus de MAN-fractie, niet gebaat bij een omni-potente
rechterlijke macht die boven alle partijen staat. Noch heeft de kleinschalige
Antilliaanse gemeenschap behoefte aan rechters die binnen alle maatschappelijke
geledingen en sectoren nevenfuncties en betrekkingen bekleden. De fractie
acht dat zeer bezwaarlijk.
 De MAN-fractie constateert voorts sterke gelijkenissen tussen de tekst
van het onderhavige voorstel van rijkswet en die van de concept-staatsregeling
van Curaçao (zie hoofdstuk 6: Het rechtswezen en de rechterlijke
macht). Zo is de inhoud van artikel 15 van het voorliggende voorstel van rijkswet
vrijwel gelijkluidend aan de tekst van artikel 100 van de concept-staatsregeling.
Dubbele formuleringen, zoals deze, kom je op dit moment nergens tegen in de
teksten van de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen en de Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba, merkt de MAN-fractie op, die gaarne wil weten
waarom nu ineens een andere aanpak c.q. benadering wordt voorgestaan.
 
 De MAN-fractie vraagt verder bijzondere aandacht voor het bepaalde in
artikel 11, vierde lid, en artikel 17, derde lid, van het onderhavige voorstel
van rijkswet. Ingevolge eerstgenoemd artikellid kan bij landsverordening of
wet worden bepaald dat één of meer anderen dan rechters mede
zitting hebben in de Gerechten in eerste aanleg. Het derde lid van artikel
17 bepaalt dat het Hof of de leden voorts de hun bij landsverordening of wet
opgedragen taken vervullen. Hoe en in welke context moet de zinsnede «bij
landsverordening of wet» worden geplaatst en geïnterpreteerd en
welke aanvullende bevoegd-heden krijgt de Nederlandse regering in dit verband,
vraagt de MAN-fractie. Gaarne wenst zij daarover nadere opheldering.
 De MAN-fractie wenst voorts te vernemen waarom in artikel 24, eerste en
tweede lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet als specifieke eis is
opgenomen dat tot lid of plaatsvervangend lid van het Hof kan worden benoemd
degene die de graad van Master op het gebied van het recht of een meestertitel
heeft behaald aan een bij algemene maatregel van rijksbestuur aan te wijzen
universiteit. Waarom moet de aanwijzing van de desbetreffende universiteit
per se bij alge-mene maatregel van rijksbestuur geschieden? De fractie acht
dat bezwaarlijk en geeft in ernstige overweging om de formulering van artikel
24, eerste en tweede lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet meer in
overeenstemming te brengen met de tekst van artikel 14, derde lid, van de
Eenvormige landsverordening op de rechterlijke organisatie (ELRO), waarin de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA)
uitdrukkelijk wordt genoemd.
 Artikel 35, eerste lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet bepaalt
dat de leden van het Hof door het bestuur van het Hof kunnen worden verplicht
te gaan wonen of blijven wonen in één van de landen, indien
dit naar het oordeel van het bestuur in verband met de goede vervulling van
hun taak noodzakelijk is. Ingevolge het tweede lid van genoemd artikel moet
aan die verplichting worden voldaan binnen twee jaar nadat zij is opgelegd.
 Naar het oordeel van de MAN-fractie kan het bepaalde in de hierboven aangehaalde
wetsbepaling worden gebruikt, of beter gezegd, misbruikt om onwelgevallige
of anderszins kritische rechters te verbannen naar een ander deel van het
Koninkrijk. De fractie is daarom principieel tegen deze wetsbepaling omdat
zij de mogelijkheid van willekeur creëert.
 De MAN-fractie wenst verder te vernemen welke consequenties het onderhavige
voorstel van rijkswet zal hebben voor de rechtstoestand van het Hofpersoneel.
Het merendeel van het griffiepersoneel is op dit moment ambtenaar in de zin
van de Landsverordening Materieel Ambtenarenrecht (LMA). De vraag is, aldus
de MAN-fractie, wat er zal gebeuren met hun rechtspositie na de inwerkingtreding
van deze rijkswet. Zullen zij hun status van ambtenaar behouden of zullen
zij op grond van een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht in dienst worden
genomen bij het nieuwe Hof? Gaarne wenst de fractie hierover nadere opheldering.
 Ingevolge artikel 55, eerste lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet,
worden bij algemene maatregel van rijksbestuur regels gesteld met betrekking
tot de bekostiging van het Hof. Daartoe behoren in ieder geval regels betreffende
de financieringsgrondslag. Het tweede lid van artikel 55 bepaalt dat de kosten
van het Hof, de Gerechten in eerste aanleg en de Beheerraad vergoed worden
uit een door de landen beschikbaar te stellen bijdrage die volgens
een bij algemene maatregel van rijksbestuur vast te stellen sleutel over de
landen wordt verdeeld.
 De MAN-fractie heeft grote moeite met het feit dat de verdeelsleutel neergelegd
wordt in een algemene maatregel van rijksbestuur. Feitelijk houdt dat in,
aldus de fractie, dat de volksvertegenwoordigingen van de (nieuwe) landen
eenvoudigweg buitenspel worden gezet. Voor de fractie is dat onaanvaardbaar
gelet op de aard, strekking en reikwijdte van het voorliggende voorstel van
rijkswet.
 De MAN-fractie heeft voorts haar bedenkingen tegen de instelling van een
Beheerraad, zoals bedoeld in hoofdstuk 5 van het onderhavige voorstel van
rijkswet. De Beheerraad, zoals geregeld in de artikelen 50 e.v. heeft qua
opzet het karakter van een soort College Financieel Toezicht (CFT), meent
de fractie. Zij vindt de instelling van een dergelijk orgaan volstrekt overbodig
in de context van een goed functionerende rechterlijke organisatie. Dat wordt
toch immers volmondig erkend in de Memorie van Toelichting? Waarom moet er
dan een apart orgaan in het leven worden geroepen om te bemiddelen tussen
rechterlijke macht en bestuur, wil de MAN-fractie weten.
 Ten aanzien van de beëindigings- en wijzigingsbepalingen in het onderhavige
voorstel van rijkswet merkt de MAN-fractie op dat in het voorstel geen opzegrecht
is neergelegd. Dat geldt overigens ook voor de overige zogenaamde voorstellen
van consensus-rijkswetten die momenteel aanhangig zijn bij de Staten. Curaçao
kan derhalve, aldus de fractie, deze samenwerkingsregeling niet eenzijdig
opzeggen. De MAN-fractie vindt dat onaanvaardbaar en staat erop dat het onderhavige
voorstel van rijkswet een opzegrecht dient te bevatten. In dit verband doet
de MAN-fractie een dringend beroep op alle fracties in de Staten om dit voorstel
te ondersteunen. Daarmee geven wij als volksvertegenwoordiging een krachtig
signaal richting Den Haag dat wij na vijf jaar de vrijheid moeten kunnen hebben
en aldus in staat moeten kunnen zijn om als autonome landen binnen het Koninkrijk
eruit te stappen indien in redelijkheid blijkt dat deze rijkswet niet langer
voldoet aan onze eisen en wensen, aldus de fractie.
 Eveneens opvallend is het gegeven dat in het onderhavige voorstel van
rijkswet geen aparte voorziening is opgenomen voor de behandeling van bestuursrechtelijke
geschillen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, aldus de MAN-fractie. Ingevolge
de Memorie van Toelichting (blz. 11) zal in ander verband worden bezien hoe
de bestuursrechtspraak op de BES-eilanden zal worden geregeld. Wat zal dat
concreet betekenen voor de positie van Curaçao in het geheel, wil de
MAN-fractie tot slot weten. Zal Nederland haar verantwoordelijkheid jegens
de BES-eilanden weer op Curaçao afschuiven? Gaarne wenst zij daarover
een eerlijk en oprecht antwoord.
 
 Ook het onafhankelijke Statenlid Nicolaas heeft evenals de MAN-fractie
met enig onbehagen kennis genomen van het voorliggende voorstel van rijkswet.
De heer Nicolaas deelt de eerder verkondigde opvatting dat het onderhavige
voorstel een rechtstreekse inbreuk betekent op de autonomie van de eilanden
en vraagt zich bovendien af of er reeds een scenario is uitgewerkt indien
een overgrote meerderheid van de Bonairiaanse bevolking bij het komende referendum «nee»
zegt tegen het pakket voorstellen dat momenteel op tafel ligt ten behoeve
van de BES-eilanden. Wat zal er gebeuren met het onderhavige voorstel van
rijkswet indien Bonaire in de komende volksraadpleging het huidige pakket
voorstellen van tafel veegt? Hoe zal Nederland op de uitslag van het referendum
reageren? Zal Den Haag die uitslag respecteren of eenvoudigweg naast zich
neerleggen? De heer Nicolaas waarschuwt ervoor dat indien dat laatste het
geval blijkt te zijn, er sprake zal zijn van een grove minachting voor het
zelfbeschikkingsrecht van de Bonairiaanse bevolking. Een gegeven dat wij niet
zomaar zullen accepteren, aldus het onafhankelijke Statenlid.
 Het onafhankelijke lid Nicolaas heeft verder enkele inhoudelijke opmerkingen
ten aanzien van het voorliggende voorstel van rijkswet. De in de artikelen
4, 11 en 17 opgenomen vereiste dat bij landsverordening of wet bepaalde aangelegenheden
kunnen worden geregeld, is enigszins verwarrend, meent het onafhankelijke
lid. Hoe moet de keuze voor landsverordening of wet exact worden geïnterpreteerd
en in welke context moet dat worden bezien? Zal er voorts, gelijk nu het geval
is tussen de Nederlandse Antillen en Aruba, een samenwerkingsregeling (als
onderlinge regeling) tot stand worden gebracht tussen Curaçao, Aruba
en Sint Maarten op basis van artikel 38, eerste lid, van het Statuut?
 
 Ingevolge artikel 23, eerste lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet
worden de leden en plaatsvervangende leden van het Hof bij koninklijk besluit
voor het leven benoemd bij het Hof. De tweede volzin van genoemd artikellid
bepaalt dat de voordracht plaatsvindt op voorstel van onze ministers gezamenlijk.
Hoe zal dat in de praktijk concreet plaatsvinden, wil het onafhankelijke Statenlid
weten. Zullen de vier ministers bijeenkomen en gezamenlijk een voorstel doen?
Welke van de vier ministers zal daartoe het initiatief nemen? Gaarne wenst
het onafhankelijke lid hierover een nadere uitleg.
 
 Ten aanzien van het bepaalde in artikel 24, van het onderhavige voorstel,
van rijkswet wenst het onafhankelijke Statenlid Nicolaas te vernemen of en
in hoeverre de te benoemen leden of plaatsvervangende leden van het Hof een
raio-opleiding dienen te volgen. Nergens in het voorliggende voorstel van
rijkswet noch in de Memorie van Toelichting is als harde eis opgenomen dat
aankomende rechters eerst met succes een raio-opleiding moeten hebben afgerond.
Kan daaruit de voorzichtige conclusie worden getrokken dat de eis om een raio-opleiding
te voltooien, is komen te vervallen of kan redelijkerwijs worden aangenomen
dat nog immer voldaan moet worden aan die zesjarige opleiding, maar dat dat
gegeven bij de formulering van het onderhavige voorstel van rijkswet eenvoudigweg
over het hoofd is gezien? Gaarne wenst het onafhankelijke Statenlid daarover
meer duidelijkheid.
 
 Verder wenst dit lid in navolging van de MAN-fractie een nadere uitleg
met betrekking tot het bepaalde in artikel 26, tweede lid, van het onderhavige
voorstel van rijkswet. De opheffing van het verbod tot aanvaarding van een
nevenactiviteit of betrekking door rechters zal zeker gevolgen hebben, die
vooralsnog niet kunnen worden overzien, vooral in onze kleinschalige samenleving,
aldus de heer Nicolaas.
 
 Het onafhankelijke Statenlid wenst tot slot gaarne het standpunt te vernemen
van de eilandsraden van de eilandgebieden Curaçao en Sint Maarten terzake
het bepaalde in het onderhavige voorstel van rijkswet.
 
 De Forsa Kòrsou-fractie heeft met afkeuring kennis genomen van
het voorliggende voorstel van rijkswet. De fractie vindt de aan dit voorstel
ten grondslag liggende beweegredenen contradictoir in die zin dat aan de ene
kant uitgegaan wordt van een zeer positief scenario («de huidige succesvolle
samenwerking tussen de Nederlandse Antillen en Aruba in een Gemeenschappelijk
hof van Justitie», pg. 1 MvT) en dat aan de andere kant die samenwerking,
die zijn basis heeft in artikel 38, tweede lid, van het Statuut, abrupt wordt
beëindigd.
 
 Evenals de MAN-fractie plaatst de Forsa Kòrsou-fractie een kritische
kanttekening bij die gedachtengang van, wat de fractie noemt, «hinken
op twee gedachten en ervan uitgaande dat niemand dat door heeft». De
fractie vindt het zeer kwalijk dat gesuggereerd wordt, althans de indruk wordt
gewekt, dat het onderhavige voorstel van rijkswet op basis van consensus tussen
de rijksdelen tot stand is gekomen, terwijl het algemeen bekend is dat Aruba
aanvankelijk zeer principiële bezwaren had tegen het bepaalde
in het voorstel van rijkswet en krachtig protest heeft aangetekend tegen de
wijze van totstandkoming ervan. De Forsa Kòrsou-fractie vindt de houding
en mentaliteit van «het opleggen van maatregelen indien niet aan mijn
wensen tegemoet wordt gekomen», af-keurenswaardig en volstrekt onaanvaardbaar.
 
 In het verlengde daarvan wenst de fractie graag een antwoord op de vraag
waarom in het geval van Aruba op unilaterale wijze, tegen de zin van Oranjestad,
besloten is een beroep te doen op artikel 43 van het Statuut, het zogenaamde
waarborgartikel. De hamvraag is, aldus de Forsa Kòrsou-fractie, wat
uiteindelijk gewaarborgd moet worden door toepassing van deze bepaling van
het Statuut. De fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid
of de deugdelijkheid van bestuur? Wordt daarmee niet impliciet aangegeven
dat deze beginselen thans in het gedrang zijn? Gaarne wenst de fractie daarover
nadere opheldering.
 
 Ten aanzien van de zetelkwestie wenst de Forsa Kòrsou-fractie te
vernemen of er uiteindelijk tot een voor alle partijen aanvaardbare en bevredigende
oplossing is gekomen. Hebben de gepleegde inspanningen geleid tot een eindresultaat
dat breed wordt gedragen of is deze aangelegenheid voorlopig onhold gezet in afwachting van nadere onder-handelingen tussen partijen?
Gaarne wenst de Forsa Kòrsou-fractie daarover meer duidelijkheid.
 
 De Forsa Kòrsou-fractie benadrukt tenslotte dat zij een groot voorstander
is van nauwe samenwerking met alle Koninkrijks-partners. Echter, die samenwerking
moet, aldus de fractie, te allen tijde gebaseerd zijn op vrijwilligheid en
eerbiediging van elkaars autonomie. Het eenzijdig en dwingend opleggen van
plannen of maatregelen is niet in overeenstemming met de geest van het Statuut,
aldus de Forsa Kòrsou-fractie, die zich verder een groot voorstander
toont van de mogelijkheid om de samenwerking, zoals deze thans geregeld is
in het onderhavige voorstel, eenzijdig te kunnen beëindigen.
 
 De PAR-fractie heeft met instemming kennis genomen van het onderhavige
voorstel van rijkswet en wijst er op dat dit voorstel het resultaat is van
jarenlange intensieve onderhandelingen tussen de koninkrijks-partners, welk
onderhandelingsresultaat uit-eindelijk langs democratische weg is aanvaard
door een meerderheid van de bevolkingen van de eilanden. In die zin kan, aldus
de PAR-fractie, zonder overdrijving worden gesproken van een voorstel van
rijkswet dat aan deze zijde van de Atlantische oceaan op een breed maatschappelijk
draagvlak kan rekenen.
 
 De PAR-fractie brengt voorts naar voren dat bij de behandeling van het
onderhavige voorstel van rijkswet in de Staten-Generaal scherp voor ogen moet
worden gehouden het verschil tussen het recht van amendement, dat op voet
van de grondwet aan het Nederlandse parlement toekomt, en het zelfbeschikkingsrecht
van de Antilliaanse eilanden, dat onder meer voortvloeit uit de resoluties
1514 en 2625 van de Verenigde Naties. Het recht om wijzigingen aan te brengen
in wetsvoorstellen die aan de beide kamers der Staten-Generaal ter beoordeling
en goedkeuring worden voorgelegd, is ondergeschikt aan de VN-resoluties die
handelen over het zelfbe-schikkingsrecht van volkeren zoals die van de eilanden
van de Nederlandse Antillen. Gedurende de parlementaire behandeling van het
onderhavige voorstel van rijkswet in Nederland kan en mag niet worden afgeweken
van dat basisbeginsel, benadrukt de PAR-fractie.
 
 De fractie heeft voorts een paar opmerkingen met betrekking tot de inhoud
van het onderhavige voorstel van rijkswet. Artikel 65 bepaalt dat onze
ministers binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van de rijkswet aan de vertegenwoordigende
lichamen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten en aan de Staten-Generaal
een evaluatieverslag zenden over de doeltreffendheid en de effecten van de
rijkswet.
 
 Naar het oordeel van de PAR-fractie moet het mogelijk zijn om in bovenaangehaald
artikel tevens op te nemen dat na tweeëneenhalf jaar een tussentijdse
evaluatie zal plaatsvinden van de werking van de rijkswet. Ook de UPB-fractie
deelt overigens dat standpunt. Beide fracties vragen daarvoor bijzondere aandacht.
 
 Ingevolge artikel 10, derde lid, van het onderhavige voorstel van rijkswet,
kan het bestuur van het Hof in bijzondere gevallen bepalen dat in afwijking
van het tweede lid de onderscheiden Gerechten in eerste aanleg zitting houden
in één van de andere landen. Over welke gevallen heeft men het
precies? Kunnen deze gevallen nader worden geëxpliciteerd? Gaarne wenst
de fractie hierover meer duidelijkheid.
 
 Ingevolge artikel 48 van het onderhavige voorstel van rijkswet hebben
de ministers van de betrokken landen inzage in het jaarplan en het jaarverslag
van het Hof. Hebben anderen dan «onze Ministers» inzage in bedoelde
documenten, vraagt de PAR-fractie. De fractie is van oordeel dat uit oogpunt
van transparantie ook de volksvertegenwoordigingen inzage dienen te krijgen
in de twee documenten alsmede in de begroting van het Hof.
 
 Ten aanzien van het bepaalde in artikel 35, eerste lid, van het onderhavige
voorstel van rijkswet acht de PAR-fractie de termijn van twee jaar te lang
en geeft in overweging deze termijn terug te brengen tot zes maanden.
 
 De PAR-fractie wenst tot slot te vernemen op welke wijze en binnen welke
termijn de zogenaamde zetelkwestie definitief zal worden opgelost.
 
 Ook de PNP-fractie heeft met voldoening kennis genomen van het onderhavige
voorstel van rijkswet en vraagt bijzondere aandacht voor het advies van de
Raad van State van het Koninkrijk dd. 11 maart 2009, met kenmerk W03080547/II/K.
 
 Het is de PNP-fractie in dat kader opgevallen dat bepaalde door de Raad
van State gedane aanbevelingen niet integraal zijn overgenomen in het aangepaste
voorstel van rijkswet, dat uiteindelijk aan de drie parlementen van het Koninkrijk
ter goedkeuring is aangeboden. De fractie wijst in het bijzonder op de opmerkingen
van de Raad van State ten aanzien van het bepaalde in artikel 5, derde lid
(openbaarmaking van uitspraken), artikel 12, derde lid (verplichting tot geheimhouding),
en artikel 29, tweede lid (leeftijdsgrens). Naar het oordeel van de PNP-fractie
is het wellicht verstandig indien alsnog zeer kritisch wordt gekeken naar
hetgeen de Raad van State van het Koninkrijk en ook de Raad van Advies hebben
geadviseerd en voor zover mogelijk deze aanbevelingen integraal worden overgenomen
in het voorliggende ontwerp en in de bijbehorende Memorie van Toelichting.
 
 Aldus vastgesteld in de vergadering van de Centrale Commissie van de 22ste
september 2009.
 
 De Rapporteur,
 P. J. Atacho
 
 
 
 Artikel 14, derde lid, ELRO luidt als volgt: «De president, de overige
leden en de plaatsvervangende leden van het Hof moeten bij hun benoeming de
volle ouderdom van dertig jaren hebben bereikt en aan de Universiteit van
de Nederlandse Antillen of aan een Nederlandse universiteit of hogeschool
in de zin van de Wet op het wetenschappelijk onderwijs hebben verkregen, hetzij
de graad van doctor in de rechtsgeleerdheid, hetzij de hoedanigheid van meester
in de rechten, mits deze graad of deze hoedanigheid verkregen is op grond
van het afleggen van een examen in het burgerlijk en handelsrecht en strafrecht
van de Nederlandse Antillen of van Nederland, alsmede in één
van de volgende drie vakken: het staatsrecht, administratiefrecht of belastingrecht
van de Nederlandse Antillen of van Nederland.