Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-28979, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

13-05-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28979 nr. B

12-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Invoering van meerpersoonscelgebruika. Gefaseerde invoeringb. Gevolgen voor het personeelc. Gevolgen voor gedetineerdenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28979Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 979Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming
van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruikBMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 12 mei 2004Met belangstelling heb ik kennis genomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor Justitie inzake dit voorstel van wet en de door de
verschillende fracties gestelde vragen en naar voren gebrachte punten. Graag
ga ik hieronder daarop in. Bij de beantwoording van de gestelde vragen is
de indeling van het voorlopig verslag zo veel mogelijk aangehouden. Waar dit
de duidelijkheid ten goede komt, zijn een aantal vragen tezamen beantwoord.1. AlgemeenDe leden van de fractie van het CDA wensen uitvoerige informatie over
de gevolgen van het wetsvoorstel voor het personeel van penitentiaire inrichtingen.
Vanaf het moment dat de beslissing werd genomen om de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik
te verruimen heeft de veiligheid van het personeel mijn volledige aandacht
gehad. Het is dan ook vanzelfsprekend dat de vertegenwoordiging van het personeel
intensief is betrokken bij de invoering van meerpersoonscelgebruik. De Groepsondernemingsraad
voor het gevangeniswezen vervulde vanaf het eerste begin deze rol. Alle inhoudelijke
aspecten van personele veiligheid zijn met de Groepsondernemingsraad besproken.
Begin 2003 overhandigden drie vakorganisaties een petitie aan de Tweede Kamer,
waarbij van vakbondszijde gewezen werd op het belang van veiligheid van personeel.
Vierduizend van de vijfduizend personeelsleden tekenden een petitie waarin
gesteld werd invoering van meerpersoonscelgebruik «niet te zien zitten.
Tenminste: niet zonder garanties voor onze veiligheid». De garanties
voor de veiligheid van het personeel zijn neergelegd in een overeenkomst van
3 juli 2003 tussen de vier vakorganisaties verenigd in het georganiseerd
overleg Dienst Justitiële Inrichtingen en de hoofddirecteur van de Dienst
Justitiële Inrichtingen (DJI) namens mij. In de overeenkomst wordt een
reeks maatregelen en garanties opgesomd ten behoeve van het personeel bij
de invoering van meerpersoonscelgebruik. In artikel 2 van de overeenkomst
zijn de volgende randvoorwaarden voor de invoering van meerpersoonscelgebruik
opgenomen.1. Er wordt gewerkt met gekwalificeerd Justitiepersoneel.2. Voordat personeelsleden worden ingezet op meerpersoonscellen, hebben zij de opleiding tot PIW-er afgerond en een specifieke training
op het gebied van conflicthantering en zelfverdediging gevolgd.3. Bij meerpersoonscelgebruik wordt onvoorwaardelijk toepassing gegeven
aan de Arbeidstijdenwet en de Arbeidsomstandighedenwet. Arbodiensten besteden
in de bestaande risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) aandacht aan
meerpersoonscelgebruik.4. De plaatsing in een meerpersoonscel geschiedt slechts na een zorgvuldige
beoordeling van geschiktheid, waarbij de volgende contra-indicaties worden
gehanteerd:– mate van psychische gestoordheid;– verslaving;– medische contra-indicaties;– agressief gedrag of geweldsproblematiek;– zedenproblematiek;– opgelegde beperkingen.5. Bij het onderzoek naar de geschiktheid wordt tevens zo veel mogelijk
rekening gehouden met etnische of culturele achtergrond, rookgedrag en taalproblemen.6. In de dagelijkse bedrijfsvoering worden de geldende normen ten aanzien
van de bedrijfstijden niet overtreden.7. Bij het openen van een meerpersoonscel overdag zijn minimaal twee PIW'ers
aanwezig bij of voor de cel.8. In de nachtelijke uren blijven de cellen, conform het huidige beleid,
dicht en worden pas geopend als er voldoende personeel aanwezig is om de cel
te benaderen.9. Het calamiteitenplan wordt aangevuld met het oog op de handelwijze
bij calamiteiten bij meerpersoonscelgebruik. Uitgangspunt daarin is dat de
veiligheid van het personeel zoveel als mogelijk wordt gewaarborgd.10. Er is te allen tijde voldoende afzonderingscapaciteit beschikbaar.11. Met de brandweer wordt overleg gevoerd over ontruimingsplannen en
benodigde vergunningen. Meerpersoonscelgebruik wordt eerst ingevoerd als blijkt
dat de brandweer zich met de ingebruikname kan verenigen.Voordat wordt besloten tot invoering van meerpersoonscelgebruik in alle
inrichtingen, wordt de voorbereidende fase van invoering geëvalueerd
aan de hand van onafhankelijk onderzoek. Het evaluatieonderzoek omvat mede
de veiligheid en veiligheidsbeleving van het personeel. Over de resultaten
van het evaluatieonderzoek en de daaraan te verbinden conclusies en aanbevelingen
voor de verdere invoering van meerpersoonscelgebruik zal overleg worden gevoerd
met de vertegenwoordiging van het personeel. Vervolgens wordt een beleidskader
vastgesteld dat als basis zal dienen voor de invoering van meerpersoonscelgebruik
in alle inrichtingen. In het beleidskader zal de veiligheid van het personeel
een belangrijke rol spelen.De leden van de CDA-fractie vragen verder om met cijfers toe te lichten
waarom intensievere toepassing van meerpersoonscellen in een regime van algehele
gemeenschap geen substantiële bijdrage zal leveren aan het verminderen
van het huidige capaciteitstekort. De capaciteit van het gevangeniswezen is
als volgt opgebouwd (aantal plaatsen exclusief de inrichtingen voor vreemdelingen
en exclusief de bijzondere voorzieningen voor drugkoeriers, stand ultimo maart
2004). huis van bewaringgevangenis beperkte gemeenschap9 57684algehele gemeenschap–3 529 individueel regime11576 totaal9 6913 689Verreweg het grootste deel van de detentiecapaciteit bestaat uit plaatsen
in een regime van beperkte gemeenschap en dan met name in huizen van bewaring.
Dit wetsvoorstel heeft derhalve hoofdzakelijk gevolgen voor de huizen van
bewaring. Bij de plaatsen in de gevangenis waar een regime van beperkte gemeenschap
wordt gevoerd, gaat het onder andere om plaatsen in de Extra Beveiligde Inrichting
(EBI) te Vught. Dat zijn geen plaatsen waar plannen bestaan voor meerpersoonscelgebruik.Als gevolg van de intensivering van de strafrechtelijke handhaving, zoals
die in het Veiligheidsprogramma is aangegeven (Kamerstukken II 2002/03, 28 600
VII en VI, nr. 6), groeit de behoefte aan plaatsen in huizen van bewaring
de komende jaren alleen maar. Het voeren van een regime van algehele gemeenschap
in een huis van bewaring is in de praktijk niet uitvoerbaar. De samenstelling
van de populatie in een huis van bewaring is aan constante verandering onderhevig
en er is steeds sprake van veel bewegingen van gedetineerden in en uit het
huis van bewaring. Het voeren – onder dergelijke omstandigheden –
van een regime van algehele gemeenschap, dat zich kenmerkt door langdurig
verblijf van gedetineerden onder elkaar buiten de cel, zou tot een onbeheersbare
situatie leiden.Deze leden stellen enkele vragen over de kwestie van de (verbetering van
de) prognosesystematiek en het advies van professor Bomhoff. In lijn met de
aanbevelingen van professor Bomhoff is gewerkt aan verbetering van de prognosesystematiek.
Het model voor de sanctiecapaciteit is uitgebreid tot een model voor de hele
veiligheidsketen, waarbij – voor zover beschikbaar – gebruik wordt
gemaakt van meer actuele gegevens. In de toekomst zal hieraan ook de civielrechtelijke
en bestuursrechtelijke keten worden toegevoegd. Andere aanbevelingen van Bomhoff
zijn eveneens opgevolgd. Zo is er een early warning
werkgroep ingesteld die de korte termijn ontwikkelingen in relatie tot de
prognoses nauwgezet volgt. Verder is de werkwijze bij de inschatting van effecten
van nieuw beleid verbeterd door deze meer transparant te maken en (onder andere)
het Wetenschappelijk onderzoek- en documentatiecentrum (WODC) van het Ministerie
van Justitie een nadrukkelijke rol te geven bij de toetsing van de kwantificering.Wat betreft de aanbeveling van Bomhoff om over te schakelen op een «error
correction» model heeft het WODC opdracht gegeven aan de Stichting voor
Economisch Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (SEO), om de haalbaarheid
hiervan te onderzoeken. De conclusie van SEO was dat overschakeling op een
model van «error correction» wel mogelijk was, maar dat dat alleen
voordelen zou hebben ten opzichte van de huidige methode als er niet te veel
beleidswijzigingen en wetswijzigingen plaatsvinden. Bovendien zou de invoering
van «error correction» ten koste gaan van de interpreteerbaarheid
van het model. Gelet hierop en op het gegeven dat het gevangeniswezen de komende
tijd te maken zal krijgen met veel beleids- en wetswijzigingen en gelet op
de negatieve ervaringen die in het Verenigd Koninkrijk met «error correction'»
modellen op het terrein van criminaliteit zijn opgedaan, is afgezien van implementatie
van deze aanbeveling van Bomhoff. Het WODC zal zich de komende tijd vooral
richten op inhoudelijke verbeteringen van het bestaande model.De leden van de CDA-fractie verwijzen naar mijn brief van 16 september 2003 (Kamerstukken II 2003/04, 24 587, nr. 91) en vragen naar
een analyse van de verschillen in prognoses. Abusievelijk is in deze brief
blijven staan dat een analyse van de verschillen in prognoses ten opzichte
van het jaar daarvoor nog uitgevoerd zou moeten worden. De resultaten van
deze analyse waren op dat moment al beschikbaar. Bij de genoemde brief is
het WODC rapport nr. 207, «Sanctiecapaciteit 2007» gevoegd.
In bijlage 2 van dat rapport is een samenvatting opgenomen van een technische
notitie van het WODC waarin beschreven staat in hoeverre het model dat in
2003 gebruikt is, is gewijzigd ten opzichte van het in 2002 gebruikte model
en wat het effect daarvan is op de prognoses. Deze bijlage is bij deze memorie
gevoegd.Deze leden vragen verder naar de passage in het verslag van het algemeen
overleg met de vaste commissie voor Justitie van de Tweede Kamer over dit
wetsvoorstel dat in het rapport van Bomhoff wordt voorgesteld om te rekenen
met een capaciteitsoverschot van 3%. Dit percentage is niet juist. Professor
Bomhoff adviseerde een capaciteitsmarge voor het gevangeniswezen van 13,8%
op jaarbasis en van tientallen procenten op een termijn van meerdere jaren
(zie hiervoor mijn brieven aan de Tweede Kamer, Kamerstukken II 2001/02, 24 587,
nr. 78, blz. 2, Kamerstukken II 2001/02, 24 587, nr. 79,
blz. 1 en Kamerstukken II 2003/04, 24 587, nr. 91, blz. 9).
Dat verklaart ook waarom ik in het algemeen overleg heb aangegeven zover nog
lang niet te zijn en de eerstkomende jaren ook niet te komen. In de huidige
situatie van capaciteitstekorten geef ik er de voorkeur aan het probleem niet
groter te maken (zie in dit verband ook mijn brief van 16 september 2003,
paragraaf 5.3). Ook een percentage van 3% is derhalve op dit moment niet
aan de orde.Wat betreft de vraag van deze leden naar de gevolgen die de bijstelling
van het beleid ten aanzien van drugssmokkel op Schiphol heeft voor de prognoses
van het capaciteitstekort, het volgende. Het beleid is de afgelopen maanden
gericht op een stofgerichte benadering, waarin «stof voor straf»
gaat. Dit beleid heeft geleid tot een daling van het aantal aanhoudingen en
dagvaardingen. In mijn brief van 2 maart 2004 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken
II 2003/04, 28 192, nr. 29) gaf ik aan dat in de elf weken daaraan
voorafgaand aan 127 drugkoeriers een dagvaarding was uitgereikt. Daar staat
tegenover dat deze aanhoudingen zwaardere zaken betreffen, welke waarschijnlijk
tot hogere vrijheidsstraffen zullen leiden. Het netto effect van minder aanhoudingen
en zwaardere straffen op de sanctiecapaciteit is op dit moment nog niet goed
te overzien. Daarbij komt dat niet zeker is dat het aantal drugskoeriers dat
wordt aangehouden, structureel is verminderd. De omvang van de problematiek
geeft geen aanleiding zo kort na de verandering van het beleid aan te nemen
dat de justitiële keten structureel minder zal worden belast. Om die
reden is bij de bepaling van de prognoses van de capaciteitsbehoefte het aantal
aanhoudingen vooralsnog niet naar beneden bijgesteld.De leden van de fractie van de VVD vragen naar de terughoudendheid bij
de verruiming van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik, gelet op de
ervaringen met meerpersoonscelgebruik, waaruit niet blijkt van noemenswaardige
problemen. De leden van de VVD-fractie gebruiken de term terughoudendheid.
Ik zelf zou liever spreken van zorgvuldigheid. Deze zorgvuldigheid hangt samen
met het volgende. De beperkte invoering in zeven penitentiaire inrichtingen,
vooruitlopend op de wijziging van de wet, heeft tot doel de risico's, knelpunten
en aandachtspunten in kaart te brengen van meerpersoonscelgebruik in een regime
van beperkte gemeenschap. De evaluatie van deze beperkte invoering is inmiddels
gestart. De resultaten van het evaluatieonderzoek worden in juni 2004 verwacht.
Aan de hand van de resultaten van de evaluatie zal meerpersoonscelgebruik
op verantwoorde wijze landelijk kunnen worden ingevoerd. Het is inderdaad zo dat uit de ervaringen met meerpersoonscelgebruik in
de noodvoorzieningen voor drugskoeriers niet is gebleken van noemenswaardige
problemen. Ik wil echter benadrukken dat de verruiming van meerpersoonscelgebruik
die thans wordt voorgesteld, in die zin verschilt dat het gaat om invoering
in een regime van beperkte gemeenschap voor in beginsel alle gedetineerden
en om het delen van een cel die voorheen niet hoefde te worden gedeeld. In
geval van de noodvoorzieningen voor drugskoeriers was op voorhand duidelijk
dat cellen moesten worden gedeeld.Op basis van een inschatting van het aantal gedetineerden dat geschikt
is voor meerpersoonscelgebruik, gelet op de beheersbaarheid van de afdelingen
waar meerpersoonscelgebruik wordt toegepast en gelet op de bouwkundige situatie
in de inrichtingen, is in de memorie van toelichting aangegeven dat als gevolg
van dit wetsvoorstel 1000 extra plaatsen beschikbaar komen. Het door de leden
van de VVD-fractie genoemde getal van 400 cellen, heeft slechts betrekking
op de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik. Inmiddels
worden in de zeven penitentiaire inrichtingen die deelnemen aan de voorbereidende
fase 450 cellen dubbel bezet.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of na aanvaarding van dit
wetsvoorstel continuering van de Tijdelijke wet noodcapaciteit drugkoeriers
nog opportuun is. De Tijdelijke wet noodcapaciteit drugkoeriers wijkt op een
tweetal punten wezenlijk af van de Penitentiaire beginselenwet en de Penitentiaire
maatregel, namelijk op het punt van de mogelijkheden voor meerpersoonscelgebruik
en op het punt van het te voeren regime. De regelgeving met betrekking tot
de regimevoering is inmiddels aangepast. Bij besluit van 28 augustus
2003 (Stb. 349) is artikel 3 van de Penitentiaire maatregel aangepast.
In deze bepaling zijn de regimes neergelegd die in de penitentiaire inrichtingen
gevoerd kunnen worden. Het aantal regimes alsmede het minimaal verplichte
aantal uren activiteiten en dagprogramma is neerwaarts bijgesteld. Met deze
wijziging wordt de benodigde flexibiliteit verkregen om de regimes zoals die
worden toegepast in de voorzieningen voor drugskoeriers onder de reguliere
regelgeving te brengen.De benodigde verruiming voor het toepassen van meerpersoonscelgebruik
is vervat in het onderhavige wetsvoorstel tot wijziging van de Penitentiaire
beginselenwet.Met de inwerkingtreding van de wijzigingen van de Penitentiaire beginselenwet
en de Penitentiaire maatregel kunnen de voorzieningen voor drugskoeriers onder
de reguliere regelgeving ten aanzien van penitentiaire inrichtingen functioneren
en is afzonderlijke wetgeving niet langer nodig. Ik heb dan ook geen voornemens
om stappen te zetten gericht op verlenging van de Tijdelijke wet noodcapaciteit
drugkoeriers. Dit betekent dat deze wet per 8 maart 2005 zal vervallen.
(Zie in dit verband ook mijn brief van 8 maart jl., Kamerstukken II 2003/04,
28 627, A.)2. Invoering van meerpersoonscelgebruikDe leden van de fractie van het CDA vragen of het juist is dat er geen
wettelijke grondslag is voor het plaatsen van een gedetineerde in een tweepersoonscel
in een regime van beperkte gemeenschap, zoals dat momenteel geschiedt. Het
is juist dat er thans geen wettelijk mogelijkheid bestaat om in het regime
van beperkte gemeenschap gedetineerden een verblijfsruimte te laten delen.
De voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik, zoals
die in oktober 2003 van start is gegaan, geschiedt dan ook op basis van vrijwilligheid.
Met het aanvaarden van dit wetsvoorstel wordt een wettelijke basis gecreëerd
voor meerpersoonscelgebruik in een regime van beperkte gemeenschap en komt
dus een einde aan de situatie dat een gedetineerde moet instemmen
met de plaatsing in een meerpersoonscel. De voorbereidende fase dient er toe
meerpersoonscelgebruik in een regime van beperkte gemeenschap op verantwoorde
wijze landelijk in te voeren, wanneer het onderhavige wetsvoorstel kracht
van wet zal hebben gekregen. Het beëindigen van de voorbereidende fase
is dan ook niet aan de orde.Deze leden vragen verder of onderzoek is gedaan naar de ervaringen van
gedetineerden met betrekking tot de meerpersoonsruimtes in het regime van
algehele gemeenschap. Een dergelijk onderzoek is niet gedaan. Wel zal dit
jaar, zoals dat in 2003 ook is gedaan, een gedetineerdensurvey plaatsvinden
in het gevangeniswezen. Het doel van dit onderzoek is om in alle penitentiaire
inrichtingen in Nederland (en dus ook in de inrichtingen waar verblijfsruimtes
voor meer personen in een regime van algehele gemeenschap zijn) te meten hoe
de gedetineerden de detentie beleven. Hiertoe wordt alle gedetineerden verzocht
een vragenlijst in te vullen, waarin ook een groot aantal vragen over meerpersoonscelgebruik
is opgenomen. Het invullen van de vragenlijst is vrijwillig en anoniem.In antwoord op de vragen van de leden van de CDA-fractie en van de fractie
van GroenLinks over de verhouding tussen het aantal meerpersoonscellen en
de grootte van de afdeling kan ik aangeven dat in de berekeningssystematiek
is uitgegaan van een vermeerdering van vier gedetineerden per afdeling van
24. Dit heeft met name te maken met de beheersbaarheid van de afdeling en
het aantal geschikte gedetineerden. Inmiddels is het echter mogelijk gebleken
om bij een goede selectie meer geschikte gedetineerden op een afdeling bijeen
te plaatsen. In de zeven inrichtingen die deelnemen aan de voorbereidende
fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik zijn diverse alternatieven
in uitvoering. Uit de resultaten van de evaluatie van de voorbereidende fase
zal moeten blijken onder welke omstandigheden welke verhouding tussen eenpersoons-
en meerpersoonscellen optimaal is.Wat betreft de vragen van de leden van de fracties van het CDA en de PvdA
naar het gebruik van de sanitaire voorzieningen in het cellencomplex op Schiphol-Oost
en in de inrichtingen in Breda en Krimpen merk ik het volgende op. Het cellencomplex
Schiphol-Oost is niet aangewezen als huis van bewaring. In het Schiphol-Oost
complex zijn ondergebracht: een uitzetcentrum, noodcapaciteit voor drugskoeriers,
een passantenverblijf voor vreemdelingen die aan de grens geweigerd zijn,
politiecellen ten behoeve van de Koninklijke Marechaussee, en observatie-/afzonderingscellen.
In het uitzetcentrum is sprake van twee op één cel en zijn de
toiletten afgeschermd. In de cellen bestemd voor bolletjesslikkers verblijven
twee personen op één cel, maar is het toilet op cel afgesloten.
De bolletjesslikkers mogen zich uitsluitend in een speciaal bolletjestoilet
onder toezicht ontlasten. In de overige cellen binnen de noodcapaciteit zijn
afgeschermde toiletten op cel. In het passantenverblijf is sprake van twee
op één cel en zijn de toiletten afgeschermd. In de politiecellen
en in de observatie-/afzonderingscellen is sprake van één op
één cel.Wat betreft de situatie in Breda en Krimpen is het zo dat uit technische
overwegingen de afschermingen van de sanitaire hoeken in bestaande inrichtingen
niet volledig tot aan het plafond reiken. Dit houdt verband met luchtverversing
van de cel en lichttoetreding in de sanitaire hoek. De afschermingen zijn
echter zodanig gerealiseerd dat de privacy van de gedetineerde in de natte
hoek gewaarborgd is. Het is derhalve niet zo dat het gebruik van sanitaire
voorzieningen onder het toeziend oog van een celgenoot plaatsvindt.De leden van de CDA-fractie vragen naar informatie over agressie en geweld
onder gedetineerden in Duitsland. Dat in Duitsland ook geweld en agressie
voorkomt onder gedetineerden blijkt onder andere uit de verslagen van bezoeken
die het Europees Comité ter voorkoming van foltering en onmenselijke
of vernederende behandeling of bestraffing (CPT) aflegt aan gevangenissen
in heel Europa, waaronder Duitsland. De rapporten van het CPT worden gepubliceerd
op het internet (www.cpt.coe.int). Het meest recente rapport over Duitsland
dateert van 12 maart 2003 (CPT/Inf (2003) 20). Ik ben uiteraard bereid
om bij mijn Duitse ambtgenoot nadere informatie op te vragen, maar ik betwijfel
ten zeerste of deze informatie bruikbaar is voor de toepassing van meerpersoonscelgebruik
zoals die nu in Nederlands aan de orde is. In de eerste plaats omdat de verruiming
van de toepassing van meerpersoonscelgebruik die momenteel in Nederland is
ingezet, geschiedt in een situatie waarin geen sprake is van overbevolking
van penitentiaire inrichtingen. In Duitsland is, blijkens het rapport van
het CPT (blz. 36), wel sprake van overbevolking. In de tweede plaats
is inmiddels in Nederland de nodige ervaring opgedaan met meerpersoonscelgebruik.
In de reguliere contacten die het Nederlandse gevangeniswezen heeft met andere
landen zijn de ervaringen met de toepassing van meerpersoonscelgebruik wel
steeds punt van aandacht.De leden van de fractie van de PvdA stellen vragen over mijn uitlatingen
over meer dan twee gedetineerden op één cel, gedaan in een vraaggesprek
met het dagblad Trouw, dat op 15 januari 2004 is gepubliceerd. In het
vraaggesprek heb ik, reagerend op de vaststelling dat het overgrote deel van
de bevolking twee op één cel aanvaardbaar vindt, aangegeven
dat we misschien ook nog wel eens meer dan twee personen op een cel zouden
moeten plaatsen. Ik heb vervolgens aangegeven in welke situaties dit nu al
gebeurt of aanvaardbaar zou zijn. Ter gelegenheid van een algemeen overleg
met de Tweede Kamer over sanctiecapaciteit heb ik aangegeven dat binnenkort
in Zwolle een penitentiair centrum zal worden geopend dat zo nodig geschikt
kan worden gemaakt voor drie of meer personen op één cel (Kamerstukken
II 2003/04, 24 587, nr. 104, blz. 6). Ik heb daarbij tevens
aangegeven dat eerst zal worden geëvalueerd wat de effecten zijn, voordat
hiermee verder wordt gegaan.Deze leden vragen verder hoe mijn uitspraak dat in Zeist op de vrouwenafdeling
zalen met zes tot acht personen zijn, te rijmen valt met de toezegging dat
op de vrouwenafdeling maximaal vier op één cel zouden worden
gedetineerd. Ter gelegenheid van het overleg met de vaste commissie voor Justitie
van de Tweede Kamer over dit wetsvoorstel heb ik op geen enkele wijze willen
afdoen aan mijn toezegging gedaan ter gelegenheid van de behandeling van de
verlenging van de Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers dat het aantal
vrouwen in één verblijfsruimte in de noodvoorziening te Zeist
van zes naar vier zou worden teruggebracht. In Zeist zijn weliswaar zalen
met zes tot acht bedden beschikbaar, maar in deze zalen worden structureel
maximaal vier vrouwen ingesloten. Zoals toegezegd zal het aantal van vier
alleen in noodsituaties tijdelijk worden verhoogd. Een dergelijke situatie
heeft zich nog niet voorgedaan.De leden van de PvdA-fractie en van de fracties van SGP en ChristenUnie
vragen hoe de situatie ten aanzien van de vrijwilligheid van gedetineerden
op dit moment is. Zolang de onderhavige wetswijziging niet van kracht is,
geschiedt plaatsing in een meerpersoonscel in een regime van beperkte gemeenschap
op vrijwillige basis. Het komt voor dat gedetineerden in een van de huizen
van bewaring bij wie samenplaatsing met een andere gedetineerde is voorzien,
weigeren mee te werken. Als op dat moment geen lege cel in de inrichting beschikbaar
is, moet een oplossing worden gezocht voor het ontstane capaciteitsprobleem.
In afwachting van een interne herselectie en het beschikbaar komen van een
aparte cel, is een kortdurende plaatsing in een afzonderings-
of observatiecel onvermijdelijk. Ik acht dit acceptabel. Indien de plaatsing
in een afzonderingscel geschiedt bij wijze van een disciplinaire straf louter
voor het niet meewerken aan samenplaatsing met een andere gedetineerde, dan
is dit onjuist.De leden van de fractie van de VVD stellen een aantal vragen over de contra-indicaties
voor plaatsing van meer gedetineerden op één cel. Wat het leeftijdscriterium
betreft, gaat het niet om de waarborg van het Verdrag inzake de rechten van
het kind dat ieder kind dat van zijn vrijheid is beroofd, gescheiden van volwassenen
wordt ondergebracht. Minderjarigen worden namelijk in beginsel niet samen
met volwassenen gedetineerd, maar in een justitiële jeugdinrichting ondergebracht.
Wel is het zo dat gelet op de jonge leeftijd van een (meerderjarige) gedetineerde,
het onwenselijk kan zijn om deze een cel te laten delen met een veel volwassener
gedetineerde. Leeftijd, in de zin van psychologische volwassenheid, kan dus
een relevant gegeven zijn dat bij de besluitvorming over plaatsing in een
meerpersoonscel wordt betrokken.Wat betreft culturele en etnische achtergrond is gebleken dat culturele
en etnische verschillen tussen gedetineerden kunnen leiden tot grote spanningen
en geweld. Het is daarom niet raadzaam gedetineerden die in cultureel en etnisch
opzicht zeer verschillen een cel te laten delen. Daarmee is uiteraard niet
gezegd dat het niet kan voorkomen dat twee gedetineerden met een zeer verschillende
achtergrond zonder problemen een cel delen. Steeds zal in het concrete geval
bekeken moeten worden welke twee gedetineerden een cel kunnen delen. Voor
dit criterium geldt dat het bij de besluitvorming over plaatsing in een meerpersoonscel
wordt betrokken, maar dat het niet als contra-indicatie in de regelgeving
zal worden opgenomen.Ik ben het met de leden van de fractie van de VVD eens dat het niet-beheersen
van een bepaalde taal geen contra-indicatie is voor plaatsing in een meerpersoonscel.
Niettemin is taal wel een relevant criterium bij het samenplaatsen van gedetineerden.
Een taalbarrière zal snel irritatie en ergernis kunnen oproepen. Daarmee
is niet gezegd dat slechts dan twee gedetineerden samen op één
cel geplaatst kunnen worden indien zij beiden dezelfde taal beheersen.Ten aanzien van het vermogen van gedetineerden om elkaar een taal, c.q.
Nederlands, te leren, mogen niet al te hoge verwachtingen worden gekoesterd.Verder vragen de leden van de fractie van de VVD naar het beleid ten aanzien
van roken in penitentiaire inrichtingen. Er is geen landelijk rookbeleid vastgesteld
dat voor alle penitentiaire inrichtingen geldt. De inrichtingen zijn geïnformeerd
over de wijzigingen van de Tabakswet en de betekenis ervan voor hun eigen
rookbeleid. De inrichtingen kunnen met inachtneming van de Tabakswet en de
daarop gebaseerde besluiten hun eigen rookbeleid bepalen. Zij zijn erop gewezen
dat hun rookbeleid strenger mag zijn dan de Tabakswet, maar niet soepeler.
Voor gedetineerden betekent dit:– dat zij in beginsel vrij zijn om in hun cel te roken;– dat zij in de overige locaties van de inrichting niet mogen roken,
tenzij zij dit doen in gemeenschappelijke ruimten waarin het roken op grond
van het rookbeleid van de inrichting is toegestaan;– dat zij in hun inrichting rookwaren kunnen kopen, omdat voor justitiële
inrichtingen een uitzondering is gemaakt op het verkoopverbod van tabakswaren
in overheidsinstellingen (Besluit van 2 oktober 2003 (Besluit tabaksverkoop
in justitiële inrichtingen), Stb. 417).Het is niet zo dat voor gedetineerden met betrekking tot het roken op
de cel een uitzondering is gemaakt, die voor bejaarden en psychiatrische patiënten
niet geldt. De in het Besluit uitzonderingen rookvrije werkplek (Besluit van
15 december 2003, Stb. 561) geregelde uitzondering voor privé-ruimten
op het recht op werken zonder rookoverlast, geldt blijkens de toelichting
op dit besluit voor woonvertrekken in (onder meer) verzorgingstehuizen, GGZ-instellingen
en justitiële inrichtingen. Wanneer het bejaarden en psychiatrische patiënten
niet is toegestaan om in hun privé-ruimte in de inrichting te roken,
is dat een gevolg van het rookbeleid van de inrichting zelf en niet van de
regelgeving in de Tabakswet of de daarop gebaseerde besluiten.Bij de plaatsing op een meerpersoonscel wordt zo veel mogelijk rekening
gehouden met het rookgedrag van gedetineerden. Rookgedrag zal echter niet
als contra-indicatie in de regelgeving worden opgenomen.Voor het antwoord op de vragen van de leden van de fractie van GroenLinks
naar de ratio achter het voornemen om per afdeling van 24 cellen vier cellen
geschikt te maken voor meerpersoonscelgebruik, verwijs ik naar hetgeen ik
daarover hiervoor heb opgemerkt in antwoord op gelijkluidende vragen van de
leden van de fractie van het CDA. Ik voeg daar aan toe dat gelet op het aantal
geschikte gedetineerden, de bouwkundige situatie en de beheersbaarheid van
de afdeling of inrichting, het geschikt maken voor meerpersoonscelgebruik
van alle cellen in een inrichting niet aan de orde is.De leden van de fractie van GroenLinks stellen de vraag of overwogen is
om ook in de toekomst vrijwilligheid als voorwaarde voor dubbele bezetting
te hanteren. Vrijwilligheid als voorwaarde voor de plaatsing in een meerpersoonscel
is overwogen, maar afgewezen. Vrijwilligheid betekent dat de directeur van
een penitentiaire inrichting afhankelijk wordt van gedetineerden wat betreft
hun onderbrenging. Dat draagt niet bij aan de efficiënte en flexibele
omgang met detentiecapaciteit die in deze tijd van substantiële capaciteitsnood
noodzakelijk is.Verder vragen deze leden of de regering voornemens is aan meerpersoonscelgebruik
grenzen te stellen in de zin van maximale totale duur van gezamenlijke detentie
dan wel maximale duur per dag van gezamenlijk verblijf op één
cel. De regering heeft geen voornemens dergelijke grenzen aan meerpersoonscelgebruik
te stellen. Bij plaatsing op een meerpersoonscel zal aan de eisen met betrekking
tot het dagprogramma en het aantal uren activiteiten worden voldaan. De thans
aan de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik deelnemende
penitentiaire inrichtingen hebben het activiteitenprogramma niet of nauwelijks
aangepast. Wel is het zo dat de gedetineerden op verschillende tijden deelnemen
aan activiteiten, zodat de tijd die zij samen op cel doorbrengen zo beperkt
mogelijk is.Op de samenhang tussen meerpersoonscelgebruik en versoberingen van detentieregimes
zal ik hierna ingaan bij de beantwoording van de vraag van de PvdA-fractie
over de evaluatie van de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik
en het beleidskader.a. Gefaseerde invoeringDe leden van de fractie van het CDA nemen aan dat de voorbereidende fase
van de invoering van meerpersoonscelgebruik is afgerond en willen graag kennisnemen
van de criteria betreffende de plaatsing in een eigen dan wel meerpersoonscel.
Met de term «voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik»
wordt gedoeld op de invoering van meerpersoonscelgebruik in zeven penitentiaire
inrichtingen voorafgaand aan de wijziging van de wet en de landelijke invoering.
Deze fase is dus nog niet afgerond. Niettemin is inmiddels op basis van de
opgedane ervaringen een concept ministeriële regeling gemaakt waarin
de criteria betreffende de plaatsing in een meerpersoonscel dan wel een eigen
cel, zijn opgenomen. Deze conceptregeling is onlangs aan de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) voor advies aangeboden.
Het aan de RSJ voorgelegde concept is bij deze memorie gevoegd.De leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks willen weten wanneer
het beleidskader, de evaluatie van meerpersoonscelgebruik en de ministeriële
regelingen verwacht kunnen worden en beschikbaar zijn. De evaluatie van de
voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik is thans gaande.
De resultaten van het evaluatieonderzoek worden in juni 2004 verwacht. Zoals
ik in de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel heb aangegeven zal op
basis en afhankelijk van de resultaten van de evaluatie een beleidskader worden
geformuleerd met het oog op brede invoering van meerpersoonscelgebruik binnen
het gevangeniswezen. Hoewel voor de definitieve vaststelling van dit beleidskader
de evaluatie van de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik
moet worden afgewacht, wordt thans al wel het nodige voorwerk verricht. Zoals
ik hiervoor al opmerkte, is in de brief Modernisering sanctietoepassing aangegeven
dat voor bepaalde categorieën gedetineerden zal worden voorzien in eenvoudiger
detentiecapaciteit. Bij de ontwikkeling van deze detentievormen zullen meerpersoonscelgebruik
en regimevoering in hun onderlinge samenhang bezien worden. Het beleidskader
hiervoor is in ontwikkeling, maar nu nog niet beschikbaar, omdat inhoudelijke
afstemming plaats dient te vinden met de ingrijpende koerswijziging waarvoor
de Dienst Justitiële Inrichtingen staat. Dit heeft enige vertraging teweeggebracht.
Deze zomer zal hierover duidelijkheid kunnen worden verschaft.Zoals hiervoor aangegeven, is inmiddels een concept (ministeriële)
regeling gemaakt waarin de contra-indicaties betreffende plaatsing in een
meerpersoonscel zijn opgenomen. Tevens is een conceptregeling gemaakt met
betrekking tot het programma van eisen waaraan verblijfsruimten voor meerdere
gedetineerden moeten voldoen. Ook deze conceptregeling is bij deze memorie
gevoegd. Beide regelingen geven kaders voor de toepassing van meerpersoonscelgebruik.De leden van de PvdA-fractie vragen naar een verduidelijking van de bezwaren
tegen een voorhangprocedure met betrekking tot de genoemde ministeriële
regelingen. In het systeem van penitentiaire regelgeving zijn de criteria
ten aanzien van een groot aantal beslissingen over gedetineerden opgenomen
in ministeriële regelingen. De reden hiervoor is dat het gaat om voorschriften
van administratieve aard en om de uitwerking van zaken op zeer gedetailleerd
niveau. Daarnaast gaat het om voorschriften die nogal eens wijziging behoeven.
Uit het niveau van de ministeriële regeling vloeit voort dat er in beginsel
geen formele betrokkenheid van het parlement is via de voorhangprocedure (zie
hiervoor aanwijzing 35 van de Aanwijzingen voor de regelgeving). Ter gelegenheid
van het overleg met de vaste commissie voor Justitie van de Tweede Kamer over
dit wetsvoorstel heb ik toegezegd dat de regeling betreffende de criteria
voor plaatsing in een eigen dan wel meerpersoonscel voorafgaande aan publicatie
in de Staatscourant, aan het parlement zouden worden voorgelegd (Kamerstukken
II 2003/04, 28 979, nr. 8). Zoals ik hiervoor al heb aangegeven,
is een concept van deze regeling bij deze memorie gevoegd.De vragen van deze leden over de afscheiding van de sanitaire voorziening
in het cellencomplex op Schiphol-Oost en in de inrichtingen in Breda en Krimpen
is hiervoor beantwoord bij de vragen van de leden van de fractie van het CDA.In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks naar
speciale aandacht voor de effecten van meerpersoonscelgebruik op resocialisatie
en recidive, merk ik op dat meerpersoonscelgebruik als factor
zal worden meegenomen in de meting van detentierecidive die jaarlijks in het
gevangeniswezen plaatsvindt. Voor het meten van de factor meerpersoonscelgebruik
zijn echter wel aanpassingen van de computersystemen nodig. Deze meting zal
derhalve niet onmiddellijk maar op termijn gerealiseerd worden.b. Gevolgen voor het personeelDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering verklaart dat er zo'n
grote weerstand bestaat bij het personeel van het gevangeniswezen tegen meerpersoonscelgebruik
en of daar onderzoek naar is gedaan. De regering zoekt deze verklaring in
de zorgen die het personeel heeft over de gevolgen van meerpersoonscelgebruik
voor de eigen veiligheid. Er bestaat angst voor overmachtsituaties en men
is bezorgd dat meerpersoonscelgebruik zal leiden tot verhoogde spanningen
tussen gedetineerden met als gevolg een toename van geweld. De regering heeft
begrip voor deze zorgen van het personeel en heeft daarom met de vertegenwoordigingen
van het personeel afgesproken onder welke randvoorwaarden de invoering van
meerpersoonscelgebruik zal plaatsvinden. Veiligheid van zowel personeel als
gedetineerden is voorwerp van de aanhoudende zorg van de regering.In de evaluatie van de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik
wordt uitdrukkelijk aandacht besteed aan de gevolgen en effecten van de invoering
van meerpersoonscelgebruik met betrekking tot de veiligheid en het welbevinden
van het personeel en aan de vraag of de genomen maatregelen afdoende zijn
geweest om veiligheid en welzijn van personeel en gedetineerden te garanderen.
De resultaten van het evaluatieonderzoek worden, zoals hiervoor aangegeven,
in juni 2004 verwacht.Deze leden vragen verder naar de risico-inventarisatie en -evaluatie op
basis van de Arbeidsomstandighedenwet in de zeven inrichtingen die deelnemen
aan de voorbereidende fase en naar de maatregelen die in de plannen van aanpak
zijn opgenomen met betrekking tot de veiligheid van het personeel.Eind vorige jaar heeft in deze inrichtingen in samenwerking met de arbo-diensten
een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) plaatsgevonden, waarbij
specifieke aandacht is besteed aan meerpersoonscelgebruik. Aandachtspunten
waren onder meer de inzet van voldoende en gekwalificeerd personeel, (omgang
met en beheersing van) agressie, de veiligheid van het interieur, ventilatie,
organisatie van de bedrijfshulpverlening en calamiteitenplannen. Omdat in
de RI&E-rapporten zaken staan die bij kennisneming door de verkeerde personen
een risico voor de beveiliging van de inrichting met zich brengen, zijn deze
rapporten niet openbaar en volsta ik hier met het noemen van de aandachtspunten.
De uitgevoerde risico-inventarisatie en -evaluaties hebben geresulteerd in
aanpassingen van de plannen van aanpak met betrekking tot meerpersoonscelgebruik.
In deze plannen zijn onder meer de volgende maatregelen opgenomen:• De personele bezetting moet zowel tijdens de dag- als nachtdienst
voldoen aan de vastgestelde normen voor de lokale postenbezetting.• De werktijden moeten voldoen aan de Arbeidstijdenwet.• Het personeel dat wordt ingezet voor twee op één
cel dient de basisopleiding voor PIW'er te hebben afgerond.• Het personeel moet de Training meermanscel hebben afgerond (conflicthantering
en zelfverdediging).• Het is nodig dat de medewerkers voldoende herstelmogelijkheden
tijdens het werk hebben, zoals b.v. pauzes.• Procedure en training personeel in het openen van tweepersoonscellen. Bij het openen van een cel overdag moeten minimaal twee PIW'ers
bij of voor de cel aanwezig zijn.• In de nachtelijke uren blijven de deuren gesloten. Bij calamiteiten
wordt de deur uitsluitend geopend wanneer voldoende personeel aanwezig is.
Hiervoor moet een protocol aanwezig zijn.• Meerpersoonscellen moeten als zodanig aan de buitenzijde herkenbaar
zijn.• Zonodig plaatsen van extra schuiven/ sloten op deuren meerpersoonscellen.• Eisen interieur:– deugdelijke verankering– geen scherpe hoeken en randen– demontage onmogelijk• Nagaan of extra eisen moeten worden gesteld aan de bezittingen
van gedetineerden (bijvoorbeeld bestek).• Voldoende capaciteit bedrijfshulpverlening en inzetbaarheid van
Intern bijstandsteam in de dag- en nachtsituatie.• Beschrijf scenario's in relatie tot twee op één cel,
zoals vechtpartij met letsel.• Aanpassing van procedures van het Intern bijstandsteam voor het
benaderen van tweepersoonscellen, inclusief de training hierin.Het onderzoek van het WODC, waar de leden van de CDA-fractie naar vragen,
betreft het evaluatieonderzoek naar de voorbereidende fase van de invoering
van meerpersoonscelgebruik. Dit onderzoek wordt door onderzoeksinstituut IVA
uit Tilburg uitgevoerd en door het WODC begeleid. De resultaten van het evaluatieonderzoek
worden in juni 2004 verwacht en zullen vervolgens aan de beide Kamers der
Staten-Generaal worden aangeboden.Dezelfde leden vragen of ik voornemens ben om ook buiten de sector van
drugskoeriers gebruik te maken van personeel van beveiligingsbedrijven. Dat
is niet het geval. Ik heb op dit moment geen voornemens om personeel van beveiligingsbedrijven
te gebruiken binnen penitentiaire inrichtingen.Verder vragen deze leden naar het ziekteverzuim van het bewakingspersoneel
dat wordt ingezet in de noodvoorzieningen voor drugskoeriers. In de noodvoorzieningen
voor drugskoeriers wordt geen personeel ingehuurd, maar worden diensten ingekocht.
DJI houdt in de voorzieningen voor drugskoeriers geen ziekteverzuim van het
personeel bij, omdat dat in het licht van het inkopen van diensten niet relevant
is. Vergelijkende cijfers kan ik derhalve niet verstrekken. Uiteraard ben
ik bereid de Kamer recente verzuimpercentages betreffende DJI te verschaffen,
indien zij dit wenst.De leden van de CDA-fractie vragen hoeveel personeelsleden aanwezig zijn
bij het openen van de celdeuren, hoe het met de back-up is geregeld en of
er een calamiteitenteam aanwezig is. Met het oog op de voorbereidende fase
van de invoering van meerpersoonscelgebruik is met de vakcentrales afgesproken
dat bij het openen van een meerpersoonscel overdag minimaal twee PIW'ers aanwezig
zijn bij of voor de cel. Ook is er is altijd back-up aanwezig in de vorm van
het Intern bijstandsteam (IBT). Tijdens de dagsituatie is altijd voldoende
personeel aanwezig om incidenten het hoofd te bieden. Het is in dat geval
dan ook niet nodig om een calamiteitenteam achter de hand te hebben. Tijdens
de nachtdienst is dit anders. Indien de nachtdienst niet over minimaal vijf
in te zetten personeelsleden kan beschikken, heeft de inrichting een bijstandsteam
ingesteld, dat zo nodig in korte tijd in de inrichting aanwezig kan zijn. De leden van de fractie van het CDA vragen naar het aantal incidenten
en de aard van deze incidenten tussen personeel en gevangenen en gevangen
onderling in de noodvoorzieningen voor drugskoeriers. Over 2003 zijn de volgende
incidenten gemeld. incidentenmannenvrouwentotaalontvluchting000 poging ontvluchting101fysiek geweld gedetineerden onderling512576 dreigen met geweld gedetineerden onderling31435 fysiek geweld tegen personeel32133 dreigen met geweld tegen personeel18915204 vernieling rijkseigendommen23730 suïcide000andersoortig overlijden101 poging tot suïcide303 zelfverwonding9312contrabande/drugs1506156Deze aantallen incidenten wijken niet in opvallende mate af van de aantallen
incidenten in reguliere penitentiaire inrichtingen. Over de ernst van de gevolgen
van de incidenten worden niet systematisch gegevens bijgehouden. Op incidenten
wordt steeds met gepaste maatregelen gereageerd, bijvoorbeeld door het treffen
van een ordemaatregel of het opleggen van een disciplinaire straf in geval
van (het dreigen met) geweld tegen personeel.Deze leden vragen welke versobering zal worden toegepast met betrekking
tot activiteiten buiten de cel en of deze versobering niet onwenselijk is,
gelet op de daarvan te verwachten toename van onveiligheid van het personeel.
Op dit moment heeft de invoering van meerpersoonscellen niet geleid tot versobering
van het dagprogramma; het bestaande aanbod van activiteiten is gehandhaafd.
Niettemin zijn versoberingen in het gevangeniswezen onvermijdelijk gelet op
de bezuinigingen die moeten worden gerealiseerd. Hiervoor is in antwoord op
vragen van de fracties van de PvdA en GroenLinks ingegaan op de samenhang
tussen meerpersoonscelgebruik en regimevoering. De daar genoemde beleidskaders
hebben tot doel versoberingen en meerpersoonscelgebruik op een verantwoorde
wijze te realiseren, zodat ook voor het personeel geen onveilige situaties
zullen ontstaan.De leden van de fractie van de PvdA vragen naar de ervaringen van de penitentiaire
inrichtingswerkers met meerpersoonscelgebruik. Zoals hiervoor aangegeven vindt
op dit moment een evaluatieonderzoek plaats van de voorbereidende fase van
de invoering van meerpersoonscelgebruik. Ook ik acht het van het grootste
belang om kennis te dragen van de beleving van het personeel. De evaluatie
voorziet dan ook in een vergelijkend onderzoek naar de veiligheidsbeleving
van het personeel. De resultaten van het evaluatieonderzoek zullen naar verwachting,
zoals aangegeven, in juni 2004 bekend zijn.De leden van de fracties van de SGP en ChristenUnie willen gaarne vernemen
of bekend is hoe vaak tot dusver in geval van tweepersoneelscelgebruik het
zogenaamde IBT team moest worden ingeschakeld. In de noodcapaciteit voor drugskoeriers
is in 2002 drie maal het Landelijk bijzondere bijstandsteam (LBB) ingezet,
in 2003 gebeurde dit één maal. Het Intern bijstandsteam (IBT)
is tot op heden nooit ingezet in de noodcapaciteit of in de zeven penitentiaire
inrichtingen die meedoen aan de voorbereidende fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik. c. Gevolgen voor gedetineerdenDe leden van de fractie van het CDA vragen naar meerpersoonscelgebruik
in het regime van algehele gemeenschap. In de memorie van toelichting is hierover
gemeld dat het gevangeniswezen daar al geruime tijd ervaring mee heeft en
dat in de penitentiaire inrichtingen waar dit wordt toegepast, geen noemenswaardige
problemen zijn ontstaan of dat dit heeft geleid tot een toename van geweld
tussen gedetineerden en inrichtingswerkers of tussen gedetineerden onderling.
De leden van de fractie van het CDA leiden hier uit af dat het aantal gedetineerden
dat in een regime van algehele gemeenschap is geplaatst, is gegroeid. Met
deze passage in de memorie van toelichting is niet bedoeld iets te zeggen
over de ontwikkeling van de omvang van de gedetineerdenpopulatie in het regime
van algehele gemeenschap. De strekking van deze passage is dat in inrichtingen
waar een regime van algehele gemeenschap wordt gevoerd en gedetineerden geplaatst
worden in meerpersoonsruimtes niet meer geweld tussen gedetineerden en inrichtingswerkers
of tussen gedetineerden onderling voorkomt dan in inrichtingen waar geen meerpersoonscelgebruik
wordt toegepast. Ik acht deze gegevens in zoverre relevant dat het een breder
beeld geeft van de toepassing van meerpersoonscelgebruik.Overigens is gemiddelde bezetting van plaatsen in een regime van algehele
gemeenschap de laatste jaren toegenomen van 2860 in het jaar 2000 tot 3320
in het jaar 2003. In het kader van de ingrijpende koerswijziging van het gevangeniswezen
en gelet op de maatregelen uit de brief Modernisering sanctietoepassing, zal
ik bekijken of ook in de komende jaren meer plaatsen in een regime van algehele
gemeenschap nodig zijn. Zoals hiervoor al is opgemerkt in antwoord op vragen
van de CDA-fractie, is thans en in de komende jaren een grote behoefte aan
plaatsen in huizen van bewaring. In huizen van bewaring wordt geen regime
van algehele gemeenschap gevoerd, maar een regime van beperkte gemeenschap.Ook vragen deze leden naar de samenstelling van de groep gedetineerden
die in een regime van algehele gemeenschap verblijft en vragen daarbij informatie
te verschaffen over de aard van het delict, de duur van de straf en autochtoon
of allochtoon. De gevraagde informatie is opgenomen in bijlage 2 van deze
memorie.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen of voor de plaatsing
in een meerpersoonscel het uitgangspunt van vrijwilligheid aan de kant van
de gedetineerden in principe geen rol speelt. Dat is juist. Indien dit wetsvoorstel,
nadat het tot wet is verheven, in werking treedt, is er een wettelijke basis
voor meerpersoonscelgebruik in een regime van beperkte gemeenschap. De directeur
van de inrichting bepaalt dan of een gedetineerde in een meerpersoonscel wordt
geplaatst aan de hand van de criteria die in de eerder genoemde ministeriële
regeling zijn opgenomen. Tegen de beslissing van de directeur kan de gedetineerde
in beklag gaan bij de beklagcommissie van de aan de inrichting verbonden Commissie
van Toezicht.Voor wat betreft de drang en dwang die op gedetineerden, volgens sommige
bronnen, zou worden uitgeoefend en waarnaar deze leden vragen, verwijs ik
naar het hiervoor gegeven antwoord op de vragen van de fractie van het CDA
over de vrijwilligheid op basis waarvan nu nog meerpersoonscelgebruik wordt
toegepast in een regime van beperkte gemeenschap. Het is gedurende de voorbereidende
fase van de invoering van meerpersoonscelgebruik in huizen van bewaring uitdrukkelijk
niet de bedoeling dat gedetineerden disciplinair gestraft worden louter voor
het niet meewerken aan samenplaatsing met een andere gedetineerde. Ten slotte vragen deze leden om te reageren op de constatering van een
directeur van de PI Limburg-Zuid dat er onder gedetineerden sprake is van
een lobby tegen meerpersoonscellen. In de PI Limburg-Zuid hebben gedetineerden
enige tijd geleden onderling afgesproken zich te verzetten tegen twee op één
cel. Inmiddels is er van deze lobby geen sprake meer. In de gevangenis, waar
een regime van algehele gemeenschap wordt gevoerd, zijn alle daartoe bestemde
verblijfsruimten dubbel bezet en in het huis van bewaring zijn, op basis van
vrijwilligheid, enkele plaatsen dubbel bezet.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-28979-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl