Wijziging o.a. APPA inzake harmonisatie uitkeringsrechten en wijziging rechtspositie commissarissen van de Koning en de burgemeesters
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139790
 2009-2010
 
 30 424
 Wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en enige
andere wetten in verband met de harmonisatie van de uitkeringsrechten en het
onder de werking van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers brengen
van de commissarissen van de Koning, de burgemeesters en de bestuurders van
waterschappen
 
 
 
 
 C
 MEMORIE VAN ANTWOORD
 Ontvangen 14 januari 2010
 1. Inleiding
 De leden van de fracties van het CDA, de SP, de SGP en de CU hebben met
belangstelling kennis genomen van het voorstel. De leden van de fractie van
de PvdA hebben met belangstelling en waardering kennis genomen van het voorstel.
De leden van de fractie van de VVD hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
De leden van de fracties van D66 en de OSF hebben met instemming kennis genomen
van het wetsvoorstel. De leden van genoemde fracties hebben in het voorlopig
verslag nog vragen gesteld. Ik heb met belangstelling kennisgenomen van de
inbreng van de leden van de verschillende fracties en zal hieronder ingaan
op hun vragen en opmerkingen. In de beantwoording van het voorlopig verslag
is zoveel mogelijk de volgorde van het voorlopig verslag aangehouden.
 
 Onderhavig voorstel van wet, alsmede het voorstel van wet tot wijziging
van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met de openbaarmaking van
nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties (30 425) en het voorstel
van wet tot harmonisatie van uitkeringsrechten van leden van de Tweede Kamer,
wijzigingen in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten
uit nevenfuncties van leden van de Eerste Kamer en leden van het Europees
Parlement en enkele technische wijzigingen (30 693), vloeien allen voort
uit de advisering van de Commissie Dijkstal. In deze drie voorstellen van
wet zijn bepalingen opgenomen die de rechtspositie van politieke ambtsdragers
op (belangrijke) onderdelen wijzigen. Deze voorstellen van wet zijn nauw met
elkaar verbonden. Ik hecht aan inwerkingtreding van deze wijzigingen voordat
begin maart 2010 de verkiezing voor de leden van de gemeenteraden plaatsvindt.
Ik verzoek u dringend genoemde wetsvoorstellen op zo kort mogelijke termijn,
gezamenlijk te behandelen, zodat inwerkingtreding vóór de verkiezing
haalbaar is. Inwerkingtreding na de verkiezing brengt mee dat voor na die
verkiezing aantredende wethouders de wijzigingen pas over vier jaar gaan gelden. 
 2. Doelstelling
 In het licht van het meer aantrekkelijk maken van politieke ambten, verzochten
de leden van de fractie van het CDA om een uiteenzetting van de relatie tussen
het wetsvoorstel en het rapport van de Commissie Dijkstal. De leden van de
fractie van de VVD vroegen de regering aan te geven op welke wijze zij daadwerkelijk
invulling wil geven aan de realisatie van de maatregelen die de Commissie
Dijkstal noodzakelijk achtte om de door haar gewenste doelstellingen te bereiken.
Anders dan de leden van de fracties van het CDA en de VVD kennelijk menen,
was de doelstelling van de commissie Dijkstal niet uitsluitend het in financiële
zin aantrekkelijker maken van politieke ambten. De commissie constateerde
dat de ontwikkeling van de bezoldiging van ministers was achtergebleven bij
de ontwikkelingen in de markt en adviseerde de commissie een correctie. Daarnaast
adviseerde de commissie te komen tot een stelsel waarbij de bezoldiging van
de ministers de bovengrens vormde voor de bezoldiging in de publieke en semipublieke
sector. Tevens zijn er voorstellen om te komen tot modernisering en harmonisatie
van rechtspositieregelingen van politieke ambtsdragers en voorstellen betreffende
de uitoefening van nevenfuncties. In 2004 heeft het toenmalige kabinet zich
op het standpunt gesteld de adviezen zo veel mogelijk te volgen. Het kabinet
kondigde aan de daarvoor noodzakelijke wetsvoorstellen als één
afgewogen pakket met rechtspositionele plussen en minnen aan de Tweede Kamer
aan te bieden.
 Dat uitgangspunt is onveranderd gebleven. Echter, de economische crisis
heeft geleid tot het kabinetsbesluit van 17 februari 2009 waarbij is
besloten nu niet over te gaan tot verhoging van het ministerssalaris. Dat
daarmee de door de commissie Dijkstal geconstateerde achterstand ten opzichte
van de bezoldiging in de markt in stand blijft, is onvermijdelijk. Bij brief
van 9 juli 2009 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2008–2009,
30 424, nr. 17) is uiteengezet hoe dit besluit doorwerkt in de verschillende
aanhangige wetsvoorstellen en welke onderdelen van de wetsvoorstellen de regering
wil handhaven omdat zij in samenhang een bijdrage leveren aan modernisering
en harmonisatie van de rechtspositie van politieke ambtsdragers. Daarmee worden
de doelstellingen gehandhaafd die ten grondslag lagen aan de adviesaanvraag
aan de Commissie Dijkstal. Wel is een herschikking aangebracht in het pakket.
Structuur, samenhang en modernisering zijn hierbij behouden. In de brief van
9 juli 2009 is per wetsvoorstel aangegeven waartoe de herschikking heeft
geleid.
 De doelstellingen zijn dus ten principale niet veranderd. Inzet blijft
de modernisering en harmonisatie van de rechtspositie. De voorstellen zijn
echter aangepast aan de politieke en economische realiteit.
 
 In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van de SP, die wilden
weten of er gedurende het proces, dat naar het oordeel van deze fractie veel
tijd heeft gekost, nieuwe doelstellingen zijn toegevoegd, kan ik u mededelen
dat zulks niet het geval is.
 3. Rechtspositie
 De leden van de fractie van het CDA vroegen om een visie van de regering
over het gelijkstellen van politieke ambtsdragers met werknemers. Zij stelden
de vraag aan de orde of een volledige gelijkstelling bevorderlijk is voor
het aanzien van de onmisbare democratische instellingen. De regering acht
een volledige gelijkstelling van politieke ambtsdragers met werknemers niet
wenselijk. Naar het oordeel van de regering is het noodzakelijk dat politieke
ambtsdragers een eigen rechtspositioneel regime behouden en niet volledig
worden gelijkgesteld aan werknemers. De redenen daarvoor zijn de volgende:
 – Het gaat om politieke ambten die in beginsel voor elke verkiesbare burger toegankelijk moeten zijn. De toegankelijkheid van democratische
ambten vereist een adequaat en wettelijk verankerd rechtspositioneel kader.
 – De rechtspositie moet het goed vervullen van de functie faciliteren.
 – Het gaat per definitie om tijdelijke vervulling van deze ambten,
waarbij niet het functioneren van de ambtsdrager het criterium voor voortzetting
van de vervulling, maar de verkiezingsuitkomst of andere politieke omstandigheden.
 – Bij politieke ambten geldt de vertrouwensregel. De ambtsdrager
kan om politieke redenen met onmiddellijke ingang genoodzaakt zijn om zijn
ambt neer te leggen. Deze specifieke omstandigheid maakt dat het vangnet bij
ontslag niet afhankelijk kan zijn van de reden van vertrek.
 Om voornoemde redenen kiest de regering in de wetsvoorstellen voor een
balans tussen wat redelijk wordt geacht voor werknemers in het algemeen (waarbij
de sector Rijk primair als aanknopingspunt geldt) en wat nodig is gezien de
specifieke positie van politieke ambtsdragers.
 
 De aan het woord zijnde leden vroegen tevens naar het standpunt van de
regering inzake de instelling van een Adviescollege over de Rechtspositie
en eventuele alternatieven.
 Bij de oorspronkelijke wetsvoorstellen was voorzien in het instellen van
een adviescollege rechtspositie politieke ambtsdragers en topambtenaren. Dit
college zou in het bijzonder tot taak hebben om de regering te adviseren over
het beloningsniveau, de onderlinge beloningsverhoudingen en overige rechtspositionele
aangelegenheden van politieke ambtsdragers, de leden van de Hoge Colleges
van Staat en de topambtenaren.
 Met het kabinetsbesluit van 17 februari 2009 om het ministerssalaris
niet te verhogen, was de introductie van een nieuwe samenhangende salarisstructuur
voor alle politieke ambtsdragers, waarbij het verhoogde ministerssalaris de
top van de piramide zou vormen, niet langer opportuun. Daarmee verviel tevens
de reden tot het thans instellen van een dergelijk college en is aangekondigd
dat het voorstel van wet betreffende de instelling van een dergelijke commissie
zal worden ingetrokken. Een alternatief voor een het adviescollege is niet
overwogen.
 
 Voor de beantwoording van de vraag van de leden van de fractie van het
CDA naar het wetsvoorstel inzake het Appa-pensioen, zij verwezen naar paragraaf 5
van deze memorie.
 
 De leden van de fractie van het CDA wilden naar aanleiding van het debat
over het voorstel van wet in de Tweede Kamer van de regering horen hoever
de gelijkstelling tussen ambtsdragers en werknemers gaat en of de regering
werkt aan een ontslagvergoeding en een arbeidsongeschiktheidsregeling in de
Appa.
 In onderhavig voorstel van wet is gestreefd naar optimale harmonisatie
tussen de Appa en de regels die voor werknemers gelden, onder erkenning van
het specifieke karakter van de politieke ambten, die op onderdelen aanleiding
vormen voor afwijking van de regels die voor werknemers gelden. De regering
heeft geen voornemens om een aanvullend stelsel van ontslagvergoedingen voor
politieke ambtsdragers te ontwikkelen. De Appa kent al een voortzetting van
de uitkering bij gehele of gedeeltelijke invaliditeit. De Appa regelt een
uitkering bij vertrek uit een politieke functie waarbij de reden van vertrek
geen rol speelt. De regeling biedt een uitkering en pensioen aan gewezen politieke
ambtsdragers die primair afhankelijk zijn van het salaris dat zij als politieke
ambtsdrager ontvingen.
 
 De leden van de fractie van de VVD vroegen naar de positie van politici
die zowel een raads- als statenfunctie vervullen en mogelijk ook een Eerste
Kamerlidmaatschap, waarmee het in feite gaat om fulltime politici. Bij
de beantwoording van de vraag van de leden van de fractie van de VVD moet
in het oog worden gehouden dat de Appa zich richt op politieke ambten die
een zodanig tijdsbeslag vergen dat degenen die het ambt bekleden daaraan hun
inkomen moeten ontlenen. Meestal vergt een politiek ambt een voltijdse vervulling,
hoewel bij sommige ambten, bijvoorbeeld wethouders, vervulling in deeltijd
mogelijk is. Bij leden van de Eerste Kamer en bij raads- en statenleden gaat
het om nevenfuncties. Deze kunnen naast een hoofdfunctie worden vervuld. De
bijbehorende vergoeding hoeft niet het karakter van een inkomensvoorziening
te hebben. Daarmee is ook de rechtspositieregeling van de Appa niet aan de
orde. Het kabinet acht dit regime adequaat, omdat het voor de vervulling van
het lidmaatschap van de raad, provinciale staten of de Eerste Kamer juist
van belang is dat de leden van deze organen daarnaast nog actief zijn in de
samenleving. Het staat natuurlijk iedereen vrij om het lidmaatschap van de
raad, provinciale staten of de Eerste Kamer te combineren, en ook die combinatie
heeft toegevoegde waarde, maar de combinatie vloeit voort uit een individuele
keuze die naar het mij voorkomt niet automatisch tot aanspraak op de voorzieningen
van de Appa noopt.
 
 De leden van de fracties van de SGP en CU vroegen of er nog andere overwegingen
ten grondslag liggen aan de vrijheid van gemeenten en provincies om eigen
regelen te treffen voor raads- en statenleden naast de (relatieve) autonomie
van deze lichamen. De bevoegdheid van de gemeenteraad en provinciale staten
om regels vast te stellen over geldelijke voorzieningen voor hun leden wordt
op grond van de artikelen 95, vierde lid, Gemeentewet en 93, vierde lid, Provinciewet
genormeerd door bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen
regels. De bedoeling van die normering is uniformering en maximering.
 
 De leden van de fracties van D66 en OSF vroegen naar de verdere harmonisatie
van rechtspositieregelingen van niet-Appa functies. Wat betreft de verdere
harmonisatie zijn nog maatregelen getroffen die reeds zijn opgenomen in een
wijzigingsbesluit van diverse rechtspositiebesluiten politieke ambtsdragers
(Stb. 2009, nr. 561 van 22 december 2009). Het betreft de volgende aanpassingen:
 – De inwonersklassen die de vergoeding en onkostenvergoeding van
raadsleden bepalen, gaan gelijk lopen met die voor wethouders en burgemeesters.
 – De fractievoorzitters in provinciale staten en gemeenteraden krijgen
een extra vergoeding voor hun werkzaamheden.
 – Provinciale staten en de gemeenteraad krijgen de bevoegdheid voor
leden van zware commissies een vergoeding toe te kennen van ten hoogste 5%
van de vergoeding voor de werkzaamheden. Het betreft bijvoorbeeld enquête-,
vertrouwens- en rekenkamercommissies.
 – Het opheffen van de zogenoemde periodiekenstructuur van burgemeesters.
 4. Uitkering/wachtgeld
 De leden van de fracties van D66 en OSF vroegen om verduidelijking van
de regering over de opmerking in de memorie van toelichting over het in de
toekomst moeten bezien of de leeftijd van de voortgezette uitkering moet worden
verhoogd. Verder vroegen deze leden zich af waarom uit het oogpunt van rechtszekerheid
niet is gekozen voor een wettelijk verankerde gefaseerde verhoging van de
leeftijd voor de voortgezette uitkering.
 
 De opmerking in de memorie van toelichting moet worden gezien in het licht
van het streven naar normalisering van de arbeidsvoorwaarden van politici:
het in lijn brengen van de arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid
zoals die voor werknemers gelden met die van politieke ambtsdragers waar dat
ook in het licht van de eigen positie redelijk is.
 De doelstelling van het door het kabinet gevoerde beleid op het gebied
van regelingen voor werkloosheid, arbeidsongeschiktheid en prepensioen houdt
een versobering in van de aanspraken. De voor werknemers voorgestelde en ingevoerde
maatregelen worden doorvertaald naar politieke ambtsdragers. Handhaving van
het huidige regime, of een minder ver gaande versobering zou een verkeerd
signaal naar de samenleving betekenen. Dit zou ten aanzien van de voortgezette
uitkering mogelijk een verdere (stapsgewijze) versobering kunnen betekenen.
Voor een wettelijke verankering is niet gekozen, omdat is aangesloten bij
de voorstellen van de commissie Dijkstal en omdat thans de vraag of een dergelijke
verhoging noodzakelijk is, nog niet is beantwoord.
 
 Voorts vroegen de aan het woord zijnde leden naar de implicaties van het
regeringsvoornemen om de AOW-leeftijd te verhogen voor de in de Appa gehanteerde
leeftijden. Zij willen weten op welke wijze een leeftijdsverhoging zal worden
ingepast. Zij vragen zich af of er een integrale heroverweging komt van de
gehanteerde leeftijden. De regering zal in het kader van de implementatie
van de verhoging van de AOW-leeftijd komen met een voorstel van wet tot aanpassing
van leeftijdsgrenzen in diverse wetten aan deze verhoging. De Appa wordt in
dat traject meegenomen.
 
 De leden van de fracties van de SGP en CU vroegen zich af waarom er geen
sprake is van een geleidelijke afbouw van het wachtgeld. Verder vroegen deze
leden de regering te verduidelijken dat het wachtgeld niet gezien moet worden
als een soort inkomensgarantie, maar als een vangnet op weg naar een nieuwe
baan. De Appa geeft recht op een uitkering van 80% gedurende het eerste
jaar na ontslag en een uitkering van 70% in de volgende drie jaar.
Een verdere verlaging van de uitkering is niet voorzien. In uitkeringsregelingen
voor ambtenaren is het laagste uitkeringspercentage eveneens 70%. In
plaats van een verdere geleidelijke afbouw van de uitkering, wordt voorzien
in de introductie van een sollicitatieplicht. De sollicitatieplicht wordt
verder vorm gegeven in een algemene maatregel van bestuur waarin ook een sanctiepakket
zal worden opgenomen in het geval een uitkeringsgerechtigde zich niet houdt
aan zijn of haar sollicitatieverplichtingen. Ook hier wordt aangesloten bij
hetgeen voor werknemers gebruikelijk is. Daarnaast is een voorziening opgenomen
voor planmatige begeleiding naar passende arbeid. Deze maatregel moet het
vinden van arbeid voor de gewezen politieke ambtsdrager stimuleren en vergemakkelijken.
In dit licht bezien is een afbouw van het wachtgeld niet noodzakelijk geoordeeld.
De thans voorgestelde voorzieningen bieden voldoende waarborg voor een actieve
houding van de gewezen politieke ambtsdragers met betrekking tot het vinden
van nieuwe arbeid. Bovendien voorziet het wetsvoorstel in een bekorting van
de uitkeringsduur. Uit dit stelsel volgt voldoende dat de Appa-uitkering dient
ter overbrugging van de periode die de gewezen politieke ambtsdrager nodig
heeft om weer op een andere wijze in zijn inkomen te voorzien.
 5. ABP
 De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het juist is dat de Appa
op langere termijn zou opgaan in het ABP. De commissie Dijkstal heeft geadviseerd
de pensioenaanspraken op grond van de Appa (die thans worden gefinancierd
uit de begroting van het Rijk of de betreffende provincie, gemeente of waterschap)
over te brengen naar het ABP-fonds. In de aanloop naar een definitief kabinetsstandpunt
is het standpunt van de verschillende betrokken organisaties over fondsvorming
bij het ABP geïnventariseerd. Er blijkt steun bij deze organisaties te
zijn voor een dergelijke overgang. De kredietcrisis heeft echter de financiële
positie van het ABP-fonds verslechterd. In een situatie van een
dekkingstekort is een overbrenging van pensioenaanspraken niet zonder meer
mogelijk. Het kabinet zal op een later moment een definitief standpunt innemen.
Fondsvorming is een complex proces dat een zorgvuldige voorbereiding vergt
en voldoende draagvlak van betrokken organisaties. Overigens is met het oog
op de toekomstige overgang van het Appa-pensioen naar het ABP, de overgang
van commissarissen van de Koning, burgemeesters en voorzitters van waterschappen
naar de Appa op grond van onderhavig voorstel van wet niet van toepassing
op de APPA-pensioenregeling. Hiermee wordt vermeden dat thans kosten worden
gemaakt wegens de overdracht van pensioenaanspraken van het ABP naar de betreffende
provincie, gemeente of waterschap, waarna opnieuw kosten moeten worden gemaakt
bij de fondsvorming voor het Appa-pensioen. De waardeoverdrachten in het kader
van fondsvorming, waarnaar de leden van de fractie van de PvdA informeerden,
hebben gelet op het bovenstaande nog niet plaatsgevonden.
 
 In antwoord op de vraag van de aan het woord zijnde leden naar een vergelijking
tussen de pensioenregeling van de Appa en die van het ABP is een bijlage ter
zake bij deze memorie gevoegd.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst 
 
 
 BIJLAGE
 VERSCHILLEN ABP-REGLEMENT EN ALGEMENE PENSIOENWET POLITIEKE
AMBTSDRAGERS
 VERGELIJKING PENSIOENREGLEMENTEN 2010 
 
 
 
 
 
 
 ABP-reglement 
 Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) 
 
 
 
 
 
 Aangesloten werkgevers
 
 
 
 
 Verplicht: werkgevers in de overheidssectoren en
semi-overheid Vrijwillig: op verzoek van privaatrechtelijke instellingen door
het bestuur toegelaten
 Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties: Verplicht geregeld in de Algemene pensioenwet
politieke ambtsdragers 
 
 
 
 
 
 
 
 Deelnemers
 
 
 
 
 Doelgroep: • Werknemers bij een aangesloten
werkgever Begin deelnemerschap: • Indiensttreding bij een aangesloten
werkgever
 Ministers, leden van de Tweede Kamer,
gedeputeerden en wethouders, dagelijks bestuursleden Waterschappen, Nationale
Ombudsman, leden Europees Parlement die onder de Wet schadeloosstelling, uitkering
en pensioen leden Europees parlement vallen
 
 
 
 
 
 
 
 Pensioenpakket
 
 
 
 
 • Ouderdomspensioen (ABP Keuze Pensioen
= AKP) • Partnerpensioen/wezenpensioen (NP) • Arbeidsongeschiktheidspensioen
(AOP)
 • Ouderdomspensioen (OP) • Partnerpensioen/wezenpensioen
(NP) 
 
 
 
 
 
 
 
 Soort regeling
 
 
 
 
 • Tot 01-01-2004 eindloon • Daarna
middelloon • Kapitaaldekking • Risicodekking partnerpensioen
beneden de 65 jaar
 • Eindloon (de facto
middelloon) • Ten laste van Rijks-; provincie- of gemeentebegroting 
 
 
 
 
 
 
 
 Premiegrondslag/Pensioengrondslag
 
 
 
 
 AKP: Pensioengevend inkomen -/- franchise (€ 10 500)
 OP/NP: Pensioengevend inkomen -/- franchise (€ 17 250) 
 
 
 AOP: Pensioengevend inkomen -/- franchise (€ 18 200)
 
 
 
 OP/NP/AOP: Peildatum 1-1, of datum indiensttreding
 
 
 
 
 
 
 
 
 Franchise 2010
 
 
 
 
 OP/NP: € 10 500 AOP: € 18 200
WIA: € 48 715,65
 OP/NP: € 17 250 
 
 
 
 
 
 
 
 Premie 2010
 
 
 
 
 OP/NP: • Verdeling werkgever/werknemer:
70%-30% – Hoogte: 20,30% – Werkgeversdeel:
14,21% – Werknemersdeel: 6,09% Reparatie Anw-hiaat: • Verdeling
werkgever/werknemer: 25%-75% • Hoogte: 0,3% – Werkgeversdeel:
0,075% – Werknemersdeel: 0,225% VUT-fondsbijdrage: • Hoogte:
4,0% (inclusief 0,26% inkooppremie ABP) – Werkgeversdeel:
1,60% – Werknemersdeel: 1,60% + 0,8%= 2,40%
AOP: • Verdeling werkgever/werknemer: 75%-25% – Hoogte:
Sectorafhankelijk • Niet voor VUT-ers/FLO-ers OP/NP/Invaliteitspensioen/Flexibel
pensioen: • Parttimer: premiepercentage x deeltijdfactor • Wachtgelders/Vut-ers/FLO-ers:
50%
 Gefinancierd via de begroting, derhalve
wordt geen werkgeverspremie geheven, maar wel een werknemerspremie ter hoogte
van het werknemersdeel van de premie bij ABP (6,09%) 
 
 
 
 
 
 
 
 Pensioengevend inkomen
 
 
 
 
 OP/NP/AOP: Peildatum jaarsalaris op fulltime basis:
alle inkomensbestanddelen in geld met uitzondering van limitatief aantal bestanddelen. 
 OP/NP: Laatstgenoten salaris + vakantie-uitkering
+ eindejaarsuitkering 
 
 
 
 Pensioengeldige tijd
 
 
 
 
 OP/NP: • Tijd doorgebracht als deelnemer • Tijd
verkregen d.m.v. waardeoverdracht • Parttimer: tijd x deeltijdfactor • Tijd
als deelnemer met recht op AOP, naar categorie
 OP/NP: • Tijd met recht op uitkering • Tijd verkregen
d.m.v. waardeoverdracht 
 
 
 
 
 
 
 
 Overgangsregels Flexibel pensioen
en uittreden
 
 
 
 
 Recht: 1. Deelnemer, geboren vóór
01-01-1950 die recht heeft op een aanvullende uitkering als bedoeld in artikel
4 van het FPU-reglement: deelnemer geboren vóór of op 01-04-1947:
spilleeftijd 61 jaar en 2 maanden deelnemer geboren na 01-04-1947 en vóór
01–01–1950: spilleeftijd 62 jaar en 3 maanden 2. Deelnemer,
geboren op of na 01-01-1950; tot 01-01-2006 opgebouwde aanspraken flexibel
pensioen worden omgezet in extra aanspraken OP 3. Deelnemer, geboren
vóór 01-01-1950 maar geen recht op FPU; tot 01-01-2006 opgebouwde
aanspraken omgezet in aanspraken OP Hoogte: ad. 1 • Conform FPU-reglement
(in geval van doorwerken na spilleeftijd verhoging niveau uitkering) • Voor
de deelnemer die doorwerkt tot leeftijd 65 jaar, worden de aanspraken op flexibel
pensioen omgezet in aanspraken op ouderdomspensioen;
 Niet van toepassing
 
 
 
 
 
 
 
 Ouderdomspensioen (ABP Keuze Pensioen)
 
 
 
 
 Recht: • Ontslag en 65 jaar Opbouw: • per
jaar: pensioengeldige tijd x 2,05% x (inkomen -/- franchise) Berekening
Pensioen: • Som aanspraken per jaar + geïndexeerde eindloonberekening
t/m 2003 Keuzemogelijkheden: • Uittreden tussen 60 en 70 jaar • Uitruil
NP (incl. partnerpluspensioen) naar OP en OP naar NP • Variabele
hoogte • Uittreden in deeltijd   • Verhoging met € 40,50
per dienstjaar bij lage grondslag (< € 28 031) • Actuariële
verhoging bij doorwerken na 65 jaar • Vrijwillige (aanvullende)
voortzetting mogelijk Ingangsdatum: • Met ingang van ontslag na
bereiken 60-jarige leeftijd en niet later dan 70 jaar Einddatum: • Einde
van de maand van overlijden
 Recht: • Ontslag
en 65 jaar Opbouw: • per jaar: pensioengeldige tijd x 2%
x (eindlooninkomen -/- franchise) Berekening Pensioen: • eindloonberekening
Keuzemogelijkheden: • Uittreden vanaf 65 jaar • Uitruil
NP naar OP    • Geen actuariële verhoging bij doorwerken
na 65 jaar   Ingangsdatum: • Bij bereiken van 65 jaar of later
(geen beperking 70 jaar) Einddatum: • Einde van de maand van overlijden 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorwaardelijke verhoging pensioenopbouw
tot 1 januari 2006
 
 
 
 
 Recht: • Deelnemers geboren na 1949; of • Deelnemers
geboren voor 1950 zonder FPU overgangsrecht; en • Werknemer op 31-12-2005
en 01-01-2006 en zonder onderbreking werknemer tot 1-1-2023 of datum toekenning
OP voor 1-1-2023 Niet als onderbreking geldt: • Onderbreking van
maximaal 2 maanden • Binnen 5 jaar na arbeidsongeschiktheidsontslag/na
1-4-1997 als dit ontslag heeft plaatsgevonden voor 1-4-1997 • Binnen
18 maanden na wachtgeldontslag / na 1-4-1997 als dit ontslag heeft plaatsgevonden
voor 1-4-1997 Hoogte: • Indien deelnemer op 1 april 1997 en
uitzicht op minimaal aantal FPU jaren, dan die jaren als basis voor verhoging
ouderdomspensioen. Zo niet dan berekening verhoging over pensioengeldige jaren
tot 1 januari 2006 • Inkoop over gemaximeerd inkomen • Verhoging
OP door voorwaardelijke inkoop wordt verminderd met tot 1 januari 2006
opgebouwd Flexibel pensioen • Bij overlijden voor 01-01-2023 geen
recht op verhoging OP Wanneer onvoorwaardelijk?: • inkoop wordt
onvoorwaardelijk na affinanciering • affinanciering op 01-01-2023
of op ingangsdatum KeuzePensioen indien dit voor 01-01-2023 plaats vindt
 Niet van toepassing 
 
 
 
 Partnerpensioen (PP)
 
 
 
 
 Recht: • Huwelijkse/geregistreerde partners: • Tenzij
huwelijk/registratie na 65 jaar • Samenlevingspartners (ongeacht
geslacht), aangemeld bij het ABP en «geaccepteerd» (voorwaarden): • 1
gezamenlijke huishouding • Geen bloed- of aanverwant in rechte lijn • Samenlevingscontract
bij notariële akte • Beide partners 18 jaar of ouder zijn • Bij
aanmelding nog geen 65 jaar • Geen recht indien gekozen voor uitruil
NP naar OP Hoogte: • 5/10 van het OP bij overlijden voor 65 jaar • Doortelling
tot 65 jaar • 5/14 van het OP bij overlijden na 65 jaar voor pensioen
dat vanaf 1-1-2004 is opgebouwd • Zonodig vermindering met
bijzonder PP • Toeslag premiecompensatie AOW/Anw: 7,5% x
PP (max. € 6215,99) voor partners jonger dan 65 jaar • Bij
hertrouwen/nieuwe registratie partnerschap/nieuwe aanmelding partnerschap:
herberekening naar werkelijke diensttijd   Ingangsdatum: • Dag
na overlijden (gewezen) deelnemer Einddatum: • Einde van de maand
van overlijden partner
 Recht: • Huwelijkse/geregistreerde
partners: • Tenzij huwelijk/registratie na 65 jaar • Samenlevingspartners
(ongeacht geslacht), aangemeld bij het ABP en «geaccepteerd» (voorwaarden): • 1
gezamenlijke huishouding • Geen bloed- of aanverwant in rechte lijn • Samenlevingscontract
bij notariële akte • Beide partners 18 jaar of ouder zijn • Bij
aanmelding nog geen 65 jaar • Geen recht indien gekozen voor uitruil
NP naar OP   Hoogte: • 5/7 van het OP bij overlijden voor 65
jaar • Doortelling tot 65 jaar • 5/7 van het OP bij overlijden
na 65 jaar • Zonodig vermindering met bijzonder partnerpensioen • Toeslag
premiecompensatie AOW/Anw: 7,5% x PP (max. € 5690,82) voor
partners jonger dan 65 jaar • Bij hertrouwen/nieuwe registratie
partnerschap/nieuwe aanmelding partnerschap: herberekening naar werkelijke
diensttijd   Ingangsdatum: • Dag na overlijden (gewezen) deelnemer
Einddatum: • Einde van de maand van overlijden partner 
 
 
 
 
 
 
 
 Reparatie ANW-hiaat
 
 
 
 
 Recht: • Recht op partnerpensioen en • Geen
of een gekort recht op ANW Hoogte: • Toeslag op het partnerpensioen:
(1,875% x diensttijd x ANW) -/- feitelijk genoten ANW Ingangsdatum: • Ingang
partnerpensioen Einddatum: • Einde partnerpensioen • 1e
van de maand waarin de partner recht op AOW krijgt
 Recht: • Recht op partnerpensioen en • Geen of een gekort
recht op ANW Hoogte: • Toeslag op het partnerpensioen (1,875%
x diensttijd x ANW) -/- feitelijk genoten ANW Ingangsdatum: • Ingang
partnerpensioen Einddatum: • Einde partnerpensioen • 1e
van de maand waarin de partner recht op AOW krijgt 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijzonder partnerpensioen
 
 
 
 
 Recht: • Ex-partner bij overlijden deelnemer
op of na 65 jaar • Na echtscheiding/ontbinding na scheiding van
tafel en bed/beëindiging partnerrelatie   Geen recht: • Indien
bij huwelijkse voorwaarden of schriftelijk bij de scheiding/beëindiging
partnerschap anders is overeengekomen en het bestuur daarmee instemt • Voor
gewezen partner van (gewezen) deelnemer voor zover diensttijd is gelegen na
1-7-1999 en overlijden voor 65 jaar   Hoogte: • 5/14 van het
OP berekend tot datum scheiding Ingangsdatum: Dag na overlijden (gewezen)
deelnemer
 
 
 
 Einddatum: Einde van de maand van overlijden gewezen
partner
 Recht: • Ex-partner bij overlijden
deelnemer op of na 65 jaar • Na echtscheiding/ontbinding na scheiding
van tafel en bed/beëindiging partnerrelatie   Geen recht: • Indien
bij huwelijkse voorwaarden of schriftelijk bij de scheiding/beëindiging
partnerschap anders is overeengekomen en het bestuur daarmee instemt • Voor
gewezen partner van (gewezen) deelnemer voor zover diensttijd is gelegen na
1-7-1999   Hoogte: • 5/7 van het OP berekend tot datum scheiding
Ingangsdatum: Dag na overlijden (gewezen) deelnemer Einddatum: Einde van de
maand van overlijden gewezen partner 
 
 
 
 
 
 
 
 Wezenpensioen
 
 
 
 
 Recht: • Kinderen geboren/geadopteerd tijdens
huwelijk/samenlevingsverband • Kinderen die deel uitmaken van het
gezin en waarvoor de verzekerde kostwinner was • Kinderen van een
vrouwelijke verzekerde die niet door een ander zijn geadopteerd • Kinderen
van een mannelijke verzekerde die een onderhoudsplicht had Hoogte: • 1/7
van het OP voor een «halve» wees • 2/7 van het OP voor
een volle wees • Doortelling tot 65 jaar indien overleden in actieve
dienst • Toeslag premiecompensatie AOW/Anw: 15% x WP (max. € 6215,99)
vanaf leeftijd 15 jaar • Vermindering pensioenen naar rato indien
totaal aan wezenpensioenen 5/7 OP overschrijdt Ingangsdatum: • Dag
na overlijden deelnemer Einddatum: • Einde van de maand: • Van
overlijden wees • Van 21 jaar worden van de wees • Waarin
wees huwt/partner wordt • Waarin wees wordt geadopteerd
 Recht: • Kinderen geboren/geadopteerd
tijdens huwelijk/samenlevings- verband • Kinderen die deel uitmaken
van het gezin en waarvoor de ver- zekerde kostwinner was • Kinderen
van een vrouwelijke verzekerde die niet door een ander zijn geadopteerd • Kinderen
van een mannelijke verzekerde die een onderhoudsplicht had Hoogte: • 1/7
van het OP voor een «halve» wees • 2/7 van het OP voor
een volle wees • Doortelling tot 65 jaar indien overleden in actieve
dienst • Toeslag premiecompensatie AOW/Anw: 15% x WP (max. € 5489,89)
vanaf leeftijd 15 jaar • Vermindering pensioenen naar rato indien
totaal aan wezenpensioenen 5/7 OP overschrijdt Ingangsdatum: • Dag
na overlijden deelnemer Einddatum: • Einde van de maand: • Van
overlijden wees • Van 21 jaar worden van de wees • Waarin
wees huwt/partner wordt • Waarin wees wordt geadopteerd
 
 
 
 
 
 
 
 Overlijdensuitkering
Recht: • Echtgenoot/partner, niet duurzaam gescheiden levend • Wezen • Ouders,
meerderjarige kinderen, broers of zussen waarvoor de overledene kostwinner
was • Overlijdensuitkering kan gebruikt worden t.b.v. begrafeniskosten
(= bestuursbevoegdheid) Hoogte: • Bedrag over 2 maanden OP
 Recht: • Echtgenoot/partner, niet duurzaam gescheiden
levend • Wezen/pleegkinderen • Overlijdensuitkering kan
gebruikt worden t.b.v. kosten laatste ziekte en lijkbezorging Hoogte: • Bedrag
over 2 maanden OP 
 
 
 
 Arbeidsongeschiktheidspensioen
(AAOP)
 
 
 
 
 Recht: • Arbeidsongeschikt, ontslag en
recht op IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten)
of WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten) Hoogte: • Aanvulling
op IVA dan wel WGA waarbij rekening wordt gehouden met verschillende fases
WGA (Loongerelateerde uitkering (LGU), Loonaanvullingsuitkering (LAU), Vervolguitkering
(VVU)) en invulling restverdiencapaciteit. WIA • Meer invulling
restverdiencapaciteit leidt tot hoger niveau totaalinkomen (AAOP, WIA, nieuw
inkomen). • looptijd AAOP tijdens VVU maximaal 10 jaren • Eenmalige
bonus bij reïntegreren   Ingangsdatum: • Na ontslag/toekenning
WIA Einddatum: • Einde van de maand van overlijden • 1e
van de maand van 65 jaar worden
 Recht: • na
afloop van de APPA-wachtgelduitkering, indien geheel of gedeeltelijk algemeen
invalide Hoogte: • bij invaliditeit van 80% of meer: 70% • van
55% tot 80%: 60% • van 25% tot 55%:
40% • bij algemene invaliditeit minder dan 25%: geen
uitkering         Ingangsdatum: • Na
afloop van de APPA-wachtgelduitkering Einddatum: • Einde van de
maand van overlijden • 1e van de maand van 65 jaar worden 
 
 
 
 
 
 
 
 Premievrije opbouw OP/NP
 
 
 
 
 Indien recht op AOP meetelling pensioengeldige tijd
 
 
 
 • 80% of meer
 50% 
 
 
 • 65–80%
 40%
 
 
 • 55–65%
 30% 
 
 
 • 45–55%
 25%
 
 
 • 35–45%
 20% 
 
 
 
 
 
 
 • afwijkende (hogere) percentage meetelling
bij dienstongeval/beroepsziekte
 Voortzetting uitkering
tijdens invaliditeit Volledige opbouw wanneer de invaliditeit 55% of
meer bedraagt 
 
 
 
 
 
 
 
 Voortzetting pensioenopbouw bij
ontslaguitkering/werkloosheid
 
 
 
 
 
 Ontslaguitkering:• Halve
opbouw, halve premie (normale premieverdeling) Werkloosheid: • 3/8
opbouw (volledige werkgeverspremie) • Rekening houdend met FVP-bijdrage
 Werkloosheid: Tijdens wachtgelduitkering volledig
in de 1e vier jaar, daarna halve opbouw 
 
 
 
 
 
 
 
 Beëindiging/waardeoverdracht
 
 
 
 
 • Waardeoverdracht: PW-regels
 • Waardeoverdracht: PW-regels 
 
 
 
 
 
 
 
 Indexatie
 
 
 
 
 • Voorwaardelijke indexering • Staffel: • Dekkingsgraad
minder dan 105%: geen indexatie • Dekkingsgraad tussen de
105% en 135%: gedeeltelijke indexatie • Dekkingsgraad
vanaf 135%: volledige indexatie + mogelijke inhaalindexering • Eenmaal
per jaar (in principe op 1–1 plus een nabetaling) • Indexatie
2010: 0,45%
 • Voorwaardelijke
indexering conform ABP • Herberekening vanuit de basisgegevens 
 
 
 
 Aanvullende vrijwillige (individuele)
voorzieningen
 
 
 
 
 Vrijwillige deelneming OP/NP: • Na 65 jaar
aanvang dienstverhouding: • Tot 70 jaar • Individuele
premie voor rekening werknemer (2010: 31,10%)   Vrijwillige voortzetting
OP/NP: • Na ontslag: • maximaal 3 jaar • Aanvraag
binnen 1 jaar na ontslag • Premie voor rekening werknemer: • Tot
62 jaar afgeleid van doorsneepremie (2010: 20,60%) • Vanaf 62
jaar individuele premie (2010: 31,10%)   Vrijwillige aanvullende
voortzetting OP/NP: • Recht op IP: aanvulling tot 100% • Recht
op ontslaguitkering: aanvulling tot 75% of 100% (keuze) • Aanvraag
binnen 1 jaar • Premie voor rekening werknemer: • Tot
62 jaar afgeleid van doorsneepremie (2010: 20,60%) • Vanaf 62
jaar individuele premie (2010: 31,10%)   Vrijwillig bijsparen
OP (ABP Extra Pensioen): • Individuele aanvulling op OP voor zover
fiscaal mogelijk • Individuele premie voor rekening werknemer • Inleg
rendeert op basis ABP-rendement • 100% inleggarantie  
Vrijwillig bijsparen hoger NP (PartnerPlusPensioen) • Eenmalige
keuze voor verhoging partnerpensioen bij overlijden op of na 65 jaar • 5/14
op te bouwen OP • Keuze binnen 2 maanden na aanvang deelnemerschap • Premie
voor rekening werknemer: • doorsneepremie 2010: 1,45% • individuele
premie 2010: 2,00%
 Niet mogelijk