Verslag 2002; Verslag van de werkzaamheden van de Algemene Rekenkamer in het jaar 2002
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28830, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-03-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28830 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudVOORWOORDDe kruik gaat zolang te water tot...1 MISSIE, DOELEN EN ORGANISATIE1.1 Missie1.2 Strategische doelen1.3 OrganisatieKlachtenregeling en klokkenluidersregelingPersonele veranderingen1.4 Communicatie en externe betrekkingenBerichtgeving over rapporten in 2002Diverse communicatiemiddelenOmgevingsonderzoekWebsite-onderzoek2 WERKZAAMHEDEN IN NEDERLAND2.1 Rechtmatigheidsonderzoek bij het RijkBijdragen aan VBTBInformatie over beleidsintensiveringenNieuwe aanpak integriteitConferentie baten-lastenstelsel rijksoverheid2.2 Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek bij
het RijkKeuze onderzoekMinder onderzoeken dan geplandHandreikingOntwikkelingen2.3 Onderzoek bij instellingenInformatie over uitvoering publieke taakAlgemene Rekenkamer gaat in discussieSamenwerking overheid – private partijenVerzoekonderzoeken naar onregelmatigheden bij (hoger)
onderwijsinstellingen2.4 Workshops over lokale rekenkamers3 NEDERLANDSE ANTILLEN, ARUBA EN NEDERLAND3.1 Samenwerking tussen de drie rekenkamers3.2 In 2001 gestarte samenwerkingsprojectenVergunningverleningWegwerken achterstanden bij controle jaarrekeningenVergelijking wettelijke bevoegdhedenControle op ontwikkelingsfondsenInformatie-uitwisseling3.3 Voorgenomen projectenGezamenlijk onderzoekOpleidingen4 EUROPA4.1 Controle van EU-subsidies in NederlandEU-trendrapport 2003Overige publicaties4.2 Samenwerking met nationale rekenkamers in de EUOndersteuning rekenkamers van toetredende lidstaten4.3 Samenwerking Europese Rekenkamer4.4 Eurosai5 INTERNATIONALE ACTIVITEITEN5.1 De Algemene Rekenkamer in het buitenlandGrenzen vervagenInternationale beleidsagenda regering leidend5.2 Ondersteuning zusterinstellingenIndonesiëJemenRwandaSri LankaSurinameEngelstalig Afrika5.3 Donorcoördinatie bij ontwikkelingsgelden5.4 Externe controle bij internationale organisatiesLopende, afgeronde en nieuwe externe controleurschappen 5.5 Deelname aan internationale werkgroepenDeelname aan Intosai-werkgroepen 5.6 Overige internationale contactenGlobal Working Group-bijeenkomstF-16-conferentieBlik over de grens6 DE VIRTUELE WERELD6.1 Onderzoek naar ICTIntegriteit van gegevensBeveiliging van gegevensElektronische dienstverleningTwee verzoeken van de Tweede Kamer6.2 Eurosai IT Working Group7 BEDRIJFSVOERING7.1 Organisatie Algemene RekenkamerOrganogram 7.2 Invoering nieuwe planning- en controlcyclusPublicaties in 2001 en 2002 Afgeronde onderzoeken en ontwikkelprojecten 2001 en 2002 Doorlooptijden van in 2002 afgeronde projecten 7.3 Interne communicatie en informatievoorziening 7.4 PersoneelBezetting en capaciteitsverdeling ambtelijk apparaat Bezetting in loonschalen (2002)* Leeftijdsopbouw (2002)* Wettelijke verplichtingen7.5 ICTIntranet en website7.6 FinanciënUitgaven (x € 1 miljoen) Financiële dekking buitenlandactiviteitenBIJLAGE 1 RAPPORTEN AAN DE REGERING EN STATEN-GENERAAL
UITGEBRACHT IN HET KALENDERJAAR 2002VoorafRapporten aan Regering en Staten-GeneraalVBTB in begrotingen 2002ESF3-geld ministeries 1994–1999Een vlucht door de tijd, Rekenkamers en de F-16Opvang ZwerfjongerenReactie op de vierde voortgangsrapportage VBTBVerslag 2001Werkprogramma 2002Handhaving door rijksinspectiesBestrijding uitstoot broeikasgassenReactie van de Algemene Rekenkamer op het Referentiekader
mededeling over de bedrijfsvoeringEuregio's: grensoverschrijdend financieel beheerZorgen voor toegankelijkheid in ouderenen gehandicaptenzorgPreventie en bestrijding jeugdcriminaliteitRijk verantwoord, Algemeen deel onderzoek financiële
verantwoording 2001Rapporten bij de financiële verantwoording 2001Het Ministerie van Sociale Zaken en ESF-geldenZicht op beleidsintensiveringenBelangen minister JorritsmaNieuwe financiële instrumenten in publiek-private
samenwerkingToelating bestrijdingsmiddelen in de landbouwInformatievoorziening grote projectenVerantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een
wettelijke taak, deel 3Staat van de beleidsevaluatieAndere publicaties in 2002VBTB in begrotingen 2002: beknopte rapportages per begrotingshoofdstukCombined report on the notification of State aidHandreiking informatievoorziening grote projectenAchtergrondstudies RWT-3Cd-rom «The Netherlands Court of Audit in Europe»BIJLAGE 2 MEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERINGMEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERING
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28830Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 526 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 830Verslag 2002nr. 2VERSLAGInhoud Voorwoord5   1Missie, doelen en organisatie71.1Missie7 1.2Strategische doelen7 1.3Organisatie8 1.4Communicatie en externe betrekkingen9    2Werkzaamheden in Nederland122.1Rechtmatigheidsonderzoek bij het
Rijk12 2.2Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek
bij het Rijk15 2.3Onderzoek bij instellingen172.4Workshops over lokale rekenkamers19   3Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland213.1Samenwerking tussen de drie rekenkamers21 3.2In 2001 gestarte samenwerkingsprojecten21 3.3Voorgenomen projecten22    4Europa234.1Controle van EU-subsidies in Nederland234.2Samenwerking met nationale rekenkamers
in de EU254.3Samenwerking Europese Rekenkamer264.4Eurosai26 5Internationale activiteiten275.1De Algemene Rekenkamer in het buitenland27 5.2Ondersteuning zusterinstellingen295.3Donorcoördinatie bij ontwikkelingsgelden305.4Externe controle bij internationale
organisaties315.5Deelname aan internationale werkgroepen315.6Overige internationale contacten32    6De virtuele wereld336.1Onderzoek naar ICT336.2Eurosai IT Working Group34   7Bedrijfsvoering367.1Organisatie Algemene Rekenkamer36 7.2Invoering nieuwe planning- en controlcyclus37 7.3Interne communicatie en informatievoorziening38 7.4Personeel387.5ICT40 7.6Financiën40    Bijlage 1Rapporten aan de Regering
en Staten-Generaal uitgebracht in het kalenderjaar 200242    Bijlage 2Mededeling over de bedrijfsvoering48VOORWOORDDe kruik gaat zolang te water tot...«Van buiten naar binnen» en «van achter naar voren».
Dit zijn geen instructies voor een nieuwe volksdans, maar vormen de kernachtige
samenvatting van een denk- en werkwijze die anno de 21e eeuw van de overheid
wordt verwacht. «Van buiten naar binnen» staat voor: éérst
bepalen wat je wilt bereiken in de samenleving (en verwacht en wil de samenleving
dat ook van de overheid?), dan bedenken wat daarvoor moet gebeuren, en vervolgens
vaststellen wat je daar dus dit jaar voor moet doen en wat dat mag kosten.«Van achter naar voren» duidt op ongeveer dezelfde redeneerlijn,
zij het dat de factor tijd daarin een veel grotere rol lijkt te spelen: wanneer
moet wat bereikt zijn, wat moet daaraan voorafgaand gebeuren, wat moeten we
dus nu doen om straks alles tip top voor elkaar te hebben.Het lijkt allemaal erg simpel, maar de praktijk bewijst hoe weerbarstig
de materie is.Nederland staat bol van beleid: wat de overheid wil bereiken is neergeslagen
in beleidsnota's en wetten, in regeerakkoorden en begrotingen. Wat daarvan
terecht is gekomen staat (onder meer) in rapporten van de Algemene Rekenkamer.Uit al die Rekenkameronderzoeken – we hebben er ongeveer 30 op nageslagen1 – treedt een beeld naar voren van een ambitieuze
overheid die op terreinen waar burgers problemen het meest nijpend voelen
(veiligheid, zorg, probleemjongeren, asielzoekers, arbeidsongeschiktheid)
beleid op beleid stapelt en in het formuleren daarvan veel energie steekt.
Maar vervolgens neemt de aandacht af. Er wordt niet in gelijke mate energie
en professionaliteit gestopt in de uitvoering. Voor de resultaten, zeker als
die pas na verloop van enige tijd te constateren vallen, bestaat nog minder
belangstelling.Dat heeft funeste gevolgen: harde cijfers ontbreken, maar op grond van
de talrijke voorbeelden uit ons werk valt vast te stellen dat een substantieel
deel van afgesproken beleid niet of niet volgens de afspraken wordt uitgevoerd.
Beleid en uitvoering daarvan passen niet meer bij elkaar.En doordat er in het algemeen (te) weinig informatie voorhanden is over
de uitvoering en de resultaten van beleid (een punt waar wij al jaren op hameren
en ook op zullen blijven hameren), is de kans heel groot dat dit de Tweede
Kamer ontgaat. Met als gevolg: nóg meer beleid, want de effecten laten
te lang op zich wachten of blijven uit. Of (in tijden dat er bezuinigd moet
worden): valse bezuinigingen. Beleid schrappen dat toch al, maar buiten het
zicht van de Tweede Kamer, half werd uitgevoerd vanwege capaciteitsproblemen,
levert dat wel een bezuiniging op?Hier wordt volgens ons een cruciale (en klassieke) aansturingsfout gemaakt.
Elke beleidsmaatregel op zich zal zeker bijdragen aan de oplossing van een
probleem. Maar door niet te checken of het mogelijk is om de optelsom van
alle beleid bij elkaar uit te voeren, worden de uitvoerders belast met ófwel
veel te veel werk, ófwel met de keuze om een deel uit te stellen of
zelfs níet uit te voeren.Die keuze hoort niet thuis op het uitvoerend niveau. Niet in formele zin,
want het staat op gespannen voet met de democratische besluitvorming, en niet
in materiële zin, want dan is de kans veel te groot dat het een ad hoc-keuze
is, die niet gebaseerd is op een afweging van prioriteiten, maar op toevallige
praktische omstandigheden. Wanneer beleid niet volledig uitgevoerd kan worden,
hoort op het aansturend niveau op basis van een grondige analyse
besloten te worden welk deel prioriteit moet krijgen, en welk deel moet wachten
op uitvoering danwel geschrapt wordt.«Van buiten naar binnen» denken en «van achter naar
voren» hóren bij de lopende begrotings-en verantwoordingsoperatie
VBTB: «Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording». Om alles
binnen die kaders te passen zal pijn blijken te doen: toch is de transparantie
die het proces uiteindelijk op zal leveren voorwaarde voor herstel.Noodzakelijk herstel: de Algemene Rekenkamer ziet de slechte aansluiting –
zo niet kloof – tussen beleidsambities en uitvoeringspraktijk als één
van de grote risico's voor de geloofwaardigheid van de rijksoverheid en het
vertrouwen van de burgers in de overheid.Saskia J. Stuiveling, president Algemene RekenkamerMaart 2003. 1 MISSIE, DOELEN EN ORGANISATIEIn 2002 heeft de Algemene Rekenkamer relatief weinig
onderzoeken gepubliceerd. Reden daarvan is dat er twee periodes waren met
een demissionair kabinet. De Algemene Rekenkamer is in zo'n situatie terughoudend
met publiceren. Ondanks de publicatieluwte is er niet minder onderzoek verricht
dan anders. Ook intern zijn er in 2002 verschillende activiteiten in gang
gezet.1.1 MissieIn de Comptabiliteitswet – de wet die het beheer van het geld van
de staat regelt – is omschreven welke taak de Algemene Rekenkamer heeft:
bij alle ministeries te controleren of het binnenkomende geld, zoals belastingen,
premies en heffingen, volgens de regels is geïnd en of het uitgaande
geld besteed is aan de doelen waarvoor het volgens de begroting bestemd was.De manier waarop de Algemene Rekenkamer aan deze taak inhoud wil geven,
heeft zij tot uitdrukking gebracht in haar missie. Missie Algemene RekenkamerDe Algemene Rekenkamer heeft als doel het rechtmatig, doelmatig, doeltreffend
en integer functioneren van het Rijk en de daarmee verbonden organen te toetsen
en te verbeteren. Daarbij toetst zij ook de nakoming van verplichtingen die
Nederland in internationaal verband is aangegaan. Zij voorziet daartoe de
regering, de Staten-Generaal en degenen die verantwoordelijk zijn voor de
gecontroleerde organen van op onderzoek en onderzoekservaring gebaseerde informatie.
Deze informatie bestaat uit onderzoeksbevindingen, oordelen en aanbevelingen
over organisatie, beheer en beleid en is in beginsel publiek toegankelijk.
Daarnaast is het haar verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan
goed openbaar bestuur door kennisuitwisseling en samenwerking in binnen- en
buitenland. Kwaliteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid ziet de Algemene Rekenkamer
als belangrijkste kenmerken van haar producten. Onafhankelijkheid, doelmatigheid
en doeltreffendheid zijn de belangrijkste kenmerken van haar werkwijze. De
Algemene Rekenkamer beoogt een transparante organisatie te zijn die voortdurend
in de kwaliteit van haar medewerkers en methoden investeert.Dat de Algemene Rekenkamer nadrukkelijk ook naar de integriteit van het overheidsfunctioneren kijkt, is een element dat
in 2001 aan de missieomschrijving is toegevoegd.Vorig jaar is een nieuwe aanpak ontwikkeld voor onderzoek naar het integer
functioneren van de overheid. Ook is gekeken naar ontwikkelingen als «forensic
auditing», dat is accountantsonderzoek naar fraude en andere financiële
onregelmatigheden in het kader van gerechtelijk onderzoek.1.2 Strategische doelenHet werkterrein van de Algemene Rekenkamer omvat meer dan alleen haar
controleterrein. De werkgebieden van de Algemene Rekenkamer zijn:– het rechtmatigheidsonderzoek;– het doelmatigheidsonderzoek;– het onderzoek bij rechtspersonen met een wettelijke taak;– het onderzoek op het terrein «Europa»;– internationale projecten en onderzoeken;– onderzoek naar ICT bij het rijk. Voor elk werkgebied zijn strategische effectdoelstellingen geformuleerd.
Die drukken uit welke effecten de Algemene Rekenkamer in de omgeving nastreeft.
In strategische prestatiedoelstellingen is opgenomen wat de Algemene Rekenkamer
wil gaan doen om de gewenste effecten te bereiken. De meeste doelstellingen
moeten eind 2003 zijn bereikt. Dan loopt de nu geldende strategische periode
van de Algemene Rekenkamer af. Met ingang van 2004 geldt een nieuwe strategische
periode van vijf jaar. In het laatste kwartaal van 2002 is een begin gemaakt
met de voorbereiding van de strategie voor de periode 2004 tot en met 2008.1.3 OrganisatieKlachtenregeling en klokkenluidersregelingAfgelopen jaar heeft de Algemene Rekenkamer een klachtenregeling opgesteld.
Iedereen die zich onheus bejegend voelt door de Algemene Rekenkamer mag een
klacht indienen die behandeld kan worden door een externe commissie. In 2002
zijn geen klachten binnengekomen.Aanleiding voor het opstellen van de klachtenregeling was het feit dat
de Algemene Rekenkamer sinds 1 mei 2002 de bevoegdheid heeft om ook ter
plaatse controleonderzoek te doen bij de ontvangers van EU-subsidies. Dat
betekent dat de Algemene Rekenkamer onderzoek gaat doen bij bedrijven en ondernemers
voor wie zij een nieuwe controle-instantie is. Klachtenregeling Algemene RekenkamerStaatscourant van 24 april 2002, artikel 1, lid 1Een ieder heeft het recht om over de wijze waarop de Algemene Rekenkamer
zich in de uitoefening van haar bevoegdheden jegens hem/haar heeft gedragen,
een klacht in te dienen bij de Algemene Rekenkamer.De Algemene Rekenkamer heeft in 2002 eveneens een regeling opgesteld voor
klokkenluiders die de Algemene Rekenkamer willen wijzen op misstanden, bijvoorbeeld
in de organisatie waar zij werken. De anonimiteit van betrokkenen wordt gewaarborgd.
De regeling is voorlopig van aard en zal aan de hand van ervaringen een definitieve
status krijgen.Personele veranderingenAan de top van de organisatie veranderde er in 2002 het nodige. Op 1 maart
verliet het collegelid mr. dr. A. J. E. (Ad) Havermans de Algemene
Rekenkamer. Twee maanden daarna werd hij opgevolgd door drs. G. (Gerrit) de
Jong, die van 1989 tot 1998 lid van de Tweede Kamer was voor het CDA. Tijdens
die periode was hij steeds lid van de Commissie voor de Rijksuitgaven.Ook het managementteam heeft zich gedeeltelijk vernieuwd. Drs. R. A. C.
(Roel) Praat is per 20 mei benoemd als directeur van de stafdirectie
Beleid en Communicatie. Daarvoor was hij plaatsvervangend directeur Voorlichting
en Communicatie bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Drs. C. (Cees) Vermeer is vanaf 1 september directeur van onderzoeksdirectie
III. Daarvoor werkte hij al bij de Algemene Rekenkamer als plaatsvervangend,
en enige tijd waarnemend, directeur van directie I.In 2002 werd de Algemene Rekenkamer geconfronteerd met de plotselinge
dood van een zeer gewaardeerde collega. Vera Zwart, secretaresse van Ad Havermans,
kwam tijdens haar vakantie onverwacht te overlijden. 1.4 Communicatie en externe betrekkingenDe Algemene Rekenkamer heeft directe lijnen met allerlei organisaties
die van belang zijn voor de uitoefening van haar werk. Zij voert haar controlerende
taak immers uit in een dynamische omgeving, waarin zij enerzijds de rol van
leverancier van betrouwbare, bruikbare informatie heeft, anderzijds de rol
van controleur. Het zwaartepunt ligt bij de Tweede Kamer en de regering, die
regelmatig op de hoogte worden gehouden van de resultaten van onze onderzoeken.
Zij ontvangen onze rapporten en desgewenst krijgen zij aanvullende tekst en
uitleg tijdens mondelinge briefings. Dagelijks contact is er in het kader
van onderzoeken met ministeries, overheidsorganisaties en instellingen waar
de Algemene Rekenkamer onderzoek doet. Die dialoog met de omgeving is kenmerkend
voor onze manier van werken. Relatie Activiteiten Algemene Rekenkamer in 2002 Tweede Kamer– Eind
januari heeft een periodiek overleg plaatsgevonden tussen de Commissie voor
de Rijksuitgaven en het College, over onder andere het werkprogramma en Verantwoordingsdag.  – Begin maart heeft
een bijeenkomst plaatsgevonden voor de griffiers van de Tweede Kamer en de
bureauchefs van de Algemene Rekenkamer.  – Eind september
nam het College afscheid van de gaande Commissie voor de Rijksuitgaven en
verwelkomde zij de komende Commissie voor de Rijksuitgaven. Bewindspersonen en ministeries– De formateur heeft met de president gesproken over de verenigbaarheid
van het ambt van bewindspersoon met het hebben van financiële belangen
in bijvoorbeeld ondernemingen. Eind 2002 is de demissionaire premier op diens
verzoek nader advies gegeven over een nieuwe regeling. Bijna alle ministers
hebben met de president een kennismakingsgesprek gevoerd. De reeks gesprekken
met staatssecretarissen werd afgebroken door de val van het kabinet-Balkenende. Overige Hoge Colleges van Staat– Ook afgelopen jaar hadden de Nationale Ombudsman, de Raad van State
en de Algemene Rekenkamer regelmatig overleg. – Overleg tussen
de Algemene Rekenkamer en de commissie Financiën van de Eerste Kamer
is in voorbereiding. Gemeenten en Provincies– De Algemene Rekenkamer bood gemeenten een workshop aan over het opzetten
van een lokale rekenkamer of rekenkamerfunctie, wat voor hen vanaf 2006
wettelijk verplicht is.  – Vanaf 2002
neemt de Algemene Rekenkamer deel aan een ambtelijke werkgroep van het Interprovinciaal
Overleg over de rekenkamer of rekenkamerfunctie voor provincies, die vanaf 2005
wettelijk verplicht is.  – Er is een bijdrage
geleverd aan vijf sessies van een werkconferentie voor burgemeesters over
hun jaarlijks verslag over lokaal dualisme.Oud-medewerkers «alumni»In 2002 organiseerde de Algemene Rekenkamer voor het eerst een
bijeenkomst voor medewerkers die elders zijn gaan werken. Zestig van deze
«alumni» waren van de partij, die met name de netwerkfunctie zeiden
te waarderen. Het onderwerp was «lokale rekenkamers».De media hebben over het algemeen veel belangstelling voor het werk van
de Algemene Rekenkamer en zij weten ons te vinden. De meeste contacten zijn
er met de landelijke en regionale dagbladen, maar ook radio en TV tonen over
het algemeen vaak belangstelling. Ook de vakbladen weten ons in toenemende
mate te vinden. Berichtgeving over rapporten in 2002Bij de publicatie van de meeste rapporten geeft de Algemene Rekenkamer
een persbericht uit en indien er uitzonderlijk veel belangstelling is, geeft
zij ook persbriefings en persconferenties. In 2002 ging de meeste media-aandacht
uit naar het rapport «Belangen minister Jorritsma», maar ook rapporten
als «Opvang zwerfjongeren», «Bestrijding uitstoot broeikasgassen»
«Rapporten bij de financiële verantwoording», «Toelating
bestrijdingsmiddelen voor de landbouw», en «Informatievoorziening
grote projecten» waren uitgebreid in het nieuws. Regelmatig geven College
en medewerkers interviews in het kader van een onderzoeksrapport of in het
kader van thema's, die nauw verbonden zijn met het werk van de Algemene Rekenkamer.
In 2002 kwamen hierbij thema's als integriteit en lokale rekenkamers aan bod.Diverse communicatiemiddelenOm betrokkenen en geïnteresseerden goed te informeren is de Algemene
Rekenkamer voortdurend op zoek naar nieuwe manieren om het gewenste effect
te bereiken. In 2002 sprongen twee producten er uit. De CD-ROM «The
Netherlands Court of Audit in Europe» op visitekaartjesformaat, met
basisinformatie over alle landen in Europa, hun rekenkamers, en over Europese
instellingen, is positief ontvangen. Ook opvallend was het CD-ROM boekje dat
verscheen bij de publicatie van de Rapporten bij de Financiële Verantwoording
(RFV). Dit boekje bevatte zeer korte samenvattingen van alle RFV's, terwijl
alle rapporten op de CD-ROM gebundeld waren. Daarnaast bracht de Algemene
Rekenkamer onder andere een nieuwe brochure over haar organisatie en werkwijze
uit, een brochure over rechtmatigheidsonderzoek en de «Handreiking informatievoorziening
grote projecten».Een belangrijk communicatiemiddel van de Algemene Rekenkamer is de website www.rekenkamer.nl, waar actuele informatie, achtergrondinformatie
en al onze rapporten overzichtelijk worden aangeboden.OmgevingsonderzoekDe Algemene Rekenkamer hecht aan een goede relatie met haar omgeving.
Om een helder beeld te krijgen van de stand van zaken op dit gebied en van
mogelijke verbeterpunten is in 2002 een omgevingsonderzoek gestart onder het
motto «de onderzoeker onderzocht».
Er is onder andere gesproken met voormalige bewindspersonen, medewerkers van
ministeries en instellingen, griffiers van de Tweede Kamer, en
met journalisten. In 2003 zullen de Tweede-Kamerleden en de nieuwe bewindspersonen
bevraagd worden. De voorlopige resultaten laten zien dat er over het algemeen
veel waardering is voor het werk van de Algemene Rekenkamer. Een belangrijk
verbeterpunt is de wijze waarop wij communiceren met de gecontroleerden tijdens
het onderzoeksproces. Definitieve rapportage volgt in de loop van 2003.Website-onderzoekSinds twee jaar is www.rekenkamer.nl operationeel
in de huidige vorm. Dat was reden om een onderzoek te laten doen onder de
gebruikers van de site, met als onderzoeksvraag «Hoe
gebruikt en waardeert de doelgroep de website van de Algemene Rekenkamer?». Uit het onderzoek blijkt dat vooral beroepsmatig betrokkenen onze
site goed weten te vinden. De site vervangt in veel gevallen de papieren rapporten.
Over het gebruiksgemak en het informatie-aanbod waren de gebruikers in het
algemeen tevreden, maar het onderzoek leverden ook een aantal suggesties voor
verbeteringen op. Deze zijn aanleiding geweest om een aantal aanpassingen
door te voeren. 2 WERKZAAMHEDEN IN NEDERLANDDe Algemene Rekenkamer heeft in 2002 de financiële
verantwoordingen van de ministeries beoordeeld en onderzoek gedaan naar de
beleidsinformatie en bedrijfsvoering van de ministeries. Ook bij instellingen
is onderzoek verricht, onder meer naar het financieel beheer bij scholen voor
het voorgezet onderwijs.Er zijn acht onderzoeken gepubliceerd over de doelmatigheid
van het gevoerde beleid.2.1 Rechtmatigheidsonderzoek bij het RijkHet rechtmatigheidsonderzoek van de Algemene Rekenkamer houdt in dat zij
jaarlijks beoordeelt:• of de ontvangsten en uitgaven van het Rijk in het voorafgaande
jaar rechtmatig zijn geweest;• of de financiële verantwoordingen van ministeries de juiste
informatie bevatten;• of de ministeries een goed financieel beheer hebben.In 2002 heeft zij de verantwoordingen van de ministeries over de ontvang
sten en uitgaven in 2001 beoordeeld. De totale uitgaven in 2001 waren ruim € 147
miljard. Van een aantal bedragen, bij elkaar ongeveer € 770 miljoen
(dus circa 0,5%), was onzeker of ze correct waren besteed, of stond vast dat
ze fout waren besteed of geboekt. Het ging dan vaak om geld dat afkomstig
is van het Rijk, maar door gemeenten en provincies voor afgesproken doelen
wordt uitgegeven, de zogenoemde specifieke uitkeringen. De Algemene Rekenkamer
vond dat de departementen te weinig toezicht houden op wat er met deze specifieke
uitkeringen gebeurt.Financiële afwikkeling ruimingen mond- en klauwzeer:
onzekerheid over de rechtmatigheidOpvallend in 2001 was de onzekerheid over de rechtmatigheid van de uitgaven
bij het Diergezondheidsfonds. In dit fonds, dat ressorteert onder het Ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, worden de uitgaven en ontvangsten
verantwoord die samenhangen met maatregelen ter bestrijding van besmettelijke
dierziekten.De Algemene Rekenkamer was onzeker over de rechtmatigheid van de € 87,7
miljoen die is uitgekeerd aan boeren voor de schade die ze hebben als gevolg
van de mond- en klauwzeercrisis. Dat bedrag mag pas ten laste van het Diergezondheidsfonds
worden gebracht als is vastgesteld dat alle dieren uit de besmette gebieden
volgens de regels vernietigd zijn. De Algemene Rekenkamer kon uit de dossiers
niet opmaken of dit laatste het geval was; daarom stond voor haar niet vast
dat deze uitkeringen rechtmatig waren en moest zij de rechtmatigheid onzeker
verklaren.Een goed financieel beheer betekent volgens de Algemene Rekenkamer: een
sluitende administratie, heldere beheersregels en goed werkende geautomatiseerde
systemen. Het jaar 2000 liet al een vooruitgang zien in het financieel beheer
bij bijna alle ministeries. Vorig jaar constateerde de Algemene Rekenkamer
dat deze positieve trend zich in 2001 heeft voortgezet: het aantal ernstige
onvolkomenheden nam verder af van acht naar vijf.Wel vindt zij dat nog steeds het financieel beheer van de agentschappen
extra aandacht behoeft. Agentschappen zijn verzelfstandigde onderdelen van
een ministerie, die een eigen financieel beheer voeren. In 2002 waren er bij
15 van de 23 agentschappen tekortkomingen in het financieel beheer, bij één
daarvan ernstige. Naast de beoordeling van de financiële verantwoordingen van de ministeries
deed de Algemene Rekenkamer in 2002 onderzoek naar de besluitvorming bij het
Ministerie van Buitenlandse Zaken en naar de interne en externe informatievoorziening
bij de Hoge Colleges van Staat. Deze twee onderzoeken zijn gepubliceerd bij
de rapporten bij de financiële verantwoordingen over 2001 van respectievelijk
het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat.Nieuwe ComptabiliteitswetDe Comptabiliteitswet – de wet die het beheer van het geld van de
staat regelt – is in 2002 ingrijpend veranderd en heet sindsdien Comptabiliteitswet
2001. Een belangrijke verandering is dat begrotingen en verantwoordingen niet
meer een overwegend financieel karakter hebben. De nieuwe wet schrijft voor
dat de begroting van ministeries antwoord moet geven op de volgende vragen:
wat willen we het komende jaar bereiken (beleidsdoelstellingen), wat gaan
we daarvoor doen (welke instrumenten zetten we in en welke prestaties gaan
we leveren) en wat mag dat kosten. Zo kan de Tweede Kamer na afloop van het
begrotingsjaar beter controleren of ministeries het beleid hebben gevoerd
dat was afgesproken, de prestaties hebben geleverd die waren beoogd en of
dat gekost heeft wat was voorzien.In de Comptabiliteitswet 2001 staat in artikel 70 tot en met 96 (in de
vorige Comptabiliteitswet artikel 39 t/m 63) omschreven wat de taken en bevoegdheden
van de Algemene Rekenkamer zijn. Nieuw is dat de Algemene Rekenkamer nu ook
gaat onderzoeken of de informatie in de jaarverslagen van de ministeries en
het Jaarverslag van het Rijk over het gevoerde beleid (de zogenoemde niet-financiële
informatie) en over de bedrijfsvoering voldoet aan kwaliteitsnormen.Bijdragen aan VBTBDe afgelopen jaren heeft de Algemene Rekenkamer meegedacht over het ontwikkelingstraject
van de rijksoverheid «Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording»
(VBTB). Dit traject moet leiden tot betere verantwoordingen, waarin ministeries
per beleidsterrein aangeven wat ze hebben bereikt, wat ze daarvoor hebben
gedaan en wat het heeft gekost. Het rechtmatigheidsonderzoek over 2001 ging
over de laatste verantwoordingen-oude-stijl van de ministeries.De Algemene Rekenkamer heeft op verzoek van de Tweede Kamer een onderzoek
gedaan naar de beleidsinformatie die ministeries in 2001 naar de Tweede Kamer
stuurden. Die beleidsinformatie moest inzicht geven in de doelen van het beleid,
de daarvoor te leveren prestaties en de gerealiseerde resultaten. Uit het
onderzoek bleek dat de ministeries dat inzicht nog niet konden bieden. Het
zal nog een flinke inspanning kosten voordat de informatie op het niveau is
dat met het VBTB-traject wordt nagestreefd.Andere VBTB-publicaties waren:• VBTB in begrotingen 2002 (24 januari 2002)• Reactie op vierde voortgangsrapportage VBTB van het Ministerie
van Financiën• Reactie op het Referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering,
een stuk van het Ministerie van Financiën dat ministeries als basis kunnen
gebruiken bij het opstellen van hun mededelingen over de bedrijfsvoering.Informatie over beleidsintensiveringenDe Algemene Rekenkamer heeft in 2002 ook aandacht besteed aan zogenoemde
«beleidsintensiveringen». Dit zijn verhogingen van uitgaven voor
specifieke beleidsterreinen. Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer richtte
zich op de beleidsintensiveringen die werden afgesproken in het regeerakkoord
(1998–2002) en op de extra beleidsintensiveringen uit de Miljoenennota
van 2001. In totaal ging het om € 6,4 miljard. Uit het onderzoek
bleek dat er niet voldoende informatie was om uit op te maken of met de extra
uitgaven ook echt (extra) resultaten waren geboekt. Om de informatie te verbeteren
zou duidelijk gemaakt moeten worden met welk doel een extra uitgave wordt
gedaan, en dan zo concreet geformuleerd dat achteraf ook duidelijk kan worden
of dat doel is gehaald. Dan kan de verantwoording achteraf ook veel concreter
zijn dan nu het geval is.Nieuwe aanpak integriteitIntegriteit is een belangrijk onderwerp waarmee de Algemene Rekenkamer
in haar werk te maken heeft. Het toetsen en verbeteren van het integer functioneren
van het Rijk en daarmee verbonden organen is onderdeel van haar missie.In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer zich bezonnen op de wijze waarop
ze het thema integriteit in haar onderzoeksprogramma gaat opnemen. Het thema
zal niet alleen worden ingebed in het reguliere onderzoek, maar ook in specifiek
op integriteit gerichte onderzoeken.Conferentie baten-lastenstelsel rijksoverheidNederland staat voor de invoering van een nieuw begrotings- en verantwoordingsstelsel
bij de rijksoverheid, het zogeheten baten-lastenstelsel. Dit stelsel, Eigentijds
Begroten genaamd, vormt het sluitstuk van de VBTB-operatie.Het huidige stelsel (het verplichtingen-kasstelsel) geeft alleen inzicht
in uitgaven (en ontvangsten) binnen één jaar. Een investering
die voor een aantal jaren wordt gedaan is alleen zichtbaar in het jaar van
investeren, niet in de jaren daarna. Dat voldoet niet goed meer, omdat in
het VBTB-systeem nu juist het inzicht in de jaarlijkse kosten van beleid een
centrale rol speelt. Met het baten-lastensysteem wordt het wél mogelijk
om die jaarlijkse kosten te tonen.De Algemene Rekenkamer is vanaf het begin nauw betrokken geweest bij de
VBTB-operatie, en ook bij het baten-lastenstelsel. Al in een vroeg stadium
heeft de Algemene Rekenkamer enkele vraagtekens gezet bij de vormgeving die
de regering voor het nieuwe stelsel voor ogen staat. Zo vond zij dat de beperkte
variant van het baten-lastenstelsel die is gekozen niet voldoende aansluit
bij stelsels en standaarden die in de publieke sector in binnen- en buitenland
gebruikelijk zijn. Invoering is voorzien voor het begrotingsjaar 2006, dus
de discussie wordt nog voortgezet.In juni 2002 organiseerde de Algemene Rekenkamer een internationale conferentie
over dit onderwerp, het «Seminar on central government accrual budgeting
and accounting». Voor het eerst waren deskundigen uit verschillende
professies met elkaar in gesprek over dit belangrijke thema: wetenschappers,
met name macro- en bedrijfseconomen, veel rijksambtenaren, vertegenwoordigers
van de lagere overheden, de Europese Unie, consultants- en accountantskantoren
en de vakpers.Een van de belangrijke uitkomsten van het seminar was dat er in binnen-
en buitenland een grote variëteit aan baten-lastenstelsels is ontwikkeld.
Dit leidt steeds meer tot een behoefte aan harmonisatie. In 2002 heeft de
Algemene Rekenkamer een baten-lasten-dossier op haar website geplaatst en
samen met het tijdschrift «Openbare Uitgaven» een themanummer
over het baten-lastenstelsel gemaakt. 2.2 Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek bij
het RijkDe Comptabiliteitswet 1976 vermeldde dat de Algemene Rekenkamer beoordeelt
of het geld van de rijksoverheid «rechtmatig en doelmatig» is
geïnd en uitgegeven. De term «doelmatig» bleek verwarring
op te leveren. Sommigen interpreteren dit begrip uitsluitend als «efficiënt»,
terwijl de Algemene Rekenkamer ook onderzoek doet naar de vraag of overheidsuitgaven
effectief, oftewel «doeltreffend», zijn geweest. Daarom zijn in
de nieuwe Comptabiliteitswet die in 2002 in werking is getreden beide begrippen
opgenomen.Het doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek van de Algemene Rekenkamer
kent drie stappen:1. Eerst beoordeelt zij of duidelijk is welke doelen er met een beleid
moeten worden bereikt en bekijkt zij of de minister voldoende goede informatie
heeft om de realisatie van het beleid te kunnen volgen. In de onderzoeken
uit 2002 is hieraan veel aandacht besteed, bijvoorbeeld in het rapport dat
werd uitgebracht over de uitstoot van broeikasgassen.Onzeker of Nederland «Kyoto» haaltVolgens het Kyotoprotocol moet Nederland in de periode 2008–2012
zorgen voor gemiddeld 6% minder uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van
1990. In 2000 was er al 3% meer uitstoot. De kans
is dus klein dat Nederland de afspraken uit Kyoto kan nakomen. Eén
van de oorzaken ziet de Algemene Rekenkamer in de gebrekkige samenhang in
het beleid. Veel doelen voor de bestrijding van broeikasgassen, zoals belastingmaatregelen
die investeringen in zuinig energiegebruik en groen beleggen bevorderen, zijn
niet meetbaar geformuleerd. Ook is het onduidelijk wanneer deze doelen bereikt
moeten worden en zijn er te weinig evaluaties. Voor de verschillende sectoren,
zoals industrie, landbouw en verkeer zijn wel veel maatregelen bedacht, maar
doordat deze niet op elkaar zijn afgestemd zijn vallen de resultaten tegen.
De samenhang en consistentie in het beleid moeten volgens de Algemene Rekenkamer
worden versterkt door opeenstapeling van regelingen tegen te gaan en de verschillende
doelen van het beleid uit te drukken in dezelfde grootheid.2. Als de beleidsinformatie is onderzocht, bekijkt de Algemene Rekenkamer
of het beleid volgens plan wordt uitgevoerd: worden de geplande beleidsprestaties
geleverd? Beleidsprestaties zijn de directe resultaten van de instrumenten
(regelingen, subsidies, campagnes en dergelijke) die een bewindspersoon inzet.
Hier stelt de Algemene Rekenkamer vragen als: is het geplande aantal inburgeringscursussen
gehaald, zijn voorgenomen inspecties uitgevoerd, is de doelgroep daadwerkelijk
bereikt? Dat laatste werd in 2002 onder meer nagegaan in de rapporten die
zijn uitgebracht over zwerfjongeren en jeugdcriminaliteit.Geen sluitende aanpak zwerfjongeren en jeugdcriminaliteitVele duizenden jongeren in Nederland hebben ernstige psychosociale problemen:
ze spijbelen geregeld of zijn met school gestopt, ze komen vaak uit gebroken
gezinnen, zijn verslaafd en/of plegen strafbare feiten en gaan, veelal als
gevolg van een crisissituatie, zwerven. De Algemene Rekenkamer bracht in 2002
twee rapporten uit over jeugdproblematiek: één over zwerfjongeren
en één over jeugdcriminaliteit.De onderzoeken laten zien dat de registratie van jongeren met (potentiële)
problemen tekortschiet. Ook het voorkomen van psychosociale problemen bij
jongeren vormt een knelpunt. De keten van voorzieningen voor zwerfjongeren
gericht op preventie, signalering, hulpverlening/begeleiding, dag- en nachtopvang
en nazorg blijkt niet sluitend te zijn. Veel jongeren vallen
tussen wal en schip omdat ze vanaf hun achttiende jaar niet meer terecht kunnen
bij de jeugdhulpverlening en zijn aangewezen op de maatschappelijke opvang
door gemeenten. Die is hier niet goed voor toegerust.Ook de aanpak van crimineel gedrag van jongeren is niet sluitend. Jongeren
met een problematische achtergrond worden mondjesmaat doorverwezen naar de
hulpverlening. De politie meldt niet alle criminele jongeren aan bij de Raad
voor de Kinderbescherming. Bovendien zijn de doorlooptijden bij de politie,
de Raad, de officier van Justitie en de rechter veel langer dan afgesproken.3. Vervolgens onderzoekt de Algemene Rekenkamer of voor het bereiken van
de resultaten de juiste hoeveelheid middelen wordt ingezet (efficiëntie),
en of de bedoelde maatschappelijke effecten ook echt worden behaald (effectiviteit).
Dit laatste is het moeilijkst vast te stellen. Als de maatschappelijke situatie
veranderd is in de gewenste richting, wil dat nog niet zeggen dat dit komt
door het beleid. Om dit te kunnen bepalen is gespecialiseerd onderzoek nodig,
dat nog in ontwikkeling is. In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer een onderzoek
naar de effectiviteit van het energiebesparingsbeleid in de glastuinbouw gedaan
om effecten van beleid te onderzoeken. Dit rapport is in februari 2003 gepubliceerd.Keuze onderzoekBij de keuze van onderwerpen voor het doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek
geeft de Algemene Rekenkamer voorrang aan onderzoek naar beleid rond basisvoorzieningen
voor de burger: veiligheid, inkomen, zorg, onderwijs, wonen en milieu. Deze
zes sectoren zijn bepaald in de strategie 1999–2003.Minder onderzoeken dan geplandEr zijn in 2002 acht onderzoeken verschenen naar de doelmatige en doeltreffende
besteding van publiek geld. Dat is bijna de helft van het aantal rapporten
het jaar daarvoor. Belangrijkste reden is het feit dat er in 2002 twee periodes
zijn geweest waarin het kabinet demissionair was. Er wordt dan, zoals eerder
vermeld, terughoudend gepubliceerd. De publicatie van enkele rapporten werd
uitgesteld naar 2003, na de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Deze zijn inmiddels
in februari 2003 gepubliceerd. International seminar over doelmatigheidsonderzoekIn mei 2002 organiseerde de Algemene Rekenkamer een internationaal seminar
over doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek. Voor dat seminar waren
onder meer de rekenkamers van de Verenigde Staten, Engeland, Zweden, Canada
en Japan uitgenodigd. Doel was ervaringen uit te wisselen over de ontwikkelingen
binnen dit type onderzoek en na te gaan welke factoren bijdragen aan de effectiviteit
van het onderzoek zelf. Dit aan de hand van vier thema's:– strategie voor doelmatigheidsonderzoek– goede voorbeelden uit de praktijk van effectief doelmatigheidsonderzoek– voorwaarden voor effectiviteit van doelmatigheidsonderzoek– evaluatie van de effecten van doelmatigheidsonderzoek.Uit het seminar bleek onder meer dat ook bij collega rekenkamers steeds
meer onderzoek wordt uitgevoerd naar de efficiëntie en effectiviteit
van beleid.Op de website van de Algemene Rekenkamer is meer informatie te vinden
over het seminar.HandreikingBij één van de onderzoeken die in 2002 is gepubliceerd, Informatievoorziening grote projecten, is niet alleen
een rapport, maar ook een handreiking geschreven. Op die manier
probeert de Algemene Rekenkamer niet alleen aan te geven wat er fout gaat,
maar de betrokkenen ook te schetsen hoe het beter kan, in dit geval: hoe ze
de informatievoorziening op een ministerie zó kunnen inrichten dat
de Tweede Kamer goed over grote projecten geïnformeerd kan worden.Ontwikkelingen• Op aanraden en met medewerking van de Algemene Rekenkamer heeft
het Ministerie van Financiën de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek
Rijksoverheid opgesteld. Deze regeling is een opstap naar betere beleidsinformatie
over de uitvoering van het beleid. Zij bevat voorschriften voor de beleidsevaluaties
die ministeries verplicht zijn op gezette tijden te maken. De ministeries
moeten hun beleidsevaluaties bij de Algemene Rekenkamer melden, en hebben
dat in 2002 dan ook ruimschoots gedaan.• Met het periodieke rapport de Staat van de beleidsevaluatie geeft
de Algemene Rekenkamer aan hoe het staat met de evaluatiefunctie bij het Rijk.
Het eerste rapport is in november 2002 verschenen.2.3 Onderzoek bij instellingenHet rijk heeft veel belangrijke taken die in de wet geregeld zijn, uitbesteed
aan zelfstandige instellingen. Denk aan taken op het gebied van de medische
zorg, het geven van onderwijs en de uitvoering van de sociale zekerheid. De
circa 3200 instellingen die deze «publieke taken» uitvoeren geven
jaarlijks ruim € 110 miljard uit. Dit is gemeenschapsgeld: afkomstig
van door de burger betaalde belastingen, premies en tarieven. De Algemene
Rekenkamer vindt daarom dat de ministers toezicht moeten houden op deze instellingen
(zij noemt ze Rechtspersonen met een wettelijke taak, RWT's). Het gaat dan
om toezicht op de manier waarop deze RWT's het gemeenschapsgeld uitgeven én
om de manier waarop zij hun taak uitvoeren. De Algemene Rekenkamer vindt ook
dat de instellingen de plicht hebben om zich hierover goed te verantwoorden.Sinds 2000 beschrijft de Algemene Rekenkamer elk jaar de stand van zaken
bij alle RWT's en ministeries in haar rapportenreeks «Verantwoording
en toezicht bij rechtspersonen met een wettelijke taak». In
november 2002 is het derde rapport in deze reeks verschenen.Uit deel 3 van Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen
met een wettelijke taak blijkt dat de ideale situatie waarin zowel
ministers als instellingen hun rol optimaal vervullen nog niet is bereikt.
Wel constateert de Algemene Rekenkamer een ontwikkeling in de goede richting:
zowel het toezicht op de instellingen als de verantwoording door de instellingen
verbetert langzaam. Onderscheid verantwoording kleine en grote instellingenSommige ministeries en RWT's vinden dat er voor kleine instellingen minder
regels voor verantwoording zouden moeten gelden dan voor grote instellingen.
Kleine instellingen zouden bijvoorbeeld niet ieder jaar een accountantsverklaring
bij hun verantwoording hoeven in te dienen. Volgens de Algemene Rekenkamer
zou dit alleen mogelijk moeten zijn in uitzonderlijke gevallen en onder strikte
voorwaarden. Dat zou van geval tot geval bekeken moeten worden. Zij vindt
ook dat ministers in zulke gevallen moeten overwegen of het efficiënter
is om de taken die zo'n kleine instelling uitvoert weer bij het ministerie
onder te brengen.Informatie over uitvoering publieke taakIn de eerste twee delen van de reeks «Verantwoording en toezicht
bij rechtspersonen met een wettelijke taak» heeft de Algemene Rekenkamer
vooral gekeken naar de financiële kant: geven de instellingen het gemeenschapsgeld
rechtmatig uit en blijkt dat ook uit hun verantwoordingen? In deel 3 van de
reeks kijkt de Algemene Rekenkamer voor het eerst ook naar de informatie die
RWT's verschaffen over hun bedrijfsvoering en prestaties, oftewel: hoe hebben
ze hun wettelijke taak uitgevoerd? Vrij veel RWT's (ongeveer viervijfde) bleken
hierover informatie op te nemen in hun verantwoordingsstukken. Maar deze informatie
bleek zo weinig systematisch dat er weinig uit op te maken viel over de geleverde
prestaties, de bereikte effecten en de bijbehorende kosten. Raden van Toezicht bij RWT'sVeel RWT's hebben Raden van Toezicht, Raden van Commissarissen of gebruikersraden.
Een actueel discussiepunt : is het voldoende als RWT's onder toezicht staan
van hun eigen raden, is er dan minder toezicht van de ministeries nodig? De
Algemene Rekenkamer zegt vooralsnog: nee, daarvoor is de verscheidenheid in
vorm en inhoud van die raden te groot. Op die manier weet je nooit wat dat
toezicht precies inhoudt en is de kans te groot dat de rechtmatigheid en de
uitvoering van de wettelijke taak uit beeld raken.Algemene Rekenkamer gaat in discussieUit de reacties op de rapporten van de Algemene Rekenkamer blijkt dat
het kabinet het eens is met de Algemene Rekenkamer over de normen en uitgangspunten
voor verantwoording en toezicht. Op zich kunnen ook de meeste RWT's zich vinden
in het uitgangspunt dat bij besteding van gemeenschapsgeld verantwoording
over rechtmatigheid hoort en bij het uitvoeren van een wettelijke taak verantwoording
over de taakuitvoering. De discussie spitst zich dan meer toe op de manier
waarop en vooral op de kosten van verantwoording.Maar wanneer het gaat over verantwoording over hun bedrijfsvoering splitst
het veld zich: sommige RWT's vinden dat een zelfstandige instelling dat niet
hoeft te doen, andere vinden dat dat juist hoort bij het feit dat zij een
zelfstandige instelling zijn.Deze meningen kwamen naar voren op een symposium van de Algemene Rekenkamer
over «Publieke Rekenschap» (november 2002), met rond de 200 deelnemers:
vertegenwoordigers van instellingen en departementen, Tweede-Kamerleden, wetenschappers
en medewerkers van de Algemene Rekenkamer. Uiteenlopende meningen op symposium Publieke Rekenschap«Investeer in de professionaliteit van de interne toezichthouder.
Externe verantwoording werkt alleen als de professional er zelf ook iets aan
hééft.» (Pauline Meurs, voorzitter van de Commissie die
een ongevraagd advies opstelde over Health Care Governance)«Het gaat bij toezicht vooral om risicomanagement. Waar de risico's
het grootst zijn en de schakels het zwakst, zijn de zwaarste instrumenten
nodig. RWT's kunnen zelf die risicobeoordeling van de minister beïnvloeden
door te laten zien dat men aandacht heeft voor kwaliteit en dat er gewerkt
wordt aan het oplossen van knelpunten. De conclusie van de minister moet dan
zijn dat hij kan volstaan met een lichtere invulling van het toezichtinstrumentarium.»
(Dick Sluimers, toenmalig directeur-generaal voor de rijksbegroting van Financiën).«De relatie tussen toezicht en beleid moet in sommige opzichten
hechter zijn dan nu gebruikelijk is. Toezicht werkt het beste met het adagium
«speak softly but carry a big stick». Durf in te grijpen, ook
in het polderachtige zorgwereldje.» (Roel Bekker, secretaris-generaal
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport).Samenwerking overheid – private partijenBij publiek-private projecten werken overheid en private partijen samen
om publieke voorzieningen te realiseren (denk aan wegen en spoorlijnen, stedelijke
ontwikkeling). In haar rapport «Nieuwe financiële instrumenten
in publiek-private samenwerking» (3 juli 2002) onderzocht de Algemene
Rekenkamer onder andere het contract voor de aanleg van de bovenbouw (Infraprovider)
van de HSL-Zuid. De Algemene Rekenkamer vond de onderbouwing van de beslissing
tot publiek-private samenwerking niet overtuigend. Die was voornamelijk gebaseerd
op de verwachte efficiëntiewinst, een financieel-economisch criterium.
Zij vindt echter dat bij de besluitvorming over dit soort megaprojecten ook
maatschappelijke en kwalitatieve criteria mee zouden moeten spelen. Ook over
besluitvorming over grote projecten bracht de Algemene Rekenkamer in 2002
een rapport uit: Informatievoorziening grote projecten (29 oktober). De Tweede
Kamer heeft over beide rapporten aanvullende informatie gevraagd aan de Algemene
Rekenkamer. De antwoorden op deze vragen zijn op 26 november 2002 naar
de Kamer gestuurd.Verzoekonderzoeken naar onregelmatigheden bij (hoger)
onderwijsinstellingenDe Algemene Rekenkamer is in 2002 gestart met twee verzoekonderzoeken
die te maken hebben met vermoedens van onregelmatigheden bij (hoger) onderwijsinstellingen.
Het ene onderzoek deed zij op verzoek van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen (OCenW), het andere op verzoek van de Tweede Kamer.Voor de minister van OCenW heeft de Algemene Rekenkamer de resultaten
beoordeeld van het onderzoek dat de minister in 2001 liet uitvoeren bij alle
universiteiten en landbouwonderwijsinstellingen en bij een aantal HBO-instellingen
en instellingen voor beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. In dat onderzoek
was gekeken naar de wijze waarop deze onderwijsinstellingen omgaan met de
bekostigingsregels en -voorwaarden zoals die in de wet zijn vastgelegd.De Tweede Kamer heeft de Algemene Rekenkamer in maart 2002 gevraagd een
eigen onderzoek te doen naar de mogelijke onregelmatigheden bij de bekostiging
van scholen, waarin vooral de nadruk gelegd zou moeten worden op de rol van
de betrokken ministeries.De resultaten van beide onderzoeken zijn inmiddels in februari 2003 gepubliceerd.2.4 Workshops over lokale rekenkamersVolgens de wet Dualisering gemeentebestuur (2001) moeten gemeenten een
rekenkamer of een rekenkamerfunctie hebben. Iets vergelijkbaars wordt voorgesteld
voor de provincies in het wetsvoorstel Dualisering provinciebestuur.De Algemene Rekenkamer ziet het als haar taak om met haar kennis en ervaring
gemeenten en provincies te ondersteunen. In dit kader organiseert de Algemene
Rekenkamer workshops bij gemeenten op locatie, onder de titel «Bouw
je eigen rekenkamer».Collegeleden en medewerkers van de Rekenkamer houden daarnaast geregeld
lezingen op congressen en bijeenkomsten over de rol van en de eisen aan lokale
rekenkamers. Omdat de Algemene Rekenkamer veel contacten heeft met buitenlandse
rekenkamers kan ze ook de situatie in het buitenland beschrijven. 3 NEDERLANDSE ANTILLEN, ARUBA EN NEDERLANDDe Algemene Rekenkamer werkt nauw samen met de autonome
rekenkamers van Aruba en van de Nederlandse Antillen, de andere delen van
het Koninkrijk der Nederlanden. De koninkrijksbanden leiden tot een bijzondere
relatie tussen de drie rekenkamers. Sedert 2000 bestaat er daarom een samenwerkingsprotocol.
Dit protocol heeft ook in het jaar 2002 geleid tot diverse gemeenschappelijke
activiteiten.3.1 Samenwerking tussen de drie rekenkamersDe gezamenlijk vastgestelde algemene doelen van de samenwerking tussen
de drie rekenkamers van het Koninkrijk der Nederlanden zijn in 2002 niet gewijzigd.
Deze zijn:– een bijdrage leveren aan de deugdelijkheid van het bestuur in
alle drie de landen;– de onderlinge samenhang in de positie van de drie rekenkamers
binnen het Koninkrijk bevorderen;– onderling standpunten afstemmen over zaken die alle drie de rekenkamers
aangaan.De samenwerking richt zich op gezamenlijke onderzoeksactiviteiten en het
uitwisselen van informatie en ervaring. De onafhankelijkheid van elke rekenkamer
blijft daarbij het uitgangspunt. Gecoördineerd onderzoek in één
van de drie landen blijft de verantwoordelijkheid van de rekenkamer in dat
land. Datzelfde geldt voor de verantwoordelijkheid voor de publicatie van
het rapport.De Colleges van de drie rekenkamers hebben afgesproken om periodiek bij
elkaar te komen om de stand van zaken te bespreken en de samenwerking verder
vorm te geven. In oktober 2002 was er een ontmoeting, ditmaal in Den Haag.3.2 In 2001 gestarte samenwerkingsprojectenIn 2002 liep een aantal samenwerkingsprojecten door die al eerder waren
begonnen.VergunningverleningDe rekenkamer van Aruba en de Algemene Rekenkamer hebben samengewerkt
bij de uitvoering van een onderzoek naar vergunningverlening. Dit onderzoek
gaat over de afweging die een overheid moet maken tussen het belang van een
persoon of organisatie en het maatschappelijk belang, wanneer zij een beslissing
neemt over vergunningaanvragen. Als die afweging niet rechtmatig en integer
gebeurt, heeft dat rechtsongelijkheid en rechtsonzekerheid tot gevolg.Dit onderzoek zal worden afgerond in de eerste helft van 2003. De Arubaanse
rekenkamer overweegt om de resultaten in een aantal deelrapporten te publiceren.
In dat geval wil zij als eerste deelrapporten uitbrengen over de paspoortenafgifte
en over toestemming voor medische behandelingen in het buitenland.Het is de bedoeling dat zowel de rekenkamer van de Nederlandse Antillen
als de Algemene Rekenkamer een onderzoek naar paspoortenafgifte doet volgens
dezelfde onderzoeksmethode als de Arubaanse rekenkamer heeft gebruikt. Dit
zou dan een koninkrijksbreed beeld van de paspoortverstrekking kunnen opleveren. Wegwerken achterstanden bij controle jaarrekeningenMet de rekenkamer van de Nederlandse Antillen heeft de Algemene Rekenkamer
samengewerkt in een groot project om de achterstanden in de controle van de
jaarrekeningen op de Antillen in te lopen. Op dit terrein zijn goede vorderingen
gemaakt, maar er zijn nog achterstanden op de kleinere eilanden.Het wegwerken van de achterstanden leidt tot het aanbieden van een groot
aantal jaarrekeningen en dus grote werkdruk bij de rekenkamer van de Nederlandse
Antillen.Het wegwerken van de achterstanden zou een aangrijpingspunt kunnen zijn
voor een operatie «Comptabel Bestel», analoog aan de operatie
die tussen 1985 en 1995 in Nederland is uitgevoerd. Daarmee zou het financieel
beheer van de overheid van de Antillen zodanig kunnen verbeteren dat zich
niet opnieuw achterstanden hoeven voor te doen.Vergelijking wettelijke bevoegdhedenIn 2001 is afgesproken dat de Algemene Rekenkamer een vergelijking zou
maken tussen de wettelijke bevoegdheden van de drie rekenkamers. Deze studie
is nu voltooid. Het blijkt dat er geen grote verschillen zijn in de hoofdtaak
van de drie rekenkamers; bijkomende taken kunnen echter wel verschillen.Controle op ontwikkelingsfondsenDe voorgenomen samenwerking tussen de drie rekenkamers bij de controle
op ontwikkelingsfondsen is tijdelijk opgeschort, omdat de definitieve regelgeving
op dit punt nog niet beschikbaar is.Informatie-uitwisselingBehalve informatiepagina's op de website van de Algemene Rekenkamer www.rekenkamer.nl is er in 2002 ook een via e-mail te
benaderen klankbordfunctie ingericht, waardoor de drie rekenkamers op ambtelijk
niveau informatie kunnen uitwisselen.3.3 Voorgenomen projectenGezamenlijk onderzoekUit een groslijst van onderzoeksonderwerpen die gezamenlijk door de drie
rekenkamers kunnen worden aangepakt, is gekozen voor het onderwerp Kustwacht.OpleidingenDe Algemene Rekenkamer stelt haar interne cursusaanbod onder andere op
het gebied van rechtmatigheidsonderzoek, interviewtechnieken en rapporteren
ter beschikking, zodat de collega's uit de Nederlandse Antillen en Aruba deze
ook kunnen gebruiken. 4 EUROPAIn 2002 is veel aandacht uitgegaan naar de opstelling
van de eerste editie van het EU-trendrapport, waarin de Algemene Rekenkamer
voortaan jaarlijks de stand van zaken rondom het financieel management van
EU-gelden in kaart brengt. Daarnaast is de Algemene Rekenkamer ook in 2002
actief geweest in de samenwerking met Europese zusterinstituten en de ondersteuning
van rekenkamers in kandidaat-lidstaten.4.1 Controle van EU-subsidies in NederlandNederland betaalt jaarlijks ongeveer € 5 miljard aan de Europese
Unie (EU), en krijgt ongeveer € 2,5 miljard terug in de vorm van
onder andere landbouwsubsidies (bestemd voor de ondersteuning van boerenbedrijven),
subsidies uit de structuurfondsen (bestemd voor sociale projecten in provincies
en gemeenten) en subsidies voor technologiebeleid (bestemd voor de ontwikkeling
van nieuwe technologieën). Dat geld gaat niet alleen naar ministeries,
provincies en gemeenten, maar wordt in veel gevallen ook rechtstreeks uitgekeerd
aan Nederlandse bedrijven en particulieren. In de andere EU-lidstaten gaat
dat net zo.De Algemene Rekenkamer vindt het belangrijk dat het Europese geld goed
wordt besteed. Ze is een voorstander van een heldere controlestructuur binnen
Europa. Twee wetswijzigingenOp 1 mei 2002 zijn twee wetten in werking getreden die de controle regelen
van EU-geld dat in Nederland wordt uitgegeven. Op grond van de wet Toezicht
Europese Subsidies hebben ministers de taak en bevoegdheid gekregen om toezicht
te houden op het geld dat Nederland vanuit Europa krijgt. Dit betekent dat
de Algemene Rekenkamer de ministers kan aanspreken op hun verantwoordelijkheid
voor een goede besteding van Europees geld door gemeenten, provincies en andere
decentrale bestuursorganen.Door een wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 zijn de controlebevoegdheden
van de Algemene Rekenkamer uitgebreid naar provincies en gemeenten en bij
Nederlandse bedrijven, instellingen en particulieren die een subsidie ontvangen
uit de kas van de Europese Unie.De nieuwe controlebevoegdheden brengen met zich mee dat de Algemene Rekenkamer
onderzoek gaat doen op plaatsen waar zij niet eerder is geweest. Voor deze
nieuwe contacten is de Algemene Rekenkamer een nieuwe controle-instantie.
Daarom is in 2002 de interne handleiding Controle bij eindbegunstigden
van EU-subsidies afgerond. Hierin worden mogelijke vragen beantwoord
waarvoor onderzoeksteams zich geplaatst kunnen zien wanneer zij zich daadwerkelijk
bij de nieuwe gecontroleerden aandienen. Het gaat onder meer om richtlijnen
voor de bejegening van gecontroleerden.EU-trendrapport 2003De Algemene Rekenkamer is in 2002 begonnen met een ambitieus project:
ieder jaar de stand van zaken rondom het financieel management van EU-gelden
in alle EU-landen en in «Brussel» in kaart brengen, zodat over
een aantal jaren trends te herkennen zijn.Het eerste rapport in deze nieuwe reeks, getiteld EU-trendrapport 2003, is in februari 2003 verschenen.De aanstaande toetreding van nieuwe lidstaten tot de EU is volgens de
Algemene Rekenkamer een goed moment om de transparantie in het financieel
management te vergroten en de systemen van beheer, toezicht en controle verder
te verbeteren. Met het EU-trendrapport wil zij daaraan een bijdrage leveren.
De regering kan de inzichten uit het EU-trendrapport gebruiken bij haar inbreng
in de verschillende EU-raden en de nu lopende Europese Conventie. De Algemene
Rekenkamer zal het rapport ook onder de aandacht brengen bij de nationale
rekenkamers in de EU en de Europese Rekenkamer. Het rapport kan tevens bijdragen
aan verbeteringen van het financieel management van EU-geldstromen in eigen
land. Europees Sociaal FondsIn april 1999 voerde de Europese Commissie enkele controles uit bij Nederlandse
projecten die in de periode 1994–1997 met gelden uit het Europees Sociaal
Fonds (ESF) waren gesubsidieerd. Dit leidde tot een terugvordering van een
deel van de € 1,3 miljard aan ESF-gelden die Nederland voor de periode
1994–1999 had ontvangen. De onregelmatigheden die de Europese Commissie
aantrof gaven aanleiding tot een aanhoudende stroom van publiciteit over onvolkomenheden,
misstanden en problemen.Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
deed de Algemene Rekenkamer vanaf 1999 enkele malen onderzoek naar de
ESF-gelden.Ook in 2002 heeft de Algemene Rekenkamer aandacht besteed aan de gelden
van het ESF. In het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek is het rapport Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ESF-gelden gepubliceerd. In dit rapport besteedt de Algemene Rekenkamer aandacht
aan het financieel beheer en de financiële verantwoording van het Agentschap
SZW, een onderdeel van het Ministerie van SZW dat vanaf 1 april
2001 belast is met de uitvoering van de ESF-subsidieregelingen in Nederland.
Alle uitstaande schulden en vorderingen vallen vanaf die datum onder de verantwoordelijkheid
van het Ministerie van SZW.Het rapport geeft verder een samenvattend beeld van de manier waarop de
ESF-gelden in Nederland zijn beheerd, ingezet en gecontroleerd. Het gaat ook
in op de wijze waarop achtereenvolgende ministers van SZW hun verantwoordelijkheid
ten overstaan van de Europese Commissie hebben ingevuld.Overige publicatiesDe Algemene Rekenkamer publiceerde naast de ESF-rapporten het rapport
«Euregio's: grensoverschrijdend financieel beheer» (maart 2002),
een onderzoek naar het financieel beheer in zogenoemde «Euregio's».
Dit zijn grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden aan de binnengrenzen
van de EU.De publicatie van het onderzoek Resultaten van plattelandsprojecten
met Europese subsidie werd in verband met de verkiezingen verschoven
naar februari 2003.Verder bracht de Algemene Rekenkamer een cd-rom uit met informatie over
de Algemene Rekenkamer en alle rekenkamers in Europa, de landen in Europa
en over Europese instellingen.4.2 Samenwerking met nationale rekenkamers in de EUDe Algemene Rekenkamer werkt samen met haar zusterinstellingen binnen
de EU aan het verbeteren van het financieel management binnen de Unie.Contactcomité EU-rekenkamersEen belangrijk platform als het gaat om samenwerking is het zogeheten
Contactcomité waarin de presidenten van de rekenkamers in de EU-landen
en de president van de Europese Rekenkamer zitting hebben. In 2002 heeft het
Contactcomité zich in haar jaarlijkse vergadering onder meer gebogen
over de manier waarop controle op Europees geld Europabreed kan worden aangepakt,
en de rol van rekenkamers daarbij. Tevens is er gesproken over samenwerking
tussen nationale rekenkamers en de Europese Rekenkamer en over technische
steun aan rekenkamers in de kandidaatlanden van de EU.De Algemene Rekenkamer heeft zich binnen het Contactcomité ingezet
voor de taskforce Samenwerking, de werkgroep Structuurfondsen en de werkgroep
Fouten, Onregelmatigheden en Fraude.In 2002 heeft het College van de Algemene Rekenkamer bezoeken gebracht
aan zijn collega's in de Benelux, in het kader van het jaarlijks overleg tussen
de drie rekenkamers. Rekenkamers van Spanje en Verenigd Koninkrijk zijn in
Nederland op bezoek geweest.Daarnaast zijn er ook projecten waarin samen met collega-rekenkamers onderzoek
wordt verricht. In 2002 is een rapport gepubliceerd dat de Algemene Rekenkamer
samen met de rekenkamers van Finland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk
heeft opgesteld. Het rapport, getiteld Combined report
on the notification of state aid (mei 2002), gaat over de aanmelding
van staatssteun bij de Europese Commissie.Het Nederlandse aandeel van dit onderzoek was al in 2001 aan tien ministers
aangeboden onder de titel Aanmelding steunmaatregelen bij
de Europese Unie.Een ander samenwerkingsproject waaraan in 2002 is gewerkt is een onderzoek
naar het toezicht van de douane op accijnzen. De Algemene Rekenkamer voert
dit onderzoek samen uit met het Belgische Rekenhof.Ondersteuning rekenkamers van toetredende lidstatenDe landen die in de komende jaren tot de EU zullen toetreden, moeten veel
werk verzetten om straks aan de toetredingseisen te kunnen voldoen. Zij moeten
onder andere beschikken over een goed functionerend nationaal controle-instituut.
De Algemene Rekenkamer geeft haar zusterinstellingen in deze landen trainingen
op het gebied van onderzoeksmethoden en -technieken en financieel
management, en begeleidt onderzoekers ter plekke bij het uitvoeren van onderzoek.In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer de rekenkamers van Bulgarije en Estland
ondersteund. Het project in Estland ging op verzoek van de Esten een tweede
fase in. Met de rekenkamer van Letland bereidt de Algemene Rekenkamer een
samenwerkingsproject voor, dat in 2003 van start zal gaan.Verder heeft de Algemene Rekenkamer in het kader van het SIGMA-initiatief
(Support for Improvement in Governance and Management in Midden- en Oost-Europese
landen) presentaties verzorgd voor rekenkamers uit de toetredende landen.
Bij de rekenkamer van Kroatië heeft de Algemene Rekenkamer samen met
anderen een «peer review» gedaan (in een peer review beoordeelt
een rekenkamer de organisatie en productie van een collegarekenkamer naar
de maatstaven die in «het vak» gangbaar zijn).4.3 Samenwerking Europese RekenkamerDe Europese Rekenkamer controleert de uitvoering van de EU-begroting,
waarvoor de Europese Commissie eindverantwoordelijk is. Daarvoor doet zij
onder andere steekproefsgewijs onderzoek in alle EU-landen.De Algemene Rekenkamer werkt op verschillende manieren met de Europese
Rekenkamer samen. Zo fungeert zij als tussenpersoon («brievenbus»)
bij de contacten tussen de Europese Rekenkamer en de ministeries in Nederland
en begeleidt zij de onderzoeken die de Europese Rekenkamer in ons land doet.
Verder is er een jaarlijks overleg om te praten over de EU-onderzoeken die
de Algemene Rekenkamer voor dat jaar heeft geprogrammeerd.Ieder jaar komt het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer, Maarten
Engwirda, het jaarverslag van de Europese Rekenkamer bij de Algemene Rekenkamer
presenteren, waarbij ook mensen van de accountantsdiensten en directies Financieel
Economische Zaken van de ministeries worden uitgenodigd.4.4 EurosaiDe nationale rekenkamers in Europa zijn verenigd in Eurosai, de op Europa
gerichte regionale tak van Intosai, de wereldorganisatie van rekenkamers.
De Algemene Rekenkamer heeft in 2002 in Eurosai-verband deelgenomen aan de
Eurosai-conferentie in Moskou. Dit is een vergadering van alle rekenkamers
in Europa, die eens in de drie jaar plaatsvindt. Aan de vergadering nemen
rekenkamers van 44 Europese landen deel. Centraal thema van de conferentie
in Moskou was het rechtmatigheidsonderzoek.Tijdens de conferentie heeft de Algemene Rekenkamer een overeenkomst getekend
met de Russische rekenkamer. De overeenkomst is een «vriendschapsverdrag»:
beide rekenkamers kunnen elkaar ondersteunen. Daarnaast is de Algemene Rekenkamer
tijdens de conferentie benoemd tot voorzitter van de Eurosai IT-working group.
Doel van deze werkgroep is met een aantal rekenkamers kennis en ervaringen
te delen en gezamenlijk activiteiten te ondernemen op het terrein van de informatietechnologie.
In hoofdstuk 6 is meer informatie over deze werkgroep te vinden. 5 INTERNATIONALE ACTIVITEITENIn 2002 heeft de Algemene Rekenkamer vastgelegd hoe
zij haar buitenlandactiviteiten verder wil professionaliseren, en aan de hand
van welke criteria zij prioriteiten wil stellen. Ook heeft zij in 2002 het
lidmaatschap van de internationale organisatie van rekenkamers Intosai actief
ingevuld. Verder verrichtte de Algemene Rekenkamer net als in voorgaande jaren
de externe controle van enkele internationale organisaties.5.1 De Algemene Rekenkamer in het buitenlandInternationale contacten zijn voor de Algemene Rekenkamer van belang omdat
de wereld «internationaliseert»: wet- en regelgeving hebben steeds
vaker een grensoverschrijdend karakter. Langzaam maar zeker breidt de Algemene
Rekenkamer haar aandacht dan ook uit naar het buitenland. Vooral het laatste
decennium heeft het instituut veel werkzaamheden over de grens verricht, vaak
op verzoek van zusterinstellingen uit de hele wereld.Een blik op de wereldkaart laat zien dat de Algemene Rekenkamer inmiddels
wereldwijd opereert en op gezette tijden ook in Den Haag gastvrouw is voor
internationale bijeenkomsten.Omdat de Algemene Rekenkamer veelal kiest voor kortlopende ontwikkelingshulpactiviteiten
gericht op training, «on-the-job coaching» en kennisoverdracht,
blijft het capaciteitsbeslag op de organisatie beperkt tot circa 5%. Daarbij
worden wel zoveel mogelijk verschillende mensen ingezet, om de kans op het
opdoen van internationale ervaring te spreiden. Deze activiteiten worden grotendeels
op verzoek verricht en bekostigd door de Ministeries van Buitenlandse Zaken
en Ontwikkelingssamenwerking en van Economische Zaken, dan wel door internationale
organisaties zoals de Wereldbank en de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling (OESO).Grenzen vervagenOmdat zusterinstellingen de Algemene Rekenkamer steeds meer om ondersteuning
of samenwerking vragen, is zij genoodzaakt om keuzes te maken; zij kan niet
meer op alle vragen «ja» zeggen. In een interne nota, getiteld Grenzen vervagen, heeft de Algemene Rekenkamer in 2002
haar criteria en prioriteiten voor haar activiteiten in het buitenland vastgelegd. Uitwisseling en standaardisering van lesmateriaalDe bedoeling is om iedere internationale activiteit zoveel mogelijk volgens
vaste procedures in behandeling te nemen. Zo worden voor de verschillende
internationale activiteiten standaard «tool kits» ontworpen. Voor
cursussen die de Algemene Rekenkamer geeft aan collega's van rekenkamers in
het buitenland worden bijvoorbeeld draaiboeken ontwikkeld of ingekocht. En
bij de eerste oriënterende gesprekken met zusterinstellingen die ondersteuning
van de Algemene Rekenkamer verzoeken worden standaardchecklists gebruikt.Bij de uitvoering van projecten wordt waar mogelijk kennis en ervaring
uitgewisseld met andere organisaties die soortgelijke projecten in het buitenland
uitvoeren. Verder neemt de Algemene Rekenkamer actief deel aan internationale
werkgroepen waarin rekenkamers kennis en ervaring uitwisselen en overdragen.Internationale beleidsagenda regering leidendAlgemene Rekenkamer wil ook in ontwikkelingslanden bijdragen aan de verbetering
van het openbaar bestuur, door haar kennis en ervaring te delen met de rekenkamers
aldaar.Bij de afweging om al dan niet verzoeken om steun aan zusterinstellingen
te overwegen, geeft zij voorrang aan landen die passen binnen het Nederlandse
regeringsbeleid voor ontwikkelingssamenwerking.De Algemene Rekenkamer krijgt meer verzoeken om ondersteuning van collega-rekenkamers
dan zij aankan. Daarom zoekt zij in haar projecten steeds vaker samenwerking
met derden en zusterinstellingen. Kennisuitwisseling steunverlenende rekenkamersIn 2002 zijn op initiatief van de rekenkamer van het Verenigd Koninkrijk
voor het eerst de rekenkamers bij elkaar geweest die zich bezighouden met
steunprojecten bij zusterinstellingen in ontwikkeling. Ook de Algemene Rekenkamer
nam hieraan deel. Met vertegenwoordigers van de Wereldbank en het Engelse
agentschap voor Ontwikkelingssamenwerking zijn ervaringen uitgewisseld.Alle deelnemers waren het erover eens dat ondersteuning van een rekenkamer
in een ontwikkelings- of transitieland niet alleen een kwestie is van het
overdragen van kennis over onderzoeksmethoden en -technieken. Van even groot
belang is het tot stand brengen van een wettelijk kader dat de bevoegdheden
van een rekenkamer omschrijft en dat de onafhankelijkheid en financiering
van het instituut garandeert. Ook moet de ontwikkeling van een rekenkamer
zijn afgestemd op de stand van zaken in de overheidsfinanciën van een
land. Een goed functionerende rekenkamer heeft vooral effect als er óók
een goed functionerend ministerie van Financiën bestaat.De deelnemende rekenkamers hebben afgesproken een vervolg te geven aan
deze bijeenkomst door een informeel netwerk te vormen (SAI Technical Co-operation
Providers Network), dat jaarlijks bij elkaar komt en dat via e-mail informatie
uitwisselt.5.2 Ondersteuning zusterinstellingenIn 2002 is de Algemene Rekenkamer in verschillende landen buiten Europa
actief geweest ter ondersteuning van zusterinstituten: Indonesië, Jemen,
Rwanda, Sri Lanka en Suriname. Daarnaast heeft zij net als in voorgaande jaren
activiteiten verricht in de Engelssprekende Afrikaanse landen in haar satellietprogramma,
dat onder de vlag van het Intosai Development Initiative (IDI) wordt uitgevoerd.
De Afrikaanse counterparts kunnen voor de financiering een beroep doen op
Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsfondsen.IndonesiëHet Wereldbankproject gericht op de herinrichting van de rekenkamer van
Indonesië, waarvoor de Algemene Rekenkamer een deelproject zou uitvoeren,
heeft vertraging opgelopen in verband met ontwikkelingen in Indonesië.
Zowel de Franse rekenkamer, die de regie heeft over dit project, als de Algemene
Rekenkamer, die zich op de Indonesische Comptabiliteitwet zou richten, heeft
in 2002 de werkzaamheden opgeschort. Inmiddels is dit project weer hervat.JemenNa tien jaar samenwerking met de rekenkamer van Jemen heeft 2002 in het
teken gestaan van de afronding van het ondersteuningsproject van dit zusterinstituut.
Op het terrein van de controle op met ontwikkelingsgeld gefinancierde projecten,
het doelmatigheidsonderzoek en de controle op inkomsten uit natuurlijke hulpbronnen
is goede voortgang geboekt. De Jemenitische rekenkamer zal naar verwachting
op eigen kracht een aantal ontwikkelingen kunnen doorzetten, terwijl op andere
terreinen de Duitse rekenkamer nog assistentie verleent.RwandaHet in 2001 gestarte project dat de Algemene Rekenkamer samen met de Zweedse
rekenkamer uitvoert ter ondersteuning van de rekenkamer van Rwanda, heeft
in 2002 geleid tot een vervolgproject. Nadat binnen relatief korte tijd de
Rwandese rekenkamer al een behoorlijke ontwikkeling te zien had gegeven, zijn
voor de periode 2002–2005 de doelen zowel extern als intern verder aangescherpt.
De Algemene Rekenkamer zal de komende drie jaar samen met de
Zweedse collega's de Rwandezen verder coachen om de ambitieuze doelen te helpen
realiseren.Sri LankaOp verzoek van de Nederlandse Ambassade in Sri Lanka en de Wereldbank
heeft een delegatie van de Algemene Rekenkamer een oriënterend bezoek
gebracht aan de rekenkamer van Sri Lanka. Het resultaat was een advies over
welke zaken het eerst aangepakt zouden moeten worden (bevoegdheden, onafhankelijkheid,
financiering). De Algemene Rekenkamer heeft nog in beraad of zij zelf een
rol moet spelen in een eventueel project.SurinameOp verzoek van de president van de rekenkamer van Suriname heeft Collegelid
Pieter Zevenbergen een oriënterend bezoek gebracht aan de zusterinstelling
aldaar. De Algemene Rekenkamer ziet goede mogelijkheden, mede gelet op het
ontbreken van een taalbarrière, om haar Surinaamse zusterinstelling
verder te helpen. In 2003 is nog geen concrete vervolgstap voorzien.Engelstalig AfrikaDe Algemene Rekenkamer is sedert 1997 actief geweest in Engelstalig Afrika
in het kader van het Intosai Development Initiative (IDI), gericht op de ontwikkeling
van de trainingscapaciteit van de rekenkamers aldaar. Momenteel wordt het
secretariaat van IDI bekleed door de Noorse rekenkamer.In de afgelopen vijf jaar zijn circa zestig Afrikaanse collega's opgeleid
en begeleid, die nu ter plekke cursussen organiseren en verzorgen. De inbreng
van de Algemene Rekenkamer is hierbij meer en meer verschoven naar een coachende
en adviserende rol. Het programma wordt inmiddels vooral in de regio zelf
bestuurd, waarbij de Zuid-Afrikaanse rekenkamer, die het secretariaat en de
logistiek rond het programma voert, een belangrijke rol is gaan innemen.In 2003 zullen de presidenten van de betrokken rekenkamers in een vergadering
opnieuw de strategie vaststellen voor de toekomst van dit programma.5.3 Donorcoördinatie bij ontwikkelingsgeldenDe ministers van Ontwikkelingssamenwerking van Nederland, Duitsland, Groot-Brittannië
en Noorwegen hebben zich enkele jaren geleden tot doel gesteld (via het zogenaamde
Utstein-initiatief) om ontwikkelingshulp deels te concentreren in programmahulp
(geld voor programma's die de ontwikkelingslanden zelf uitvoeren). De ontwikkelingslanden
formuleren deze programma's zelf, voeren ze uit en verantwoorden zich hierover.
De rekenkamers van de zogenoemde «donorlanden» voeren vanaf 2001
een overleg om afspraken te maken over uniforme procedures en aanpak voor
de controle op de ontwikkelingsgelden die als programmahulp zijn verstrekt.Inmiddels nemen ook Finland, Denemarken en Zweden deel aan het Utstein-overleg;
de rekenkamers van België en Canada volgen de ontwikkelingen op de voet.Op 30 en 31 oktober 2002 vond een vierde overleg in Den Haag plaats.In dit overleg werd besloten om in 2003 tot een concreet voorstel te komen
voor de aanpak van de controle op programmahulp. Verder is besloten dat de
Noorse rekenkamer, de rekenkamer van Groot-Britannië en de Algemene Rekenkamer
een gezamenlijke opzet ontwikkelen voor een onderzoek naar programmahulp
en donorcoördinatie in een nog te bepalen ontwikkelingsland. Ook dit
besluit zal in 2003 verder worden uitgewerkt.5.4 Externe controle bij internationale organisatiesDe meeste internationale, aan de Verenigde Naties gelieerde, organisaties
laten de externe controle van hun financiële administratie verrichten
door de rekenkamer van één van de lidstaten. Dit is in de statuten
vastgelegd. De Algemene Rekenkamer streeft ernaar namens lidstaat Nederland
regelmatig een bijdrage te leveren en altijd één zelfstandig
extern controleurschap in uitvoering te hebben.Lopende, afgeronde en nieuwe externe controleurschappen UNMIKSinds 2001 is de
Algemene Rekenkamer extern controleur voor de United Nations Interim Administration
Mission in Kosovo (UNMIK). Ze verricht de controle op het budget van alle
departementen en andere autoriteiten in Kosovo die publieke diensten verrichten.Inmiddels
is sprake van de vorming van een rekenkamer in Kosovo. De Algemene Rekenkamer
wil in 2003 de kennis en ervaring die zij heeft opgedaan aan de betrokkenen
overdragen.WTOBij de Wereldhandelsorganisatie
(WTO) heeft de Algemene Rekenkamer sinds 1997 de externe controle verricht.
In 2002 is het laatste rapport uitgebracht. De Algemene Rekenkamer heeft tijdens
haar controleurschap onder meer aandacht geschonken aan de doelmatigheid op
het terrein van het personeelsbeleid, waarmee bij een kennisintensieve organisatie
als WTO een groot deel van het budget is gemoeid. De rekenkamer van Oostenrijk
heeft het externe controleurschap inmiddels overgenomen. WHOIn 2002 zijn voorbereidingen
getroffen om in 2003 een offerte te kunnen uitbrengen voor het extern-controleurschap
van de World Health Organisation.5.5 Deelname aan internationale werkgroepenDe Algemene Rekenkamer is lid van de International Organisation of Supreme
Audit Institutions (Intosai), de wereldorganisatie van rekenkamers. Binnen
deze organisatie is een groot aantal werkgroepen actief.Onderstaand overzicht geeft aan in welke Intosaiwerk-groepen de Algemene
Rekenkamer in 2002 actief is geweest.Deelname aan Intosai-werkgroepen Working Group on Environmental
Auditing(stimuleren milieuonderzoek door rekenkamers)Na negen jaar voorzitterschap is de Algemene Rekenkamer nu lid
van de stuurgroep voor deze Intosaiwerkgroep. In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer
nog een werkdocument voorbereid met daarin ervaringen en nieuwe ideeën
voor water-gerelateerd milieuonderzoek. De tijdens het voorzitterschap opgebouwde
kennis is zoveel mogelijk overgedragen aan de nieuwe voorzitter (de rekenkamer
van Canada) en enkele andere landen. Op seminars in Peru en Portugal zijn
presentaties gehouden.  Internal Control Standards Committee(actualisering Intosai- richtlijnen voor interne controle uit 1992)De Algemene Rekenkamer heeft de nieuwe voorzitter
(rekenkamer België) geadviseerd bij de opzet voor een nieuwe set interne-controle-standaarden.
De komende jaren worden deze gemoderniseerd en meer in overeenstemming gebracht
met in de publieke sector geldende standaarden.Standing Committee on IT Audit(ondersteuning nationale rekenkamers bij ontwikkeling IT-kennis en
-vaardigheden ten behoeve van onderzoek)De Algemene
Rekenkamer heeft in New Delhi deelgenomen aan de 11e vergadering van deze
commissie. Gesproken is over ICT in relatie tot fraude, e-government, het
management van ICT-infrastructuren en het toepassen van controleprogrammatuur
bij onderzoek naar niet-financiële gegevens.   IDI Board(bestuur van
de ontwikkelingstak van Intosai, het Intosai Development Initiative)De Algemene Rekenkamer is lid van het bestuur van IDI.
In 2002 is het bestuur éénmaal bijeen geweest. Er zijn inmiddels
zo'n zestig lokale trainers opgeleid. Het concept blijkt werkbaar en de manier
waarop het programma is geïmplementeerd kan een voorbeeld zijn voor de
later gestarte programma's.5.6 Overige internationale contactenGlobal Working Group-bijeenkomstDe presidenten van de rekenkamers van de «G14-landen» (de
Verenigde Staten, Canada, Australië, Japan, Duitsland, Zweden, India,
Mexico, Nieuw-Zeeland, Frankrijk, Italië, Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk
en Nederland) hielden hun jaarlijkse bijeenkomst in Nieuw-Zeeland. Men heeft
onder meer gesproken over de verdere ontwikkeling van een onderling kennisuitwisselingsnetwerk,
de rol die rekenkamers kunnen hebben bij terrorismebestrijding en electronic
government.F-16-conferentieDe rekenkamers die zich bezighouden met de financiële controle op
aankoop en onderhoud van F-16-vliegtuigen, hebben tijdens hun jaarlijkse vergadering
in Brussel de laatste stand van de financiële afwikkeling besproken.
Verder is er informatie uitgewisseld over de stand van zaken in de diverse
landen inzake de beoogd opvolger van de F-16. Gezien het aflopend financieel
belang van de uitgaven die nog met de F-16 gemoeid zijn is besloten een (mogelijk)
laatste gezamenlijk vergelijkend onderzoek te overwegen naar de organisatie
en de onderhoudskosten van de F-16.Blik over de grensOnder het motto «blik over de grens» zijn op ambtelijk niveau
werkbezoeken gebracht aan de rekenkamers van Canada, de Verenigde Staten,
Zweden, Nieuw-Zeeland en Australië. De bezoeken gingen over nieuwe ontwikkelingen
op respectievelijk doel- en rechtmatigheidsonderzoek zoals de introductie
van een baten-lastenstelsel. Op uitnodiging hebben ambtenaren verder deelgenomen
aan seminars over ontwikkelingen in het doelmatigheidsonderzoek in Japan en
Hongarije. 6 DE VIRTUELE WERELDDoor de groeiende invloed van de informatie- en communicatietechnologie
(ICT) is de dienstverlening van de overheid aan het veranderen. Het is geen
louter ondersteunende technologie meer; ICT valt samen met het primaire proces
en vormt het hart van de overheid. De onderzoeksactiviteiten van de Algemene
Rekenkamer richten zich op de overheid in zowel haar rol van ICT-regelgever
als in haar rol van ICT-gebruiker. In 2002 is onder meer gewerkt aan verschillende
onderzoeken naar de elektronische dienstverlening van de overheid.6.1 Onderzoek naar ICTDe onderzoeksactiviteiten van de Algemene Rekenkamer op het gebied van
ICT richten zich op de digitale overheid, zowel in haar rol van ICT-regelgever
als in haar rol van ICT-gebruiker. Het gaat dan om vragen als: «hoe
en vanuit welke visie vult de rijksoverheid haar regulerende rol in?»,
«waaruit bestaat de elektronische dienstverlening van het Rijk en instellingen
met een wettelijke taak?» en «is de privacy van de burger voldoende
gewaarborgd?»Integriteit van gegevensIn haar reguliere onderzoek geeft de Algemene Rekenkamer een beoordeling
van de wijze waarop departementen en instellingen bij de uitvoering van beleid
gebruikmaken van ICT.Niet in alle onderzoeken van de Algemene Rekenkamer is het ICT-aspect
van even groot belang. Wel wordt bij de start van elk onderzoek, aan de hand
van een in 2002 ontwikkelde interne handreiking, structureel nagegaan of en
zo ja hoe ICT deel moet uitmaken van het onderzoek.In het onderzoek naar de bedrijfsvoering van departementen, dat deel uitmaakt
van het rechtmatigheidsonderzoek, vormt automatisering al een vast aandachtspunt.
Gekeken wordt dan naar de wijze waarop de overheid de veelheid aan gegevens
die zij binnenkrijgt beheert, voor eigen gebruik registreert en verwerkt.
Het gaat om belangrijke gegevens, variërend van belastinggegevens van
burgers en bedrijven tot informatie over beleidsprestaties en beleidsresultaten.
Al deze gegevens moeten dusdanig beschermd worden dat ze voldoende betrouwbaar
blijven, dat ze niet door een calamiteit zoals brand of een computervirus
verloren kunnen gaan en dat onbevoegden er niet bij kunnen.Beveiliging van gegevensVeel processen binnen de overheid zijn afhankelijk van geautomatiseerde
systemen. Door de kwetsbaarheid van de systemen te beheersen worden risico's
gereduceerd. Als gevolg van tekortkomingen kunnen bestaande systemen storingsgevoelig
worden. Gebreken in de beheersing van ICT-systemen kunnen tot gevolg hebben
dat automatiseringsprojecten uitlopen en meer kosten dan begroot.Het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR) schrijft voor
dat organisaties een risicoanalyse maken en daarop afgestemd een stelsel van
beveiligingsmaatregelen. In deze analyse moet met name worden aangegeven hoe
kwetsbaar en afhankelijk de systemen van elkaar zijn en hoe de daarmee verbonden
risico's kunnen worden beheerst.Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR)In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer in haar jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek
de stand van zaken rond de informatiesystemen bij alle departementen weer
onder de loep genomen. Over het algemeen vond zij dat de situatie ten opzichte
van vorig jaar verbeterd was. Tekortkomingen in de automatiseringsorganisaties,
de begrotingsadministraties, de personeels- en voorraadadministraties zijn
in 2002 over de hele linie afgenomen. Toch hebben nog niet alle ministeries
het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR) volledig geïmplementeerd.
Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de ministeries per 1 januari
1997 aan het VIR zouden voldoen. Tijdens de implementatie bleek dat deze norm
niet haalbaar was. Daarom heeft de minister van Financiën indertijd de
norm verschoven naar 1 januari 2003.Elektronische dienstverleningDe Algemene Rekenkamer heeft in 2002 verschillende onderzoeken naar de
elektronische dienstverlening van de overheid gestart. De resultaten ervan
zullen in 2003 en 2004 verschijnen.Het gaat in de eerste plaats om een inventariserend onderzoek, dat in
kaart brengt waaruit de elektronische dienstverlening van de overheid bestaat.
Als vervolg hierop zal de Algemene Rekenkamer de kwaliteit van de elektronische
dienstverlening beoordelen.Nog in voorbereiding is een inventariserend onderzoek naar de wijze waarop
de overheid haar regulerende rol op het ICT-terrein vervult.Twee verzoeken van de Tweede KamerEind 2002 heeft de Algemene Rekenkamer een verzoek van de Tweede Kamer
ontvangen om onderzoek te doen naar het communicatiesysteem C2000, dat ontwikkeld
wordt voor de hulpdiensten zoals ambulance, brandweer en politie en naar de
invoering van het Geïntegreerd Meldkamersysteem (GMS), een gezamenlijk
meldsysteem van politie, brandweer en ambulances, dat moet gaan aansluiten
op C2000.Het tweede verzoek betrof een onderzoek naar ICT bij de politie. De Algemene
Rekenkamer heeft toegezegd deze onderzoeken in 2003 te doen.6.2 Eurosai IT Working GroupDe ICT heeft de afgelopen jaren een hoge vlucht genomen. Sleutelbegrippen
zijn grensoverschrijdende informatie, internationale informatie-uitwisseling,
de mogelijkheid om internationale vergelijkingen te maken (benchmarking).
Deze mogelijkheden worden versterkt door de mogelijkheden die e-mail en internet
bieden. Personen en processen zijn niet meer aan een plaats gebonden en informatie
is onderling gekoppeld. Internationale samenwerking tussen overheden en ook
tussen rekenkamers is daarom gewenst.Op initiatief van de Algemene Rekenkamer is in mei 2002 de Eurosai IT
Working Group opgericht. Dit gebeurde in Moskou, tijdens de driejaarlijkse
bijeenkomst van alle Europese rekenkamers verenigd in Eurosai (European Organisation
of Supreme Audit Institutions). Doel van de werkgroep is om kennis en ervaringen
te delen en gezamenlijk activiteiten te ondernemen op het terrein van de informatietechnologie.
De Eurosai IT Working Group werkt samen met het Standing Committee on IT Audit
van de wereldwijde organisatie van rekenkamers Intosai (International Organisation
of Supreme Audit Institutions). Van 29 september tot 1 oktober 2002 was in Den Haag de eerste bijeenkomst
van de Eurosai IT Working Group. De werkgroep zal zich met name richten op:• internationale verdragen die een relatie hebben met ICT, bijvoorbeeld
op het gebied van de privacybescherming;• e-government, waaronder elektronische dienstverlening en elektronische
inkoop;• investeringen in hardware, software en «humanware»
voor een beter functionerende overheid.De rekenkamers van 24 Europese landen zijn lid van de werkgroep. De president
van de Algemene Rekenkamer, Saskia J. Stuiveling, is voorzitter van deze werkgroep.Meer informatie over de werkgroep is te vinden op www.eurosai-it.org. 7 BEDRIJFSVOERINGIn haar missie heeft de Algemene Rekenkamer ook een
passage over de bedrijfsvoering opgenomen: «De Algemene Rekenkamer beoogt
een transparante organisatie te zijn die voortdurend in de kwaliteit van haar
medewerkers en methoden investeert.»7.1 Organisatie Algemene RekenkamerOrganogram Het College van de Algemene Rekenkamer telt drie leden, te weten Saskia
J. Stuiveling (president), Pieter Zevenbergen en Gerrit de Jong. Bob van Nes
is lid in buitengewone dienst.Het College van de Algemene Rekenkamer opereert vanuit het beginsel van
collegiaal bestuur. Elk van de Collegeleden treedt op als rapporteur voor
een deel van de onderzoeks- en andere activiteiten.Het College wordt bijgestaan door de secretaris, die de ambtelijke leiding
heeft over de ruim driehonderd medewerkers van de Algemene Rekenkamer. Ook
geeft hij leiding aan het managementteam, waarin naast de secretaris de directeuren
van de drie onderzoeksdirecties en die van de twee stafdirecties zitting hebben.
Het managementteam is verantwoordelijk voor de kwaliteit van
de ambtelijke organisatie, het onderzoek en de overige activiteiten.In het managementteam zitten: SecretarisMaurits de
BrauwDirectie IAnneke van
Zanen Directie IIHans de GrootDirectie IIICees Vermeer Stafdirectie Beleid en CommunicatieRoel Praat Stafdirectie BedrijfsvoeringKarel te Lindert7.2 Invoering nieuwe planning- en controlcyclusIn 2002 is veel tijd en aandacht geïnvesteerd in de implementatie
van een nieuwe planning- en controlcyclus, waarmee het gemakkelijker zal worden
om de uitvoering van geplande activiteiten te monitoren en op basis daarvan
de planning voortdurend aan te scherpen.Parallel hieraan is in 2002 een nieuw tijdschrijfsysteem in gebruik genomen,
dat een beter inzicht moet geven in de capaciteit rekenkamerbreed. In 2003
zal een planningssysteem in gebruik worden genomen.Omdat het nieuwe tijdschrijfsysteem pas halverwege 2002 in gebruik is
genomen en bovendien ook de nodige kinderziekten bestreden moesten worden,
konden nog niet alle relevante gegevens over de output van de Algemene Rekenkamer
gegenereerd worden. De onderstaande overzichten geven dus een beperkt beeld.Publicaties in 2001 en 2002 Werkterrein20012002Rechtmatigheid36*30* Doelmatigheid en doeltreffendheid158 Rechtspersonen met een wettelijke taak52Europa13 Informatie en Communicatie- Technologie10Institutioneel13Totaal5946* inclusief 24 rapporten in het kader van het onderzoek naar de financiële
verantwoording.In 2002 heeft de Algemene Rekenkamer relatief weinig onderzoeken gepubliceerd.
Reden daarvan is dat er twee periodes waren met een demissionair kabinet.
De Algemene Rekenkamer is in zo'n situatie terughoudend met publiceren.Afgeronde onderzoeken en ontwikkelprojecten 2001 en 2002 Soort project20012002 planningrealisatieplanningrealisatie Onderzoeken *)67577265Ontwikkelprojecten93428759* is niet gelijk aan het aantal publicaties doordat sommige onderzoeken
worden gebundeld in één publicatie. Doordat onderzoeken meer capaciteit en doorlooptijd vergden dan in de
planning was voorzien en door het beperkt houden van publicaties ten tijde
van demissionaire kabinetten konden er in 2002 minder projecten worden afgerond
dan beoogd.Doorlooptijden van in 2002 afgeronde projecten Soort project< 1 jaar1 – 1,5 jaar> 1,5 jaar Onderzoeken49610Ontwikkelprojecten45687.3 Interne communicatie en informatievoorziening Intern informatiemiddel2002Personeelsblad Reken MaarVerscheen tien maal. Er is een geheel nieuw uiterlijk voor het blad voorbereid. Het wekelijks bulletin voor interne informatie ArgusVerscheen 54 maal. IntranetIs in 2002 uitgebreid
met een «kenniskaart», een persoonlijke homepage voor iedere medewerker. Forum VoorhoutVoor deze bijeenkomsten worden sprekers
van binnen en buiten de Algemene Rekenkamer uitgenodigd om over actuele ontwikkelingen
de discussie los te maken. In 2002 werden vijf
goed bezochte «Forum Voorhout»-bijeenkomsten georganiseerd. Koos
Richelle, directeur-generaal Ontwikkelingssamenwerking, vertelde over zijn
werk bij de Europese Unie. Verder werd aandacht besteed aan coaching en vergadertechnieken.Het Informatie- en Documentatiecentrum van de Algemene Rekenkamer is bezig
met het verbeteren van de ontsluiting en de beschikbaarheid van informatie.
Het doel is om de informatie meer op maat en bij voorkeur digitaal beschikbaar
te stellen. Verder is in 2002 gestart met een project «Archivering»,
dat ten doel heeft om het hele archiefbeleid te stroomlijnen en voorschriften
en procedures te herzien en zonodig aan te vullen (denk aan voorschriften
voor digitale archivering).Het Informatie- en Documentatiecentrum heeft naast de ondersteuning van
het Rekenkamerwerk in 2002 ook een bijdrage geleverd aan het feitenonderzoek
naar gebeurtenissen rond de moord op Pim Fortuijn door de commissie-Van den
Haak.7.4 PersoneelIn 2002 is een tevredenheidsonderzoek gehouden onder het personeel van
de Algemene Rekenkamer. 75% van de medewerkers vulde de vragenlijst in. De
resultaten waren in het algemeen positief: 95% gaf aan tevreden te zijn met
het werken bij de Algemene Rekenkamer. Het onderzoek leverde verder veel suggesties
voor verbeteringen op.Een Human Resource Management (dat is een personeelsbeleid, dat uitgaat
van de gedachte dat mensen de belangrijkste bron zijn voor succesvolle bedrijfsvoering)
is in ontwikkeling. Speciale aandacht gaat uit naar de aansluiting tussen
de strategie van de Algemene Rekenkamer en de eisen waaraan medewerkers moeten
voldoen om deze strategie uit te voeren.Elke nieuwe onderzoeker en stafmedewerker volgt een leerkring waarin alle
aspecten van het werkproces van de Algemene Rekenkamer aan bod komen. Daarnaast
is er een uitgebreid pakket aan collectieve opleidingen. Voor medewerkers
in ondersteunende posities is er een op maat gesneden cursus.
Uitgangspunt voor het opleidingsbeleid van de Algemene Rekenkamer is dat elke
medewerker zelf aangeeft aan welke scholing of opleiding hij of zij behoefte
heeft. Er is een «open leercentrum», waar de medewerker zichzelf
kan testen en geschikte cursussen kan zoeken. In 2002 werd € 575 000
aan opleidingen uitgegeven.Bezetting en capaciteitsverdeling ambtelijk apparaat Formatie en bezetting*20012002Formatie318318 Waarvan Onderzoeksdirecties74%73% Waarvan Stafdirecties26%27% Gemiddelde bezetting in fte312312 Gemiddelde bezetting (mensen)344358* exclusief college.Bezetting in loonschalen (2002)* Schaal3456789101112131415161718TM013435516434339159521194V1325131797830272021010164T142817201412247370591710531358* exclusief college.Leeftijdsopbouw (2002)* LeeftijdMannenVrouwenTotaal 18–2424625–34384886 35–44536511845–546936105 55–65321143Totaal194164358* exclusief collegeWettelijke verplichtingenHet personeelsbestand van de Algemene Rekenkamer bestond in 2002 voor
3% uit gehandicapten en voor 9% uit allochtonen.Het ziekteverzuimpercentage bij de Algemene Rekenkamer ligt op 5,2, exclusief
zwangerschapsverlof. Wanneer zwangerschapsverlof wordt meegerekend is het
ziekteverzuimpercentage 5,8.Op basis van een inventarisatie van arbeidsrisico's die in 2000 werd gehouden
is het Arbobeleid op een aantal punten aangescherpt, namelijk het voorkomen
van RSI-klachten door beeldscherm- en werkplekaanpassingen en cursussen gericht
op stresspreventie.Bij de Algemene Rekenkamer zijn vertrouwenspersonen voor vragen en klachten
rond integriteit en voor klachten over seksuele intimidatie, discriminatie,
pesten en treiteren.De Algemene Rekenkamer heeft een actieve Ondernemingsraad. Onderwerpen
waar de Ondernemingsraad zich in 2002 mee bezig hield waren onder
andere: het human resource management, de interne beleidsnota Ongewenste omgangsvormen,
het rookbeleid, de aanstelling van vertrouwenspersonen, het aannamebeleid,
het intern opleidingsbeleid en het tevredenheidsonderzoek onder medewerkers.Het Georganiseerd Overleg (GO) wordt gevoerd door vertegenwoordigers van
de vakbonden ABVA/KABO, CFO, VCPS en CMHF en houdt zich vooral bezig met rechtspositionele
zaken.7.5 ICTDe activiteiten op het gebied van informatisering en automatisering hebben
zich in 2002 vooral gericht op de stabiliteit van de technische infrastructuur
van het Rekenkamernetwerk en de verbetering van de bedrijfsvoeringsystemen.
Er is gewerkt aan het opzetten van een nieuw tijdschrijfsysteem en planningsysteem
en aan een informatiesysteem waarmee uit de diverse bestaande systemen managementinformatie
gehaald kan worden.Een aantal bedrijfsvoeringsystemen krijgt een aansluiting op een basisregistratie,
die de consistentie tussen systemen bewaakt en als aanleverend systeem dient
voor bijvoorbeeld de Ryx adresgids.Intranet en websiteIn 2002 is verder gewerkt aan de verbetering van de technische bruikbaarheid
van het systeem en is het inhoudelijk beheer van het Intranet in de steigers
gezet.Naast de Nederlandse en Engelstalige externe internetsites (beide te benaderen
via www.rekenkamer.nl) is een nieuwe website in de lucht gebracht als ondersteuning
van de Eurosai IT werkgroep, waarvan de Algemene Rekenkamer voorzitter is.De website ter ondersteuning van de Intosai werkgroep Environmental auditing
is mét het voorzitterschap van deze werkgroep overgedragen aan de Canadese
rekenkamer.7.6 FinanciënDe Algemene Rekenkamer wordt betaald van gemeenschapsgeld en moet daarover
verantwoording afleggen. De Algemene Rekenkamer dient haar ontwerpbegroting
in bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Samen met
alle andere begrotingen dient het kabinet deze in bij de Staten-Generaal.
Deze behandelt het begrotingshoofdstuk «Hoge Colleges van Staat»,
waarvan de Rekenkamer deel uitmaakt.Ook de Algemene Rekenkamer wordt gecontroleerd op de rechtmatigheid van
haar uitgaven. De controlestructuur is als volgt: de Rekenkamer benoemt een
interne accountant, die de jaarrekening en het gevoerde financieel beheer
over een jaar controleert. De interne accountant rapporteert aan het Audit
Committee van de Algemene Rekenkamer. De departementale accountantsdienst
(DAD) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gebruikt
deze bevindingen, doet eventueel aanvullende controle en rapporteert aan de
minister.In het Verslag over 2002 is voor het eerst een mededeling over de Bedrijfsvoering
opgenomen. Uitgaven (x € 1 miljoen)  20012002Personele uitgaven*17,518,3 Wachtgelden0,30,3Materiële uitgaven5,66,3 Totale uitgaven23,424,9 Uitgaven per fte (x € 1 000)**20012002Personele uitgaven ***55,458,2 Materiële uitgaven17,719,9* inclusief college.** bezetting = 315 incl. Collegeleden.*** excl. wachtgelden.De begroting van de Algemene Rekenkamer bedroeg in 2002 € 25,3
miljoen.Van de ontvangsten van ruim € 1,2 miljoen komt haast € 0,7
miljoen uit extern gefinancierde buitenlandprojecten en rond € 0,5
miljoen uit interimfunctievervulling door Rekenkamermedewerkers.Financiële dekking buitenlandactiviteitenVoor de financiële dekking van buitenlandactiviteiten gelden de volgende
richtlijnen:• de activiteiten in het kader van Koninkrijksrelaties moeten in
principe kostendekkend zijn.• voor de activiteiten met zusterinstellingen in de Europese Unie
moet dekking worden gevonden in het reguliere budget. De activiteiten ter
ondersteuning van kandidaat-leden van de EU moeten zichzelf financieren.• bij externe controleurschappen worden in beginsel de werkelijke
kosten gedeclareerd bij de te controleren instantie. BIJLAGE 1 RAPPORTEN AAN DE REGERING EN STATEN-GENERAAL
UITGEBRACHT IN HET KALENDERJAAR 2002VoorafDe commissie voor de Rijksuitgaven fungeert als belangrijke schakel tussen
de Algemene Rekenkamer en de vakcommissies van de Tweede Kamer. Alle rapporten
van de Algemene Rekenkamer gaan via deze commissie naar de betrokken vakcommissie,
al dan niet vergezeld van een (besloten) briefing.Rapporten aan Regering en Staten-GeneraalVBTB in begrotingen 2002Publicatiedatum: 24 januari 2002Aan de hand van de eerste ontwerpbegrotingen nieuwe stijl heeft de Algemene
Rekenkamer de vooruitgang in kaart gebracht die de ministeries hebben geboekt
bij de formulering van heldere doelen en concrete prestatiegegevens.Tweede Kamer vergaderjaar 2001–2002, 26 573– nr. 68 aanbiedingsbrief– nr. 69 rapport– nr. 75 lijst van 14 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 4 april 2002– nr. 76 lijst van 3 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
5 april 2002ESF3-geld ministeries 1994–1999Publicatiedatum: 7 februari 2002Onderzoek op verzoek van de minister van SZW naar de rechtmatige uitvoering
van ESF-projecten door de ministeries van OCenW, VWS, Justitie en LNV die
in de periode 1994–1999 subsidie hebben ontvangen uit het Europees Sociaal
Fonds, doelstelling 3 (ESF3). Deze subsidie is bedoeld voor de bestrijding
van langdurige werkloosheid.Tweede Kamer vergaderjaar 2001–2002, 26 642– nr. 39 aanbiedingsbrief– nr. 40 rapport– nr. 45 lijst van 30 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 9 april 2002– nr. 46 lijst van 29 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
15 april 2002– nr. 49 verslag algemeen overleg Tweede Kamer op 3 juli 2002,
vastgesteld 7 augustus 2002Een vlucht door de tijd, Rekenkamers en de F-16Publicatiedatum: 28 februari 2002Ter gelegenheid van het afscheid van het collegelid dr. mr. A. J. E.
Havermans gepubliceerd rapport over het resultaat van bijna 25 jaar onderzoek
naar de financiële afwikkeling van het F-16-project.ISBN 90 120 9402 xTweede Kamer vergaderjaar 2001–2002, 28 235– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 12 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
29 maart 2002– nr. 4 lijst van 15 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 2 april 2002 Opvang ZwerfjongerenPublicatiedatum: 14 maart 2002Een onderzoek op verzoek van de Tweede Kamer naar de beleidsdoelstellingen,
de geldstromen en de informatievoorziening over de prestaties en effecten
van het beleid voor de opvang van zwerfjongeren.ISBN 90 120 9404 6Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 265– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 1 vraag en antwoord aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 26 april 2002– nr. 4 lijst van 32 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
17 juni 2002Reactie op de vierde voortgangsrapportage VBTBPublicatiedatum: 18 maart 2002Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 26 573– nr. 72 brief Algemene Rekenkamer aan Tweede Kamer met commentaar
bij de vierde voortgangsrapportage VBTBVerslag 2001Publicatiedatum: 21 maart 2002ISBN 90 120 9406 2Tweede Kamer, vergaderjaar 2000–2001, 28 270– nr. 1 brief– nr. 2 verslag 2001Werkprogramma 2002Publicatiedatum: 21 maart 2002ISBN 90 120 9407 0Tweede Kamer, vergaderjaar 2000–2001, 28 270– nr. 3 werkprogramma 2002Handhaving door rijksinspectiesPublicatiedatum: 21 maart 2002Een onderzoek naar acht rijksinspecties: de Inspectie Jeugdhulpverlening
en Jeugdbescherming, de Keuringsdienst van Waren, de Inspectie Volkshuisvesting,
de inspectie Milieuhygiëne, de Arbeidsinspectie, de Inspectie voor de
Politie, de Rijksverkeersinspectie en de Inspectie van het Onderwijs. Als
aparte casus is in dit rapport een vervolgonderzoek naar de Inspectie Gezondheidszorg
verwerkt.ISBN 90 120 9405 4Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 271– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 10 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
29 mei 2002– nr. 4 brief van 8 juli 2002 van de Minister van OCenW aan de Tweede
KamerBestrijding uitstoot broeikasgassenPublicatiedatum: 21 maart 2002Onderzoek naar het Nederlandse beleid gericht op de bestrijding van de
uitstoot van broeikasgassen tussen 1989 en 2001.ISBN 90 120 9408 9Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 272– nrs. 1–2 brief en rapport Reactie van de Algemene Rekenkamer op het Referentiekader
mededeling over de bedrijfsvoeringPublicatiedatum: 29 maart 2002Reactie op het door de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer
aangeboden Referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering.Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 26 573– nrs. 73–74 brief en rapportEuregio's: grensoverschrijdend financieel beheerPublicatiedatum: 28 maart 2002Een onderzoek naar het financieel beheer in zogenoemde «Euregio's»,
dit zijn grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden binnen de EU.ISBN 90 120 94 097Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 280– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 5 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
1 oktober 2002Zorgen voor toegankelijkheid in ouderenen gehandicaptenzorgPublicatiedatum: 28 maart 2002Onderzoek naar de wijze waarop de capaciteitsplanning in het zorgstelsel
wordt aangepakt, aan de hand van twee zorgsectoren.ISBN 90 120 94 100Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 281– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 8 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 21 augustus 2002– nr. 4 lijst van 9 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
4 september 2002Preventie en bestrijding jeugdcriminaliteitPublicatiedatum: 28 maart 2002Een onderzoek naar de uitvoering van het beleid ter voorkoming en bestrijding
van jeugdcriminaliteit door het ministerie van Justitie en een groot aantal
andere partijen op landelijk en regionaal niveau.ISBN 90 120 94 119Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 282– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 4 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 21 augustus 2002– nr. 4 lijst van 4 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
2 september 2002Rijk verantwoord, Algemeen deel onderzoek financiële
verantwoording 2001Publicatiedatum: 5 juni 2002Jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij alle ministeries. Hierin wordt
een oordeel gegeven over het gevoerde financiële beheer en de verantwoording
daarover. Daarnaast wordt het materieelbeheer en de daarvan bijgehouden administratie
onderzocht. In het rechtmatigheidsonderzoek wordt in toenemende mate aandacht
geschonken aan de kwaliteit en toereikendheid van de beleidsinformatie die
is opgenomen in de financiële verantwoording en aan de bedrijfsvoering
van de minister. Het rechtmatigheidsonderzoek bestaat uit een Algemeen Deel
en de rapporten bij de financiële verantwoordingen 2001 van de ministeries
en een aantal fondsen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 381 – nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 29 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
25 juni 2002Rapporten bij de financiële verantwoording 2001Publicatiedatum: 5 juni 2002Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 380– nr. 3 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van het
Huis der Koningin– nr. 5 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van de
Hoge Colleges van Staat en het Kabinet der Koningin– nr. 7 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van het
Ministerie van Algemene Zaken– nr. 9 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van Ministerie
van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking– nr. 11 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Justitie– nr. 15 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Provinciefonds– nr. 17 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen– nr. 21 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Financiën, het Gemeentefonds en de Nationale schuld– nr. 23 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Defensie– nr. 25 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer– nr. 28 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en het Infrastructuurfonds– nr. 31 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie en Economische Zaken en het Fonds Economische Structuurversterking– nr. 34 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en het Diergezondheidsfonds– nr. 37 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het Spaarfonds AOW– nr. 39 rapport bij de financiële verantwoording 2001 van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en SportHet Ministerie van Sociale Zaken en ESF-geldenPublicatiedatum: 5 juni 2002In het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek 2001 heeft de Algemene
Rekenkamer aandacht besteed aan subsidieregelingen die uit het Europees Sociaal
Fonds (ESF) worden gefinancierd.ISBN 90 120 9428 3Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 382– nrs. 1–2 brief en rapportZicht op beleidsintensiveringenPublicatiedatum: 5 juni 2002Onderzoek in de VBTB reeks naar de transparantie van de begrotings- en
verantwoordingsinformatie van de beleidsintensiveringen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 423– nrs. 1–2 brief en rapport Belangen minister JorritsmaPublicatiedatum: 2 juli 2002Verzoekonderzoek naar de vermeende belangenverstrengeling van minister
Jorritsma.Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 469– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 brief van 3 juni 2002 van de Minister van Economische Zaken
aan Tweede KamerNieuwe financiële instrumenten in publiek-private
samenwerkingPublicatiedatum: 3 juli 2002Onderzoek naar vormen die publiek-private samenwerking kan aannemen en
de wijze waarop in die verschillende vormen het publieke belang gewaarborgd
wordt. Als voorbeeld dient de HSL-Zuid Infraprovider.Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 472– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 5 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 26 november 2002– nr. 4 lijst van 26 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
9 december 2002Toelating bestrijdingsmiddelen in de landbouwPublicatiedatum: 25 september 2002Onderzoek naar het toelatingsbeleid voor bestrijdingsmiddelen voor de
landbouw, een onderdeel van het gewasbeschermingsbeleid, van het Ministerie
van LNV.ISBN 90 120 9587 5Tweede Kamer, vergaderjaar 2002–2003, 28 615– nrs. 1–2 brief en rapportInformatievoorziening grote projectenPublicatiedatum: 29 oktober 2002Onderzoek naar de waarborging van de kwaliteit van de informatievoorziening
over twintig grote projecten die onder de Procedureregeling Grote Projecten
vallen.ISBN 90 120 9596 4Tweede Kamer, vergaderjaar 2002–2003, 28 645– nrs. 1–2 brief en rapport– nr. 3 lijst van 16 vragen en antwoorden aan de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 26 november 2002– nr. 4 lijst van 16 vragen en antwoorden aan de regering, vastgesteld
5 december 2002Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een
wettelijke taak, deel 3Publicatiedatum: 6 november 2002Derde onderzoek in een reeks onderzoeken naar:– De verantwoording door rechtspersonen met een wettelijke taak
over de rechtmatigheid en het financieel beheer van het publieke geld dat
zij uitgeven;– Het toezicht dat de ministeries houden op de rechtmatigheid, het
financieel beheer en de taakuitvoering bij deze instellingen.ISBN 90 120 9597 2Tweede Kamer, vergaderjaar 2002–2003, 28 655– nrs. 1–2 brief en rapport Staat van de beleidsevaluatiePublicatiedatum: 7 november 2002Onderzoek naar de staat van de beleidsevaluatie op de ministeries. Dit
is het eerste onderzoek in een reeks van onderzoeken die de Algemene Rekenkamer
de komende jaren wil doen naar de opzet en werking van het systeem van evaluatie-instrumenten
op de ministeries.ISBN 90 120 9598 0Tweede Kamer, vergaderjaar 2002–2003, 28 656– nrs. 1–2 brief en rapportAndere publicaties in 2002VBTB in begrotingen 2002: beknopte rapportages per begrotingshoofdstukPublicatiedatum: 24 januari 2002Alleen op www.rekenkamer.nlCombined report on the notification of State aidPublicatiedatum: 30 mei 2002Samenvattend rapport over de melding van staatssteun, met analyses en
aanbevelingen op basis van onderzoek van de vier deelnemende rekenkamers (Algemene
Rekenkamer en de rekenkamers van Finland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk)
in eigen land. De Algemene Rekenkamer bracht al eerder, op 21 november
2001, het Nederlandse rapport «Aanmelding steunmaatregelen bij de Europese
Unie» uit.Handreiking informatievoorziening grote projectenPublicatiedatum: 29 oktober 2002Handreiking uitgebracht bij het rapport «Informatievoorziening grote
projecten».Achtergrondstudies RWT-3Publicatiedatum: 6 november 2002Bij het onderzoek «Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen
met een wettelijke taak, deel 3» heeft de Algemene Rekenkamer op haar
website ook de onderzoeksbevindingen per departement gepubliceerd. Daarnaast
bracht zij de volgende achtergrondstudies uit:– Systemen van checks and balances bij rechtspersonen met een wettelijke
taak;– Financieel beheer en verslaggeving Voortgezet Onderwijs;– Opzet van sturing, verantwoording en toezicht bij Suwi.Alleen op www.rekenkamer.nlCd-rom «The Netherlands Court of Audit in Europe»op visitekaartjesformaat met informatie over de Algemene Rekenkamer en
alle rekenkamers in Europa, de landen in Europa en over Europese instellingen,
uitgebracht ter gelegenheid van het Eurosaicongres 2002 in Moskou.Publicatiedatum: 27 mei 2002 BIJLAGE 2 MEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERINGMEDEDELING OVER DE BEDRIJFSVOERINGAlgemene RekenkamerJaar 2002De Algemene Rekenkamer verklaart hierbij als volgt.In het verslagjaar is, uitgaande van ondermeer de Baseline financieel
en materieelbeheer, op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan het
financieel beheer, het materieel beheer en de daartoe bijgehouden administraties
van de Algemene Rekenkamer.Een en ander heeft in het verslagjaar geresulteerd in beheerste bedrijfsprocessen.
Daarbij is een aantal punten van aandacht naar voren gekomen ten aanzien waarvan
de volgende verbeteracties zijn gestart:1. Op de naleving van de interne regels voor het aangaan van contracten
en het openen van verplichtingen zal FEZ scherper toezien. Bij de herformulering
van de maatregelen van administratieve organisatie en interne controle en
de communicatie daarover met betrokken budgethouders zal hieraan expliciet
aandacht worden besteed;2. Met de herinrichting van de P&C-cyclus en de invoering van Artemis
als het centrale systeem voor planning en tijdverantwoording zal in 2003 een
verbetering van de informatievoorziening over prestaties kunnen worden gerealiseerd;3. De beschrijvingen van de maatregelen van administratieve organisatie
en interne controle op het punt van financieel en materieelbeheer en personeelsmanagement
en de mandateringsregelingen worden verbeterd en geactualiseerd.drs. Saskia J. Stuiveling,presidentjhr. mr. W.M. de Brauw,secretaris XNoot1Tegelijkertijd met haar Verslag 2002 en Werkprogramma 2003 publiceert
de Algemene Rekenkamer het rapport «Tussen beleid en uitvoering: lessen
uit recent onderzoek van de Algemene Rekenkamer». In dit rapport hebben
wij voor ongeveer 30 rapporten uit de afgelopen jaren ook de stand van zaken
anno eind 2002 onderzocht. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28830-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl