Subsidiariteitstoets Mededeling 'Verbetering van de arbeidskwaliteit en -productiviteit: communautaire strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk' (COM(2007) 62 definitief); Mededeling
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30978, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-03-2007

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30978 nr. 1;A

21-02-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. INLEIDING2. BELANGRIJKSTE UITDAGINGEN OP HET GEBIED VAN GEZONDHEID
EN VEILIGHEID OP HET WERK3. DOELSTELLINGEN VAN DE COMMUNAUTAIRE STRATEGIE
2007–20124. INVOERING VAN EEN MODERN EN EFFECTIEF WETTELIJK
KADER4.1. De uitvoering van de communautaire wetgeving
verbeteren4.2. Nauwere samenwerking bij de handhaving van de
wetgeving4.3. Vereenvoudiging van het wettelijk kader en aanpassing
aan veranderingen5. DE ONTWIKKELING EN UITVOERING VAN DE NATIONALE
STRATEGIEËN STIMULEREN5.1. De preventieve effectiviteit van de gezondheidsmonitoring
verbeteren5.2. Maatregelen nemen voor de rehabilitatie en herintegratie
van werknemers5.3. Omgaan met maatschappelijke en demografische
veranderingen5.4. De samenhang van het beleid verbeteren6. GEDRAGSVERANDERING BEVORDEREN6.1. Gezondheid en veiligheid opnemen in de onderwijs-
en opleidingsprogramma’s6.2. Een gezondere, veiligere werkomgeving: investeren
in gezondheid en bewustwording van het bedrijfsleven7. NIEUWE EN ERNSTIGER RISICO’S HET HOOFD BIEDEN7.1. Nieuwe risico’s in kaart brengen7.2. Bevordering van de geestelijke gezondheid op
het werk8. BEOORDELING VAN DE RESULTATEN9. DE GEZONDHEID EN VEILIGHEID OP INTERNATIONAAL
NIVEAU BEVORDEREN10. CONCLUSIES
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30978Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 978Subsidiariteitstoets van de Mededeling van de Commissie aan het Europees
Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het
Comité van de Regio’s «Verbetering van de arbeidskwaliteit
en -productiviteit: communautaire strategie 2007–2012 voor de gezondheid
en veiligheid op het werk» (COM(2007) 62 definitief)Anr. 1MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET
EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S «VERBETERING
VAN DE ARBEIDSKWALITEIT EN -PRODUCTIVITEIT: COMMUNAUTAIRE STRATEGIE 2007–2012
VOOR DE GEZONDHEID EN VEILIGHEID OP HET WERK» (COM(2007) 62 DEFINITIEF)(VOOR DE E.E.R. RELEVANTE TEKST)Brussel, 21 februari 20071. INLEIDINGIn deze mededeling wordt een strategie voorgesteld om van 2007 tot 2012
de gezondheid en veiligheid op het werk in de Europese Unie te bevorderen.
Gezondheid en veiligheid op het werk zijn thans een van de belangrijkste en
meest uitgewerkte aspecten van het EU-beleid voor werkgelegenheid en sociale
zaken1. Doordat de Gemeenschap de afgelopen decennia
uitgebreide wetgeving heeft ingevoerd en concreet heeft toegepast, zijn de
arbeidsomstandigheden in de EU-lidstaten beter geworden en zijn arbeidsongevallen
en beroepsziekten sterk teruggedrongen.De Commissie wil het beleid voor de gezondheid en veiligheid op het werk
een nieuwe impuls geven en heeft daarom in 2002 een communautaire strategie
voor 2002–2006 geformuleerd. Die was gebaseerd op een brede aanpak van
welzijn op het werk waarin rekening werd gehouden met de ontwikkelingen op
de arbeidsmarkt en met nieuwe risico’s, met name van psychosociale aard.In het verslag over de evaluatie van de communautaire strategie inzake
de gezondheid en de veiligheid op het werk 2002–20062 wordt geconcludeerd dat de strategie een impuls heeft gegeven aan
het nationale preventiebeleid, samenhangende en overtuigende argumenten heeft
aangedragen die pleiten voor een partnerschap om gemeenschappelijke doelen
te bereiken en degenen die verantwoordelijk zijn voor preventie heeft gedwongen na te denken over een strategische aanpak om deze doelstellingen
te realiseren; het publiek is zich bewust geworden van het belang van gezondheid
en veiligheid op het werk, doordat dit als geïntegreerd onderdeel van
kwaliteitsbeheer en als bepalende factoren voor de economische prestaties
en voor het concurrentievermogen is gepresenteerd.In de Lissabonstrategie hebben de lidstaten erkend dat het garanderen
van de arbeidskwaliteit en -productiviteit aanzienlijk kan bijdragen tot meer
economische groei en werkgelegenheid. Zo kan het ontbreken van doeltreffende
bescherming van de gezondheid en veiligheid op het werk leiden tot absenteïsme
als gevolg van arbeidsongevallen en beroepsziekten en tot permanente invaliditeit
veroorzaakt door het werk. Dat heeft niet alleen een belangrijk menselijk
aspect, maar ook een grote negatieve impact op de economie. De enorme economische
kosten van problemen die met de gezondheid en veiligheid op het werk verband
houden, remmen de economische groei en hebben een negatieve invloed op het
concurrentievermogen van de bedrijven in de EU. Een aanzienlijk deel van die
kosten komt trouwens voor rekening van de socialezekerheidsstelsels en de
overheidsfinanciën.In 2001 heeft de Europese Raad van Stockholm afgesproken dat de gemiddelde
arbeidsparticipatie in de EU van vrouwen en mannen in de leeftijdscategorie
55–64 jaar tegen 2010 tot 50% moet stijgen. De Europese Raad
van Barcelona van 2002 stelde als doel «de gemiddelde leeftijd waarop
de mensen werkelijk stoppen met werken binnen de Europese Unie in de periode
tot 2010 geleidelijk op te trekken met circa vijf jaar». De moderne
organisatie van het arbeidsproces kan hiertoe, net als gezondheid en veiligheid
op het werk, ruimschoots bijdragen door het welzijn op het werk te garanderen,
de individuele arbeidscapaciteit te optimaliseren en vervroegde uittreding
te voorkomen.Om de arbeidsgeschiktheid van vrouwen en mannen en de kwaliteit van het
beroepsleven te verbeteren, is ook vooruitgang op het gebied van gelijke kansen
voor vrouwen en mannen nodig. De ongelijkheden op de arbeidsmarkt en andere
gebieden kunnen invloed hebben op de gezondheid en veiligheid van vrouwen
op het werk1 en daarmee op hun productiviteit.
De specifieke aspecten van de gezondheid en veiligheid van mannen op het werk
verdienen echter ook de nodige aandacht.Het beleid van de lidstaten en van de EU moet bijdragen tot een werkomgeving
en arbozorg die werknemers in staat stellen hun beroep tot op hogere leeftijd
optimaal en productief uit te oefenen. Ons doel moet een situatie zijn waarin
werken goed is voor de gezondheid en het welzijn van een persoon en waarin
toegang tot de arbeidsmarkt en het behoud van werk bevorderlijk zijn voor
de volksgezondheid. Daarom is het belangrijk te benadrukken welke bijdrage
een goede gezondheid op het werk kan leveren aan de volksgezondheid in het
algemeen. Met name de werkomgeving vormt een geschikt kader voor preventie-
en gezondheidsbevorderingsactiviteiten.In de periode waarin de communautaire strategie voor 2002–2006 werd
uitgevoerd, is het aantal arbeidsongevallen sterk gedaald. De nieuwe strategie
voor 2007–2012 is nog ambitieuzer en heeft als doel de totale incidentie
van arbeidsongevallen in de EU-27 tegen 2012 met 25% te verminderen
door de gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren, om zo een essentiële
bijdrage te leveren aan het succes van de strategie voor groei en werkgelegenheid.2. BELANGRIJKSTE UITDAGINGEN OP HET GEBIED VAN GEZONDHEID
EN VEILIGHEID OP HET WERKDe vernieuwende aanpak van de communautaire strategie voor 2002–2006
werpt nu zijn vruchten af. De lidstaten hebben reële vooruitgang geboekt
bij het formuleren van meer gerichte nationale strategieën en actieprogramma’s.
Van 2000 tot 2004 (de meest recente gegevens) is de incidentie van dodelijke
arbeidsongevallen in de EU-15 met 17% gedaald en de incidentie van
de arbeidsongevallen met een ziekteverzuim van meer dan drie dagen met 20%1. De verwachting is dat deze gunstige trend in de nieuwste
statistieken bevestigd wordt.Ondanks deze positieve ontwikkelingen blijkt uit de laatste resultaten
van het vierde Europese onderzoek naar arbeidsomstandigheden dat veel Europese
werknemers nog steeds denken dat hun werk een bedreiging voor hun gezondheid
of voor hun veiligheid is:– bijna 28% van de werkende Europeanen geeft aan dat zij
gezondheidsklachten hebben die veroorzaakt of verergerd (kunnen) zijn door
hun huidige of vroegere werk;– gemiddeld is 35% van de werkenden van mening dat hun werk
een risico voor hun gezondheid met zich meebrengt.De afname van de beroepsrisico’s is bovendien niet homogeen:– Bepaalde categorieën werkenden zijn nog steeds gevoeliger
voor beroepsrisico’s (jongeren, mensen met een precaire arbeidspositie,
ouderen en migranten).– Bepaalde categorieën bedrijven zijn kwetsbaarder (met name
kleine en middelgrote bedrijven hebben minder middelen ter beschikking om
ingewikkelde systemen in te voeren om hun werknemers te beschermen, maar sommige
bedrijven krijgen tegelijkertijd vaker te maken met de negatieve gevolgen
van problemen met de gezondheid en veiligheid op het werk).– Bepaalde bedrijfstakken blijven bijzonder gevaarlijk (bouw, landbouw,
visserij, vervoer, zorg en sociale dienstverlening).Een aantal problemen op het gebied van gezondheid en veiligheid die al
in de vorige periode waren gesignaleerd is ernstiger geworden, met name:– de demografische ontwikkeling en de vergrijzing,– nieuwe ontwikkelingen in de werkgelegenheid, zoals de ontwikkeling
van de zelfstandige arbeid, onderaanneming en de groeiende werkgelegenheid
in het MKB,– nieuwe en grotere migratiestromen naar Europa.Daarnaast neemt de arbeidsparticipatie van vrouwen verder toe, waarbij
de gendersegregatie op de arbeidsmarkt echter doorgaans in stand gehouden
wordt. Er moet dus meer aandacht komen voor de specifieke aspecten van de
gezondheid en veiligheid van vrouwen.Bepaalde soorten beroepsziekten ontwikkelen zich geleidelijk (aandoeningen
van het bewegingsapparaat, infecties en klachten in verband met psychische
druk). De aard van de beroepsrisico’s verandert naargelang het tempo
van de innovatie, de ontwikkeling van nieuwe risicofactoren (geweld op het
werk, waaronder seksuele intimidatie en mobbing, verslaving) en veranderingen
op werkgebied (een meer versnipperde loopbaan). Om een beter inzicht in dit
fenomeen te krijgen is specialistisch onderzoek nodig, zodat doeltreffende
preventieve maatregelen kunnen worden genomen. Tot slot zijn er tussen de
lidstaten aanzienlijke verschillen in de concrete toepassing van de EU-wetgeving.Om deze redenen moeten de inspanningen om de gezondheid en veiligheid
op het werk te bevorderen de komende vijf jaar worden voortgezet en geïntensiveerd.3. DOELSTELLINGEN VAN DE COMMUNAUTAIRE STRATEGIE
2007–2012Een constante, duurzame en homogene afname van de arbeidsongevallen en
beroepsziekten blijft het belangrijkste doel van de communautaire strategie
voor 2007–2012. De Commissie vindt dat het algemene doel voor die periode
moet zijn de incidentie van arbeidsongevallen en beroepsziekten per 100 000
werknemers in de EU-27 met 25% te verlagen.Om dit ambitieuze doel te bereiken worden de volgende doelstellingen voorgesteld:– een correcte toepassing van de EU-wetgeving garanderen (zie punt
4.1 en 4.2);– het MKB ondersteunen bij de toepassing van de wetgeving (zie punt
4.1);– het rechtskader aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt aanpassen
en het, in het bijzonder met het oog op het MKB, vereenvoudigen (zie punt
4.3);– de ontwikkeling en uitvoering van de nationale strategieën
bevorderen (zie punt 5);– veranderingen in het gedrag van werknemers aanmoedigen en hun
werkgevers ertoe aanzetten om voor gezondheidsgerichte benaderingen te kiezen
(zie punt 6);– methoden ontwikkelen om potentiële nieuwe risico’s
te signaleren (zie punt 7);– een betere follow-up geven aan de resultaten (zie punt 8);– de gezondheid en veiligheid internationaal bevorderen (zie punt
9).4. INVOERING VAN EEN MODERN EN EFFECTIEF WETTELIJK
KADER4.1. De uitvoering van de communautaire wetgeving
verbeterenEen doeltreffende uitvoering van het acquis communautaire is essentieel
om het leven en de gezondheid van werknemers te beschermen en er tegelijkertijd
voor te zorgen dat alle bedrijven die actief zijn op de Europese markt op
gelijke voet kunnen functioneren.In 2004 heeft de Commissie een verslag over de praktische tenuitvoerlegging
van Kaderrichtlijn 89/391/EEG en de eerste vijf bijzondere richtlijnen1 goedgekeurd. De belangrijkste conclusies bevestigen dat
deze een positief effect hebben op het niveau van de nationale bescherming.
Het verslag signaleert wel ernstige lacunes in de tenuitvoerlegging van de
communautaire wetgeving, met name in de zgn. risicosectoren en voor de kwetsbaarste
categorieën werknemers (jongeren, werknemers met een tijdelijk contract
en laaggekwalificeerde werknemers), met name in het MKB en in de overheidssector.Een betere naleving van de communautaire wetgeving zal effectief bijdragen
tot het terugdringen van arbeidsongevallen en beroepsziekten. Om dit doel
te bereiken moeten alle betrokken partijen zich meer inzetten, zowel op Europees
als op nationaal niveau.Als hoedster van de verdragen zal de Commissie ervoor zorgen dat de communautaire
richtlijnen in nationaal recht worden omgezet en doeltreffend ten uitvoer
worden gelegd. Zij zal de lidstaten hierin bijstaan, maar tevens de grootste
waakzaamheid aan de dag leggen en indien nodig inbreukprocedures inleiden,
zoals zij al in het verleden heeft gedaan.De lidstaten hebben op hun beurt de taak erop toe te zien dat de communautaire
wetgeving volledig ten uitvoer wordt gelegd. In dit kader staan de gezondheid
en veiligheid in Europese bedrijven bovenaan op de agenda van de Commissie.
Er moet beter tegemoet worden gekomen aan de specifieke omstandigheden en
behoeften van het MKB, in het bijzonder met betrekking tot risicobeoordeling,
de participatie en opleiding van werknemers en de omstandigheden in de bekende
risicosectoren, zoals de landbouw, de bouw en het vervoer.De prioriteit in de nationale strategieën moet derhalve liggen bij
de uitvoering van een reeks acties die garanderen dat de wetgeving goed wordt
nageleefd, met name in het MKB en in de risicosectoren:– de lokale verspreiding van goede praktijken;– de opleiding van managers en werknemers;– de ontwikkeling van eenvoudige hulpmiddelen om de risicobeoordeling
te vergemakkelijken;– de verspreiding van informatie en makkelijk op te volgen en toe
te passen richtsnoeren, in eenvoudig taalgebruik;– een betere informatieverspreiding en betere toegang tot adviesmogelijkheden;– de toegang tot kwalitatief hoogwaardige, betaalbare externe preventiediensten;– de mogelijkheid om de tussenkomst van arbeidsinspecteurs in te
roepen om een betere naleving van de wetgeving in het MKB te garanderen, in
eerste instantie door voorlichting, overredingskracht en stimuleringsmaatregelen,
vervolgens eventueel met dwangmaatregelen;– economische stimuleringsmaatregelen op EU-niveau (bijvoorbeeld
via de structuurfondsen) en op nationaal niveau, met name voor het midden-
en kleinbedrijf.In het nieuwe Progress-programma gaat de Commissie,
in samenwerking met het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid
op de arbeidsplaats (het Raadgevend Comité), door met het ontwikkelen
van praktische handleidingen voor de correcte tenuitvoerlegging van de Richtlijnen
92/57/EEG (tijdelijke en mobiele bouwplaatsen1,
2004/40/EG (elektromagnetische velden)2 en 2006/25/EG
(kunstmatige optische straling)3. Indien nodig
wordt in de richtsnoeren ook rekening gehouden met het wetenschappelijk advies
van het wetenschappelijk comité over nieuwe en tot dusver niet in kaart
gebrachte gezondheidsrisico’s.Het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid
op het werk (het Europees Agentschap) zal zich meer richten op activiteiten
voor de bewustmaking, bevordering en verspreiding van goede praktijken in
risicosectoren en in het MKB.Het Raadgevend Comité zal doorgaan met gebieden
aan te geven waarop handleidingen van goede praktijken moeten worden opgesteld
en om deze begrijpelijker te maken voor het MKB.In de praktijk blijken er steeds meer problemen te zijn met de toepassing
van de wetgeving op het gebied van de gezondheid en veiligheid in geval van
onderaanneming, waar werkgevers vaak alleen voor hun eigen werknemers preventieve
maatregelen nemen. Deze situatie komt steeds meer voor en behoeft zowel op
nationaal als op EU-niveau bijzondere aandacht.De Commissie zal in samenwerking met het Raadgevend
Comité onderzoeken hoe werkgevers onderling kunnen samenwerken als
er op één arbeidsplaats sprake is van verschillende niveaus
van onderaanneming, en zal aanbevelingen formuleren.Bij de toepassing van artikel 7 van Kaderrichtlijn 89/391/EEG blijkt dat
er grote verschillen zijn in de kwaliteit, het bereik en de toegankelijkheid
van de preventiediensten. Dit kan worden verklaard door de verschillende definities
van de vereiste bevoegdheden en vaardigheden die de lidstaten hanteren en
doordat preventieactiviteiten te vaak worden uitbesteed.Aan de hand van de beoordeling van de situatie op Europees
niveau zal de Commissie de mogelijkheid bestuderen om een aanbeveling aan
te nemen waarin de lidstaten wordt verzocht initiatieven te nemen om de toegang
tot preventiediensten te verbeteren, als er geen bevoegd personeel binnen
het bedrijf is, met name voor het MKB.4.2. Nauwere samenwerking bij de handhaving van de
wetgevingEen doeltreffende en uniforme toepassing van de nationale wetgeving die
het acquis communautaire op het gebied van de gezondheid en veiligheid op
het werk omzet, is een essentiële voorwaarde om een vergelijkbaar beschermingsniveau
in alle lidstaten te garanderen. De Commissie zal op EU-niveau de werkzaamheden
van het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie (CHFA)
blijven ondersteunen om de doeltreffendheid van de controle en bewaking van
de toepassing van de wetgeving te verbeteren, de samenwerking tussen de arbeidsinspecties
te bevorderen en gezamenlijke acties van sectoren of met betrekking tot bepaalde
risico’s te intensiveren.Het CHFA wordt verzocht:• de oorzaken van de verschillen in incidentie
van arbeidsongevallen tussen de lidstaten te onderzoeken en hun ervaringen
met vernieuwende oplossingen met bewezen doeltreffendheid uit te wisselen,• bij de analyse van de impact van de Reach-verordening
dieper in te gaan op de rol van de arbeidsinspecties en synergieën ontwikkelen
in samenwerking met andere inspectieorganen die zich bezighouden met de bewaking
van de markt en het milieubeleid,• de mechanismen voor informatie-uitwisseling
over problemen met de praktische uitvoering verder te ontwikkelen en hiervoor
een gezamenlijke aanpak uit te werken,• nauwer samen te werken met het Raadgevend
Comité, met name bij de voorbereiding van wetgevingsinitiatieven en
bij de beoordeling van de toepassing van de richtlijnen.Op nationaal niveau moeten de nodige middelen beschikbaar komen om arbeidsinspecties
in staat te stellen ervoor te zorgen dat de betrokken partijen hun verplichtingen
nakomen en hun rechten kunnen uitoefen, onder andere door controles die leiden
tot een effectieve toepassing van afschrikwekkende, evenredige sancties en
vervolging bij overtreding van de regelgeving voor de gezondheid en veiligheid.
Nieuwe problemen zoals migratie vragen om gerichte controles en bijscholing
van de inspecteurs.4.3. Vereenvoudiging van het wettelijk kader en aanpassing
aan veranderingenDe Commissie zal ervoor zorgen dat het wettelijk kader aan de laatste
technische ontwikkelingen en aan de ontwikkeling van de arbeidsmarkt wordt
aangepast, waarbij zij rekening zal houden met de beginselen van samenhangende,
eenvoudige en doeltreffende wetgeving en het doel van de Gemeenschap om de
administratieve belasting van bedrijven te verminderen.De Commissie zal:• op grond van de raadplegingen die nu met
de sociale partners plaatsvinden, doorgaan met het ontwikkelen van mogelijke
initiatieven ter verbetering van de preventie van aandoeningen van het bewegingsapparaat,
carcinogene agentia en infectierisico’s in verband met naaldgebruik,• een derde lijst van indicatieve waarden
voor chemische agentia goedkeuren,• een verslag opstellen over de beoordeling
van de tenuitvoerlegging van de Richtlijnen 92/57/EEG (tijdelijke en mobiele
bouwplaatsen) en 92/58/EEG (veiligheids- en/of gezondheidssignalering op het
werk)1, 92/91/EEG winningsindustrieën die
delfstoffen winnen met behulp van boringen)2 en
92/104/EEG (winningsindustrieën in dagbouw of ondergronds)3, alsmede 92/29/EEG (medische hulpverlening aan boord van schepen)4 en 93/103/EG (vissersvaartuigen)5,• de maatregelen evalueren die zijn genomen
naar aanleiding van de aanbevelingen over zelfstandigen6 en met betrekking tot de Europese lijst van beroepsziekten7.De beoordeling en vereenvoudiging van het bestuurlijke en institutionele
regelgevingskader blijven belangrijke prioriteiten van de Commissie, overeenkomstig
de beginselen die zijn uiteengezet in de mededelingen «Betere regelgeving
met het oog op economische groei en meer banen in de Europese Unie8 » en «Uitvoering van het Lissabon-programma
van de Gemeenschap – Een strategie voor de vereenvoudiging van de regelgeving9 ».De Commissie zal:• doorgaan met de codificatie van de richtlijnen
inzake gezondheid en veiligheid, waarbij zij zal bezien of de wetgeving kan
worden vereenvoudigd om onnodige administratieve rompslomp te verminderen
zonder de doelstellingen van deze mededeling op het spel te zetten,• een wijziging van het besluit tot oprichting
van het CHFA goedkeuren om het aantal leden te verkleinen en het functioneren
ervan te verbeteren,• het nodige doen zodat er een gezamenlijke
methodologie wordt ontwikkeld om de richtlijnen op het gebied van gezondheid
en veiligheid op het werk te beoordelen, met het oog op de richtlijn over
de vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over de praktische tenuitvoerlegging1 waaraan momenteel wordt gewerkt.Op nationaal vlak moet elke tastbare vereenvoudiging voor het bedrijfsleven
zich vertalen in een verbetering en vereenvoudiging van het nationale kader,
zonder dat de huidige beschermingsniveaus worden aangetast. De Commissie heeft
al voorgesteld dat de vereenvoudiging van de regelgeving moet aansluiten bij
de nationale programma’s voor Lissabon en beveelt de lidstaten aan rekening
te houden met hun huidige en toekomstige acitiviteiten.5. DE ONTWIKKELING EN UITVOERING VAN DE NATIONALE
STRATEGIEËN STIMULERENHet succes van de communautaire strategie staat of valt met de bereidheid
van de lidstaten om samenhangende nationale strategieën op te stellen,
waarin kwantitatieve doelstellingen zijn vastgelegd om arbeidsongevallen en
beroepsziekten terug te dringen. Deze strategieën moeten gericht zijn
op de sectoren en bedrijven die het slechtst presteren en het accent leggen
op de meest courante risico’s en de kwetsbaarste groepen werknemers.
Bij het formuleren van de strategieën moet men uitgaan van een uitvoerige
beoordeling van de nationale situatie; alle belanghebbende partijen, en met
name de sociale partners, moeten daaraan actief deelnemen en moeten daarbij
worden geraadpleegd.Het Raadgevend Comité wordt een forum bij uitstek
voor informatie-uitwisseling tussen drie partijen over de inhoud van de nationale
strategieën, de doelstellingen daarvan, de ondernomen acties, de wijze
waarop die aansluiten op de communautaire strategie en de follow-up van de
resultaten. Bovendien zal het Raadgevend Comité een platform zijn om
ervaringen en goede praktijken uit te wisselen en erop toe te zien dat de
nationale strategieën samenhangend zijn en gelijke beschermingsniveaus
in de hele EU bieden.De nationale strategieën moeten bijzondere aandacht besteden aan
vier gebieden:5.1. De preventieve effectiviteit van de gezondheidsmonitoring
verbeterenOngezonde werkomstandigheden kunnen op lange termijn gevolgen hebben;
sommige gezondheidsproblemen en beroepsziekten komen pas na lange tijd, soms
zelfs 20 jaar later, aan het licht, zoals het geval was met asbest. De gezondheidsmonitoring
van werknemers is een preventiemiddel van de eerste orde.De Commissie stimuleert de lidstaten en het bedrijfsleven
om systematische procedures toe te passen om de gegevens die voortkomen uit
het medisch toezicht te verzamelen en te analyseren om de preventie te verbeteren
zonder de formaliteiten voor bedrijven zwaarder te maken. De nationale gezondheidsstelsels
moeten een actievere rol spelen, onder andere door middel van activiteiten
om artsen bewust te maken van de arbeidsgeschiedenis en -omstandigheden van
hun patiënten.5.2. Maatregelen nemen voor de rehabilitatie en herintegratie
van werknemersJaarlijks moeten bijna 350 000 werknemers van baan veranderen na
een ongeval, krijgen 300 000 werknemers te maken met permanente invaliditeit
in verschillende mate en worden 15 000 werknemers permanent arbeidsongeschikt1.De lidstaten worden aangemoedigd in hun nationale strategieën
specifieke acties op te nemen (bijstand, op de persoonlijke situatie toegesneden
opleidingen enz.) om de rehabilitatie en herintegratie te bevorderen van mensen
die als gevolg van een arbeidsongeval, een beroepsziekte of een handicap lang
niet hebben kunnen werken.5.3. Omgaan met maatschappelijke en demografische
veranderingenDe Commissie heeft in haar mededeling «Demografische toekomst van
Europa: probleem of uitdaging?»2 uiteengezet
welke uitdagingen de demografische ontwikkelingen in de EU met zich meebrengen.
Het beleid voor gezondheid en veiligheid op het werk kan helpen deze uitdagingen
het hoofd te bieden, met name door de werkplek beter aan te passen aan de
individuele behoeften en door gedegen ergonomische beginselen toe te passen
bij het ontwerp van arbeidsplaatsen en in de organisatie van het werk.Weliswaar vraagt de vergrijzing van de beroepsbevolking om speciale aandacht,
maar de situatie van jongere werknemers, met name de groep jongeren die het
meest blootstaat aan risico’s op het werk, mag zeker niet worden genegeerd.
Dat zou erop neerkomen dat het probleem wordt verplaatst naar de jongere leeftijdsgroep;
daarmee zou de basis worden gelegd voor toekomstige problemen.Het Europees Agentschap wordt verzocht middels zijn «risicowaarnemingspost»
de specifieke uitdagingen te analyseren die een grotere deelname van vrouwen,
migranten, jongeren en ouderen aan het arbeidsproces op het gebied van gezondheid
en veiligheid op het werk met zich mee brengt. Een dergelijke analyse zal
helpen nieuwe trends en risico’s te onderkennen en te monitoren en de
noodzakelijke maatregelen te nemen.5.4. De samenhang van het beleid verbeterenVoor een doeltreffende bescherming en bevordering van de gezondheid en
veiligheid van Europese werknemers is er behoefte aan effectieve coördinatie,
zowel op EU- als op nationaal niveau, tussen het beleid voor de gezondheid
en veiligheid op het werk en andere beleidsterreinen die daarop van invloed
kunnen zijn. Het is daarom wenselijk gebruik te maken van de synergieën
met de volgende beleidsgebieden, waarbij met name op de onderlinge samenhang
moet worden gelet:– volksgezondheid,– regionale ontwikkeling en sociale cohesie,– overheidsopdrachten,– werkgelegenheid en herstructureringen.De Commissie zal ervoor zorgen dat de initiatieven
op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk in samenhang met het
volksgezondheidsbeleid worden ontwikkeld met het oog op ziektepreventie en
langer, actiever en gezonder leven. Bij de uitvoering van de hier besproken
strategie zal met name rekening worden gehouden met de uitkomsten van de raadpleging
waarvoor het Groenboek «Op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties
op EU-niveau» in 2007 het startsein gaf, en met de resultaten van de
in mei 2006 afgeronde raadpleging met als onderwerp «De geestelijke
gezondheid van de bevolking verbeteren. Naar een strategie inzake geestelijke
gezondheid voor de EU».De Commissie zal er middels de interdepartementale
groep «gezondheid en veiligheid op het werk» voor zorgen dat bij
initiatieven op andere beleidsgebieden rekening wordt gehouden met de gevolgen
voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid op het werk.Zij zal specifiek de mogelijkheden bestuderen van de
diverse programma’s en fondsen van de EU die een bijdrage kunnen leveren
aan de bevordering van een betere bescherming van de gezondheid en veiligheid
van werknemers.6. GEDRAGSVERANDERING BEVORDERENWetgeving kan gedragspatronen beïnvloeden. Een strategie om een preventiecultuur
te ontwikkelen moet op alle lagen van de samenleving gericht zijn en niet
beperkt zijn tot de werkomgeving en de beroepsbevolking. Zij moet helpen een
algemene cultuur te creëren waarin groot belang wordt gehecht aan preventieve
gezondheidszorg en risicopreventie.6.1. Gezondheid en veiligheid opnemen in de onderwijs-
en opleidingsprogramma’sDe nationaal, regionaal en lokaal opgedane ervaringen met de uitvoering
van de strategie voor 2002–2006 laat zien hoe belangrijk het is een
cultuur van risicopreventie te ontwikkelen in de onderwijsprogramma’s
op alle niveaus en op alle gebieden, waaronder beroepsopleiding en universitair
onderwijs. Een belangrijke rol is weggelegd voor het basisonderwijs: het belangrijkste
preventieve gedrag worden namelijk in de kindertijd aangeleerd.Ook moet er speciale aandacht uitgaan naar de scholing van jonge ondernemers
op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk en de scholing van
werknemers over bedrijfsrisico’s en manieren om die te voorkomen en
te bestrijden. Dit is vooral relevant voor het MKB en migranten.Het Europees Sociaal Fonds speelt in dit verband een essentiële rol
door steun te verlenen aan initiatieven van lidstaten die erop gericht zijn
een preventiecultuur te creëren op het gebied van gezondheid en veiligheid
op het werk.Het Europees Agentschap wordt verzocht te inventariseren
in welke mate gezondheid en veiligheid in de lidstaten zijn opgenomen in het
onderwijsbeleid, met name wat beroepsopleiding betreft. Aan de hand van die
informatie en het advies van het Raadgevend Comité zal de Commissie
overwegen of zij een voorstel voor een aanbeveling indient.De lidstaten wordt verzocht de mogelijkheden van het
Europees Sociaal Fonds en de andere Gemeenschapsfondsen beter te benutten
om scholingsprojecten voor werkgevers en werknemers te ontwikkelen op het
gebied van gezondheid en veiligheid op het werk.6.2. Een gezondere, veiligere werkomgeving: investeren
in gezondheid en bewustwording van het bedrijfslevenBedrijven die door middel van een actief preventiebeleid in de bescherming
van de gezondheid van hun werknemers investeren, boeken meetbare resultaten:
lagere kosten van absenteïsme, minder personeelsverloop, een hogere klanttevredenheid,
een sterkere motivatie, hogere kwaliteit en een beter bedrijfsimago. Deze
positieve effecten kunnen nog worden versterkt door de werknemers in een gezonde
werkomgeving te stimuleren voor een levensstijl te kiezen die hun gezondheid
in het algemeen ten goede komt.De Commissie moedigt de lidstaten aan in hun nationale
strategieën plaats in te ruimen voor specifieke initiatieven die bedrijven,
en met name het MKB, toegang geven tot technische ondersteuning bij en advies
over de bevordering van de gezondheid van hun werknemers.De Commissie verzoekt het Europees Agentschap informatie
te verzamelen en te verspreiden die van nut kan zijn bij het ontwikkelen van
promotiecampagnes voor gezondheid op het werk, in synergie met de communautaire
strategie en programma’s voor volksgezondheid.De Commissie vraagt de Europese Stichting tot verbetering
van de levens- en arbeidsomstandigheden om de reële effecten van deze
campagnes te analyseren.Een gedragsverandering ten aanzien van de problemen met de gezondheid
en veiligheid op het werk komt onder meer tot stand door de bewustwording
van de actoren in bedrijven en door een effectieve, integrale toepassing in
bedrijven van de regels voor de voorlichting, opleiding en participatie van
werknemers, zodat zij voldoende beroepskennis opdoen, preventief gedrag aanleren
en hun taken op een veilige manier uitvoeren.Verder kan de bewustwording, met name in het MKB, worden bevorderd door
directe en indirecte economische maatregelen om preventie te stimuleren. Voorbeelden
van deze stimuleringsmaatregelen zijn een verlaging van de sociale of verzekeringspremies
als bedrijven in verbetering van de werkomgeving en/of terugdringing van het
aantal arbeidsongevallen investeren, subsidies voor de invoering van beheersystemen
voor de gezondheid en veiligheid op het werk, en de invoering van eisen op
het gebied van gezondheid en veiligheid in openbare aanbestedingprocedures
die bij de uitvoering van de opdrachten van toepassing zijn.Het Europees Agentschap wordt verzocht sectorgerichte
bewustmakingscampagnes op te zetten, met name voor het MKB, en het beheer
van gezondheid en veiligheid in bedrijven te stimuleren door middel van het
uitwisselen van ervaringen en gerichte goede praktijken in specifieke sectoren.De sociale partners wordt verzocht initiatieven in
het kader van de sectoriële sociale dialoog te ontplooien en ervoor te
zorgen dat de coördinerende rol van de werknemersvertegenwoordigers wordt
versterkt in het kader van een systematisch beheer van de beroepsrisico’s.7. NIEUWE EN ERNSTIGER RISICO’S HET HOOFD BIEDEN7.1. Nieuwe risico’s in kaart brengenFundamenteel en toegepast onderzoek zijn beide essentieel om de kennis
over gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren, blootstellingsscenario’s
op te stellen, de oorzaken en gevolgen te beschrijven en preventieve oplossingen
en vernieuwende technologieën te ontwikkelen. Wetenschappelijk onderzoek
verschaft argumenten en bewijzen die de basis moeten vormen voor beleidsbeslissingen.De prioriteiten op het gebied van onderzoek moeten onder andere liggen
bij psychosociale klachten, aandoeningen van het bewegingsapparaat, gevaarlijke
stoffen, kennis van risico’s voor de voortplanting, het beheer van de
gezondheid en veiligheid, de risico’s van een combinatie van verschillende
factoren (bijvoorbeeld de organisatie van het arbeidsproces en het ontwerp
van de werkomgeving, ergonomie, gecombineerde blootstelling aan fysische en
chemische agentia) en de potentiële risico’s in verband met nanotechnologieën.Op EU-niveau zal onder andere worden verdergewerkt aan het zevende kaderprogramma
voor onderzoek met de ondersteuning van het technologieplatform voor de veiligheid
op het werk en een veilig milieu, dat in 2006 zijn strategische onderzoeksagenda
heeft gepubliceerd. Er zijn al diverse vraagstukken geformuleerd voor toekomstige
oproepen tot het indienen van voorstellen op diverse gebieden – gezondheid,
nanowetenschappen, nanotechnologieën, materialen en nieuwe productietechnologieën
en sociaal-economische en menswetenschappen – van dit kaderprogramma:
de beoordeling van de economische aspecten van gezondheid en veiligheid op
het werk en de blootstelling van werknemers aan nanodeeltjes, industrieel
risicobeer, beschermingsmiddelen en structurele veiligheid. Daarnaast moeten
ook de nationale onderzoeksprogramma’s beter op elkaar worden afgestemd.
De oprichting van nationale technologieplatforms kan hierin een belangrijke
rol spelen.Het Europees Agentschap wordt verzocht de nationale
instellingen die zich bezighouden met onderzoek naar gezondheid en veiligheid
ertoe aan te zetten gemeenschappelijke prioriteiten vast te stellen, resultaten
uit te wisselen en in hun onderzoeksprogramma’s rekening te houden met
de behoeften inzake de gezondheid en veiligheid op het werk.De risicowaarnemingspost van het Europees Agentschap
moet ervoor zorgen dat er beter wordt geanticipeerd op risico’s, waaronder
de risico’s van het gebruik van nieuwe technologieën, biologische
risico’s, complexe mens-machine-interfaces en de effecten van de demografische
ontwikkeling.De Commissie moedigt de lidstaten en de sociale partners
aan de praktische en snelle toepassing van de resultaten van fundamenteel
onderzoek te bevorderen, door eenvoudige preventiemiddelen aan bedrijven,
en met name aan het MKB, ter beschikking te stellen.7.2. Bevordering van de geestelijke gezondheid op
het werkProblemen in verband met een slechte geestelijke gezondheid zijn de vierde
oorzaak van arbeidsongeschiktheid. De WHO verwacht dat depressie in 2020 de
belangrijkste oorzaak van arbeidsongeschiktheid zal zijn. De werkomgeving
kan bij uitstek de plek zijn om psychische aandoeningen te voorkomen
en een betere geestelijke gezondheid te bevorderen.De Commissie moedigt de lidstaten aan specifieke initiatieven
in hun nationale strategieën op te nemen voor een betere preventie van
mentale gezondheidsproblemen en bevordering van de geestelijke gezondheid,
in synergie met de communautaire initiatieven op dit gebied, onder andere
in de context van het werk van mensen met een verstandelijke handicap.De Commissie benadrukt het belang van onderhandelingen
tussen de sociale partners over de preventie van geweld op het werk en mobbing
en moedigt hen aan gevolgen te verbinden aan de beoordeling van de uitvoering
van de Europese kaderovereenkomst over stress op het werk.8. BEOORDELING VAN DE RESULTATENEr moeten nieuwe instrumenten worden ontwikkeld om de resultaten en inspanningen
van alle actoren te meten, zowel op nationaal als op Europees niveau, om een
goede follow-up van de uitvoering van deze strategie te garanderen.In het kader van het communautair statistisch programma
heeft de Commissie een voorstel voor een verordening van het Europees Parlement
en de Raad goedgekeurd, die onder andere tot doel heeft de ESAO1 - en EODS2 -methodologieën te consolideren
en een stelselmatige overdracht van deze administratieve gegevens van de lidstaten
aan de Commissie te garanderen. De Commissie zal tevens stimuleren dat door
middel van steekproefenquêtes statistische gegevens over de gezondheid
en veiligheid op het werk worden verzameld.De Commissie zal in samenwerking met het Raadgevend
Comité een gemeenschappelijk stelsel ontwikkelen voor het verzamelen
en uitwisselen van informatie over de inhoud van de nationale strategieën,
de beoordeling van de verwezenlijking van de doelstellingen en de doeltreffendheid
van de nationale preventiestructuren en de gerealiseerde activiteiten. Zij
zal de ontwikkeling van kwalitatieve indicatoren ondersteunen die een aanvulling
kunnen vormen op de gegevens die voortkomen uit de Europese statistieken en
opiniepeilingen op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk.9. DE GEZONDHEID EN VEILIGHEID OP INTERNATIONAAL
NIVEAU BEVORDERENGezien de toenemende globalisering van de economie heeft de EU er alle
belang bij wereldwijd voor hogere arbeidsnormen te ijveren, op multilateraal
niveau door met de relevante internationale organisaties samen te werken en
op bilateraal niveau in haar betrekkingen met derde landen. Zij moet ook de
kandidaat-lidstaten helpen zich voor te bereiden op de tenuitvoerlegging van
het acquis communautaire. In dit verband moet de EU de preventiebeginselen
bevorderen die zij in haar beleid voor gezondheid en veiligheid op het werk
heeft vastgelegd, door:– nauwer samen te werken met de ILO, de WHO en andere internationale
organisaties om wereldwijd hogere beschermingsniveaus te realiseren;– met andere landen samen te werken zodat de algemene strategie
op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk van de ILO van 2003
wordt uitgevoerd en het verdrag inzake het stimuleringskader voor
de gezondheid en veiligheid op het werk van 2006 wordt geratificeerd;– de lidstaten aan te moedigen de overeenkomsten van de ILO te ratificeren;– met derde landen en internationale organisaties samen te werken
aan een totaalverbod op de productie, het in de handel brengen en het gebruik
van asbest en asbesthoudende producten, en aan de bevordering van de gezondheid
en veiligheid op het werk in het algemeen;– het verzamelen van gegevens over ongevallen door middel van rapporteringsvoorschriften
voor ernstige ongevallen te stimuleren en zodoende de vergelijkbaarheid van
dergelijke gegevens te verbeteren;– nauwer samen te werken met economische grootmachten zoals de Verenigde
Staten, Canada, Australië en Japan alsmede met opkomende economieën
zoals China en India;– de kandidaat-lidstaten te helpen bij de uitvoering van het acquis
op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk.10. CONCLUSIESVanuit zowel economisch als menselijk oogpunt moeten de gezondheid en
veiligheid op het werk bovenaan de politieke agenda van de EU staan.De verplichting die in de Lissabonstrategie is aangegaan om de werkgelegenheid
en de productiviteit te verhogen met het oog op een beter concurrentievermogen
vraagt om een verdubbelde inzet van alle betrokken actoren om de resultaten
op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk in de EU te verbeteren.
De rol van gezondheid en veiligheid op het werk is cruciaal om het concurrentievermogen
en de productiviteit van het bedrijfsleven te verbeteren en de socialezekerheidsstelsels
betaalbaar te houden, door lagere kosten als gevolg van ongevallen, aandoeningen
en ziekten en door een betere motivatie van werknemers. Arbeidsongevallen
en beroepsziekten trekken een zware wissel op de publieke en particuliere
socialezekerheidsstelsels: dit vraagt om een geïntegreerde, gecoördineerde
en strategische aanpak en samenwerking tussen de betrokken partijen in de
Europese Unie bij het ontwikkelen van EU- en nationaal beleid. De Commissie
zal in samenwerking met de andere belanghebbenden in het scorebord van de
sociale agenda concrete acties vastleggen – voorzien van een precieze
kalender – die op EU-niveau moeten worden genomen als aanvulling op
de acties van de lidstaten.Met deze mededeling wil de Commissie alle betrokken partijen aanmoedigen
de handen ineen te slaan om de hoge kosten van arbeidsongevallen en beroepsziekten
terug te dringen en welzijn op het werk een tastbare realiteit voor de Europese
burgers te maken: één concrete stap in de richting van de agenda
voor de burger die op 10 mei 2005 is aangenomen.XNoot1Beleid gebaseerd op artikel 137 EG.XNoot2Verslag over de evaluatie van de communautaire strategie inzake de gezondheid
en de veiligheid op het werk 2002–2006 (SEC(2007) 214).XNoot1«Gender issues in safety and health at work». Europees Agentschap
voor de veiligheid en de gezondheid op het werk, 2003.XNoot1SEC(2007) 214.XNoot1COM(2004) 62 van 5.2.2004.XNoot1PB L 245 van 26.8.1992, blz. 6.XNoot2PB L 159 van 30.4.2004, blz. 1.XNoot3PB L 114 van 27.4.2006, blz. 38.XNoot1PB L 245 van 26.8.1992, blz. 23.XNoot2PB L 348 van 28.11.1992, blz. 9.XNoot3PB L 404 van 31.12.1992, blz. 10.XNoot4PB L 113 van 30.4.1992, blz. 19.XNoot5PB L 307 van 13.12.1993.XNoot6PB L 53 van 28.2.2003, blz. 45.XNoot7PB L 238 van 25.9.2003, blz. 28.XNoot8COM(2005) 97 van 16.3.2005.XNoot9COM(2005) 535 van 25.10.2005.XNoot1COM(2006) 390 van 14.7.2006.XNoot1Eurostat – Arbeidskrachtenenquête 1999; ad-hocmodule «Accidents
at work and work-related health problems», verschenen in «Panorama
of the EU: Work and health in the European Union – A statistical portrait».XNoot2COM(2006) 571.XNoot1Europese statistieken inzake arbeidsongevallen.XNoot2Europese statistieken inzake beroepsziekten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30978-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl