Geneesmiddelenbeleid; Brief minister over het Idea- en het onder couvert-systeem
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136806
 2009-2010
 
 29 477
 Geneesmiddelenbeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 123
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 november 2009
 
 In motie 113 (29 477) van de heer Van der Veen c.s. over het Idea-
en het onder couvert-systeem wordt de regering verzocht «nauwkeurig
aan te geven op welke wijze gegarandeerd wordt dat beide systeem niet leiden
tot onrechtmatig te hoge declaraties en daarmee tot een onjuiste verdeling
via hoge kosten verevening en tevens te toetsen dat een verzekerde niet zwaarder
belast wordt in het eigen risico dan de werkelijke kosten die UVIT voor onder
couvert verkregen prijs van preferente middelen heeft betaald» (Kamerstukken
II, 2009–2010, 29 477, nr. 113).
 
 Tijdens het Verslag van een algemeen overleg (VAO) op 29 oktober
2009 heb ik aangegeven dat ik voor de Kamer op schrift laat stellen welke
mogelijkheden er zijn om inzicht te krijgen in de door de heer Van der Veen
ten behoeve van het risicovereveningssysteem genoemde punten. Hierbij doe
ik deze toezegging gestand.
 Hoge kosten verevening en Budgettair Kader Zorg
 Bij de opgave door een zorgverzekeraar van de kosten voor de hoge kosten
verevening wordt een getrouwheidsonderzoek uitgevoerd en moeten verklaringen
van het bestuur van de zorgverzekeraar en een externe accountant hierover
worden toegevoegd. Hiernaast verricht de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
nog een review op de werkzaamheden van de externe accountant om te bekijken
of de accountant zijn werk heeft gedaan aan de hand van een protocol en of
dit tot de juiste conclusies heeft geleid.
 
 De NZa heeft in het protocol Vereveningsonderzoek Zorgverzekeringswet
opgenomen dat zorgverzekeraars inkoop kortingen en bonussen op individueel
verzekerdenniveau moeten verrekenen. De toerekening van kosten die niet op
verzekerdenniveau bekend zijn (macroboekingen) is niet toegestaan. 
 Indien de bonussen echter niet op individueel verzekerdenniveau bekend
zijn, moeten deze via een verdeelsleutel worden toegerekend aan de individuele
verzekerde. De onderbouwing van de verdeelsleutel moet adequaat zijn vastgelegd
(zie hiervoor ook het Handboek informatievoorziening zorgverzekeraars van
het College voor zorgverzekeringen, CVZ).
 
 Zorgverzekeraars UVIT en Achmea zijn dus verplicht de voordelen van het
couvertsysteem en van het IDEA-contract in het kader van de hoge kosten verevening
op verzekerdenniveau te berekenen en op te geven. De opgaven worden gecontroleerd
door externe accountants en de NZa.
 
 Achmea heeft aangegeven het inkoop-voordeel van het «pakjes-model»
met een gemiddelde prijs voor het afgeleverde geneesmiddel in het IDEA-contract
overeenkomstig de normen van de NZa en het CVZ via een verdeelsleutel toe
te rekenen aan individuele verzekerden. Aan de hand van onderstaand rekenvoorbeeld
met fictieve prijzen en percentages maakt Achmea een en ander duidelijk. Achmea
hanteert een gemiddeld kortingspercentage. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Taxeprijs
 IDEA
 Eigen risico (Taxe min gem. korting IDEA vs Taxe)
 Kortingspercentage Eigen risico t.o.v. Taxe 
 
 
 
 
 Verzekerde 1
 € 12,80
 € 2,40
 € 7,59
 41% 
 
 
 Verzekerde 1
 € 5,00
 € 2,40
 € 2,96
 41% 
 
 
 Verzekerde 1
 € 0,50
 € 2,40
 € 0,30
 41% 
 
 
 Verzekerde 2
 € 5,00
 € 2,40
 € 2,96
 41% 
 
 
 Verzekerde 2
 € 0,50
 € 2,40
 € 0,30
 41%
 
 
 Verzekerde 3
 € 0,50
 € 2,40
 € 0,30
 41%
 
 
 Totaal
 € 24,30
 € 14,40
 € 14,40
 
 
 
 Korting IDEA vs Taxe
 
 41%
 
 
 
 
 
 
 
 Overigens geldt ten algemene dat (inkoop-)kortingen en bonussen op de
kosten Zorgverzekeringswet ten gunste van de Zorgverzekeringswet moeten worden
opgenomen. Dit betekent dat voor het Budgettair kader zorg (BKZ) de daadwerkelijke
uitgaven voor de geneesmiddelen moeten worden opgegeven en opgenomen en er,
in tegenstelling tot de desbetreffende overweging van motie 113, dus wel degelijk
sprake is van een mindere belasting van het BKZ als gevolg van het couvert-systeem
en van het IDEA-pakjessysteem.
 Eigen risico
 Op basis van artikel 2.17, tweede lid, onderdeel c, van het Besluit Zorgverzekering
kunnen zorgverzekeraars bepalen dat de kosten van het gebruik van door hen
aangewezen (preferente) geneesmiddelen of hulpmiddelen geheel of gedeeltelijk
buiten het eigen risico vallen als de verzekerde gebruik maakt van die middelen.
Zorgverzekeraar UVIT heeft mij al eerder kenbaar gemaakt van die mogelijkheid
gebruik te maken met betrekking tot de bij UVIT preferente geneesmiddelen. UVIT heeft naar aanleiding van de discussies in het
Algemeen Overleg van 8 oktober 2009 (kamerstuk 29 477, nr. 120)
dit nogmaals kenbaar gemaakt met het (bijgevoegde) persbericht van dezelfde
datum.
 
 Ten aanzien van het couvert-systeem is er door het «kwijtschelden»
dus geen sprake van het zwaarder belasten van het eigen risico van de UVIT-verzekerden
dan met de werkelijke kosten die onder het couvert-systeem vallen. Er is sprake
van het in het geheel niet belasten van het eigen risico van UVIT-verzekerden
met de kosten van die preferente geneesmiddelen. 
 
 Zorgverzekeraar Achmea hanteert ten aanzien van het eigen riscio van zijn
verzekerden dezelfde verdeelsleutel die het hanteert ten opzichte van de hoge
kosten verevening in het zogenaamde IDEA «pakjes-systeem». Zoals
hierboven weergeven gaat Achmea hierbij uit van een gemiddeld kortingspercentage.
Achmea belast het eigen risico van zijn verzekerden met de Taxe-prijs minus
het gerealiseerde gemiddelde kortingspercentage (41% in het fictieve
cijfervoorbeeld). Het inkoopvoordeel van het pakjes-systeem wordt zodoende
volledig aan de verzekerden doorgegeven.
 
 Volledigheidshalve merk ik op dat het IDEA pakjessysteem onderdeel uitmaakt
van het inkoopcontract dat apotheekhoudenden kunnen afsluiten (en deels al
hebben afgesloten) met Achmea. Een apotheekhoudende zal een afweging moeten
maken of hij op dergelijke voorwaarden een contract wil aangaan. Voor de ene
apotheekhoudende zal dit anders uit pakken dan voor de andere. Het staat apotheekhoudenden
in beginsel vrij om al of niet een overeenkomst aan te gaan met een zorgverzekeraar.
In Nederland is sprake van contracteervrijheid. Die contracteervrijheid is één
van de pijlers van het zorgstelsel. Op de uitoefening van die contracteervrijheid
wordt toezicht uitgeoefend door de toezichthouders, de Nederlandse Mededingingsautoriteit
(NMA) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ) houdt daarnaast toezicht op de kwaliteit van de zorg. Hiermee wordt
gewaarborgd dat de contracteervrijheid van de een niet leidt tot onaanvaardbare
beperking van die vrijheid van de ander.
 Conclusie
 Gezien het bovenstaande is er naar mijn mening geen aanleiding om het
couvert-systeem en het IDEA pakjes-systeem op de gronden in de overwegingen
van motie 113 te ontmoedigen. Ook de overweging in motie 113 met betrekking
tot de clawback leidt niet tot een ander oordeel. Temeer daar de hoogte van
de clawback een gemiddeld percentage betreft waarmee de bestaande kortingen
en bonussen worden afgeroomd en de NZa periodiek de hoogte van de inkoopvoordelen
onderzoekt en daarmee rekening houdt bij het vaststellen van het tarief voor
apotheekhoudenden en de hoogte van de clawback. Daarbij betrekt de NZa ontwikkelingen
zoals de introductie van het couvert-systeem en het IDEA-pakjessysteem.
 
 Wat de transparantie van prijzen betreft merk ik op dat dit geen doel
op zich zelf is en dat de prijzen waar in de motie naar wordt verwezen bruto-prijzen
zijn die in het kader van de tariefbeschikking van de NZa maximaal in rekening
mogen worden gebracht minus de clawback. Dit betekent dat deze prijzen onderhandelbaar
zijn en als zorgverzekeraars en apothekers lagere prijzen overeenkomen dit
(terecht) niet kenbaar is voor hun concurrenten.
 
 Afsluitend merk ik op dat ik wel in overleg ben met betrokkenen over de
administratieve effecten en gevolgen van het preferentiebeleid van zorgverzekeraars
(inclusief het couvert-systeem). Ik verwijs hierbij naar de desbetreffende
moties 112 en 117 (29 477) van mevrouw Schermers c.s. en de heer Van
der Veen c.s.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink
 
 
 
 
 Zie antwoorden op Kamervragen van de heer Van Gerven (SP) over het dreigende
faillissement van zeven (Medsen) apotheken (Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010,
Aanhangsel blz. 602 e.v.).
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.