Vreemdelingenbeleid; Brief minister met o.a. reactie op het advies "Naar één snelle en zorgvuldige asielprocedure" van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 826

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

19637 nr. 826

18-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgave1. Ontstaan van de AC-procedure en plaats en functie van
de AC-procedure in de Vw 20002. De kritiek op de AC-procedure en de reactie3. Verdere verbetering van de AC-procedure4. Geen tussentijdse verruiming van de duur van de AC-procedure4.1 De aanbeveling van de ACVZ: verdubbeling van de AC-termijn4.2 (Rechts)bijstand in de AC-procedure voorafgaand aan
het eerste en het nader gehoor4.3 Rechtsbijstand in de AC-procedure na het nader gehoor4.4 Overige aanbevelingen met betrekking tot rechtsbijstand
in de AC-procdure5. Overige aanbevelingen5.1 (Juridische) bijstand in de TNV5.2 Het inwilligen van asielaanvragen in de AC-procedure5.3 Zwaarwegend advies5.4 Aanbevelingen van het NJCM1. Gebruik de AC-procedure alleen voor het afwijzen van
evident ongegronde of frauduleuze aanvragen.2. Verleen opvang aan asielzoekers die in de AC-procedure
zijn afgewezen maar van wie nog een procedure bij de rechter loopt.3. Verruim de criteria voor het behandelen van een herhaalde
asielaanvraag. Tevens zou bij een herhaalde asielaanvraag opvang moeten worden
geboden.4. Bied meer tijd, rust en ruimte voor de gehoren van
asielzoekers, zoals ook is aangegeven in het onderzoek van Nienke Doornbos5. Neem meer uitzonderingen op van categorieën landen
die in het AC afgewezen kunnen worden. Daarbij valt te denken aan landen waar
de mensenrechten op grote schaal worden geschonden, zoals Syrië en Lybië,
en landen waar een instabiele situatie heerst. De standpunten van de UNHCR
kunnen hier als uitgangpunt dienen.6. Houdt bij de beoordeling van asielaanvragen meer rekening
met informatie van onafhankelijke bronnen, zoals Amnesty International en
UNCHR, ook als deze informatie afwijkt van ambtsberichten. Er wordt nu teveel
gezag toegekend aan de ambtsberichten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken.7. Stel medisch personeel in de aanmeldcentra aan, dat
gespecialiseerd is in het herkennen van traumata en het doen van onderzoek
naar martelingen.14. Laat meteen in het aanmeldcentrum al medisch onderzoek
doen naar gestelde marteling. Daarbij kan Vc 2000 onderdeel C1/3/2.3.2 worden
gewijzigd, en kan daar de volgende bepaling in worden opgenomen: «Bij
de beoordeling van een asielaanvraag kunnen medische aspecten een rol spelen.
Statusdeterminatie vindt op de gebruikelijke wijze plaats, waarbij de behandelend
ambtenaar ten aanzien van de bestelde of gebleken medische aspecten beziet
of deze in het asielrelaas passen. Bij gestelde martelingen en/of traumata
wordt medisch onderzoek gedaan.»8. Ga bij het beslissen om een asielaanvraag in de AC-procedure
af te wijzen meer uit van het voordeel van de twijfel («the benefit
of the doubt»). Tegenstrijdigheden die niet de kern van het vluchtverhaal
raken moeten geen reden zijn tot afwijzing van de asielaanvraag.9. Maak geen gebruik van streefcijfers voor afdoening
in de AC-procedure.10. Laat asielzoekers voorafgaand aan de AC-procedure,
als ze zich in de opvang of TNV bevinden, al een gesprek met de rechtshulp
hebben, zodat ze al voor aanvang van de AC-procedure documenten kunnen laten
overkomen.11. Neem een bepaling op in de Vreemdelingencirculaire
of een werkinstructie dat de dossiers van familieleden die in Nederland in
een procedure verwikkeld zijn, automatisch betrokken worden bij de AC-procedure.
Als dit niet lukt binnen de termijn voor de AC-procedure behoort een aanvraag
niet in het aanmeldcentrum te worden afgewezen.12. Neem een bepaling op in de Vreemdelingencirculaire
of een werkinstructie dat, als besloten wordt tot afwijzing in het aanmeldcentrum,
de documenten van de asielzoekers die betrekking hebben op het asielrelaas
volledig vertaald moeten worden.13. Neem een bepaling op in de Vreemdelingenwet met als
inhoud dat de rechtbanken in beroep een volle toetsing zullen toepassen voor
wat betreft de feiten en geloofwaardigheid van het asielrelaas.15. Wijzig TBV 2002/48 in die zin dat ook Dublin-claimanten
waarvan de Dublin-claim tijdens de AC-procedure wordt gehonoreerd opvang krijgen
tot het moment van overdracht.16. Pas het AC-regime verder aan aan de uitspraak van
het Hof Den Haag in die zin dat asielzoekers het terrein op de AC's moeten
kunnen verlaten tijdens de procedure, tenzij aangegeven is dat ze gedurende
een bepaalde tijd beschikbaar moeten zijn voor het onderzoek.17. Beëindig het afwijzen van alleenstaande minderjarige
asielzoekers in de AC-procedure.18. Stel een leeftijdsgrens in voor het tegenwerpen van
de Wet ongedocumenteerden aan minderjarige asielzoekers. Deze leeftijdsgrens
zou volgens het NJCM op 18 jaar moeten liggen.19. Gebruik verklaringen van kinderen onder de twaalf
jaar niet om hun asielaanvraag of de asielaanvraag van hun begeleiders af
te wijzen.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 19637, nr. 826 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 19637, nr. 826 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 826BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 juni 2004Hierbij zend ik u de reactie op het advies van de Adviescommissie voor
Vreemdelingenzaken (ACVZ) van 20 februari 2004 «Naar één
snelle en zorgvuldige asielprocedure». Het advies zend ik met deze brief
mee.1De bij deze brief gevoegde notitie bevat tevens de reactie op de aanbevelingen
in het rapport «De gevolgen van de jurisprudentie van de Raad van State
voor de AC-procedure» van de Universiteit Leiden. Ook dit rapport, dat
met subsidie van het WODC tot stand is gekomen en op 31 oktober 2003
is opgeleverd, zend ik met deze brief mee.1In november 2003 heeft het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten
(NJCM) het commentaar «De AC-procedure: De Achilleshiel van het asielbeleid»
gepubliceerd. Het NJCM heeft dit commentaar aan mij en ook aan alle Tweede
Kamerfracties en de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer gezonden.
In de notitie wordt gereageerd op de concrete aanbevelingen die het NJCM heeft
gedaan.Ook wordt waar nodig nog afzonderlijk ingegaan op de aanbevelingen die
UNHCR naar voren heeft gebracht in het document «Implementation of the
Aliens Act 2000: UNHCR's Observations and Recommendations» van juli
2003.In deze notitie wordt niet meer expliciet gereageerd op de aanbevelingen
van Human Rights Watch (HRW) met betrekking tot de versnelde asielprocedure
in de aanmeldcentra. Hierop heeft mijn ambtsvoorganger gereageerd in de brief
van 20 mei 2003 (Kamerstukken II, 2002/03, 19 637, nr. 738). Verschillende
aandachtspunten en opvattingen van HRW zijn wel betrokken bij de notitie.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. VerdonkInhoudsopgave1. Ontstaan van de AC-procedure en plaats en functie van de AC-procedure
in de Vreemdelingenwet 20002. De kritiek op de AC-procedure en de reactie3. Verdere verbetering van de AC-procedure4. Geen tussentijdse verruiming van de duur van de AC-procedure4.1 De aanbeveling van de ACVZ: verdubbeling van de AC-termijn4.2 (Rechts)bijstand in de AC-procedure voorafgaand aan het eerste en
het nader gehoor4.3 Rechtsbijstand in de AC-procedure na het nader gehoor4.4 Overige aanbevelingen met betrekking tot rechtsbijstand in de AC-procedure5. Overige aanbevelingen5.1 (Juridische) bijstand in de TNV5.2 Het inwilligen van asielaanvragen in de AC-procedure5.3 Zwaarwegend advies5.4 Aanbevelingen van het NJCM1. Ontstaan van de AC-procedure en plaats en functie van
de AC-procedure in de Vw 2000Alvorens te reageren op de aanbevelingen in het ACVZ-advies en de andere
rapporten, ga ik in op het ontstaan van de verkorte procedure in de aanmeldcentra
(AC-procedure) en de plaats en functie van de AC-procedure in de Vreemdelingenwet
2000 (Vw 2000) alsmede op de kritiek die op de AC-procedure is geuit en de
reactie daarop.Begin jaren negentig leidde de sterke toename van de instroom van asielzoekers
tot een stijgende doorlooptijd van asielzaken en stijgende kosten voor de
opvang van asielzoekers. De noodzaak om deze ontwikkelingen tegen te gaan
heeft onder meer geleid tot de oprichting van aanmeldcentra en de inrichting
binnen de aanmeldcentra van een verkorte asielprocedure. Het doel was niet
alleen om de asielprocedure te stroomlijnen (alle asielzoekers moeten hun
aanvraag indienen in de aanmeldcentra en krijgen daar een eerste gehoor voordat
de aanvraag verder behandeld wordt), maar vooral ook om te dienen als filter
voor de verdere asielprocedure en de opvang: «flinterdunne» asielaanvragen
(asieltoerisme) en andere kennelijk ongegronde en niet-ontvankelijke asielaanvragen
die geen tijdrovend onderzoek vergen en binnen aanvankelijk 24 procesuren
zijn afgewezen, worden niet tot de verdere procedure en de opvang toegelaten.
Hierdoor kon de besliscapaciteit van de IND worden ingezet op zaken waarvoor
meer onderzoek nodig was en nam de druk op de opvangcapaciteit af.In 1998 is besloten de AC-procedure te verlengen van 24 procesuren naar
48 procesuren. Aanleiding hiervoor was de omstandigheid dat – als gevolg
van de aanhoudend hoge asielinstroom – de AC-procedure de filterfunctie
niet meer volledig kon vervullen. Tevens werden aanvullende maatregelen genomen,
waaronder de regulering van de instroom in de AC's door instelling van de
TNV's (tijdelijke noodvoorziening). Bij de verlenging van de AC-procedure
van 24 naar 48 procesuren is het criterium voor de AC-afdoening «flinterdunne»
asielaanvragen losgelaten.In de Vw 2000 heeft de AC-procedure een wettelijke grondslag gekregen.
In de artikelen 36 tot en met 39 Vw 2000 zijn algemene procedurele bepalingen
opgenomen. Deze bepalingen zijn voor de AC-procedure verder uitgewerkt in
het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000), in het bijzonder artikel 3.108 Vb
2000 en volgende. Tevens is in de Vw 2000 in relevante artikelen een bijzondere
voorziening getroffen voor de AC-procedure, bijvoorbeeld in artikel 82, tweede
lid, dat bepaalt dat de schorsende werking van het beroep niet van toepassing
is in AC-zaken. In de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000) tenslotte is
uitgewerkt hoe de AC-procedure werkt.Op grond van de Vw 2000 kunnen alle zaken die met inachtneming van de
eisen van zorgvuldigheid zonder tijdrovend onderzoek binnen 48 procesuren
kunnen worden afgewezen, in de AC-procedure worden afgehandeld. De afwijzingsgronden
in de AC-procedure zijn dezelfde als die in de vervolgprocedure, namelijk
artikel 30 en 31 Vw 2000. In de Vw 2000 is uitdrukkelijk niet gekozen voor
een apart inhoudelijk selectiecriterium, omdat daarmee de moeilijkheid wordt
geschapen om alle toekomstige gevallen die binnen de AC-procedure zouden kunnen
worden afgedaan daaronder te vangen. Het is immers maar tot op zekere hoogte
mogelijk een limitatieve opsomming te geven van alle toekomstige gevallen
die binnen deze procedure zouden kunnen worden afgedaan (Kamerstukken I, 2000/01,
26 732 en 29 975, nr. 5d, blz. 6). De AC-procedure heeft dan ook,
afgezien van het tijdsaspect, geen ander karakter dan de gewone, niet versnelde
asielprocedure.De AC-procedure is, zoals mijn ambtsvoorganger heeft aangegeven in de
brief van 20 mei 2003 (Kamerstukken II, 2002/03, 19 637, nr. 738),
in de Vw 2000 van wezenlijk belang. In die wet staat een korte en snelle statusbepaling
centraal, zodat de langdurige onzekerheid voor asielzoekers over blijven of
teruggaan wordt beperkt. Door de filterfunctie van de AC-procedure krijgen
asielzoekers snel duidelijkheid over de beoordeling van hun aanvraag en wordt
voorkomen dat asielzoekers die onvoldoende asielmotieven hebben onnodig lang
in de asielprocedure en in de opvang verblijven en uiteindelijk toch Nederland
moeten verlaten.In lijn hiermee bepaalt het Hoofdlijnenakkoord dat asielaanvragen strikt,
rechtvaardig, snel en met behoud van zorgvuldigheid worden beoordeeld. Dit
betekent dat binnen het AC-proces de nadruk moet liggen op het bijhouden van
een wisselende instroom, waarbij – rekening houdend met het beleid –
het afdoeningspercentage in de AC's wordt gemaximaliseerd, uiteraard met voldoende
kwaliteit van de beslissing. Kortweg: de asielaanvragen die op zorgvuldige
wijze in het AC kunnen worden afgedaan, moeten in het AC worden afgedaan.
De noodzaak en de waarde van de AC-procedure zijn duidelijk. Deze procedure
draagt substantieel bij aan de verminderde instroom en straalt uit dat asielzoekers
met onvoldoende asielmotieven niet in aanmerking komen voor langdurige opvang.
In 2003 was het percentage afwijzingen in de AC-procedure 40%. Overigens geeft
het feit dat de IND in 2003 60% van de asielaanvragen voor verder onderzoek
heeft doorgezonden naar de vervolgprocedure aan dat, waar nodig, conform het
beleid de asielaanvraag wordt behandeld in de verdere procedure. De omstandigheid
dat een zeer hoog aantal van de IND-beslissingen in rechte stand houdt laat
zien dat snelheid niet ten koste gaat van de zorgvuldigheid.2. De kritiek op de AC-procedure en de reactieIn 2003 hebben diverse instanties, organisaties en schrijvers –
naar aanleiding van het rapport van Human Rights Watch (HRW) – kritiek
geuit op de AC-procedure. De kritiek richt zich vooral hierop dat in de AC-procedure
complexe zaken worden afgedaan, dat de AC-procedure de asielzoeker te weinig
tijd, rust en ruimte biedt en dat de tijd voor (rechts)bijstandverlening te
beperkt is. In combinatie met de strikte toepassing van artikel 4:6 Algemene
wet bestuursrecht (Awb)1 en de te terughoudende
toetsing door de rechter van afwijzende beschikkingen, zou de AC-procedure
ernstige risico's ten aanzien van de zorgvuldigheid met zich meebrengen.Ik deel de conclusie niet dat de AC-procedure ernstige risico's ten aanzien
van de zorgvuldigheid met zich meebrengt. De AC-procedure is een volwaardige
asielprocedure die met voldoende waarborgen, inclusief beroep op de rechter,
is omkleed, zodat een verantwoorde beslissing in individuele gevallen tot
stand komt. In dit verband verwijs ik naar de eerdergenoemde brief van 20 mei
2003, waarin mijn ambtsvoorganger heeft gereageerd op de kritiek en de aanbevelingen
van HRW met betrekking tot de AC-procedure. Voorts verwijs ik naar mijn antwoorden
van 4 februari 2004 op de vragen van het lid Vos (GroenLinks) van uw
Kamer over de implicaties van de Vreemdelingenwet 2000 voor de communicatie
met asielaanvragers (Aanhangsel Handelingen II nr. 766, vergaderjaar 2002/03).
In die antwoorden heb ik – kort samengevat – aangegeven dat ik
niet van mening ben dat de communicatie met asielzoekers (in de AC-procedure)
veel meer tijd, rust en ruimte vergt dan thans feitelijk het geval is of dat
er sprake is van een probleem met betrekking tot de huidige methode van horen
en de hoeveelheid tijd die beschikbaar is in de AC-procedure.Voor wat betreft de toepassing van artikel 4:6 Awb vestig ik de aandacht
op Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire (TBV) 2003/24 van 5 augustus
2003 (gepubliceerd in de Staatscourant van 11 augustus 2003, nr. 152,
p. 10). Dit TBV biedt meer ruimte bij de beoordeling van herhaalde aanvragen,
in die zin dat artikel 4:6 Awb minder snel zal worden tegengeworpen. Zo stelt
het TBV onder andere dat bijzondere omstandigheden, die de vreemdeling zelf
moet inbrengen en aannemelijk maken, aanleiding kunnen zijn om aan te nemen
dat deze feiten redelijkerwijs niet eerder konden worden ingebracht en dat
dit eerder het geval zal zijn wanneer de eerdere aanvraag binnen de AC-procedure
is afgewezen.Voorts bepaalt het TBV dat toepassing van artikel 4:6 Awb achterwege wordt
gelaten wanneer de feiten en omstandigheden tot de conclusie leiden dat de
vreemdeling aangemerkt moet worden als verdragvluchteling of wanneer schending
van artikel 3 EVRM dreigt.Tot slot is van belang de bepaling in het TBV dat in geval van twijfel
of toepassing van artikel 4:6 Awb in een individuele zaak redelijk te achten
is, het de voorkeur verdient de asielaanvraag – al dan niet in de AC-procedure –
inhoudelijk te beoordelen aan de hand van artikel 30 en 31 Vw 2000.Het TBV bevat dus adequate waarborgen voor een zorgvuldige toepassing
van artikel 4:6 Awb. De afdoening van tweede of volgende asielaanvragen mag
uiteraard niet in strijd zijn met de refoulementverboden van het Vluchtelingenverdrag
en het EVRM. Indien er daadwerkelijk sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden
die tot inwilliging van de tweede of volgende asielaanvraag dienen te leiden,
zal dit ook gebeuren.Met betrekking tot de gestelde (te) terughoudende toetsing door de rechter
verwijs ik naar de brief van 20 mei 2003 en de antwoorden op de vragen
van het lid Halsema van uw Kamer over de rechtsprekende bevoegdheid van de
Raad van State en het antwoord op de vragen van het lid De Wit van uw Kamer
inzake mogelijk politiek ontmoedigingsbeleid Raad van State in asielzaken
(Aanhangsel Handelingen II nrs. 586 en 766, vergaderjaar 2002/03).In die antwoorden is onder andere aangegeven dat het vreemdelingenrecht
een deel is van het bestuursrecht. In het bestuursrecht is – gelet op
de traditionele verhouding tussen bestuur en rechter in ons staatsbestel –
marginale toetsing gebruikelijk. De omstandigheid dat de Vw 2000 meer dan
de oude Vreemdelingenwet in lijn is met de traditionele verhouding tussen
bestuur en rechter en het beginsel dat de rechter niet op de stoel van het
bestuur gaat zitten, betekent niet dat overheidshandelen aan het rechterlijk
toezicht wordt onttrokken en ook niet dat de rechtsbescherming ineffectief
is.Uit de jurisprudentie van de Afdeling blijkt dat de vaststelling van de
feiten door de rechtbank marginaal dient te worden getoetst. De kwalificatie
van die feiten in het licht van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM wordt
door de rechtbank vol getoetst.De omstandigheid dat de rechter het oordeel van de IND over de geloofwaardigheid
van het asielrelaas terughoudend toetst, benadrukt de verantwoordelijkheid
die de IND heeft voor een zorgvuldig onderzoek. Er is geen enkele aanwijzing
om te veronderstellen dat de IND deze zorgvuldigheidsverplichting niet ten
volle vervult (zie de eerdergenoemde antwoorden van 4 februari 2004 op
de kamervragen over de implicaties van de Vw 2000 voor de communicatie met
asielaanvragers). Overigens heeft de IND eind vorig jaar op de AC's bijeenkomsten
georganiseerd waarin het AC-beleidskader nog eens duidelijk uiteen is gezet
en de AC-afdoenbaarheid van zaken is besproken.De ACVZ steunt in haar advies het oordeel van de Raad van State dat de
rechter niet geëquipeerd en niet in de positie is om de beslissing omtrent
de aanspraak op verblijf integraal zelf te nemen. Anderzijds betekent dit
volgens de ACVZ nog niet dat het systeem van de Vw 2000 meebrengt dat een (vrijwel volledig) marginale toetsing dient te worden uitgevoerd.
Van een vrijwel volledig marginale toetsing die voortvloeit uit het systeem
van de Vw 2000 is blijkens het bovenstaande echter geen sprake.Ten aanzien van de kritiek op de AC-procedure verwijs ik tot slot naar
het arrest van het Gerechtshof Den Haag van 31 oktober 2002 (Rechtspraak
Vreemdelingenrecht 2002, nr. 22) over de AC-procedure. In dit arrest heeft
het Gerechtshof een groot aantal bezwaren tegen de AC-procedure ongegrond
geacht. Zo verwierp het Gerechtshof bijvoorbeeld de klacht dat een helder
afdoeningscriterium ontbreekt en dat er onvoldoende gelegenheid is voor het
verlenen van rechtsbijstand en om bewijs te produceren van door de asielzoeker
aangevoerde stellingen. Ten aanzien van de voor rechtsbijstand beschikbare
tijd overwoog het Gerechtshof «dat de tijd waarin rechtshulp kan worden
verleend weliswaar beperkt is, maar dat deze niet te kort kan worden geacht
voor zaken die op zorgvuldige wijze binnen 48 procesuren kunnen worden afgedaan.
Voor zover aanvragen die meer tijd vergen toch in de 48 uurs-procedure worden
behandeld, zal de voor rechtshulp bemeten tijd in beginsel toereikend zijn
om gemotiveerd aan te voeren waarom de aanvraag in de OC-procedure thuis hoort
en zal, bij gegrondbevinding van dat betoog, verwijzing naar het opvangcentrum
moeten plaatsvinden.» Het Gerechtshof oordeelde ook dat de opvang adequaat
en humaan is.Wel oordeelde het Gerechtshof dat het verblijf van asielzoekers in de
land-AC's vrijheidsontneming is, waarvoor een wettelijke grondslag ontbreekt.
Naar aanleiding van deze uitspraak is het regime in de land-AC's aangepast.
U bent daarover geïnformeerd bij brief van 19 december 2002 (Kamerstukken
II, 2002–2003, 19 637, nr. 708). Tegen het arrest van het Gerechtshof
is cassatie ingesteld bij de Hoge Raad, waarop nog niet is beslist.3. Verdere verbetering van de AC-procedureOnverminderd het bovenstaande ben ik van mening dat het zinvol is om na
te gaan of er mogelijkheden zijn om de AC-procedure binnen de bestaande kaders
verder te verbeteren. Het volgende neem ik hierbij in aanmerking:• De huidige asielprocedure heeft, zoals ook de ACVZ constateert,
twee varianten: een zeer snelle AC-procedure van 48 procesuren en een lange(re)
normale asielprocedure met – op grond van de Vw 2000 – een beslistermijn
van zes maanden met een mogelijkheid tot verlenging in geval van nader onderzoek
of een besluitmoratorium. Het is dan ook opportuun om te onderzoeken of en
hoe een betere aansluiting tussen de zeer snelle AC-procedure en de lange
normale procedure mogelijk is.• De huidige AC-procedure bestaat uit procesuren, dat wil zeggen
uren die voor het onderzoek naar de asielaanvraag in een aanmeldcentrum beschikbaar
zijn (artikel 1.1 sub f Vb 2000). Als gevolg hiervan is, ook onder invloed
van de jurisprudentie, de AC-procedure voor alle betrokken partijen een strak
en gecompliceerd keurslijf van regels geworden. Daarom moet worden bezien
op welke wijze de procedure flexibeler kan worden ingericht.• De meeste asielzoekers verblijven voorafgaand aan de indiening
van de asielaanvraag in de zgn. TNV (tijdelijke noodvoorziening). Hierdoor
krijgen zij thans feitelijk enige tijd rust voordat de asielprocedure begint.
Deze tijd zou kunnen worden geïncorporeerd in de asielprocedure en door
de asielzoeker kunnen worden benut om documenten te laten overkomen, door
de IND voor extra informatieverzameling (bijvoorbeeld nader onderzoek naar
identiteit, nationaliteit en reisroute) en door (rechts)bijstandverlening
voor extra voorlichting en bijstand aan asielzoekers. Overigens
is het wel gewenst om de functie van de TNV te behouden, te weten het kunnen
reguleren van de instroom in en daarmee de start van de asielprocedure.• De AC-procedure moet niet alleen tot een afwijzing maar ook tot
een inwilliging kunnen leiden. Inwilligen hoort bij de asielprocedure. Bovendien
geeft het de asielzoeker sneller duidelijkheid over het feit dat hij in Nederland
mag blijven en kan integreren in de Nederlandse maatschappij en komt het de
doorlooptijd in de keten ten goede.• De Europese richtlijn betreffende procedures in de lidstaten voor
de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus bepaalt dat de lidstaten
ieder onderzoek – in overeenstemming met hoofdstuk II van de richtlijn –
kunnen versnellen of voorrang geven, inclusief onder andere aanvragen die
waarschijnlijk gegrond zijn. De huidige AC-procedure en een verdere verbetering
daarvan passen binnen deze richtlijn.Op grond van het bovenstaande ben ik – om ook in de toekomst de
kracht van het AC-model te waarborgen – voornemens om binnen de bestaande
kaders zelf onderzoek te doen naar de mogelijkheden van en vervolgens eventueel
een model te ontwerpen voor een geoptimaliseerde AC-procedure, die in beginsel
een afwijzing of een inwilliging als uitkomst heeft of – indien een
zorgvuldige beslissing meer tijd vergt – nader onderzoek. Daarbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan een procedure die de TNV-tijd en de AC-procedure
tijd waarin onderzoek wordt gedaan naar identiteit, nationaliteit, reisroute
en het asielrelaas, omvat. De zaken waarin onderzoek nodig is dat meer tijd
vergt dan de duur van die geoptimaliseerde AC-procedure, worden behandeld
in de verdere asielprocedure. Het doel is een snelle, efficiënte en flexibele
procedure, waarbij er naar gestreefd wordt te komen tot een over de gehele
linie kortere asielprocedure en de asielzoeker dus sneller duidelijkheid heeft
over deelneming aan de Nederlandse maatschappij of over het feit dat hij of
zij moet terugkeren. Door bijvoorbeeld de TNV-tijd te benutten en door de
nagestreefde verkorting van de gehele asielprocedure, kan ook de terugkeer
effectiever worden vormgegeven en meer tijd beschikbaar komen voor (rechts)bijstand.Het bovenstaande betekent dat, in lijn met het ACVZ-advies, een verder
verbeterde AC-procedure wordt gecreëerd. Het realiseren hiervan zal tijd
vragen waarbij ook bezien moet worden of en zo ja, op welke wijze wijziging
van wet- en/of regelgeving nodig is. Daarbij moeten ook vragen met betrekking
tot de thans geldende beslistermijn van zes maanden, de schorsende werking
en de opvang tijdens de beroepsprocedure alsmede de resultaten van de evaluatie
van de Vw 2000, die momenteel plaatsvindt, aan de orde komen.4. Geen tussentijdse verruiming van de duur van de AC-procedureZoals gezegd ben ik om de hiervoor genoemde redenen van mening dat de
AC-procedure een volwaardige en zorgvuldige asielprocedure is. Daarom is er,
mede gelet op het hiervoor aangekondigde onderzoek naar de mogelijkheden van
een geoptimaliseerde AC-procedure, naar mijn oordeel geen aanleiding voor
een tussentijdse verruiming van de duur van de AC-procedure (inclusief de
voor (rechts)bijstand beschikbare tijd), zoals in het ACVZ-advies en in het
rapport van de Universiteit Leiden wordt aanbevolen.In dit verband merk ik nog het volgende op. Ik vind het opvallend dat
uit het onderzoek van de Universiteit Leiden het beeld naar voren komt dat
de rechtshulpverlening in de AC's Schiphol, Ter Apel en Zevenaar zeer regelmatig in tijdnood komt, maar in AC Rijsbergen bijna nooit, terwijl
de rechtshulpverleners in AC Rijsbergen de meeste zwaarwegende adviezen en
zienswijzen indienen en ook succesvoller zijn bij het gebruik van de juridische
middelen. De toelichting van de juridisch coördinator AC Rijsbergen suggereert,
aldus het onderzoeksrapport, dat de samenwerking met de IND in AC Rijsbergen
redelijk goed verloopt. Het onderzoeksrapport vermeldt verder dat er respondenten
zijn die drie uur (voor bespreking van het verslag van het nader gehoor, de
voorgenomen afwijzing en het zo nodig schriftelijk reageren op de voorgenomen
afwijzing) veel te weinig vinden, maar ook dat er respondenten zijn die zeggen
in de meeste gevallen aan drie uur genoeg te hebben. Op basis hiervan kan
niet gezegd worden dat tussentijdse uitbreiding van de voor (rechts)bijstand
beschikbare tijd in de AC-procedure het middel is tegen de problemen die te
maken hebben met tijdsdruk.Dit geldt te meer nu een eventuele tussentijdse wijziging van de AC-procedure
slechts betrekking kan hebben op een beperkte uitbreiding van het huidige
aantal procesuren. Uitbreiding van de procesuren moet immers in overeenstemming
zijn met het door de wetgever bedoelde karakter van de AC-procedure als relatief
snelle asielprocedure. Het risico dat een tussentijdse uitbreiding in strijd
is met de tekst en bedoeling van de Vw 2000 neemt toe in de mate waarin die
uitbreiding groter is. Bovendien zijn de verblijfsruimten van de AC's niet
geschikt voor lang verblijf.Tot een tussentijdse verruiming van de voor (rechts)bijstand beschikbare
tijd binnen de huidige 48 procesuren moet evenmin worden overgegaan. Dit stuit
op het bezwaar dat de IND onvoldoende tijd overhoudt voor een zorgvuldige
beoordeling van de asielaanvragen en doet afbreuk aan de effectiviteit en
flexibiliteit van de AC-procedure.Hieronder ga ik – in aanvulling op het bovenstaande – nader
in op de concrete aanbevelingen om de voor rechtshulp beschikbare tijd binnen
de huidige AC-procedure te verruimen.4.1 De aanbeveling van de ACVZ: verdubbeling van de AC-termijnDe ACVZ stelt – als maatregel op de korte termijn – voor om
door een wijziging van het Vb 2000 de termijn voor de AC-procedure te bepalen
op 240 klokuren, dat wil zeggen 10 kalenderdagen, die direct ingaan na het
indienen van de aanvraag om een verblijfsvergunning. Dit voorstel betekent
dat de maximale termijn voor de AC-procedure circa twee keer zo lang zal worden.
De ACVZ acht deze verlenging van de procedure alleen in overeenstemming met
de tekst en bedoeling van de Vw 2000 als de asielzoeker die een verzoek om
een voorlopige voorziening heeft ingediend opvang kan genieten totdat op dat
verzoek is beslist. Momenteel kan de asielzoeker geen gebruik maken van opvangfaciliteiten
na een afwijzende AC-beslissing. Als de voorlopige voorziening wordt toegewezen
heeft de asielzoeker wel recht op opvang.Ik ben niet van oordeel dat verlenging van de AC-procedure alleen in overeenstemming
met de Vw 2000 is indien opvang wordt geboden tijdens de voorlopige voorziening.Het «hoge drukpan-karakter» van de AC-procedure, dat volgens
de ACVZ zou vervallen indien de asielzoeker opvang kan genieten totdat op
het verzoek om een voorlopige voorziening is beslist, is juist kenmerkend
en essentieel voor de AC-procedure. Dit «hoge drukpan-karakter»
moet naar mijn mening ook in een geoptimaliseerde AC-procedure behouden blijven.Uit het ACVZ-advies maak ik op dat de ratio van de aanbeveling om opvang
te geven tijdens de voorlopige voorziening is dat de asielzoeker dan
adequate mogelijkheden tot contacten met zijn advocaat/hulpverlener heeft.
De omstandigheid dat de asielzoeker geen gebruik kan maken van opvangfaciliteiten
laat echter onverlet dat de asielzoeker de mogelijkheid heeft gebruik te maken
van (rechts)bijstand en tot contacten met zijn advocaat/hulpverlener. Het
benutten van die mogelijkheden behoort tot de verantwoordelijkheid van de
asielzoeker.Nog afgezien van de financiële en organisatorische consequenties
en de omstandigheid dat de asielzoeker tijdens de beroepsfase geen rechtmatig
verblijf heeft (tenzij de voorlopige voorziening wordt toegewezen), ondergraaft
het geven van opvang gedurende de voorlopige voorziening aan asielzoekers
die in de AC-procedure zijn afgewezen het AC-model, in het bijzonder de functie
van de AC-procedure als filter voor de opvang.Om deze redenen is het voorstel van de ACVZ om – als maatregel op
de korte termijn – opvang te bieden tijdens de voorlopige voorziening
niet nodig en ongewenst. In het verlengde hiervan overweeg ik niet de plaatsing
in een terugkeerlocatie na een afwijzing in het AC, zoals de ACVZ suggereert.4.2 (Rechts)bijstand in de AC-procedure voorafgaand aan
het eerste en het nader gehoorDe ACVZ stelt dat de (voorbereidings)tijd die aan (rechts)hulpverlening
voor het eerste en het nader gehoor wordt gegund te beperkt is.De Universiteit Leiden beveelt aan artikel 3.112 Vb 2000 aan te passen
door toevoeging van een extra lid waarin wordt opgenomen dat de vreemdeling
een termijn van vijf procesuren krijgt waarin hij zich op het nader gehoor
kan voorbereiden.De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA), Stichting Rechtsbijstand Asiel
(SRA) en VVN hebben verzocht om al voor het eerste gehoor (juridische) bijstand
te verlenen in de AC-procedure zelf.Ik meen dat het niet voor de hand ligt (rechts)bijstand een rol te geven
in de AC-procedure voorafgaande aan en gedurende de vaststelling van identiteit,
nationaliteit en reisroute en de voor rechtsbijstand beschikbare tijd voor
het eerste en het nader gehoor te verlengen.Thans heeft rechtsbijstand geen rol voorafgaande aan en gedurende de vaststelling
van identiteit, nationaliteit en reisroute. Het is de taak van de Vreemdelingendienst,
de Koninklijke Marechaussee en de IND om identiteit, nationaliteit en reisroute
van de asielzoeker vast te stellen. Rechtsbijstand kan – gedurende tenminste
twee uur – met de asielzoeker het verslag van het eerste gehoor en de
overige onderzoeksresultaten betreffende het onderzoek naar identiteit, nationaliteit
en reisroute nabespreken, eventueel hierop een schriftelijke reactie geven
en de asielzoeker voorbereiden op een eventueel nader gehoor. Overigens is
de (rechts)bijstandverlener van de asielzoeker bevoegd het gehoor als waarnemer
bij te wonen. Ik acht dit voldoende.In geval van termijnoverschrijding door rechtsbijstand van de voorbereidingstijd
op het nader gehoor, kan de IND aan rechtsbijstand een termijn van (nog eens)
drie uren geven waarna de IND mogelijk met het nader gehoor zal beginnen.
In de praktijk geeft de IND aan rechtsbijstand verlenging zolang dat niet
leidt tot problemen voor de IND.De Universiteit Leiden concludeert dat de termijn van twee uur voor de
voorbereiding van het nader gehoor in de meeste gevallen voldoende is omdat
uitstel wordt verleend. Deze praktische werkwijze moet naar mijn mening dan
ook gehandhaafd worden. Het opnemen in het Vb 2000 van vijf procesuren voor
de voorbereiding op het nader gehoor (zonder uitbreiding van het totale aantal
procesuren) laat de IND onvoldoende tijd voor een zorgvuldige
beoordeling van de asielaanvragen en heeft nadelige gevolgen voor de flexibiliteit
en effectiviteit van de AC-procedure.4.3 Rechtsbijstand in de AC-procedure na het nader gehoorDe ACVZ stelt dat de tijd voor rechtshulpverlening om het verslag van
het nader gehoor en de voorgenomen afwijzing te bespreken en schriftelijk
te reageren op het voornemen veel te krap zijn.De Universiteit Leiden beveelt aan artikel 3.117 Vb 2000 aan te passen
door op te nemen dat de vreemdeling zijn zienswijze binnen vijf procesuren
schriftelijk naar voren brengt en dat – wanneer de vreemdeling meer
dan de vijf procesuren nodig heeft – deze tijdsoverschrijding wordt
toegevoegd aan de termijn waarbinnen de IND een besluit moet nemen.In aanvulling op bovenstaande redenen om de tijd voor rechtsbijstand in
de AC-procedure niet uit te breiden, wijs ik op het volgende.In het geval van overschrijding van de termijn van drie uur, kan de IND
met de uitreiking van de beschikking wachten tot uiterlijk het 46e
uur. Indien de asielzoeker niet is voorbereid op het nader gehoor door een
rechtsbijstandverlener wordt – om een zorgvuldige besluitvorming te
waarborgen – de nabespreking ten behoeve van een eventueel in te dienen
zienswijze op het voornemen afgewacht.De termijn van drie uur is gebaseerd op de systematiek van de AC-procedure
onder de oude Vreemdelingenwet. Onder die wet was drie uur de termijn waarbinnen
de vreemdeling kon reageren op het rapport van het nader gehoor en een zwaarwegend
advies kon uitbrengen. Voor de inwerkingtreding van de Vw 2000 is een pilot
gedaan in Rijsbergen om te kijken of dit in het kader van de voornemenprocedure
ook op een goede manier gaat lopen; in verreweg de meeste gevallen bleek dat
die drie uur voldoende is. Hoewel destijds nog een inhoudelijk AC-criterium
bestond en er thans geen inhoudelijk AC-criterium meer bestaat, was en is
de kernvraag of binnen 48 uur een zorgvuldige beslissing kan worden genomen.
Zoals gezegd vermeldt ook het onderzoeksrapport van de Universiteit Leiden
dat er respondenten zijn die zeggen in de meeste gevallen aan drie uur genoeg
te hebben. Bovendien lijkt de termijn van vijf uur voor het uitbrengen van
een zienswijze vrij willekeurig gekozen nu die termijn door één
respondent in het onderzoek is genoemd.De aanbeveling van de Universiteit Leiden om tijdsoverschrijding door
het opstellen van een zienswijze toe te voegen aan de termijn waarbinnen de
IND een besluit moet nemen neem ik niet over omdat zij botst met de verantwoordelijkheid
die de IND – ook blijkens de jurisprudentie van de Raad van State –
heeft voor de voortgang van de AC-procedure. Bovendien is deze aanbeveling
zonder begrenzing in de tijd moeilijk te rijmen met het door de wetgever bedoelde
karakter van de AC-procedure als een relatief snelle asielprocedure.4.4 Overige aanbevelingen met betrekking tot rechtsbijstand
in de AC-procdureDe Universiteit Leiden stelt nog twee andere specifieke wijzigingen van
het Vb 2000 voor die leiden tot een ruimere regeling van de termijnen voor
rechtsbijstand in de AC-procedure.Het eerste voorstel is om de definitie van procesuren in artikel 1.1 sub
f Vb 2000 aan te passen door op te nemen dat de tijd gedurende welke een dossier
stil ligt omdat geen rechtshulpverlener beschikbaar is geen tijd is die voor
onderzoek beschikbaar is.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen omdat zij botst met de verantwoordelijkheid
die de IND – ook blijkens de jurisprudentie van de Raad van State –
heeft voor de voortgang van de AC-procedure. Bovendien is deze aanbeveling
moeilijk te rijmen met het door de wetgever bedoelde karakter van de AC-procedure
als een relatief snelle asielprocedure.Verder wordt voorgesteld om artikel 3.117 Vb 2000 aan te passen door op
te nemen dat het voornemen uiterlijk vijf procesuren voor afloop van een procesdag
wordt uitgereikt. De ratio van deze aanbeveling is kennelijk om te voorkomen
dat tijd verloren gaat voor daadwerkelijke rechtshulpverlening ten gevolge
van de opeenvolging van rechtshulpverleners in één zaak.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Deze aanbeveling leidt er toe
dat een voornemen – na de beoogde normalisering van de werktijden in
het AC – altijd in de ochtend of het begin van de middag moet worden
uitgereikt, hetgeen verstrekkende gevolgen heeft voor de flexibiliteit en
effectiviteit van de AC-procedure.Overigens wordt de logistieke planning van de rechtsbijstand verzorgd
door SRA. Dat asielzoekers binnen de AC-procedure door verschillende rechtsbijstandverleners
worden bijgestaan is dan ook niet in eerste instantie de verantwoordelijkheid
van de IND. In een procedure met strakke termijnen leidt het realiseren van
rechtsbijstand door één en dezelfde advocaat tot tijdverlies
als die advocaat niet beschikbaar is. Daarbij moet bedacht worden dat ook
in de reguliere OC-procedure wordt verwacht dat kantoorgenoten waar nodig
zaken van elkaar overnemen. Bovendien mag worden verwacht dat de situatie
verbetert indien de voorgenomen normalisering van de werktijden in de AC's
is gerealiseerd (streefdatum 1 oktober 2004).Tot slot kan er op worden gewezen dat het Gerechtshof Den Haag in het
eerdergenoemde arrest van 31 oktober 2002 heeft overwogen dat onvoldoende
gewicht toekomt aan de omstandigheid dat de asielzoeker in de 48-uursprocedure
te maken krijgt met opvolgende rechtshulpverleners. 5. Overige aanbevelingen5.1 (Juridische) bijstand in de TNVDe ACVZ en het NJCM suggereren om de tijd in de TNV te benutten voor contact
met VVN om asielzoekers voor te lichten over de asielprocedure. De ACVZ wijst
er op dat eventueel rechtshulpverleners al in de TNV de gelegenheid zouden
kunnen hebben om juridische bijstand te geven. Ook de NOvA, SRA en VVN hebben
verzocht om al voor de aanvang van de AC-procedure (juridische) bijstand te
verlenen.Zoals gezegd verblijven de meeste asielzoekers voorafgaand aan de indiening
van de asielaanvraag in de TNV en krijgen zij hierdoor feitelijk enige tijd
rust voordat de asielprocedure begint. De TNV-tijd wordt momenteel niet benut.
Uit onderzoek van de IND is naar voren gekomen dat gedurende het verblijf
in de TNV sprake is van een gebrek aan informatie. De IND verbetert op dit
moment het voorlichtingsmateriaal dat aan asielzoekers wordt verstrekt voorafgaand
aan het verblijf in de TNV.Bovendien zou de TNV-tijd thans al door asielzoekers kunnen worden gebruikt
om documenten te laten overkomen en voor voorlichting en bijstand aan asielzoekers.
Ik zal het initiatief nemen voor overleg met de NOvA, SRA en VVN teneinde
duidelijkheid te krijgen over de modaliteiten en bijgevolg de kosten. Mede
aan de hand daarvan zal een beslissing worden genomen over het al dan niet
verlenen van (juridische) bijstand in de TNV. Ook de pilot die VVN in de periode
augustus – september 2003 heeft uitgevoerd in de TNV Dortmuiden, waarbij
aan asielzoekers voorlichting is gegeven, zal hierbij worden betrokken.5.2 Het inwilligen van asielaanvragen in de AC-procedureDe ACVZ meent dat als de AC-procedure in overeenstemming is gebracht met
hetgeen in het advies is overwogen, er geen reden is om de mogelijkheid van
toekennende beslissingen niet structureel in te bedden in de AC-procedure.Ik deel de wens van de ACVZ omdat inwilligen bij de asielprocedure hoort,
maar volg niet de redenering dat de procedure eerst in overeenstemming moet
zijn gebracht met hetgeen in het ACVZ-advies is overwogen. Ik onderzoek dan
ook op welke wijze het inwilligen van asielaanvragen binnen de huidige AC-procedure
kan worden bewerkstelligd.Gelet hierop is er geen aanleiding de aanbeveling van de UNHCR over te
nemen om prioriteit te geven aan duidelijk gegronde zaken in de normale procedure.
Overigens is thans al uitgangspunt om zowel in duidelijk ongegronde als in
duidelijke gegronde zaken zo snel mogelijk te beslissen.5.3 Zwaarwegend adviesDe Universiteit Leiden heeft aanbevolen de juridische status van het zwaarwegend
advies te verhogen door de mogelijkheid tot het indienen van een zwaarwegend
advies in het Vb 2000 op te nemen in plaats van in de Vc 2000. Een belangrijke
functie van het zwaarwegend advies zou moeten worden het signaleren van beletselen
om de versnelde procedure te doorlopen. Als de rechtshulpverlener van mening
is dat de aanvraag van een asielzoeker niet in de versnelde procedure mag
worden behandeld op grond van medische redenen (psychisch dan wel fysiek),
dient de AC-procedure te worden opgeschort totdat door een onafhankelijke
deskundige is vastgesteld of het al dan niet verantwoord is de versnelde procedure
voort te zetten.Ik neem deze aanbeveling niet over. Het is niet wenselijk het initiële
oordeel of de aanvraag van een asielzoeker vanwege medische redenen niet in
de versnelde procedure mag worden behandeld uitsluitend bij de rechtshulpverlening
te leggen. Wanneer het onduidelijk is of een asielzoeker in verband met zijn
of haar medische situatie kan worden gehoord, wordt hierover advies gevraagd
aan de op het aanmeldcentrum aanwezige medische dienst. Indien deze dienst
oordeelt dat de asielzoeker niet kan worden gehoord, wordt de asielaanvraag
niet in het AC behandeld.Bovendien kan het zwaarwegend advies thans ook betrekking hebben op andere
dan medische redenen die de zaak niet geschikt maken om in het aanmeldcentrum
af te doen (bijv. inhoudelijke redenen).Tot slot is een verhoging van de juridische status van het zwaarwegend
advies moeilijk in overeenstemming te brengen met de voornemenprocedure in
de Vw 2000 die juist is ingevoerd om deze redenen naar voren te kunnen brengen.5.4 Aanbevelingen van het NJCMHet NJCM heeft in het rapport «De AC-procedure: De Achilleshiel
van het asielbeleid» 19 concrete aanbevelingen gedaan met betrekking
tot de versnelde procedure in de aanmeldcentrum. Hieronder wordt daarop gereageerd.
Daarbij wordt waar nodig nog afzonderlijk ingegaan op de aanbevelingen die
UNHCR naar voren heeft gebracht in het document «Implementation of the
Aliens Act 2000: UNHCR's Observations and Recommendations» van juli
2003.1. Gebruik de AC-procedure alleen voor het afwijzen van
evident ongegronde of frauduleuze aanvragen.Deze aanbeveling, die ook de UNHCR heeft gedaan, wordt niet overgenomen.
Overneming van deze aanbeveling betekent een terugkeer naar het AC-criterium
dat aanvankelijk werd gehanteerd. Indien alleen evident ongegronde of frauduleuze
aanvragen in de AC-procedure zouden kunnen worden afgewezen, doet dat afbreuk
aan de Vw 2000 en aan de filterfunctie van de AC-procedure.In de Vw 2000 staat een korte en snelle statusbepaling centraal, zodat
de langdurige onderzekerheid voor asielzoekers over blijven of teruggaan wordt
beperkt. Door de filterfunctie van de AC-procedure krijgen asielzoekers snel
duidelijkheid over de beoordeling van hun aanvraag en wordt voorkomen dat
asielzoekers die onvoldoende asielmotieven hebben onnodig land in de asielprocedure
en in de opvang verblijven, en uiteindelijk toch Nederland moeten verlaten.Op grond van de Vw 2000 kunnen alle zaken die zonder tijdrovend onderzoek
binnen 48 procesuren kunnen worden afgewezen in de AC-procedure worden behandeld.
Er is uitdrukkelijk niet gekozen voor een inhoudelijk criterium, omdat het
niet mogelijk was een dergelijk criterium zo te formuleren dat het alle gevallen
omvat die zorgvuldig binnen 48 uur kunnen worden afgedaan.Gelet hierop volg ik niet de aanbeveling van de UNHCR om kwetsbare zaken,
waaronder zaken waarin mogelijk een trauma, sexueel of genderspecifiek geweld
of marteling aan de orde is, als ook asielaanvragen door alleenstaande minderjarigen
te behandelen in en voorrang te geven in de normale procedure. In het perspectief
van de korte en snelle statusbepaling in de Vw 2000 is het standaard doorverwijzen
van deze zaken naar de normale procedure niet juist wanneer deze zaken zorgvuldig
binnen 48 procesuren kunnen worden afgewezen.Het standaard doorverwijzen van deze zaken naar de normale procedure is
ook niet nodig omdat de individuele merites van de asielaanvraag doorslaggevend
zijn bij de vraag of de asielaanvraag in het AC kan worden behandeld. Wanneer
de zaak zich daar inhoudelijk toe leent en geen nader onderzoek vereist is,
kan de aanvraag in de AC-procedure worden afgewezen. Wanneer de zaak dermate
complex is en tijdrovend onderzoek vergt zodat de aanvraag niet zorgvuldig
in de AC-procedure kan worden afgedaan, dient de zaak te worden verwezen naar
de verdere asielprocedure. Of de door UNHCR genoemde zaken al dan niet zorgvuldig
in de AC-procedure kunnen worden afgedaan, wordt van geval tot geval bezien.
Indien in strijd met het beleid een afwijzende beslissing in de AC-procedure
zou zijn genomen staat tegen een dergelijk besluit beroep bij de rechtbank
open.Wel heb ik besloten om asielaanvragen van kinderen beneden de leeftijd
van twaalf jaar, die niet worden begeleid door ouder(s) of voogd, niet meer
in de AC-procedure af te doen. Ik verwacht dat het horen van deze bijzondere
groep asielzoekers, dat thans al met bijzondere waarborgen is omgeven, in
de OC-procedure nog beter tot zijn recht komt.2. Verleen opvang aan asielzoekers die in de AC-procedure
zijn afgewezen maar van wie nog een procedure bij de rechter loopt.Deze aanbeveling van het NJCM wordt niet overgenomen. Asielzoekers die
in de AC-procedure zijn afgewezen en beroep hebben ingesteld, mogen dat beroep
niet in Nederland afwachten. Zij hebben ingevolge de Vw 2000 geen rechtmatig
verblijf in Nederland, tenzij de rechter een voorlopige voorziening toewijst.
In dat geval mag het beroep in Nederland worden afgewacht en wordt opvang
verleend. Het argument van NJCM dat deze asielzoekers, gelet
op artikel 11 Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele
Rechten, recht op opvang hebben omdat zij met toestemming van de overheid
in Nederland verblijven, gaat derhalve niet op.Nog afgezien van de financiële en organisatorische consequenties
en de omstandigheid dat de asielzoeker tijdens de beroepsfase geen rechtmatig
verblijf heeft (tenzij de voorlopige voorziening wordt toegewezen), ondergraaft
het geven van opvang aan asielzoekers die in de AC-procedure zijn afgewezen
maar van wie nog een procedure bij de rechter loopt het AC-model, in het bijzonder
de functie van de AC-procedure als filter voor de opvang.In het verlengde van deze reactie en de reactie op de eerste aanbeveling
overweeg ik niet om automatisch schorsende werking te geven aan het beroep
op de rechter tegen negatieve beslissingen op de asielaanvraag met uitzondering
van evident ongegronde en frauduleuze aanvragen, zoals de UNHCR aanbeveelt.
Overigens komt het begrip evident of kennelijk ongegronde aanvraag in de Vw
2000 niet voor.3. Verruim de criteria voor het behandelen van een herhaalde
asielaanvraag. Tevens zou bij een herhaalde asielaanvraag opvang moeten worden
geboden.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. TBV 2003/24 van 5 augustus
2003 biedt meer ruimte bij de beoordeling van herhaalde aanvragen, in die
zin dat artikel 4:6 Awb minder snel zal worden tegengeworpen. Ik verwijs hiervoor
naar het bovenstaande met betrekking tot artikel 4:6 Awb. Het TBV heeft zowel
betrekking op traumata als op andere feiten en omstandigheden, bijvoorbeeld
documenten, die niet eerder naar voren zijn gebracht.De indiening van een tweede of volgende asielaanvraag geeft in de regel
geen recht op opvang. Er is een aantal uitzonderingen op deze regel waarbij
wel opvang wordt verleend indien de tweede of volgende asielaanvraag niet
in de AC-procedure wordt afgewezen: vertrekmoratorium, zeer schijnende humanitaire
omstandigheden (waaronder gezinnen met één of meer kinderen
beneden de leeftijd van een jaar), nieuw asielrelaas nadat betrokkene aantoonbaar
is teruggekeerd naar het land van herkomst. Het huidige beleid past binnen
de EU-richtlijn betreffende de minimumnormen voor de opvang asielzoekers in
de lidstaten.4. Bied meer tijd, rust en ruimte voor de gehoren van
asielzoekers, zoals ook is aangegeven in het onderzoek van Nienke DoornbosDeze aanbeveling wordt niet overgenomen. Iedere asielaanvraag wordt op
zijn eigen merites beoordeeld. In de AC-procedure krijgt de asielzoeker de
gelegenheid zijn asielmotieven volledig uiteen te zetten en bestaan –
aldus het Gerechtshof Den Haag in het arrest van 31 oktober 2002 –
ook overigens voldoende mogelijkheden om vluchtelingschap aannemelijk te maken.
Indien nader onderzoek nodig is om de aanvraag zorgvuldig te kunnen beoordelen,
wordt de zaak verwezen naar de verdere asielprocedure. In 2003 is dat in ongeveer
60% van alle aanvragen ook gebeurd. Dit geeft aan dat waar nodig zaken conform
het beleid worden verwezen naar de verdere procedure.Voorts verwijs ik naar mijn antwoorden van 4 februari 2004 op de
vragen van het lid Vos (GroenLinks) van uw Kamer over de implicaties van de
Vreemdelingenwet 2000 voor de communicatie met asielaanvragers (Aanhangsel
Handelingen II nr. 766, vergaderjaar 2002/03). In die antwoorden heb ik kort
samengevat aangegeven dat ik niet van mening ben dat de communicatie
met asielzoekers veel meer tijd, rust en ruimte vergt dan thans feitelijk
het geval is of dat er sprake is van een probleem met betrekking tot de huidige
methode van horen en de hoeveelheid tijd die beschikbaar is in de AC-procedure.5. Neem meer uitzonderingen op van categorieën landen
die in het AC afgewezen kunnen worden. Daarbij valt te denken aan landen waar
de mensenrechten op grote schaal worden geschonden, zoals Syrië en Lybië,
en landen waar een instabiele situatie heerst. De standpunten van de UNHCR
kunnen hier als uitgangpunt dienen.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Asielzoekers die behoren tot
de categorie beleidsmatig niet verwijderbaar (er geldt een beleid van categoriale
bescherming of een besluit- en vertrekmoratorium) worden in beginsel niet
in het AC afgewezen. Dit betekent niet dat asielzoekers die niet tot die categorie
behoren in alle gevallen wel in het AC worden afgewezen. De individuele merites
van de asielaanvraag zijn doorslaggevend bij de vraag of de asielaanvraag
in het AC kan worden behandeld. Er zijn geen herkomstlanden waarvan bij voorbaat
vaststaat dat alle asielzoekers uit die landen in het AC worden afgewezen.6. Houdt bij de beoordeling van asielaanvragen meer rekening
met informatie van onafhankelijke bronnen, zoals Amnesty International en
UNCHR, ook als deze informatie afwijkt van ambtsberichten. Er wordt nu teveel
gezag toegekend aan de ambtsberichten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken.Deze aanbeveling heeft geen toegevoegde waarde. Bij de opstelling van
de ambtsberichten maakt het Ministerie van Buitenlandse Zaken gebruik van
informatie van verschillende organisaties van de Verenigde Naties, verschillende
niet-gouvernementele organisaties, vakliteratuur en berichtgeving in de media.
Er wordt dus ook gebruikt gemaakt van informatie van Amnesty International
en UNHCR.De Immigratie- en Naturalisatiedienst baseert zich bij de beoordeling
van de gegrondheid van de asielaanvraag op het asielrelaas van de desbetreffende
vreemdeling in het licht van hetgeen uit het ambtsbericht en andere relevante
bronnen (zoals bijvoorbeeld informatie van Amnesty International en UNHCR)
over de situatie in het land van herkomst kan worden opgemaakt. Er is geen
informatie die aanleiding geeft te twijfelen aan de juistheid van de ambtsberichten
van de minister van Buitenlandse Zaken.7. Stel medisch personeel in de aanmeldcentra aan, dat
gespecialiseerd is in het herkennen van traumata en het doen van onderzoek
naar martelingen.14. Laat meteen in het aanmeldcentrum al medisch onderzoek
doen naar gestelde marteling. Daarbij kan Vc 2000 onderdeel C1/3/2.3.2 worden
gewijzigd, en kan daar de volgende bepaling in worden opgenomen: «Bij
de beoordeling van een asielaanvraag kunnen medische aspecten een rol spelen.
Statusdeterminatie vindt op de gebruikelijke wijze plaats, waarbij de behandelend
ambtenaar ten aanzien van de bestelde of gebleken medische aspecten beziet
of deze in het asielrelaas passen. Bij gestelde martelingen en/of traumata
wordt medisch onderzoek gedaan.»Deze aanbevelingen worden niet overgenomen. Wanneer het onduidelijk is
of een asielzoeker in verband met zijn of haar medische situatie, bijvoorbeeld
een posttraumatische stressstoornis, kan worden gehoord, wordt hierover advies
gevraagd aan de op het aanmeldcentrum aanwezige medische dienst.
Indien deze dienst oordeelt dat de asielzoeker niet kan worden gehoord, wordt
de asielaanvraag niet in het AC behandeld.Zoals aangegeven in de brief van 19 maart 2004 over het rapport van
de commissie Smeets (Kamerstukken II, 2003/04, 19 637, nr. 806) wordt
op grond van het huidige beleid – indien het in de asielprocedure gaat
om de toelatingsvraag in de zin van artikel 29 lid 1 onder a Vw 2000 –
de medische informatie in beginsel niet betrokken bij de beoordeling van de
asielaanvraag. De reden hiervan is dat het asielrelaas door de beslisser in
zijn totaliteit wordt beoordeeld. Daarbij wordt allereerst beoordeeld of het
asielrelaas verband houdt met de gronden in het Vluchtelingenverdrag en of
verdragsrechtelijke vervolging door de asielzoeker aannemelijk is gemaakt.
Is er geen sprake van verdragsrechtelijke vervolging dan wordt onderzocht
of het asielrelaas aanleiding geeft tot het verlenen van een verblijfsvergunning
op grond van achtereenvolgens artikel 29 lid 1 onder b tot en met f van de
Vw 2000. De medische informatie omtrent traumata en littekens dient dan ook
in beginsel geen rol te spelen bij de beoordeling van asielaanvragen. Daartoe
draagt bij de omstandigheid dat het voor de betrokken asielzoeker in feite
lastiger wordt, indien hij de medische informatie afzonderlijk als bewijs
moet leveren om zijn asielrelaas geloofwaardig te maken, terwijl nu wordt
beoordeeld of het asielrelaas in zijn geheel aan te merken is als een consistent
verhaal en daardoor geloofwaardig.Bovendien is de vaststelling van het trauma alsmede het oorzakelijke verband
met de reden waarom de vreemdeling zijn herkomstland verlaten heeft, in de
praktijk nagenoeg onmogelijk. Vanuit een medische invalshoek kunnen immers
in beginsel geen zekere uitspraken gedaan worden over causale verbanden tussen
medische aandoeningen en beweerde gebeurtenissen. Over het algemeen kan ook
geen sluitend medisch oordeel gegeven worden over het tijdvak, waarin de medische
aandoeningen zich hebben voorgedaan. Ook is van belang te melden dat het gestelde
trauma niet door middel van medisch onderzoek behoeft te worden bewezen. Binnen
het traumatabeleid hoeft een trauma zich niet gemanifesteerd te hebben. Als
de mogelijk traumatiserende gebeurtenis aannemelijk is en valt binnen de in
het traumatabeleid gegeven limitatieve opsomming, is dit op grond van artikel
29 lid 1 sub c Vw 2000 voldoende voor verblijfsaanvaarding. Het inschakelen
van een medisch adviseur om hierover zekerheid te krijgen heeft dan ook geen
toegevoegde waarde.8. Ga bij het beslissen om een asielaanvraag in de AC-procedure
af te wijzen meer uit van het voordeel van de twijfel («the benefit
of the doubt»). Tegenstrijdigheden die niet de kern van het vluchtverhaal
raken moeten geen reden zijn tot afwijzing van de asielaanvraag.Deze aanbeveling is al in het beleid neergelegd. Het beginsel van «het
voordeel van de twijfel» wordt onderschreven en is ook in de Vc 2000
neergelegd (C1/3.4). Daarin is bepaald dat, indien na het onderzoek naar het
feitencomplex vraagpunten overblijven, onder voorwaarden het voordeel van
de twijfel kan worden gegeven en een verblijfsvergunning asiel kan worden
verleend. Een van de voorwaarden is dat het asielrelaas geloofwaardig moet
zijn. Het voordeel van de twijfel kan niet worden gegeven ten aanzien van
de vraag of de kern van het asielrelaas geloofwaardig is. In de Vc 2000 is
uitdrukkelijk bepaald dat over kleine vergissingen over bijvoorbeeld data
kan worden heengestapt, maar dat geen voordeel van de twijfel wordt gegeven
indien er sprake is van evidente onjuistheden of het gebruik van valse of
vervalste documenten.9. Maak geen gebruik van streefcijfers voor afdoening
in de AC-procedure.Deze aanbeveling voegt niets toe aan de huidige praktijk. Het kabinetsbeleid
houdt in dat asielaanvragen strikt, rechtvaardig, snel en met behoud van zorgvuldigheid
worden beoordeeld (Hoofdlijnenakkoord). Dat betekent dat asielaanvragen die
op zorgvuldige wijze in het AC kunnen worden afgedaan in het AC moeten worden
afgedaan.Dit is ook nog eens in de Justitiebegroting 2003 vermeld: «Binnen
het AC-proces zal de nadruk moeten liggen op het bijhouden van een wisselende
instroom, waarbij het afdoeningspercentage in de AC's, rekening houdend met
het beleid, wordt gemaximaliseerd (AC, tenzij), uiteraard met behoud van een
voldoende kwaliteit van de beslissing». De Justitiebegroting 2003 (Kamerstukken
II 2003/04, 29 200 hoofdstuk VI, nr. 2, p. 206) gaat niet uit van een
taakstelling voor de AC's maar van een aanname/ramingskengetal van AC-afdoeningen
van 40%.10. Laat asielzoekers voorafgaand aan de AC-procedure,
als ze zich in de opvang of TNV bevinden, al een gesprek met de rechtshulp
hebben, zodat ze al voor aanvang van de AC-procedure documenten kunnen laten
overkomen.Zoals aangegeven in deze notitie zal ik het initiatief nemen voor overleg
met NOvA, SRA en VVN teneinde duidelijkheid te krijgen over de modaliteiten
en bijgevolg de kosten. Mede aan de hand daarvan zal een beslissing worden
genomen.Overigens kunnen asielzoekers ook los van een gesprek met de rechtshulp
al documenten ter ondersteuning van hun asielverhaal laten overkomen.11. Neem een bepaling op in de Vreemdelingencirculaire
of een werkinstructie dat de dossiers van familieleden die in Nederland in
een procedure verwikkeld zijn, automatisch betrokken worden bij de AC-procedure.
Als dit niet lukt binnen de termijn voor de AC-procedure behoort een aanvraag
niet in het aanmeldcentrum te worden afgewezen.Deze aanbeveling is al praktijk. Daarbij is het, gelet op de korte proceduretijd,
niet goed mogelijk het gehele fysieke dossier over te laten komen, maar wel
is het mogelijk om het geautomatiseerde systeem INDIS te raadplegen en bepaalde
stukken uit het dossier van familieleden te faxen. Het moet wel gaan om familieleden
van wie de asielmotieven relevant (kunnen) zijn voor de betrokkene. Overigens
geeft het NJCM-rapport (noot 59) aan dat in 2003 een grote verbetering is
opgetreden voor wat betreft het betrekken van dossiers van familieleden bij
de AC-procedure.12. Neem een bepaling op in de Vreemdelingencirculaire
of een werkinstructie dat, als besloten wordt tot afwijzing in het aanmeldcentrum,
de documenten van de asielzoekers die betrekking hebben op het asielrelaas
volledig vertaald moeten worden.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. De asielzoeker moet zelf zorgen
voor (tijdige) vertaling indien vertaling noodzakelijk is voor de beoordeling
van de aanvraag. Als dat niet lukt binnen de termijnen voor de AC-procedure,
zou dat tot OC-zending leiden. Dat is niet gewenst. Op voorhand valt niet
in te zien waarom niet volstaan kan worden met een (schriftelijke) vertaling
van de belangrijkste elementen/de hoofdlijnen van overgelegde documenten.
Eventuele relevante elementen die niet vertaald zouden zijn,
kunnen nog in de zienswijze op het voornemen naar voren worden gebracht.13. Neem een bepaling op in de Vreemdelingenwet met als
inhoud dat de rechtbanken in beroep een volle toetsing zullen toepassen voor
wat betreft de feiten en geloofwaardigheid van het asielrelaas.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. In dit verband verwijs ik naar
de brief van 20 mei 2003, waarin is gereageerd op de aanbevelingen van
Human Rights Watch, naar de antwoorden op de vragen van het lid Halsema over
de rechtsprekende bevoegdheid van de Raad van State en het antwoord op de
vragen van het lid De Wit inzake mogelijk politiek ontmoedigingsbeleid Raad
van State in asielzaken (Aanhangsel Handelingen II nrs. 586 en 766, vergaderjaar
2002/03) en naar hetgeen hierover verder in deze notitie is opgenomen.15. Wijzig TBV 2002/48 in die zin dat ook Dublin-claimanten
waarvan de Dublin-claim tijdens de AC-procedure wordt gehonoreerd opvang krijgen
tot het moment van overdracht.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Indien een Dublinclaim tijdens
de AC-procedure wordt gehonoreerd, wordt de asielaanvraag op grond van artikel
artikel 30 sub a Vw 2000 in het aanmeldcentrum afgewezen. Hieruit vloeit voort
dat de asielzoeker geen recht heeft op opvang (zie aanbeveling 2). Er is geen
reden om voor wat betreft de opvang onderscheid te maken tussen Dublinclaimanten
die in de AC-procedure zijn afgewezen en andere asielzoekers die in de AC-procedure
zijn afgewezen.Op grond van TBV 2002/48 volgt doorverwijzing naar de opvang (voor zover
het de eerste asielaanvraag betreft) wanneer er geen sprake is van een claimakkoord
binnen de AC-procedure. In dit geval kan de asielaanvraag niet binnen de AC-procedure
worden afgewezen en heeft de Dublinclaimant, net zo als andere asielzoekers
die niet in de AC-procedure zijn afgewezen, recht op opvang.16. Pas het AC-regime verder aan aan de uitspraak van
het Hof Den Haag in die zin dat asielzoekers het terrein op de AC's moeten
kunnen verlaten tijdens de procedure, tenzij aangegeven is dat ze gedurende
een bepaalde tijd beschikbaar moeten zijn voor het onderzoek.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Naar aanleiding van de uitspraak
van het Hof is het AC-regime aangepast. De aanpassing van het regime houdt
in de eerste plaats in dat aan de asielzoeker de mogelijkheid wordt geboden
om de land-AC's te verlaten indien de beschikbaarheid van de asielzoeker ten
behoeve van het onderzoek naar de inwilligbaarheid van de aanvraag niet noodzakelijk
is. Dat is in ieder geval zo gedurende de periode van 22.00 uur tot 07.30
uur. In de tweede plaats kan de asielzoeker, indien hij dat verzoekt, het
AC verlaten wanneer (voorzienbaar is dat) gedurende de uren die overblijven
tot 22.00 uur geen onderzoek meer plaatsvindt waarvoor de aanwezigheid van
de asielzoeker noodzakelijk is.Het uitgangspunt van de AC-procedure is dat de asielzoeker gedurende de
procesuren beschikbaar moet blijven voor het onderzoek (tenzij de IND desgevraagd
heeft aangegeven dat hij het AC kan verlaten). Dit is noodzakelijk omdat de
AC-procedure een ingewikkeld logistiek proces is. Beschikbaarheid gedurende
de procesuren is een voorwaarde voor een effectieve, efficiënte en zorgvuldige
AC-procedure, waardoor de capaciteit van de IND, de Vreemdelingendienst
en rechtsbijstand alsmede de opvangcapaciteit van het COA optimaal worden
benut.Verdere versoepeling van het regime (het verlaten van het terrein op de
AC's, tenzij aangegeven is dat ze gedurende een bepaalde tijd beschikbaar
moeten zijn voor het onderzoek) is in strijd met de noodzaak van beschikbaarheid
gedurende de AC-procedure en onpraktisch voor de IND. De asielzoeker kan op
verzoek het AC al verlaten, indien de IND oordeelt dat geen onderzoek meer
plaatsvindt waarvoor de aanwezigheid van de asielzoeker noodzakelijk is.17. Beëindig het afwijzen van alleenstaande minderjarige
asielzoekers in de AC-procedure.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Het toetsingskader voor de asielaanvraag
van alleenstaande minderjarigen is gelijk aan het toetsingskader voor volwassen
asielzoekers waarbij rekening wordt gehouden met de bijzondere positie waarin
minderjarigen kunnen verkeren. Een alleenstaande minderjarige dient met het
oog op zijn ontwikkeling zo spoedig mogelijk duidelijkheid te verkrijgen over
verder verblijf in Nederland of terugkeer naar het land van herkomst. Gelet
hierop is de AC-procedure ook voor alleenstaande minderjarige asielzoekers
relevant.Conform het algemene beleid wordt een zaak in het aanmeldcentrum afgehandeld
als op verantwoorde en zorgvuldige wijze al binnen de AC-procedure kan worden
vastgesteld dat de alleenstaande minderjarige niet in aanmerking komt voor
een verblijfsvergunning. Wanneer de zaak zich daartoe niet leent en/of nader
onderzoek noodzakelijk is, wordt de zaak in de normale asielprocedure behandeld.Wel heb ik, zoals vermeld bij de reactie op aanbeveling 1, besloten om
asielaanvragen van kinderen beneden de leeftijd van twaalf jaar, die niet
worden begeleid door ouder(s) of voogd, niet meer in de AC-procedure af te
doen.18. Stel een leeftijdsgrens in voor het tegenwerpen van
de Wet ongedocumenteerden aan minderjarige asielzoekers. Deze leeftijdsgrens
zou volgens het NJCM op 18 jaar moeten liggen.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. De IND wijst de asielzoeker expliciet
op het belang om alle feiten en relevante documenten te overleggen die zijn
asielaanvraag ondersteunen. De meeste asielzoekers zijn echter ongedocumenteerd,
hetgeen een goede beoordeling van de asielaanvraag bemoeilijkt.Het tegenwerpen van de Wet ongedocumenteerden (artikel 31 lid 2 sub f
Vw 2000) geschiedt op basis van de individuele merites van de asielaanvraag.
De leeftijd van de asielzoeker is een omstandigheid die kan worden betrokken
in de beoordeling of het ontbreken van documenten aan de asielzoeker is toe
te rekenen.Het ontbreken van documenten is op zichzelf geen reden om het asielrelaas
niet te geloven en/of af te wijzen. Als de asielzoeker geen geloofwaardige
verklaringen kan verstrekken over het ontbreken van documenten, kan deze ongeloofwaardigheid
zich onder omstandigheden uitstrekken tot de overige aspecten van het asielrelaas.
Wanneer sprake is van een geloofwaardig asielrelaas, kan dit op zichzelf voldoende
zijn om te beslissen dat een asielverzoek wordt onderzocht in de verdere procedure.
In de praktijk worden ook verblijfsvergunningen verleend in zaken waarin geen
documenten (kunnen) worden overgelegd, maar het asielrelaas op zichzelf daartoe
reeds voldoende aanleiding geeft.Onder deze omstandigheden gaat een algemene bepaling dat de Wet ongedocumenteerden
niet wordt tegengeworpen aan minderjarigen te ver.19. Gebruik verklaringen van kinderen onder de twaalf
jaar niet om hun asielaanvraag of de asielaanvraag van hun begeleiders af
te wijzen.Deze aanbeveling wordt niet overgenomen. Het horen van minderjarigen onder
de twaalf is in beginsel in het belang van deze categorie minderjarigen. Het
horen stelt de minderjarige immers in de gelegenheid zijn specifieke relaas
en achtergronden naar voren te brengen. Eerst op basis van die tijdens het
nader gehoor verkregen informatie kan een zorgvuldige beslissing worden genomen,
waarbij rekening is gehouden met het belang van de minderjarige. Dat belang
kan ook terugkeer naar het land van herkomst zijn.Dat verklaringen van kinderen onder de twaalf jaar niet zouden mogen worden
gebruikt voor de afwijzing van de asielaanvraag, valt niet op voorhand in
te zien. Deze verklaringen worden ook gehanteerd om de asielaanvraag in te
willigen. Het automatisch inwilligen van de asielaanvraag zonder de verklaringen
te gebruiken is geen realistisch alternatief. Wel dienen de verklaringen uiteraard
zorgvuldig te worden gehanteerd bij de beslissing op de asielaanvraag.De verklaringen kunnen dienen om de begeleiders opheldering te vragen
over het asielrelaas. Indien na een zorgvuldige afweging is besloten dat verklaringen
van kinderen onder de twaalf jaar kunnen worden gehanteerd bij de beslissing
op diens asielverzoek, is niet in te zien waarom deze verklaringen niet –
eveneens na zorgvuldige afweging – kunnen worden gehanteerd bij de beslissing
op de asielaanvraag van de begeleiders. Hierbij geldt het beginsel van «het
voordeel van de twijfel». Kleine tegenstrijdigheden tussen het asielverhaal
van de minderjarige en de begeleider zijn geen reden tot afwijzing van de
asielaanvraag.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Op grond van artikel 4:6 Awb is de asielaanvrager die een tweede of volgende
asielaanvraag indient na een afwijzende beschikking gehouden om nieuw gebleken
feiten of veranderde omstandigheden te vermelden. Wanneer geen nieuw gebleken
feiten of veranderde omstandigheden worden vermeld, kan de asielaanvraag worden
afgewezen onder verwijzing naar de eerdere afwijzende beschikking. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-826.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl