Financiële verantwoordingen over het jaar 2001; Rapport bij de financiële verantwoording 2001 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het Spaarfonds AOW
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28380, nr. 37

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-06-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28380 nr. 37

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSAMENVATTINGFinanciële verantwoordingBeleidsinformatieBedrijfsvoeringAanbevelingen en aandachtspunten voor de volgende kabinetsperiodeReactie minister en nawoord Algemene RekenkamerAUDIT ACTION LIST 2002ALGEMEEN 1 INLEIDING1.1 Het rechtmatigheidsonderzoek1.2 Onderzoeksmethoden1.3 OordeelsvormingFinanciële verantwoordingBeleidsinformatieBedrijfsvoering (financieel beheer, materieelbeheer en
overige onderdelen)1.4 Leeswijzer2 HET MINISTERIE VAN SZW2.1 Inleiding2.2 Risico's2.3 De afgelopen kabinetsperiode2.4 VooruitblikFINANCIËLE VERANTWOORDING 3 FINANCIËLE VERANTWOORDING3.1 Inleiding3.2 Oordeel over de financiële verantwoording3.3 Rekening met toelichtingOverzicht 1Oordeel3.4 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2Oordeel3.5 Financiële verantwoording Agentschap SZWOordeel4 BEZWAARONDERZOEK EN VERVOLGONDERZOEK OP BEZWAARBELEIDSINFORMATIE 5 BELEIDSINFORMATIE5.1 Inleiding5.2 De voortgang van VBTB5.3 KengetallenBevindingenConclusie en aanbevelingen5.4 Beleidsprioriteiten5.4.1 Sluitende aanpakBeleidsprioriteiten in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelen5.4.2 FraudebestrijdingBeleidsprioriteiten in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelen5.4.3 Reïntegratie arbeidsgehandicaptenBeleidsprioriteiten in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelen5.4.4 Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer5.5 Beleidsinformatie gemeentelijke arbeidsmarktregelingen5.5.1 BevindingenInformatiebronnenControleFinanciële verantwoording5.5.2 Conclusie en aanbevelingen5.5.3 Reactie minister5.6 Informatie van derdenBegrotingsgefinancierde RWT's Overzicht 3Toezichtvisie5.7 Beleidsintensiveringen5.7.1 Inleiding5.7.2 Afbakening5.7.3 Uitkomsten5.7.4 Conclusie en aanbevelingenReactie ministerBEDRIJFSVOERING6 BEDRIJFSVOERING6.1 Inleiding6.2 Departementale accountantscontrole6.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingArtikelsgewijze oordeelsvormingNaleving Europese aanbestedingsrichtlijnenConclusies accountantscontrole financiële verantwoording6.2.2 Accountantscontrole financieel beheer en materieelbeheerConclusie accountantscontrole financieel beheer en materieelbeheer6.3 Financieel beheer6.3.1 Administratieve en uitvoeringssystemen6.3.1.1 Administratieve organisatieBevindingenConclusie en aanbevelingen6.3.1.2 InformatiebeveiligingBevindingenConclusies6.3.1.3 Administratieve systemenBevindingenConclusies6.3.2 Transactie-uitgaven en -ontvangstenBevindingenConclusies en aanbevelingenReactie minister6.3.3 Overdrachtsuitgaven6.3.3.1 Accountantsverklaringen en informatievoorziening
externe accountantsBevindingenConclusies en aanbevelingenReactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer6.3.3.2 Specifieke uitkeringenBevindingenConclusies en aanbevelingen6.3.3.3 SubsidiesRegeling schoonmaakdiensten particulierenOnderzoek Algemene Rekenkamer6.3.3.4 Sociale verzekeringenBevindingenOnrechtmatigheidspercentages en verbeteractiesVerbeterplan M&O-beleidDepartementaal trajectConclusies en aanbevelingenReactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer6.3.4 Rijksbijdrage en ontvlechting ArbeidsvoorzieningBevindingenConclusies6.3.5 Samenvattende conclusie financieel beheerOverzicht 46.4 MaterieelbeheerVoorraadbeheerRisicobeheerAdministratiesConclusies en aanbevelingen6.5 Planning- en controlcyclusBevindingenPlanning- en controlcyclus in 2001Planning- en controlcyclus in 2002De mededeling bedrijfsvoeringRol Audit Committee6.6 Verdiepingsonderzoek SZW-subsidiesTypering subsidieregelingenAanvraag, toekenning en voorschotverstrekkingControle en verantwoordingTerugvordering en sanctiesEvaluatieReactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer6.7 InformatievoorzieningBevindingenConclusies6.8 Europese geldstromenReactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer7 BASELINE FINANCIEEL BEHEER EN MATERIEELBEHEER7.1 Inleiding7.2 BevindingenFinancieel beheerMaterieelbeheerImplementatie baseline7.3 Conclusies en aanbevelingenBIJLAGE 1BEDRIJFSVOERING, BASELINE EN IJKPUNTEN FINANCIEEL BEHEERBIJLAGE 2VERKLARENDE WOORDENLIJSTAccountantsrapportAccountantsverklaringAdministratieve systemenAgentschap (zie baten-lastendienst)Artikelgewijze oordeelsvormingBaseline financieel beheer en materieelbeheerBaten-lastendienstBedrijfsvoeringBeleidsintensiveringenBeleidsprioriteitenBezwaaronderzoekBudgetrecht Tweede KamerDepartementale accountantsdienst (DAD)Deugdelijke weergaveEuropese aanbestedingsrichtlijnenFinancieel beheerFinanciële verantwoording (van een minister)Financiële verantwoording van het RijkFoutenKengetalMaterieelbeheerM&O-beleidOnzeker/onzekerhedenOnvolkomenheidOverdrachtsuitgavenPotentieel bezwaargevalRechtmatigheidReviewRekening en toelichting (departementale)Rekening van het RijkRechtspersoon met een wettelijke taak (RWT)Saldibalans (departementale -)Saldibalans van het RijkSlotwetSpecifieke uitkeringTransactie-uitgavenUitvoeringssystemenVBTBBIJLAGE 3OVERZICHT FOUTEN, ONZEKERHEDEN EN GECONSTATEERDE ONVOLKOMENHEDEN
IN HET FINANCIEEL BEHEER 2001 BIJ HET MINISTERIE VAN SZWBIJLAGE 4Lijst van gebruikte afkortingenRapport bij de financiële verantwoording 2001 Spaarfonds
AOW Inhoud SAMENVATTINGKarakteristiek Spaarfonds AOWOordeel Financiële verantwoordingOordeelReactie Minister1. INLEIDING2 FINANCIËLE VERANTWOORDING2.1 Inleiding2.2 Oordeel over de financiële verantwoording2.3 Rekening met toelichtingOverzicht 12.4 Saldibalans met toelichtingOverzicht 23 DEPARTEMENTALE ACCOUNTANTSCONTROLE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28380Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 609 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 380Financiële verantwoordingen over het jaar 2001nr. 37RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 2001 MINISTERIE VAN SOCIALE
ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN HET SPAARFONDS AOWINHOUD SAMENVATTING3    AUDIT ACTION LIST9    ALGEMEEN13   1Inleiding151.1Het rechtmatigheidsonderzoek15 1.2Onderzoeksmethoden151.3Oordeelsvorming18 1.4Leeswijzer21   2Het Ministerie van SZW232.1Inleiding23 2.2Risico's23 2.3De afgelopen kabinetsperiode24 2.4Vooruitblik25    FINANCIËLE
VERANTWOORDING27   3Financiële verantwoording293.1Inleiding29 3.2Oordeel over de financiële
verantwoording29 3.3Rekening met toelichting293.4Saldibalans met toelichting31 3.5Financiële verantwoording
Agentschap SZW31    4Bezwaaronderzoek en vervolgonderzoek op bezwaar33    BELEIDSINFORMATIE35   5Beleidsinformatie375.1Inleiding37 5.2De voortgang van VBTB375.3Kengetallen38 5.4Beleidsprioriteiten395.4.1Sluitende aanpak405.4.2Fraudebestrijding41 5.4.3Reïntegratie arbeidsgehandicapten42 5.4.4Reactie minister en nawoord Algemene
Rekenkamer42 5.5Beleidsinformatie gemeentelijke
arbeidsmarktregelingen43 5.5.1Bevindingen435.5.2Conclusie en aanbevelingen45 5.5.3Reactie minister46 5.6Informatie van derden465.7Beleidsintensiveringen49 5.7.1Inleiding495.7.2Afbakening50 5.7.3Uitkomsten505.7.4Conclusie en aanbevelingen52    BEDRIJFSVOERING55   6Bedrijfsvoering576.1Inleiding57 6.2Departementale accountantscontrole58 6.2.1Accountantscontrole financiële
verantwoording58 6.2.2Accountantscontrole financieel
beheer en materieelbeheer58 6.3Financieel beheer596.3.1Administratieve en uitvoeringssystemen596.3.2Transactie-uitgaven en -ontvangsten616.3.3Overdrachtsuitgaven62 6.3.4Rijksbijdrage en ontvlechting
Arbeidsvoorziening72 6.3.5Samenvattende conclusie financieel
beheer73 6.4Materieelbeheer746.5Planning- en controlcyclus756.6Verdiepingsonderzoek SZW-subsidies766.7Informatievoorziening79 6.8Europese geldstromen80     BASELINE FINANCIEEL
BEHEER EN MATERIEELBEHEER847.1Inleiding84 7.2Bevindingen847.3Conclusies en aanbevelingen85    Bijlage 1Bedrijfsvoering, Baseline en ijkpunten financieel beheer86Bijlage 2Verklarende woordenlijst88Bijlage 3Overzicht fouten, onzekerheden en geconstateerde onvolkomenheden
in het financieel beheer 2001 bij het Ministerie van SZW (bedragen x € 1
miljoen)93Bijlage 4Lijst van gebruikte afkortingen94SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer voert jaarlijks haar rechtmatigheidsonderzoek uit
bij alle ministeries. Ze is daartoe wettelijk verplicht (artikel 51 van de
Comptabiliteitswet). Het rechtmatigheidsonderzoek bestaat uit drie onderdelen:1. Financiële verantwoording: voldoet
de financiële verantwoording van de minister aan wettelijke eisen?2. Beleidsinformatie: wat is de kwaliteit
van de beleidsinformatie in de financiële verantwoording?3. Bedrijfsvoering: voldoen de bedrijfsprocessen
alsmede de sturing en beheersing daarvan aan de daaraan te stellen eisen?In haar rechtmatigheidsonderzoek over 2001 heeft de Algemene Rekenkamer
tevens de – financiële – balans opgemaakt van de afgelopen
kabinetsperiode. Ze heeft voor elk ministerie onderzocht welke ontwikkelingen
het de afgelopen vier jaar heeft doorgemaakt, en heeft op basis daarvan aandachtspunten
voor de volgende kabinetsperiode opgesteld.Het onderhavige rapport betreft het rapport bij de financiële verantwoording
2001 van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Daarnaast
brengt de Algemene Rekenkamer voor het Ministerie van SZW twee afzonderlijke
rapporten uit: het rapport bij de financiële verantwoording van het Spaarfonds
AOW 2001 en het rapport Ministerie van SZW en ESF-gelden.Financiële verantwoordingOp grond van haar rechtmatigheidsonderzoek over 2001 concludeerde de Algemene
Rekenkamer dat de financiële verantwoording 2001 van het Ministerie van
SZW voldoet aan de wettelijke eisen, met uitzondering van een aantal fouten
en onzekerheden die de tolerantiegrenzen van de Algemene Rekenkamer overschrijden.
In totaal gaat het daarbij om een bedrag van € 0,2 miljoen fouten
en onzekerheden in de verplichtingen en € 7,4 miljoen in de uitgaven.De grootste fouten zijn gemaakt op het onderdeel Personeel en Materieel
en het onderdeel Handhaving en Kwaliteitsverbetering van de uitvoering. BeleidsinformatieHet ontwikkelingstraject «Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording»
(VBTB) dat op initiatief van de Tweede Kamer in 1999 is ingezet, moet leiden
tot departementale verantwoordingen waarin ministeries per beleidsterrein
aangeven wat ze hebben bereikt, wat ze daarvoor hebben gedaan en wat het heeft
gekost. Hiervoor is inhoudelijke informatie over beleid nodig. Ten behoeve
van de gebruiker van deze informatie, in casu de Tweede Kamer, dient deze
informatie aan bepaalde eisen te voldoen. Dit is geëxpliciteerd in het
wijzigingsvoorstel CW2001 van april 2002, waarin staat dat de informatie over
het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering (in de verantwoording) deugdelijk
moet worden weergegeven. Bij de nadere uitwerking van het begrip deugdelijke
weergave zal rekening moeten worden gehouden met het feit dat het normenkader
voor financiële informatie niet gelijk behoeft te zijn aan het normenkader
voor de niet-financiële informatie. In het wetgevingsoverleg met de Tweede
Kamer is de regering (motie van Walsem, 15 april 2002) derhalve verzocht om
een nieuw normenkader te ontwikkelen voor de deugdelijkheid van niet-financiële
informatie en een groeitraject te koppelen aan de invoering daarvan. De eerste
verantwoording-nieuwe-stijl verschijnt volgend jaar. Ministeries bereiden
er zich nu op voor.In het kader van VBTB heeft de Tweede Kamer de afgelopen jaren «beleidsprioriteiten»
aangewezen, waarover de minister zich nader moet verantwoorden. De Algemene
Rekenkamer heeft onderzocht of de ministers daarin slagen. Bij het Ministerie
van SZW gaat het om de beleidsprioriteiten: sluitende aanpak, fraudebestrijding
en reïntegratie arbeidsgehandicapten. De Algemene Rekenkamer constateerde
dat het Ministerie van SZW het grootste gedeelte van de gevraagde gegevens
levert, echter niet altijd in de verantwoording en ook niet altijd in onderlinge
samenhang. Uit het verdiepend onderzoek naar de beleidsinformatie rondom gemeentelijke
arbeidsmarktregelingen kwam naar voren dat van een sluitend systeem van waarborgen
rondom de betrouwbaarheid van prestatiegegevens nog geen sprake is. Het ontbreekt
aan een sluitende controle-aanpak en de uitgevoerde controles met de resultaten
daarvan worden niet vastgelegd.In verband met de overgang naar VBTB is de Algemene Rekenkamer nagegaan
hoe de extra beleidsintensiveringen 2001 in de departementale begrotingen
en verantwoordingen zijn toegelicht. Bij het Ministerie van SZW behoeft de
koppeling tussen begroting en verantwoording van middelen, prestaties en doelen
in sommige gevallen verbetering. Zeker in de verantwoording moet aan de intensiveringen
meer aandacht worden besteed, opdat daaruit duidelijk naar voren komt of de
beleidsintensiveringen hebben opgeleverd waar zij voor bedoeld waren.De minister moet ook zorgen voor voldoende beleidsinformatie over Rechtspersonen
met een Wettelijke Taak (RWT) en andere gesubsidieerde instellingen. De verantwoording
door RWT's is met name gericht op inzicht in de recht- en doelmatige uitvoering.
Vanuit het Ministerie van SZW zijn de eerste stappen gezet voor de ontwikkeling
van prestatie-eisen en prestatie-indicatoren. De verantwoording over subsidieregelingen
gebeurt veelal aan de hand van een activiteiten- of projectverslag.BedrijfsvoeringOnder de bedrijfsvoering van een ministerie vallen alle onderdelen die
ervoor zorgen dat een ministerie functioneert. De Algemene Rekenkamer heeft
een aantal onderdelen van de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW onderzocht
in haar rechtmatigheidsonderzoek over 2001. De Algemene Rekenkamer hecht veel
waarde aan een goede bedrijfsvoering. Immers, een adequate bedrijfsvoering
is een redelijke waarborg voor het voorkómen van onrechtmatigheden
en vormt een basis voor een goede verantwoording.Bij het Ministerie van SZW vraagt de Algemene Rekenkamer aandacht voor
de volgende onderdelen van de bedrijfsvoering:Onderstaande tabel geeft een overzicht van de oordelen van de Algemene
Rekenkamer over de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW.Bij het Ministerie van SZW vraagt de Algemene Rekenkamer aandacht voor
de volgende onderdelen van de bedrijfsvoering: het naleven van de regels voor
contractbeheer en (Europese) aanbestedingen, de te leveren kwaliteit van de
informatie door externe accountants en het financieel beheer en het M&O-beleid
bij overdrachtsuitgaven (zowel bij specifieke uitkeringen, subsidies als sociale
verzekeringen).De kwaliteit van de informatievoorziening door accountants en het contractbeheer
en de (Europese) aanbestedingen waren ook vorig jaar voor het ministerie een
punt van aandacht. Vooruitgang is afgelopen jaar geboekt bij de administratieve
organisatie van het departement en het beleid ter bestrijding van misbruik
en oneigenlijk gebruik (M&O).Aanbevelingen en aandachtspunten voor de volgende kabinetsperiodeTerugkijkend blijkt dat een aantal aandachtspunten ten tijde van Paars
II nu nog steeds actueel is. Ondanks inspanningen is het Ministerie van SZW
er niet in geslaagd deze onvolkomenheden op te lossen.Op basis van haar rechtmatigheidsonderzoek 2001 vraagt de Algemene Rekenkamer
voor de komende kabinetsperiode dan ook aandacht voor de volgende punten bij
het Ministerie van SZW:1. Betrouwbaarheid informatie van derden en rol externe
accountantsHet Ministerie van SZW dient er voor te zorgen dat externe accountants
de controle- en rapportagevoorschriften naleven en een visie te ontwikkelen
over de rol van externe accountants in de controle van prestatiegegevens.2. ESFHet ministerie dient ten aanzien van het Agentschap SZW de laatste stappen
van het instellingstraject af te ronden, een sluitend M&O-beleid tot stand
te brengen en de ESF-oud af te wikkelen.3. Misbruik en oneigenlijk gebruik bij overdrachtsuitgavenDe risico's die de afzonderlijke subsidieregelingen bevatten tonen de
noodzaak aan dat het departement een toereikend M&O-beleid opstelt. Gezien
de afhankelijkheid van gegevens van derden dient het ministerie ook blijvende
aandacht te hebben voor M&O bij specifieke uitkeringen en sociale verzekeringen.4. Contractbeheer en (Europese) aanbestedingenHet ministerie dient maatregelen te treffen ter naleving van de beheersvoorschriften
voor het contractbeheer en (Europese) aanbestedingen en het toezicht hierop.De Algemene Rekenkamer verwacht van het Ministerie van SZW dat het de
onvolkomenheden op deze vier terreinen in 2003 heeft weggewerkt.Daarenboven vraagt de Algemene Rekenkamer specifiek aandacht voor het
ontwikkelen van prestatie-indicatoren teneinde inzicht te krijgen in de uitvoering
van het beleid door gemeenten en RWT's. Dit vergroot tevens de kwaliteit van
het nieuwe begroten en verantwoorden in het kader van VBTB.Voor een volledig overzicht van de aanbevelingen wordt verwezen naar de
audit action list.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerDe minister van SZW acht de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer waardevol
en zal deze dan ook overnemen.Op de door de Algemene Rekenkamer geformuleerde aanbevelingen en aandachtspunten
voor de volgende kabinetsperiode gaf de minister aan welke stappen worden
ondernomen:1. Betrouwbaarheid informatie van derden en rol externe
accountantsNa afronding van de reviews medio 2002 door de departementale accountantsdienst
zal de minister verdere stappen overwegen conform het door de accountantsdienst
ontworpen protocol. Om de betrouwbaarheid van prestatiegegevens te waarborgen
zal de minister in 2002 en 2003 bij de implementatie van VBTB nagaan welke
aanvullende maatregelen nodig zijn.2. ESFTen aanzien van het instellingstraject voor het agentschap zal de minister
ervoor zorgen dat in de accountantsverklaring over 2002 de uitkomsten van
het proefdraaien van het agentschap worden meegenomen. Een samenhangend M&O-beleid
is in april 2002 vastgelegd in de «Notitie Integraal M&O-beleid
Agentschap SZW». Voor een zorgvuldige afwikkeling van ESF-oud worden
de afspraken geformaliseerd.3. Misbruik en oneigenlijk gebruik bij overdrachtsuitgavenDe minister gaf aan veel belang te hechten aan een toereikend M&O-beleid.
Hij onderschreef dan ook het streven van de Algemene Rekenkamer om de onvolkomenheden
in het M&O-beleid in 2003 te hebben weggewerkt. Gewezen werd op de blijvende
aandacht voor M&O in de sturingsrelatie met de uitvoeringsorganisaties
en de gemeenten. Ook refereerde de minister aan het departementaal project
voor het handhavingsbeleid dat eind 2003 moet resulteren in een SZW-breed
verankerd handhavingsbeleidskader.4. Contractbeheer en Europese aanbestedingenMedio 2002 zal een nieuwe regeling contractbeheer worden vastgesteld en
zal een geautomatiseerd contractenregister zijn geïmplementeerd. Ook
zegde de minister toe te bezien op welke wijze het toezicht beter kan worden
vormgegeven waarbij eind 2002 een en ander qua opzet en werking gereed zal
zijn.In het jaarverslag 2002 zal volgens de minister expliciet aandacht worden
geschonken aan de door de Algemene Rekenkamer aanbevolen koppeling tussen
begroting en verantwoording van middelen, prestaties en doelen. Voor voldoende
beleidsinformatie over RWT's, zal in 2003 voor het eerst worden gewerkt met
de in de SUWI-wet vastgelegde planning- en verantwoordingscyclus.Voor een volledig overzicht van de toezeggingen van de minister van SZW
op de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer wordt verwezen naar de eerder
genoemde audit action list.De Algemene Rekenkamer is verheugd dat de minister van SZW de aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer overneemt. Zij is positief over de toezeggingen
door de minister en zal de voortgang hiervan nadrukkelijk blijven volgen.
Wel betreurt de Algemene Rekenkamer het dat de minister niet ingaat op de
aanbeveling om prestatie-indicatoren te ontwikkelen. Om inzicht te krijgen
in de uitvoering van het beleid door gemeenten en RWT's acht de Algemene Rekenkamer
dit namelijk een waardevol instrument. AUDIT ACTION LIST 2002ALGEMEEN 1 INLEIDING1.1 Het rechtmatigheidsonderzoekDit rapport bevat de belangrijkste resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek
2001 dat de Algemene Rekenkamer op grond van artikel 51 van de Comptabiliteitswet
heeft uitgevoerd bij het Ministerie van SZW (SZW). Het is haar wettelijke
taak om dit onderzoek jaarlijks uit te voeren en een oordeel te geven over
het gevoerde financiële beheer en de verantwoording daarover. Voorts
wordt het materieelbeheer en de daarvan bijgehouden administratie onderzocht.
In het rechtmatigheidsonderzoek besteedt de Algemene Rekenkamer in toenemende
mate aandacht aan de kwaliteit en toereikendheid van de beleidsinformatie
die is opgenomen in de financiële verantwoording en aan de bedrijfsvoering
van de minister.Het onderzoek dat de Algemene Rekenkamer over 2001 heeft uitgevoerd valt
uiteen in onderzoek naar de financiële verantwoording, de rechtmatigheid
van de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, respectievelijk de baten,
lasten, kapitaaluitgaven en -ontvangsten, de beleidsinformatie en de bedrijfsvoering.
Het onderzoek resulteert in een totaaloordeel over de financiële verantwoording
en oordelen over onderdelen van de bedrijfsvoering. De Algemene Rekenkamer
kan nog geen oordeel geven over de kwaliteit van de beleidsinformatie, gezien
het huidige niveau ervan en het nog ontbreken van uitgekristalliseerde normen.In het kader van het onderzoek bij het Ministerie van SZW is bijzondere
aandacht geschonken aan de uitvoering van het plan ter verbetering van het
beleid ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) bij de
uitvoeringsinstellingen voor de werknemersverzekeringen. Verder zijn twee
verdiepingsonderzoeken verricht: een onderzoek naar beleidsinformatie over
door gemeenten uitgevoerde arbeidsmarktregelingen en een onderzoek naar subsidieregelingen.De Algemene Rekenkamer heeft een afzonderlijk onderzoek verricht naar
het beheer van het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Agentschap SZW. In
dit rapport bij de financiële verantwoording van het Ministerie van SZW
zijn de conclusies uit het onderzoek naar het ESF en het Agentschap opgenomen.
De resultaten van het onderzoek naar ESF en het Agentschap SZW zijn in een
afzonderlijk rapport opgenomen dat tegelijkertijd met dit rapport is gepubliceerd.1.2 OnderzoeksmethodenDe Algemene Rekenkamer onderzoekt niet alle onderwerpen met dezelfde diepgang.
In het rechtmatigheidsonderzoek maakt zij onderscheid tussen «inventariserend»
en «verdiepend» onderzoek.Inventariserend onderzoek voert de Algemene Rekenkamer uit bij nieuwe
onderwerpen waarvoor nog geen normenkader beschikbaar is. Zij geeft hier een
beschrijving van hetgeen zij heeft aantroffen, oordeelt niet en rapporteert
niet in termen van onvolkomenheden, tenzij de departementale accountantsdienst
onvolkomenheden rapporteert en de Algemene Rekenkamer heeft vastgesteld dat
ze kan steunen op de uitkomsten van de accountantscontrole voor haar eigen
oordeelsvorming. Van inventariserend onderzoek is in dit rapport bijvoorbeeld
sprake bij het onderzoek naar de planning en controlcyclus (hoofdstuk 6) en
het onderzoek naar de implementatie van de baseline financieel
beheer en materieelbeheer (hoofdstuk 7).Verdiepend onderzoek vindt plaats door eigen waarnemingen van de Algemene
Rekenkamer al dan niet in combinatie met het – na toetsing – overnemen
van de bevindingen van de departementale accountantsdienst.De Algemene Rekenkamer geeft een totaaloordeel over de financiële
verantwoording. Daarnaast is het al dan niet kunnen steunen op de accountantscontrole
van de financiële verantwoording een afgerond oordeel.1.3 OordeelsvormingFinanciële verantwoordingDe Algemene Rekenkamer sluit haar rechtmatigheidsonderzoek af met een
oordeel over de financiële verantwoording. Dit oordeel wordt gegeven
met «redelijke zekerheid»; de Algemene Rekenkamer onderzoekt namelijk
niet alle verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, respectievelijk de baten,
lasten, kapitaaluitgaven en -ontvangsten. Zij maakt vanuit doelmatigheidsoverwegingen
zoveel mogelijk gebruik van de voorcontrole door de departementale accountantsdiensten.De Algemene Rekenkamer hanteert kwantitatieve en kwalitatieve tolerantiegrenzen
om te bepalen welke fouten en onzekerheden belangrijk zijn. Kwantitatieve
tolerantiegrenzen geven een financiële grens aan. Dat kan een grens zijn
op het niveau van een begrotingsartikel, een grens voor de totale rekening,
per individueel saldo op de saldibalans of voor het totaal van de saldibalans.De Algemene Rekenkamer stelt in haar onderzoek het begrotingsartikel van
een begroting centraal. Zij rapporteert daarom alle belangrijke fouten en
onzekerheden op het niveau van ieder afzonderlijk artikel.Op artikelniveau onderscheidt de Algemene Rekenkamer drie kwantitatieve
tolerantiegrenzen, te weten:1. Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag van kleiner dan € 50
miljoen mag de som van de fouten en onzekerheden niet meer zijn dan 10 % van
het bedrag van het artikel.2. Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag van € 50
miljoen tot € 500 miljoen mag de som van de fouten en onzekerheden
niet meer zijn dan € 5 miljoen.3. Bij begrotingsartikelen met een realisatiebedrag van € 500
miljoen of meer mag de som van fouten en onzekerheden niet meer zijn dan 1%
van het realisatiebedrag.Indien de som van fouten en onzekerheden groter is dan de genoemde grenzen
dan rapporteert de Algemene Rekenkamer hierover. Ook voor de afzonderlijke
saldibalansposten gelden deze kwantitatieve tolerantiegrenzen.Kwalitatieve tolerantiegrenzen zijn niet gebonden aan een bepaald bedrag,
maar aan de aard van de fouten of onzekerheden. Een ministerie overschrijdt
een kwalitatieve grens als het bijvoorbeeld toezeggingen aan de Algemene Rekenkamer
of de Tweede Kamer niet is nagekomen, als er gebreken zijn in de ordelijkheid
en controleerbaarheid van het financieel beheer of als het opzettelijke fouten
maakt in de financiële verantwoording.BeleidsinformatieMinisteries nemen beleidsinformatie steeds vaker op in hun begroting en
verantwoording. Rijksbreed zijn er nog steeds geen duidelijke regels en normen
voor het verantwoorden over beleid. De Algemene Rekenkamer is dan ook nog
niet in staat om een afgerond oordeel te geven over de kwaliteit van de beleidsinformatie
in de financiële verantwoording. De Algemene Rekenkamer heeft inventariserend
onderzoek uitgevoerd naar de beleidsinformatie in de verantwoording en de
processen die ten grondslag liggen aan de totstandkoming hiervan. Op basis
van het onderzoek doet zij aanbevelingen ten aanzien van de inhoud en de totstandkoming
van de beleidsinformatie in de financiële verantwoording. Zo wil zij
ministeries stimuleren kwalitatief goede beleidsinformatie op te nemen in
de financiële verantwoordingBedrijfsvoering (financieel beheer, materieelbeheer en
overige onderdelen)De Algemene Rekenkamer hanteert als uitgangspunt dat de ministers hun
bedrijfsvoering op orde dienen te hebben. Onder bedrijfsvoering verstaat zij
de sturing en beheersing van bedrijfsprocessen binnen een ministerie om de
beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Het betreft sturing en beheersing
van zowel de primaire processen als van de processen die hiervoor faciliterend
zijn1.Overschrijdt een ministerie een (kwalitatieve) tolerantiegrens in (een
onderdeel van) de bedrijfsvoering, dan noemt de Algemene Rekenkamer dit een
«onvolkomenheid».De Algemene Rekenkamer onderscheidt in de rapportage drie gradaties van
onvolkomenheden:• «Geen of geringe onvolkomenheden» geconstateerd. Dit
betekent dat de geconstateerde onvolkomenheden de door de Algemene Rekenkamer
gehanteerde tolerantiegrenzen niet overschrijden.• «Onvolkomenheden». Dit betekent dat uit het onderzoek
onvolkomenheden zijn gebleken die de tolerantiegrenzen van de Algemene Rekenkamer
overschrijden.• «Ernstige onvolkomenheden». Hiervan spreekt de Algemene
Rekenkamer in de volgende situaties: uit het onderzoek zijn onvolkomenheden
gebleken, die:– kunnen leiden of hebben geleid tot disfunctioneren van het financieel
beheer;– betrekking hebben op kritische processen;– wijd verbreid zijn binnen het ministerie;– tot aanzienlijke risico's voor de rechtmatigheid van zeer grote
bedragen kunnen leiden of al hebben geleid;– voor de Algemene Rekenkamer aanleiding zijn geweest om bezwaaronderzoek
in te stellen of bezwaar te maken.De Algemene Rekenkamer geeft tevens aan welke risico's voor rechtmatigheid
en/of doelmatigheid zij aan de gesignaleerde onvolkomenheden verbonden acht
en welke mogelijkheden tot verbetering zij ziet.1.4 LeeswijzerDit rapport bij de financiële verantwoording van het Ministerie van
SZW omvat naast de samenvatting en het deel «Algemeen» drie onderdelen:
«Financiële verantwoording» (hoofdstuk 3 en 4), «Beleidsinformatie»
(hoofdstuk 5) en «Bedrijfsvoering» (hoofdstuk 6 en 7).Het rapport opent met een samenvatting en een «audit action list».
Dit overzicht laat zien op welke punten de Algemene Rekenkamer op grond van
haar onderzoek vindt dat er actie genomen moet worden. Het overzicht meldt
ook de verbetermaatregelen die de minister heeft aangekondigd en de termijn
waarbinnen ze moet leiden tot verbetering. Tevens biedt de lijst inzicht in
voortgang van verbeteracties die de minister eerder is gestart.Het deel «Financiële verantwoording» beschrijft het oordeel
van de Algemene Rekenkamer over de financiële verantwoording van het Ministerie van SZW. Behalve het totaaloordeel van de Algemene Rekenkamer,
worden alle fouten en onzekerheden in de verplichtingen, uitgaven, ontvangsten
en de saldibalansposten die de kwantitatieve tolerantiegrenzen overschrijden
weergegeven.Onderdeel van dit deel is tevens het bezwaaronderzoek (hoofdstuk 4). Wanneer
de Algemene Rekenkamer fouten en onzekerheden in de financiële verantwoording
of onvolkomenheden in het financiële beheer niet aanvaardbaar vindt,
kan zij daartegen bezwaar maken. Het overzicht in bijlage 1 bevat alle fouten,
onzekerheden en onvolkomenheden die kunnen leiden
tot het maken van bezwaar door de Algemene Rekenkamer.Het deel «Beleidsinformatie» is met de huidige ontwikkeling
naar meer transparantie en het ontwikkelingsproject Van Beleidsbegroting Tot
Beleidsverantwoording (VBTB) steeds belangrijker geworden. Dit deel gaat niet
alleen in op de kwaliteit van de kengetallen en andere prestatiegegevens,
maar behandelt ook beleidsprioriteiten, beleidsintensiveringen en informatie
van derden (zoals gemeenten en begrotingsgefinancierde rechtspersonen met
een wettelijke taak (RWT). Over deze onderwerpen geeft de Algemene Rekenkamer
nog geen oordelen, maar doet zij aanbevelingen om een bijdrage te leveren
aan de ontwikkelingen. In een aparte paragraaf wordt ingegaan op de beleidsinformatie
rondom gemeentelijke arbeidsmarktregelingen.Het laatste deel van dit rapport betreft de «Bedrijfsvoering»
van het Ministerie van SZW. De Algemene Rekenkamer hecht veel waarde aan een
goede bedrijfsvoering. Immers, een adequate bedrijfsvoering is een redelijke
waarborg voor het voorkómen van onrechtmatigheden en vormt een goede
basis voor een goede verantwoording. Onder de overkoepelende term «bedrijfsvoering»
vallen tal van onderwerpen. De Algemene Rekenkamer onderscheidt hier de departementale
accountantscontrole, het financieel beheer, het materieelbeheer, de planning-
en controlcyclus en de informatievoorziening van het Ministerie van SZW. Op
al deze terreinen is onderzoek verricht. In een aparte paragrafen wordt ingegaan
op risico's in subsidieregelingen van het Ministerie van SZW en de uitkomsten
van het onderzoek naar ESF en het Agentschap SZW.Ook komt in dit deel de implementatie van de «Baseline financieel
en materieelbeheer» aan de orde. De baseline biedt handvatten voor een
nadere uitwerking van wettelijke voorschriften en kan worden gezien als een
nadere uitwerking van en toelichting op artikel 22 en 25 van de ontwerp Comptabiliteitswet
(CW 2001) waarin wordt bepaald dat het financieel beheer en materieelbeheer
moet voldoen aan de eisen van rechtmatigheid, ordelijkheid en controleerbaarheid
en dat deze overigens zo doelmatig mogelijk wordt ingericht. Het Ministerie
van Financiën heeft de baseline vorig jaar als handleiding aan de ministeries
aangeboden met het verzoek deze vanaf 1 juli 2001 toe te passen. De Algemene
Rekenkamer heeft onderzocht in hoeverre de ministeries hierin slagen.2 HET MINISTERIE VAN SZW2.1 InleidingIn dit hoofdstuk volgt een beeld van de kritieke processen van het ministerie
en de mogelijke risico's die zich voor kunnen doen. Uitgaande van deze karakteristiek
worden de ontwikkelingen die zich binnen het kader van het rechtmatigheidsonderzoek
van de Algemene Rekenkamer bij het ministerie in de afgelopen kabinetsperiode
hebben voorgedaan beschreven en worden de onderwerpen die volgend jaar en
de komende kabinetsperiode aandacht moeten hebben geschetst.2.2 Risico'sHet Ministerie van SZW stimuleert werkgelegenheid, moderne arbeidsrelaties
en een activerende sociale zekerheid.De omvang van de hiermee samenhangende collectieve uitgaven bedroeg ongeveer € 51
miljard in 2001. Hiervan was het grootste deel, namelijk € 37 miljard
premiegefinancierd. € 14 miljard liep via de begroting van het ministerie.
Het totale bedrag op de begroting bedroeg € 17 miljard. De € 14
miljard aan collectieve uitgaven is verstrekt middels subsidies, specifieke
uitkeringen en rijksbijdragen; regelingen die door gemeenten en rechtspersonen
met een wettelijke taak worden uitgevoerd. Voor deze overdrachtsuitgaven geldt
dat de minister maatregelen moet nemen om misbruik en oneigenlijk gebruik
van deze gelden te voorkomen. De besteding van begrotingsgeld door derden
maakt tevens een adequaat toezicht noodzakelijk.De op de begroting opgenomen uitgaven zijn besteed aan diverse beleidsterreinen:• Arbeidsmarktbeleid;• Sociale verzekeringen en arbeidsomstandigheden;• Bijstand en voorzieningen;• Arbeidsverhoudingen, emancipatie en arbeid & zorg.Het Ministerie van SZW werkt sinds 2000 aan een reorganisatie, genaamd
«SZW in Beweging». Deze reorganisatie heeft per 1 januari 2002
in een gewijzigde organisatiestructuur zijn beslag gekregen. Belangrijkste
organisatiewijzigingen zijn de vorming van nieuwe beleidsdirecties, een nieuwe
facetdirectie en drie tijdelijke projectdirecties.In samenhang met deze interne reorganisatie liepen er vier grote projecten:• de herziening van de uitvoeringsstructuur sociale verzekeringen
(Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI);• de oprichting van de Inspectie voor Werk en Inkomen (IWI), wat
een clustering van toezichttaken van College van toezicht sociale verzekeringen
(Ctsv) en directie Toezicht betekent;• de oprichting van de Sociale Inlichtingen en Opsporingsdienst (SIOD);• de oprichting van het Agentschap SZW.Belangrijk startpunt voor de inrichting van de organisatorische beheersingsmaatregelen
is de risico-analyse. De accountantsdienst (AD) noemde in het jaarplan 2001
de volgende risico's bij het Ministerie van SZW ten aanzien van de controle
van de financiële verantwoording:• op diverse beleidsterreinen is sprake van uitgebreide en ingewikkelde
regelgeving. Deze regelgeving is sterk aan verandering onderhevig. Daarnaast
is een aantal regelingen experimenteel en/of tijdelijk van karakter, waarbij
vooraf soms onvoldoende duidelijke normen beschikbaar zijn waaraan de rechtmatigheid
van de uitvoering kan worden getoetst. Dit is niet alleen voor de controle
een probleem maar ook voor de uitvoerders van de betreffende regeling(en);• de financiering van door gemeenten in medebewind uitgevoerde taken.
Hier is sprake van belangentegenstelling tussen uitvoerder (gemeentelijke
autonomie) en minister;• de bijzondere bestuurlijke verhoudingen bij enkele beleidsterreinen,
zoals arbeidsvoorziening en sociale verzekeringen;• de grote mate van afhankelijkheid van gegevens van derden. Dit
leidt tot een risico op misbruik, waarvoor een toereikend beleid ter bestrijding
moet worden gevoerd.De volgende vormen van risico's respectievelijk kritieke processen zijn
hierbij onderscheiden: beheersprocessen bij en naleving van voorschriften
door directies zoals de administratieve organisatie (AO) en contractbeheer,
het M&O-beleid bij overdrachtsuitgaven, de rechtmatigheid van overdrachtsuitgaven
en het toezicht op rechtmatige besteding van overdrachtsuitgaven door derden.De Algemene Rekenkamer voerde ten behoeve van het onderzoek naar de rapporten
bij de financiële verantwoording een risico-inventarisatie uit. Zij signaleerde
naar aanleiding van deze inventarisatie een aantal risico's, waaronder het
informatiebeleid rondom arbeidsmarktregelingen, de ontvlechting van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie,
het beheer van ESF-gelden door het Agentschap SZW en het gebruik en beheer
van subsidies. De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het informatiebeleid
rondom arbeidsmarktregelingen en het beheer van subsidies. De resultaten zijn
geïntegreerd in het rechtmatigheidsonderzoek 2001. Besloten is de ontvlechting
van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie te monitoren en, voor zover informatie
beschikbaar, mee te nemen in het rechtmatigheidsonderzoek 2001. De besteding
en het beheer van ESF gelden door het Agentschap SZW is integraal onderdeel
van het rechtmatigheidsonderzoek 2001, waarin ook het Agentschap als zodanig
nader bekeken is.2.3 De afgelopen kabinetsperiodeIn de afgelopen kabinetsperiode zijn op het terrein van het Ministerie
van SZW veel maatregelen genomen, gericht op het versterken van het arbeidsaanbod.
Daarnaast heeft het beleid zich gericht op de bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting. Voor het versterken van het arbeidsaanbod was een integraal arbeidsmarkt-
en sociale zekerheidsbeleid geboden. Het is een beleid gericht op activering
van nog onbenut arbeidsaanbod, reïntegratie van werklozen en arbeidsgehandicapten
en preventie van uitval uit het arbeidsproces.Daarnaast zijn de afgelopen jaren binnen het Ministerie van SZW belangrijke
investeringen gedaan in onderdelen van het financieel beheer. Er is een nieuwe
administratieve organisatie opgezet en ook op het gebied van informatiebeveiliging
is een forse inhaalslag gemaakt. Er is een blijvende aandacht voor het functioneren
van deze aspecten van de bedrijfsvoering van het ministerie.De afgelopen kabinetsperiode is de accountantsdienst van het ministerie
gekomen tot een samenvattend jaarlijks oordeel over het financieel beheer.
Er is een nieuwe regeling voor het materieelbeheer.Daarnaast zijn er de afgelopen jaren met name op het gebied van het beheer
bij derden en het toezicht van het ministerie daarop, onvolkomenheden gebleken.
Het betreft de uitvoering van de ESF-regeling, de rechtmatigheid in de sociale
zekerheid, en het toezicht op de Algemene Bijstandswet (Abw). Belangrijk hierbij
is een tekortschietend M&O-beleid alsmede de kwaliteit van de ontvangen
accountantsverklaringen, die soms te wensen overlaat.Sinds kort is er bij het ministerie sprake van zogenaamde agentschappen
in oprichting; het Agentschap SZW belast met de uitvoering van Europese subsidieregelingen
en IWI, belast met de uitvoering van het toezicht op de sociale zekerheid,
de bijstand en het arbeidsmarktbeleid. De komende periode zullen deze agentschappen
in oprichting moeten gaan voldoen aan de eisen die voor agentschappen gelden.2.4 VooruitblikDe reorganisatie op het Ministerie van SZW die op 1 januari 2002 zijn
beslag heeft gekregen, is opgezet vanuit de notie van een veranderende omgeving
rond het Ministerie van SZW. De structuurwijzigingen op het gebied van werk
en inkomen, maar ook andere maatschappelijke en politieke ontwikkelingen slaan
terug op de wijze waarop het ministerie invulling geeft aan haar missie: «SZW
stimuleert de werkgelegenheid, moderne arbeidsrelaties en een activerende
sociale zekerheid».Aanpassingen in de structuur en een andere manier van werken moeten het
Ministerie van SZW in staat maken om in de veranderende omgeving zijn missie
uit te kunnen voeren.Het ministerie ziet zichzelf als een speler in een groter geheel; ten
dienste van de samenleving en met medewerkers die zich daarvoor in willen
zetten. Het ministerie wil regisseur zijn van de hele beleidscyclus op haar
beleidsterrein; van beleidsontwikkeling, uitvoering en implementatie tot en
met handhaving en evaluatie.Er zijn belangrijke investeringen gedaan in het beheer binnen het ministerie.
Het is belangrijk dat dit ook in de nieuwe organisatie adequaat blijft functioneren.
Verreweg het grootste deel van de beleidsuitvoering loopt via derden. Het
beheer bij derden en het toezicht van het ministerie daarop is een belangrijk
aandachtspunt. Een tweetal agentschappen in oprichting, het Agentschap SZW
en IWI, zullen uiterlijk 1 januari 2003 moeten gaan voldoen aan de eisen die
voor agentschappen gelden.Belangrijke aandachtspunten voor de korte en middellange termijn zijn
daarnaast:• de SUWI-operatie die vraagt om een integraal en effectief arbeidsmarktbeleid
en een beleid ten aanzien van arbeidsmarktbemiddeling en een activerende sociale
zekerheid;• de oprichting van de Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV), met voor de minister van SZW nadrukkelijk de rol van opdrachtgever
én budgethouder;• de clustering van toezichttaken van Ctsv en directie Toezicht in
IWI wat een (her)positionering betekent van het toezicht qua plaats binnen
ministerie, inhoud en reikwijdte;• de ontwikkelingen rond de arbeidsongeschiktheid met telkens oplopende
achterstanden in de claimbeoordeling en de te verwachten veranderingen in
de toetredingseisen, die beide een gericht beleid ten aanzien van de keuringsartsen
vragen;• de oprichting SIOD welke de groeiende aandacht onderstreept voor
handhaving, M&O en fraudebestrijding;• de oprichting van het Agentschap SZW impliceert invulling van verantwoordelijkheden
ten aanzien van Europese geldstromen;• de blijvende aandacht voor het financieel beheer en de verantwoording
over prestaties en effecten van derden.FINANCIËLE VERANTWOORDING 3 FINANCIËLE VERANTWOORDING3.1 InleidingDe Algemene Rekenkamer geeft jaarlijks een totaaloordeel over de financiële
verantwoording van het ministerie. Dit totaaloordeel van de Algemene Rekenkamer
is opgebouwd uit deeloordelen over de rekening, de toelichting bij de rekening,
de saldibalans, de toelichting bij de saldibalans en per agentschap de financiële
verantwoording.De Algemene Rekenkamer maakt ten behoeve van haar oordeel mede gebruik
van de voorcontrole door de departementale accountantsdienst. Deze brengt
immers een intern accountantsrapport met een accountantsverklaring uit over
de verantwoording van het ministerie respectievelijk begrotingsfonds. Om haar
eigen verantwoordelijkheid voor de oordelen te kunnen dragen, stelt de Algemene
Rekenkamer door middel van een review vast of zij kan steunen op de controlewerkzaamheden
van de departementale accountantsdienst.Dit hoofdstuk gaat achtereenvolgens in op het oordeel over de financiële
verantwoording, de rekening en de saldibalans.3.2 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Algemene Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording
2001 van het Ministerie van SZW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording 2001 van het Ministerie van SZW is een deugdelijke
weergave van de uitkomsten van het financieel beheer en is opgesteld volgens
de voorschriften;• de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, respectievelijk de
baten, lasten, kapitaaluitgaven en -ontvangsten die in de verantwoording zijn
opgenomen zijn rechtmatig, dat wil zeggen: tot stand gekomen in overeenstemming
met de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.De Algemene Rekenkamer stelt in haar onderzoek het begrotingsartikel van
een begroting centraal. Zij rapporteert alle belangrijke fouten en onzekerheden
op het niveau van ieder afzonderlijk artikel.Op grond van haar onderzoek is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de financiële verantwoording van het Ministerie van SZW aan de te stellen
eisen voldoet met uitzondering van de in de paragraaf 3.3 gerapporteerde
bevindingen (alle overschrijdingen van de door de Algemene Rekenkamer gehanteerde
tolerantiegrenzen).3.3 Rekening met toelichtingOverzicht 1 laat de totaalbedragen zien waaruit de rekening 2001 van het
Ministerie van SZW is samengesteld (exclusief agentschappen). Daarnaast zijn
de totalen opgenomen van bedragen die niet deugdelijk zijn weergegeven of
onrechtmatig zijn, of waarover onzekerheid over de deugdelijke weergave of
onzekerheid over de rechtmatigheid bestaat.Overzicht 1Bedragen van de rekening 2001, Ministerie van SZW (x € 1
miljoen) Verplichtingen1Uitgaven1OntvangstenTotaal17 967,716 663,5685,8 Belangrijke fouten/onzekerheden0,27,40Onvolledigheden0001 Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal € 1 315
miljoen respectievelijk € 101 miljoen aan overschrijdingen. Indien
de Staten-Generaal niet akkoord gaan met de desbetreffende slotwetmutaties,
zal de Algemene Rekenkamer haar positieve oordeel op dit punt moeten herzien.Het totaal van de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde fouten en
onzekerheden in de verplichtingen betrof € 0,2 miljoen. Deze hebben
betrekking op het volgende artikel:• U 15.01 Subsidies algemeen (artikelgrootte € 7,8 miljoen),
bij dit artikel was er sprake van een maximale fout van € 1 miljoen
op basis van een departementaal accountantsonderzoek door middel van een steekproef.
Aangezien de Algemene Rekenkamer in haar rapportages uitgaat van de meest
waarschijnlijke fout, wordt in het overzicht in dit geval het foutbedrag van € 0,2
miljoen opgenomen.Het totaal van de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde fouten en
onzekerheden in de uitgaven betrof € 7,4 miljoen. Deze hebben betrekking
op de volgende artikelen:• U 11.01 Personeel en Materieel (artikelgrootte € 215
miljoen). Uit een steekproef kwam als meest waarschijnlijke fout € 6,2
miljoen naar voren. Voor een deel heeft dit betrekking op voorschotten die
gebaseerd zijn op budgetuitputting c.q. versnelde betaling, terwijl er geen
bevoorschotting was overeengekomen;• U14.04 Financiële afwikkeling afgesloten regelingen (artikelgrootte
ca. € 4000). In plaats van ca. € 2000 te vorderen is abusievelijk
dit bedrag betaald.• U15.10 Handhaving en kwaliteitsverbetering van de uitvoering (artikelgrootte € 24
miljoen). Ook hierbij was sprake van een maximale fout welke de tolerantiegrens
van € 2,4 miljoen oversteeg, waarbij in dit geval de meest waarschijnlijke
fout van € 1,2 miljoen is opgenomen.Het totaal van de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde fouten en
onzekerheden in de ontvangsten was nihil.De toelichting bij de rekening voldoet aan de eisen. Het onderwerp financieel
beheer is opgenomen in een hoofdstuk Bedrijfsvoering van de financiële
verantwoording. Hierin ontbreekt echter een algemene beschouwing over het
financieel beheer. Ook wordt niet ingegaan op eventuele ontwikkelingen ten
aanzien van financieel beheer en materieelbeheer. Wel worden aspecten van
financieel beheer en materieelbeheer behandeld in de toelichting op de stand
van zaken ten aanzien van opmerkingen van de Algemene Rekenkamer. In vergelijking
met vorig jaar is dit jaar in de artikelsgewijze toelichting voor alle belangrijke
artikelen een paragraaf opgenomen die ingaat op de M&O gevoeligheid. De
bevindingen inzake kengetallen zijn opgenomen in paragraaf 5.3.OordeelDe rekening en de toelichting bij de rekening 2001 van het Ministerie
van SZW voldoen aan de eisen met uitzondering van bovenstaande bevindingen.3.4 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2 laat de totaalbedragen zien waaruit de saldibalans 2001 van
het Ministerie van SZW is opgebouwd. Jaarlijks beoordeelt de Algemene Rekenkamer
de bedragen op de saldibalans, met uitzondering van:• Uitgaven en ontvangsten: de Algemene Rekenkamer heeft deze al beoordeeld
bij het onderzoek van de rekeningen. Zij heeft alleen de aansluiting tussen
de totalen van de rekening met de saldibalans vastgesteld;• De bedragen die op tegenrekeningen staan; deze hebben geen inhoudelijke
waarde.Daarnaast zijn de totalen opgenomen van bedragen die niet deugdelijk zijn
weergegeven, of waarover onzekerheid over de deugdelijke weergave bestaat.Overzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2001, Ministerie
van SZW (bedragen x € 1 miljoen) DebetCreditTotaal51 49551 495 -/- uitgaven respectievelijk ontvangsten en tegenrekeningen20 83931 186Beoordeeld30 65620 309 Belangrijke fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00Het totaal van de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde belangrijke
fouten en onzekerheden in de saldibalans was nihil.Het bedrag aan afgerekende voorschotten in 2001 bedraagt € 15,1
miljard over 2001. Er is sprake van nihil fouten en onzekerheden in de afgerekende
voorschotten. Ultimo 2001 was het bedrag aan openstaande voorschotten € 30,5
miljard.De toelichting bij de saldibalans voldoet aan de eisen.OordeelDe saldibalans en de toelichting bij de saldibalans voldoen aan de eisen.3.5 Financiële verantwoording Agentschap SZWAgentschap SZW is een in 2001 ingesteld tijdelijk agentschap met een stelsel
van baten en lasten. Over 2001 bedroeg het totaal van de baten € 18
miljoen. Het totaal van de lasten bedroeg € 18 miljoen. Het voordelig
resultaat over 2001 was derhalve nihil. De kapitaalsuitgaven in 2001 bedroegen € 366 000.
Kapitaalontvangsten waren er niet.De totalen van de balans per 31 december 2001 bedroegen € 5,6
miljoen.De Algemene Rekenkamer trof geen belangrijke fouten of onzekerheden aan
in de verantwoorde baten en lasten. De toelichting bij de financiële verantwoording van het Agentschap
voldoet aan de eisen.OordeelDe rekening van baten en lasten, de balans en de bijbehorende toelichting
voldoen aan de eisen. 4 BEZWAARONDERZOEK EN VERVOLGONDERZOEK OP BEZWAAROp grond van artikel 55 van de Comptabiliteitswet kan de Algemene Rekenkamer
bezwaar maken met betrekking tot het gevoerde financiële beheer of de
verantwoording daarover. Alle fouten en onzekerheden en onvolkomenheden die
de Algemene Rekenkamer in haar rapporten bij de financiële verantwoordingen
opneemt acht zij belangrijk en deze overschrijden dan ook haar tolerantiegrenzen.
Zij vindt het nog niet opportuun om ook in al deze gevallen bezwaar te maken.
De Algemene Rekenkamer heeft een bezwaarbeleid geformuleerd.Bij het Ministerie van SZW was geen aanleiding om een bezwaaronderzoek
uit te voeren.BELEIDSINFORMATIE 5 BELEIDSINFORMATIE5.1 InleidingHet nieuwe begroten en verantwoorden (VBTB) leidt tot een verantwoording
waarbij ministeries per beleidsterrein aangeven wat ze hebben bereikt, wat
ze daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Hiervoor is inhoudelijke
informatie over beleid nodig. Ten behoeve van de gebruiker van deze informatie,
in casu de Tweede Kamer, dient deze informatie aan bepaalde eisen te voldoen.
Dit is geëxpliciteerd in het wijzigingsvoorstel CW2001 van april 2002,
waarin staat dat de informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering
(in de verantwoording) deugdelijk moet worden weergegeven. Bij de nadere uitwerking
van het begrip deugdelijke weergave zal rekening moeten worden gehouden met
het feit dat het normenkader voor financiële informatie niet gelijk behoeft
te zijn aan het normenkader voor de niet-financiële informatie. In het
wetgevingsoverleg met de Tweede Kamer is de regering (motie van Walsem, 15
april 2002) derhalve verzocht om een nieuw normenkader te ontwikkelen voor
de deugdelijkheid van niet-financiële informatie en een groeitraject
te koppelen aan de invoering daarvan.De eerste verantwoording nieuwe stijl is de verantwoording over 2002 en
die verschijnt volgend jaar. Ministeries bereiden zich momenteel voor op die
nieuwe manier van verantwoorden. De Verantwoording 2001 is de laatste waarbij
beleidsinformatie wordt gepresenteerd bij de «oude» artikelindeling.De Algemene Rekenkamer heeft in het rechtmatigheidsonderzoek 2001 aandacht
besteed aan de voortgang van VBTB en de ontwikkeling van de verantwoording
in het kader van VBTB. Inhoudelijk onderzoekt de Algemene Rekenkamer kengetallen,
beleidsprioriteiten en beleidsintensiveringen. Kengetallen kunnen informatie
geven over activiteiten, prestaties en effecten. In VBTB-termen valt dit type
beleidsinformatie onder prestatiegegevens. Beleidsprioriteiten zijn door de
Tweede Kamer reeds enige tijd geleden aangewezen als eerste gebieden waarop
de nieuwe verantwoordingssystematiek wordt toegepast. De Algemene Rekenkamer
is nagegaan of er voortgang is bereikt ten aanzien van de kwaliteit van de
beleidsprioriteiten in de periode 1999–2001 en of de ontwikkelingen
in het kader van VBTB in de verantwoording worden gemeld. Daarnaast is onderzocht
in hoeverre de minister beleidsinformatie heeft over de uitvoering van beleid
op afstand. Voor het Ministerie van SZW geldt dit voor de volgende (deels)
begrotingsgefinancierde rechtspersonen met een wettelijke taak: Arbeidsvoorziening,
de Sociale Verzekeringsbank (SVb), het Landelijk instituut sociale verzekeringen
(Lisv) en het Voorzieningsfonds voor Kunstenaars (VvK).Tenslotte heeft de Algemene Rekenkamer dit jaar aandacht besteed aan de
transparantie van de extra prestaties die met middelen inzake beleidsintensiveringen
zijn behaald. Beleidsintensiveringen zijn verhogingen van collectieve uitgaven
ten opzichte van de begroting en/of meerjarencijfers, waaraan een beleidsbeslissing
ten grondslag ligt. Achtergrond is dat de extra middelen een positieve impuls
geven op de betreffende beleidsterreinen.5.2 De voortgang van VBTBIn de financiële verantwoording van het Ministerie van SZW is niet
expliciet stil gestaan bij de voortgang in de uitvoering van VBTB. Wel is
er in de inleiding op gewezen dat de voorliggende verantwoording de laatste volgens de traditionele opzet is. Conform VBTB zijn onderscheiden
suppletore mutaties niet meer in de financiële verantwoording over 2001
tot uitdrukking gebracht. Hiermee wordt afgeweken van de Comptabiliteitswet
(CW), die voorschrijft dat de wijzigingen in de oorspronkelijke raming aangebracht
bij wet, afzonderlijk in de verantwoording moeten worden aangewezen. Om tegemoet
te komen aan deze afwijking van de CW is daarom in de Slotwet 2001 een wetsartikel
opgenomen waarmee in deze gewijzigde opzet wordt voorzien. In de financiële
verantwoording over 2001 is naar dit wetsartikel verwezen. In het jaarrapport
van de AD is deze constructie vermeld.Er zijn in de opzet van de verantwoording verder nog geen aanpassingen
in het kader van VBTB gedaan. In zijn algemeenheid constateerde de Algemene
Rekenkamer dat de financiële verantwoording, zowel de algemene als de
artikelsgewijze toelichting, de laatste jaren een meer beleidsinhoudelijke
invulling heeft gekregen. Er zijn meer prestatiegegevens opgenomen, uitgebreidere
toelichtingen hierop en op het gevoerde beleid.5.3 KengetallenHet gebruik van kengetallen kan een belangrijke bijdrage leveren aan de
verbetering van de kwaliteit van de financiële verantwoording waar het
gaat om het bieden van inzicht in de relatie tussen doelen, prestaties en
middelen.BevindingenDe toelichting bij de rekening bevat op hoofdlijnen de informatie die
nodig is voor een goed begrip en oordeel over het beleid en beheer.Bijna alle kengetallen uit de begroting 2001 komen terug in de verantwoording
2001. De Algemene Rekenkamer constateerde dat de in de begroting en de verantwoording
gehanteerde prestatiegegevens bij een aantal artikelen van elkaar afwijken.
In de verantwoording worden veelal zowel de waarden voor de raming als voor
de realisatie van de kengetallen vermeld. Zoals de minister ook aan de Tweede
Kamer had toegezegd, besteedt hij meer dan vorig jaar aandacht aan toelichtingen
waar de realisatie van de raming verschilt.Evenals vorig jaar het geval was, is bij nog niet alle artikelen op grond
van de geleverde informatie een goed beleidsmatig inzicht te verkrijgen. Zo
ontbreekt soms het doel van de betreffende wet of van het artikel, wordt geen
informatie verschaft over activiteiten, wordt volstaan met de opname van één
enkel kengetal of is het verband tussen verschillende gegevens lastig te leggen.
Overigens bevat de algemene toelichting in sommige van deze gevallen wel de
relevante informatie.Zowel de algemene toelichting als de artikelsgewijze toelichting geven
meer inzicht in activiteiten, prestaties en effecten dan voorgaand jaar. De
nadruk ligt op de geleverde prestaties. Effectgegevens worden nog weinig opgenomen.
Veelal is er op hoofdlijnen een direct verband tussen de prestaties en de
ingezette middelen te leggen. Soms is deze relatie echter niet te leggen,
omdat nadere omschrijvingen van geleverde prestaties of gesubsidieerde activiteiten
ontbreken.De AD heeft de in de verantwoording opgenomen prestatiegegevens zichtbaar
in haar controle betrokken. De Algemene Rekenkamer constateerde
dat de intensiteit van en de verslaglegging over deze controle over de afgelopen
jaren is toegenomen.De AD concludeerde dat de opgenomen prestatiegegevens in het algemeen
aansluiten op de daaraan ten grondslag liggende brongegevens, dan wel op departementale
administratieve systemen of specifieke berekeningen. Evenals vorig jaar kon
de AD in enkele gevallen deze aansluiting niet vaststellen. Ze concludeerde
tevens dat als gegevens van derden worden overgenomen of als prestatiegegevens
worden gebaseerd op eigen berekeningen van het Ministerie SZW er in het algemeen
(nog) geen sprake is van een dwingend systeem van AO binnen het departement
of van systeemcontroles. De Algemene Rekenkamer onderschrijft deze conclusie,
mede gelet op haar bevindingen uit het onderzoek naar beleidsinformatie gemeentelijke
arbeidsmarktregelingen. Ze is van mening dat de AD vanuit haar controlerende
en adviserende functie kan bijdragen aan de ontwikkeling van dergelijke systemen
en procedures binnen het departement.Conclusie en aanbevelingenDe toelichting bij de rekening 2001 van het Ministerie van SZW voldoet
goeddeels aan de eisen. De Algemene Rekenkamer constateerde voor de kengetallen
in de toelichting geen of geringe onvolkomenheden. De Algemene Rekenkamer
stelde vast dat de minister zijn toezegging is nagekomen om meer aandacht
aan mogelijke verschillen tussen raming en realisatie te geven. De Algemene
Rekenkamer ziet in het gebruik van kengetallen en toelichtende teksten mogelijkheden
voor verbetering. De Algemene Rekenkamer beveelt aan alle artikelen te voorzien
van een duidelijke toelichting op de inhoud van het beleid en op de opgenomen
kengetallen.5.4 BeleidsprioriteitenMinisteries werken aan de verbetering van de kwaliteit van de beleidsinformatie.
In de ontwerp CW 2001 is opgenomen dat ministeries per beleidsartikel inzicht
moeten geven in de doelstellingen die ze nastreven, in de mate waarin deze
zijn gerealiseerd alsmede in de instrumenten die ze hierbij hebben ingezet.
De relatie tussen doelen, prestaties en middelen wordt hierdoor transparanter.
Dit dient zowel in de begroting als in de verantwoording tot uitdrukking te
komen. De afgelopen jaren is door de leden van de Tweede Kamer een aantal
beleidsprioriteiten aangewezen waarover de minister zich conform deze nieuwe
systematiek nader moest verantwoorden.In 1999 en 2000 heeft de Algemene Rekenkamer aandacht besteed aan de door
de Tweede Kamer geformuleerde beleidsprioriteiten. Dat gebeurde op verzoek
van de Tweede Kamer. Dit jaar besteedt de Algemene Rekenkamer opnieuw aandacht
aan de weergave van de beleidsprioriteiten door de minister. De Algemene Rekenkamer
gaat na of de ministeries wel de informatie leveren die de Tweede Kamer van
hen gevraagd heeft over de beleidsprioriteiten 2001. Zij wil daarmee bijdragen
aan de realisatie van de doelstellingen van VBTB: verbetering van de kwaliteit
van begrotings- en verantwoordingsinformatie bij de rijksoverheid. De weergave
van de beleidsprioriteiten vormen immers een belangrijke voorbereiding daarop.
Het onderzoek heeft niet tot doel gehad een oordeel te geven over de beleidsprioriteiten.
De nadruk ligt op een analyse van de stand van zaken om daarmee de VBTB-ontwikkelingen
te ondersteunen.Bij het Ministerie van SZW zijn de volgende beleidsprioriteiten aangewezen
door de Tweede Kamer1. Er worden over dezelfde
onderwerpen als voorgaande jaren gegevens gevraagd, maar de vraagstelling
is enigszins gewijzigd. De onderwerpen zijn:• Sluitende aanpak: omvang van instroom, uitstroom, doorstroom en
verblijfsduur in Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw), Wet Inschakeling Werkzoekenden
(WIW) en het Besluit Instroom/Doorstroom (ID) banen en effectiviteit van de
uitstroompremie.• Fraudebestrijding: aard en omvang van misbruik in de verschillende
sociale zekerheidsregelingen en de werking van het sanctie-instrumentarium.• Reïntegratie arbeidsgehandicapten, Wet Reïntegratie Arbeidsgehandicapten
(REA): instroom- en uitstroomgegevens, aard en omvang van toegepaste reïntegratie-instrumentarium,
voor zowel arbeidsongeschikten als werkzoekenden (Werkloosheidswet en Abw).De Algemene Rekenkamer is nagegaan of en in hoeverre de gegevens opgenomen
zijn in de financiële verantwoording en of de ministeries met de gepresenteerde
gegevens ook het oorspronkelijke doel bereiken: het verhelderen van de relatie
tussen de doelen, prestaties en middelen.Ten aanzien van alle drie de prioriteiten constateerde de Algemene Rekenkamer
dat het in de bijlage van de financiële verantwoording opgenomen overzicht
over de prestatiegegevens, de toegankelijkheid en vindbaarheid van de informatie
ten goede komt. Met dit overzicht komt de minister zijn toezegging aan de
Tweede Kamer na. Overigens levert de minister enkele van de vorig jaar door
de Algemene Rekenkamer extra gesuggereerde prestatiegegevens.In de rapportage van het verdiepingsonderzoek naar het informatiebeleid
op het arbeidsmarktterrein zijn de resultaten opgenomen van het onderzoek
dat de Algemene Rekenkamer deed naar beleidsinformatie rondom gemeentelijke
arbeidsmarktregelingen.5.4.1 Sluitende aanpakDe formulering voor de beleidsprioriteit sluitende aanpak wijkt af van
de voor 1999 en 2000 door de Tweede Kamer gehanteerde formulering. Het onderdeel
minderheden is niet in de vraagstelling opgenomen en de elementen doorstroom,
verblijfsduur en uitstroompremie zijn nieuw.Beleidsprioriteiten in de verantwoordingAfgezet tegen de gegevensvraag voor 2001 zijn vrijwel alle gegevens door
de minister geleverd. De samenhang in de informatievoorziening over de verschillende
regelingen (Wsw, WIW, ID-banen) en de sluitende aanpak blijft een aandachtspunt.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenMet de beschikbare gegevens kan op hoofdlijnen een goed inzicht worden
verkregen in de prestaties en de mate waarin de beleidsdoelen worden bereikt.
Een volledig inzicht in totale (ook de aanvullende en gemeentelijke) daadwerkelijk
bestede middelen ontbreekt2.Voor inzicht in de effectiviteit van de arbeidsmarktinstrumenten zijn
gegevens over de duurzaamheid van de uitstroom noodzakelijk3 en gegevens over hoe het de doelgroep op de arbeidsmarkt zou zijn
vergaan, zonder de inzet van deze instrumenten. Dergelijke vragen moeten via
incidenteel evaluatief onderzoek worden beantwoord.Hoewel over de afzonderlijke instrumenten en budgetten binnen deze beleidsprioriteit
het benodigde inzicht in prestaties wordt verschaft, is er geen volledig zicht
op de doelbereiking van de instrumenten in onderlinge samenhang. Het is bijvoorbeeld
onduidelijk hoe de inzet van het sluitende aanpakbudget door Arbeidsvoorziening
zich verhoudt tot haar reguliere inspanningen voor de doelgroep. Doel van
de verschillende arbeidsmarktinstrumenten is om bepaalde kwetsbare groepen
op (weg naar) de arbeidsmarkt te ondersteunen. De Algemene Rekenkamer acht
het van belang dat niet alleen inzichtelijk wordt gemaakt wat de bijdrage
van de afzonderlijke instrumenten is, maar ook in hoeverre de verschillende
arbeidsmarktinstrumenten tezamen bijdragen aan die doelstelling.5.4.2 FraudebestrijdingDe informatievraag van de Tweede Kamer bevat in 2001, naast de fraudebestrijding
in de Abw ook de fraudebestrijding in de overige sociale zekerheidsregelingen.Beleidsprioriteiten in de verantwoordingDe door de Tweede Kamer gevraagde gegevens worden gedeeltelijk in de financiële
verantwoording verstrekt. Daarnaast bevat de financiële verantwoording
gegevens die betrekking hebben op de vraag van de Tweede Kamer om prestatienormen
te ontwikkelen waarmee de ontwikkeling van de fraudebestrijding te volgen
is1.Door de Tweede Kamer is gevraagd om gegevens per uitkering over het aantal
opsporingen, vervolgingen, sancties en de opbrengsten van teruggevorderde
uitkeringen en boetes. In de financiële verantwoording zijn deze gegevens
met name per hoofdstroom (werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en sociale
voorzieningen) gegeven en niet per uitkering. Opgelegde sancties ontbreken
in de verantwoording. Ook prestatiegegevens over werkgeversfraude worden niet
vermeld. Gegevens voor de Abw zouden vanaf 2001 gegenereerd kunnen worden
uit een verbeterde fraudestatistiek en de nieuwe debiteurenstatistiek. Dit
is echter nog niet gebeurd. Eind 2001 is de integrale rapportage Handhaving
verschenen. De toegezegde cijfers met betrekking tot de wet Boeten en Maatregelen
ontbreken echter hierin.In vergelijking met voorgaande jaren leverde de minister in de financiële
verantwoording grotendeels dezelfde gegevens. In andere rapportages en kamerstukken
zijn meer prestatiegegevens vermeld.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenDe relatie tussen doelen en prestaties kan inzichtelijk worden gemaakt
door voor de verschillende fasen van de handhavingsketen2 prestatiegegevens op te nemen. In de financiële verantwoording
is vooral informatie gegeven over de fasen«opsporing» en «geconstateerde
fraude». De afdoening van de geconstateerde fraude en het fraudebedrag
is vermeld. Onduidelijk is de opbrengst van de fraudebestrijding uitgedrukt
in hoogte van boetes, teruggevorderde bedragen en aantallen stopgezette uitkeringen.Uit de rapportages van het de uitvoeringsorganisaties zijn verschillende
gegevens voor de financiële verantwoording geput. Onduidelijk is waarom
niet andere door de Tweede Kamer gevraagde gegevens uit deze rapportages in
de financiële verantwoording opgenomen zijn.Het is moeilijk een compleet beeld van de doelen, prestaties en middelen
te verkrijgen doordat de informatie versnipperd is over verschillende documenten. De Algemene Rekenkamer beveelt aan jaarlijks in een verantwoordingsdocument
een geïntegreerd beeld over de fraudebestrijding te verschaffen.5.4.3 Reïntegratie arbeidsgehandicaptenDe vraagstelling voor de beleidsprioriteit REA is voor 2001 aangepast
ten opzichte van de oorspronkelijke vraag van de Tweede Kamer. De vragen naar
de kosten per project/instrument en naar de verhouding tussen in- en uitstroom
en naar subsidiegebruik door werkgevers zijn vervallen.Beleidsprioriteiten in de verantwoordingDe beleidsinformatie rondom de REA heeft het afgelopen jaar de nodige
aandacht gehad. Begin 2001 is een evaluatie van de Wet REA verschenen en eind
2001 publiceerde de Algemene Rekenkamer haar rapport «Reïntegratie
arbeidsongeschikten»1.De in de verantwoording opgenomen gegevens beantwoorden deels aan de vraag
van de Tweede Kamer. Er is, in tegenstelling tot 2000, ook informatie over
de kosten van de REA-instrumenten gegeven. De Tweede Kamer vroeg om gegevens
voor zowel arbeidsongeschikten als werkzoekenden. In de gegevens die de minister
leverde zijn de inspanningen uitgesplitst naar verschillende groepen arbeidsongeschikte
uitkeringsgerechtigden, maar niet apart naar werkzoekenden (WW/Abw). Inzicht
in de mate waarin de REA bijdraagt aan het gestelde doel, de beperking van
het arbeidsongeschiktheidsvolume, kan op basis van de gegevens niet worden
verkregen.De REA-plaatsingen die de gemeenten realiseren worden zonder nadere toelichting
en los van de overige informatie gepresenteerd. Het inzicht en overzicht in
de totale REA-inspanningen is hierdoor bemoeilijkt.De Algemene Rekenkamer constateerde dat de minister meer gegevens en achtergrondinformatie
over de uitvoering van de REA verschaft dan vorig jaar. Zo is, conform eerdere
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer, een aanzet gedaan om inzichtelijk
te maken in welk jaar ingezette trajecten leiden tot een plaatsing.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenDe minister heeft bij de gegevens geen onderscheid aangebracht tussen
het aantal ingekochte en het aantal gestarte trajecten. Daardoor is niet duidelijk
wat de daadwerkelijke prestatie is. Gegeven plaatsingscijfers zijn voorts
geconstrueerd aan de hand van indirecte gegevens en bestandskoppelingen door
het UWV. Deze zijn daarom met de nodige onzekerheid omgeven. In dit verband
herhaalt de Algemene Rekenkamer haar aanbeveling de inrichting van de informatievoorziening
van het UWV aan te laten sluiten op de benodigde gegevens over gerealiseerde
prestaties en effecten2.Voor het inzicht in de effectiviteit van het reïntegratiebeleid zijn
gegevens over de kwaliteit en duurzaamheid van de werkhervatting noodzakelijk.5.4.4 Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerIn het jaarverslag 2002 zal volgens de minister expliciet aandacht worden
geschonken aan de koppeling tussen begroting en verantwoording van middelen,
prestaties en doelen.Naar aanleiding van de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer om een geïntegreerd
beeld over de fraudebestrijding te verschaffen wees de minister
op de tweede integrale handhavingsrapportage die in 2002 zal verschijnen.
Hierin zal een verdere verbredings- en verdiepingsslag worden gemaakt en meer
gedetailleerde informatie worden opgenomen.In zijn reactie gaat de minister echter niet in op de aanbeveling om prestatie-indicatoren
te ontwikkelen voor alle fasen van de beleidsketen, welke de Algemene Rekenkamer
van belang acht voor het monitoren van de beleidsuitvoering.5.5 Beleidsinformatie gemeentelijke arbeidsmarktregelingenDe Algemene Rekenkamer heeft als onderdeel van het rechtmatigheidsonderzoek
2001 bij het Ministerie van SZW onderzoek gedaan naar de informatievoorziening
van drie subsidieregelingen die zijn gericht op bevordering van de arbeidsparticipatie
door gemeenten. Dit zijn de WIW, ID-banen en de Wsw. Alle drie de regelingen
bieden arbeidsplaatsen voor de diverse doelgroepen van het arbeidsmarktbeleid.
De WIW kent daarnaast nog andere activiteiten zoals scholing. De Wsw is gericht
op personen met een arbeidshandicap. De uitgaven voor deze regelingen gezamenlijk
bedroegen in 2001 € 3,7 miljard. De uitvoering kan worden opgedragen
aan derden.In dit onderzoek heeft de Algemene Rekenkamer de verschillende informatiestromen
in kaart gebracht. Omdat vanwege VBTB beleidsinformatie steeds belangrijker
wordt voor de sturing en verantwoording, heeft zij onderzocht op welke wijze
het ministerie de juistheid van de gegevens waarborgt. Ook is gekeken naar
de mate waarin de beschikbare gegevens en de gegevens die zijn opgenomen in
de financiële verantwoording 2001, inzicht bieden in de samenhang tussen
doelen, prestaties en middelen.Met het onderzoek is beoogd is om de stand van zaken rond dit onderwerp
aan te geven: welke activiteiten worden reeds door het ministerie verricht
en op welke terreinen zou in de toekomst (nog) meer de aandacht kunnen worden
gericht?5.5.1 BevindingenInformatiebronnenDe drie regelingen kennen, afgezien van de Wsw die geen kwartaaldocumenten
kent, vier structurele informatiebronnen, namelijk kwartaaldeclaraties, kwartaalstatistiek,
de jaaropgave en de monitor. De eisen hiervoor zijn neergelegd in wet- en
regelgeving.Voor de Wsw moeten gemeenten jaarlijks, vooruitlopend op de definitieve
jaaropgave, over het voorgaande jaar voorlopige volume en financiële
informatie aanleveren.De kwartaaldeclaraties en jaaropgaven spelen vooral een rol bij de toekenning
van de budgetten. De kwartaaldeclaraties bij de WIW en de ID-banen dienen
om de voorschotten vast te stellen en gedurende het jaar bij te stellen. Op
basis van de jaaropgave stelt het ministerie de uiteindelijke subsidie vast.De jaaropgaven moeten zijn voorzien van een accountantsverklaring en een
rapport met bevindingen. Voor de accountant zijn controleprotocollen en modelverklaringen
opgesteld. In zijn controle moet de accountant de jaaropgaven op de kwartaaldeclaraties
aansluiten. De verklaring van de accountant betreft de getrouwheid en de rechtmatigheid.De kwartaalstatistieken leveren het ministerie in opzet beleidsinformatie.
Deze statistieken bevatten vooral volumegegevens zoals instroom- en uitstroomcijfers
van de regelingen.In de monitors moeten door de gemeenten per halfjaar gegevens op persoonsniveau
worden ingevuld, zoals geslacht, opleidingsniveau en aard en omvang van het
dienstverband. Hiermee kan het ministerie inzicht verkrijgen in de effectiviteit
van de regelingen en het gebruik door bepaalde doelgroepen. Ook kan zij nagaan
of de regeling overeenkomstig de doelstellingen wordt uitgevoerd en of de
regeling bijstelling behoeft.De Algemene Rekenkamer constateerde dat de beschikbare gegevens bij de
drie regelingen het voor een belangrijk deel mogelijk maken een koppeling
te leggen tussen prestaties en kosten. Een volledig inzicht in de kostenverschillen
tussen verschillende activiteiten binnen een regeling en in de inzet van aanvullende
budgetten door gemeenten en werkgevers is op basis van de informatiebronnen
die de Algemene Rekenkamer onderzocht echter niet te verkrijgen.De informatiebronnen bieden inzicht in de prestaties die gemeenten hebben
geleverd. Minder inzicht bieden de informatiebronnen in uiteindelijke effecten
van het beleid, zoals de duurzaamheid van de uitstroom. Om hierover in de
toekomst gegevens te verkrijgen, wordt door het ministerie momenteel gewerkt
aan het knooppunt beleidsinformatie.ControleDe directie Financieel Economische Zaken (FEZ), die verantwoordelijk is
voor de betaling van de voorschotten, bewaakt de tijdigheid en de volledigheid
van de gegevens uit de kwartaaldeclaraties, de kwartaalstatistieken en de
jaaropgaven die de gemeenten leveren. FEZ voert enkele geautomatiseerde controles
op de consistentie van de gegevens uit.De directie Raming en Analyse (R&A) verwerkt vervolgens de gegevens
uit de kwartaalstatistieken en de monitors tot informatie voor de beleidsafdeling.
Zij verstrekt daartoe periodiek rapportages en beantwoordt specifieke vragen
van de beleidsafdeling. Ook voert R&A toetsen op het datamateriaal uit.
Welke toetsen zij uitvoert is nergens beschreven, evenmin zijn de resultaten
van deze toetsen vastgelegd.De prioriteit van de AD ligt bij de controle op de rechtmatigheid van
de in de financiële verantwoording opgenomen gelden. Voor de beleidsinformatie
die in de financiële verantwoording is opgenomen gaat de AD de plausibiliteit
van de gegevens in de artikelsgewijze toelichting bij de financiële verantwoording
na. Verder verricht de AD geen specifieke taken of werkzaamheden bij de controle
van de informatiestromen. De AD verwachtte in de toekomst hierbij wel een
grotere rol te zullen spelen.Met de externe bewerkers van de persoonsmonitors is overeengekomen welke
controles zij uitvoeren. Dit ligt vast in een controleprotocol of in het contract.
Het betreft volledigheidscontroles, controles op plausibiliteit en interne
consistentie en verbandscontrole aan de hand van documenten die het ministerie
van gemeenten ontvangt, zoals de kwartaaldeclaratie of -statistiek. Het ministerie
gaf aan toe te zien op de naleving van deze controle-afspraken via overleg
met de externe bewerker. Behoudens enkele incidentele notities kon het ministerie
de Algemene Rekenkamer hiervan geen rapportages over deze controles overleggen.Het uitvoeren van verbandscontroles tussen financiële- en beleidsinformatie
levert een bijdrage aan de betrouwbaarheid van gegevens. De Algemene Rekenkamer
stelde vast dat zowel het ministerie als de externe bewerker inspanningen
op dit terrein verrichten.Voor de Wsw en de WIW worden enkele verbandscontroles verricht. Bij de
ID-banen heeft de Algemene Rekenkamer geen verbandscontroles aangetroffen.
Het ministerie voert hierbij aan dat het om deels onvergelijkbare gegevens
gaat.Financiële verantwoordingDe Algemene Rekenkamer constateerde dat de bronnen die voor de verschillende
regelingen voor de financiële verantwoording 2001 zijn gebruikt uiteenliepen,
terwijl de informatievoorziening van de regelingen tamelijk uniform is.De bedragen in de financiële verantwoording zijn opgebouwd uit bedragen
die niet eenduidig op het verslagjaar betrekking hebben. De opgenomen prestaties
hebben daarentegen uitsluitend op het verslagjaar betrekking. Een één
op één aansluiting tussen de in enig jaar gedane uitgaven en
daarmee geleverde prestaties is op grond van de financiële verantwoording
dan ook niet te maken.5.5.2 Conclusie en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat de betrouwbaarheid van de beleidsinformatie
bij de onderzochte regelingen de aandacht van het ministerie heeft. Van een
sluitend systeem van waarborgen rondom de betrouwbaarheid van prestatiegegevens
is echter nog geen sprake. Op onderdelen ontbreekt een controle-aanpak en
de Algemene Rekenkamer constateerde leemtes in de vastlegging van procedures,
uitgevoerde controles en de resultaten daarvan. De dossiervorming kan aanzienlijk
worden verbeterd.De Algemene Rekenkamer ziet een mogelijkheid om met de gecertificeerde
jaaropgaven via verbandscontroles de juistheid van de gegevens uit de kwartaalstatistiek
en de monitor vast te stellen. Zij beveelt aan in de opzet van de verschillende
informatiebronnen te streven naar vergelijkbare meeteenheden, zodat meer van
dergelijke verbandscontroles kunnen worden verricht.Eveneens beveelt de Algemene Rekenkamer het ministerie aan om meer aandacht
te hebben voor de procedure voor controle van beleidsgegevens door de externe
bewerker. Ofschoon hierover contractuele afspraken zijn gemaakt, ontbreekt
het inzicht in de naleving hiervan.Op grond van de verschillende informatiebronnen kan voor een belangrijk
deel inzicht in de kosten en in de beleidsprestaties worden verkregen. Hoewel
naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer aanvullend onderzoek nodig is
voor inzicht in de effecten, acht zij het van belang bestaande bronnen zo
in te richten dat hieruit op onderdelen gegevens over de effecten kunnen worden
afgeleid.Omdat de in de financiële verantwoording opgenomen bedragen niet
eenduidig op het verslagjaar betrekking hebben, is het volgens de Algemene
Rekenkamer niet mogelijk een directe koppeling te leggen tussen de in het
verantwoordingsjaar geleverde prestaties en de kosten daarvan voor het Ministerie
van SZW. Gelet op VBTB, beveelt de Algemene Rekenkamer aan om de toelichting
op dit punt inzichtelijker te maken. Ze geeft de minister in overweging om
op enig moment een totaaloverzicht te verschaffen waaruit blijkt
welke prestaties in enig jaar geleverd zijn en welke kosten dat met zich meebracht.Verder acht ze het wenselijk dat er informatie beschikbaar komt over de
middelen die gemeenten en derden aan de geleverde prestaties bijdroegen. Dit
kan via incidenteel onderzoek worden verkregen.5.5.3 Reactie ministerDe minister wees erop dat er binnen het ministerie inmiddels afspraken
zijn gemaakt over de vormgeving van een adequate administratieve organisatie
waarin aandacht voor de kwaliteit van de beleidsinformatie bestaat. Onderdeel
hiervan is ook het verkrijgen van het benodigde zicht op de externe bewerkers.
De minister verwacht dat dit traject eind 2002 zal zijn afgerond. Ook gaf
de minister aan dat er diverse trajecten in gang zijn gezet om de verschillende
informatiebronnen te stroomlijnen, zoals het SIGIS, waardoor de mogelijkheden
om verbandscontroles uit te voeren toenemen. Ook geeft hij aan vanaf 2003
bij de Regelingen voor de WIW en de ID-banen vergelijkbare meeteenheden in
te voeren zodat betere verbandscontroles kunnen plaatsvinden. Daarnaast neemt
hij de aanbeveling over om op enig moment een totaaloverzicht te verschaffen;
wanneer van enig jaar de definitieve prestaties en budgetten zijn vastgesteld
zal hij de resultaten in de eerstvolgende financiële verantwoording inzichtelijk
presenteren.5.6 Informatie van derdenDe uitvoering van wetten en de bijbehorende inning en besteding van publieke
middelen vindt vaak op afstand van het ministerie plaats door RWT's. In dat
geval dient het ministerie in de verantwoording ook informatie over de beleidsresultaten
van deze RWT's op te nemen.Over de prestaties van de begrotingsgefinancierde RWT's dient de minister
zich in de financiële verantwoording te verantwoorden. Door middel van
toezicht op het functioneren van de RWT's dient de minister zich te verzekeren
van de betrouwbaarheid van deze informatie. Belangrijke elementen voor de
inrichting van toezicht door de minister zijn:• informatievoorziening/informatieverzameling (zowel verzamelen van
controle-informatie als van verantwoordingsinformatie);• oordeelsvorming (over controle- en verantwoordingsinformatie);• ingrijpen/bijsturen.Er zal sprake moeten zijn van een sluitende controle- en verantwoordingsstructuur.De Algemene Rekenkamer verbindt nog geen oordeel aan eventuele afwijkingen
van haar eigen inzichten. De volgende paragraaf dient om inzicht te verschaffen
in de aard en omvang van de begrotingsgefinancierde RWT's alsmede de wijze
waarop het toezicht dat de minister uitoefent is vormgegeven.Begrotingsgefinancierde RWT's In overzicht 3 zijn de begrotingsgefinancierde RWT's, met de bijbehorende
begrotingsartikelen weergegeven die in het verantwoordingsjaar 2001 onder
het Ministerie van SZW vallen.Overzicht 3Begrotingsgefinancierde RWT's bij het Ministerie van
SZW 2001RWTBegrotingsartikelRealisatie rekening
2001 (x € 1 miljoen)financieringswijzeBeleidsterrein: Arbeidsmarkt   Arbeidsvoorziening12.01,
Rijksbijdrage aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie497,5lumpsumBeleidsterrein: Sociale Verzekeringen   Sociale Verzekeringsbank13.01, Algemene Kinderbijslagwet3 087,8declaratiebasis  13.10, Regeling tegemoetkoming
onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen (TOG)17,8declaratiebasis Landelijk instituut sociale verzekeringen13.02, Toeslagenwet (TW)299,0declaratiebasis 13.08, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong)1 462,9declaratiebasis  13.09, Tijdelijke wet
inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria (Bia)6,7declaratiebasis  13.12, Rijksbijdrage
loopbaanonderbreking (Wfl)0,2declaratiebasisBeleidsterrein: Bijstandszaken   Voorzieningsfonds voor Kunstenaars14.10, Wet inkomensvoorziening kunstenaars1,8€ 0,9 miljoen vaste kosten (lumpsum)
en € 0,9 miljoen op declaratiebasisDe financiering van de sociale verzekeringen geschiedt op declaratiebasis.
De Arbeidsvoorzieningsorganisatie had een budgetregeling en het Voorzieningsfonds
voor Kunstenaars (VvK) wordt voor een deel lumpsum en voor een deel op declaratiebasis
gefinancierd.De situatie zoals hierboven beschreven, is met ingang van 2002 ingrijpend
gewijzigd. Op 1 januari 2002 is de SUWI-wet van kracht geworden. Bestaande
RWT's als de Arbeidsvoorzieningsorganisatie, het Lisv en de toezichthouder
het Ctsv zijn als gevolg van de SUWI-operatie verdwenen. Nieuwe organisaties
doen hun intrede. In dit kader zijn daarvan relevant het Centraal orgaan voor
werk en inkomen en de daaronder ressorterende Centra voor werk en inkomen
(CWI's), het UWV, de Raad voor werk en inkomen (RWI) en IWI.Het UWV is belast met de uitvoering van de premie-inning, de claimbeoordeling
en de uitkeringsverzorging voor de werknemersverzekeringen. IWI gaat onder
meer toezicht houden op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de werknemersverzekeringen
door het UWV en de SVb. IWI is een samenvoeging van het Ctsv en de directie
Toezicht van het Ministerie van SZW. De taken van het Lisv zijn met de SUWI-operatie
grotendeels bij het UWV ondergebracht.Het CWI en de daaronder ressorterende regionale uitvoeringseenheden CWI's,
zijn verantwoordelijk voor de inschrijving van werkzoekenden en eventuele
arbeidsbemiddeling. De RWI heeft een adviserende taak.ToezichtvisieHet Ministerie van SZW had tot 2002 haar toezichtstaken ondergebracht
bij een aparte directie, de directie Toezicht. Een overallvisie op verzelfstandigings-,
sturings- en toezichtvraagstukken bij zelfstandige bestuursorganen is reeds
in 1996 vastgelegd in de nota «sturing van en toezicht op zelfstandige
bestuursorganen». De onderdelen informatieverzameling, oordeelsvorming
en interventiebeleid komen in de visie aan de orde. Vanuit deze visie werd
gewerkt aan sectorspecifieke toetsingskaders en toezichtsplannen.De directie Toezicht werkte gaf verder elk jaar in het jaarplan de speerpunten
uit voor het toezicht in het komende jaar. Het toezicht was gericht op het
verkrijgen van inzicht in de taakuitvoering van de bestuursorganen.Voor de sector Arbeidsvoorziening, de SVb en het Lisv had het ministerie
aparte toezichtvisies uitgewerkt. Inzicht in de rechten doelmatige uitvoering
werd met name verkregen door reviews en door toetsing van de op grond van
de wet door de RWT's te leveren verantwoordingsproducten. Voor de SVb en het
Lisv fungeerde het Ctsv tot 1 januari 2002 als onafhankelijk toezichthouder.De minister moet toezicht houden op de rechtmatigheid voor de ten laste
van de SZW-begroting komende vergoeding van de uitvoeringskosten van het VvK.
Hij heeft geen toezichtstaak op de inhoudelijke aspecten van de advisering.
De minister beoordeelt voor de rechtmatigheid de verklaring, opgesteld door
de accountant, bij de kostenopgave van de VvK.Op 1 januari 2002 is de positionering van het toezicht bij het Ministerie
van SZW ingrijpend gewijzigd. Het toezicht is ondergebracht bij IWI. De leiding
is in handen van de inspecteur-generaal IWI. De inspecteur-generaal ressorteert
rechtstreeks onder de secretaris-generaal van het Ministerie van SZW en maakt
onderdeel uit van de Algemene Leiding van het ministerie. Prestatie-eisen
en prestatie-indicatoren vervullen binnen de nieuwe aansturings- en verantwoordingsstructuur
een belangrijke rol.5.7 Beleidsintensiveringen5.7.1 InleidingIn een rijksbreed onderzoek heeft de Algemene Rekenkamer onderzocht hoe
de extra beleidsintensiveringen 2001 in de departementale begrotingen en verantwoordingen
zijn toegelicht. Deze vraag is van belang in verband met de overgang naar
VBTB. Bovendien heeft de Tweede Kamer de extra beleidsintensiveringen uit
de Miljoenennota 2001 aangemerkt als een rijksbrede beleidsprioriteit.Nagegaan is in hoeverre uit begrotings- en verantwoordingsinformatie valt
af te lezen welke prestaties met de extra middelen worden beoogd en gerealiseerd.
Met deze inventarisatie worden aandachtspunten voor de verdere implementatie
van VBTB opgespoord. De eisen van VBTB zijn echter pas van toepassing op het
begrotingsjaar 2002.5.7.2 AfbakeningOnder «beleidsintensivering» wordt in de Miljoenennota verstaan:
«verhogingen van collectieve uitgaven en/of verlagingen van ontvangsten
ten opzichte van de begroting en/of meerjarencijfers, waaraan een beleidsbeslissing
ten grondslag ligt». Op basis van de verticale toelichting (uitsplitsing
per ministerie van de begrote budgettaire veranderingen) uit de Miljoenennota
2001 en de departementale begrotingen zijn de beleidsintensiveringen geïdentificeerd.
Autonome wijzigingen heeft de Algemene Rekenkamer niet in haar onderzoek betrokken.In totaal zijn 8 beleidsintensiveringen van het ministerie van SZW onderzocht
met een totaalbedrag van € 286,3 miljoen. De uitkomsten hiervan
zijn in dit rapport opgenomen.Het rijksbrede beeld daarentegen is opgenomen in de VBTB-publicatie Zicht
op beleidsintensiveringen die de Algemene Rekenkamer tegelijk met haar rapporten
bij de financiële verantwoording 2001 uitbrengt.5.7.3 UitkomstenOnderstaande grafiek geeft het percentage weer van de beleidsintensiveringen
waarover de toelichting in de begroting en/of de verantwoording informatie
verstrekt op het punt van middelen, doelen, instrumenten, en/of prestaties.
De verschillende kolommen worden vervolgens onder de grafiek toegelicht.De aansluiting tussen de departementale begroting en de verticale toelichting
in de Miljoenennota is niet één op één te maken.
In de beleidsmatige toelichting bij de begroting presenteert het ministerie
onder Budgettaire kerngegevens een overzicht met toelichting van de extra
beleidsintensiveringen. Er wordt hier niet verwezen naar relevante artikel(onderdel)en.De koppeling tussen het begrote bedrag en het gerealiseerde intensiveringsbedrag
kan voor 60% van de intensiveringen gemaakt worden.Voor een groot deel van de intensiveringen werd uit de begrotingstekst
en in iets mindere mate uit de tekst van de verantwoording duidelijk aan welke
algemene doelen de intensiveringen bijdragen. Streefwaarden werden slechts
bij 10% van de algemene doelen in de begroting genoemd.De operationele doelen waren voor nagenoeg alle intensiveringen duidelijk
in de begroting en voor 60% in de verantwoording. Bij de operationele doelen
kwamen duidelijk meer streefwaarden voor.Voor 60% van de intensiveringen was duidelijk welke instrumenten ermee
werden ingezet.Informatie over de beoogde prestaties werd in de begroting voor 60% van
de intensiveringen aangetroffen, realisatiegegevens in de verantwoording voor
50%.Streef-/realisatiewaarden voor de prestaties werden aangetroffen bij 35%
van de intensiveringen.Bij het overzicht van de beleidsintensiveringen in de begroting is geen
verwijzing opgenomen naar relevante begrotingsartikelen. Overigens wordt in
de begroting en verantwoording veel informatie verstrekt die verband houdt
met de beleidsintensiveringen. Uit de verstrekte informatie over de beleidsprioriteiten
en de artikelsgewijze toelichtingen kunnen doelen en prestaties worden afgeleid
die aan de extra beleidsintensiveringen worden gerelateerd. Er is echter ruimte
voor interpretatieverschillen.Het overzicht van de stand van zaken van de intensiveringen en ombuigingen
in Regeerakkoord en Sociale Nota's in Bijlage 3 van de verantwoording is zeer
verhelderend.5.7.4 Conclusie en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat voor de extra intensiveringen
2001 de koppeling tussen begroting en verantwoording van middelen, prestaties
en doelen in sommige gevallen onduidelijk is. Hoewel ook aan de begrotingskant
verbetering mogelijk is, lijkt de begroting voldoende basis te geven om deze
koppeling beter tot stand te brengen. In de verantwoording wordt aan de intensiveringen
niet altijd apart aandacht besteed.De Algemene Rekenkamer beveelt aan in de toekomst voor de beleidsintensiveringen
meer aandacht te besteden aan de koppeling tussen de Miljoenennota en de begroting.
Verder kan voor meer beleidsintensiveringen worden aangegeven welke prestaties
worden beoogd. Gerealiseerde doelen en prestaties moeten worden uitgedrukt
in dezelfde termen als waarin de beoogde doelen en prestaties in de begroting
zijn gesteld. Naar de mening van de Algemene Rekenkamer moet uit de verantwoording duidelijk worden of de beleidsintensiveringen hebben opgeleverd
waar zij voor bedoeld waren.Reactie ministerIn het jaarverslag 2002 zal volgens de minister expliciet aandacht worden
besteed aan de koppeling tussen begroting en verantwoording.BEDRIJFSVOERING6 BEDRIJFSVOERING6.1 InleidingHet begrip bedrijfsvoering krijgt in de toekomst een centrale plaats in
de openbare financiën. Het begrip bedrijfsvoering krijgt in de toekomst
een centrale plaats in de openbare financiën. In 2003 verschijnen de
eerste jaarverslagen (verantwoordingen-nieuwe-stijl) van de departementen,
vergezeld van een zogenoemde «mededeling over de bedrijfsvoering».
Van de Algemene Rekenkamer wordt verwacht dat ze de mededeling bij de bedrijfsvoering
beoordeelt.De bedrijfsvoering van een ministerie is «de sturing en beheersing
van bedrijfsprocessen binnen een ministerie om de beleidsdoelstellingen te
kunnen realiseren. Het betreft sturing en beheersing van zowel de primaire
processen als van de processen die hiervoor faciliterend zijn»1. Onder bedrijfsvoering vallen dus veel verschillende
onderwerpen. De Algemene Rekenkamer maakt binnen de bedrijfsvoering onderscheid
naar de volgende onderwerpen: departementale accountantscontrole, financieel
beheer, materieelbeheer, planning- en controlcyclus en informatievoorziening.
De Algemene Rekenkamer heeft op al deze terreinen onderzoek verricht binnen
het ministerie.Dit jaar wordt voor het eerst gebruik gemaakt van de baseline financieel
beheer en materieelbeheer. Deze is opgesteld door het Ministerie van Financiën
en vormt een referentiekader van algemene normen en daarvan afgeleide criteria
ten behoeve van de inrichting en de controle van het financieel beheer en
materieelbeheer binnen de rijksdienst. De Algemene Rekenkamer sluit zich aan
bij deze baseline en rapporteert haar bevindingen zoveel mogelijk volgens
dit stramien. Los van de bevindingen, kijkt de Algemene Rekenkamer dit jaar
ook naar de mate van implementatie van de baseline bij de ministeries.Daarnaast heeft de Algemene Rekenkamer de vorig jaar geconstateerde onvolkomenheden
en de door de minister van SZW hierop gedane toezeggingen onderzocht bij de
beschrijving en onderhoudsorganisatie AO, de implementatie van regeling materieelbeheer,
de uitvoering van regeling contractenbeheer, het financieel beheer van Veranderorganisatie
SUWI en het M&O beleid bij uitvoeringsinstellingen.Ook ging de Algemene Rekenkamer na of de overige toezeggingen van de minister
zijn nagekomen. Het betreft het volledig implementeren van de beveiligingsplannen
in 2001, het opstellen van aanvullende acties ter verbetering van de naleving
van controle- en verantwoordingsprotocollen door externe accountants, het
bezien van de rol van het Audit Committee en het bekijken van de vaststellingsprocedures
voor de Wsw en de sociale verzekeringen. Voorts verrichtte de Algemene Rekenkamer
een verdiepingsonderzoek naar subsidies die het Ministerie van SZW verstrekt.
Doel van het onderzoek is mogelijk in de regelingen opgesloten risico's te
onderscheiden. Tot slot zijn in dit hoofdstuk de resultaten opgenomen van
het onderzoek naar het beheer ESF-gelden en het Agentschap SZW.6.2 Departementale accountantscontroleDe Algemene Rekenkamer maakt bij haar onderzoek zoveel mogelijk gebruik
van de voorcontrole door de departementale accountantsdiensten. Om vast te
stellen of de Algemene Rekenkamer gebruik kan maken van de werkzaamheden van
de departementale accountantsdienst, voert zij een review uit op de planning,
uitvoering en afsluiting van de controle. Deze review is gericht op de accountantscontrole
van de financiële verantwoording, het financieel beheer en het materieelbeheer.
In het kader van de review van de accountantscontrole van de financiële
verantwoording heeft de Algemene Rekenkamer expliciet aandacht besteed aan
controle op het niveau van begrotingsartikelen, de controle op naleving van
Europese aanbestedingsrichtlijnen.6.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingDe AD heeft een goedkeurende accountantsverklaring afgegeven bij de financiële
verantwoording van het Ministerie van SZW over het begrotingsjaar 2001.Artikelsgewijze oordeelsvormingDe Algemene Rekenkamer hecht vanuit het budgetrecht van de Tweede Kamer
aan een artikelsgewijze oordeelvorming. Dat wil zeggen dat ze per begrotingsartikel
nagaat of er fouten en/of onzekerheden in voorkomen.De Algemene Rekenkamer heeft door middel van haar review van de AD vastgesteld
dat de controlewerkzaamheden van de AD voldoende grondslag biedt voor haar
oordeelsvorming op artikelniveau.Naleving Europese aanbestedingsrichtlijnenDe Algemene Rekenkamer besteedt ook dit jaar specifiek aandacht aan de
implementatie en naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. De controle
van AD op de naleving van deze richtlijnen is toereikend.Conclusies accountantscontrole financiële verantwoordingDe Algemene Rekenkamer stelde vast dat de AD-controle voldoende basis
vormt voor haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording 2001
van het Ministerie van SZW. Haar oordelen zijn dan ook mede tot stand gekomen
op basis van de AD-rapportages. De controle vertoonde geen of geringe onvolkomenheden.6.2.2 Accountantscontrole financieel beheer en materieelbeheerTot de algemene controletaak van de departementale accountantsdienst behoort
mede de controle van het financieel beheer en het materieelbeheer. De Algemene
Rekenkamer heeft inventariserend onderzoek gedaan naar de wijze waarop de
accountantsdiensten de controle van het financieel beheer en materieelbeheer
vormgeven. Hierbij heeft de Algemene Rekenkamer de systematiek van de baseline
financieel beheer en materieelbeheer betrokken. De uitkomsten van het inventariserende
onderzoek naar de voortgang van de implementatie van de baseline, de omvang
en spreiding van de controlewerkzaamheden, de gehanteerde toetsingscriteria
en de oordeelsvorming zijn opgenomen in paragraaf 7.2Conclusie accountantscontrole financieel beheer en materieelbeheerDe Algemene Rekenkamer heeft gebruik kunnen maken van de resultaten van
de accountantscontrole voor haar onderzoek naar het financieel beheer en materieelbeheer.6.3 Financieel beheerIn hoofdstuk 2 is aangegeven dat bij het Ministerie van SZW met name de
volgende risico's respectievelijk kritieke processen worden onderscheiden:
beheersprocessen bij en naleving van voorschriften door directies zoals de
AO en contractbeheer, het M&O-beleid bij overdrachtsuitgaven, de rechtmatigheid
van overdrachtsuitgaven zoals specifieke uitkeringen, het toezicht op rechtmatige
besteding van overdrachtsuitgaven door derden. In de volgende paragraaf zijn
de bevindingen van het onderzoek naar het financieel beheer weergegeven. Hierbij
is zoveel mogelijk aangesloten bij de risico's en kritieke processen.6.3.1 Administratieve en uitvoeringssystemen6.3.1.1 Administratieve organisatieNaar aanleiding van het rechtmatigheidsonderzoek 2000 concludeerde de
Algemene Rekenkamer dat de beschrijving van de processen en de onderhoudsorganisatie
van de AO onvolkomenheden vertoont. De minister zegde toe dat alle processen
ultimo 2001 beschreven zullen zijn en dat voortgang van de vormgeving van
de onderhoudsorganisaties door de directies te bewaken. Hiermee zou zijn voldaan
aan de normen van de Algemene Rekenkamer. Ook zou de AD worden gevraagd om
een onafhankelijk oordeel te geven over de risico-inventarisaties en de procesbeschrijvingen.BevindingenEen voortgangsrapportage van september 2001 gaf geen gunstig beeld, daarom
is een projectgroep ingesteld die concrete afspraken met de directies heeft
gemaakt. In de eindrapportage van 21 december 2001 geeft de projectgroep aan
dat alle activiteiten om de AO op orde te brengen zijn verricht. Alle directeuren
hebben voor hun eigen directie de documenten, waarin de risico-analyses, procesregisters
en onderhoudsorganisaties zijn vastgelegd voorzien van een handtekening.Door de AD zijn eind 2001 audits verricht op de nieuwe of opnieuw uitgevoerde
risico-analyses. De AD constateerde dat de onderbouwing van de risico's is
verbeterd maar dat op een aantal punten nog nadere actie nodig is om de risico-inventarisatie
te vervolmaken. Deze resterende werkzaamheden hebben geen consequenties voor
de kwaliteit van het financieel beheer en materieelbeheer. In de audits van
de AD zijn niet de onderhoudsorganisaties betrokken. Wel zal de AD in 2002
een audit verrichten naar de werking van de onderhoudsorganisaties. Op basis
van deze resultaten zal het ministerie een evaluatie uitvoeren.Als gevolg van de reorganisatie van het Ministerie van SZW per 1 januari
2002 zullen de procesbeschrijvingen zo snel mogelijk moeten worden aangepast.
Inmiddels stelt de directie Personeel, Organisatie en Informatie (PO&I)
een plan op voor de aanpassing van de AO in 2002. Doelstelling is om ultimo
september 2002 de AO van alle directies te hebben geactualiseerd, inclusief
de beschrijving van nieuwe processen. Ook de onderhoudsorganisatie en de eventuele
aanpassing hiervan vormt onderdeel van het plan. Tot slot besteedt het plan
aandacht aan de inpassing van de AO in de besturingsfilosofie van het ministerie
waaronder de plancyclus van de directies. De AD zal de aanpak van de directie
PO&I beoordelen op toereikendheid en toepasbaarheid. Ook zal de AD een
audit uitvoeren op de realisatie van dit plan.Conclusie en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat op basis van de door het departement
ondernomen activiteiten en de uitkomsten hiervan, de AO eind 2001 geen of
geringe onvolkomenheden meer vertoont. Per ultimo 2001 voldoet de AO aan de
normen van de Algemene Rekenkamer: de AO is nagenoeg beschreven en de onderhoudsorganisaties
zijn vastgelegd. Voor de noodzakelijke actualisatie van de AO als gevolg van
de reorganisatie van het departement heeft het departement een plan opgesteld
waarin ook aandacht is voor het actueel houden van de AO via de onderhoudsorganisatie
en de inbedding van de AO in de besturingsfilosofie van het departement.6.3.1.2 InformatiebeveiligingPer 1 januari 1997 diende aan het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
(VIR) te zijn voldaan. Het voorschrift verplicht alle ministeries tot het
maken van risico-analyses, het hebben van een beveiligingsplan en het bepalen
en implementeren van maatregelen ten behoeve van de informatiebeveiliging.
Het departement streefde ernaar om in 2001 de implementatie van deze beveiligingsplannen
te effectueren.BevindingenIn december 2001 verscheen het beleidsdocument Informatiebeveiliging SZW,
dat met ingang van 2002 van kracht is. Dit document geeft de organisatie en
de kaders van het informatiebeveiligingsbeleid van het departement weer. In
december 2001 is tevens de Baseline Informatiebeveiliging SZW vastgesteld,
die voor het grootste deel van de primaire werkprocessen bij het ministerie
een geschikt beveiligingsniveau dient te bieden. Deze Baseline vervangt de
Basisnormen Informatiebeveiliging SZW uit 1996.Eind 2001 is de implementatie van de beveiligingsplannen bij het departement
vrijwel voltooid. De laatste maatregelen worden in 2002 voltooid.ConclusiesDe Algemene Rekenkamer concludeerde geen of geringe onvolkomenheden in
de informatiebeveiliging.6.3.1.3 Administratieve systemenHet Ministerie van SZW beschikt over diverse administratieve systemen
waaronder het Beheer, Informatie- en Afhandelingssysteem (BIAS) en het Centraal
Administratief Financieel Administratiesysteem (CAFAS). In BIAS wordt alle
informatie vastgelegd die nodig is voor het gehele proces van bevoorschotting
tot vaststelling. CAFAS is het financiële informatiesysteem voor de uitvoering
van de departementale begrotingsadministratie.BevindingenHet afgelopen jaar is de onderhoudbaarheid van BIAS verbeterd. Als gevolg
van nieuwe regelgeving vonden dit jaar diverse aanpassingen in de verplichtingenmodule
plaats. In BIAS wordt nog niet, nadat de vaststelling heeft plaatsgevonden,
de verplichtingenstand gemuteerd. Dit heeft geleid tot verschillen in de verplichtingenstand
CAFAS versus BIAS. Aangezien ook de standen van de voorschotten in BIAS en
CAFAS gedurende het jaar niet overeenstemmen, vonden aan het eind van het jaar correctiewerkzaamheden plaats bij de WIW, Wsw en Regeling Kinderopvang
en buitenschoolse opvang alleenstaande ouders.Ten behoeve van VBTB zullen in 2002 diverse aanpassingen worden gerealiseerd.
Tevens zal de verplichtingenmodule worden aangepast zodat verplichtingen,
nadat de vaststelling heeft plaatsgevonden, direct worden afgeboekt. In 2000
is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor een herontwerp van BIAS.
Maart 2001 zou een pilot worden begonnen, maar die is echter uitgesteld en
zal waarschijnlijk in 2002 starten.ConclusiesDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat de administratieve systemen geen
of geringe onvolkomenheden bevatten. Ondanks het feit dat BIAS thans te kenmerken
is als een verouderd systeem dat slechts door noodzakelijke aanpassingen en
correctiewerkzaamheden als administratief systeem kan blijven fungeren. Hierdoor
blijven de risico's voor het financieel beheer beperkt. Het ministerie heeft
besloten tot vervanging van BIAS.6.3.2 Transactie-uitgaven en -ontvangstenIn het rechtmatigheidsonderzoek over 2000 stelde de Algemene Rekenkamer
bij directies van het ministerie en de Veranderorganisatie SUWI verschillende
onvolkomenheden vast rond contractbeheer en (Europese) aanbestedingsprocedures.
De minister gaf aan dat registratie van gegevens in het contractenregister
zou worden bekeken en dat zonodig de aanbestedingsprocedures zou worden aangescherpt.
In het rechtmatigheidsonderzoek over 2001 onderzocht de Algemene Rekenkamer
opnieuw het contractbeheer en de (Europese) aanbestedingsprocedures.BevindingenOver de eerste helft van 2001 stelde de AD evenals in 2000 bij diverse
directies en de Veranderorganisatie SUWI onvolkomenheden vast bij Europese
aanbestedingen, de naleving van de offerteprocedure, de controle op de levering
van prestaties door derden (betaalstukken) en de dossiervorming over financiële
transacties (bewijsstukken). Door het ontbreken van betaalstukken en bewijsstukken
kon geen zekerheid worden verkregen over de juistheid van de betaling en/of
verplichtingen. In vergelijking met 2000 deden deze onvolkomenheden in het
contractbeheer en in aanbestedingen zich voor bij meer directies.In de loop van 2001 heeft het ministerie diverse acties in gang gezet
om de onvolkomenheden weg te nemen. Volgens het ministerie zijn per ultimo
2001 het contractenarchief en de het contractenregister van de meeste directies
op orde. In het kader van de reorganisatie van het ministerie zijn alle directies
nogmaals geïnformeerd over de geldende (Europese) aanbestedingregels.
Het risico dat de Europese aanbestedingsregels niet worden nageleefd is volgens
het ministerie gering omdat altijd advies moet worden gevraagd aan de juridische
afdeling van het departement. Voor de uitvoering van het Actieplan Professioneel
Inkopen en Aanbesteden is in 2001 een departementale projectgroep ingesteld
van aanbestedende directies. Over de uitkomsten van de eind 2001 afgeronde
acties heeft de AD nog geen onderzoek gedaan. Inmiddels is met ingang van
2002 de Veranderorganisatie SUWI opgeheven.In de eerste helft van 2002 wordt voor het contractbeheer een nieuw systeem
geïmplementeerd en worden de regels aangepast zodat per 1 juli 2002 het
ministerie beschikt over een geautomatiseerd systeem en standaardopzet voor
het contractbeheer. In februari 2002 is gestart met een operationele audit
naar het inkoopproces waarmee inzicht dient te worden verkregen in de kosten
en opbrengsten van de aanbestedingsprocedures en deze waar mogelijk te verbeteren.Conclusies en aanbevelingenOok in 2001 bevatten het contractbeheer en de (Europese) aanbestedingsprocedures
onvolkomenheden. Inmiddels heeft het ministerie in 2001 diverse acties ondernomen
om het contractbeheer en de (Europese) aanbestedingsprocedures te verbeteren.
Ook in 2002 zijn nog diverse acties voorzien. In de oordeelsvorming van de
Algemene Rekenkamer speelt een rol dat er geen inzicht is en een onafhankelijke
oordeelsvorming heeft plaatsgevonden over de effecten van de genomen maatregelen.Gezien de ervaringen uit het verleden en het feit dat de onvolkomenheden
reeds enige jaren bestaan, beveelt de Algemene Rekenkamer het ministerie aan
dusdanige maatregelen te treffen die enerzijds zorgen voor naleving van de
(nieuwe) voorschriften door de directies zelf en anderzijds betrekking hebben
op het toezicht op de naleving van de (nieuwe) voorschriften. De Algemene
Rekenkamer wacht de uitkomsten van onderzoeken die de AD naar contractbeheer
en (Europese) aanbestedingsprocedures over 2002 uitvoert met belangstelling
af.Reactie ministerDe minister gaf aan dat medio 2002 een nieuwe regeling contractbeheer
zal worden vastgesteld en een daarop gebaseerd geautomatiseerd contractenregister
zal worden geïmplementeerd. Ook zal worden bezien op welke wijze het
toezicht beter kan worden vormgegeven. Eind 2003 zal een en ander qua opzet
en werking gereed zijn.6.3.3 OverdrachtsuitgavenIn het kader van het Rfv 2001 heeft de Algemene Rekenkamer onderzoek uitgevoerd
naar het beheer en de rechtmatigheid van specifieke uitkeringen en subsidies
(overdrachtsuitgaven). Ter waarborging van een rechtmatige besteding van de
overdrachtsuitgaven dient het ministerie te beschikken over een toereikend
beleid ter voorkoming van M&O. De volgende aspecten zijn hierbij van belang:1. RegelgevingDe regelgeving dient zo weinig mogelijk ruimte te bieden voor M&O
door bijvoorbeeld heldere definities en een nauwkeurige omschrijving van doel
en doelgroep. De wet zal duidelijk aan moeten geven welke gegevens wanneer
van de belanghebbende worden vereist teneinde de recht- en doelmatigheid van
de uitgaven of ontvangsten vast te kunnen stellen (controle- en verantwoordingsstructuur)
en de sancties die getroffen worden indien de voorwaarden niet worden nageleefd.
De Algemene Rekenkamer neemt voor haar uiteindelijke oordeelsvorming de specifieke
wet als uitgangspunt. Indien in de wet onvoldoende voorwaarden zijn gesteld
om M&O voldoende af te dekken zal de Algemene Rekenkamer dit constateren,
maar het niet doorvertalen naar onzekerheid over de rechtmatigheid van de
uitgaven.2. VoorlichtingActieve voorlichting is noodzakelijk om door kennis, houding of gedragsverandering
de beleidsdoelen van wetten of regelingen zo goed mogelijk te bereiken. Voorlichting
heeft een preventieve werking ter voorkoming van M&O.3. ControlebeleidVoor de bestrijding van M&O is de controle op de gegevens van belanghebbenden
van wezenlijk belang. Het ministerie is verantwoordelijk voor de invulling
van het controlebeleid. De mate van controle kan beperkt worden door wettelijke
bepalingen en doordat het nut van extra controle-inspanning niet opweegt tegen
de kosten die daarmee zijn gemoeid. In de praktijk wordt veelal gekozen voor
het gebruik van verantwoordingsinformatie vanuit de gemeenten en provincies
en daarop betrekking hebbende verklaringen van externe accountants. Ter waarborging
van een goede controle hecht de Algemene Rekenkamer belang aan duidelijke
explicitering van de controle-eisen (via controleprotocollen) en een reviewbeleid.4. SanctiebeleidHet sanctiebeleid dient aan te sluiten op de regelgeving en heeft een
preventieve werking. De Algemene Rekenkamer gaat ervan uit dat bij misbruik
ten minste het behaalde voordeel wordt weggenomen.Op basis van voorgaande aspecten is sprake van een sluitende verantwoordings-
en controlestructuur. Indien gelden door de provincie/gemeente worden doorgegeven
aan intermediairs en instellingen dan dienen de gemeenten en provincies ook
inzicht te hebben op de rechtmatige besteding door de eindgebruiker.De door de Algemene Rekenkamer geconstateerde onvolkomenheden in het M&O-beleid
kunnen leiden tot onzekerheid over de rechtmatigheid van de desbetreffende
uitgaven of ontvangsten. Indien het M&O-beleid van het ministerie toereikend
is zal een resterende onzekerheid de minister niet worden aangerekend. De
minister dient zich bij voorkeur in de toelichting bij de financiële
verantwoording te verantwoorden over zijn M&O-beleid en de uitkomsten
van dit beleid in het desbetreffende jaar.6.3.3.1 Accountantsverklaringen en informatievoorziening
externe accountantsDe uitvoering van het arbeidsmarktbeleid en de bijstand bij het Ministerie
van SZW is voornamelijk in handen van derden zoals gemeenten. Belangrijke
basis voor de vaststelling van de rechtmatige besteding van departementale
en Europese gelden zijn voor het Ministerie van SZW accountantsverklaringen
en rapporten van bevindingen van externe accountants. De hieraan gestelde
eisen heeft het ministerie vastgelegd in controle- en rapportageprotocollen.
De AD verricht jaarlijks een groot aantal reviews bij externe accountants
en beoordeelt aldus de kwaliteit van de accountantsverklaringen en de informatievoorziening.BevindingenDe informatie van externe accountants vormt een belangrijke basis voor
de vaststelling door het departement van de rechtmatige besteding van deze
middelen door de betreffende derden. Evenals in 2000 blijkt bij de door de
AD in 2001 uitgevoerde reviews (197) op de werkzaamheden van de externe accountants
dat de uitvoering van deze werkzaamheden en de rapportering daarover
niet in alle gevallen aan de gestelde eisen voldoet. Bij 13% van de reviews
(26) is door de externe accountant afgeweken van de regels voor de controle:
de grondslag voor de accountantsverklaring is onvoldoende. Meer dan de helft
hiervan deed zich voor bij de WIW waar de accountants de voorgeschreven toleranties
toepasten op de uitvoeringsorganisatie in plaats van de jaaropgaven van de
gemeenten. Bij 6% van de reviews (12) is de informatievoorziening aan het
departement via rapporten van bevindingen onvoldoende.De aard en omvang van de geconstateerde afwijkingen is volgens de AD niet
zodanig dat hierdoor op het niveau van de departementale financiële verantwoording
en de begrotingsartikelen de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van de
bestede middelen in gevaar komt. De afwijkingen bleven binnen de toleranties
en wanneer de grondslag onvoldoende bleek, zijn aanvullende controlewerkzaamheden
verricht of heeft de AD zelf de rechtmatigheid vastgesteld. Toch vindt de
AD het uit niet acceptabel dat daarbij niet volledig kan worden vertrouwd
op door externe accountants verstrekte informatie.In het Audit Committee van mei 2001 zijn mogelijkheden tot verbetering
van de kwaliteit van door externe accountants geleverde producten besproken.
Verbeteringen waren voorlichting richting opdrachtgever en accountantskantoren,
het onder de aandacht brengen van de onvolkomenheden bij de besturen van de
accountantskantoren, het aanspreken van de opdrachtgever van de accountant
op «in gebreke blijven» en het opleggen van sanctiemaatregelen.
De acties zijn vervolgens verder uitgewerkt tot een protocol dat door de ambtelijke
top van het departement is vastgesteld.In januari 2002 heeft de AD een brief geschreven aan de grote accountantskantoren
en de gemeentelijke accountantsdiensten van de vier grote steden. Hierin worden
de gemaakte fouten onder de aandacht gebracht, met het verzoek te bevorderen
dat deze in de toekomst niet meer zullen voorkomen. Op zijn vroegst kan het
effect volgens de AD bij de beoordeling van de accountantsverklaringen in
2002 zichtbaar worden. Conclusies en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer constateerde evenals in 2000 onvolkomenheden in
de kwaliteit van de informatievoorziening door externe accountants. Zij vindt
het zorgwekkend dat de kwaliteit van de van externe accountants ontvangen
accountantsverklaringen en rapporten van bevindingen bij declaraties van departementale
en Europese middelen in 2001 niet is verbeterd. De Algemene Rekenkamer dringt
aan op acties richting accountantskantoren en opdrachtgevers. Immers ook de
Algemene Rekenkamer is voor haar oordeelsvorming mede afhankelijk van de werkzaamheden
van externe accountants. De Algemene Rekenkamer betreurt het dat niet eerder
actie is ondernomen richting accountantskantoren zodat wellicht resultaten
hiervan nu zichtbaar zouden kunnen zijn.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerIndien uit de reviews van de departementale accountantsdienst, die medio
2002 zullen zijn afgerond, blijkt dat er geen verbetering is opgetreden, zal
de minister verdere stappen overwegen conform het door de accountantsdienst
ontworpen protocol.De Algemene Rekenkamer had graag gezien welke concrete stappen de minister
onderneemt richting accountantskantoren. Immers de AD constateerde
zelf dat er geen verbetering is opgetreden in de kwaliteit van door externe
accountants verstrekte informatie. De Algemene Rekenkamerzal de te zetten
stappen volgen en nagaan of deze het gewenste effect hebben.6.3.3.2 Specifieke uitkeringenDe Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de specifieke uitkeringen
die het Ministerie van SZW aan gemeenten verstrekt met een financieel belang
groter dan € 45,4 miljoen in 2001. Bij het Ministerie van SZW gaat
om de Abw, de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werknemers (Ioaw), de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte
zelfstandigen (Ioaz), de WIW, de Wsw, de Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars
(Wik), de Regeling kinderopvang en de ID-banen. In totaal verstrekte het Ministerie
van SZW in 2001 € 7,8 miljard aan specifieke uitkeringen. De Abw
vertegenwoordigt veruit het grootste financiële belang: € 3,7
miljard. Belangrijk aandachtspunt in het onderzoek bij het Ministerie van
SZW was het controlebeleid en het sanctiebeleid.BevindingenAlle specifieke uitkeringen bij het Ministerie van SZW hebben een wettelijke
grondslag. Tevens is er een sluitend controlebeleid. Gemeenten moeten jaarlijks
een verantwoording indienen bij het ministerie, voorzien van een accountantsverklaring
volgens voorgeschreven controleprotocol. Er is een modelaccountantsverklaring,
die verwijst naar het controleprotocol en die naast een getrouwheidsverklaring
tevens een expliciete mededeling over de rechtmatigheid bevat. Single audit
is het uitgangspunt. De AD voert jaarlijks reviews uit bij de specifieke uitkeringen,
bestaande uit gesprekken en dossieronderzoek. Voor alle specifieke uitkeringen
heeft het ministerie het sanctiebeleid uitgewerkt in onder andere een maatregelenbeleid,
handhavingregels en de wet Boeten en maatregelen.Hieronder wordt uitgebreider ingegaan op de uitkomsten van het onderzoek
naar het controle- en sanctiebeleid van de volgende specifieke uitkeringen:1. Algemene Bijstandswet (incl. Ioaw en Ioaz)2. Wet Inschakeling Werkzoekenden3. Wet sociale werkvoorziening4. Wet inkomensvoorziening kunstenaars5. Regeling kinderopvang en buitenschoolse opvang1. Algemene BijstandswetOp basis van de uitgevoerde reviews concludeerde de AD dat gesteund kan
worden op de door de accountants van de gemeenten verrichte werkzaamheden.
De informatieverstrekking aan het ministerie vormde een toereikende basis
om de rijksvergoeding vast te stellen.In 2001 vond vaststelling plaats over het vergoedingsjaar 2000. De AD
concludeerde dat er sprake is van voldoende onderbouwing en motivering. Aan
het maatregelenbeleid is op toereikende wijze invulling gegeven. De definitief
vastgestelde rijksvergoeding is rechtmatig verstrekt.Met de invoering van de single audit heeft het ministerie een aantal instrumenten
ingevoerd om te waarborgen dat bij de vaststelling van de rijksvergoeding
gesteund kan worden op het gemeentelijk verantwoordingsverslag
(plus jaaropgave) en de daarbij behorende accountantscontrole en -verklaring.
De AD constateerde dat de toezichtsactiviteiten van het ministerie (validatieonderzoeken,
verbetertrajecten en duurzaamheidstoetsen) vertraging hebben opgelopen. Deze
vertraging brengt het risico met zich mee dat er onvoldoende zicht ontstaat
op de inhoudelijke interpretatie van de rechtmatigheid van de wetsuitvoering
door gemeenteaccountants en de (duurzaamheid van) verbeteringen in de uitvoering.
Dit risico is momenteel klein door de uitvoering van de quick scan Abw 2001.In 2001 is besloten, mede naar aanleiding van het onderzoek bij de sociale
dienst van Amsterdam, tot een grondige doorlichting van alle gemeenten. Daarbij
is eerst een globale verkenning uitgevoerd, gevolgd door een quick scan bij
gemeenten waar zich onvolkomenheden voordeden. Hierbij is gekeken naar de
rechtmatigheid van verstrekte uitkeringen, de wijze waarop en de intensiteit
waarmee de gemeente de bijstandgerechtigde naar betaald werk begeleidt en
de uitstroom bevordert, en het consequent opleggen van boetes en maatregelen.
Bij de gemeenten waar ernstige onvolkomenheden in de rechtmatigheid zijn geconstateerd,
zijn kortingen op de rijksvergoeding toegepast en/of in voorbereiding. Bovendien
liep bij een aantal van deze gemeenten in 2000 verbetertrajecten. Gedurende
de looptijd van het verbetertraject hebben onvolkomenheden geen gevolgen hebben
voor de vaststelling van de rijksvergoeding.De Algemene Rekenkamer constateerde geen of geringe onvolkomenheden bij
het financieel beheer voor de Abw. Ook wordt er voldoende uitvoering gegeven
aan het controle- en sanctiebeleid.2. Wet Inschakeling WerkzoekendenDe controle en rapportering van de accountants vormde volgens de AD een
bruikbare basis voor de vaststelling van de rijksvergoeding. De AD stelde
vast dat de verkeerde toepassing van de toleranties door accountants geen
materiële gevolgen had voor de vaststelling van de rijksvergoeding. De
vastgestelde rijksvergoeding is rechtmatig verstrekt. Het sanctiebeleid, het
zogenoemde stopbeleid heeft volgens de AD voldoende gefunctioneerd.Eind 2001 moesten nog 48 rijksvergoedingen over 1999 worden vastgesteld.
De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de door de gemeenten uitgevoerde c.q.
uit te voeren herstelacties en het niet tijdig indienen van de jaaropgave
1999. Om een tijdige indiening te bewerkstelligen zijn eind 2000 handhavingsregels
vastgesteld.Het niet tijdig indienen van de jaaropgaven heeft geen gevolgen voor de
vaststelling van de rijksvergoeding omdat de vaststellingstermijn van een
jaar aanvangt vanaf het tijdstip dat het departement de jaaropgave ontvangt.Gemeenten hebben de mogelijkheid om het overschot van subsidie voor de
WIW over te hevelen naar de Wsw. Hiervan wordt in beperkte mate gebruik gemaakt.
Evenals vorig jaar constateerde de AD dat het Ministerie van SZW geen zicht
heeft op de verantwoording van deze overgehevelde gelden. Het financieel beheer
rondom de overgehevelde budgetten is ontoereikend. Om inzicht te verkrijgen
in de besteding van de WIW-middelen is de jaaropgave Wsw 2002 uitgebreid met
vragen over de herkomst van de middelen uit de WIW.De Algemene Rekenkamer constateerde onvolkomenheden bij het financieel
beheer voor de WIW bij de overheveling van de budgetten voor de
WIW naar de Wsw. Inmiddels is de jaaropgave Wsw 2002 hierop aangepast. Ook
dringt zij aan op naleving van de handhavingsregels voor de indiening van
de jaaropgaven. Er wordt voldoende uitvoering gegeven aan het controle- en
sanctiebeleid.3. Wet sociale werkvoorzieningDe controle en rapportering van de accountants vormde volgens de AD een
bruikbare basis voor de vaststelling van de rijksvergoeding. De AD constateerde
dat de vergoedingen over 1999 op een juiste en tijdige wijze door het ministerie
werden vastgesteld. Ook de terugvorderingen naar aanleiding van geweigerde
rijksvergoedingen zijn juist en volledig verantwoord. De vastgestelde rijksvergoeding
is rechtmatig verstrekt.De Algemene Rekenkamer constateerde geen of geringe onvolkomenheden in
het financieel beheer voor de Wsw. Ook wordt er voldoende uitvoering gegeven
aan het controle- en sanctiebeleid.4. Wet Inkomensvoorziening KunstenaarsOp basis van de uitgevoerde reviews concludeerde de AD dat gesteund kan
worden op de door de accountants van de gemeenten verrichte werkzaamheden
voor de accountantsverklaringen en de rapporten van bevindingen. Bij de vaststelling
van de rijksvergoeding was sprake van voldoende onderbouwing en motivering.
Aan het maatregelenbeleid is op toereikende wijze invulling gegeven. Bij een
beperkt aantal gemeenten zijn voor een relatief gering bedrag maatregelen
opgelegd. De definitief vastgestelde rijksvergoedingen zijn rechtmatig verstrekt.De Algemene Rekenkamer concludeerde geen of geringe onvolkomenheden bij
het financieel beheer voor de Wik. Ook wordt er voldoende uitvoering gegeven
aan het controle- en sanctiebeleid.5. Regeling kinderopvang en buitenschoolse opvang alleenstaande
oudersIn 2001 bleek uit de review van de AD dat een deel van de gemeenten de
jaaropgave niet op de juiste wijze invult. Fouten worden gemaakt bij het invullen
van de prijs en/of het aantal kinderopvangplaatsen. De externe accountant
had deze fouten in zijn controle niet opgemerkt. Volgens de AD zijn de financiële
consequenties gering en liggen de bedragen beneden de toleranties. Voor 2000
zijn herstelacties in gang gezet en het financieel beheersconcept zal worden
aangepast. Ook onderzoekt het ministerie bij 29 gemeenten om wat voor soort
fouten het gaat. Voor 1999 heeft de vaststelling echter al plaatsgevonden
en kunnen gemaakte fouten niet meer worden hersteld. Door de verlate aanvang
van de reviewwerkzaamheden door de AD, diende het ministerie de jaaropgaven
vast te stellen zonder over de uitkomsten van de review van de AD te kunnen
beschikken. Het ministerie dient namelijk binnen een jaar na ontvangst de
jaaropgave vast te stellen.De Algemene Rekenkamer constateerde onvolkomenheden in het financieel
beheer voor de Regeling kinderopvang. Het ministerie onderneemt herstelacties
en acties om de onvolkomenheden in de toekomst te voorkomen. De Algemene Rekenkamer
zal de acties in 2002 volgen.Conclusies en aanbevelingenIn de onderzochte specifieke uitkeringen Abw, Wsw en WIK constateerde
de Algemene Rekenkamer geen of geringe onvolkomenheden in het financieel
beheer. Bij de WIW en de Regeling Kinderopvang en buitenschoolse opvang constateerde
de Algemene Rekenkamer wel onvolkomenheden in het financieel beheer. Om inzicht
te verkrijgen in de besteding van de WIW-middelen is de jaaropgave Wsw 2002
uitgebreid met vragen over de herkomst van de midddelen uit de WIW. Voor de
Regeling Kinderopvang onderneemt het ministerie herstelacties ten aanzien
van de onjuist ingevulde jaaropgaven en acties om onvolkomenheden in de toekomst
te voorkomen.De Algemene Rekenkamer constateerde dat voor alle onderzochte specifieke
uitkeringen voldoende uitvoering wordt gegeven aan het controle- en sanctiebeleid.6.3.3.3 SubsidiesRegeling schoonmaakdiensten particulierenDe regeling wordt uitgevoerd door de Ondernemersorganisatie schoonmaak-
en bedrijfsdiensten (OSB). Door de AD worden reviews bij werkgevers gehouden,
alsmede bij OSB. Uit reviews van de AD bleek dat de accountantsverklaring
niet in alle gevallen toereikend was. De AD stelde vervolgens zelf vast dat
de werkgevers de subsidie voorwaarden naleefden. De Algemene Rekenkamer constateerde
dat de subsidie voor de Regeling schoonmaakdiensten particulieren rechtmatig
is versterkt.Onderzoek Algemene RekenkamerIn zijn naar subsidies constateerde de Algemene Rekenkamer onvolkomenheden
in het financieel beheer van subsidies. De criteria voor de beoordeling van
de aanvraag en belangrijke begrippen zijn in de regelingen niet altijd helder
en eenduidig geformuleerd. Het gevraagde activiteitenverslag wordt niet inhoudelijk
beoordeeld, waardoor het dus geen gevolgen voor de subsidie kan hebben. De
Algemene Regeling SZW-subsidies bevat geen bepalingen over sancties, zoals
boetes. Paragraaf 6.6 bevat alle resultaten van het onderzoek naar subsidies.6.3.3.4 Sociale verzekeringenHet Ministerie van SZW kent, zoals in de inleiding van dit rapport uiteengezet
is, niet alleen begrotingsuitgaven (sector Rijk)
maar ook veel premiegefinancierde uitgaven (premiesector). Voor de sector Rijk, en dan de begrotingsuitgaven voor het Ministerie
van SZW, heeft de minister de verantwoordelijkheid voor alle beheersmatige,
operationele en financiële handelingen. Voor de premiesector heeft de
minister vooral een toezichthoudende verantwoordelijkheid. Om de verschillen
in de ministeriële verantwoordelijkheid recht te doen kent het Ministerie
van SZW twee begrotings- en verantwoordingscycli. In de begrotingscyclus sector
Rijk wordt verantwoording afgelegd middels de financiële verantwoording.
In de cyclus voor de premiesector wordt door de toezichthouder een jaarlijkse
rapportage opgesteld, gericht op de recht- en doelmatigheid van de uitvoering
van de sociale verzekeringswetten.Het Ministerie van SZW levert een rijksbijdrage aan diverse sociale zekerheidsfondsen.
Opgenomen in de financiële verantwoording zijn de verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten met betrekking tot de Algemene Kinderbijslagwet (AKW), de Wet
Tegemoetkoming Onderhoudskosten Gehandicapten (TOG), de Toeslagenwet (TW),
de Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten(Wajong), de Wet
Beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria (Bia) en de Wet
Financiering Loopbaanonderbreking (Wfl). Het betreft hier een bijdrage aan de verder hoofdzakelijk premiegefinancierde sector, waar de minister
geen uitvoerende maar toezichthoudende verantwoordelijkheid voor draagt. Het
beheer van deze fondsen geschiedde door het Lisv en de SVb. De uitvoering
van de sociale verzekeringswetten gebeurde tot 2002 door de SVb en de uitvoeringsinstellingen.
In hoofdstuk 5 is ingegaan op de wijze waarop het Ministerie van SZW het toezicht
op deze sector heeft ingericht. De Algemene Rekenkamer verwacht in september
2002 haar derde rapport te publiceren in de reeks over verantwoording en toezicht
bij RWT's.De Algemene Rekenkamer richt zich bij haar rapportage op de beoordeling
van het departementale traject en het toezichtstraject op de begrotingsgefinancierde
uitgaven en ontvangsten. De premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten, waarvan
het toezichtstraject grotendeels samenvalt met de begrotingsgefinancierde
uitgaven en ontvangsten, vallen buiten het kader van dit onderzoek.In het kader van de rechtmatigheid van de begrotingsuitgaven hanteert
de Algemene Rekenkamer als norm dat de geconstateerde onrechtmatigheid bij
de uitvoeringsinstellingen leidt tot rechtmatigheid van de departementale
financiële verantwoording, zolang het ministerie deze bestedingen vergoedt
op basis van een wettelijke verplichting. Daarnaast dient het ministerie conform
de daarvoor geldende criteria actie te ondernemen en eventueel aanwijzingen
te geven om de onrechtmatigheid weg te nemen.Bestaande M&O-risico's vormen geen belemmering voor een positief oordeel
over de financiële verantwoording als er, de mogelijkheden en omstandigheden
in aanmerking genomen, een toereikend M&O-beleid is, dat beleid ook voldoende
wordt uitgevoerd en de (toch nog bestaande) onzekerheid toereikend wordt toegelicht.Vorig jaar overwoog de Algemene Rekenkamer om een bezwaaronderzoek uit
te voeren naar de aansturende rol van de minister inzake het bewerkstelligen
van een toereikend M&O-beleid bij de uitvoeringinstellingen. Het door
de minister van SZW gepresenteerde verbeterplan was voor de Algemene Rekenkamer
aanleiding om af te zien van het bezwaaronderzoek.BevindingenOnrechtmatigheidspercentages en verbeteractiesIn 2001 heeft het Ctsv ten aanzien van de begrotingsgefinancierde sociale
verzekeringen alleen voor de TOG een goedkeurende verklaring afgegeven. Ook
voor de meeste premiegefinancierde sociale verzekeringen is een afkeurende
verklaring afgegeven. Voor een groot deel van de wetten worden al jaren afkeurende
verklaringen of verklaringen met een beperking afgegeven.Voor het jaar 2000 heeft het Ctsv de rechtmatigheidsnormen voor diverse
aspecten ten opzichte van voorgaande jaren gewijzigd. Niet meer meegewogen
worden de wetsoverstijgende fouten, de bevindingen inzake Lisv-lasten en fouten
in sociaal-medische vastleggingen bij de arbeidsongeschiktheidswetten. Over
de wijzigingen is met de AD overleg gevoerd.Door het Ctsv, het Lisv en een ambtelijke werkgroep zijn in de voorgaande
jaren verschillende verbetermaatregelen opgesteld. De tot nu toe genomen
maatregelen hebben nog niet het effect gehad van een daling van de onrechtmatigheidspercentages.
Het Ministerie van SZW heeft enige wetsontwerpen ingediend zoals verbetering
vangnet Ziektewet, Poortwachter en Walvis teneinde op termijn een verhoging
van de rechtmatigheidspercentages te bewerkstelligen. De maatregelen zullen
mogelijk effect krijgen in de nieuwe SUWI-organisatie.Het Ctsv rapporteerde in de Sociale verzekeringen in
2000 dat de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen door
alle uitvoeringsinstellingen ernstig tekortschiet. Het betreft deels opdrachten
aan recentelijk aan de uitvoeringsinstellingen verbonden ondernemingen. Ook
vermeldde het Ctsv dat de ICT bij de uitvoeringsinstellingen een kwetsbaar
punt blijft. Zij wijst op de grote risico's ten aanzien van de betrouwbaarheid
en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.Verbeterplan M&O-beleidDoelstelling van het verbeterplan M&O-beleid van het Ministerie van
SZW is om vóór 1 januari 2002 de onvolkomenheden bij de uitvoeringsinstellingen
(in samenwerking met en via aansturing van het Lisv en het Ctsv) op te heffen,
dan wel daartoe verbeteractiviteiten op de rails zetten. Het UWV kan dan als
rechtsopvolger van de uitvoeringsinstellingen en van het Lisv met ingang van
1 januari 2002 het verbetertraject M&O-beleid voortzetten en afronden.
Daartoe heeft het ministerie een aantal stappen ondernomen. Intern heeft het
ministerie een taskforce ingesteld. Richting Ctsv, Lisv en Veranderorganisatie
UWV zijn verdergaande afspraken gemaakt. Over de voortgang heeft het ministerie
zich actief laten informeren.Uit de voortgangsrapportages van het ministerie blijkt dat ultimo 2001
alle uitvoeringsinstellingen vooruitgang hebben geboekt om te komen tot een
toereikend M&O-beleid. Het ministerie gaf aan dat ondanks de inzet van
het Ctsv, het Lisv en de uitvoeringsinstellingen nog niet alle onvolkomenheden
zijn opgeheven. Gebleken is dat de beschikbare tijd van medio 2001 tot ultimo
2001, voor de uitvoeringsinstellingen onvoldoende is geweest om alle onvolkomenheden
op te heffen. Op basis van de in 2001 bereikte resultaten met betrekking tot
het M&O-beleid, resteren voor het UWV nog een aantal actiepunten.Naast deze specifieke M&O-activiteiten zijn conform het verbeterplan
door het ministerie ook andere activiteiten verricht1.Maart 2002 geeft het UWV aan het ministerie aan te verwachten dat de onvolkomenheden
in de risico-inventarisatie en de M&O-toelichting in de op 1 mei 2002
te verschijnen verantwoordingsrapportage 2001 van het UWV zullen zijn opgeheven.
Voor het formuleren van toereikende maatregelen en de werking daarvan verwijst
het UWV naar het Handhavingsactiviteitenplan 2002 dat door het directoraat
Handhaving van het UWV verder vorm wordt gegeven. Ook IWI komt op basis van
de informatie van het UWV en eigen analyse tot de conclusie dat het UWV in
mei 2002 met een toereikende M&O-toelichting kan komen. IWI kan alsdan
accountantsverklaringen per wet afgeven zonder de beperking voor misbruik
hetgeen het vooraf vastgestelde streven van IWI is. Over de voortgang laat
het ministerie zich maandelijks informeren.Departementaal trajectIn 2000 had de directie Toezicht nauwelijks vaststellingen van voorschotten
verricht. In 2001 is deze situatie aanmerkelijk verbeterd, waardoor
er op dit punt geen sprake meer is van een onvolkomenheid. In 2001 heeft vaststelling
van twee vergoedingsjaren plaatsgevonden, in het algemeen 1997 en 1998. Eind
2001 bedraagt de stand van de stand van de openstaande voorschotten € 14,0
miljard (ultimo 2000 € 16,7 miljard).Conclusies en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer constateerde in haar onderzoek dat de uitvoering
van de begrotingsgefinancierde sociale verzekeringswetten behoudens de uitvoering
van de TOG, wederom niet voldeed aan de wettelijke rechtmatigheidsnorm van
1%. Daarnaast constateerde de Algemene Rekenkamer dat de naleving van de Europese
aanbestedingen bij de uitvoeringsinstellingen te wensen overliet. Het ministerie
heeft het afgelopen jaar veel aandacht aan organisatorische aspecten van het
toezicht geschonken, zoals de samenvoeging van de directie Toezicht met het
Ctsv. Gezien de directere verantwoordelijkheid van het departement voor de
uitvoering voor de sociale verzekeringen met de invoering van SUWI, is een
actieve rol in het kader van het toezicht van het departement mogelijk.De Algemene Rekenkamer constateerde in 2001 nog onvolkomenheden in het
M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen. Desalniettemin spreekt zij
haar waardering uit voor het ambitieniveau en de gepleegde inspanningen van
het ministerie, de toezichthouder en de uitvoeringsorganisaties om het M&O-beleid
op korte termijn te verbeteren. Gezien de veranderingen in de uitvoering van
de sociale zekerheid is de Algemene Rekenkamer verheugd over het te bereiken
doel op 1 mei 2002: een toereikende M&O-toelichting van het UWV bij de
verantwoording 2001 en accountantsverklaringen van het IWI zonder de beperking
van misbruik. De Algemene Rekenkamer concludeerde dat daarmee de onvolkomenheden
in de aansturing van het M&O-beleid zullen zijn opgelost. Wel zal zij
de werking (uitkomsten, aanpassing en verbetering) van het M&O-beleid
blijven volgen.De Algemene Rekenkamer constateerde dat de rechtmatigheid van de vaststelling
van de departementale uitgaven en ontvangsten inzake de sociale verzekeringen
geen of geringe onvolkomenheden vertoont.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerIn zijn reactie gaf de minister aan van mening te zijn dat de kwaliteit
van de uitvoering in 2003 op een hoger niveau dient te liggen dan in 2002,
hetgeen dan ook zijn vertaling in een hoger rechtmatigheidsniveau zal moeten
vinden. De minister gaf aan dat niet kan worden gegarandeerd dat voldaan aan
de wettelijke norm van 1%. Over de concrete doelstellingen voor 2003 en de
wijze van realisatie vindt overleg plaats met het UWV. Dit zal uitmonden in
concrete prestatieafspraken met de Raad van Bestuur van het UWV.Ten aanzien van de Europese aanbestedingen merkte de minister op dat het
ministerie de SUWI-organen nauw zal blijven volgen en zal toezien op naleving
van deze aanbestedingsregels.De Algemene Rekenkamer had graag gezien dat de minister concreet aangaf
wanneer de wettelijke norm van 1% zou worden gerealiseerd. Ook dring zij aan
op spoed bij het maken van afspraken over te realiseren prestaties in 2003.
Daarvoor acht de Algemene Rekenkamer het noodzakelijk dat prestatie-indicatoren
worden ontwikkeld waarmee het UWV kan worden beoordeeld.6.3.4 Rijksbijdrage en ontvlechting ArbeidsvoorzieningIn het kader van de nieuwe structuur van de uitvoering werk en inkomen
wordt de organisatie van Arbeidsvoorziening ontvlecht. De organisatie wordt
per 1 januari 2002 opgedeeld in een aantal onderdelen:• de arbeidsbureaus gaan op in de Centra voor Werk en Inkomen,• de reïntegratiewerkzaamheden in het private reïntegratiebedrijf
KLIQ,• de Centra Vakopleiding komen in een afzonderlijke stichting,• het bedrijf Facent, voorheen Algemeen Facilitair Bedrijf genoemd,
wordt aan derden verkocht,• de werkzaamheden voor ESF gaan naar het Agentschap SZW.Intern is in 2001 deze ontvlechting al ingezet.De minister van SZW is ingevolge de Arbeidsvoorzieningenwet 1996 verantwoordelijk
voor het beschikbaar stellen van middelen aan Arbeidsvoorziening en het maken
van afspraken over daarvoor te leveren prestaties. Daarbij is de minister
onder andere verantwoordelijk voor het houden van toezicht op de rechtmatigheid
van de uitvoering van de Arbeidsvoorzieningenwet 1996 door Arbeidsvoorziening.BevindingenArbeidsvoorziening heeft in 2001 een rijksbijdrage ontvangen voor het
ten uitvoer brengen van de Arbeidsvoorzieningswet 1996 ad € 497
miljoen. Ook in 2001 was er sprake van liquiditeitsproblemen, waardoor de
voorschotten al vroeg in het jaar zijn verstrekt. Evenals voorgaande jaren
bestaat de rijksbijdrage uit een basisbijdrage en een prestatiebijdrage. De
prestatiebijdrage wordt conform de begroting uitbetaald, er vindt geen afrekening
plaats op basis van de geleverde prestaties. Overigens is in de loop van het
jaar de rijksbijdrage wel aangepast aan de tegenvallende prestaties.Voor de ontvlechting (en ook hier ter voorkoming van liquiditeitstekorten)
is voornamelijk als voorschot € 472 miljoen in 2001 aan Arbeidsvoorziening
overgemaakt.Volgens een afspraak met prof. dr. Koopmans, de bestuurder die de ontvlechting
van Arbeidsvoorziening coördineert, komt de jaarrekening 2000 tegelijk
met de boedelbeschrijving die hij zou opmaken over de financiële situatie
bij Arbeidsvoorziening. Deze stukken zijn begin maart 2002 ter beschikking
gekomen. De accountant van Arbeidsvoorziening heeft bij het financiële
verslag van 2000 een afkeurende verklaring verstrekt. De accountant vermeldt
onder meer dat de volledigheid en juistheid van de bestuurlijke informatievoorziening
niet was gewaarborgd.De AD had bij het opstellen van haar rapport voornoemde stukken nog niet
ter beschikking. De AD heeft zich daarom geen oordeel kunnen vormen over de
rechtmatige besteding van de aan Arbeidsvoorziening verstrekte rijksbijdrage.
De AD schrijft in haar rapport: «Omdat de rijksbijdrage volgens de Arbeidsvoorzieningswet
wordt toegekend ten behoeve van de uitvoering van de in de wet genoemde taken
en niet afhankelijk is gesteld van de rechtmatigheid van de bestedingen, heeft
de rechtmatigheid van de bestedingen door Arbeidsvoorziening geen directe
invloed op de strekking van de accountantsverklaring bij de financiële
verantwoording van het Ministerie van SZW».Ten aanzien van de betalingen aan Arbeidsvoorziening in het kader van
de ontvlechting heeft de AD geen specifieke opmerkingen gemaakt.ConclusiesDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat de toekenning van de rijksbijdrage
en de ontvlechtingsbijdrage door het departement rechtmatig is. Gezien de
afkeurende verklaring van de accountant bij het financieel verslag 2000 van
Arbeidsvoorziening is er geen zekerheid over de rechtmatigheid van de besteding
van de publieke middelen over 2000 door Arbeidsvoorziening. In haar oordeel
over 2001 heeft de Algemene Rekenkamer deze verklaring niet betrokken. De
Algemene Rekenkamer zal de afwikkeling van voornoemde bijdragen bij de afrekening
in 2002 kritisch volgen en zal hierbij het rapport van de accountant en het
oordeel van de AD betrekken.6.3.5 Samenvattende conclusie financieel beheerOverzicht 4 geeft een overzicht van de oordelen over het financieel beheer
bij het Ministerie van SZW over 2000 en 2001.Overzicht 4Oordelen over financieel beheer bij Ministerie van
SZWAspect bedrijfsvoeringGeen of geringe onvolkomenheden geconstateerdOnvolkomenheden
geconstateerdErnstige onvolkomen-heden geconstateerd 200120002001200020012000AccountantscontroleXX    Administratieve en uitvoeringssystemen      Administratieve organisatieX  X  InformatiebeveiligingXX    Transactie-uitgaven      Contractbeheer  XX  Europese aanbestedingen  XX  Overdrachtsuitgaven      MenO beleid  XX  Kwaliteit accountantsverklaringen  XX  Specifieke uitkeringen:      – Algemene BijstandswetXX    – Wet Inschakeling Werkzoekenden XX   – Wet sociale werkvoorzieningXX    – Wet Inkomenvoorziening KunstenaarsX     – Regeling Kinderopvang  X   Subsidies  X   Sociale verzekeringenX  X  ArbeidsvoorzieningXX    De Algemene Rekenkamer constateerde op diverse onderdelen onvolkomenheden
in het financieel beheer. Ten opzichte van voorgaand jaar is er sprake van
achteruitgang. Onvolkomenheden uit het voorgaande jaar bij contractbeheer
en aanbestedingen, kwaliteit accountantsverklaringen en M&O-beleid sociale
verzekeringen zijn niet verdwenen. Er zijn nieuwe onvolkomenheden naar voren
gekomen bij WIW, Regeling Kinderopvang en subsidies. De onvolkomenheid bij
de AO is verdwenen.6.4 MaterieelbeheerHet Ministerie van SZW beschikt niet over centrale voorraden. Door de
beperkte voorraad is het financiële belang gering. Het materieelbeheer
heeft betrekking op pc's, mobiele telefoons, drukwerk, meubilair, kunstwerken
en (lease) auto's. Het materieelbeheer op SZW is ingericht volgens het besluit
Materieelbeheer en een tweetal departementale regelingen, te weten de circulaire
contractbeheer en de Regeling materieelbeheer SZW 2000. Een gedetailleerde
en vastgelegde vergelijking tussen de baseline materieelbeheer en de van toepassing
zijnde departementale regelingen is nog niet gemaakt. Het ministerie is van
mening dat met de invoering van de regeling materieelbeheer SZW 2000 aan de
baseline wordt voldaan. In de eerste helft van 2002 zal een gedetailleerde
vergelijking worden gemaakt. Eventueel alsnog blijkende onvolkomenheden in
de uitvoering van de baseline zullen 1 juli 2002 zijn hersteld, inclusief
de in voorkomend geval gewenste aanpassingen van de AO. In de volgende paragraaf
zijn de bevindingen per onderdeel van de baseline materieelbeheer weergegeven.VoorraadbeheerHet Ministerie van SZW beschikt niet over centrale voorraden. Alle bestelde
en ontvangen goederen worden zoveel mogelijk direct binnen de dienst uitgezet.
Wel is er een beperkte opslag aan drukkerijgoederen (papier) en domeingoederen.
Ook is er een tijdelijke voorraad van binnengekomen pc's in het magazijn voor
uitzetting in het departement.Criterium voor de te beheren voorraden drukwerk, pc's is het niet onmiddellijk
in circulatie brengen. Volgens het ministerie is een risico-analyse niet noodzakelijk
omdat alle goederen bij binnenkomst worden geregistreerd. Door de beperkte
voorraad is het financiële belang gering.RisicobeheerRisicobeheer is volgens het ministerie nauwelijks van toepassing, want
er zijn nauwelijks voorraden. Bijna alle goederen worden meteen in omloop
gebracht. In de beide departementale regelingen zijn risicoaspecten (criteria)
meegenomen. Het ministerie hanteert criteria als aantrekkelijkheid, diefstalgevoeligheid
en een financiële ondergrens. Tevens is vastgelegd op welke wijze gehandeld
dient te worden om vermissing, diefstal en misbruik zoveel mogelijk tegen
te gaan. Mede om vervreemding te voorkomen is voor laptops en mobiele telefoons
een uitleenadministratie. Ook is de onderhoudsgevoeligheid, duurzaamheid en
soort gebruik van goederen vastgelegd. Het beheer van kantoorbenodigdheden
berust bij de bedrijfsbureaus van de directies.AdministratiesHet Ministerie van SZW kent de volgende administraties: ALINCO voor voorraad
drukwerk en ontvangen pc's, PLANON voor inventaris, kunst en audiovisueel
en MARVAL voor automatiseringsapparatuur. Criteria voor het bijhouden van
administraties zijn opgenomen in de beide departementale regelingen. Ook is
aangegeven wie de registratie verricht.Conclusies en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer constateerde dat er geen onvolkomenheden zijn in
de opzet van het materieelbeheer, evenals het jaar daarvoor. Een deel van
de regeling materieelbeheer SZW 2000 zal nog voor 1 juli 2002 worden geïmplementeerd.Medio 2002 zal een zogenoemde nulmeting plaatsvinden naar de uitvoering
van de regeling materieelbeheer SZW 2000. Aanbevolen wordt om
deze nulmeting breder te trekken en ook te plaatsen in het kader van de implementatie
van de baseline materieelbeheer.6.5 Planning- en controlcyclusIn haar rechtmatigheidsonderzoek 2001 heeft de Algemene Rekenkamer een
inventariserend onderzoek uitgevoerd naar de sturing en beheersing van de
primaire en ondersteunende processen binnen de ministeries. Invalshoek bij
dit verkennende onderzoek is de planning- en controlcyclus zoals die wordt
uitgevoerd op het niveau ter ondersteuning van de departementale leiding.
Het onderzoek was hierbij met name gericht op de aanpassingen van de planning-
en controlcyclus als voorbereiding op de implementatie van VBTB en de mededeling
over de bedrijfsvoering in het begrotingsjaar 2002.BevindingenVoor de planning- en controlcyclus van het Ministerie van SZW was 2001
een overgangsjaar. Vanaf 2002 wordt de planning- en controlcyclus aangepast
overeenkomstig de uitgangspunten en implementatie van de reorganisatie «SZW
in beweging» en van VBTB.Planning- en controlcyclus in 2001De Algemene leiding (AL) van het departement bestaat in 2001 uit de Secretaris
Generaal (SG), de plaatsvervangend SG en vier Directeuren Generaal (DG). Er
is sprake van collegiaal bestuur. De leden van de AL zijn portefeuillehouders
voor een aantal directies en organisatieonderdelen, en zijn verantwoordelijk
voor de coördinatie tussen hun directies. De AL stelt de beleidskaders
vast waarbinnen de sturing en beheersing van de financiële en niet-financiële
processen dienen plaats te vinden. De directeuren zijn integraal verantwoordelijk
voor de realisatie van de door hen te verrichten taken en de daarbij te bereiken
doelen. Het collegiaal bestuur bij het Ministerie van SZW wordt in 2001 ondersteund
door een tweetal departementale planning- en controlcycli, te weten financiële
en de beleidsgeoriënteerde cycli ofwel de jaarlijkse bestedingscyclus
en de jaarplancyclus. Beide cycli, die onafhankelijk van elkaar opereren,
beogen de aansturing van de interne organisatie.De financiële cyclus bestaat enerzijds uit de interne bestedingsplancyclus
en anderzijds uit de externe begrotings- en verantwoordingscyclus. Deze trajecten
lopen gescheiden, maar zijn aan elkaar gekoppeld via de begrotingsvoorbereiding.De beleidsgeöriënteerde cyclus omvat per directie een jaarplan
en de vastgestelde prioriteiten van beleid.Planning- en controlcyclus in 2002In het kader van de reorganisatie «SZW in Beweging» op het
Ministerie van SZW is in 2002 de planning- en controlcyclus herzien. Hierbij
heeft ook het VBTB-gedachtengoed een belangrijke rol gespeeld.Het Ministerie van SZW kent na invoering van «SZW in Beweging»
een DG-model. Hierbij verloopt de aansturing door de SG via de DG's die ieder
een aantal directies onder hun verantwoordelijkheid hebben. Het integraal
management van de directeuren is hierbij een afgeleide van het integraal management
van de DG's. De rapportages van de directeuren komen via de DG's bij de SG
terecht.De interne planning- en controlcyclus zal primair worden gevormd door
de nieuw opgezette directieplancyclus. Deze verenigt de jaarplancyclus en
de bestedingscyclus zoals die reeds bestonden. Deze integratie krijgt zijn
beslag in de vorm van directieplannen die zowel over beleid als bedrijfsvoering
gaan en waarin de drie W-vragen1 worden meegenomen.Met de interne planning- en controlcyclus wordt zoveel mogelijk aangesloten
bij de extern op te leveren begrotingsproducten zoals beleidsbrief, begroting,
1e en 2e suppletore wetten en verantwoording. Deze producten worden weer gebruikt
als input bij de interne planning- en controlcyclus als startpunt voor bijvoorbeeld
de directieplannen die daarop moeten aansluiten.De mededeling bedrijfsvoeringDe planning- en controlcyclus legt een basis voor de mededeling bedrijfsvoering.
Directeuren zijn, als integraal manager, verantwoordelijk voor de opzet van
een werkwijze die waarborgt dat de bedrijfsvoering op orde is. Directeuren
leggen hierover verantwoording af, met een deelmededeling aan de DG, die op
zijn beurt verantwoording aflegt aan de SG. Deze deelmededelingen zullen als
basis dienen voor de in het departementale jaarverslag verplicht (art.56 CW)
op te nemen informatie over de bedrijfsvoering. Deze informatie is op zijn
beurt weer de basis voor de totstandkoming van de «mededeling over de
bedrijfsvoering» zoals die over het begrotingsjaar 2004 zal moeten worden
opgesteld2.In 2002 zal er een verklaring worden opgesteld over het financieel en
materieelbeheer en de overige administraties. Deze verklaring is een eerste
aanzet tot de mededeling bedrijfsvoering. De bedrijfsvoeringsthema's zullen
per jaar worden uitgebreid, totdat het Ministerie van SZW kan aantonen dat
zij alle bedrijfsvoeringsthema's beheerst.Rol Audit CommitteeHet Ministerie van SZW bezint zich op de rol en positie van het Audit
Committee als gevolg van ontwikkelingen als SZW in beweging, VBTB en het rapport
Kordes. Aandachtspunt hierbij is naast de controlfunctie ook een eventuele
sturingsfunctie van het Audit Committee.6.6 Verdiepingsonderzoek SZW-subsidiesDe Algemene Rekenkamer heeft 24 subsidieregelingen onderzocht met als
doel het onderscheiden van mogelijk in de regeling opgesloten risico's. Daartoe
is de regelgeving bekeken op aspecten als aanvraagbehandeling, toetsingscriteria,
verantwoordingsvereisten, controleopzet en sancties. Er zijn 24 subsidieregelingen
onderzocht. De 24 subsidieregelingen zijn alle gebaseerd op de Kaderwet SZW-subsidies3 en voor elk bestaat een specifieke subsidieregeling.Typering subsidieregelingenDe onderzochte regelingen zijn qua financieringssystematiek te onderscheiden
in drie typen. De grootste groep regelingen (11) betrof activiteitensubsidies,
waarbij de hoogte van de subsidie afhankelijk is van de uiteindelijk verrichte
activiteiten en de daarvoor werkelijk gemaakte kosten. Daarnaast waren er
9 forfaitaire (of «lumpsum») regelingen en 4 outputsubsidies.
Het streven om steeds meer gebruik te maken van outputsubsidies, waarbij de
subsidie is gekoppeld aan de concrete resultaten of producten van de werkzaamheden
van de subsidieontvanger, heeft het Ministerie van SZW (nog) niet verwezenlijkt.De Algemene Regeling SZW-subsidies is bij bijna de helft van de regelingen
niet van toepassing. Het Ministerie van SZW kiest er in het geval van gemeentelijke
subsidieregelingen steeds meer voor om de Algemene Regeling SZW-subsidies
niet van toepassing te verklaren, omdat het bestaan van twee ministeriële
regelingen naast elkaar vaak verwarring voor de gebruikers zou opleveren.
In de specifieke subsidieregeling worden dan integraal alle subsidievoorwaarden
opgenomen. De Algemene Rekenkamer beveelt aan om ook voor de niet-gemeentelijke
subsidieregelingen alle subsidievoorwaarden integraal in de specifieke subsidieregeling
op te nemen, ook als de Algemene Regeling SZW-subsidies wel van toepassing
is.Aanvraag, toekenning en voorschotverstrekkingDe criteria voor de beoordeling van de aanvraag en belangrijke begrippen
zijn in de regelingen niet altijd helder en eenduidig geformuleerd. Het Ministerie
van SZW vindt dit meestal geen probleem omdat dit valt binnen de discretionaire
ruimte van de subsidieverstrekker. De Algemene Rekenkamer is van mening dat
de discretionaire ruimte van de subsidieverstrekker niet zo groot mag zijn
dat de aanvrager van te voren niet goed kan afwegen of een subsidieaanvraag
kans van slagen heeft. Het opnemen van begrippen en criteria in subsidiebeschikkingen
is voor de potentiële subsidieaanvrager dan te laat.Uit de Algemene Regeling SZW-subsidies blijkt dat activiteiten kunnen
starten vóórdat de subsidie is toegekend. Hierdoor wordt het
risico gelopen dat bij de aanvraag blijkt dat bijvoorbeeld de administratie
van het al lopende project niet aan de eisen voldoet. Ook beperkt het de sturingsmogelijkheden
voor de subsidiegever. De Algemene Rekenkamer raadt dan ook aan om zoveel
mogelijk uit te sluiten dat activiteiten kunnen starten voordat de subsidie
is toegekend.Voor de meeste regelingen waarvoor geen subsidieplafond is vastgelegd,
zijn de kosten van te voren goed in te schatten. Bij drie regelingen is dit
niet het geval. De Algemene Rekenkamer beveelt aan om terughoudend te zijn
met het creëren van open einde regelingen. 100% bevoorschotting van de
subsidie is in bepaalde gevallen mogelijk, indien dit gewenst is met het oog
op de eigen middelen en liquiditeitspositie van de subsidieontvanger. Subsidiëring
ter instandhouding van een instelling wil het ministerie echter zoveel mogelijk
vermijden1.Controle en verantwoordingBij twee forfaitaire subsidies wordt het gevraagde activiteitenverslag
niet inhoudelijk beoordeeld, waardoor het dus geen gevolgen voor de subsidie
kan hebben. Er zijn echter ook geen andere controlebepalingen opgenomen om
te bezien of de voorgenomen activiteiten daadwerkelijk zijn uitgevoerd. De
Algemene Rekenkamer is van mening dat bij deze regelingen gecontroleerd dient
te worden dat de gesubsidieerde activiteiten zijn uitgevoerd.In de Algemene Regeling SZW-subsidies is vastgelegd dat de declaratie
bij een subsidie boven € 45 378 is voorzien van een accountantsverklaring
volgens een door de minister voor te schrijven model. Bij een regeling is
de grens voor de accountantsverklaring gelegd op € 226 890.
De Algemene Rekenkamer vindt dit merkwaardig, gezien de vergelijkbare verantwoordingssystematiek
in andere regelingen die door gemeenten worden uitgevoerd. De Algemene Rekenkamer
beveelt aan om deze grens te verlagen of zelf extra controle-inspanningen
te verrichten.Terugvordering en sanctiesDe Algemene Regeling SZW-subsidies bevat geen bepalingen over sancties,
zoals boetes. Het bestuursrecht biedt hiervoor (nog) geen mogelijkheden. Daardoor
ziet het Ministerie van SZW geen mogelijkheden om sancties in regelgeving
op te nemen. De Algemene Rekenkamer beveelt het Ministerie van SZW aan om
na te gaan of er bij de verstrekking van subsidies behoefte is aan de mogelijkheid
om sancties zoals boetes op te kunnen leggen.EvaluatieAangezien de meeste regelingen kortlopend zijn, vallen ze niet onder de
evaluatieverplichting van de Algemene wet bestuursrecht. De Algemene Rekenkamer
is desondanks van mening dat er voor iedere regeling een gedegen afweging
gemaakt moet worden of deze moet worden geëvalueerd.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerDe minister vermeldde de quick scan, die naar aanleiding van het onderzoek
van de Algemene Rekenkamer begin 2002 heeft plaatsgevonden. Uit deze quick
scan is onder andere een checklist voortgekomen die voortaan bij het ontwerpen
van subsidieregelingen zal worden gehanteerd.De minister onderschreef de aanbeveling om ook voor de niet-gemeentelijke
subsidieregeling alle subsidievoorwaarden integraal in de specifieke subsidieregeling
op te nemen. Hij gaf er echter de voorkeur aan dat ingeval niet of nauwelijks
van de Algemene Regeling SZW-subsidies wordt afgeweken, deze algemene regeling
van toepassing blijft. De specifieke regeling bevat dan slechts een summiere
(specifieke) aanvulling op het reguliere kader, zodat het binnen die context
niet bezwaarlijk is dat twee regelingen naast elkaar bestaan.De minister deelde de opvatting van de Algemene Rekenkamer dat vermeden
moet worden dat de discretionaire ruimte zo groot is dat de subsidieaanvrager
van te voren niet goed kan afwegen of zijn subsidieaanvraag kans van slagen
heeft. Hij zal daarom in de eerdergenoemde checklist in ieder geval opnemen
dat de aanwezigheid van brede, open begripsbepalingen in de toelichting op
de regeling moet worden gemotiveerd, waarbij zoveel mogelijk de grenzen van
het brede kader worden aangegeven, en dat bij voorkeur ook criteria worden
aangegeven, aan de hand waarvan de aanvragen in ieder geval beoordeeld zullen
worden.De minister merkte op dat een generale uitsluiting van subsidie van (kosten
van) activiteiten die vóór de subsidieaanvraag gelegen zijn,
met zich mee kan brengen dat juist die (rechts-)personen die de beoogde activiteit,
op eigen initiatief, ontplooid hebben, worden gedupeerd. Door het onthouden
van subsidie zouden zij als het ware worden gestraft voor het ondernemen van
een beoogde activiteit. De minister is daarom voornemens om in het kader van
de checklist de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer aldus uit te werken,
dat in geval het wenselijk is dat subsidie wordt verleend voor (kosten van)
activiteiten die vóór de subsidieaanvraag zijn gelegen, uitdrukkelijk
wordt nagegaan of dat risico's met zich kan brengen. Mocht dat het geval zijn
dan dient in (de toelichting op) de regeling te worden aangegeven op welke
wijze die risico's worden weggenomen c.q. worden gemitigeerd.De minister is met de Algemene Rekenkamer van mening dat terughoudendheid
dient te worden betracht met het creëren van open einde regelingen. Daar
waar het subsidiedoel een open einde regeling onvermijdelijk maakt, dient
de minister van Financiën met het open einde karakter van de regeling
in te stemmen. In de checklist zal de minister op dit vereiste attenderen.Ten aanzien van de twee forfaitaire subsidieregelingen, die niet inhoudelijk
worden beoordeeld, merkte de minister op voor beide regelingen zal worden
beoordeeld of de subsidiegelden daadwerkelijk voor het beoogde doel zijn aangewend.
Indien dat niet het geval is wordt de subsidie teruggevorderd.Wat betreft de subsidieregeling waarin een aanmerkelijk hogere grens voor
de accountantsverklaring is gelegd dan in de Algemene Regeling SZW-subsidies
is opgenomen gaf de minister er de voorkeur aan om zelf extra controle-inspanningen
te verrichten. Ingeval van twijfel over de juistheid van de declaratie zal
in ieder geval bij declaraties vanaf € 50 000 een extra accountantscontrole
plaatsvinden.De minister heeft de aanbeveling om na te gaan of er bij de verstrekking
van subsidies behoefte is aan de mogelijkheid om sancties, zoals boetes op
te kunnen leggen overgenomen. Uit de quick scan is naar voren gekomen dat
in aanvulling op de bestaande mogelijkheden om de subsidie te weigeren, lager
vast te stellen, te wijzigen, in te trekken en (geheel of gedeeltelijk) terug
te vorderen, én de mogelijkheid van strafrechtelijke vervolging, geen
behoefte bestaat aan (aanvullende) sancties.Tot slot zal in de checklist worden opgenomen dat bij het ontwerpen van
subsidieregelingen het opnemen van een evaluatiebepaling wordt overwogen.De Algemene Rekenkamer zal de toezegging van de minister om extra accountantscontrole
te verrichten bij de subsidieregeling met een aanmerkelijk hogere grens voor
de accountantsverklaring uitdrukkelijk meenemen in het Rechtmatigheidsonderzoek
2002.6.7 InformatievoorzieningDe Algemene Rekenkamer onderzocht de stand van zaken betreffende inhoudelijke
uitwerking van VBTB en de daarmee verband houdende aanpassingen aan informatiesystemen
(projectplannen).BevindingenHet ministerie heeft de afgelopen periode diverse belangrijke activiteiten,
gericht op de informatievoorziening binnen het VBTB-tijdperk, ontplooid. Het
«Informatieplan VBTB per beleidsartikel» geeft zicht op de informatiebehoefte
die voortvloeit uit de nieuwe (VBTB) begroting en verantwoording. In het plan
staan de voorziene prestatiegegevens per beleidsartikel, hoe de gegevens worden
verzameld (naar bron, organisatie, frequentie etc.) en voor zover het nieuwe
gegevens betreffen op welke wijze deze zullen worden verkregen. Daarnaast
verscheen in augustus 2001 de «Aanvulling op het Draaiboek Implementatie
VBTB binnen SZW» waarin de activiteiten en deelprojecten zijn beschreven
na de presentatie van de eerste VBTB-begroting afgelopen september. Eén
van de deelprojecten is «Informatiekundige gevolgen van VBTB op de lange termijn». Door een extern bureau is een rapportage over de modernisering
van de bestuurlijke informatieverzorging opgesteld.In de rapportage is een informatiesysteem een centrale vereiste. Het systeem
moet geïntegreerde informatievoorziening en toerekening van bedrijfsvoeringsinformatie
aan beleidsdoelstellingen mogelijk maken. Er worden drie varianten beschreven,
waarbij de extended ERP-variant het gunstigst wordt beoordeeld. Over de omschakeling
naar een nieuw informatievoorzieningsysteem zal het komend jaar binnen het
Ministerie van SZW besluitvorming plaatsvinden. Voor de mogelijke vervanging
van financiële systemen geeft het ministerie aan te zullen aansluiten
bij het traject voor de overschakeling van het baten-lastenstelsel.ConclusiesDe Algemene Rekenkamer concludeerde dat het VBTB-traject en het bijbehorende
gedachtengoed in belangrijke mate is ingebed op het Ministerie van SZW. De
reorganisatie van het ministerie is hierbij van belang. Door zowel de werkzaamheden
van het Projectbureau VBTB als de rest van de organisatie, maken de drie W-vragen
inmiddels onderdeel uit van de meeste werkprocessen. VBTB is inhoudelijk uitgewerkt
in informatie-eisen. In aansluiting hierop bezint het ministerie zich op mogelijke
aanpassingen aan de informatiesystemen. Over de mogelijke oplossingsrichtingen
zal de komende tijd besluitvorming plaatsvinden.6.8 Europese geldstromenIn het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek 2001 besteedt de Algemene
Rekenkamer aandacht aan subsidieregelingen die uit het ESF worden gefinancierd.
Vanaf 1 april 2001 valt ESF in zijn geheel binnen haar rechtmatigheidsonderzoek,
omdat de uitvoering van ESF in Nederland vanaf dat moment is neergelegd bij
een onderdeel van het Ministerie van SZW, het Agentschap SZW. Tot 1 april
2001 vielen alleen ESF 4 en de communautaire regelingen (communautaire initiatieven)
Adapt en Employment onder de reikwijdte van het rechtmatigheidsonderzoek.
De Algemene Rekenkamer rapporteerde hierover vanaf het begrotingsjaar 1996.
De overige ESF-regelingen werden door Arbeidsvoorziening uitgevoerd.De Algemene Rekenkamer gebruikte voor dit rapport ook andere onderzoeken
waarmee zij vanaf het midden van de jaren '90 aandacht aan ESF besteedde.Voor de periode 1994–1999 kon Nederland € 1,4 miljard
uit het ESF besteden, voor de periode 2000–2006 is in totaal € 2,0
miljard toegezegd.Op 31 maart 2001 hebben de minister van SZW en het bestuur van Arbeidsvoorziening
een overeenkomst gesloten, waarbij SZW alle uitstaande schulden en vorderingen
overnam, die met de uitvoering van ESF verband hielden. Dit gold zowel de
beheers- als de beleidsgelden. De hoogte van deze posten moest nog worden
vastgesteld. De afhandeling van projecten werd overgedragen aan het Agentschap
SZW.Het Ministerie van SZW boekt de ESF-beleidsgelden buiten begrotingsverband.Het Agentschap SZW is een tijdelijk agentschap: met ingang van 2003 moet
het voldoen aan de eisen die het Ministerie van Financiën aan agentschappen
stelt. Vanaf april 2001 werkte het Agentschap aan de opzet van deze eisen.
Vanaf 2002 wordt gekeken of deze in de praktijk ook werken. Het is het
streven dat de accountantsdienst van het Ministerie van SZW op
basis hiervan de vereiste goedkeurende verklaring afgeeft. De Algemene Rekenkamer
tekent hierbij aan dat in 2002 duidelijk zal moeten worden of de voorstellen
op papier ook werken.Hoewel de Algemene Rekenkamer in navolging van het Ministerie van Financiën
van oordeel is dat de opzet van de agentschapsvereisten voldoet, is zij van
mening dat er ook sprake moet zijn van een sluitend M&O-beleid. Dat was
in 2001 nog niet het geval.Het financieel beheer van het Agentschap was in 2001 op orde met uitzondering
van de onderdelen die ESF 1994–1999 betroffen, die voorheen door Arbeidsvoorziening
werden uitgevoerd. ESF3 was hiervan met € 0,9 miljard de grootste.In eerdere onderzoeken constateerde de Algemene Rekenkamer onvolkomenheden
bij projecten en bij Arbeidsvoorziening, terwijl ook het toezicht door het
Ministerie van SZW onvoldoende was. In 2001 is het financieel beheer weliswaar
verbeterd, maar nog steeds niet goed. Onvolkomenheden betroffen de afwerking
van de controles. Onzekerheid bestaat er over de juistheid van de projectgegevens
en de kleine projecten omdat deze niet worden gecontroleerd. Dit eerste hangt
samen met het projectenbestand dat het Agentschap van Arbeidsvoorziening heeft
gekregen. Een betrouwbare reconstructie is niet gewaarborgd.Over de periode 1994–1999 moest eind 2001 aan nog ruim 1 000
projecten een eindbeschikking worden gegeven. Hieronder bevinden zich ook
nog projecten van Arbeidsvoorziening waarvoor herstelwerkzaamheden lopen.De Algemene Rekenkamer dringt aan op het verkrijgen van een goed inzicht
in de afgewikkelde controles en de doorvertaling daarvan in de eindbeschikkingen.Op advies van het Ministerie van Financiën wordt de afwikkeling van
alle ESF-regelingen uit de periode 1994–1999 buiten de agentschapvorming
gehouden. De Algemene Rekenkamer kan zich hierin vinden, mits deze constructie
geformaliseerd wordt.ESF4 en de communautaire initiatieven Adapt en Employment uit de periode
1994–1999 werden tot 1 april 2001 uitgevoerd door het Bureau Uitvoering
Europese Subsidie-instrumenten (Buesi) van het ministerie.Het financieel beheer hierover was in 2001 op orde. De achterstanden waar
de Algemene Rekenkamer in vorige jaren over schreef zijn in de loop van 2001
en het eerste kwartaal van 2002 ingelopen. Nog steeds kon niet in alle gevallen
op de verklaringen van de externe accountants worden gesteund; de reviews
die de departementale accountantsdienst uitvoerde brachten dit aan het licht.Eind 2001 moesten nog 210 projecten worden eindbeschikt.De verschillende ESF-subsidiedoelstellingen en communautaire initiatieven
zijn voor Nederland voor de periode 2000–2006 teruggebracht tot ESF3
en het communautair initiatief EQUAL. Voor beide programma's zijn regelingen
opgesteld op basis waarvan vanaf het midden 2001 subsidie kon worden aangevraagd.
Voor ESF3 werden in 2001 18 aanvragen gehonoreerd, voor EQUAL 110.Beide regelingen bevatten een controleprotocol voor de externe accountants.
De regelingen voorzien niet in sancties.Voor beide regelingen zijn brochures opgesteld. Er is een voorziening
getroffen om bij de controle tot een eenduidige interpretatie van regels te
komen. Er zijn toetsingskaders opgesteld om aanvragen, voortgangsrapportages
en einddeclaraties van ESF3 te kunnen beoordelen. Voor EQUAL is er een toetsingskader
voor eerste aanvraag.Alhoewel er reeds veel materiaal beschikbaar is, constateerde de Algemene
Rekenkamer dat er van een sluitend (M&O)-beleid echter nog geen sprake
is. De verschillende onderdelen sluiten nog niet geheel op elkaar aan en overkoepelende
plannen zijn nog onduidelijk of onvoldoende concreet. Het is daarom nog te
vroeg een oordeel over het M&O-beleid te geven.Het Agentschap werkt inmiddels voortvarend aan een auditfilosofie, als
onderdeel van het M&O-beleid. De Algemene Rekenkamer beveelt aan de producten
die de externe accountant moet leveren duidelijk in de Auditfilosofie en de
daaraan gerelateerde plannen, programma's en toetsingskaders te verankeren.De aanpak die voor het instellingstraject is gevolgd en de resultaten
hiervan zouden volgens de Algemene Rekenkamer de ontwikkeling van het M&O-beleid
als voorbeeld kunnen dienen.In het rechtmatigheidsonderzoek 2002 zal zij op het M&O-beleid terugkomen.De financiële verantwoording over 2001 van het Agentschap voldeed
aan de eisen.In haar vorige rapporten kwam de Algemene Rekenkamer meermaals tot de
conclusie dat het toezicht van de minister op ESF te wensen overliet. Om de
aansturing van ESF te verbeteren heeft de minister van SZW de uitvoering per
1 april 2001 naar het ministerie gehaald en ondergebracht in een agentschap.De basis voor de aansturing van en het toezicht op het Agentschap ligt
vast in het Organisatie-, mandaat en volmachtbesluit van het Ministerie van
SZW.De Algemene Rekenkamer constateerde dat een uitwerking van het toezichtbeleid
nog in ontwikkeling was. De basis was voor de eerste zes maanden uitgewerkt
in een eerste gedachtevorming over de relaties tussen kerndepartement en Agentschap.
Dit zijn een zogenoemde «eigenaarsrelatie» en een «opdrachtgeversrelatie».
Het document is niet meer aangepast.Wel zijn er twee convenanten opgesteld. Deze waren tijdens het onderzoek
van de Algemene Rekenkamer nog niet vastgesteld.In 2001 is de melding van onregelmatigheden aan het Europees bureau voor
fraudebestrijding (OLAF) op gang gekomen.Over de jaren 1994–1996 heeft de Europese Commissie bij Nederland
inmiddels een claim ingediend van € 157 miljoen.De Europese Commissie zal naar verwachting in 2003 een eindoordeel geven
over de vraag of Nederland voor de periode 1994–1999 heeft voldaan aan
het additionaliteitsbeginsel.Reactie minister en nawoord Algemene RekenkamerDe minister van SZW geeft in zijn reactie van 8 mei 2002 aan dat het instellingstraject
voor het Agentschap, een sluitend M&O-beleid en de afwikkeling van ESF-oud
zijn volle aandacht hebben. Hij geeft gevolg aan de aanbevelingen om de uitkomsten
van het proefdraaien in de accountantsverklaring van 2002 mee te nemen, de
afspraken over ESF 1994–1999 te formaliseren en de voorgestelde en opgevolgde
correcties van de afdeling Interne Controle vast te leggen.Hij meldt dat inmiddels een samenhangend M&O-beleid is vastgelegd
in de Notitie Integraal M&O-beleid Agentschap SZW. De Algemene Rekenkamer is positief over de toezeggingen
en de notitie over het M&O-beleid. Zij zal de activiteiten van het Agentschap,
met name de uitvoering van het M&O-beleid en de rol van de AD met belangstelling
volgen.7 BASELINE FINANCIEEL BEHEER EN MATERIEELBEHEER7.1 InleidingDe baseline financieel beheer en materieelbeheer is een handleiding voor
ministeries om beheersingsmaatregelen voor het financieel beheer en materieelbeheer
te identificeren en te implementeren. Het ministerie van Financiën heeft
de baseline medio 2001 als handleiding aan de ministeries aangeboden met het
verzoek deze vanaf 1 juli 2001 toe te passen.De baseline financieel beheer bestaat uit drie hoofdonderdelen, te weten:
de begrotingsvoorbereiding, de begrotingsuitvoering en het afleggen van verantwoording.
Per hoofdonderdeel zijn minimumnormen (criteria) voor het financieel beheer
geïdentificeerd en toegelicht. Omdat de criteria vrij algemeen van aard
zijn, is het noodzakelijk om ze, waar nodig, uit te werken tot subcriteria
die zijn toegesneden op de aard van de (departement)specifieke processen en
activiteiten.Voor de baseline materieelbeheer gelden dezelfde opmerkingen als voor
de baseline financieel beheer. De baseline materieelbeheer bestaat uit de
hoofdonderdelen voorraadbeheer, risicobeheer en administraties.Bij ieder ministerie zijn reeds voor de introductie van de baseline in
meer of mindere mate beheersingsmaatregelen ter waarborging van het financieel
beheer en materieelbeheer geïmplementeerd. De noodzaak hiertoe vloeide
voort uit de reeds langer bestaande wet- en regelgeving inzake het financieel
beheer en materieelbeheer. De baseline biedt hiervoor nu, in de vorm van een
handleiding, een gestructureerd beoordelings- en toetsingskader. Aan de hand
van de baseline zullen de ministeries de reeds bestaande beheersingsmaatregelen
en de daarbij geldende (sub)criteria op volledigheid en noodzakelijke diepgang
moeten beoordelen en, waar nodig, aanvullen en nader uitwerken. De Algemene
Rekenkamer verwacht dat de ministeries hiermee per 1 januari 2002 duidelijke
voortgang hebben geboekt. In het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek heeft
zij deze voortgang onderzocht. De Algemene Rekenkamer spreekt nog geen oordelen
uit over de kwaliteit van de aanvullingen en de uitgewerkte (sub)criteria.Tevens heeft de Algemene Rekenkamer het oordeel van ministeries over de
bruikbaarheid van de baseline gepeild. Deze informatie kan van pas komen bij
de komende evaluatie van de baseline.7.2 BevindingenHet Ministerie van SZW heeft de baselines geaccepteerd en wil deze volledig
toepassen.Financieel beheerHet ministerie heeft nog geen expliciete analyse gemaakt van verschillen
en overeenkomsten tussen de huidige regelgeving op het gebied van financieel
beheer en hetgeen daarover in de baseline is opgenomen. Men is wel van plan
deze analyse uit te voeren. Dit is aangegeven in de reactie van het ministerie
op de quick scan van de Directie Accountancy Rijksoverheid (DAR) naar de implementatie
van de baseline. Op basis van deze analyse zullen eventuele verschillen en
overeenkomsten moeten worden geïdentificeerd en waar nodig aangepakt.
Het ministerie wil in 2002 aan de baseline voldoen.MaterieelbeheerHet ministerie is van mening dat met de invoering van de Regeling materieelbeheer
SZW 2000 aan de baseline wordt voldaan. In de eerste helft van 2002 zal een
gedetailleerde vergelijking worden gemaakt. Eventueel alsnog blijkende verschillen
zullen 1 juli 2002 zijn hersteld, inclusief de in voorkomend geval gewenste
aanpassingen van de AO.Implementatie baselineOp dit moment zijn binnen het departement de directies FEZ en de AD bekend
met de baseline. De baseline is niet uitgebreid verspreid binnen het ministerie.
De baseline materieelbeheer is ook verspreid naar de verantwoordelijke directie
Algemene Zaken (AZ).Het Audit Committee is niet betrokken bij de implementatie van de baseline.
Men wil de baseline dit jaar binnen het Audit Committee aan de orde te stellen.Er is geen risicoanalyse uitgevoerd in het kader van de implementatie
van baseline. Wel heeft het ministerie in het kader van de AO en informatiebeveiliging
een omvangrijke serie risicoanalyses recent geïmplementeerd. Eind 1999
waren deze risicoanalyses van zowel financiële als niet financiële
processen gestart.Van belang is ook op te merken dat de AD financieel beheer reeds enige
jaren opneemt in de controle. Vorig jaar is men tot een samenvattend oordeel
over het financieel beheer van het departement gekomen. De AD rapporteert
aan het management door middel van een zogenaamde AO-matrix in de managementletters.
In deze AO-matrix wordt gestructureerd aangegeven wat de hoogte van de kwaliteit
is op de diverse onderdelen van het beheer. De systematiek van deze AO-matrix
is identiek aan die van de in de baseline voorgestelde scoretabel1 en wordt reeds enige jaren gebruikt.7.3 Conclusies en aanbevelingenHet Ministerie van SZW heeft de baseline geaccepteerd en wil deze volledig
toepassen. Het ministerie is van mening dat men in belangrijke mate aan de
baseline voldoet. Het ministerie heeft echter nog geen expliciete en gedetailleerde
analyse gemaakt van verschillen en overeenkomsten tussen de huidige regelgeving
en hetgeen daarover in de baseline is opgenomen. Dit zal in de loop van 2002
uitgevoerd worden. Waar nodig zullen aanpassingen verricht worden. Op onderdelen
heeft men in het recente verleden reeds belangrijke beheersingsmaatregelen
genomen (AO, informatiebeveiligingen en materieelbeheer).BIJLAGE 1BEDRIJFSVOERING, BASELINE EN IJKPUNTEN FINANCIEEL BEHEERDe Algemene Rekenkamer introduceert dit jaar voor het eerst de term bedrijfsvoering
in haar rapporten bij de financiële verantwoording. Hiermee loopt zij
vooruit op de implementatie van VBTB in het jaarverslag 2002 waarin bedrijfsvoering
een aparte paragraaf krijgt toebedeeld.Onder bedrijfsvoering wordt verstaan de sturing en beheersing van bedrijfsprocessen
binnen een ministerie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Het
betreft sturing en beheersing van zowel de primaire processen als van de processen
die hiervoor faciliterend zijn1. Volgens de ontwerp
Comptabiliteitswet 2001 vallen onder de bedrijfsvoering in ieder geval het
financieel beheer, het materieelbeheer alsmede de administraties die ten behoeve
van dat beheer worden bijgehouden.In 2001 is binnen het IODAD en IOFEZ overeenstemming bereikt over een
baseline financieel beheer en materieelbeheer. Hierdoor is een belangrijke
stap voorwaarts gemaakt om te komen tot (departementaal vastgestelde) normen
voor het beoordelen van beide onderwerpen. De Algemene Rekenkamer heeft positief
gereageerd op deze ontwikkeling en heeft om dit verder te stimuleren besloten
om zich aan te sluiten bij de baselinesystematiek.Tot vorig jaar maakte de Algemene Rekenkamer onderscheid naar dertien
«ijkpunten» aan de hand waarvan zij het financieel beheer van
een minister beoordeelde en haar bevindingen rapporteerde. De meeste ijkpunten
zijn grotendeels opgenomen in de baseline. Daarnaast zijn er enkele van de
ijkpunten die vallen buiten het kader van de baseline, maar een duidelijke
plaats innemen binnen de bedrijfsvoering. Deze onderdelen vormen voor de Algemene
Rekenkamer een afzonderlijk object van onderzoek.In het Rfv 2001 maakt de Algemene Rekenkamer binnen de bedrijfsvoering
onderscheid naar de volgende onderwerpen:• Departementale accountantscontrole;• Financieel beheer;• Materieelbeheer;• Planning- en controlcyclus;• Informatievoorziening.Onderstaande tabel geeft weer op welke wijze de diverse onderdelen van
de bedrijfsvoering en de tot vorig jaar door de Algemene Rekenkamer gehanteerde
ijkpunten tot elkaar in relatie staan.BIJLAGE 2VERKLARENDE WOORDENLIJSTHieronder vindt u in alfabetische volgorde een aantal veel voorkomende
belangrijke woorden en begrippen uit het rechtmatigheidsonderzoek van de Algemene
Rekenkamer. Van iedere term wordt de betekenis omschreven. Waar relevant wordt
ook het gebruik van de term in het onderzoek uitgelegd.AccountantsrapportSchriftelijk verslag van een accountant over de bevindingen naar aanleiding
van het onderzoek naar de financiële verantwoording.AccountantsverklaringSchriftelijke mededeling van een accountant inhoudende een oordeel over
de deugdelijkheid. De accountantsverklaring bij de departementale financiële
verantwoording betreft behalve de getrouwheid en de opstelling overeenkomstig
de voorschriften, ook een expliciete uitspraak over de rechtmatigheid.Administratieve systemenSystemen waarin de uitkomsten van de uitvoeringssystemen aan de hand van
boekingsdocumenten worden vastgelegd en worden verwerkt tot deugdelijke informatie
over het beheer.Agentschap (zie baten-lastendienst)Artikelgewijze oordeelsvormingOm het budgetrecht van de Staten-Generaal voor de afzonderlijke begrotingsartikelen
tot zijn recht te laten komen, hanteert de Algemene Rekenkamer kwantitatieve
tolerantiegrenzen op het niveau van begrotingsartikelen.Baseline financieel beheer en materieelbeheerDe algemene normen en de daaruit afgeleide criteria voor het financieel
en materieelbeheer. De baseline is door het Ministerie van Financiën
op 13 juni 2001 aan alle directeuren van de departementale accountantsdiensten
en van de directies FEZ toegezonden met het verzoek deze vanaf 1 juli
2001 als handleiding toe te passen en in deze toepassing tevens het management
te betrekken.Baten-lastendienstOnderdeel van de rijksdienst met een grotere zelfstandigheid dan de departementale
(buiten)diensten. De ministeriële verantwoordelijkheid en het budgetrecht
van de Tweede Kamer worden niet ingeperkt door de instelling van baten-lastendiensten.
Een baten-lastendienst heeft een afzonderlijke plaats in de begroting en de
financiële verantwoording en voert een administratie los van de begrotingsadministratie
van het moederministerie.BedrijfsvoeringDe bedrijfsprocessen alsmede de sturing en beheersing van deze processen
teneinde de door de minister geformuleerde doelstellingen te bereiken.BeleidsintensiveringenVerhogingen van collectieve uitgaven en/of verlagingen van ontvangsten
ten opzichte van de begroting en/of meerjarencijfers, waaraan een beleidsbeslissing
ten grondslag ligt.BeleidsprioriteitenDoor de Tweede Kamer aangewezen beleidsterrein waarover men – bij
wijze van vingeroefening met het oog op de invoering van VBTB – in het
bijzonder prestatiegegevens opgenomen wil zien in de verantwoording.BezwaaronderzoekOnderzoek ten behoeve van de besluitvorming door de Algemene Rekenkamer
over het al dan niet maken van bezwaar. De Algemene Rekenkamer kan bezwaar
maken op grond van artikel 55 van de Comptabiliteitswet. De Algemene Rekenkamer
hanteert een selectief bezwaarbeleid.Budgetrecht Tweede KamerRecht van het parlement om van tevoren toestemming te verlenen aan de
regering voor het aangaan van verplichtingen, het doen van uitgaven en het
innen van ontvangsten (belastingen).Departementale accountantsdienst (DAD)Onderdeel van het ministerie dat belast is met de controle van het financieel
beheer van het departement en de verantwoording daarover. De DAD voert een
wettelijke taak uit. De Algemene Rekenkamer beschouwt de DAD principieel als
een interne accountant, zij het een relatief onafhankelijke. Een waarborg
voor deze relatieve onafhankelijkheid vormt het feit dat de taak en de plaats
van de DAD wettelijk geregeld zijn. De plaats, direct onder de secretaris-generaal,
waarborgt de onafhankelijkheid ten opzichte van de te controleren afdelingen
en diensten.Deugdelijke weergaveDe financiële verantwoording dient het gevoerde beheer deugdelijk
weer te geven. Dit houdt in dat de informatie betrouwbaar, aanvaardbaar en
toereikend moet zijn, zodat de Staten-Generaal als gebruiker van de informatie
een oordeel over de uitkomsten kan vormen.Europese aanbestedingsrichtlijnenRichtlijnen voor het openstellen van overheidsopdrachten voor leveranciers
uit alle Europese lidstaten gebaseerd op de beginselen: non-discriminatie,
transparant proces en objectieve selectie- en gunningscriteria.Financieel beheerConform de begripsomschrijving in de Comptabiliteitswet (CW 2001) wordt
onder financieel beheer verstaan het geheel van beslissingen, handelingen
en regels die zijn bedoeld voor de sturing en beheersing van, alsmede de verantwoording
over, de financiële transacties en de saldi waarvoor de minister (mede)verantwoordelijkheid
draagt.Financiële verantwoording (van een minister)Bevat de uitkomsten van het gevoerde financieel beheer en verschaft inzicht
in de uitvoering van de begroting van het achterliggende jaar. Ze bestaat
uit vier delen: de rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten;
de toelichting bij deze rekening; de op de rekening aansluitende saldibalans
per 31 december en de toelichting bij deze saldibalans.Financiële verantwoording van het RijkDe financiële verantwoording van het Rijk bevat de rekening van uitgaven
en ontvangsten van het Rijk en de op deze rekening aansluitende saldibalans
van het Rijk per 31 december. De financiële verantwoording van het Rijk
wordt opgesteld door de minister van Financiën.FoutenFouten zijn afwijkingen van de criteria rechtmatigheid en deugdelijke
weergave. Rechtmatigheidsfouten en deugdelijke weergave fouten worden beide
onderscheiden in «onjuistheden» en «onvolledigheden».KengetalEen verhoudingsgetal dat inzicht geeft in beleids- of productieprocessen,
met name in de effectiviteit en/of efficiency daarvan.MaterieelbeheerHet besluit Materieelbeheer 1996 definieert materieelbeheer als de zorg
voor niet-geldelijke zaken vanaf het moment van ontvangst tot aan het moment
van afstoting.M&O-beleidHet geheel van maatregelen genomen door ministers om misbruik en oneigenlijk
gebruik van regelingen zoveel mogelijk te beperken.Onzeker/onzekerhedenHet oordeel «onzeker» wordt gegeven wanneer de Algemene Rekenkamer
door onvolkomenheden in het financiële beheer niet kan vaststellen of
de betreffende bedragen al dan niet rechtmatig of al dan niet deugdelijk weergegeven
zijn.OnvolkomenheidOverschrijding van de kwalitatieve tolerantiegrens van de Algemene Rekenkamer.OverdrachtsuitgavenHieronder vallen de subsidies en specifieke uitkeringen.Potentieel bezwaargevalOnvolkomenheden in het financiële beheer of in de financiële
verantwoording die de kwalitatieve of kwantitatieve tolerantiegrenzen van
de Algemene Rekenkamer overschrijden.RechtmatigheidDe verantwoording is opgesteld overeenkomstig de wijze waarop dat in wettelijke
regelingen is voorgeschreven en de in de verantwoording opgenomen bedragen
bij de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten zijn tot stand gekomen in overeenstemming
met de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.ReviewOnder «review DAD» verstaat de Algemene Rekenkamer de beoordeling
van de DAD-controle. Deze review dient om vast stellen of de DAD-controle
zodanig wordt uitgevoerd dat de Algemene Rekenkamer gebruik kan maken van
de resultaten ervan.Rekening en toelichting (departementale)Het jaarlijkse overzicht per begroting van verplichtingen, uitgaven en
ontvangsten. Per begrotingsartikel geeft het overzicht aan: aanvankelijke
raming, wijzigingen in de raming, gerealiseerde bedrag en slotwetmutaties.
De toelichting geeft daarbij onder meer aan waarom eventuele afwijkingen van
de ramingen zich hebben voorgedaan. In die zin speelt de toelichting een belangrijke
rol in de controle door de Staten-Generaal.Rekening van het RijkHet samenstel van de rekeningen van een bepaald begrotingsjaar van alle
ministeries, begrotingsfondsen en staatsbedrijven, dat na de goedkeuring door
de Algemene Rekenkamer door de minister van Financiën aan de Staten-Generaal
ter verlening van decharge wordt overgelegd.Rechtspersoon met een wettelijke taak (RWT)Rechtspersonen voor zover die een bij of krachtens de wet geregelde taak
uitoefenen en daartoe geheel of gedeeltelijk worden bekostigd uit de opbrengst
van bij of krachtens de wet ingestelde heffingen. (Begrotingsgefinancierde
RWT zijn RWT's die bijdragen vanuit de begrotingen van de ministeries krijgen.
Het betreft hier dus niet premie- of tariefgefinancierde RWT's).Saldibalans (departementale -)Het overzicht van de financiële activa en passiva behorende bij een
begroting.Saldibalans van het RijkDoor de minister van Financiën opgestelde balans waarin een overzicht
wordt gegeven van de saldi van de financiële posten uit het voorgaande
jaar die naar het volgende jaar moeten worden overgebracht.SlotwetLaatste wijzigingswet van de begroting, uitgebracht uiterlijk op de derde
dinsdag van september na het begrotingsjaar, waarbij de geraamde verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten formeel in overeenstemming worden gebracht met de
werkelijke verplichtingen, uitgaven en ontvangsten.Specifieke uitkeringSpecifieke uitkeringen zijn uitkeringen van het Rijk aan provincies en
gemeenten voor de bestrijding van de in de specifieke uitkeringsregeling aangeduide
kosten van provincies en gemeenten. Hieronder vallen ook uitkeringen aan derden,
ter bekostiging van activiteiten van die derden, waarbij de verstrekking afhankelijk
is van de verstrekking van een uitkering door provincies of gemeenten aan
die derden (koppelsubsidies).Transactie-uitgavenUitgaven met betrekking tot de aanschaf van goederen en diensten. UitvoeringssystemenUitvoerende (veelal geautomatiseerde) systemen richten zich op de primaire
activiteiten van een ministerie, bijvoorbeeld het toekennen van subsidies
en sociale uitkeringen, het heffen van belastingen, de verwerving van goederen
en diensten en dergelijke.VBTBVan beleidsbegroting tot beleidsverantwoording: voorstel van de regering
om informatiewaarde van de begrotings- en verantwoordingsstukken te vergroten.
In de verantwoording worden de volgende drie vragen in onderling verband beantwoord:1. Wat hebben we bereikt?2. Wat hebben we hiervoor gedaan?3. Wat heeft het gekost?BIJLAGE 3OVERZICHT FOUTEN, ONZEKERHEDEN EN GECONSTATEERDE ONVOLKOMENHEDEN
IN HET FINANCIEEL BEHEER 2001 BIJ HET MINISTERIE VAN SZW(bedragen x € 1 miljoen)Geconstateerde onvolkomenheidJaar van eerste constateringFoutenOnzekerhedenArtikelToelichting in paragraaf    Nr.OmschrijvingOmvang Verplichtingen       Uit een steekproef bleek dat de maximale fout de tolerantiegrens
overschreed; de meest waarschijnlijke fout is in het overzicht opgenomen. 20010,2 15.01Subsidies algemeen7,83.3         Totaal 0,2–            Uitgaven       Betreft de meest waarschijnlijke fout uit een steekproefcontrole20011,05,211.01Personeel en Materieel214,83.3         Abusievelijk een bedrag betaald in plaats van ingevorderd20010,00214.04Financiële afwikkeling afgesloten regelingen0,0093.3         Uit een steekproef bleek dat de maximale fout de tolerantiegrens
overschreed; de meest waarschijnlijke fout is in het overzicht opgenomen.20011,2 15.10Handhaving en kwaliteitsverbetering van de uitvoering24,03.3        Totaal 2,2025,2            Ontvangsten       Totaal ––            Saldibalans       Totaal ––            Voorschotten       Totaal ––    BIJLAGE 4Lijst van gebruikte afkortingenAbwAlgemene bijstandswetADAccountantsdienst ALAlgemene LeidingAOAdministratieve Organisatie AOWAlgemene OuderdomswetAKWAlgemene Kinderbijslagwet AZAlgemene Zaken  BiaTijdelijke wet inkomensgevolgen
arbeidsongeschiktheidscriteria BIASBeheer, Informatie-
en Afhandelingssysteem   CAFASCentraal Administratief
Financieel Administratiesysteem CtsvCollege van toezicht
sociale verzekeringen CWComptabiliteitswet CWICentra voor Werk en
Inkomen   DARDirectie Accountancy
RijksoverheidDGDirecteur-generaal   ESFEuropees Sociaal Fonds  FEZFinancieel Economische
Zaken  ID-banenInstroom, Doorstroom
banenIoawInkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers IoazInkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigenIODADInterdepartementaal
overlegorgaan departementale accountantsdiensten IOFEZInterdepartementaal
overlegorgaan financieel economische zaken IWIInspectie voor Werk
en Inkomen  LisvLandelijk instituut
sociale verzekeringen  M&OMisbruik en Oneigenlijk
gebruik  OSBOndernemersorganisatie
schoonmaak- en bedrijfsdiensten  PO&IPersoneel, Organisatie
en Informatie  R&ARaming en Analyse REAReïntegratie
arbeidsgehandicapten RWIRaad voor Werk en
InkomenRWTRechtspersonen met
een Wettelijke Taak  SGSecretaris-generaal SIGISStructurering en
Integratie van Gemeentelijke Informatiestromen SZW SIODSociale Inlichtingen
en Opsporings Dienst SUWIStructuur Uitvoering
Werk en Inkomen SVbSociale Verzekeringsbank SZWSociale Zaken en Werkgelegenheid  TOGTegemoetkoming Onderhoudskosten
GehandicaptenTWToeslagenwet   UWVUitvoeringsorganisatie
Werknemersverzekeringen   VBTBVan Beleidsbegroting
Tot Beleidsverantwoording VIRVoorschrift Informatiebeveiliging
Rijksdienst VvKVoorzieningsfonds
voor Kunstenaars  WajongWet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten WflWet financiering loopbaanonderbrekingWikWet inkomensvoorziening
kunstenaars WIWWet Inschakeling Werkzoekenden WswWet sociale werkvoorzieningWWWerkloosheidswetRapport bij de financiële verantwoording 2001 Spaarfonds
AOW Inhoud  Samenvatting98   1Inleiding99   2Financiële verantwoording1002.1Inleiding1002.2Oordeel over de financiële
verantwoording1002.3Rekening met toelichting100 2.4Saldibalans met toelichting100    3Departementale accountantscontrole102SAMENVATTINGKarakteristiek Spaarfonds AOWHet Spaarfonds AOW is een apart begrotingsfonds dat wordt beheerd door
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). In het fonds worden
gelden gereserveerd om de toekomstige financiering van de Algemene Ouderdomswet
(AOW) in het licht van de toenemende vergrijzing veilig te stellen.Oordeel Financiële verantwoordingDe Algemene Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording
2001 van het Spaarfonds AOW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording 2001 van het Spaarfonds AOW is een deugdelijke
weergave van de uitkomsten van het financieel beheer en is opgesteld volgens
de voorschriften;• de uitgaven en ontvangsten die in de verantwoording zijn opgenomen
zijn rechtmatig, dat wil zeggen: tot stand gekomen in overeenstemming met
de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.De Algemene Rekenkamer stelt in haar onderzoek het begrotingsartikel van
een begroting centraal. De Algemene Rekenkamer rapporteert alle belangrijke
fouten en onzekerheden op het niveau van het afzonderlijke artikel.OordeelOp grond van haar onderzoek is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de financiële verantwoording van het Spaarfonds AOW aan de te stellen
eisen voldoet.Reactie MinisterHet rapport is voorgelegd aan de minister. Gezien het ontbreken van onvolkomenheden
zag de minister af van een reactie.1. INLEIDINGDit rapport bevat de belangrijkste resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek
2001 dat de Algemene Rekenkamer op grond van artikel 51 van de Comptabiliteitswet
heeft uitgevoerd bij het Spaarfonds AOW. Het is haar wettelijke taak om dit
onderzoek jaarlijks uit te voeren en een oordeel te geven over het gevoerde
financiële beheer en de verantwoording daarover.Het Spaarfonds AOW is een apart begrotingsfonds conform artikel 2 van
de Comptabiliteitswet. De oprichting per 1 december 1997 van het fonds is
geregeld in een wijzigingswet op de Wet financiering volksverzekeringen. De
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) beheert de begroting van
dit fonds.De wetgever wil in het fonds over een langere periode gelden reserveren
om de financiering van de algemene ouderdomsverzekering in de toekomst, in
het licht van de toenemende vergrijzing zeker te stellen.Ontvangsten van het Spaarfonds worden gevormd door bijdragen ten laste
van de begroting van het Ministerie van SZW en door renten over het saldo
van het fonds. De minister van SZW kan in overeenstemming met de minister
van Financiën besluiten vanaf het jaar 2020 uit het Spaarfonds AOW lasten
van de AOW te betalen. Voor die tijd zullen er geen uitgaven zijn.Het onderzoek dat de Algemene Rekenkamer over 2001 heeft uitgevoerd valt
uiteen in onderzoek naar de financiële verantwoording, de rechtmatigheid
van de uitgaven en ontvangsten. Het onderzoek resulteert in een totaaloordeel
over de financiële verantwoording. Gezien de geringe activiteiten binnen
het fonds (drie boekingen per jaar) is het Spaarfonds AOW niet betrokken in
de rijksbrede onderzoeken naar de beleidsinformatie en de bedrijfsvoering.2 FINANCIËLE VERANTWOORDING2.1 InleidingDe Algemene Rekenkamer geeft jaarlijks een totaaloordeel over de financiële
verantwoording van het AOW Spaarfonds. Dit totaaloordeel van de Algemene Rekenkamer
is opgebouwd uit deeloordelen over de rekening, de toelichting bij de rekening,
de saldibalans en de toelichting bij de saldibalans.2.2 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording van
het Spaarfonds AOW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording is een deugdelijke weergave van de uitkomsten
van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften;• de uitgaven en ontvangsten die in de verantwoording zijn opgenomen
zijn rechtmatig, dat wil zeggen: tot stand gekomen in overeenstemming met
de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.Op grond van haar onderzoek is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de financiële verantwoording van het AOW Spaarfonds aan de te stellen
eisen voldoet.2.3 Rekening met toelichtingOverzicht 1 laat de totaalbedragen zien waaruit de rekening 2001 van het
AOW Spaarfonds is samengesteld. Daarnaast zijn de totalen opgenomen van bedragen
die niet deugdelijk zijn weergegeven of onrechtmatig zijn, of waarover onzekerheid
over de deugdelijke weergave of onzekerheid over de rechtmatigheid bestaat.Overzicht 1Bedragen van de rekening 2001, Spaarfonds AOW (x €
miljoen) UitgavenOntvangstenTotaal02 695,1 Belangrijke fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00De rekening en de toelichting bij de rekening 2001 van Spaarfonds AOW
voldoen aan de eisen.2.4 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2 laat de totaalbedragen zien waaruit de saldibalans 2001 van
het Spaarfonds AOW is opgebouwd. Jaarlijks beoordeelt de Algemene Rekenkamer
de bedragen op de saldibalans. Daarnaast zijn de totalen opgenomen van bedragen
die niet deugdelijk zijn weergegeven, of waarover onzekerheid over de deugdelijke
weergave bestaat.Overzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2001, Spaarfonds
AOW (bedragen x € miljoen) DebetCreditTotaal9 730,49 730,4Beoordeeld9 730,40 Belangrijke fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00Het creditbedrag wordt gevormd door (bedragen x € miljoen):Eindsaldo per 31 december 2000 7 035,3Storting conform begroting 2 291,6Rentebijschrijving 403,5Totaal 9 730,4Bovengenoemde bedragen zijn in een voorgaande periode resp. bij de ontvangsten
reeds beoordeeld.De saldibalans en de toelichting bij de saldibalans voldoen aan de eisen.3 DEPARTEMENTALE ACCOUNTANTSCONTROLEDe Algemene Rekenkamer maakt bij haar onderzoek zoveel mogelijk gebruik
van de voorcontrole door de departementale accountantsdiensten. Om vast te
stellen of de Algemene Rekenkamer gebruik kan maken van de werkzaamheden van
de departementale accountantsdienst, voert zij een review uit op de planning,
uitvoering en afsluiting van de controle. De review is gericht op de accountantscontrole
van de financiële verantwoording van het spaarfonds.De accountantsdienst (AD) van het Ministerie van SZW heeft een goedkeurende
accountantsverklaring afgegeven bij de financiële verantwoording van
het AOW Spaarfonds over het begrotingsjaar 2001.De Algemene Rekenkamer stelt vast dat de AD-controle voldoende basis vormt
voor haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording 2001 van
het AOW Spaarfonds. Haar oordelen zijn dan ook mede tot stand gekomen op basis
van de AD-rapportage. De controle vertoonde geen of geringe onvolkomenheden.XNoot1Deze definitie is door het Ministerie van Financiën opgenomen in
Het Referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering. Het referentiekader
is op 8 februari 2002 door de Ministerraad geaccordeerd en op 21 februari
2002 verzonden naar de Tweede Kamer.XNoot1De door de Tweede Kamer geformuleerde beleidsprioriteiten voor 2001 zijn
opgenomen in een bijlage bij een brief van de minister van Financiën
aan alle ministers en directeuren FEZ Brief van de minister van Financiën
kenmerk BZ 2001–121 M, 24 januari 2001.XNoot2Zie ook de rapportage over het verdiepingsonderzoek naar beleidsinformatie
gemeentelijke arbeidsmarktregelingen.XNoot3In de SZW rapportage «Bereik en resultaat» is een aanzet hiertoe
opgenomen via een analyse van de recidive (terugkeer in de regeling na uitstroom)
in de Wet Inschakeling Werkzoekenden.XNoot1Motie Örgü-Schimmel, TK 26 800XV, nr. 48XNoot2De fasen van de handhavingsketen betreffen preventie, controle, opsporing,
geconstateerde fraude, afhandeling en effectuering van sancties.XNoot1Tweede Kamer, 2001–2002, 28 131, nrs. 1–2.XNoot2Reïntegratie arbeidsongeschikten, december 2001, pag. 31.XNoot1Deze definitie is door het Ministerie van Financiën opgenomen in
Het Referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering. Het referentiekader
is op 8 februari 2002 door de Ministerraad geaccordeerd en op 21 februari
2002 verzonden naar de Tweede Kamer.XNoot1Wetsvoorstel Walvis dat een uniformering van het loonbegrip en de dagloonsystematiek
beoogt. Concept-AmvB Maatregelen in de sociale zekerheid om de handhavingsfunctie
te versterken. Integrale rapportage handhaving 2000 waarmee een aanzet is
gemaakt voor een integraal M&O-beleidskader.XNoot11 Wat willen we bereiken; 2 Wat gaan we daarvoor doen; 3 Wat mag dat kosten.XNoot2zoals aangegeven in het referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering,
21 februari 2002 van het ministerie van Financiën.XNoot3Staatsblad 1997, 758.XNoot1Memorie van Toelichting Kaderwet SZWsubsidies.XNoot1In deze systematiek wordt ook de aard van de fouten (structureel, herhaaldelijk,
incidenteel) aangegeven. Middels deze gewogen score ontstaat een signaalfunctie
voor het management.XNoot1Deze definitie is door het ministerie van Financiën opgenomen in
Het Referentiekader mededeling over de bedrijfsvoering. Het referentiekader
is op 8 februari 2002 door de Ministerraad geaccordeerd en op 21 februari
2002 verzonden naar de Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28380-37.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl