Rechtsstaat en Rechtsorde; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29279, nr. 92

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29279 nr. 92

03-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29279Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 279Rechtsstaat en Rechtsordenr. 92VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 3 juni 2009De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
13 mei 2009 overleg gevoerd met minister Hirsch Ballin van Justitie over:– de brief van de minister van Justitie d.d.
18 februari 2009 inzake het Jaarplan Rechtspraak 2009 (29 279, nr.
88);– de brief van de staatssecretaris van Justitie
d.d. 5 maart 2009 inzake de tenuitvoerlegging van sancties: maatwerk
door de rechter? (31 700-VI, nr. 108);– de brief van de staatssecretaris van Justitie
d.d. 29 april 2009 met een reactie op het krantenbericht dat de Raad
voor de rechtspraak in zijn begroting voor 2010 40 mln. heeft gevraagd in
verband met de extra instroom van rechtszaken (31 700-VI, nr. 121).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: Teeven Griffier: Van DoornVragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Voorzitter.
De kwaliteit en het functioneren van de rechtspraak is afgelopen maanden een
aantal keren aan de orde geweest. Het is duidelijk dat de politiek met gepaste
afstand hands-on wil zijn. Wij zullen ons nooit kunnen en ook niet willen
bemoeien met de individuele afweging van rechters, maar wij voelen ons er
wel verantwoordelijk voor dat de rechters op een goede wijze hun werk kunnen
doen. Mensen moeten snel en efficiënt hun recht kunnen halen. Vanuit
de Kamer en het departement kunnen wij daaraan een bijdrage leveren, bijvoorbeeld
door begrijpelijke wetgeving, een efficiënte indeling van de gerechten,
versteviging van de rechtspraak en voldoende budget. De Raad voor de rechtspraak
heeft zelf ook een belangrijk instrument in handen om de rechtspraak op het
hoge kwaliteitsniveau te houden. In de laatste debatten hebben wij onder andere
gesproken over de gerechtelijke kaart. Wij wachten nog op de nadere invulling
en wij zijn ongelooflijk benieuwd naar het advies van de Raad
voor de rechtspraak. Wij hebben gesproken over de kantonrechtspraak en over
de kwaliteit van de wetgeving.De heer Pechtold (D66): Ik heb de eerste zin
nog eens op mij laten inwerken. Wij zijn hands-on, maar wij bemoeien ons niet
met de afweging van rechters. Het wordt zo langzamerhand een platgetrapte
regel. Ondertussen doen wij het namelijk vrolijk wel. Hoe kijkt de CDA-fractie
tegen de afgelopen twee jaar politieke bemoeienis met de rechtspraak aan?
Rechters houden volgens mij de kritiek zo nu en dan achter de tanden. Wordt
het voor hen geen probleem?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): De heer
Pechtold stelt aan het begin van het debat meteen een heel principiële
vraag. Elk Kamerlid moet naar zijn eigen functioneren kijken. Mijn CDA-collega’s
zijn altijd ongelooflijk terughoudend als het gaat om rechterlijke uitspraken.
Wij proberen daar in geweten ver van te blijven. Hoe de heer Pechtold daarmee
omgaat, is zijn eigen zaak.De heer Pechtold (D66): Dat laatste is natuurlijk
ook een open deur. U zegt het bij de start van uw betoog. Dat vind ik interessant,
want ik huldig dat standpunt ook. Maar nu een concreet geval: het hof overweegt
om een van onze collega’s te vervolgen. De CDA-fractie heb ik daarbij
niet horen zeggen: laten wij maar rustig de uitspraak afwachten, laten wij
maar bekijken of in de trias politica deze pijler zijn eigen werk gaat doen.
Nee, ik hoor opmerkingen dat wij het maar eens moeten gaan hebben over de
principes van de vrijheid van meningsuiting en dat wij de wet moeten aanpassen
als er een veroordeling komt. Dat is een enorme slagschaduw die ook met steun
van het CDA wordt geworpen.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): De Tweede
Kamer heeft de taak en de opdracht om ervoor te zorgen dat de rechters hun
werk goed kunnen doen. Wij gaan niet over de wijze waarop zij tot hun uitlatingen
komen. De rechters doen hun uitspraken op basis van de voorliggende wetgeving.
Als wij het niet eens zijn met een uitspraak van een rechter, zullen wij ten
principale naar de wetgeving moeten kijken. Dat is onze rol. De heer Pechtold
en ik kunnen elkaar op dit punt echt vinden.In het jaarplan valt ons op dat de ambities niet altijd helder geformuleerd
kunnen worden. Soms blijven ze onhelder. Dat ligt niet alleen aan de Raad
voor de rechtspraak zelf, die op bepaalde vlakken, bijvoorbeeld inzake de
kwaliteitsnormen, in het vage blijft. Het heeft ook te maken met de recente
economische ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de zakeninstroom.De minister geeft aan dat nadere concretisering van de ambities voor 2009
gewenst is. Heeft hij die uitwerking inmiddels ontvangen? Zo ja, kunnen wij
die inzien? In het jaarplan lezen wij dat het kwaliteitsprogramma RechtspraaQ
in 2009 zal worden bijgesteld. In welke zin zal dat gebeuren? Worden de eisen
scherper of juist minder scherp?In 2010 komt er een tweede visitatie. Hoe zal deze vorm krijgen? Hoe is
de onafhankelijkheid geborgd?Zou het wenselijk zijn dat de rechtspraak in de toekomst meer thematisch
te werk gaat? Mijn collega Çörüz heeft daar ooit een voorschot
op genomen. Ik denk aan de landelijke invoering van een kinderrechter nieuwe
stijl. Iedereen met dezelfde achternaam krijgt dan met dezelfde rechter te
maken. Op die manier wordt voorkomen dat verschillende civiele en strafrechtelijke
procedures naast elkaar gevoerd worden.Kan de minister garanderen dat met het oog op de extra instroom de kwaliteitsnormen
niet onder druk komen te staan?De rechtspraak blijft op veel punten een wit bastion. Daar waar de rechtspraak
verkleurt, zijn het met name Marokkaanse vrouwen die optreden. Hoe
komt het dat andere groepen, bijvoorbeeld Surinamers, Antillianen en Turken,
zo achterblijven? Zijn zij wel evenredig vertegenwoordigd in de advocatuur?
Wordt er proactief gescout onder allochtone advocaten? Er wordt wel eens gesproken
van een glazen toga. Het zou een doorkijkjurk moeten zijn, zo wordt wel eens
gezegd. Transparantie is van belang. Wij moeten erop letten dat alles goed
en helder geformuleerd blijft worden. Die transparantie heeft effect, bijvoorbeeld
bij de houding van de advocaten. Wij zien dat zij op de zitting steeds brutaler
worden en dat er steeds meer wrakingen zijn. Hoe gaat de minister met deze
ontwikkelingen om?Ik kom op de carrièremogelijkheden voor rechters. Het is heel begrijpelijk
dat de rechtspraak zich ook wil positioneren als een aantrekkelijke werkgever.
Met zorg zien wij echter dat er een tendens is om deze mogelijkheden te creëren
via extra managementlagen. Een wetsvoorstel daarover is thans aanhangig. Het
is alsof je er pas toe doet als je echt leiding geeft. Mijn fractie is daar
huiverig voor. Wij willen dat vakmanschap, die beroepseer juist terugkrijgen.
Bij leraren, bij verpleegkundigen, bij artsen willen wij dat, en bij de rechtspraak
ook. De aantrekkelijkheid van het beroep van rechter moet met name liggen
in het vakinhoudelijk aantrekkelijk maken van de functie en niet zozeer in
het creëren van extra managementlagen. Hoe ziet de minister die carrièremogelijkheden
voor zich? Begrijpt hij onze gedachtegang?Heel belangrijk is de zakeninstroom als gevolg van de recessie. Niemand
ontkent dat er meer zaken bij de rechter zullen komen. Er komen meer faillissementen,
schuldsaneringen en arbeidsrechtelijke conflicten. Dat zijn allemaal extra
geschillen waar de rechter mee te maken krijgt. Zelfs de minister vindt dat
voorkomen moet worden dat de werkvoorraden en de doorlooptijden zullen oplopen.
De rechtspraak, zo schrijft hij, moet de toename van de instroom adequaat
verwerken. Wat bedoelt hij daarmee? Betekent dit dat er extra bekostiging
komt? De brief van 29 april is daar heel erg vaag over. De minister kan
er op dit moment ook niet veel over zeggen, maar bij de verzachting van de
bezuiniging die wij in januari hebben vastgesteld, hebben wij al gezegd dat
dit niet mag terugslaan op de rechtspraak zelf. Graag meer duidelijkheid van
de minister.Ik kom op de tabel met de productieafspraken. Waarom werden er in 2008
fors minder zaken afgedaan dan afgesproken, zowel in het strafrecht als in
de Vreemdelingenkamer?De heer Heerts (PvdA): Mevrouw Van Vroonhoven
zegt: wij hebben het budget vastgesteld. Maar zij ontkent niet dat de instroom
oploopt. Stel dat het spaak loopt. Is zij dan bereid om er middelen voor in
te zetten?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Wij wachten
de voorstellen en de schattingen van de minister af, maar het is heel belangrijk
dat de bezuinigingen niet op de rechtspraak terugslaan. De bezuinigingen op
de gefinancierde rechtsbijstand hebben wij verzacht, waarbij wij gezegd hebben
dat dit niet ten koste van de rechtspraak mag gaan.Wij bespreken vandaag ook de tenuitvoerlegging van de sancties. Een principieel
punt hierbij is dat de rechters vinden dat zij geen primaire verantwoordelijkheid
hebben bij de tenuitvoerlegging van de straffen. Zij moeten blind kunnen vertrouwen
op de gedragsdeskundigen. Wij volgen dit standpunt van de rechters. Een vreemdelingenrechter
gaat ervan uit dat de ambtsberichten op grond waarvan hij beoordeelt of een
gebied veilig is, secuur zijn opgesteld en kloppen. Als blijkt dat dat niet
zo is, moet Buitenlandse Zaken worden aangesproken. Zo geldt dat ook voor
medische dossiers. De rechter is geen dokter en moet ook geen diagnose stellen.
Als een diagnose fout is, wordt de arts en niet de rechter aangesproken. Zo
moet dat ook gelden voor de behandeldossiers. De staatssecretaris zit daar
anders in. Uit haar reactie blijkt dat zij vindt dat rechters nu te terughoudend
zijn. Het CDA stelt liever: rechter, hou je bij je leest. Rechters moeten
weten wat effectief is. Wat kunnen zij weten en hoe kunnen zij
dat beoordelen? De rechter kan niet op de stoel van de hulpverlening gaan
zitten. Hij moet daar gewoon verre van blijven. Deelt de minister dit oordeel?
Dat neemt niet weg dat rechters ook enig inzicht moeten hebben in de maatregelen.
De voorstellen van de Raad voor de rechtspraak om een verbeterprogramma op
te zetten, steunen wij dan ook volledig.Ik slaak nog een hartenkreet. Tweede Kamerleden hebben geen rol bij inhoudelijke
beslissingen, maar wij voelen ons wel geroepen om daar waar mogelijk het rechtssysteem
te gebruiken om de samenleving veiliger te maken. De rechters zitten niet
altijd op deze initiatieven te wachten. Ik denk aan het snelrecht, de verschijningsplicht,
minimumstraffen, enz. Wij vinden het defensief dat de rechters in koor zeggen
dat zij daar niet op zitten te wachten. Zij vinden het allemaal onnodig. Zij
vinden dat de rechterlijke autonomie ermee wordt aangetast. Graag zouden wij
zien dat de rechters in dit opzicht wat meer op één lijn met
ons komen.Mevrouw Gerkens (SP): Voorzitter. De kwaliteit
van de rechtspraak is voor de fractie van de SP een belangrijk punt. In het
verleden hebben wij er ook regelmatig aandacht voor gevraagd. Wij zullen dat
blijven doen, omdat het vertrouwen van de burgers in de rechtsstaat voor een
belangrijk deel gebaseerd is op de betrouwbaarheid en de begrijpelijkheid
van de rechterlijke vonnissen. Het is dan ook terecht dat er zowel in het
Jaarplan Rechtspraak 2009 als in de Agenda van de Rechtspraak 2008–2011
volop aandacht is voor verbeterprogramma’s. Programma’s als PROMIS
en RechtspraaQ kunnen een bijdrage leveren aan het verbeteren van de kwaliteit
van de rechtspraak. Daarnaast zijn er de reflectiecommissies en worden vonnissen
intern inhoudelijk achteraf getoetst. Is inmiddels met de Raad voor de rechtspraak
gesproken over de suggestie van mijn collega De Wit om te komen tot interne
toetsingscommissies bij de gerechten? Zo ja, wat was de uitkomst van het gesprek?
Zo nee, wanneer wordt het gesprek wél gevoerd?De Raad voor de rechtspraak wordt direct geconfronteerd met de gevolgen
van de crisis. Er is een grote stroom van zaken op gang gekomen op het gebied
van faillissementen, schuldsanering, ontslagen en beroepszaken inzake sociale
zekerheid. De doorlooptijd van dit soort zaken dreigt op te lopen, waarmee
de rechtsonzekerheid voor burgers en bedrijven toeneemt. De voorzitter van
het College van procureurs-generaal, Harm Brouwer, waarschuwde op 28 april
nog voor het tekort aan kennis en mankracht bij de politie en het Openbaar
Ministerie om de toenemende stroom fraudezaken te kunnen oppakken. Terecht
merkt de minister in zijn brief van 16 februari op dat het van groot
belang is dat in tijden van financiële en economische onzekerheid rechtzoekenden
snel duidelijkheid en zekerheid krijgen. Ik ben het daar van harte mee eens.
Daarom ben ik ook verbaasd en ongerust over de brief van 29 april van
de staatssecretaris over de extra financiële middelen van 40 mln. voor
2010 die door de Raad voor de rechtspraak zijn gevraagd om de extra instroom
van zaken het hoofd te kunnen bieden. In haar reactie staat geen antwoord
op deze vraag. Ik vind het van het grootste belang dat er duidelijkheid komt
over de gevraagde extra financiële middelen. De stroom extra zaken komt
nu al op gang. Er worden nu al extra rechters, raadsheren en ondersteunend
personeel aangetrokken. Daarom moet er snel duidelijkheid komen voor 2010.
De extra mensen die nu worden aangetrokken, moeten ook in 2010 worden betaald.
Komt dat bedrag van die extra 40 mln. er, ja of nee? Zegt de minister dat
de Raad voor de rechtspraak op de eigen begroting zelf naar financiering moet
zoeken? Hoe wordt met het toegenomen zakenaanbod omgegaan binnen het Openbaar
Ministerie en de gefinancierde rechtsbijstand? Komen er daar ook extra mensen
en middelen? Welke gevolgen zal dat hebben?Wat er zal gebeuren als er geen extra geld beschikbaar komt, laat zich
eenvoudig uitrekenen. Er zal worden bezuinigd op projecten die zich richten
op kwaliteitsverbetering. Zonder extra geld zal het uit de lengte of uit de
breedte moeten komen, in dit geval meer specifiek uit de kwaliteit of de kwantiteit.
Voor de SP-fractie is het niet acceptabel dat de kwaliteitsverbeteringen gaan
lijden onder de toename van het aantal zaken. Graag krijg ik de toezegging
dat dit niet zal gebeuren.De extra financiële middelen mogen niet gaan dienen als breekijzer
in de besluitvorming rondom de herziening van de gerechtelijke kaart. De afwegingen
bij de herziening zijn complex, waarbij veel samenhangende belangen een rol
spelen. Kostenefficiency is er daar een van. Het mag geen doorslaggevend belang
worden in deze tijd van crisis. Voor de SP-fractie staan kwaliteit, toegankelijkheid
en bereikbaarheid altijd voorop. Deelt de minister die mening? Voor mijn fractie
staan alle opties rond de herziening nog open.Onder het kopje «Effectieve rechtspraak» doet de Raad voor
de rechtspraak digitaliseringsvoorstellen. Gezien de problemen die wij bij
de overheid met ICT-projecten hebben gehad, zou ik graag van de minister horen
hoe de controle op het proces van digitalisering zal plaatsvinden, zowel in
de uitvoering als in de kosten.Ik kom op het rapport De tenuitvoerlegging van sancties: maatwerk door
de rechter? Mijn reactie op de vraag of een rechter maatwerk moet leveren,
is natuurlijk een volmondig ja. Natuurlijk moet iedere strafrechtelijke zaak
worden beoordeeld op de individuele omstandigheden van een geval. Ik steun
de opvatting van de staatssecretaris dat hier een eigen verantwoordelijkheid
voor de rechter ligt. De rechter zal zich op de hoogte moeten stellen van
de uitwerking van de straffen en strafmodaliteiten. De Raad voor de rechtspraak
onderschrijft deze opvatting en geeft aan ook activiteiten te willen ontplooien
om het kennisniveau van rechters op dit punt te verbeteren. In de brief van
5 maart wordt terecht een aantal van deze activiteiten opgesomd. Hoe
worden de effecten gevolgd? Zal in de komende jaarverslagen en jaarplannen
aandacht aan dit punt worden besteed?Ik wijs op de rol die reclasseringsorganisaties kunnen en moeten spelen.
Ik verwijs naar de pilotmotie-Van Velzen voor meer professionele ruimte voor
de reclassering. Kan de staatssecretaris toezeggen dat dit zal gebeuren? De
mogelijkheid is geopperd dat de reclassering op de zitting kan verschijnen.
Daar schijnen organisatorische en financiële problemen bij te spelen.
Wil de minister mogelijk maken dat de reclassering ter zitting verschijnt?De heer Pechtold (D66): Voorzitter. De maatschappelijke
context waarin de rechtspraak opereert is de afgelopen jaren in rap tempo
veranderd, en de veranderingen gaan steeds door. Er zijn steeds minder vanzelfsprekendheden
in de manier waarop naar de rol en de positie van de rechter wordt gekeken.
Het gezag wordt niet meer als vanzelfsprekend gezien. Wij zien daar regelmatig
de gevolgen van. Ik noem de noodkreet van de president van het hof van Amsterdam
twee maanden geleden dat rechters niet meer als functionaris worden gezien
maar als privépersoon, en de mogelijke invloed hiervan op hun functioneren.
Het onbegrip in de samenleving bleek groot over wat het precies betekent als
een hof tot vervolging gelast met alle gevolgen voor de trias politica van
dien. Ziet de minister deze trend en, zo ja, welke verantwoordelijkheid ziet
hij voor de politiek in dit proces? Tegelijkertijd zijn aanpassingen van de
kant van de rechtspraak nodig. Gelukkig is de rechtspraak die richting ingeslagen
en bevat het jaarplan nieuwe aanzetten en vervolgstappen. Wat mij betreft
zou het tempo hoger kunnen zijn. Zo zouden rechters meer naar buiten kunnen
gaan door vaker in de media uitleg te geven en begrip te kweken. De rechtspraak
zou de buitenwereld meer mee naar binnen kunnen laten kijken en daarmee de
transparantie vergroten. Ik denk aan het weblog van de rechter en aan camera’s
in de rechtszaal. Daarnaast is het belangrijk om te investeren in kwaliteit. Het is dan
ook goed dat bijscholing of permanente educatie, zoals het jaarplan het noemt,
of een leven lang leren, zoals ik het zou noemen, voor rechters meer aandacht
krijgt. De ervaringen van de afgelopen jaren leren dat rechters steeds meer
disciplines moeten beheersen.Vandaag konden wij vernemen dat minister Ter Horst voornemens is de komende
jaren fors te bezuinigen op de politie. Het is een onverstandig idee, maar
daar komen wij vast later op terug. De recessie heeft natuurlijk ook invloed
op de rechtspraak. De risicoparagraaf van het jaarplan is daar open over.
Het aantal zaken rond ontslag – misschien wordt het ontslagrecht toch
nog gemoderniseerd, misschien wordt het ambtenarenontslagrecht toch nog genormaliseerd –
zal alleen maar toenemen. Iets dergelijks geldt voor schuldhulpverlening en
faillissement. Gebaseerd op de eerste berekeningen van het CPB ging het om
een bedrag van 22 mln. extra in 2009 en 60 mln. in 2010. De doorlooptijden
zullen dan alleen nog maar gaan toenemen.Van de staatssecretaris kregen wij een briefje met de bekende formulering:
op de besluitvorming door het kabinet kan ik uiteraard niet vooruitlopen.
In deze fase vind ik dat wel heel mager. Ik vraag de minister of hij het met
mij eens is dat het nu uittrekken van extra middelen, juist een besparing
en veel maatschappelijke voordelen kan opleveren. Het is een goede investering.
Het is beter dan naar de beurs gaan. Hoe gaat de minister deze investering
mogelijk maken?Ik kom op het onderzoek naar de effectiviteit van de sancties, een belangwekkend
onderwerp. Het is zorgelijk dat de kennis van de rechters op dit gebied niet
zo groot is. Veel erger is nog dat de geïnterviewde rechters er ook niet
zo veel meer van willen weten, terwijl effectiviteit een van de belangrijkste
doelen van ons sanctiebeleid is. Ik steun de lijn van de staatssecretaris
en de Raad voor de rechtspraak. Ik vraag mij af of de informatie over de effectiviteit
van verschillende sancties Kamerleden beter bereikt. De voorstellen die hier
worden gedaan – hard, harder, hardst – worden vaak niet onderbouwd
met onderzoek naar de effectiviteit. Goed inzicht in en overzicht over het
onderzoek op macroniveau zijn ook voor de Kamer van belang, zodat zij haar
strafmaat en sancties meer evidence based kan maken. Kan de minister hierin
faciliteren? Zal de aangekondigde metastudie van het WODC dit doel ook dienen?
Zo nee, kan de minister ervoor zorgen dat dit wel gebeurt?Afgelopen vrijdag hield prof. Doreleijers in Leiden zijn oratie. Vanuit
het perspectief van effectiviteit hield hij onder meer een pleidooi voor het
aanpassen van de leeftijd voor het volwassenenstrafrecht en het invoeren van
een adolescentenstrafrecht. Wat is de reactie van de minister?De heer Heerts (PvdA): Voorzitter. Datgene
wat wij nu behandelen, kan niet los worden gezien van een trend die dit kabinet
en zeker deze minister al langer in gang hebben gezet: een op de persoon gerichte
aanpak, de herziening van de gerechtelijke kaart, en zaken op het gebied van
de aanpak van 12-minners, 12- tot 18-jarigen en 18-plussers. In dat kader
spreken wij nu onder andere over het beleidsplan voor de Raad voor de rechtspraak.
De PvdA-fractie gaat mee met de doelstellingen in de toekomstvisie van de
raad. Ik noem de deskundigenrechtspraak, ik noem de effectieve en betrouwbare
rechtspraak, ik noem de rechtspraak in de samenleving. Het een kan niet zonder
het ander. Als de deskundigheid van de rechters wordt vergroot, dan mogen
wij ervan uitgaan dat dit effect heeft op de veroordeelden. Dat komt betrouwbaar
over. Als de rechters weten wat er in de samenleving leeft, kunnen zij deze
inzichten gebruiken bij het rechtspreken. Dit kan leiden tot effectieve rechtspraak.
Immers, de betrokkenen en de omgeving herkennen zich als het goed is in de
uitspraak van de rechter. Ik citeer uit het jaarplan: «Maatschappelijke
relevantie en effectiviteit vereisen dat de rechtspraak zorgt voor de beslechting
van geschillen op een wijze die zo veel mogelijk bijdraagt aan de oplossing
van onderliggende problemen van partijen en de samenleving.» Het jaarplan
borduurt voort op het meerjarenplan van de Raad voor de rechtspraak. Onafhankelijk
en betrokken, zo zeggen zij daar. Ik zou zeggen: onafhankelijk, maar zeker
wel betrokken bij de bestuurlijke omgeving en de samenleving.Eerder hebben wij een pleidooi gehouden voor meer inzicht van de rechter
in de persoon die hij voor zich heeft, het zogenoemde maatwerk. De rechter
moet weten wat de onderliggende problemen zijn van betrokkenen. Als de problemen
multicomplex zijn, dan zal de rechter dit moeten meewegen in zijn afweging
en motivering. De raad pleit voor een betere motivering van de uitspraken.
Dat steunen wij natuurlijk. De bredere maatschappelijke problematiek van betrokkene
moet in de motivering een plek krijgen. Betrokkene weet dan dat er niet slechts
gekeken wordt naar de voorliggende zaak, maar naar zijn hele problematiek.
Ik weet niet of de raad mijn uitleg van het citaat op deze manier kan waarderen,
maar ik hoop van wel.In het jeugdrecht gaat volgens het jaarplan bij drie rechtbanken een pilot
van start. Deze pilots zijn gericht op een vergroting van een effectieve en
efficiënte behandelwijze van jeugdzaken waarbij de belangen van het kind
centraal staan. In deze pilot wordt onder andere bekeken of de jeugdige bij
andere sectoren ook een zaak heeft lopen. Ik neem aan dat de complete problematiek
van de jeugdige wordt bekeken en behandeld in één zaak. Klopt
deze aanname?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Is ook de
heer Heerts gecharmeerd van «one family courts», zoals wij die
uit Amerika kennen?De heer Heerts (PvdA): Ik ken dat concept
niet, maar de brede aanpak steun ik zeker. De Raad voor de rechtspraak zegt
zelf dat hij in 2009 komt met een nieuwe visie op het jeugdrecht. Is die visie
er al? Wordt dit soort aspecten daarbij meegenomen? Het is mogelijk dat dit
veel mensen met dezelfde naam betreft, maar ik ben vooral geïnteresseerd
in de oplossingen. De rechter kan daarbij een belangrijke rol spelen. Het
antwoord op de vraag van mevrouw Van Vroonhoven is daarom volgens mij «ja».
Mensen uit de onderklasse – wat deze vervelende term ook moge betekenen –
hebben soms te maken met verschillende problemen en komen voor verschillende
rechters te staan, misschien ook wel met verschillende advocaten. Afzonderlijke
rechtspraak, zonder overleg tussen de verschillende sectoren van de rechtbanken,
kan dus leiden tot een verslechtering van de situatie van de betrokkene, waardoor
hij of zij steeds meer in de problemen geraakt. In onze fractie noemen wij
dit horizontale rechtspraak. Dit betekent overleggen met elkaar en rechtspreken
op elkaars terrein, als dit in het belang van de betrokkene is. Dit is dus
maatwerk. Ziet de minister in dit kader een rol weggelegd voor de «nieuwe
kantonrechter»? Door de verhoging van de grens kan de kantonrechter
in bepaalde zaken misschien als een soort vredesrechter acteren, gericht op
oplossingen en recht doend aan de zaak die voorligt. Soms gaat het hierbij
om civiel recht of bestuursrecht, maar soms kan het ook om strafrecht gaan.
Als je niets hebt, kun je soms snel in het strafrecht terechtkomen.Het kabinet zet in op maatwerk. In zijn brief van 5 maart over de
tenuitvoerlegging van de sancties noemt het kabinet dit de persoonsgerichte
aanpak. Deze brief borduurt natuurlijk voort op de brief van 29 augustus.
De minister heeft hierover al een aantal keren met ons gesproken. De persoonsgerichte
aanpak richt zich natuurlijk in belangrijke mate op de straf en de sancties,
maar zeker ook op de nazorg. De leden van mijn fractie denken net als de minister
niet dat de bevoegdheden van de rechter direct moeten worden uitgebreid na
het uitspreken van de sanctie. De rechter moet in deze fase voor het opleggen
van de straf zich wel zodanig informeren dat de kans dat de betrokkene recidiveert
wordt verkleind en dat de kans dat hij succesvol terugkeert in de samenleving wordt vergroot. De rechters zullen daarvoor heel goed moeten weten
welk effect een sanctie heeft op de betrokkene. De rechter heeft, zoals de
minister ook al heeft geconstateerd, een eigen verantwoordelijkheid bij het
opleggen van straffen. Mijn fractie wil die onafhankelijkheid niet aantasten.
De leden van mijn fractie begrijpen dat de rechter de adviezen van de deskundigen
zwaar moet kunnen laten wegen in zijn beoordeling. Dit betekent echter niet
dat de rechter zich zonder meer op deskundigen en de reclassering mag en kan
verlaten. Overigens geldt dit niet alleen voor de rechtspraak. Dit geldt natuurlijk
ook voor de vorderende partij, het Openbaar Ministerie. Het OM moet goed weten
wat het aan de rechter vraagt. In de brief van de minister worden goede voorstellen
gedaan voor maatwerk door de rechter, door meer kennis bij de rechter na te
streven. Dit kan bereikt worden door meer overleg te plegen, meer cursussen
ter beschikking te stellen en de rechter te verplichten deze te volgen. Dertig
uur per jaar per rechter wordt genoemd. Ook de verbetering van informatiestromen
binnen de verschillende strafsectoren kan bijdragen tot het vergroten van
de kennis. Dat de minister daarop inzet in de strafsectoren, prijzen wij ten
zeerste. Hoe zit dit bij andere sectoren?Ik heb al eerder gezegd dat de rechter meer inzicht moet krijgen in de
maatschappelijke problematiek en in de bestuurlijke omgeving waarin de keten
van rechtspraak zich begeeft. Dit krijgt de rechter door zich meer te bewegen
en meer in te leven in de sociale leefomgeving van degene die tegenover hem
staat in de rechtszaal. Naar ons oordeel moet de rechter hiervoor de wijken
intrekken en zich de problemen die in de wijken spelen eigen maken. «Weg
van het hockeyveld» noemde ik dit onlangs. Dit bedoelde ik natuurlijk
in figuurlijke zin.Denkt de minister aan verplichte stages voor rechters en officieren van
justitie in opleiding, bijvoorbeeld in het gevangeniswezen of in politieorganisaties?
Weten wat zich hierin allemaal afspeelt, kan soms helpen. Ik ben ook blij
dat de Raad voor de rechtspraak dit langzaam maar zeker begint in te zien.
Voor de verankering in de samenleving is het van belang dat de rechtspraak
de dialoog aangaat met de omgeving. Burgers moeten worden betrokken bij de
rechtspraak door deel te nemen aan projecten. Weet de minister wat de raad
daarmee bedoelt? Betekent dit inderdaad dat de rechter de boer opgaat en de
wijken ingaat? Dat zouden wij een mooi gebaar vinden.Gemakshalve sluit ik af door mij aan te sluiten bij de vragen die collega
Gerkens heeft gesteld over het ICT-project. Wij willen niet het zoveelste
debacle van ICT-projecten bij de overheid. Wordt er voldoende overlegd over
de negatieve ervaringen van andere delen van de overheid?De heer De Roon (PVV): Voorzitter. In het
jaarplan van de rechtspraak voor het jaar 2009 worden de gevolgen van de economische
recessie voor de rechtspraak nadrukkelijk genoemd. Zij worden daarin aangeduid
als een risico. Volgens de ons gegeven prognose zal het aantal rechtszaken
in 2009 met 5% stijgen ten opzichte van 2008. Voor het jaar erop wordt
een nog grotere stijging verwacht, van maar liefst 16%. Duidelijk is
in ieder geval dat de economische ontwikkelingen ook voor de rechterlijke
macht gevolgen kunnen hebben. Er zullen maatregelen genomen moeten worden
om die gevolgen zo veel mogelijk in te perken. Als andere sectoren de broekriem
moeten aanhalen vanwege deze slechte economische ontwikkelingen, is er volgens
ons ook een reden om naar de rechterlijke macht te kijken. Kan ook deze de
broekriem wellicht aanhalen? De minister van Binnenlandse Zaken wil bijvoorbeeld
fors bezuinigen op politie. Daar zijn wij trouwens helemaal niet voor. Maar
als dit toch gebeurt, is dit reden om je af te vragen of je ook op de rechterlijke
macht kunt bezuinigen. Ik pleit daar niet direct voor, maar ik vind dit wel
iets logischer dan wat de rechterlijke macht ons nu voorschotelt. Dit komt
namelijk neer op de vraag om meer geld ter beschikking te stellen. De heer Heerts (PvdA): De heer De Roon spreekt
over het aanhalen van de broekriem. De heer De Roon heeft meer ervaring in
de rechterlijke macht dan ik. Is de broekriem aanhalen op zichzelf mogelijk?De heer De Roon (PVV): Ik zie wel wat mogelijkheden.
Deze doe ik later in mijn betoog graag uit de doeken.De rechterlijke macht heeft de wens om zaken vaker meervoudig te behandelen.
Daarachter zit de gedachte dat dit leidt tot een verbetering van de kwaliteit
van de rechtspraak. Ik kan mij hierbij van alles voorstellen, maar in de praktijk
zal dit ook leiden tot hogere kosten. Drie rechters op een zaak kosten natuurlijk
meer dan één rechter op een zaak. En als je binnen het huidige
budget wilt blijven, zal dit misschien leiden tot een veel langere doorlooptijd
van zaken. Dat is ook niet wenselijk. Met een langere doorlooptijd van zaken
raak je ook aan een kwaliteitsaspect van de rechtspraak. Als een rechtszaak
langer duurt, vermindert de kwaliteit van de rechtspraak. Het pleidooi voor
meer meervoudige zaken en daardoor voor meer geld gaat er bij mij dus niet
zomaar in. Dat dit op langere termijn voordeliger is, zal aangetoond moeten
worden. Het is de eigen beslissing van de rechterlijke macht of zij zaken
vaker meervoudig wil behandelen, maar je kunt de rechterlijke macht ook voorhouden
dat zij zich moet realiseren dat dit binnen hetzelfde budget moet gebeuren.
De claim voor meer geld vind ik niet vanzelfsprekend. Deze moet worden onderbouwd
en aangetoond. Anders gaat het wat ons betreft niet door.We vinden dat ook andere maatregelen moeten worden genomen om de kostenposten
van de rechterlijke macht in de hand te houden. In de eerste plaats denken
wij aan de vrijwel onbeperkte procesmogelijkheden in vreemdelingenzaken. Daarin
valt best wat te redresseren. Reguliere verblijfsaanvragen, zoals aanvragen
voor gezinshereniging, arbeid en medische behandeling worden steeds maar opnieuw
ingediend. Daardoor kunnen vreemdelingen in Nederland hun vertrek eindeloos
traineren. Zij mogen namelijk tijdens de behandeling van deze aanvragen in
Nederland blijven. Dit is een probleem waarover wij ons zorgen maken. Dit
leidt namelijk niet alleen tot veel aanvragen, maar ook tot veel bezwaar-
en beroepsprocedures, die bij iedere afwijzing van een aanvraag worden ingezet.
Door de vorige Kamer is in september 2006 onze motie aangenomen, waarin wij
pleitten voor het besparen van kosten door het stapelen van procedures tegen
te gaan. Naar ons idee moet iedere vreemdeling de gelegenheid krijgen tot
slechts één aanvraag voor een reguliere verblijfsvergunning.
Dat zal leiden tot een vermindering van het aantal zaken. De kosten gaan daardoor
omlaag.Verder vinden wij het redelijk om bij strafzaken van de veroordeelde een
bijdrage in de proceskosten te verlangen. Veroordeelden moeten verder ook
veroordeeld kunnen worden tot de vergoeding van opsporingskosten, als zij
de opsporing hebben gefrustreerd, bijvoorbeeld door het afleggen van een valse
verklaring. Je kunt mensen hiertoe veroordelen, maar dan moet je er ook voor
zorgen dat je de kosten op hen kunt verhalen. Om dit soort maatregelen mogelijk
te maken, zal er veel vaker in een vroeg stadium beslag moeten worden gelegd
op het vermogen van een verdachte.Op de agenda staat ook het onderzoek van de Universiteit Utrecht naar
de tenuitvoerlegging van sancties, met als titel «Maatwerk door de rechter?»
Ook staan de maatregelen die de minister van Justitie en de rechtspraak willen
treffen naar aanleiding van de uitkomst van dit onderzoek op de agenda. Het
onderzoek van de Universiteit Utrecht is volgens ons, geheel in de PvdA-lijn,
gericht op het verkeerde onderwerp, namelijk: hoe kunnen we met straf en maatregelen
de veroordeelde verbeteren? In plaats daarvan zou men er volgens de PVV beter
aan doen om zich te verdiepen in de gevolgen van criminaliteit en de bestraffing
daarvan voor de slachtoffers en voor de samenleving als geheel. Niet hulp
en steun voor de boeven moeten centraal staan bij de afhandeling van strafzaken,
maar bescherming van de samenleving. Dat kan door middel van
het opleggen van langdurige vrijheidsstraffen aan plegers van zware geweld-
en zedenmisdrijven en aan recidivisten. We weten dat de ISD-maatregel, waarop
van alles aan te merken is, in ieder geval één gunstig effect
heeft gehad. Mensen twee jaar vastzetten leidt tot een aanzienlijke vermindering
van het aantal gepleegde delicten.Wij vinden het dus belangrijk dat de belangen van de slachtoffers beter
worden behartigd in het kader van de strafprocedures, door beslaglegging op
het vermogen van verdachten ten behoeve van schadevergoeding aan slachtoffers
en genoegdoening en geruststelling van de slachtoffers. Recent is in de pers
aandacht geweest voor de nabestaanden van mevrouw Cevat. De nabestaanden moesten
zelf de advocaat betalen, die vijf uur voor hen bezig was geweest. Als we
dat leggen naast het feit dat een verdachte een duur betaalde advocaat volledig
vergoed krijgt door de Staat, merken wij een disbalans op. Ik weet wel dat
er in deze zaak inmiddels een oplossing is gevonden. De politie Amsterdam-Amstelland
heeft gezegd dat zij de kosten voor de nabestaanden zal vergoeden. Maar dit
is een incidentele maatregel. Het gaat mij meer om het structurele gegeven
dat verdachten nog steeds beter bediend worden dan slachtoffers en nabestaanden.De heer Heerts (PvdA): Niet altijd liggen
zowel onderzoeken als kabinetsreacties geheel in de lijn van de PvdA. Op zichzelf
hadden we dat nog wel positief beoordeeld. De heer De Roon geeft er nu echt
een andere draai aan. Vorige week was ik nog een dag in Veenhuizen. We komen
dus nog wel eens ergens. Ik was niet op bezoek bij de burgers die in dat dorp
wonen, maar bezocht het gevang. Overal hoor je dat alleen maar opsluiten niet
helpt. Wij houden al langer een pleidooi voor langere voorwaardelijke straffen.
Daarbij moeten bijzondere voorwaarden worden gesteld en maatregelen worden
getroffen, die meewerken aan het terugdringen van de recidive. De heer De
Roon denkt toch niet echt dat mensen beter worden van opsluiten alleen, zonder
iets met ze te doen? Of wil de heer De Roon mensen massaal levenslang opsluiten?
Dan heb je nooit meer last van ze. Overigens kan ik de heer De Roon verklappen
dat ze dan nog duurder zijn voor de Staat. Waarom reageert de heer De Roon
nu niet gewoon eens een keer inhoudelijk op onze aanpak? Die is niet soft,
maar heel hard. Vorige week heb ik in Drenthe weer ideeën opgedaan. Wat
mij betreft komen er bijzondere voorwaarden, waarmee mensen om een dagritme
op te bouwen, onderhoud plegen bij Staatsbosbeheer ten behoeve van prachtige
natuurgebieden. Je kunt dat allerlei namen geven, maar niet soft en PvdA-achtig.De heer De Roon (PVV): Die ideeën worden
al decennialang gepropageerd door de Patij van de Arbeid. Tot nog toe is er
nog niet veel van terechtgekomen. We kennen allemaal al decennialang de bewering
dat korte straffen beter zijn, mits je er een behandeling, begeleiding en
weet ik wat aan vastknoopt. Maar waar zijn de resultaten? Die zijn er gewoon
niet. Die zijn niet zichtbaar. In een individueel geval worden ze misschien
wel zichtbaar, maar voor het grote geheel zijn ik en mijn fractie er helemaal
niet van overtuigd dat het veel oplevert. Als je dit legt naast het feit dat
mensen blijven recidiveren, slachtoffers blijven maken en de rechterlijke
macht blijven belasten met steeds nieuwe zaken, is een duidelijke bejegening
op zijn plaats. Bij de eerste keer moet je ze duidelijk maken dat ze iets
heel zwaars boven het hoofd hangt als ze recidiveren. Nu praat ik bijvoorbeeld
over vermogenscriminelen. Je moet ze de waarschuwing geven dat ze bij herhaling
voor zoveel jaar de gevangenis ingaan. En op de kosten van het gevang moet
flink worden bezuinigd. Gevangenissen zijn nu veel te luxe en te duur. Op
die manier beschermen we onze samenleving.De heer Heerts moet mij niet vertellen dat mensen geen rekening houden
met een systeem waarbij zij bij een tweede overtreding twee jaar de gevangenis
ingaan, en bij een derde keer vier jaar. In ieder geval zijn ze tijdens die
zes jaar niet in staat om allerlei misdrijven te plegen, zoals nu vaak gebeurt.
Die misdrijven leiden tot veel schade en belasting voor de samenleving. De
heer Heerts kan niet zomaar ontkennen dat mijn voorstel voor langere straffen
goedkoper is dan waar hij zelf voor staat.De heer Heerts (PvdA): Ik heb geen kortere
straffen bepleit. Ik pleit juist voor lange straffen, maar dan voorwaardelijk
en met een veel harder regime dan nu. Bij rechters die niet weten welke straffen
zij opleggen of er de effectiviteit niet van kennen, heb ik een paar kritische
noten gekraakt. Maar de heer De Roon pleit voor lange straffen, zonder iets
met de gevangenen te doen, in een versoberd regime. Ik heb in Veenhuizen een
paar kamers bezocht. Je kunt die luxe noemen, maar dat zijn ze absoluut niet.
Laat de heer De Roon eens een paar minuten met twee personen in zo’n
hokje gaan zitten. Dat hoeft nog niet eens 24 uur te duren. De heer De Roon
wil het beeld creëren dat de gevangenissen luxe zijn. Maar dat is niet
zo. Hij bekritiseert mij, maar hij kan niet volhouden dat opsluiten alleen
volstaat. Een ding is zeker: de kans op recidive is dan hoger.De heer De Roon (PVV): Ik blijf ervan overtuigd
dat een forse verhoging van de strafmaat bij recidive een afschrikwekkende
werking heeft op criminelen. Als criminelen merken dat zij bij de tweede of
derde keer inderdaad ineens jaren achter de deur gaan, zal een heel aantal
criminelen dat risico uit de weg gaan.Voorzitter: Van Vroonhoven-KokDe heer Teeven (VVD): Voorzitter. De VVD-fractie
was buitengewoon verheugd toen de nieuwe voorzitter van de Raad voor de rechtspraak
aantrad. Inmiddels zit hij alweer wat langer dan een jaar. Zijn eerste woorden
waren als voorzitter waren: «Een rechtstaat wordt er sterker van als
de verschillende machtsblokken in de rechtstaat kritiek op elkaar kunnen uiten.»
Collega Pechtold is deze woorden allang vergeten. De nieuwe voorzitter van
de Raad voor de rechtspraak had er ook helemaal geen bezwaar tegen dat politici
af en toe vooruitblikken op strafzaken. Tegen het terugblikken op de afloop
van strafzaken had hij al helemaal geen bezwaar, ook niet in individuele gevallen.
Hij zei: «De rechterlijke macht is sterk genoeg om die kritiek te verdragen».
Zo vindt onze fractie het ook een goede zaak als rechters zich professioneel,
via hun beroepsgroep, uitlaten over wetgeving en over ideeën van de wetgever.
Zo versterken de afzonderlijke machten elkaar. Nooit is het de opzet geweest
dat de verschillende blokken in de rechtsstaat volstrekt naast elkaar zouden
moeten opereren. Onze fractie is dus blij met de openheid en transparantie
in de Nederlandse samenleving. Je moet natuurlijk wegblijven van individuele
strafzaken, maar je moet er wel af en toe een mening over kunnen hebben. Als
de afloop van een zaak een politicus niet bevalt, moet hij kunnen zeggen dat
daar een taak voor hem als wetgever is weggelegd. Dat is volgens onze fractie
ook de taak van de politicus, als deze constateert dat strafzaken al een aantal
keren zijn afgehandeld op een manier die niet overeenstemt met de bedoelingen
van de wetgever. Dan moet er een verandering plaatsvinden.Taakstraffen zijn wat ons betreft een voorbeeld van zaken die een verandering
behoeven. Wij zijn buitengewoon benieuwd naar het standpunt van het kabinet
over de taakstraffen. Wanneer kunnen we van het kabinet een brief verwachten
over de wijze waarop het zal omgaan met de taakstraffen in de toekomst? Zullen
voor bepaalde categorieën van delicten taakstraffen uitgezonderd worden?
Natuurlijk is het onze fractie bekend dat de rechterlijke macht dit een beknotting
vindt van haar mogelijkheden. Dat is ook zo. Daarover moeten we gewoon duidelijk
zijn. De wetgever heeft de taakstraffen ooit in het leven geroepen met een
bepaald idee. Als de wetgever constateert dat de rechterlijke
macht bij bepaalde soorten delicten niet handelt op de bedoelde wijze, zou
voor bepaalde delicten een uitzondering moeten kunnen worden gemaakt. Wij
gaan dus niet zo ver als de Partij voor de Vrijheid. De minister denkt daarover
al een tijdje na. Onze fractie is er buitengewoon in geïnteresseerd in
hoeverre deze gedachten zich al hebben uitgekristalliseerd.De heer Heerts (PvdA): Het is bekend hoe de
heer Teeven over dit onderwerp denkt. Gaat het hem nu om de taakstraf as such
of om de wijze waarop de taakstraf wordt ervaren? We hebben het al gehad over
de leer- en werkstraffen. De heer Teeven sprak toen over een kale taakstraf.
Hij vond die soft en meende dat een crimineel daarmee makkelijk wegkomt. Maar
je kunt er ook anders over denken. Misschien werkt de taakstraf as such wel
goed, maar moet de uitwerking ervan gewoon wat strakker worden gehanteerd.
Misschien moeten we de bijzondere voorwaarden, die gaan over de taken die
moeten worden uitgevoerd, wat aanscherpen.De heer Teeven (VVD): Je moet jezelf als wetgever
wel serieus nemen. Als je in 1989 en 1999 hebt gezegd – lees de stukken
er nog eens op na – dat taakstraffen niet bedoeld zijn voor ernstige
en ingewikkelde misdrijven, moet je taakstraffen ook niet opleggen in die
gevallen. Dit staat los van de vraag of een taakstraf in een individuele zaak
wel eens goed zou kunnen uitwerken. Volgens onze fractie is de taakstraf niet
bedoeld op de manier waarop ze nu wordt toegepast. In een individuele zaak
kan een taakstraf best eens goed uitwerken, maar het gaat niet alleen om de
uitwerking op de justitiabele. Dit sluit een beetje aan bij wat collega De
Roon erover gezegd heeft. Het gaat er ook om hoe de samenleving en de slachtoffers
de taakstraffen ervaren en of zij deze serieus nemen. De werking van de taakstraf
heeft niet alleen betrekking op degene die de taakstraf krijgt opgelegd, maar
ook op de samenleving.Ook vergelding is een factor waarmee moet worden gerekend. Het zou onze
fractie buitengewoon spijten als in het strafrecht de vergelding ontbreekt
en wij alleen nog maar kijken naar de werking van de taakstraf. De PvdA lijkt
dit te bepleiten. Wij bevinden ons dus meer op de lijn van de heer De Roon
en mevrouw Van Vroonhoven. Je moet ook kijken naar vergelding. De VVD-fractie
vindt dus dat het strafrecht niet alleen gaat over de effectiviteit van de
straf. Soms werkt straffen niet. De veroordeelde wordt dan niet beter van
een straf. Daarover ben ik het eens met de heer Heerts. Maar bij sommige misdrijven,
zeker bij recidive en bij ernstige misdrijven, moet je de consequentie voor
lief nemen dat mensen een tijd uit de samenleving verdwijnen. Als je binnen
zit, loop je niet buiten. Dan kun je in ieder geval buiten geen vreselijke
dingen doen.De heer Heerts (PvdA): Ik wil alle misverstanden
wegnemen. Vergelding staat voorop. Als een crimineel er goed naast heeft gezeten,
moet de samenleving het gevoel hebben dat er gestraft wordt. De heer Teeven
gaat nu tien jaar terug. Hij steunt voortdurend de minister en het kabinet
in de lijn die zij in augustus vorig jaar hebben uitgezet, die uitgaat van
de persoonsgerichte aanpak. Dit komt niet neer op een softere vergelding.
Het is vergelding die erop gericht is om te voorkomen dat er nieuwe slachtoffers
worden gemaakt. Ik merk dit misverstand in debatten voortdurend op. Wij willen
juist wel vergelden, op een manier dat de veroordeelde er goed last van heeft.
Hij zal drie keer nadenken voordat hij weer iets flikt. Het lijkt net alsof
de PvdA staat voor een softe aanpak, maar volgens mij werkt de aanpak van
de PvdA dubbel zo hard. Na de vergelding komt het gedwongen helpen voorkomen
van het plegen van een volgend feit.De heer Teeven (VVD): Ik heb de heer Heerts
en de fractie van de Partij van de Arbeid zeker niet willen wegzetten als
een softie, die met geitenwollen sokken aan wil kijken naar het
strafrecht, zoals D66 het af en toe voorstaat. Er is een goede verklaring
voor de vele D66-aanhangers onder de zittende magistratuur. Een verklaring
is dat in de fractie van D66 het idee bestaat dat het strafrecht zin moet
hebben. Soms bestaat de zin van strafrecht slechts uit vergelding. Mensen
worden opgesloten. Soms kijk je niet om naar deze mensen. De VVD-fractie is
zeker een voorstander van taakstraffen voor first offenders, ook als mensen
voor de tweede keer in de fout gaan. Juist bij eenvoudige delicten kun je
mensen ervan weerhouden om opnieuw in de fout te gaan. Taakstraffen hebben
dan zeker een functie. Maar als taakstraffen niet naar behoren worden uitgevoerd,
moet de heer Heerts ook eens gaan denken over het automatisch omzetten van
niet uitgevoerde taakstraffen in onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen. Daarmee
houden we het systeem op orde. Misschien valt daarmee ook winst te behalen
in de zittende magistratuur. Rechters betrekken we niet meer bij het omzetten
van niet uitgevoerde taakstraffen en bij het omzetten als niet wordt voldaan
aan voorwaarden. Misschien zijn dit allemaal momenten waarvan we als wetgever
moeten zeggen: aan de voorwaarden en de taakstraffen wordt niet voldaan. We
kunnen het van rechtswege omzetten. Als een voorwaardelijke straf niet wordt
nagekomen of een taakstraf wordt niet voldaan, gaan we het individu niet opnieuw
een kans geven. Op een gegeven moment is het mooi geweest en wordt van rechtswege
zo’n niet uitgevoerde taakstraf omgezet.Ik zal niet in herhalingen vallen. Ik ben eigenlijk nog maar net begonnen
en ben veel geïnterrumpeerd. Onze fractie is tegen het op elkaar stapelen
van taakstraffen. Gaat de minister in de nieuwe wet voorkomen dat taakstraffen
worden gestapeld?In de brief van de staatssecretaris staat dat het OM en de minister van
Justitie belast blijven met de tenuitvoerlegging van de strafoplegging in
de zin van artikel 553 van het Wetboek van Strafvordering. Onze fractie vindt
dit een prima uitgangspunt. Als de minister dit ook vindt, moet hij de rol
van de rechter, van de zittende magistratuur bij de tenuitvoerlegging van
straffen niet versterken, maar terugdraaien. Dat is misschien niet de juiste
weg. We hebben in de brief van de staatssecretaris gelezen dat rechters niet
altijd goed zicht hebben op het straffen. Ik kan dat niet beoordelen. Er zullen
ongetwijfeld rechters zijn die heel goed zicht hebben op wat ze opleggen.
Is het niet zo dat de rechter daarbij niet al te sterk moet worden betrokken?Echt zorgwekkend voor de VVD is de constatering van de onderzoekers dat
rechters geen behoefte hebben aan informatie en kennis over bijvoorbeeld de
effectiviteit van gedragsbeïnvloedende maatregelen. Ook de staatssecretaris
en de minister van Justitie lijken hiervan te schrikken. Tenuitvoerlegging
is primair de verantwoordelijkheid van de uitvoerende macht, maar dit ontslaat
de rechterlijke macht nooit van de verplichting goed geïnformeerd te
zijn over het effect van strafoplegging. Dit moet de Raad voor de rechtspraak
misschien nog wel goed tussen de oren krijgen bij de leden van de zittende
magistratuur. Zij moeten in de spiegel kijken en zich afvragen of zij wel
de goede dingen doen bij de strafoplegging en of wel goed wordt gekeken naar
het effect van straffen. Ik sluit mij dus aan bij opmerkingen van de eerdere
sprekers. Als een rechter contrair gaat en een deskundig advies terzijde legt,
is het naar ons oordeel gerechtvaardigd dat de samenleving eist dat dit zeer
goed wordt gemotiveerd. Bij de omzetting van voorwaardelijke in onvoorwaardelijke
straf lijkt een ingegeven terughoudendheid van rechters niet overeen te komen
met hun kennisniveau. We willen niet roepen dat er maar wat wordt gedaan bij
de zittende magistratuur, zeg ik collega Pechtold. Wel kun je af en toe, zeker
bij contrair gaan van deskundig advies, een gebrek aan motivering constateren.
Ik ben het met de sprekers voor mij eens dat een veel betere uitleg nodig
is.De VVD maakt zich grote zorgen over de financiering van de zittende magistratuur.
Die zorgen hebben we een aantal maanden geleden ook al geuit
in een algemeen overleg. Wij vroegen de minister toen of hij straks niet 46
mln. tekort zal komen. Vandaag horen wij graag van de minister of er niet
gewoon geld bij moet. Anders dan collega De Roon van de Partij voor de Vrijheid
denken wij dat de zittende magistratuur onder druk komt te staan door de recessie,
door de aandacht voor fraude en door de prioriteiten van dit kabinetsbeleid.
De financiering van de zittende magistratuur staat onder druk. Denkt de minister
dat het zonder 46 mln. extra allemaal mogelijk is?Ik heb nog een aantal specifieke vragen. Heeft de minister van Justitie
er al zicht op wanneer de hoven denken te komen met concrete voordelen van
de appelrechtspraak? Wat zijn het voornemen en het tijdpad rondom de concentratie
en specialisatie in de appelrechtspraak? Kan de minister daar wat over zeggen?
Komt er ook een concentratie van de specialisatie in financieel-economische
criminaliteit?Een onderwerp dat de VVD-fractie en naar ik weet ook de minister na aan
het hart ligt, is de koppeling van het geïntegreerd processensysteem,
de koppeling tussen Openbaar Ministerie en de zittende magistratuur. Dat het
met de digitale dossiers en de koppeling in de richting van de politie de
goede kant opgaat, is iets waar mijn fractie wel van overtuigd is, maar onze
vraag is wel hoe het zit met de koppeling met de zittende magistratuur. Liggen
de rechters nog dwars of zit er vandaag de dag wel beweging in, in de zin
dat ook zij zijn overtuigd van de meerwaarde van het geïntegreerd processensysteem?Tot slot wil ik nog iets zeggen over de versterking van de positie van
het kabinet rechter-commissaris. Mijn fractie denkt dat het een goede zaak
is zoals de Raad voor de rechtspraak erover spreekt. Kan de minister overigens
aangeven of hij al met de Raad voor de rechtspraak heeft gesproken over waar
het dan concreet over gaat bij de versterking van de positie van de rechter-commissaris?
Gaat het dan om het terugbrengen van de bevoegdheden rondom het onderzoek
met betrekking tot de rechter-commissaris of gaat het ook om organisatorische
zaken? Wij denken dat je vooral in de organisatie van de kabinetten rechter-commissaris
moet gaan kijken als het gaat om verbetering van de kwaliteit.Voorzitter: TeevenAntwoord van de ministerMinister Hirsch Ballin: Voorzitter. Ik dank
de leden voor hun stimulerende vragen naar aanleiding van het Jaarplan Rechtspraak
en de brieven die de staatsecretaris en ik de Kamer hebben gestuurd over een
aantal onderwerpen daaraan gerelateerd, zoals de rechtspraak en het functioneren
van het sanctiestelsel. Ik bemerkte dat sommige leden zich afvroegen of een
bepaalde brief nu van mij was of van de staatssecretaris. In onze taakverdeling
is dat om het even, omdat wij gezamenlijk staan voor het gehele beleidsterrein.
Volgens de vervangingsregeling kan het gebeuren dat de Kamer een brief krijgt
die in de standaardtaakverdeling door de staatssecretaris wordt besproken
maar die door haar afwezigheid door mij wordt besproken en vice versa. De
heer Pechtold weet dat dit staatsrechtelijk ook de juiste gang van zaken is.De heer Pechtold (D66): Toenmalig minister
Zalm heeft ooit toenmalig staatssecretaris Bos de brief over de JSF naar de
Kamer laten sturen door een dagje onvindbaar te zijn.Minister Hirsch Ballin: Maar die wel de goede
praktijken kent, ook de praktijken die heden zijn onthuld. Het is jammer dat
er zo weinig belangstelling van de media is voor dit algemeen overleg.De prioriteiten in het Jaarplan Rechtspraak 2009 zijn de nadere invulling
van de al eerder aan de Kamer geworden en met haar besproken Agenda van
de Rechtspraak en de modernisering van de organisatie. Ik onderschrijf deze
prioriteiten, met daarbij de aantekening dat er een concretisering van de
ambities van de kwaliteitsdoelstellingen gewenst is. Er is hier al gewezen
op het meervoudig afdoen van zaken. Dat komt ook terug in het Jaarverslag
Rechtspraak 2008 dat de Kamer binnenkort kan verwachten. Wat betreft de prioriteiten
wijs ik er verder op dat er risico’s zijn gelegen in de forse extra
instroom van zaken. Ik noem in dit kader ook het draagvlak voor de gang van
zaken bij de verdere ontwikkeling van de zogenaamde gerechtelijke kaart. Het
ontbreekt ons aan de financiële middelen om overcapaciteit in delen van
het land te organiseren om de kwaliteit van de rechtspraak over het land te
spreiden. Wij willen ook voorkomen dat er langere doorlooptijden ontstaan
en dat de werkvoorraden oplopen. Ik heb ook alle vertrouwen in de inspanningen
van de rechtspraak en uiteraard ook in de verdere beraadslaging over de ontwikkeling
van de gerechtelijke kaart.De huidige economische situatie betekent dat wij geen oplossingen zullen
kunnen vinden in een laten groeien en doorgroeien van de budgetten boven de
beschikbare meerjarencijfers uit. Integendeel, in de huidige financieel-economische
situatie moet er rekening mee worden gehouden dat wij onszelf de vraag zullen
moeten stellen waar de kwaliteit kan worden behouden met minder middelen.De heer Pechtold (D66): Ik heb u in eerste
termijn al prikkelend aangegeven dat als u het ontslagrecht of het ambtenarenrecht
zou veranderen, u dan een stuk minder rechtszaken hebt. Ik zou er nog aan
kunnen toevoegen dat u niet zo veel rechtszaken tegen WOB-verzoeken moet voeren,
dan zou dat ook wat zaken besparen. Dat ligt echter in de sfeer waarin ik
de haalbaarheid niet zo groot acht. In de discussie met de staatssecretaris
over de gesubsidieerde rechtsbijstand bleek dat 60% van al die zaken,
zaken tegen een overheid zijn. Afgesproken is dan ook dat rond de bezuinigingen
er alles aan gedaan zou worden om dat aantal zaken terug te brengen. Ziet
u in het kader van de recessie mogelijkheden daartoe? Zou u ons kunnen aangeven
wat de overheid kan doen om zelf de besparingen mede mogelijk te maken ofwel
ruimte op andere gebieden te creëren door minder zelf in de procedures
terecht te komen?Minister Hirsch Ballin: Deze gedachten van
de heer Pechtold zijn mij sympathiek en ze sluiten ook aan bij de lijn die
wij hebben gekozen in de discussies over de rechtsbijstand, namelijk om ook
via een meer proactieve benadering van geschillen tussen burger en overheid
te proberen de druk op de budgetten voor de rechtsbijstand te verminderen.
Er zijn mogelijk ook nog positieve effecten te verwachten als wij erin slagen
om de besluitvorming van de overheid minder gecompliceerd en minder door procedures
belast te laten verlopen. Zoals het kabinet eerder heeft aangekondigd, wordt
er op dit moment gewerkt aan wetgeving die er ook op gericht is om besluitvormingsprocedures
te versnellen, hetgeen weer van belang is voor investeringen in de infrastructuur.
Ik wil daarvan geen wonderen verwachten voor de rechtspraak maar het type
denken dat de heer Pechtold verwoordt, is ons sympathiek.De heer Pechtold (D66): Ik ben blij met dit
antwoord, maar het mag niet vrijblijvend zijn. Ongeveer een half jaar geleden
riep de premier de overheden op om op tijd hun rekening te betalen. De laatste
thermometer in dat dossier laat zien dat het bij een oproep is gebleven en
dat het bijvoorbeeld niet is doorvertaald naar andere bestuurslagen om er
daadwerkelijk naar te handelen. Dat gaat dus heel traag en leidt tot frustratie,
nadat er eerst een heel terechte belofte is gedaan. U verwijst naar wetgeving
die in de maak is en waarbij wij ten aanzien van de infrastructuur meer mogelijk
kunnen maken. Ik zou van u graag willen vernemen op welke punten u nog meer
mogelijkheden ziet, naast zo-even genoemde wetgeving en naast
de inspanning die al is overeengekomen rond de rechtsbijstand. Ziet u mogelijkheden
om op korte termijn procedures in Nederland zo te maken dat wij zelf minder
in procedures terechtkomen? Kunt u ons een overzicht daarvan verstrekken?Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Kan de minister
dan ook aangeven welk effect hij verwacht van de aanstelling van mevrouw Monique
de Vries naar aanleiding van de motie van de heer Heerts en mij?Minister Hirsch Ballin: Het betaalgedrag van
de overheid is gisteren aan orde geweest in het mondelinge vragenuur, waarbij
collega Bos heeft gewezen op de coördinerende rol die op dat terrein
wordt vervuld door de minister van BZK en de doorwerking die dat heeft op
de lagere overheden.Verder heeft de heer Pechtold gevraagd of wij ook inzicht kunnen geven
in wat op het gebied van de wetgeving deel uitmaakt van het kabinetsbeleid
op dit terrein. In het verlengde van het aanvullend beleidsakkoord ben ik
samen met de collega’s in het kabinet bezig om het wetgevingsprogramma
ter zake op te stellen. Dat overzicht is in voorbereiding en kan de Kamer
verwachten.De heer Pechtold (D66): Wanneer kunnen wij
dat overzicht verwachten?Minister Hirsch Ballin: Dat zal hooguit enkele
maanden vergen. Als het even meezit, nog eerder. Wij zijn ermee bezig om het
u voor de zomer te doen toekomen.In het verlengde van de motie-Heerts/Van Vroonhoven en de toezeggingen
die mijn collega Albayrak in dat kader heeft gedaan, zijn wij bezig uitwerking
te geven aan de vermindering van het beslag op de gefinancierde rechtsbijstand
door te kijken naar geschillen die vermeden kunnen worden. Mevrouw Monique
de Vries is door ons aangezocht om een zogenaamde ambassadeursrol te vervullen.
Die is erop gericht om deze kwestie te doen leven bij de verschillende overheden
die hierin een rol spelen. Ik moet er wel bij aantekenen dat in verband met
de grondrechtelijke vereisten wij een burger niet kunnen of willen beletten
om in beroep te gaan tegen een overheidsbesluit.De heer Heerts (PvdA): Die reactie is op zichzelf
prima, maar de motie komt ook voort uit de gedachte van mogelijke besparingen.
Ik hoop dan ook dat de andere ministeries die verantwoordelijk zijn voor de
verschillende bestuursorganen, die rol van ambassadeur of hoe men die dan
wil noemen, ook zo snel mogelijk op zich gaan nemen. Op het moment dat zij
medeverantwoordelijk zijn voor een grotere toestroom bij de rechtspraak, moeten
ze daar dan misschien ook maar eens de rekening voor krijgen.Minister Hirsch Ballin: Het woord ambassadeur
staat tussen aanhalingstekens maar de eigenlijke betekenis is natuurlijk een
vertegenwoordiging, niet intern maar extern, juist bij anderen. Het is de
bedoeling om alle onderdelen van de overheid mee te krijgen en in dit proces
te betrekken. Bij dit alles moeten wij overigens niet een soort bovenmatige
identificatie uitvoeren van wat de rechtspraak doet met strafrecht en bestuursrecht.
Bijna tweederde van de zaken is namelijk civiel in de brede betekenis van
het woord, dus inclusief personen- en familierecht.De rechterlijke macht speelt uiteraard een cruciale rol. Ik heb het dan
over de brief over de tenuitvoerlegging van sancties en maatwerk door de rechter
bij de uitvoering van de op de persoon gerichte aanpak van criminaliteit die
aan ons beleid ten grondslag ligt. De bevindingen uit het onderzoek zijn dat
de bevoegdheden van de rechter als het gaat om de tenuitvoerlegging beperkt
zijn en dat er ook moet worden gewerkt aaneen groter zicht van
de rechter op de praktijk en effectiviteit van deze sancties. Dat geldt bijvoorbeeld
ook voor de gedragsbeïnvloedende maatregel die sinds vorig jaar deel
uitmaakt van de sancties die kunnen worden toegepast. Ook is aan de orde een
verdere verbreding van de kennis en zeker van het belang. Het Openbaar Ministerie
heeft hierbij ook een voorlichtende functie ten opzichte van de rechtspraak.Het is onze benadering dat kennis in dit verband niet alleen maar betekent
welke sancties er mogelijk zijn – die sancties zijn helder omschreven
in het Wetboek van Strafrecht – maar ook welke effecten die sancties
hebben op de verdachten/veroordeelden en op de samenleving. Een van de dingen
die voor de staatssecretaris van Justitie en mij centraal staan in de manier
waarop wij sancties in het kader van de persoonsgerichte aanpak willen uitvoeren,
is dat er met inschakeling van een erkenningscommissie voor gedragsinterventies
wordt beoordeeld wat de feitelijke werkzaamheid is van de behandelingen en
de interventies die deel kunnen uitmaken van de maatregelen uit het Wetboek
van Strafrecht en de tenuitvoerlegging van straffende maatregelen.Mevrouw Van Vroonhoven heeft de vraag opgeworpen hoe het te verklaren
is dat er in 2008 minder strafzaken en vreemdelingenzaken zijn afgedaan dan
was voorzien. De Raad voor de rechtspraak zal aanstaande dinsdag zijn Jaarverslag
Rechtspraak 2008 presenteren. Daarin zal uitgebreid worden ingegaan op de
instroom- en productiecijfers van het afgelopen jaar. Het zou kunnen zijn
dat daar dan uit blijkt dat wat betreft het strafrecht de instroom bij de
hoven lager uitviel dan was verwacht. Dat is iets wat zich kan voordoen. Wel
zijn er aspecten van beheer bij enkele hoven die de aandacht van de Raad voor
de rechtspraak verdienen.De heer Pechtold (D66): Kan de minister deze
laatste cryptische zin in begrijpelijk Nederlands vertalen?Minister Hirsch Ballin: Als de heer Pechtold
zo’n vraag stelt naar aanleiding van een zin van mij, ga ik ervan uit
dat hij mij heel goed heeft begrepen.De heer Pechtold (D66): Dat klopt, maar omdat
ik u er daarna ook nog aan wil kunnen houden, wil ik dat anderen het ook begrijpen
voor het geval dat u het dan ontkent.Minister Hirsch Ballin: Nee, ik ontken niets,
al was het maar omdat de heer Pechtold ook een goed geheugen heeft. Als ik
wil dat hij iets niet zou onthouden, zou ik het niet zeggen. De Raad voor
de rechtspraak zal in zijn jaarverslag dus ingaan op de instroom en de afdoening
van zaken. Overeenkomstig de Wet op de rechterlijke organisatie heeft de raad
een taak ten aanzien van het beheer van de rechterlijke organisatie. Ik twijfel
er daarom dan ook niet aan dat de raad in dat jaarverslag zal ingaan op het
beheer, de instroom en de organisatie.Bij de Vreemdelingenkamers bleek de verwachte stijging van de instroom
zich niet te hebben voorgedaan. Die kwam in 2008 zelfs iets lager uit dan
in 2007. Bovenop de verwachte instroomstijging was er een buffercapaciteit
voor de vreemdelingenkamers afgesproken, omdat wij niet willen dat de voortgang
van de afdoening van vreemdelingenzaken vertraging ondervindt door knelpunten
in de bezetting van de kamers. Die combinatie van factoren heeft gemaakt dat
de daadwerkelijke productie fors lager is dan die op grond van de eerdere
gemaakte afspraken voor de Vreemdelingenkamers. Ook daarvan moet ik zeggen
dat dit in de kern van de zaak goed nieuws is. In de plenaire vergaderzaal
zijn vanochtend de ontwikkelingen van de cijfers op het gebied van het vreemdelingenrecht
aan de orde geweest in een debat met collega Albayrak. Ook hierin wordt weer
duidelijk dat de precieze cijfers soms, en soms wel meer dan soms, een ander
beeld oproepen dan de vluchtige indrukken. De heer Pechtold (D66): Mag ik hieruit opmaken
dat u het standpunt huldigt dat het totaalvolume van vreemdelingenrechtzaken
weliswaar dalende is maar dat de intensiteit per gemiddeld geval nog niet
aan het afnemen is? Zou die studie zich dan ook niet moeten richten op de
vraag of de procedure niet wat eenvoudiger kan?Minister Hirsch Ballin: Het antwoord op die
vraag is ja. De doeltreffendheid van de procedure in vreemdelingenzaken behoort
inderdaad tot de punten van aandacht en activiteit van de staatssecretaris
en mij. Dat is ook overeenkomstig het coalitieakkoord en de uitwerking die
wij eraan hebben gegeven in ons beleid. Vandaar dat wij op dit moment in een
vergevorderd stadium van voorbereiding zijn van een wetsvoorstel tot herziening
van de Vreemdelingenwet 2000 die betrekking heeft op de procedure.Mevrouw Van Vroonhoven heeft gevraagd of ik een nadere concretisering
kan geven van de ambities wat betreft de kwaliteitsnormen voor 2009. Op dit
moment heb ik van de Raad voor de rechtspraak nog geen uitwerking ontvangen
van de ambities wat betreft de kwaliteitsnormen voor 2009. De raad heeft mij
laten weten de doelstellingen van bijna alle kwaliteitsnormen voor het jaar
2010 te hebben vastgesteld. Vanwege het grote verschil in uitgangspositie
van de verschillende gerechten bij de start van dit kwaliteitstraject heeft
de raad er expliciet voor gekozen om voor het jaar 2009 geen landelijke doelen
op te leggen. De raad wil de gerechten ruimte geven om op eigen wijze toe
te groeien naar het bereiken van de doelen in 2010. Er is dus ruimte door
de raad gegeven aan de leiding van de gerechten, rekening houdend en verdisconterend
het verschil in startpositie, om het gestelde doel in 2010 te bereiken. Ik
heb de raad desalniettemin gevraagd om in het jaarverslag 2008 wel een concretisering
te geven onder andere op het gebied van de rechter-commissariaten. Zoals gezegd,
presenteert de raad aanstaande dinsdag het jaarverslag 2008. Dat kan de Kamer
dan op heel korte termijn met mijn reactie verwachten.Verder heeft mevrouw Van Vroonhoven gevraagd naar de bijstelling van het
kwaliteitsprogramma RechtspraaQ. Zoals bij elk systeem, is er ook voor RechtspraaQ
onderhoud nodig. Binnen de rechtspraak is afgesproken om een keer in de vier
jaar de statuten en het meetsysteem van het rechterlijk functioneren RechtspraaQ
te actualiseren. Dan kan het bijvoorbeeld blijken dat definities of normen
in de praktijk toch minder goed bruikbaar zijn en derhalve een mindere bijdrage
leveren aan de Q van RechtspraaQ. Ook kunnen omstandigheden in de gerechten
of externe omstandigheden nopen tot aanpassingen. Daarom zal er in 2009 een
tussentijdse evaluatie komen. De bijstellingen zien er niet op dat wordt afgedaan
aan de kwaliteitseis – er is dus niet sprake van minder Q – maar
zien er wel op dat betere, meer bij de praktijk aangesloten normen worden
gesteld. Dus de Q wordt met een fijnere pen geschreven. De aanpassing van
die definities en normen vindt plaats nadat de Raad voor de rechtspraak een
en ander heeft gecoördineerd met alle landelijke overleggen van de strafsectoren
en andere sectoren van de rechtspraak. De wijze van rapporteren over de kwaliteit
van de gerechten aan de raad en van de raad aan mij, zal ik samen met de raad
evalueren naar aanleiding van de prijsonderhandelingen 2009. Dat geeft ook
aan dat er een relatie ligt tussen de prijs en de kwaliteit.Verder heeft mevrouw Van Vroonhoven gevraagd hoe de onafhankelijkheid
is geborgd wat betreft de visitatie in 2010. Eens in de vier jaar bezoekt
een visitatiecommissie de gerechten. In die commissie hebben ook zitting mensen
van buiten de rechtspraak. De voorzitter van die commissie is ook extern,
hetgeen waarborgen biedt voor de onafhankelijkheid van die commissie, zoals
dat ook hoort bij visitaties. De wijze van vormgeving van de visitatie in
2010 wordt nu besproken, eerst binnen de rechtspraak. De visitatiecommissie
uit 2006 heeft geoordeeld dat de gerechten goed op weg zijn, maar dat nog
niet overal daadwerkelijk aan de kwaliteit werd gewerkt. Dat
zal uiteraard worden verdisconteerd en gecorrigeerd bij de visitatie die voor
volgend jaar wordt voorbereid.Vervolgens heeft mevrouw Van Vroonhoven gevraagd naar de carrièremogelijkheden
voor rechters buiten het management. Het beeld dat je alleen door in het management
te gaan zitten, carrière kunt maken, is onjuist en moet dat ook zijn.
De recente herziening van het loon- en functiegebouw van de rechterlijke macht
is mede aangegrepen om juist te voldoen aan de wens om de vakinhoudelijke
loopbaanmogelijkheden binnen de gerechten en de parketten te vergroten. Dat
is ook de reden waarom de functieaanduidingen zijn herzien voor de verschillende
leden van de rechterlijke colleges. Het is mogelijk dat de oude benadering
waarin het vicepresident of het coördinerend vicepresident zijn, alle
nadruk kreeg in het kader van de loopbaanontwikkeling, wat te veel richting
eerdergenoemd beeld ging. De benadering van seniorfuncties binnen het rechterlijk
ambt biedt mogelijkheden om de senioriteit niet alleen af te meten aan de
managementrol. Ook andere bijdragen aan de kwaliteit krijgen als het ware
gestalte in deze benadering van de functies binnen de rechtspraak.Mevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Wij kunnen
er dus gezamenlijk van uitgaan dat de indruk die er bestaat dat er meer managementlagen
gecreëerd worden, onjuist blijkt en dat u met ons van mening bent dat
wij echt moeten gaan zitten op de lijn van de beroepseer?Minister Hirsch Ballin: Management moet u
niet alleen opvatten in de zin van het werk regelen maar ook in de zin van
de inhoud van het werk, zoals aansturen en stimuleren. Dat geldt voor de senioren
in zowel de rechtspraak als het Openbaar Ministerie.Verder kan ook de herziening van gerechtelijke kaart condities creëren
of versterken voor inhoudelijke carrièremogelijkheden. De mogelijkheden
voor specialisme zullen kunnen worden uitgebreid omdat de schaalgrootte en
de aantallen zaken en middelen dan ook een verlegging naar en een concentratie
op de precieze inhoud mogelijk maken. Ik heb dat ook gezegd in het algemeen
overleg dat wij onlangs hadden over die kaart. Gelijke hoge kwaliteit van
de rechtspraak in alle delen van het land staat daarbij centraal.Mevrouw Van Vroonhoven vroeg of er meer wrakingen zijn. Naar ik meen komt
dat aan de orde in het jaarverslag dat aanstaande dinsdag wordt gepresenteerd.
Er is gevraagd of er wordt «gescout» op advocaten waaruit je rechters
zou kunnen rekruteren met een bredere culturele achtergrond. De vraag inzake
de werving van rechters met een bredere culturele achtergrond kan met «ja»
worden beantwoord, maar die werving is niet specifiek op de advocatuur gericht,
maar ook op andere groepen functies waaruit kandidaten voor de rechtspraak
kunnen voortkomen.Mevrouw Gerkens heeft de vraag gesteld of er met de Raad voor de rechtspraak
ook gesproken is over het belang van interne toetsing. Welnu, dat is het geval.
Dit wordt bij de visitatie 2010 betrokken. De exacte opzet en invulling van
de visitatiecommissie zijn nog niet rond, maar dat zal binnenkort wel het
geval zijn, in de voorbereiding van de visitatieronde 2010. Ik heb de raad
al meegegeven dat ik hoop dat daarin een vast ritme kan worden gevonden en
uitgewerkt.Mevrouw Gerkens vroeg ook naar de toegankelijkheid van de rechtspraak
bij de gerechtelijke kaart, in verhouding tot de doelmatigheid van de rechterlijke
organisatie. Op 16 april hebben wij daarover gesproken. Ook dit gezichtspunt
is daarbij aan de orde gekomen. De spreiding van rechterlijke colleges in
de benadering waarover ik u heb geschreven, zal hopelijk in de nabije toekomst
een functionele zijn. Dit betekent dat de toegankelijkheid van de rechtspraak
niet minder goed, maar juist evenwichtiger wordt verzekerd. Natuurlijk zullen
er zittingsplaatsen verdwijnen, die in de huidige situatie van transport en
communicatie niet meer noodzakelijk zijn. Juist door uit te gaan
van de grootste gemeenten en de hoofdsteden van de provincies, de bestuurlijke
hoofdplaatsen van Nederland als het ware, worden een goede spreiding en toegankelijkheid
verzekerd. De Raad voor de rechtspraak zal daarover deze zomer advies uitbrengen.
Naar ik meen wordt daarover morgen gesproken in de presidentenvergadering.
In het najaar kan de Kamer een uitgewerkt voorstel met alle bijbehorende argumenten
en preciseringen verwachten.Mevrouw Gerkens (SP): Ik vind het zeer vriendelijk
dat de minister van Justitie mij in het kort een samenvatting geeft van de
discussie en van de stand van zaken, maar wat ik heb gevraagd is, of hij mij
kan verzekeren dat de discussie over de extra financiële middelen niet
zal gaan dienen als breekijzer in de besluitvorming over de herziening van
de gerechtelijke kaart. Kunnen wij die twee zaken uit elkaar trekken?Minister Hirsch Ballin: Ik mocht de coördinatie
tussen u en uw fractiegenoot de heer De Wit natuurlijk niet onderschatten,
maar ook het punt van het financiële breekijzer is in het bewuste overleg
aan de orde geweest. Ik heb toen gezegd – en dat herhaal ik graag –
dat de omstandigheid dat de overheid uiteraard ook de gevolgen ondervindt
van de financieel-economische situatie een reden te meer is om oplossingen
niet te zoeken in overcapaciteit bij in stand te houden vestigingsplaatsen
of zittingsplaatsen, terwijl op andere plaatsen in het land die capaciteit
hard nodig is. Uiteraard moet met de financieel-economische kaders en de budgettaire
kaders rekening worden gehouden, maar de voorstellen die ik heb gedaan en
die ik de Kamer in het najaar uitgewerkt zal doen toekomen, hebben geen bezuiniging
ten doel, maar zijn bedoeld om met de beschikbare middelen de best mogelijke
spreiding van kwaliteit te realiseren. Dat zou ook gelden als er iets meer
middelen beschikbaar waren, maar het zal des te meer gelden als er wat minder
middelen zijn.Voorzitter. Mevrouw Gerkens heeft de wenselijkheid aan de orde gesteld
van aandacht voor de uitvoering van maatregelen die moeten leiden tot meer
deskundigheid bij de rechter inzake de tenuitvoerlegging. Ik wil dat graag
met de Raad voor de rechtspraak bespreken. Er is een samenhang met datgene
wat ik zojuist zei over de gerechtelijke kaart en de beschikbaarheid van colleges
waarbinnen de bewuste specialisatie mogelijk is. De wens dat een en ander
in het jaarverslag uitdrukkelijk aandacht krijgt, zal ik graag met de raad
opnemen. Ik zal ervoor zorgen dat de raad van deze wens kennisneemt, voor
zover dat niet reeds geschiedt door het feit dat twee leden van de raad dit
overleg volgen. Misschien geldt dat ook wel voor de andere leden van de raad,
via de telecommunicatieverbindingen.De leden Gerkens, Heerts en Teeven vroegen hoe het zit met de voortgang
in de digitalisering. Op het ministerie zijn wij bezig met een programma over «e-rechtsbestel».
In dat programma wordt ketenbreed gestuurd op digitalisering. Ik bevestig
graag dat ik de Kamer aan het begin van de zomer een nota zal sturen over
de elektronische rechtspraak. De Raad voor de rechtspraak, de Raad van State
en de Hoge Raad der Nederlanden zullen daarin een rol spelen. Ik kom later
nog terug op de kwesties rond GPS.Mevrouw Gerkens heeft gevraagd of wij het financieel mogelijk kunnen of
moeten maken dat de reclassering ter zitting kan verschijnen voor het geven
van advies. Welnu, het kan en het gebeurt ook regelmatig. De financieringssystematiek
voor de reclassering belet dat ook niet. De reclassering kan binnen de gemiddelde
tijdsnormering voor het advies zelf bepalen in welke gevallen er tijd moet
worden uitgetrokken voor het verschijnen ter zitting.Mevrouw Gerkens (SP): De reclassering heeft
ons een brief gestuurd waarin staat dat men wel beperkingen ziet. Hoe kan
het dat hierover twee verschillende meningen bestaan? Is de minister
bereid om in overleg te treden met de reclassering om te bezien waar de knelpunten
zitten en de Kamer daarover te berichten?Minister Hirsch Ballin: Ik sluit niet uit
dat bij de reclassering de opvatting leeft dat men de bewuste taak nog beter
zou kunnen vervullen als er meer financiële middelen waren. Ik heb net
aangegeven dat binnen de beschikbare financiële middelen deze mogelijkheid
bestaat, dus dat zal ook het bericht zijn aan de reclassering in ons eerstvolgende
periodieke overleg.Mevrouw Gerkens en de heer Pechtold hebben de verwachte instroomstijgingen
als gevolg van de economische recessie aan de orde gesteld. Bepaalde categorieën
zullen inderdaad een sterke stijging laten zien. In mijn brief heb ik daarop
ook gewezen. De omvang van de instroom is nu moeilijk te voorspellen. De reguliere
prognosemodellen hebben maar een beperkte voorspellingskracht in tijden waarin
sprake is van een trendbreuk. Nu speelt dat bijvoorbeeld vooral bij de faillissementszaken.
De monitoring van de instroomontwikkeling is dan ook van het grootste belang.
Bij een sterke stijging van de instroom bestaat het risico dat voorraden gaan
oplopen. Dat proberen wij uiteraard te vermijden, omdat een kenmerk van kwaliteit
ook de tijdigheid van de rechtspraak is. Wij zullen alles bezien wat moet
worden bezien bij de begrotingsvoorbereiding voor 2010. Daarbij geldt wel
dat een en ander moet blijven binnen de beschikbare financiële kaders,
want juist in de huidige situatie kunnen wij niet verwachten dat er enorme
oplossingen kunnen worden gevonden in verdere bezuinigingen op andere onderwerpen,
ten behoeve van dit onderdeel van de rijksbegroting.In antwoord op een desbetreffende vraag van de heer Pechtold merk ik op
dat ik professor Theo Doreleijers tekort zou doen als ik zijn oratie tijdens
het congres over strafrecht en forensische psychiatrie voor 16 tot 23-jarigen
alleen zou bespreken op basis van een korte samenvatting en nieuwsberichten.
Ik geef dus alleen een voorlopige opvatting. Ik denk dat wij er het beste
aan doen door te zeggen dat er op dit moment geen wetgevingsproject loopt
zoals door professor Doreleijers is voorgesteld, namelijk om een soort tussencategorie
in te voeren tussen het jeugdstrafrecht en het volwassenenstrafrecht. Ik zou
het echter ook voorbarig vinden om nu op basis van alleen een bericht te zeggen
dat het geen goede gedachte is omdat wij er niet mee bezig zijn. Ik neem aan
dat professor Doreleijers dit juist naar voren heeft gebracht omdat wij deze
categorie tot nu toe niet kenden. Dat is ook de waarde van een inzicht dat
uit de wetenschap naar voren is gekomen, en wij zullen het op ons laten inwerken.De heer Pechtold (D66): Het is prachtig dat
het kabinet dit op zich laat inwerken. Ik blijf van dat proces graag op de
hoogte. Ik zou u echter tot een iets grotere uitkomstverplichting van die
inwerking willen bewegen. Zou u in de komende weken de Kamer een brief willen
sturen waarin u het ongevraagde advies van de hoogleraar voorziet van plussen
en minnen? Tegen de collega’s die vinden dat minder jeugdigen volgens
het jeugdrecht behandeld moeten worden, zeg ik dat dit een oplossing zou kunnen
zijn. Maar dat geldt ook voor degenen die in de lijn van Doreleijers zien
dat de hersenen zich over een langere periode ontwikkelen – de heer
Doreleijers heeft vooral een neurologische beschrijving gegeven – waardoor
het echte volwassenenstrafrecht pas later zou moeten ingaan. Die tussencategorie
is voor beide zijden van het politieke spectrum interessant. Ik zou het heel
goed vinden als het kabinet die handschoen oppakte en dit eens in een prettige
brief met voors en tegens voor ons zou neerleggen. Zou de minister daartoe
bereid zijn?Minister Hirsch Ballin: Ik zal dat graag doen,
maar ik denk niet dat het verstandig is om te zeggen dat dit binnen een paar
weken gebeurt, want dan wordt het vermoedelijk een te oppervlakkige
reactie. Wij bezien regelmatig hoe het sanctiestelsel in de praktijk uitwerkt
en wordt toegepast. Ik wil echter wel iets meer zeggen over het denken waartoe
de oratie van professor Doreleijers aanleiding geeft. De ontwikkelingsfasering
die ten grondslag heeft gelegen aan de bestaande wetgeving, met 12 en 18 als
leeftijdsgrenzen en de afwijkingsmogelijkheden naar boven en naar beneden
rondom 18, heeft inderdaad in elk geval voor een deel een achtergrond in de
ontwikkelingspsychologie. Collega Rouvoet en ik hebben daarop een nuancering
aangebracht in de brief die wij in september aan de Kamer hebben gestuurd
over het belang van meer doen onder de leeftijd van 12 jaar. De heer Pechtold
brengt terecht naar voren dat hij het heeft over de andere leeftijdsgrens.
Wij moeten daarbij de vraag betrekken wat de toegevoegde waarde van een derde –
of in zekere zin vierde – categorie in het strafrecht in concreto zou
zijn. De afgelopen jaren is er reeds een mogelijkheid gerealiseerd om te differentiëren
binnen de leeftijdscategorieën van het strafrecht, onder andere met de
gedragsbeïnvloedende maatregel, de inrichting voor stelselmatige daders
en het verbinden van een voorwaarde aan de sanctie. Ik heb het nu over het
jeugdstrafrecht versus het volwassenenstrafrecht. Daarmee is ook een mogelijkheid
gegeven om met de overgangsleeftijdscategorie, waarover professor Doreleijers
heeft geschreven, rekening te houden. Die gedachte zullen wij betrekken bij
de uitwerking van de inwerking waarnaar de heer Pechtold vroeg. Ik stel mij
voor dat wij dit zouden kunnen doen in het kader van het stuk dat ik de Kamer
heb toegezegd over het werken met voorwaarden. In dat stuk wordt ingegaan
op de mogelijkheden om in het sanctiestelsel te differentiëren. Ik zal
daarin, samen met de staatssecretaris, een reactie geven op de oratie van
professor Doreleijers.De heer Pechtold (D66): Het uitwerken van
het inwerken vind ik te vaag voor een door de voorzitter samen te vatten toezegging.
Ik zou graag een toezegging willen hebben dat de Kamer een aparte brief krijgt.
Ik vraag de minister niet eens om een standpunt. De minister denkt er wel
degelijk over na en ik geef aan dat ik het interessant vind. Misschien kan
de minister de heer Doreleijers gewoon vragen om een en ander verder uit te
werken. Hij kan dat dan ambtelijk laten begeleiden. Ik zit te wachten op een
mogelijkheid om vervolgens met de minister hierover verder van gedachten te
kunnen wisselen in een algemeen overleg waarin er een kabinetsstandpunt ligt.
Wij zijn verrast door een ongevraagd advies. Wij vinden het allemaal interessant.
Ik vind dat het dan aan de minister is om een en ander te coördineren.
Hoe wij er vervolgens politiek mee omgaan, is de volgende stap.De heer Heerts (PvdA): Samen met collega Bouchibti
heb ik recentelijk vragen gesteld op dit punt. Wij kregen toen een nogal hardnekkig
antwoord van de minister dat het allemaal niet nodig was. Wil hij daar nog
eens goed naar kijken? Ik sluit aan bij wat de heer Pechtold daarover zegt.
De minister mag het betrekken bij de andere brief, over de maatregelen. Het
gaat toch allemaal over 12 min, 12–14, 14–16, 16–18 en 18
plus. Voor sommigen van 30 is misschien nog wel een maatregel van iemand van
17 van toepassing, als wij het hebben over bepaalde IQ-aspecten, die wij ook
al eerder hebben benoemd. Zo is er een rapport verschenen over 85 min. Het
duurt allemaal een beetje lang, maar ik ben voor een integrale benadering.
Ik ben er wel voor om er voor de zomer nog eens concreter op in te gaan vanuit
de bijzondere voorwaarden of maatregelen. Wat mij betreft past dat wel in
de aanpak van de minister met maatwerk. Hoe ziet de minister dit nu voor zich?
Ik denk dat ik het redelijk volg, maar het wordt een beetje warrig. Ik hoop
dat de minister mij helpt om het weer scherp te zien. Minister Hirsch Ballin: De heer Heerts heeft
terecht, en naar ik geloof met heel scherpe blik, een relatie gelegd met de
differentiatie die mogelijk is op grond van de bestaande wetgeving en de sanctietoepassing.
De leeftijdsgrenzen die het strafrecht kent zijn minder scheidend dan men
vaak denkt. Bovendien voorziet het wetsvoorstel inzake forensische zorg, dat
inmiddels in een vergevorderd stadium van voorbereiding is en binnenkort in
de ministerraad aan de orde komt, in een betere aansluiting tussen het jeugdstrafrecht
en het volwassenenstrafrecht. Wat ik zojuist zei in antwoord op de vragen
van de heer Pechtold lag in het verlengde van de schriftelijke antwoorden
die de heer Heerts eerder op zijn vragen heeft gekregen, namelijk dat naar
mijn inzicht het probleem van dit moment niet is dat wij een tekort hebben
aan mogelijkheden om te differentiëren in het jeugdstrafrecht en het
volwassenenstrafrecht. Daar ligt nu de suggestie naast van professor Doreleijers,
die hij in zijn rede heeft verwoord, om een aparte leeftijdsgroep af te bakenen.
Ik heb daar niet negatief op gereageerd in de zin: het heeft geen zin om daarover
na te denken, want wij zijn al uitgedacht. Ik wil de suggestie serieus nemen,
maar ik wil dat wel verbinden met de vraag welke mogelijkheden er zijn voor
een gedifferentieerde toepassing op basis van de bestaande wetgeving. Dat
zullen de leden klip en klaar kunnen lezen in de brief die de Kamer van de
staatssecretaris en mij tegemoet kan zien over de mogelijkheden om met voorwaarden
te differentiëren in het strafrecht.De heer Pechtold vroeg naar de effectiviteit van de straffen en maatregelen.
Hij vroeg ook of ik wil faciliteren dat de Kamer daarover nog beter wordt
geïnformeerd. Welnu, dat zal ik graag doen. Er is een metastudie van
het WODC over dit onderwerp, die ik de Kamer zal doen toekomen. Dat draagt
veel bij aan de informatie waar de heer Pechtold om vroeg.De heer Heerts en mevrouw Van Vroonhoven hebben een vraag gesteld over
de pilots in het jeugdrecht en het belang van het in één procedure
behandelen van de complete problematiek van de jeugdige. In de pilots worden
de mogelijkheden daartoe inderdaad onderzocht. De wet voorziet niet in een
aparte jeugdsector voor alle typen zaken, maar de rechtbank Arnhem experimenteert
met een zitting waarbij gecombineerd onderwerpen als ondertoezichtstelling
of uithuisplaatsing, die tot het civiele jeugdbeschermingsrecht behoren, naast
strafbare feiten en leerplichtzaken, strafzaken, respectievelijk kantonstrafzaken,
worden behandeld. Die proef in Arnhem zal uitwijzen of dit iets is wat wij
landelijk in praktijk kunnen brengen. Bij een groot aantal rechtbanken wordt
probleemverzuim al behandeld door de jeugdstrafrechter. In veel gevallen is
het daarbij voor de jeugdstrafrechter ook mogelijk om te beslissen op een
verzoek tot voorlopige ondertoezichtstelling, in relatie tot het probleemverzuim.De heer Heerts heeft ook gevraagd naar de verplichte educatie in andere
sectoren, naast het strafrecht. Ik heb het nu niet over verplichte educatie
voor probleemjongeren, maar voor rechters. De kwaliteitsnorm van minimaal
30 uur permanente educatie geldt voor iedere raadsheer, rechter en juridisch
medewerker in elke sector. Dit komt neer op minimaal tien dagen cursussen
en training per jaar. Stages zijn daarin niet verplicht, maar worden wel aanbevolen.De heer Heerts vroeg mij of ik begrijp wat de raad bedoelt met de zin:
voor de verankering in de samenleving is van belang dat de rechtspraak de
dialoog aangaat met haar omgeving. Hij heeft daaraan zelf een mogelijke uitwerking
toegevoegd van deze sympathiek klinkende gedachte. De Raad voor de rechtspraak
noemt zelf in zijn jaarplan een aantal voorbeelden van de wijze waarop deze
dialoog met de samenleving wordt aangegaan. Ik noem burgerparticipatie, als
rechterlijk beleid wordt uitgezet. Dit houdt in: mensen te spreken vragen
en naar hen luisteren. Andere voorbeelden zijn debatten over actuele thema’s
en discussies via het internet. De rechtbanken Utrecht en Rotterdam zijn daarmee
aan de slag gegaan. Ik denk dat een dergelijke oriëntatie op de samenleving,
die in staat stelt om de zittingen goed te laten verlopen, de
zaken goed te beoordelen en zittingen voor te bereiden, het belangrijkst is,
belangrijker dan dat de rechters komen aanreizen naar een wijk- of buurthuis
of school om daar een zitting te houden. De raad stimuleert uiteraard ook
dat rechters gebruik maken van mogelijkheden om metterdaad met eigen ogen
te zien wat er gebeurt in het land, de wijk en de buurt, eventueel bij nacht
en ontij.De heer Teeven vroeg of na het Openbaar Ministerie ook de rechtspraak
overtuigd is geraakt van de meerwaarde van GPS. Het antwoord op die vraag
is «ja». Dit is gefaseerd gebeurd. Het wordt ook een steeds duidelijker «ja».
Op dit moment wordt nog niet door de rechters gewerkt met de elektronische
dossiers en dat betekent dat er nog aardig wat printwerk moet worden gedaan,
om dat wat voor het Openbaar Ministerie elektronisch leesbaar is, voor de
rechters zonder backlight zichtbaar te maken. Dit soort processen heeft echter
tijd nodig, dat weet bijna elke beroepsgroep. Geleidelijk aan zal de overtuiging
moeten groeien dat de inrichting van het systeem zodanig is dat de authenticiteit
van de documenten even goed gewaarborgd is op het scherm als op papier. Als
die overtuiging aanwezig is, zal ook deze volgende stap ongetwijfeld worden
gezet. Dit betreft de integriteit, alsook de beveiliging van dossiers in elektronische
vorm tegen welk risico van manipulatie dan ook. Daar is uiteraard in voorzien
en als dit naar ieders overtuiging helder is, kan ook de laatste stap worden
gezet.De heer Teeven vroeg naar de stand van zaken bij de aanscherping van de
taakstraffen en het wetsvoorstel dat ik de Kamer heb toegezegd. Het wetsvoorstel
wordt volgende week in de ministerraad besproken. Ik hoop dat dit na advisering
door de Raad van State spoedig de Kamer zal bereiken. De OM-aanwijzing taakstraffen
is intussen al aangescherpt en in werking getreden.De heer Teeven heeft ook de rol van de rechter bij de tenuitvoerlegging
aan de orde gesteld, in de zin dat wij op dat punt misschien ook niet te veel
van de rechtspraak moeten verwachten in verhouding tot de rol die het OM heeft,
dat belast is met de tenuitvoerlegging van de uitspraken door de rechter gedaan.
Zoals ook blijkt uit onze brief, zien wij geen aanleiding om de wettelijke
regeling op dit moment te veranderen. Wij steken vooral in op het versterken
van de kennispositie van de rechter. Het Openbaar Ministerie kan tenuitvoerlegging
van de vervangende straf vorderen. De beleidsruimte in de praktijk om rekening
te houden met individuele omstandigheden is daarmee gegeven.De heer Teeven heeft voorts de situatie aan de orde gesteld waarin de
rechter afwijkt van een gegeven advies en hij heeft het belang van een goede
motivering daarvan benadrukt. Dat bevestig ik. Verder is gevraagd hoe het
moet met de gerechtelijke kaart wat betreft de gerechtshoven, en de rol die
daarop vooruitlopend wordt vervuld door de kenniscentra die bij de gerechtshoven
zijn of worden ingericht. Daarvoor geldt dat de kenniscentra over het land
zijn verdeeld. Zij zijn of worden gerealiseerd. Dit jaar zal de Raad voor
de rechtspraak besluiten of ook op andere rechtsgebieden kenniscentra gewenst
zijn.De heer De Roon heeft de financiële aspecten aan de orde gesteld
van het vaker werken met meervoudige kamers. In de lijn die de Raad voor de
rechtspraak heeft uitgezet is dit van belang als manier om kwaliteit voor
bepaalde soorten zaken op een andere manier te waarborgen, althans te versterken,
en een steun in de rug te geven. Meervoudige kamers zijn immers niet per definitie
onfeilbaar, maar bieden wel een extra mogelijkheid, aangezien rechters of
raadsheren hun oordeel aan elkaar kunnen toetsen en scherpen. Op dit moment
is niet aan de orde dat daar meer geld voor wordt gegeven. Er is ook niet
meer geld gevraagd. Bij de prijsonderhandelingen van 2008–2010 zijn
al afspraken gemaakt over de verschillende kwaliteitsgebieden. Een van die
afspraken gaat over het vaker met meervoudige kamers behandelen van zaken.
Daar hoort uiteraard een financieel beeld bij. In de afspraken
is een en ander verdisconteerd, zodat het binnen de bestaande financiële
kaders past. In 2009 zullen de eerder afgesproken normen weer worden bekeken.
Dan is het denkbaar dat dit een rol speelt in de volgende periode, die loopt
van 2011 tot 2013. Ik zeg met nadruk «denkbaar» omdat eerst nog
moet worden bezien in hoeverre een en ander aan de orde is.De heren De Roon en Pechtold hadden het over de procedures in het vreemdelingenrecht.
Een wetsvoorstel voor de herziening van de asielprocedure is inmiddels voorgelegd
aan de Raad van State. Ik hoop dat de indiening hiervan bij de Kamer spoedig
kan plaatsvinden.Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Vroonhoven-Kok (CDA): Voorzitter.
Ik dank de minister voor zijn nauwkeurige beantwoording. Voor mij staat er
dan ook niet zo heel veel open. Ik ging dit overleg in met de gedachte dat
wij het gingen hebben over het Jaarplan van de Rechtspraak. Ik vind het mooi
dat het overleg toch uitmondde in een meer filosofische beschouwing over hoe
een rechter moet omgaan met bepaalde uitspraken, waardoor het een heel levendig
debat werd.Ik wil dat de minister uitgebreider antwoordt op mijn vragen over de hogere
instroom als gevolg van de recessie. Ik begrijp heel goed dat hij hierover
op dit moment geen nadere informatie kan geven en ik zal hem dat nu ook niet
vragen. Hoe zal het echter gaan met de verzachting van de bezuiniging op de
gefinancierde rechtsbijstand? Hoe kijkt de minister hiertegen aan?Ik ben heel benieuwd naar het jaarverslag van de Raad voor de rechtspraak.
Dat ligt weliswaar al voor, maar ik heb daar nog niet naar kunnen kijken.
Dat is echter werk voor ons.Mevrouw Gerkens (SP): Voorzitter. Ik ben blij
dat de minister bezig is met de interne toetsingscommissie, zoals mijn collega
De Wit had gesuggereerd. Ik ben ook blij met de toezegging inzake de nota
over een elektronisch rechtsbestel of «e-rechtsbestel» en ik ben
blij dat de minister heeft gezegd dat er ook in de komende jaarverslagen en
jaarplannen aandacht wordt besteed aan de effecten van de activiteiten hieromtrent.De minister zegt dat de reclassering een zitting kan bijzitten binnen
het beschikbare budget. Hij heeft echter ook toegezegd dat hij dit in het
overleg zal betrekken. Kan hij de Kamer informeren over de uitkomsten van
dat overleg?Ik heb nog een vraag over de toename van het aantal zaken en het waarborgen
van de kwaliteit van de rechtspraak in dat licht, wat ook door collega Van
Vroonhoven werd aangestipt. De rode draad die ik in dit debat zie, is dat
de portemonnee op slot zit, dat de minister heel stevig de hand op de knip
houdt en dat hij dan ook nog rondloert waar nog geld valt te halen. Aan de
ene kant snap ik dat, want wij zitten in een crisis. Aan de andere kant voelt
dit ook een beetje tegenstrijdig, want wij willen toch echt de kwaliteit van
de rechtspraak kunnen waarborgen. Ik begrijp uit de woorden van de minister
dat hij de uitdaging aangaat om met minder meer te doen. De minister moet
van ons begrijpen dat wij dan de uitdaging aangaan om te bezien of hij de
kwaliteit, die zo hard nodig is bij de rechtspraak, kan waarborgen. Garandeert
de minister dat de kwaliteit niet achteruitgaat?De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Ik ben
bijna gelukkig met deze middag, want ik noteer drie toezeggingen, die de voorzitter
vast ook heeft opgeschreven. Wij krijgen nader antwoord op de vraag welke
gevolgen de recessie kan hebben voor de rechtspraak. De minister bekijkt op
welke andere terreinen, naast de gesubsidieerde rechtsbijstand, er nog mogelijkheden
zijn. Daar ben ik blij mee. Ik ben ook blij met de toezegging over het WODC-rapport. En ik ben blij met de toezegging dat het kabinet, nadat
het op zich heeft laten inwerken wat professor Doreleijers heeft gezegd, komt
met een uitwerking daarvan.De voorzitter: Ik heb de laatste twee toezeggingen
ook gehoord, maar de eerste toezegging heb ik de minister niet als zodanig
horen doen. Misschien is het goed om dat nog in een vraag te verpakken.De heer Pechtold (D66): Ik ga nog een poging
wagen, want ik dacht dat wij die toezegging hadden. Zo ziet u maar dat het
goed is dat er meer mensen meeluisteren.Die toezegging ging over mijn opmerking dat de overheid vaak zelf onderdeel
is van de rechtspraak. Vervolgens hebben wij het gehad over de gesubsidieerde
rechtsbijstand, over het betalen van rekeningen en over het versnellen van
procedures. Dat laatste heeft betrekking op de wet die premier Balkenende
heeft aangekondigd. Ik heb gezegd dat ik graag een uitwerking en een overzicht
krijg van de punten waarin de minister bepaalde mogelijkheden ziet. Ik beluisterde
in het antwoord van de minister dat hij zoiets aan de Kamer zou doen toekomen.De voorzitter: Dat gaan wij in tweede termijn
horen.De heer Pechtold (D66): Wat ik ook graag in
tweede termijn hoor, is hoe de minister aankijkt tegen de gedachte om rechters
een meer persoonlijk profiel te geven. Dat was namelijk een cri de coeur van
een rechter. En wij zien het allemaal: er zijn weblogs en rechters worden
steeds vaker bij naam genoemd, met alle gevolgen van dien. Ziet de minister
daarin nog een taak weggelegd voor de politiek, hemzelf voorop?De heer Heerts (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de minister voor de beantwoording en de rode draad die daarin is waar te nemen.De minister zei dat stages zijn aanbevolen. Ik vraag echter of hij deze
verplicht wil stellen. Dat kan misschien in de vorm van een puntensysteem.
Daarbij gaat het niet alleen om de zittende magistratuur. Het zou ook heel
goed zijn voor mensen die bij het OM werken om eens wat verder te kijken.
Daar krijg ik graag een reactie op.Dan kom ik op het algehele functioneren van de Raad voor de rechtspraak.
Men zit vaak in een bepaalde strafrechtketen te denken. Zou men echter niet
wat meer aansluiting moeten zoeken bij bestuurlijke ontwikkelingen? Vooral
over de indeling van de gerechtelijke kaart kregen wij een stortvloed van
brieven van lokale gemeenten toen wij iets wilden wijzigen. Vindt de minister
niet dat de Raad voor de rechtspraak wat meer overleg moet voeren met de andere
actoren?Het is iets te gemakkelijk om te zeggen dat de reclassering in haar brief
alleen maar vraagt om extra geld. Als wij namelijk maatwerk willen leveren
met goede rapporten en willen dat de reclassering daarin een positieve rol
speelt, is het van belang dat zij daartoe de mogelijkheid krijgt, ook als
wij van de rechter vragen om wat kritischer te kijken naar de betrokkenheid
van de reclassering bij zaken. Daarmee zeg ik overigens niet dat de reclassering
bij elke zaak moet worden betrokken, want voordat je het weet biedt zij zich
dan ook bij elke zaak aan. De rechter moet daar dus om vragen. Misschien ligt
die kwestie echter toch wat anders en is er een relatie met de motie-Van Velzen
en de daaraan gerelateerde pilot.De kennis en de knowhow van Veiligheidshuizen kunnen na een vonnis wat
nauwer worden betrokken bij de executie van een straf. Ziet de minister daar
iets in? Misschien kan dat niet, maar misschien ook wel. Ik krijg graag nog
een korte reactie op die ontwikkeling. Die hoeft niet uitgebreid te zijn,
maar dan weet ik in ieder geval hoe zwaar ik moet doorzetten op dat punt.
De kennis van Veiligheidshuizen, waar vooraf, in de preventieve
sfeer, gebruik van wordt gemaakt, kan achteraf, bij de executie en de verdere
preventie, immers ook enorm helpen. Dit leidt niet direct tot een voordeel
op de Justitiebegroting, want preventie laat zich moeilijk in cijfers vertalen.
Misschien zouden de collega’s van SZW en VWS op dat punt dus wat moeten
helpen, want uiteindelijk leidt het toch tot minder overheidskosten.De heer De Roon (PVV): Voorzitter. Ik bedank
de minister voor zijn reacties. De meeste vond ik bevredigend. Als ik goed
heb geluisterd, heeft de minister alleen nog niet zo veel gezegd in reactie
op mijn opmerking naar aanleiding van het onderzoek van de Universiteit Utrecht,
waarin wordt gesteld dat rechters zich beter moeten verdiepen in de vraag
hoe straffen uitwerken voor de verdachten. Naar aanleiding daarvan heb ik
betoogd dat rechters zich dan ook wat meer zouden moeten verdiepen in de vraag
hoe straffen uitwerken voor de samenleving als geheel en voor de slachtoffers.
Steunt de minister die zienswijze? Dat zou ik namelijk graag willen.De heer Heerts (PvdA): Ik had voorgesteld
om op dat punt wellicht een verplichte stage in te voeren, aangezien rechters
dan de uitwerking van straffen zien. Als ik de heer De Roon zo hoor, neem
ik aan dat hij daar positief over is.De heer De Roon (PVV): Het gaat mij net een
stap te ver om er een verplichte stage van te maken. Als er echter cursussen
worden aangeboden, dan moet daarin niet alleen worden gekeken naar de uitwerking
van straffen voor de dader of de veroordeelde, maar ook naar die andere aspecten.Voorzitter: Van Vroonhoven-KokDe heer Teeven (VVD): Voorzitter. Ook de VVD-fractie
bedankt de minister voor zijn antwoorden. Die zijn op een aantal onderdelen
bevredigend en duidelijk. Er zit vooruitgang in het geïntegreerd processysteem
(GPS). Ik hoop dat het beter gaat met het GPS dan met de pen die ik heb gekregen
van de GPS-organisatie, want met die pen is het buitengewoon lastig schrijven,
zo bleek tijdens dit AO.De VVD-fractie mist het antwoord op de vraag over de versterking van de
positie van het kabinet van de rechter-commissaris. Waaraan denkt de Raad
voor de rechtspraak daarbij?Kan de minister iets zeggen over de verwachtingen over de veranderingen
bij de herzieningsregeling en de inbedding van de organisatie van de rechtspraak?
Positioneren wij een en ander nu bij het bureau voor de procureur-generaal
in een bepaalde hoedanigheid of gaan wij de weg op die de SP-fractie voorstaat,
namelijk die van een aparte rechtseenheidkamer die helemaal losstaat van de
huidige rechtspraak en die de herzieningen gaat beoordelen?Ik heb weer met enige verbazing geluisterd naar de heer Pechtold. Hij
had het over transparantie in de rechtspraak en rechters die duidelijk moeten
uitleggen waar zij mee bezig zijn. Het probleem van de zittende magistratuur
is dat rechters ook persoonlijk zichtbaar worden als zij goed uitleggen wat
zij allemaal doen. Dat is een beetje het tweesprongetje. Als je er in de rechtszaal
ook nog media bij wilt hebben, zoals collega Pechtold wil en ik trouwens ook,
dan kun je er bijna niet aan ontkomen dat de rechter in Nederland een gezicht
krijgt. De VVD-fractie vindt dat de zittende magistratuur daar niet zo bang
voor moet zijn. Anders dan president Verheij van het Amsterdams gerechtshof
schrijft in zijn stuk in het NRC, denk ik dat dit onontkoombaar is. Je moet
ook tegen een stootje kunnen. Dat zegt de heer Verheij ook wel, maar tegelijkertijd
was zijn stuk ook enigszins een klaagzang en dan ook nog eens over een uitspraak
die terecht brede kritiek heeft gekregen. Kan de minister daar ook nog wat
over zeggen? De heer Pechtold (D66): Als ik de heer Teeven
hoor, dan troost ik mij altijd met de gedachte dat men aan sommige tegenliggers
de juiste weg herkent.De heer Teeven (VVD): Aan sommige liberalen
herken je ook dat zij geen echt liberaal gezicht hebben. Zij vragen immers
om transparantie, maar proberen die met de andere hand weer te beperken.Voorzitter: TeevenMinister Hirsch Ballin: Mevrouw Van Vroonhoven
stelt de financiering van de rechtsbijstand aan de orde in het licht van de
recessie. Wij werken binnen de bestaande budgettaire kaders voor zover ze
niet zijn herzien in het aanvullend beleidsakkoord en in de kabinetsbesluiten
op dat punt. In tijden van recessie betekent «herzien» niet dat
er meer geldstromen gaan vloeien, behalve voor zeer specifieke zaken, en zij
verwacht dat ook niet. Dat moeten wij onder ogen zien. Dat stelt ons wel voor
de vraag wat wij moeten doen om het principe dat de kwaliteit voorop moet
staan, overeind te houden, zo zeg ik ook in antwoord op de expliciete vraag
van mevrouw Gerkens hierover. Soms is dat een kwestie van inventiviteit. In
ieder geval moeten wij scherp opletten. Mevrouw Gerkens heeft terecht geconstateerd
dat er nu nog meer reden is om er heel scherp op te letten dat het geld dat
wij hebben, goed wordt gebruikt, nog meer dan sowieso bij de overheid het
geval hoort te zijn. Het betekent ook dat wij voldoende voortgang moeten maken
met de wetgeving die nodig is om alles goed te laten functioneren. Dat zal
ik ook onder de aandacht brengen als er wetsvoorstellen komen die daarvoor
nodig zijn. Deze kwestie speelt ook een rol bij de wetgeving inzake de gefinancierde
rechtsbijstand, zo zeg ik mede tegen mevrouw Van Vroonhoven. Op die manier
kunnen en moeten wij een en ander opzetten.Mevrouw Gerkens en de heer Heerts vroegen naar de mogelijkheden voor de
reclassering om ter zitting te verschijnen. De reclassering kan binnen een
gemiddelde tijdnorm voor advies zelf bepalen of het verschijnen ter zitting
nodig is. Dat kost inderdaad tijd. Die afweging moet de reclassering maken.
Binnen de pilot voor de uitvoering van de motie-Van Velzen krijgt de reclassering
de beschikking over een vrij te besteden budget. Dat kan ook worden benut
om de meerwaarde van het verschijnen ter zitting te beproeven. De uitkomsten
daarvan zullen wij aan de Kamer aanbieden.Over de eerste toezegging die de heer Pechtold noemde, was even wat onduidelijkheid.
Als ik goed heb geluisterd naar wat de voorzitter en de heer Pechtold hierover
zeiden, meen ik dat de heer Pechtold doelde op de toezegging die ik zou hebben
gedaan over het wetgevingsprogramma dat het kabinet verbindt aan het aanvullend
beleidsakkoord, aan de daarover met de Kamer gevoerde discussie en aan andere
onderwerpen van wetgeving die daarin een rol spelen. Die toezegging heb ik
inderdaad gedaan.Dan kom ik op het profiel dat de rechter of de rechtspraak krijgt. Daarbij
gaat het om de externe communicatie van de rechtspraak. Dat is een van de
onderwerpen die de aandacht heeft van de Raad voor de rechtspraak, omdat rechters
dienen te worden voorbereid op de rol die zij als persrechter moeten vervullen.
De heer Teeven heeft daarbij gezegd dat rechters niet een te persoonlijk profiel
moeten krijgen. De indruk dat een rechter op basis van persoonlijke voorkeuren
zijn ambt vervult, mag niet ontstaan. De rechter is een orgaan van de rechtsorde.
Zo heb ik de woorden van de heer Teeven opgevat. Hij zei dat rechters eigenlijk
juist geen gezicht zouden moeten laten zien, hoewel je die uitspraak ook anders
kunt opvatten.De heer Heerts vroeg of stages een rol kunnen bijdragen aan het vertrouwd
raken met de realiteiten van de samenleving. In de opleiding van rechterlijke
ambtenaren in opleiding (raio’s) spelen externe stages een rol. Geleidelijk
aan is men daar ruimer en creatiever in geworden. De buitenwereld
in de buitenstages bestond voor raio’s in het verleden vaak uit het
werken op een advocatenkantoor. Steeds meer raio’s vatten de buitenwereld
echter ruimer op dan een advocatenkantoor. Het aantal dagen dat moet worden
besteed aan de permanente educatie voor de rechtspraak is aangegeven. Dat
ligt heel dicht bij het werken met punten. Ik neem aan dat hierin nog een
verdere ontwikkeling zal plaatsvinden.De heer De Roon heeft gesproken over het onderzoek van de Universiteit
Utrecht naar de kennis over de uitwerking van opgelegde straffen, waar een
van onze brieven betrekking op heeft. Die kennis is van belang. Die moeten
wij niet alleen eenmalig onder de aandacht brengen, maar die moet deel uitmaken
van de permanente updating van de kennis van rechters. Daar is geen twijfel
over mogelijk. Over een tijdje zal men ook kennis moeten opdoen over de manier
waarop gedragsbeïnvloedende maatregelen uitwerken. Men moet ook kennis
opdoen over de wijze waarop Veiligheidshuizen functioneren en over welke mogelijkheden
die bieden voor de op de persoon gerichte benadering, waarvoor nu in ons beleid
wordt gekozen. Verder moet men zicht krijgen op de manier waarop maatregelen
die worden getroffen tegen een verdachte of veroordeelde met gedragsproblemen,
uitwerken op de samenleving. Het evidence based werken laten wij consequent
een rol spelen bij justitiële interventies. Dat heeft dus ook betrekking
op de feitelijke uitwerking van de sancties.De Veiligheidshuizen zijn van belang voor de preventie, maar ook voor
de keuze van de juiste sancties. Het kenmerk van de op de persoon gerichte
benadering, die wordt geschetst in onze brief van augustus vorig jaar, is
juist dat er maatwerk wordt geleverd waarbij de preventie wordt ingebouwd
in de straf of de repressie. Daarmee verdwijnt ook de tegenstelling die zolang
het denken heeft beheerst. Daarom past wat de heer Heerts op dit punt suggereert
helemaal in onze benadering.De heer Teeven vroeg op welke manier een en ander wordt ingericht in het
wetsvoorstel met betrekking tot de herzieningsprocedure. Daarin nemen wij
niet een apart college voor de herziening op. De Hoge Raad blijft daar uiteindelijk
mee belast, maar het parket bij de Hoge Raad krijgt daarbij een versterkte
rol en er komt een mogelijkheid om externen opdracht te geven voor het onderzoek
dat aan een herziening ten grondslag ligt.Een rechter verantwoordt zich niet voor de volksvertegenwoordiging, maar
door de motivering van zijn uitspraken. Daar heeft de Raad voor de rechtspraak
ook de afgelopen jaren aandacht aan besteed, onder andere door te letten op
de communicatieve waarde van de manier waarop rechterlijke uitspraken worden
gemotiveerd.De heer Heerts (PvdA): Ik begrijp dat een
rechter geen verantwoording aflegt aan de Kamer, maar het beleidsplan gaat
in deze richting. Ik wil weten of die ontwikkeling zich doorzet. Wij hebben
recentelijk de Evaluatie justitie in de buurt nieuwe stijl ontvangen. Daar
staat in dat met Veiligheidshuizen niet alleen een verbeterde afstemming in
de strafrechtketen wordt bewerkstelligd – daar hebben wij het nu over –
maar ook een toenemende verbinding met bestuurlijke trajecten. Verder staat
er dat Veiligheidshuizen ook de mogelijkheid bieden om in te spelen op specifieke
lokale problemen in lokale bestuursculturen. Het gaat mij erom dat deze ontwikkeling
ook wordt verbonden met de rechtspraak. Gaat de minister actief door met die
ontwikkeling? Daarmee verbinden wij immers een deel van de preventie echt
met de «achterkant».Minister Hirsch Ballin: Ik begrijp wat de
heer Heerts bedoelt, ook uit zijn eerdere opmerkingen over dit onderwerp.
Het Openbaar Ministerie heeft daarin een sleutelrol te vervullen. Het OM vordert
niet alleen, maar geeft ook voorlichting aan de rechter over de redenen waarom
het een bepaalde straf of maatregel vordert. Daarin moet de verdachte worden
betrokken. Dat is een vereiste van de op de persoon gerichte aanpak, die centraal staat in ons beleid. Daarin moet ook worden betrokken op
welke manier de verdachte terugkeert in de samenleving. Er moet worden voorkomen
dat een verdachte na het uitzitten van de straf teruggaat naar de oude vrienden.
Zo hebben staatssecretaris Albayrak en ik het ook geformuleerd in de brief
van augustus vorig jaar. Dat betekent dat er ook rekening moet worden gehouden
met de wijze waarop een straf uitpakt in de buurt of de wijk waar criminaliteit
zich heeft voorgedaan of het feit heeft plaatsgevonden. De heer Heerts vraagt
of er een verbinding wordt gelegd tussen de Veiligheidshuizen en het OM, en
of er via de Veiligheidshuizen een verbinding wordt gelegd tussen het OM en
andere instanties en de gemeente. Het antwoord op zijn vraag hierover is in
die zin: ja.De heer Heerts (PvdA): Als de rechter in bepaalde
zaken advies zou kunnen vragen aan een Veiligheidshuis over de persoon in
kwestie, in plaats van direct aan de reclassering, dan kan dat bijdragen aan
een beter oordeel voordat er een vonnis komt. Is de minister dat met mij eens?Minister Hirsch Ballin: Het Veiligheidshuis
is geen nieuw orgaan. In het Veiligheidshuis kan echter zeker het advies van
de reclassering of de verslavingszorg worden opgedaan, dat door het OM vervolgens
wordt benut om te bepalen welke straf of maatregel wordt gevorderd.De heer Teeven stelde een vraag over de rechter-commissaris. Bij de vorige
kostprijsonderhandelingen is geld beschikbaar gesteld voor de uitbreiding
van de ondersteuning van de rechter-commissariaten. Die uitbreiding is nodig
opdat de rechter-commissaris onder meer zijn toetsende taak beter kan vervullen.
Verder dient de rechter-commissaris te worden ondersteund door het kabinet
van de rechter-commissaris. Dat is vooral van belang als een zittingsrechter
bij het Hof zelf onderzoekshandelingen wil verrichten. Hierin zijn dus kwantitatieve
en systematische verbeteringen voorzien.De voorzitter: Ik dank de mensen op de publieke
tribune voor hun aanwezigheid en de minister, zijn ambtenaren en de Kamerleden
voor het overleg.Toezeggingen– De minister stuurt de Kamer voor het zomerreces een overzicht
van de rechtsgebieden in de rechtspraak waarop de overheid beslag legt of
druk creëert en waarbij de minister mogelijkheden ziet om die overheidsdruk
te verminderen.– De minister stuurt de Kamer voor het zomerreces een brief over
de elektronische rechtspraak of het «e-rechtsbestel».– De minister stuurt de Kamer voor de zomer een brief over het voorstel
van professor Doreleijers om een tussencategorie van het strafrecht in te
voeren, met een overzicht van de bestaande mogelijkheden om te differentiëren,
om die onderwerpen op elkaar aan te sluiten.– De minister informeert de Kamer over de uitkomsten van een pilot
in de reclassering over het verschijnen ter zitting.– De Kamer wordt zo spoedig mogelijk geïnformeerd over het
wetsvoorstel inzake taakstraffen, dat volgende week in de ministerraad wordt
besproken.De voorzitter voor de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier voor de vaste commissie voor Justitie,Nava XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Roemer (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie)
en Heemelaar (GroenLinks).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Smeets (PvdA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
Van Raak (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
Karabulut (SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie)
en Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29279-92.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl