Zorg en maatschappelijke ondersteuning; Verslag schriftelijk overleg over de invoering van de onderhavige wet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29538, nr. 39

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29538 nr. 39

12-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen CDA-fractie1234Vragen PvdA-fractie567, 8 en 9101112131415 en 1617181920Vragen SP-fractie21 en 232223242526272829303132333435363738394041424344454647Vragen VVD-fractie484950515253545556575859606162636465666768697071727374Vragen PVV-fractie7576777879Vragen ChristenUnie-fractie8081 en 82838485, 86 en 87888990919293949596 en 979899100Vragen SGP-fractie101102103104105106107108109110111112113114
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29538Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 538Zorg en maatschappelijke ondersteuningnr. 39VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 12 april 2007In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de voortgang van de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo) (Kamerstuk 30 131).De op 30 maart 2007 toegezonden vragen zijn met de door de staatssecretaris
bij brief van 11 april 2007 toegezonden antwoorden hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,SmeetsAdjunct-griffier van de commissie,SjerpVragen CDA-fractie1Wanneer wordt de SCP-rapportage/monitor aan de Kamer
gestuurd?Ervan uitgaande dat met de vraag zowel het evaluatierapport over de Wmo
als de jaarlijkse monitoring van de Wmo bedoeld wordt, geldt dat wat betreft
de evaluatie de wet stelt dat de eerste evaluatie binnen drie jaar moet zijn
afgerond. U kunt de rapportage over 2007 en 2008 eind 2009 verwachten. Ik
heb overeenstemming met het SCP over de opzet van de evaluatie. Nu richten
wij ons op de nadere inhoud en fasering van het onderzoek en op de beschikbaarheid
van informatiebronnen. In de volgende voortgangsrapportage zal ik u hierover
berichten.De monitor van de Wmo zal ik met ingang van 2008 jaarlijks in het najaar
publiceren. In deze monitor wordt onder andere inzicht gegeven in de wijze
waarop de Wmo wordt uitgevoerd naar prestatievelden en als besturingssysteem.
Hierbij zal ik gebruik maken van de gegevens over prestaties en tevredenheid,
die gemeenten op basis van artikel 9 van de Wmo jaarlijks voor 1 juli
aanleveren.2Tijdens de begrotingsbehandeling is verzocht om een
totaaloverzicht van het verloop van de aanbestedingen in het kader van de
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Is een complete tussenstand van
hoe de aanbesteding is verlopen beschikbaar en zo ja, kan de Kamer deze ontvangen?Ik heb onderzoeksbureau Research voor Beleid onderzoek laten doen naar
het verloop en de uitkomsten van de aanbesteding van de hulp bij het huishouden
(HH). De rapportage van het onderzoek heb ik als bijlage meegestuurd met de
Voortgangsrapportage Wmo. In de Voortgangrapportage ga ik nader in op de uitkomsten
van het onderzoek.3Kan de staatssecretaris toelichten hoe de verhouding
is tussen de indicaties voor huishoudelijke verzorging 1 en huishoudelijke
verzorging 2? Hoe zijn deze verhoudingen ten opzichte van voorgaande jaren
en leidt dit tot een toename van het aantal alphahulpen?Uit informatie van het CIZ, van Wmo-raden en van gemeenten komt naar voren
dat de verhouding in indicaties voor HH1 en HH2 sinds 1 januari 2007
85% respectievelijk 15% bedraagt. Volgens het CIZ komt dit beeld
overeen met de indicaties in 2006. In 2006 werd bij de indicatiestelling weliswaar
geen onderscheid gemaakt naar HV1 en HV2 maar werden activiteiten geïndiceerd.
Deze geïndiceerde activiteiten kunnen vervolgens worden vertaald naar
HH1 en HH2. Op basis van deze vertaalslag blijkt dat de verhouding in 2007
niet veranderd is ten opzichte van 2006. De indicatiestelling is dan ook niet
de oorzaak van de toename van het aantal alphahulpen. Doordat gemeenten andere
afspraken met aanbieders hebben dan zorgkantoren, namelijk dat de geïndiceerde
HH1 en HH2 wordt geleverd, heeft dit wel geleid tot een toename van de inzet
van HH1. In de AWBZ kwam het voor dat in plaats van de geïndiceerde activiteiten
HV1, er toch HV2 werd geleverd.4In het amendement Joldersma/Bussemaker (30 800
XVII, nr. 68) is 20 miljoen euro vrijgemaakt voor een zorgwerkersprogramma,
waardoor medewerkers die (tijdelijk) zonder werk zitten na bijscholing ingezet
kunnen worden als zorgwerkers in verpleging en verzorging. Hoe wordt dit bedrag
ingezet?Op 29 maart jongstleden heeft op mijn initiatief een bestuurlijk
overleg plaatsgevonden over de uitwerking van het amendement Joldersma/Bussemaker
met vertegenwoordigers van gemeenten (VNG), werkgevers (Actiz) en werknemers
(Abvakabo FNV en CNV Publieke Zaak).In dit overleg heb ik partijen aangesproken op de verantwoordelijkheid
die iedereen heeft voor de gevolgen op de arbeidsmarkt. Werknemers en werkgevers
hebben toegezegd dat er een regionaal meldpunt/schakelpunt wordt opgezet om
in kaart te brengen of en in welke mate medewerkers gedwongen worden een alpha
contract te accepteren en/of er gedwongen ontslagen vallen. Met genoemde partners
werk ik aan een concreet programma met als hoofddoel het behouden van medewerkers
voor de zorg. De maatregelen kunnen bestaan uit een loonsuppletie ter voorkoming
van alphahulpcontracten of uit bijscholing bij gedwongen ontslag.Vragen PvdA-fractie5De staatssecretaris heeft een onderzoek laten uitvoeren
naar de Europees-juridische noodzaak van de verplichte aanbesteding van huishoudelijke
verzorging. Zijn er al (voorlopige) resultaten bekend van dit onderzoek en
zo ja, welke gevolgen heeft dit voor gemeenten, zorgvragers en zorgaanbieders?Ik heb juridisch advies ingewonnen over de noodzaak van aanbesteden. Het
antwoord op deze vraag is ja: gemeenten moeten de hulp bij het huishouden
inkopen volgens de Europese aanbestedingsrichtlijn. Alleen als gemeenten de
hulp bij het huishouden als gemeentelijke dienst (dus in publieke uitvoering)
organiseren, is aanbesteding volgens de Europese richtlijn niet aan de orde.
Daarbij zij gewezen op artikel 10 van de Wmo, waarin staat dat gemeenten de
uitvoering zoveel mogelijk door derden laat verrichten. Dit artikel maakt
het voor gemeenten in principe mogelijk om een eigen gemeentelijke dienst
op te richten. Voor zover mij bekend heeft geen enkele gemeente dit gedaan.
Indien zij dit niet doen, dan zullen zij de dienstverlening op de markt inkopen,
waarbij de aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten altijd van toepassing
zijn.6Zorgaanbieders hebben in diverse gemeenten onder de
kostprijs aanbesteed, een en ander in de strijd om de opdrachten. Heeft de
staatssecretaris een geobjectiveerd beeld van de omvang van dit fenomeen?Uit het onderzoek van Research voor Beleid naar de aanbestedingen blijkt
dat het uurtarief voor HH1 in het merendeel van de geïnterviewde gemeenten
tussen de 14 en 15,50 euro ligt. Enkele gemeenten hanteren een hoger uurtarief
met als maximum 18.50 euro. Het uurtarief voor HH2 varieert tussen de 20 en
23 euro met als maximum 24.50 euro. Sommige gemeenten hanteren een gemiddelde
prijs voor HH1 en HH2. Deze prijs ligt gemiddeld tussen 17 en 19 euro. In
hoeverre deze tarieven onder de kostprijs liggen kan ik niet beoordelen. Gemiddeld
liggen de tarieven wel lager dan de CTG-tarieven.7, 8 en 9Is de staatssecretaris tevreden over de wijze waarop
de Wmo-middelen op basis van het Cebeon-model zijn verdeeld onder gemeenten?
Doen zich in specifieke gemeenten onevenredig negatieve financiële problemen
voor als gevolg van de gehanteerde verdeelsleutel ofwel als gevolg van de
indexering op basis van het jaar 2005 (en eventuele tussentijdse vraagstijgingen)?Heeft de staatssecretaris gemeenten inmiddels conform
de door de Kamer aanvaarde motie Mosterd c.s. (30 131, nr. 118) extra
moeten compenseren, omdat de «uitgaven in 2007 voor de hun
opgedragen taken (...) een afwijking laten zien van meer dan 10 procent van
de historische uitgaven voor de HHZ in het ijkjaar 2005»?Op welke wijze is gestalte gegeven aan het verzoek
van de Kamer om voor 1 maart 2007 verslag te doen van de financiële
gevolgen van invoering van de Wmo voor gemeenten?Het verdeelmodel voor het budget 2007 gaat uit van de historische verdeling
van de middelen voor huishoudelijke verzorging, op basis van het ijkjaar 2005.
Het is de bedoeling, dat deze verdeling geleidelijk in enkele jaren omgezet
wordt naar een objectieve verdeling van middelen onder gemeenten. Het door
Cebeon ontwikkelde verdeelmodel is vervolgens door een ander bureau (i.c.
KPMG) getoetst en betrouwbaar bevonden. Dit hoeft echter niet te betekenen,
dat deze verdeling geen effecten heeft bij individuele gemeenten.Daarom is gekozen voor een meerjarig ingroeitraject met inachtneming van
de spelregels van het Gemeentefonds (nl maximaal verschil € 15 per
inwoner per jaar).Bij de verdeling van de Wmo-middelen 2007 over gemeenten, zoals zichtbaar
geworden in de mei-circulaire 2006 van BZK aan de gemeenten, zijn bij sommige
gemeenten ook financiële knelpunten zichtbaar geworden. Deze hebben te
maken met mogelijke verschillen tussen het berekende historische budget op
basis van ijkjaar 2005 en de in gemeenten in 2006 geleverde huishoudelijke
verzorging. Als het gaat om de indexering zijn mij nog geen problemen bekend.
Zoals ik uw Kamer eerder heb geschreven is deze indexering «ruim».In het kader van de door de Kamer aanvaarde motie Mosterd is een onderzoek
gedaan naar de ontwikkeling van de uitgaven voor huishoudelijke verzorging
van 2005 naar 2006 in gemeenten. Hieruit blijkt dat in 2006 circa 70 gemeenten
minimaal 10% meer kosten hebben dan in 2005. De motie vraagt om het
aanpassen van de budgetten voor het meerdere. Voor deze circa 70 gemeenten
gaat het om een bruto bedrag van tussen de € 5 en € 10
mln. Ik zal bezien hoe ik dat verwerk. Omdat de gegevensverzameling t.b.v.
de motie Mosterd meer tijd vergde, rapporteer ik uw Kamer over de motie Mosterd
in de voortgangsrapportage t.a.v. de Wmo.10De zorgaanbieders die onder de kostprijs hebben aanbesteed
voor huishoudelijke verzorging 1 (HV1), dachten het verlies te kunnen compenseren
met de huishoudelijke verzorging 2 (HV2). Nu massaal bijna alleen HV1 blijkt
te worden geïndiceerd, worden door de zorgaanbieders de kosten gedrukt
door het verminderen van management, maar ook door het snijden in werkbegeleiding,
collegiaal overleg en bijvoorbeeld deskundigheidsbevordering. Heeft de staatssecretaris
mogelijkheden voor controle op de daadwerkelijke uitvoering kwaliteitsnormen,
en ook van de reeds gecertificeerde instellingen?De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zal volgens de methoden en
procedures zoals die voor de HV in de AWBZ golden toezicht houden aan de hand
van een kwaliteitskader voor verantwoorde huishoudelijke verzorging. Dit kader
geldt voor álle instellingen, ook de gecertificeerde.11Een ander gevolg van de massale HV1 in plaats van HV2
indicaties is, dat thuiszorgorganisaties teveel verzorgenden in dienst hebben.
Heeft de staatssecretaris signalen ontvangen dat sommige instellingen deze
verzorgenden de keuze voorleggen óf ontslagen te worden, óf
een contract als alphahulp te accepteren? Ziet u mogelijkheden om deze ontwikkeling
te beïnvloeden?Er zijn signalen die erop wijzen dat thuiszorgmedewerkers gedwongen worden
een alphahulpconstructie te accepteren, hoewel betrouwbare gegevens ontbreken.
Op mijn initiatief zijn met werkgevers, werknemers en de VNG in dit kader
een aantal afspraken gemaakt. In dit overleg is nogmaals vastgesteld dat alle
drie partijen een eigen verantwoordelijkheid hebben voor de gevolgen op de
arbeidsmarkt. Werknemers en werkgevers hebben toegezegd dat er een regionaal
meldpunt/schakelpunt wordt opgezet om in kaart te brengen of en in welke mate
medewerkers gedwongen worden een alpha contract te accepteren en/of er gedwongen
ontslagen vallen. Als genoemde partijen het bovenstaande uit weten te werken
in concrete en werkbare afspraken dan ben ik bereid om de middelen uit het
amendement Joldersma/Bussemaker in te zetten.Op basis van de objectieve gegevens uit het schakelpunt kunnen deze middelen
ingezet worden om zoveel mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden. Medewerkers
in de thuiszorg zullen goed voorgelicht worden wat voor hen de consequenties
zijn als hun dienstverband wordt omgezet in een alphacontract. Voor medewerkers
die gedwongen ontslagen worden komt er scholing beschikbaar die erop gericht
deze medewerkers elders in de zorg aan de slag te laten gaan. Werkgevers hebben
toegezegd in dit soort gevallen een baangarantie af te geven. Ook de gemeenten
zullen bijdragen om zoveel mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden.12In hoeverre hebben gemeenten in het aanbestedingsbestek «werknemer-volgt-werk»
verplichtingen opgenomen, waarmee wordt gegarandeerd dat nieuw gegunde instellingen
het personeel overnemen van de voormalige aanbieders? In hoeverre hebben in
gemeenten waar dit niet het geval is geweest, gedwongen ontslagen onder thuiszorgmedewerkers
plaatsgevonden? Hebben die gemeenten die niet voor het werknemer-volgt-werk-principe
hebben gekozen dit gedaan omdat ze niet van deze mogelijkheid op de hoogte
waren of waren er andere redenen?Uit het onderzoek van Research voor Beleid naar de aanbestedingen blijkt
dat ruim een kwart van de ondervraagde gemeenten in het bestek eisen aan het
overnemen van personeel had opgenomen. In hoeverre sprake is geweest van gedwongen
ontslagen in gemeenten waar deze eis niet in het bestek was opgenomen is niet
exact aan te geven. Zoals ik ook heb beantwoord op de vorige vraag, wordt
momenteel door een schakelpunt objectieve informatie verzameld. Mijn beeld
is in ieder geval niet dat de invoering van de Wmo op grote schaal tot gedwongen
ontslagen heeft geleid.Verder vragen deze leden naar de redenen waarom gemeenten niet gekozen
hebben voor het «werknemer-volgt-werk» principe. Deze vraag maakte
geen onderdeel uit van het onderzoek van Research voor Beleid.13Om de continuïteit van de zorg te handhaven bieden
thuiszorgorganisaties die in de aanbestedingsrondes niet gecontracteerd zijn
hun cliënten aan de huishoudelijke hulp via een persoonsgebonden budget
(pgb) zelf te contracteren. Hoe groot is het percentage gecontracteerde huishoudelijke
hulp op basis van een pgb ten opzichte van de zorg in natura? Kan worden toegelicht
welke arbeidsrechtelijke consequenties dat heeft voor de werkernemers in de
zorg?De constatering dat er thuiszorgorganisaties zijn die in de aanbestedingsrondes
niet gecontracteerd zijn, waarbij hun cliënten voor de hulp bij het huishouden
via een persoonsgebonden budget (pgb) nu zelf deze thuiszorgorganisatie contracteren,
is juist. Op welke schaal overgangscliënten zijn overgestapt van zorg
in natura naar pgb is mij niet bekend. Wat betreft de vraag welke
arbeidsrechtelijke consequenties deze pgb-constructie heeft voor de werknemers
in de zorg het volgende. Ervan uitgaande dat deze werknemers in dienst zijn
van de thuiszorgorganisatie maakt het voor hen arbeidsrechtelijke positie
niet uit of zij via een pgb dan wel via zorg in natura worden ingehuurd.14Hoe zorgen gemeenten er voor dat de keuze tussen zorg
in natura en een pgb een reële keuze is? Wordt altijd een pgb-mogelijkheid
geboden conform de Wmo, dus ook wanneer er algemene voorzieningen bestaan?
Zijn burgers in staat om met de door de gemeenten vastgestelde pgb-hoogte,
daadwerkelijk die zorg in te kopen waar zij op basis van de indicatie recht
op hebben?In antwoord op de vragen over de wijze waarop het pgb wordt ingevuld op
lokaal niveau wil ik allereerst opmerken dat de wet op dit punt heel duidelijk
is. Gemeenten zijn verplicht voor individuele voorzieningen de keuze tussen
een voorziening in natura of een pgb te bieden tenzij hiertegen overwegende
bezwaren bestaan. De hoogte van een pgb moet vergelijkbaar zijn met de voorziening
in natura en toereikend zijn. De gemeenten hebben immers een compensatieplicht.
Of ze de beperking nu in natura of met een pgb compenseren, dat maakt hiervoor
geen verschil.De invulling van het pgb is binnen de kaders van de wet een lokale aangelegenheid.
Mochten er twijfels bestaan of een pgb een reële keuze is of dat het
pgb voldoende is om hulp in te kopen, is uiteindelijk aan de rechter om te
beoordelen.Uit de vele antwoorden die de Helpdesk invoering Wmo over het pgb heeft
gegeven, blijkt dat gemeenten serieus en voortvarend met het pgb aan de slag
zijn gegaan. Bij de meeste gemeenten zijn de verordeningen en beleidsregels
vastgesteld en is daarin de mogelijkheid van het pgb opgenomen. Slechts enkele
gemeenten zullen de verordeningen – overeenkomstig het overgangsrecht –
dit jaar op orde brengen.Voor veel gemeenten is het pgb een nieuw fenomeen en uit de binnengekomen
vragen blijkt dan ook dat het vinden van een reële inschatting van de
hoogte van een pgb voor zowel hulp bij het huishouden als voor overige individuele
voorzieningen lastig is maar weloverwogen ter hand is genomen. Zoals gezegd
zijn gemeenten gehouden de hoogte van een pgb zodanig te bepalen dat dit vergelijkbaar
is met de natura voorziening.Mij zijn signalen bekend dat gemeenten de hoogte van het pgb uitdrukken
in percentages. Vermoedelijk hebben deze gemeenten de redenering die gehanteerd
wordt in de AWBZ overgenomen en op dit moment op overgangscliënten van
toepassing is.In de AWBZ is de hoogte van een pgb 75% van het Ctg-tarief. Een
budgethouder hoeft namelijk geen overheadkosten te betalen die voor instellingen
die zorg in natura leveren wel aan de orde zijn.Incidenteel bereiken mij signalen dat een pgb niet toereikend zou zijn
voor het betalen van een hulp in het huishouden. Hiervoor staat de bezwaar-
en beroepsprocedure open op grond van de Awb.15 en 16Kan de staatssecretaris toelichten hoe het is gesteld
met de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de indicatiestellingen?Is het waar dat het criterium «regie kunnen voeren
op het eigen leven» door de indicatiestellers niet goed wordt meegewogen,
waardoor te vaak HV1 in plaats van HV2 wordt geïndiceerd?Nagenoeg alle gemeenten hebben afspraken gemaakt met het CIZ. Deze afspraken
variëren van vergaande samenwerking waarbij het CIZ alle indicaties verricht
tot een signaleringsfunctie tussen Wmo en AWBZ. Ruim 200 gemeenten maken bij
de indicatiestelling gebruik van de beslisboom voor HH die door het CIZ is
ontwikkeld. De beslisboom is zorgvuldig tot stand gekomen op basis van de
ervaring die het CIZ bij de AWBZ-indicatiestelling HV heeft opgedaan. Met
behulp van deze beslisboom kunnen gemeenten snel en eenvoudig zelf aanvragen
voor HH afhandelen. Ingeval de beslisboom niet toereikend is voor een goede
indicatie – bijvoorbeeld in complexe gevallen – vind er automatisch «uitworp»
plaats en wordt de indicatiestelling overgedragen aan een indicatiebureau.Wat betreft het meewegen van het criterium «regie kunnen voeren
op het eigen leven» waar deze leden naar vragen in verband met de indicatie
voor HH1 en HH2 is het zo dat deze vraag expliciet is opgenomen in de beslisboom én
op de juiste plek in het proces. Op het moment dat iemand niet zelf de regie
kan voeren wordt óók HH2 geïndiceerd.Ik heb op dit moment geen reden om te twijfelen aan de kwaliteit van de
indicatiestelling.17Heeft de staatssecretaris al gegevens beschikbaar over
hoe de mensen die gebruik maken van de Wmo de overgang hebben ervaren?Voor de reactie van mensen op de overgang van de Wmo heb ik geïnformeerd
bij de verschillende meldpunten die zijn ingesteld door Zorgbelang Nederland,
de ouderenbonden en de CG-raad. Weliswaar worden op onderdelen knelpunten
genoemd, maar is het volgens de CG-raad nog te vroeg om van een tendens te
spreken. Daarnaast heb ik gesproken met cliëntenraden (Wmo-platforms)
over hun eerste ervaringen. Het blijkt dat bij de meldpunten tot nu toe geen
grote toeloop is geweest van mensen die ontevreden zijn. De mensen van cliëntenraden
geven aan dat zij zich door de gemeenten betrokken voelden. Ook zij hadden
tot dusver weinig concrete geluiden gehoord over de overgang. Ook uit het
rapport van de SP blijkt dat een groot deel van de binnengekomen klachten
niet per se gerelateerd zijn aan de overgang naar de Wmo. Ik wil echter benadrukken
dat de Wmo pas 3 maanden van kracht is.18Heeft de staatssecretaris een beeld van de stand van
zaken op andere prestatievelden van de Wmo? Hoeveel gemeenten zijn inmiddels
klaar met de beleidskaders, waarin het beleid voor de komende jaren is weergegeven
in het kader van de prestatievelden die betrekking hebben op de bevordering
van sociale samenhang, de maatschappelijke deelname en het doelgroepenbeleid?
Op welke wijze wordt kennis uitgewisseld over succes- en risicofactoren?Veel gemeenten hebben in het verleden al beleid geformuleerd ten aanzien
van diverse prestatievelden in de Wmo. Zo zijn in veel gemeenten op eigen
initiatief beleidsnota’s en plannen opgesteld rondom het vrijwilligersbeleid,
het ouderenbeleid, het jeugdbeleid, het beleid rondom wonen, welzijn en zorg,
de maatschappelijke opvang en het verslavingsbeleid.In het kader van de Wmo zijn gemeenten vanaf 1 januari 2007
verplicht om één keer per vier jaar één of meerdere
plannen te maken ten aanzien van de prestatievelden in de Wmo. Dit plan moet
in nauw overleg met burgers, cliënten en andere betrokken organisaties
tot stand komen. Als gevolg van de extra beleidscapaciteit die nodig was voor
de uitvoering van de nieuwe taken (hulp bij het huishouden) zijn de meeste
gemeenten eind vorig jaar begonnen met de voorbereidingen voor het opstellen
van het eerste vierjaarlijkse beleidsplan. In de wet is ook geen tijdstip genoemd waarop het vierjaarlijks beleidsplan klaar moet zijn. De verwachting
is dat in de meeste gemeenten eind dit jaar het beleidsplan in de gemeenteraad
zal worden vastgesteld. Een beperkt aantal gemeenten hebben hun beleidsplan
reeds afgerond. Om de gemeenten te ondersteunen bij de totstandkoming van
het beleidsplan is een speciale website ontwikkeld: www.beleidsplanwmo.nl.
Op deze website worden tips gegeven over de inhoud en de totstandkoming van
het beleidplan Wmo. Deze informatie is onder meer gebaseerd op de ervaringen
van de 26 pilotgemeenten die een experiment uitvoeren op één
of meerdere prestatievelden in de Wmo. Daarnaast wordt er ook algemene informatie
voor het opstellen van het beleidsplan gegeven via thematische handreikingen,
periodieke nieuwsbrieven en de website www.invoeringwmo.nl. Op deze website
kunnen gemeenten ook hun nota’s plaatsen, zodat andere gemeenten hier
hun voordeel mee kunnen doen.19Heeft de staatssecretaris overleg gevoerd met de minster
voor Wonen, Wijken en Integratie over de vraag hoe de Wmo als «buurtwet»
een rol kan spelen in de aanpak van achterstandswijken?De Wmo is bij uitstek een geschikt kader om een rol spelen in de aanpak
van achterstandswijken. De mogelijkheden zijn legio. Ik noem twee voorbeelden.
De eerste is: bevorder verbindingen tussen burgers onderling en zorg voor
sociaal cement, op de manier die de WRR voorstelt in het rapport «Van
verzorgingsstaat naar Verbindingsstad». Een bestendige aanpak van probleemwijken
vraagt naast aandacht voor het verbeteren van de positie van individuele bewoners
op terrein van wonen, werken, leren, integratie en veiligheid, ook expliciete
aandacht voor de sociale samenhang tussen bewoners. Juist door het versterken
van sociale verbindingen tussen bewoners en door het ondersteunen van bewoners
om «het weer zelf te doen» kan een belangrijke meerwaarde in de
aanpak van (achterstands)wijken worden bereikt.Ten tweede kunnen op basis van Wmo gemeenten gezamenlijk met andere partijen
inzetten het generatiebestendig maken van de wijk. De diversiteit en daarmee
ook de leefbaarheid van wijken neemt toe wanneer ouderen (autochtoon en allochtoon)
langer in hun eigen wijk kunnen blijven wonen.20In hoeverre slagen de gemeenten er in een loket te
realiseren dat voldoet aan de eisen die de Wmo stelt? Doen zich in sommige
gemeenten problemen voor in de afstemming met bijvoorbeeld het Centrum Indicatiestelling
Zorg (CIZ) en de zorgkantoren? Heeft de extra impuls van 5 miljoen euro, die
uw ambtsvoorganger staatssecretaris Ross-van Dorp in het algemeen overleg
van 26 oktober 2006 (30 131, nr. 124) aankondigde ten behoeve van
de gegevensuitwisseling tussen zorgkantoren en gemeenten, er toe geleid dat
gemeenten op tijd wisten welke mensen huishoudelijke hulp geboden moest worden?De invoering van de Wmo is voor veel gemeenten – voor zover zij
dat nog niet hadden – aanleiding om één loket te realiseren
(Prestatieveld 3). In nagenoeg alle gemeenten zijn afspraken gemaakt met het
CIZ en heb ik geen signalen dat zich hierbij problemen voordoen.Wat betreft de vraag of de 5 mln ten behoeve van de gegevensuitwisseling
ertoe geleid heeft dat gemeenten op tijd wisten welke mensen huishoudelijke
hulp geboden moest worden merk ik het volgende op. Met de genoemde 5 mln euro
is een taskforce opgericht die gemeenten – ook individueel – heeft
ondersteund bij de gegevensoverdracht van de zorgkantoren. Ook heeft de taskforce
een speciale tool ontwikkeld om de gegevens van de zorgkantoren op te schonen.
Deze inspanning van zowel de taskforce, als van gemeenten, zorgkantoren
en aanbieders heeft ertoe geleid dat bij de overgang naar de Wmo geen mensen
die in de AWBZ huishoudelijke verzorging ontvingen tussen de wal en het schip
terecht zijn gekomen.Vragen SP-fractie21 en 23De resultaten van de analyse naar aanleiding van de
motie Mosterd c.s. (30 131, nr. 118) zouden medio maart 2007 beschikbaar
zijn. Zijn deze inmiddels beschikbaar en kunt u deze aan de Kamer doen toekomen?
Zo neen, zijn deze resultaten in elk geval ruim voor 18 april a.s. beschikbaar
voor de Kamer?Wat is de uitkomst van de vergelijking van Cebeon wat
betreft het verschil tussen het historisch budget en de uitkomsten van het
geactualiseerde verdeelmodel en hoe zijn de besprekingen daarover met de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de fondsbeheerders verlopen?In de Voortgangsrapportage zal ik u nader over de uitkomsten van het onderzoek
informeren.Op basis van de actuele onderzoeksgegevens uit dit onderzoek in het kader
van de motie Mosterd zal tevens een nadere actualisatie van het Cebeon-verdeelmodel
bezien worden.Daarbij worden de VNG en de fondsbeheerders (ministeries van BZK en Financiën)
ook betrokken. Het streven is dit in de mei-circulaire te kunnen verwerken.22Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) en de zorgkantoren
zouden de subsidieregelingen Wonen met zorg en zorgvernieuwingsprojecten GGZ
opnieuw inventariseren omdat een aantal gemeentelijke bedragen uit de septembercirculaire
niet overeen kwamen met de gegevens van de zorgkantoren. Is deze inventarisatie
gereed en welke conclusies worden daaruit getrokken?De zorgkantoren hebben de gevraagde gegevens over 2004 aangeleverd en
het CVZ heeft over de inventarisatie gerapporteerd. De geconstateerde verschillen
in de gegevens voor diverse gemeenten zullen in de meicirculaire 2007 van
het ministerie van BZK aan de gemeenten worden gecorrigeerd.23Wat is de uitkomst van de vergelijking van Cebeon wat
betreft het verschil tussen het historisch budget en de uitkomsten van het
geactualiseerde verdeelmodel en hoe zijn de besprekingen daarover met de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de fondsbeheerders verlopen?Zie antwoord op vraag 21.24Heeft u momenteel een redelijk beeld van de uitkomsten
van de aanbesteding en kunt u de Kamer informeren over alle uitkomsten die
nu bij u bekend zijn? Wanneer ontvangt de Kamer de aangekondigde arbeidsmarktbrief?Ik heb onderzoeksbureau Research voor Beleid onderzoek laten doen naar
het verloop en de uitkomsten van de aanbesteding van de hulp bij het huishouden
(HH). De rapportage van het onderzoek heb ik als bijlage meegestuurd met de
Voortgangsrapportage Wmo. In de Voortgangrapportage ga ik nader in op de uitkomsten
van het onderzoek.Ik stuur u voor de zomer, zo is mijn streven, nog een brief over de werkgelegenheid
in de zorg.25Kunt u een overzicht geven van alle rechtszaken die
zijn aangespannen en indien bekend de uitkomsten hiervan?Een totaal overzicht van alle rechtzaken is niet voor handen. Uit het
onderzoek van Research voor Beleid naar de aanbesteding blijkt dat in 17%
van alle gemeenten waar de gunning is afgerond, door een zorgaanbieder een
kort geding is aangespannen tegen de gunning of wordt een kort geding verwacht.
Doordat dit onderzoek geanonimiseerd is, heb ik geen overzicht met alle gemeenten
waar een kort geding loopt, of gelopen heeft. Op basis van dit onderzoek kan
ook niet worden vastgesteld wat de uitslag van het kort geding in gemeenten
is.26Bent u ervan overtuigd dat er in alle gevallen sprake
is van een afgewogen prijs- en kwaliteitsverhouding? Kunt u een zo goed mogelijk
inzicht geven in de afgesproken tarieven, voor zowel alphahulp als HV2?Uit het onderzoek naar de aanbestedingen blijkt dat gemeenten bij de afweging
kwaliteit gemiddeld genomen zwaarder hebben laten wegen dan prijs. Wat betreft
de tarieven blijkt uit het onderzoek dat het uurtarief voor HH1 in het merendeel
van de geïnterviewde gemeenten tussen de 14 en 15,50 euro ligt. Enkele
gemeenten hanteren een hoger uurtarief met als maximum 18,50 euro. Het uurtarief
voor HH2 varieert tussen de 20 en 23 euro met als maximum 24,50 euro. Sommige
gemeenten hanteren een gemiddelde prijs voor HH1 en HH2. Deze prijs ligt gemiddeld
tussen 17 en 19 euro.27Er komen steeds meer uitspraken van thuiszorginstellingen
dat zij voor de afgesproken tarieven niet in staat zullen zijn de tot nu toe
geleverde kwaliteit te blijven leveren, wat is uw reactie hierop? Er zijn
ook al uitspraken van thuiszorginstellingen dat ze niet in staat zullen zijn
de afgesproken hoeveelheid zorg te leveren, wat vindt u daarvan?Het zijn primair de thuiszorginstellingen zelf die verantwoordelijk zijn
voor het nakomen van de door hen gemaakte afspraken. Dat betreft zowel de
afspraken over de kwaliteit en de afspraken over de te leveren hoeveelheid
zorg. Op dit moment zijn mij geen situaties bekend waarin er onder de vereiste
kwaliteit zorg wordt geleverd. De inspectie ziet toe op de kwaliteit van de
geleverde ondersteuning. Gemeenten zijn er aan gehouden op basis van de compensatieplicht
ondersteuning te bieden als de burger daarop is aangewezen. Er zijn mij geen
situaties bekend waarin gemeenten in de problemen zijn gekomen omdat instellingen
hun afspraken niet na komen.28Wat vindt u van onderaannemingen en is het u bekend
dat hierbij soms zeer lage tarieven worden gehanteerd, bijvoorbeeld van 6
euro per uur? Heeft u inzicht in de tarieven en het soort bedrijven waarmee
in zee wordt gegaan en kunt u de Kamer hierover informeren? Zo neen, bent
u bereid hier onderzoek naar te doen?Uit het onderzoek naar de aanbestedingen blijkt dat ruim de helft van
de gemeenten werkt met onderaanbieders. Volgens gemeenten gelden als belangrijkste
redenen voor aanbieders om onderaanbieders te contracteren voldoende capaciteit
voor de uitvoering van de werkzaamheden of voldoende dekking
voor het werkgebied genoemd. Daarnaast wordt voldoende aandacht voor en kennis
van specifieke doelgroepen zoals mensen met een verstandelijke handicap en
voldoende uitvoerend personeel met een bepaalde cultuur, taal en/of religie.
Een lagere prijs wordt slechts een enkele keer genoemd.In sommige situaties hebben kleine lokale aanbieders ervoor gekozen niet
mee te doen aan de gunning omdat ze hun scoringskans klein achtten of omdat
ze niet werkzaam zijn in het hele werkgebied dat in een perceel werd aanbesteed.
Deze kleine aanbieders zoeken vervolgens aansluiting als onderaanbieder bij
grotere aanbieders. Gelet op bovenstaande redenen om onderaanbieders te contracteren
zie ik geen redenen om hier negatief over te zijn en hier onderzoek naar te
doen.29De VNG zou worden gevraagd in overleg te treden met
relevante partijen over minimale normen voor verantwoorde huishoudelijke zorg.
Hoe staat het daarmee?Onder voorzitterschap van de IGZ is een werkgroep op dit moment bezig
een kwaliteitskader zodanig aan te passen dat er een meer effectief en efficiënt
toezicht op verantwoorde hulp bij het huishouden mogelijk is. In deze werkgroep
hebben zitting de VNG, brancheorganisaties, beroepsorganisaties, cliëntenorganisaties
en VWS. Het kwaliteitskader wordt afgeleid van de reeds bestaande «Normen
voor verantwoorde zorg thuis». Overigens is in het kwaliteitskader «Verantwoorde
huishoudelijke verzorging» geen sprake van «minimale» normen,
maar van «relatieve normen», die worden gekoppeld aan best practices.
Zo leiden deze normen tot een verbeterslag in de zorg. Het kader zal in april
voorlopig worden vastgesteld. Definitieve vaststelling vindt plaats als het
is bijgesteld op grond van de ervaringen in pilots en besprekingen met de
achterbannen.30De staatssecretaris zou met de Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ/de inspectie) overleggen over het steekproefsgewijs controleren van de
kwaliteit. De Kamer zou hierover worden geïnformeerd. Wanneer zal dat
gebeuren?Als het voorlopig kader is vastgesteld zal de Kamer zo spoedig mogelijk
geïnformeerd worden over het steekproefsgewijs controleren van de kwaliteit.31Er is op veel plaatsen in het land sprake van een forse
verschuiving van HV2 naar HV1. Kunt u de cijfers van de indicatiestelling
over het eerste kwartaal 2007 geven, met daarnaast de cijfers over het eerste
kwartaal 2006, indien mogelijk per regio?Uit informatie van het CIZ en van gemeenten komt naar voren dat de verhouding
in indicaties voor HH1 en HH2 sinds 1 januari 2007 85% respectievelijk
15% bedraagt. Volgens het CIZ komt dit beeld overeen met de indicaties
in 2006. In 2006 werd bij de indicatiestelling weliswaar geen onderscheid
gemaakt naar HV1 en HV2 maar werden activiteiten geïndiceerd. Deze geïndiceerde
activiteiten kunnen vervolgens worden vertaald naar HH1 en HH2. Op basis van
deze vertaalslag blijkt dat de verhouding in 2007 niet veranderd is ten opzichte
van 2006.32Het indicatieorgaan gaf tot 2007 vaak een algemene
indicatie HV met een aantal uren zorg van bijvoorbeeld tussen 2 en 3,9 uur
af. De thuiszorgorganisatie had de vrijheid deze zorg zo goed
mogelijk in te vullen, naar behoefte van de gebruiker, dus HV1 of HV2 en 2,
3 of 4 uur. Is het waar dat er nu geen tussenkomst meer is van de thuiszorgorganisatie
en dat de gemeente de indicatie van het indicatieorgaan direct overneemt?
Wie bepaalt hierbij of HV1 of HV2 nodig is, het indicatieorgaan of de gemeente?
Bent u van mening dat dit de taak is van het indicatieorgaan en dat de gemeente
dit advies dient op te volgen? Er zijn signalen dat de gemeente deze adviezen
niet opvolgt, wat vindt u daarvan?In de AWBZ gaf het CIZ een indicatie af voor de functie en de klasse.
Indien de functie huishoudelijke verzorging werd geïndiceerd, werd daarbij
geen onderscheid gemaakt tussen HV1 en HV2 maar werden de noodzakelijke activiteiten
benoemd. Het aantal uren zorg werd in klassen met een zekere bandbreedte geïndiceerd.
De thuiszorgorganisatie bepaalde vervolgens binnen een zeker kader welke zorg
werd ingezet (HV1 of HV2) en het aantal uren zorg. Gemeenten hebben in het
kader van de Wmo contracten afgesloten met aanbieders en hebben daar in veel
gevallen afgesproken dat de aanbieder de geïndiceerde zorg levert. Als
bijvoorbeeld op basis van de beslisboom HH1 wordt geïndiceerd, moet de
aanbieder HH1 leveren en kan geen HH2 worden ingezet. Uit oogpunt van een
goede inzet van publieke middelen vind ik het een goede zaak dat geen zwaardere
zorg wordt ingezet dan uit oogpunt van compensatie noodzakelijk is. Het is
aan de gemeente om invulling te geven aan de wijze waarop de indicatiestelling
wordt georganiseerd. Om aan het compensatiebeginsel te kunnen voldoen, lijkt
het mij daarbij voor de hand liggend dat gemeenten aansluiten bij het indicatieadvies.
Mij bereiken geen signalen dat gemeenten indicatieadviezen niet opvolgen.33Er zijn veel gemeenten die in de contracten al een
drastische wijziging in de verhouding HV1 en HV2 hebben vastgelegd, ten gunste
van HV1, er daarbij dus van uitgaande dat er veel meer HV1 toegekend zal gaan
worden. Wat vindt u hiervan? Bent u van mening dat de indicatiestelling hierdoor
niet beïnvloed mag worden en de objectieve indicaties opgevolgd dienen
te worden en dus ook betaald door de gemeenten?Niet de afspraken die in contracten gemaakt worden over de verhouding
tussen gemeenten en aanbieders zijn leidend voor de zorgtoewijzing, maar de
gestelde indicaties. Ik ben het eens met de leden van de SP-fractie dat dat
inderdaad het geval moet zijn.34Is het u bekend dat veel indicatiestellingen per telefoon
plaatsvinden? Vindt u het terecht dat deze wijze van indicatiestelling in
Zeeland is teruggedraaid? Deelt u de mening dat indicatiestelling op afstand
niet werkt en dat huisbezoeken nodig zijn? Bent u tevens van mening dat thuiszorgmedewerkers
uitstekend in staat zijn vast te stellen welke zorg mensen nodig hebben en
dat er geen sprake kan zijn van een zodanige mate van over-indicatie die de
gewijzigde verhoudingen van nu (in HV1 en HV2) kunnen rechtvaardigen?Ik vind het van belang dat aanvragen voor hulp bij het huishouden snel
en adequaat worden afgehandeld. De beslisboom van het CIZ is daarbij een uitstekend
hulpmiddel in die gevallen waarbij duidelijk is wat er aan de hand is en welke
hulp daarbij nodig is. In die gevallen kan de indicatiestelling goed (doelmatig
en klantgericht) via de telefoon worden verricht. Zodra de beslisboom niet
toereikend is, vind «uitworp» plaats en is nader onderzoek noodzakelijk.
Dit kan bijvoorbeeld een huisbezoek zijn en of het inwinnen van nader medisch
advies. Wat betreft de vraag van deze leden of ook de thuiszorgmedewerkers
in staat zijn om de benodigde zorg vast te stellen merk ik op
dat het aan gemeenten is om het indicatietraject vorm te geven en als zij
ervoor kiezen om dit onafhankelijk van de aanbieders te laten plaatsvinden
dan begrijp ik dat. In Zeeland hebben aanbieders en gemeenten met elkaar afgesproken
te bezien in welke situaties een indicatiestelling per telefoon wel of niet
in de rede ligt. Het is aan partijen om hier vorm aan te geven.35Thuiszorginstellingen hanteerden vaak twee criteria,
namelijk «kan iemand zelf werkgever zijn» en «kan iemand
in de vakantie of bij ziekte zonder hulp», indien twee keer «neen»
was HV2 nodig. Vindt u deze criteria terecht? Indien deze criteria niet meer
worden gehanteerd, kan dit dan een reden zijn dat er sprake is van een forse
verschuiving HV1/HV2 en bent u dan van mening dat deze criteria wel gehanteerd
moeten worden?Ik vind het van belang dat bij de indicatiestelling de mate van regie
en zelfredzaamheid wordt vastgesteld. Indien sprake is van een verminderde
regie of zelfredzaamheid, kan iemand mijns inziens geen werkgever zijn en
is uit oogpunt van compensatie HH1 dan ook niet toereikend. Ook in de beslisboom
van het CIZ wordt dit uitgangspunt gehanteerd.36Erkent u dat de enorme verschuiving van HV2 naar HV1
kan leiden tot een enorm tekort aan alphahulpen enerzijds en werkloze ervaren
thuishulpen A en B anderzijds? Of gaan veel thuishulpen A en B werken als
alphahulp en vindt u dat een goede ontwikkeling? Bent u ervan op de hoogte
dat veel verzorgenden «gedwongen» worden tot deze keuze?Bij de levering van zorg is inderdaad een verschuiving van HH2 naar HH1
zichtbaar. Met u ben ik van mening dat het een ongewenste ontwikkeling is
als thuishulpen A en verzorgenden B gedwongen worden volgens een alphahulpconstructie
te werken. Ik heb dit punt besproken met de brancheorganisatie, vakbonden
en VNG. Werknemers en werkgevers hebben onder meer toegezegd dat er een regionaal
meldpunt/schakelpunt wordt opgezet om in kaart te brengen of en in welke mate
medewerkers gedwongen worden een alpha contract te accepteren en/of er gedwongen
ontslagen vallen. Als genoemde partijen het bovenstaande uit weten te werken
in concrete en werkbare afspraken dan ben ik bereid om de middelen uit het
amendement Joldersma/Bussemaker in te zetten.Op basis van de objectieve gegevens uit het schakelpunt kunnen deze middelen
ingezet worden om zoveel mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden. Medewerkers
in de thuiszorg zullen goed voorgelicht worden wat voor hen de consequenties
zijn als hun dienstverband wordt omgezet in een alphacontract. Voor medewerkers
die gedwongen ontslagen worden komt er scholing beschikbaar die erop gericht
deze medewerkers elders in de zorg aan de slag te laten gaan. Werkgevers hebben
toegezegd in dit soort gevallen een baangarantie af te geven. Ook de gemeenten
zullen bijdragen om zoveel mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden.37Erkent u dat de enorme verschuiving van HV2 naar HV1
ten koste zal gaan van zorgvragers en dat dit kan leiden tot eerdere opname
in zorginstellingen?Indicaties voor hetzij HV1 hetzij HV2 komen onafhankelijk en objectief
tot stand. Dus mocht er al een verschuiving plaatsvinden, harde cijfers zijn
niet voor handen, dat gaat dat niet ten koste van de zorgvragers. De zorgvrager
worden immers op objectieve gronden geïndiceerd en krijgen vervolgens
de ondersteuning waarop zij zijn aangewezen.38Is het u bekend dat er instellingen zijn die de uurlonen
voor alphahulpen hebben verlaagd, bijvoorbeeld van 12,20 naar 11 euro?Uit het onderzoek naar de aanbesteding blijkt dat het uurtarief waarvoor
gemeenten HH1 hebben ingekocht voor het merendeel van de geïnterviewde
gemeenten tussen de 14 en 15.50 ligt. Mij is geen uurtarief van 11 euro bekend.39Heeft u inzicht of in alle gemeenten de mantelzorg
is opgenomen in de compensatieplicht en hoe wordt omgegaan met mantelzorg
in relatie tot de indicatiestelling? Zo neen, bent u bereid hier onderzoek
naar te doen?Indien gemeenten gebruik maken van de beslisboom van het CIZ wijken de
manier van indiceren niet af van de wijze waarop dit bij de AWBZ gebeurde.
Met behulp van de beslisboom wordt vastgesteld welke ondersteuningsbehoefte
nodig is. Daarnaast wordt in de beslisboom gekeken of en zo ja welke mantelzorg
wordt geleverd zodat bij de inzet van de ondersteuning daarmee rekening kan
worden gehouden.40Wat zijn de wachttijden bij het CIZ over het eerste
kwartaal van 2007 voor wat betreft de AWBZ en de Wmo? Is het waar dat de verwerking
van de Wmo-indicaties ten koste gaat van de AWBZ-indicaties?Gegevens over 2006 van het CIZ tonen verbeteringen aan waar het gaat om
het wegwerken van achterstanden en het versnellen van de doorlooptijden. Er
zou in het eerste kwartaal van 2007 een stijgende trend waarneembaar zijn
in het aantal aanvragen als gevolg waarvan ook de werkvoorraad toeneemt. Ik
heb het CIZ gevraagd òf en in welke mate er sprake is van een toename
in de werkvoorraad, welke oorzaken daaraan ten grondslag liggen en, indien
van een stijgende trend sprake is, welke maatregelen het CIZ heeft genomen
om er zorg voor te dragen dat de cliënt tijdig wordt geïndiceerd.
Ik zal u daarover informeren als deze gegevens beschikbaar zijn.41Is het waar dat het aantal uren toegewezen zorg afneemt
doordat in plaats van bijvoorbeeld tussen de 2 en 3,9 uur zorg, 2 of 3
uur zorg wordt toegewezen? Bent u bereid hier onderzoek naar te doen?In de AWBZ werd een bepaalde klasse geïndiceerd met een bandbreedte,
bijvoorbeeld tussen de 2 en 3,9 uur zorg. In lang niet alle gevallen werd
het maximale aantal uren geleverd. In het kader van de Wmo vind ik het van
belang dat iemand het aantal uren zorg krijgt dat hij gezien zijn beperkingen
en gelet op de compensatieplicht noodzakelijk is. Uitgangspunt voor mij is
dat aan de compensatieplicht wordt voldaan. Ik zie vooralsnog geen probleem.42Hoe gaat u garanderen dat zorgvragers die in aanmerking
komen voor de full-package indicatie geen last ondervinden van het uitstellen
van de regeling, bijvoorbeeld wat betreft continuïteit van zorg?In de twaalfde voortgangsrapportage over het groot project modernisering
AWBZ van 30 maart jl. heb ik u bericht over de voortgang rond het volledig
pakket thuis (full package). Daarin heb ik aangegeven dat, nu de indicatiestelling
gebaseerd op zorgzwaartepakketten later start, ik ook later zal starten met
het volledig pakket thuis.Voor de overgrote meerderheid van de mensen met de indicatie verblijf
is dat geen probleem: voor hen is het overgangsrecht Wmo van toepassing en
draagt de gemeente zorg voor de huishoudelijke verzorging en de AWBZ voor
de overige zorg. De gemeenten hebben daarvoor ook de middelen omdat het volledig
budget voor de huishoudelijke verzorging in het kader van de Wmo in het gemeentefonds
is gestort. Voor de groep nieuwe verblijfsgeïndiceerden, waarvan de verblijfsindicatie
in 2007 is afgegeven, zal ik bestuurlijke afspraken maken met de VNG, zodat
de gemeenten de huishoudelijke zorg voor deze mensen verzorgen, tot het volledig
pakket thuis is ingevoerd. Op deze wijze wordt de continuïteit van zorg
gegarandeerd.43Heeft u al nieuw inzicht over de werkelijke uitvoeringskosten
en de aanloop- en implementatiekosten? Zijn de beschikbare bedragen hiervoor
voldoende?Wat de aanloop- en implementatiekosten betreft is voor de jaren 2005 en
2006 in totaal € 75 mln beschikbaar gesteld aan gemeenten. Mij zijn
geen signalen bekend, dat dit bedrag niet voldoende is geweest.Voor de uitvoeringskosten is een bedrag van € 67 mln per jaar
beschikbaar gesteld. In het kader van het financiële arrangement is afgesproken,
dat monitoring van de werkelijke uitvoeringskosten plaatsvindt. Indien de
resultaten dan aanleiding geven, zal een aanpassing van het budget plaatsvinden.
Met de VNG en de fondsbeheerders vindt momenteel overleg plaats over de opzet
van het onderzoek naar de uitvoeringskosten.44In het voorjaar van 2007 zou er een reactie komen van
de staatssecretaris over het rapport van CVZ over de MEE-organisaties, kan
de Kamer deze nog voor 18 april a.s. verwachten?Nee, zoals ik in de voortgangsrapportage aangeef studeer ik momenteel
op de mogelijkheden en vind ik zorgvuldigheid in dit traject belangrijker
dan snelheid. Ik stuur mijn reactie dit voorjaar (mei/juni) aan de Kamer.45In de eigen bijdrage regeling voor de Wmo is geen regeling
opgenomen voor mensen die verblijven in de maatschappelijke opvang en vrouwenopvanginstellingen.
Moet hier ook niet een anti-cumulatiebeding voor komen en gaat u dit regelen?Het klopt dat de Wmo geen bepaling bevat over het heffen van eigen bijdragen
voor mensen die verblijven in de maatschappelijke opvang en vrouwenopvanginstellingen.
Dit was onder de Welzijnswet ook niet het geval. De wetgever heeft zo komt
het mij voor geenszins beoogd de huidige praktijk te veranderen. Ik zal spoedig
met betrokken partijen (zoals de VNG en Federatie Opvang) voor een regeling
zorgen om eventuele onduidelijkheden te voorkomen.46Heeft u al inzicht in de nieuwe eigen bijdrage regelingen
van de gemeenten? Zijn er veel gemeenten die voor woonaanpassing de nieuwe
eigen bijdrage regeling hanteren waardoor gebruikers veel meer kwijt zijn
dan het eenmalige bedrag van 55 euro?Uit de opgaven over de eigen bijdrageregeling, die gemeenten aan het CAK-BZ
hebben gegeven, komt naar voren dat circa 95% van de gemeenten hun
regeling voor de huishoudelijke hulp invullen conform de parameters
van het besluit maatschappelijke ondersteuning en 5% andere waarden
hanteren.Ten aanzien van de woningaanpassingen hanteert circa 80% van de
gemeenten geen eigen bijdrage, terwijl 20% van de gemeenten het bedrag
van € 55 uit de voormalige WVG of een andere regeling hanteert.47Heeft iemand recht op Wmo-zorg indien hij bijvoorbeeld
de zomer in een vakantiehuisje doorbrengt? Is het waar dat de gemeente te
allen tijde zorgplicht heeft ongeacht waar de inwoner verblijft?Ik wil graag met het laatste deel van de vraag beginnen. De gemeente heeft
een zorgplicht voor haar burgers. Het ligt voor de hand ervan uit te gaan
dat de zorgplicht zich in beginsel uitstrekt tot inwonenden in de gemeente
en dat deze «doorloopt» als die persoon tijdelijk niet in de gemeente
verblijft. Voor de vraag wanneer iemand in een gemeente woont, is zowel de
inschrijving in de Gemeentelijke Basisadministratie als het feitelijk verblijf
van belang. Iemand die is ingeschreven in gemeente A en gedurende een deel
van het jaar verblijft in een vakantiehuisje in gemeente B, valt dus in beginsel
onder de zorgplicht van gemeente A. Die kan de compensatieplicht van artikel
4 Wmo bijvoorbeeld zo invullen, dat de betrokkene een pgb ontvangt voor de
betreffende voorziening dat hij kan meenemen naar gemeente B.Van gemeenten hoeft niet het onredelijke te worden verwacht: een woningaanpassing
voor een tweede woning zal over het algemeen, net zoals dat in de Wvg het
geval was, buiten de zorgplicht vallen.Vragen VVD-fractie48Hoeveel schoonmaakbedrijven hebben een gunning gekregen
van gemeenten voor de huishoudelijke verzorging? Welk percentage is dit van
het totaal aantal verleende gunningen? Is er ook inzage in het aantal nieuwe
zorginstellingen dat een gunning heeft verkregen?In het onderzoek dat Research voor Beleid in opdracht van mij heeft uitgevoerd,
is er één gemeente waar een schoonmaakbedrijf een gunning heeft
gekregen. Mogelijk dat er nog enkele andere gemeenten zijn, waar dit ook aan
de orde is. Het landelijk beeld is echter dat er vooral gekozen is voor bestaande,
AWBZ toegelaten thuiszorgorganisaties. In enkele gevallen zijn schoonmaakbedrijven
als onderaannemer gecontracteerd. Ongeveer 2% van de gemeenten heeft
alleen contracten afgesloten met in die gemeente nieuwe aanbieders (mogelijk
dat deze aanbieders al wel elders zorg aanbood) en 89% van de gemeenten
heeft een mix van voor die gemeente nieuwe en oude aanbieders gecontracteerd,
waarbij de nieuwe aanbieders gemiddeld een kwart van het lokale marktaandeel
heeft gekregen.49In hoeverre is bij de aanbestedingsprocedures rekening
gehouden met de kwaliteit van de ingekochte zorg? Welke rol speelt de inspectie
bij de kwaliteit van de ingekochte zorg?Kwaliteit van de hulp bij het huishouden heeft op meerdere momenten in
het aanbestedingsproces een rol gespeeld. Bij de selectiecriteria hebben gemeenten
in 92% van de onderzochte bestekken gevraagd naar kwaliteitszorg en
borging van kwaliteit (bijvoorbeeld certificering, lid van brancheorganisatie,
e.d.). Daarnaast zijn in het bestek meer specifieke kwaliteitseisen opgenomen
door gemeenten. De kwaliteit heeft bij de gunning van aanbieders gemiddeld
een zwaardere rol gespeeld dan de prijs.De inspectie zal op basis van de Kwaliteitswet volgens de methoden en
procedures zoals die in de AWBZ gelden bij de ingekochte zorg toezicht houden
aan de hand van de kwaliteitseisen die door het veld en de gemeenten onder
regie van de inspectie zijn opgesteld.50Zijn er inmiddels door de IGZ inspecties verricht met
betrekking tot de huishoudelijke hulp? Zo ja, hoeveel en met welk resultaat?
Zo neen, waarom niet en wanneer zal de inspectie daarmee aanvangen?Als het voorlopig kader is vastgesteld zal de Kamer hierover zo spoedig
mogelijk geïnformeerd worden.51Worden de aanbestedingsprocedures door gemeenten geëvalueerd?
Zo ja, op welke manier en met welke frequentie? Zo neen, waarom niet?Het is mij niet bekend of gemeenten hun eigen aanbestedingsprocedures
gaan evalueren. Dit is ook een eigen verantwoordelijkheid van de gemeenten.
Wel heb ik Research voor Beleid gevraagd de aanbesteding van de hulp bij het
huishouden te onderzoeken. Dit onderzoek heeft tot doel knelpunten die gemeenten,
zorgaanbieders en cliëntenorganisaties bij de aanbesteding hebben ervaren
in kaart te brengen en adviezen te formuleren voor aanbesteding in de toekomst.
De rapportage van dit onderzoek doe ik u separaat bij de beantwoording van
de kamervragen toekomen.52Is er zicht op de hoeveelheid ontslagen die zijn gevallen
bij thuiszorgorganisaties als gevolg van de aanbestedingsprocedure? Hoe staat
dit in relatie tot de mogelijk toegenomen vraag naar ander gekwalificeerd
personeel bij bijvoorbeeld schoonmaakbedrijven of in de verpleging/verzorging?Op dit moment is er geen volledig zicht op de (mogelijke) ontslagen die
zijn gevallen bij thuiszorgorganisaties. In het kader van afspraken die ik
gemaakt heb met bonden, werkgevers en de VNG is onder andere afgesproken een
meld-/schakelpunt in te stellen op regionaal niveau om die mogelijke ontslagen
in kaart te brengen. De afspraken met genoemde partijen zijn er op gericht
zoveel mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden.53Zijn er naast eventuele gedwongen ontslagen ook faillissementen
uitgesproken? Zo ja, hoeveel zijn dit er en wat zijn de gevolgen voor de lokale
arbeidsmarkt geweest?Op dit moment is mij niet bekend dat er faillissementen zijn uitgesproken.54Kunt u de voorwaarden, waaraan gemeenten dienen te
voldoen om gebruik te kunnen maken van de overgangsregeling tot 2008, inzichtelijk
maken? Kunt u tevens aangeven hoeveel gemeenten gebruik maken van het «overgangsjaar»?In algemene zin is de functie van overgangsrecht het creëren van
een soepele overgang van een systeem naar een ander en het bieden van rechtszekerheid
aan – in casu – burgers in die overgangsfase. Overgangsrecht werkt
niet zo, dat men aan «voorwaarden moet voldoen» om er «gebruik
van te kunnen maken». De artikelen 40 en 41 Wmo geven aan hoe
gemeenten moeten omgaan met indicaties die zijn gegeven op basis van de Wvg
en de AWBZ (voor de huishoudelijke verzorging) voorafgaand aan inwerkingtreding
van de Wmo. De artikelen 40, eerste lid, sub c en art. 41, vierde lid bepalen
bovendien welk recht van toepassing is in het geval van nieuwe aanvragen om
voorzieningen in gemeenten waarin de Wmo-verordening nog niet per 1 januari
2007 is vastgesteld. Deze laatste artikelonderdelen geven gemeenten de mogelijkheid
om het invoeren van het Wmo-regime uit te stellen tot uiterlijk 1 januari
2008. Ongeveer 5% tot 10% van de gemeenten maakt gebruik van
het overgangsjaar voor de hulp bij het huishouden. Zij hebben de aanbestedingsprocedures
nog niet afgerond of hebben nog geen Wmo-verordening vastgesteld. Een iets
kleiner deel, minder dan 5%, heeft voor 1 januari 2007 nog geen
verordening vastgesteld en maakt daarom gebruik van het overgangsjaar.55Zijn gemeenten in het overgangsjaar verplicht om een
persoonsgebonden budget, voor zowel huishoudelijke hulp als individuele voorzieningen
ex-Wvg (Wet voorzieningen gehandicapten), aan te bieden aan hun burgers? Zo
neen, op welke grond(-en) niet?Voor de vraag of gemeenten verplicht zijn om in het overgangsjaar een
persoonsgebonden budget, voor zowel huishoudelijke hulp als individuele voorzieningen
ex-Wvg (Wet voorzieningen gehandicapten), aan te bieden aan hun burgers zijn
artikel 40, lid 1, sub c en d en artikel 41, lid 4 van de Wmo van toepassing.
Deze artikelen bevatten overgangsrecht en bepalen welk recht van toepassing
indien de gemeente nog geen Wmo-verordening heeft vastgesteld. Voor mensen
met een oude indicatie op basis van de Wvg of de AWBZ lopen hun rechten door
in 2007 totdat indicatie afloopt. Als zij op grond van de Wvg of de AWBZ een
pgb hadden, mogen zij die in 2007 zolang hun indicatie loopt behouden. Indien
een gemeente nog geen Wmo-verordening heeft vastgesteld, gelden voor nieuwe
aanvragen in 2007 nog de (oude) Wvgen AWBZ-regels. Dit betekent dat voor hulp
bij het huishouden de gemeente verplicht is een pgb aan te bieden aan haar
burgers, voor Wvg-voorzieningen echter niet. 56In hoeverre is de keuzevrijheid van burgers toegenomen
door invoering van de Wmo?Uit het onderzoek van Research voor Beleid naar de aanbesteding blijkt
dat de keuzevrijheid voor cliënten wat betreft het aantal aanbieders
meestal gelijk gebleven is of groter is geworden. De keuzevrijheid is ook
toegenomen omdat ook voor de ex-Wvg-voorzieningen een pgb aangevraagd kan
worden voor individuele voorzieningen. Ook cliëntenorganisaties zijn
tevreden over de keuzevrijheid voor cliënten.57Uit meldingen bij het meldpunt huishoudelijke zorg
van Zorgbelang Nederland blijkt dat er nog veel onduidelijkheid bestaat bij
burgers over de gevolgen van de Wmo voor hun persoonlijke situatie. Wat vindt
de staatssecretaris van dit bericht? Op welke manier zijn burgers geïnformeerd
over de veranderingen in hun persoonlijke situatie als gevolg van invoering
van de Wmo?Zorgbelang Nederland meldt inderdaad dat als er vragen bij hun meldpunt
terecht komen, deze vragen meestal betrekking hebben op de gevolgen voor de
persoonlijke situatie. Overigens meldt Zorgbelang Nederland, en dat beeld
geldt voor meerdere meldpunten, dat het aantal meldingen gering is. Burgers
zijn op verschillende manieren geïnformeerd over de veranderingen die
de invoering van de Wmo met zich mee bracht. Er is een intensieve
landelijke voorlichtingscampagne geweest in de huis aan huis bladen. Vanuit
mijn ministerie is een website opgericht specifiek gericht op de vragen van
de burgers. Postbus 51 is toegerust om vragen van burgers over de Wmo te beantwoorden.
Voor vragen over de eigen bijdrage regeling konden de burgers terecht bij
de speciaal hiertoe fors uitgebreide helpdesk van het CAK. Alle burgers die
in het kader van de AWBZ hebben zowel van het zorgkantoor als van de gemeenten
een persoonlijke brief ontvangen over de verandering. Juist omdat verandering
in de persoonlijke situatie per gemeenten kon verschillen, werd bij al deze
communicatie steeds vermeld op welke manier de burger zich tot zijn eigen
gemeenten kon melden.58Is bij u bekend of er al gerechtelijke procedures zijn
gestart met betrekking tot de toepassing van het compensatiebeginsel (en de
uitleg ervan)? Zo ja, hoeveel en met welke strekking?Nee, mij is niets bekend van enige reeds gestarte gerechtelijke procedure.
Gelet op de doorlooptermijnen van een aan een gerechtelijke procedure voorafgaande
bezwaarschriftenfase, ligt dat nu ook nog niet voor de hand.59Heeft u inzicht of cliënten/consumenten voldoende
bij de besluitvorming over de implementatie van de Wmo zijn betrokken?Uit de in 2006 periodiek gehouden Wmo-invoeringsmonitor blijkt dat in
de meeste gemeenten een Wmo-raad dan wel een ander platform van lokale/regionale
belangenbehartigers aanwezig is. Deze Wmo-raad wordt nauw betrokken bij de
vormgeving van het lokale Wmo-beleid, zoals de lokale verordening gericht
op de individuele voorzieningen en het eerste vierjarige beleidsplan voor
de Wmo. Daarnaast organiseren veel gemeenten allerlei informatiebijeenkomsten
en andere activiteiten voor inwoners en specifieke doelgroepen in de gemeente
om input te krijgen voor het beleidsplan. Om meer zicht te krijgen op de betrokkenheid
van cliënten bij de totstandkoming van het Wmo-beleid zijn er in de afgelopen
maanden in het kader van de ogen en oren-ronde vele gesprekken gevoerd met
vertegenwoordigers van cliëntenorganisaties over hun betrokkenheid bij
het Wmo-beleid. Ook uit deze gesprekken komt een positief beeld naar voren
over de wijze waarop deze organisaties worden betrokken bij de totstandkoming
van het beleid.60Is het waar dat de Colleges van Burgemeester en Wethouders
de adviezen van de Wmo / Cliëntenraden of soortgelijke adviesraden geheim
mogen houden? Zo ja, mogen zij de leden van genoemde adviesraden verbieden
om over hun adviezen met de gemeenteraden te praten? Zo ja, bent u bereid
om de wet zodanig aan te passen dat de gemeenteraden eveneens gebruik kunnen
maken van de deskundigheid en de adviezen van onder meer de voornoemde adviesraden?Een verzoek aan het college van burgemeester en wethouders om openbaarmaking
van een advies is een verzoek op grond van de Wet openbaarmaking van bestuur
en zal als zodanig door het college van b&w worden behandeld. In het algemeen
gesproken is een advies van een adviesraad of -college openbaar, tenzij het
persoonsgegevens in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens bevat.
Bevat een advies persoonsgegevens dan wordt het advies zodanig bewerkt dat
de gegevens niet meer tot een persoon te herleiden zijn.61Hoe staat het met de organisatie van de lokale GGZ-platforms
die in het kader van de Wmo extra subsidie hebben ontvangen? Is er nu in iedere
gemeente een lokaal GGZ-platform?Om de cliëntparticipatie vanuit de GGZ te verstevigen is er via het
fonds PGO voor een drietal jaren een subsidie beschikbaar voor het landelijk
platform GGZ. Dit platform werkt met begeleiding van het fonds PGO aan een
versterking van de cliëntparticipatie vanuit de GGZ op het lokale niveau.
Op veel plaatsen in Nederland is er nog geen sprake van cliëntparticipatie
vanuit de GGZ en moet er bij het begin begonnen worden. In het kader van het
implementatietraject zullen we deze ontwikkelingen blijven volgen stimuleren.62Hoe staat het met de toezegging van uw ambtsvoorganger
om in overleg met de collega van Binnenlandse Zaken te gaan over het ondersteunen
en opleiden van lokale volksvertegenwoordigers? Heeft dit overleg al plaatsgevonden
en wat zijn hiervan de resultaten? Zo neen, wanneer gaat dit overleg plaatsvinden?Naar aanleiding van de toezegging van mijn ambtsvoorganger heeft er in
eerste instantie overleg plaatsgevonden met de VNG, die als koepelorganisatie
van het lokale bestuur ook ondersteuning biedt aan gemeenteraadsleden. Uit
dit overleg is gebleken dat de VNG zelf een aanbod doet aan de gemeenteraadsleden
voor mogelijke ondersteuning en bijscholing van de lokale volksvertegenwoordigers
over de Wmo. Het doet me goed dat de VNG dit heeft opgepikt. Ik zal eerst
de ervaringen daarmee afwachten.63In hoeveel gemeenten verzorgt het CIZ de indicatiestelling
voor de Wmo?Met 426 gemeenten (93%) heeft het CIZ een afspraak over de dienstverlening.
Deze dienstverlening varieert van het gebruik van de CIZ-aanmeldmodule (54%)
tot en met het uitvoeren van het gehele Wmo-indicatietraject voor de gemeente.
Voor 50% van de gemeenten verstrekt het CIZ indicatieadviezen voor
Wmo-voorzieningen. Er zijn 270 gemeenten geautoriseerd om de beslisboom van
het CIZ te gebruiken. In 110 gemeenten hebben de medewerkers scholing bij
het CIZ gevolgd en met 60 gemeenten zijn afspraken gemaakt over detachering
van CIZ-medewerkers naar gemeenten.64Gebruikt het CIZ alle lokale loketten als voordeur
naar de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)? Zo neen, waarom niet?
Bent u van mening dat dit wel zou moeten? Wat gaat u doen om hierin verandering
te brengen?Het CIZ heeft met nagenoeg alle gemeenten afspraken gemaakt over de signaleringsfunctie.
Dat wil zeggen dat gemeenten en CIZ elkaar over en weer informeren als er
een cliënt is die naast Wmo ook AWBZ-zorg nodig heeft of omgekeerd.65Vraagt het CIZ geld, of gaat zij in de toekomst geld
vragen om de indicatiestelling voor de gemeenten te doen? Zo ja, waarom en
hoeveel?Indien gemeenten het CIZ inhuurt voor het verrichten van de indicatiestelling
dan moet de gemeente daar, net als wanneer zij dat aan een andere partij vragen,
voor betalen. Gemeenten hebben daar ook geld voor gekregen. Het
gaat om de middelen die bij het Rijk vrijvielen. Zij sluiten hiervoor een
overeenkomst af met het CIZ. De prijs die daarbij wordt afgesproken is afhankelijk
van de exacte dienstverlening die wordt overeengekomen en de specifieke eisen
die de gemeente daarbij stelt.66Is de werkdruk bij het CIZ toegenomen sinds de invoering
van de Wmo? Zo ja, zorgt deze extra werkdruk voor problemen met betrekking
tot het tijdig verstrekken van indicaties voor zowel AWBZ-cliënten als
voor Wmo-cliënten? Zo ja, hoe gaat u deze problemen oplossen?Gegevens over 2006 van het CIZ tonen verbeteringen aan waar het gaat om
het wegwerken van achterstanden en het versnellen van de doorlooptijden. Er
zou in het eerste kwartaal van 2007 een stijgende trend waarneembaar zijn
in het aantal aanvragen als gevolg waarvan ook de werkvoorraad toeneemt. Ik
heb het CIZ gevraagd òf en in welke mate er sprake is van een toename
in de werkvoorraad, welke oorzaken daaraan ten grondslag liggen en, indien
van een stijgende trend sprake is, welke maatregelen het CIZ heeft genomen
om er zorg voor te dragen dat de cliënt tijdig wordt geïndiceerd.
Ik zal u daarover informeren.67Deelt u de mening dat het werken met een verstrekkingenboek
voor individuele voorzieningen in strijd is met het compensatiebeginsel?Het compensatiebeginsel behelst de plicht van de gemeente om ter compensatie
van de beperkingen die iemand ondervindt in zijn zelfredzaamheid en maatschappelijke
participatie, voorzieningen te treffen. Die voorzieningen moeten het de persoon
in staat stellen om o.a. een huishouden te voeren en zich in en om de woning
te verplaatsen (artikel 4). De wet geeft niet aan welke voorzieningen dat
moeten zijn, maar bepaalt wel dat de gemeenteraad bij verordening regels moet
vaststellen over de door B&W te verlenen individuele voorzieningen. Indien
een gemeente zou volstaan met het opnemen van voorzieningen in een verstrekkingen-boek,
is dat in strijd met de wet. Indien de gemeente de individuele voorzieningen
als zodanig in de verordening heeft opgenomen maar ten behoeve van de uitvoering
een verstrekkingenboek heeft samengesteld, vind ik dat niet in strijd met
de wet.68Hebt u berichten ontvangen vanuit het land dat de collectieve
vervoersvoorziening onder druk staat als gevolg van de invoering van de Wmo?Van dergelijke berichten is de mij niets bekend. Er zijn ook geen aanwijzingen
in die richting. Uit een in opdracht van VWS uitgevoerde enquête onder
144 gemeenten blijkt wel dat er sinds de inwerkingtreding van de Wmo meer
gemeenten zowel collectief vervoer als een pgb aan hun inwoners aanbieden.
Gemeenten stellen in ruime meerderheid specifieke voorwaarden aan de pgb zoals
de voorwaarde dat men niet in staat is met het collectief vervoer te reizen
en/of dat men in staat is met een pgb om te gaan. Dit is in lijn met de bedoelingen
van de wetgever.Hieruit leid ik af dat de gemeenten in staat blijken op een verantwoorde
wijze de keuzemogelijkheden voor de burgers uit te breiden.69Kunt u aangeven hoe vaak er gebeld is met de telefonische
helpdesk bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport? Kunt u
de top tien geven van meest gestelde vragen, en de daarop gegeven antwoorden? Heeft u een beeld van wie gebruik heeft gemaakt van dat nummer, zoals
beleidsmedewerkers gemeenten, raadsleden, griffiers, cliëntenorganisaties?In de periode van 15 mei 2005 tot en met 31 maart 2007 zijn
in totaal 7 837 vragen gesteld via de e-mail en per telefoon. 60%
van de vragen wordt gesteld door beleidsmedewerkers van gemeenten. Andere
vraagstellers zijn burgers (8%), zorgaanbieders (5%), samenwerkingsverbanden
van gemeenten (4%), belangen en koepelorganisaties (3%) en cliëntorganisaties
(1%). Daarnaast wordt 2% van de vragen gesteld door raadslieden,
griffiers en wethouders.De top tien van clusters van vragen betreffen:1. financiën (vragen met betrekking tot de uitgegeven circulaires
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties);2. huishoudelijke verzorging (vragen met betrekking tot inhoud van hulp
bij het huishouden, categorieën, indicatiestelling en de alphahulp);3. eigen bijdrage (vragen met betrekking tot de uitvoering van de Algemene
maatregel van Bestuur, uitvoering door CAK);4. persoonsgebonden budget (vragen met betrekking tot de bepaling van
de hoogte, ondersteuning budgethouders);5. subsidieregelingen (vragen met betrekking tot de verdeling van de middelen,
invulling van de regelingen);6. modelverordening en modelbesluit (vragen met betrekking tot de inhoud
over de opgestelde documenten door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten);7. aanbesteding (vragen met betrekking tot Europese regelgeving en individuele
casuïstiek);8. overgangsregeling (vragen met betrekking tot het overgangsprotocol,
uitwerking van overgangsartikelen Wmo);9. communicatie (vragen met betrekking tot gemeentecommunicatie aan de
burger, beschikbaarheid brochures en informatiemateriaal burgers);10. taskforce (vragen met betrekking tot de gegevensoverdracht cliëntgegevens,
de tool).70Is het waar dat cliënten met lopende AWBZ-indicaties
opnieuw, voor afloop van hun huidige indicatie, door de gemeenten voor huishoudelijke
hulp worden en mogen worden geïndiceerd? Zo ja, hoe verhoudt het recht
op een voorziening uit de indicatie uit de AWBZ zich tot de nieuw verstrekte
voorziening uit de Wmo-indicatie door gemeenten?Voor cliënten met een AWBZ-indicatie huishoudelijke verzorging op
1 januari 2007, verandert er in principe niets. Het overgangsrecht in
de Wmo bepaalt dat de rechten en plichten die golden op 1 januari 2007
blijven gelden gedurende de looptijd van het indicatiebesluit tot uiterlijk
1 januari 2008. Als dat indicatiebesluit is verlopen, zal de gemeente
(doen) indiceren in het kader van de Wmo. Om een goede overgang te bewerkstelligen
en te voorkomen dat er een «gat» valt, kan de gemeente beslissen
om de indicatie te laten doen voordat de oude AWBZ-indicatie afloopt. De gemeente
moet echter wat betreft het leveren van de zorg, de gehele looptijd respecteren.
Ten aanzien van de verhouding tussen beide regimes zij opgemerkt dat onder
de AWBZ sprake was sprake van een verzekerd recht. Zo niet in de Wmo; de gemeente
heeft beperkingen te compenseren zodat iemand, artikel 4 kort weergegeven, «mee
kan doen».71Hoe is de opvang thuis ná ziekenhuisopnames
van cliënten in gemeenten geregeld? Deelt u de mening dat wachtlijsten
voor huishoudelijke hulp ex Wmo en overige ondersteuning ex AWBZ onacceptabel
zijn?Als er ondersteuning thuis nodig is, na ontslag uit het ziekenhuis voorziet
in de meeste gevallen de transferverpleegkundige in een indicatie voor de
benodigde hulp. Voor het AWBZ deel zijn zij daartoe in de regel door het CIZ
voor gemandateerd. Wat betreft de ondersteuning die vanuit de Wmo wordt georganiseerd,
kunnen transferpunten in ziekenhuizen vaak ook indiceren. Daarover hebben
zij afspraken gemaakt met de omliggende gemeenten.In 97% van de bestekken bij de aanbesteding van hulp bij het huishouden
hebben gemeenten eisen gesteld aan de snelheid waarop hulp na indicatie moet
kunnen worden ingezet. Evenals ik, zijn zij zich bewust van het belang daarvan.
Wachtlijsten passen daarbij niet.72Deelt u de mening dat mantelzorgers, die voor het uitvoeren
van zware zorgtaken hulpmiddelen (zoals tilliften e.d.) nodig hebben, een
beroep moeten kunnen doen op de AWBZ, zoals dat nu ook al door professionals
gedaan wordt? Zo ja, bent u bereid richtlijnen te ontwikkelen waarin helder
wordt aangegeven in welke situatie personen een beroep kunnen doen op de nu
geldende regelingen ten aanzien van hulpmiddelen ter ondersteuning van verzorgenden/mantelzorgers?De noodzaak tot tilliften e.d. wordt vooral bepaald door de behoeften
van de burger met een beperking. Het is daarbij niet relevant of het hulpmiddel
gebruikt wordt door een professional of een mantelzorger. De situatie is bij
de verstrekking van hulpmiddelen niet gewijzigd met de invoering van de Wmo.
Dit betekent dat voor tijdelijk gebruik (maximaal 6 maanden) een beroep op
de AWBZ kan worden gedaan en anders op de Wmo. Daarnaast zijn er nog hulpmiddelen
die verstrekt worden uit de Zvw. Verdere richtlijnen ten aanzien van hulpmiddelen
ten behoeve van mantelzorgers, vind ik momenteel niet nodig.73Bent u bereid een keurmerk voor zorgaanbieders (zoals
kleine(-re) zelfstandigen) die niet lid zijn of willen zijn van een branche
mede te ontwikkelen?Ik ben geen voorstander van het ontwikkelen van een keurmerk voor zorgaanbieders
die geen lid (willen) zijn van een branche. Het zou een onevenredig zwaar
instrument zijn en er zijn tot nu toe ook geen signalen die wijzen op behoefte
aan een dergelijk keurmerk.74Is het Centraal Administratie Kantoor (CAK) al begonnen
met het innen van de eigen bijdrage voor zowel natura- als pgb-verstrekkingen
uit de Wmo/AWBZ en gaat dit gepaard met problemen? Zo ja, hoe bent u voornemens
deze problemen op te lossen?Door het CAK zijn in maart de eerste beschikkingen over huishoudelijke
hulp aan ruim honderdduizend cliënten verstuurd. Dit heeft nog geen signalen
over problemen opgeleverd. Het CAK-BZ is nog niet begonnen met de inning van
de eigen bijdragen voor persoonsgebonden budgetten.Vragen PVV-fractie75Werken de meeste gemeenten en zorgaanbieders inmiddels
al met elektronische patiëntendossiers?Het gebruik van elektronisch patiëntendossier is gericht op het verbeteren
van de uitwisseling van medische gegevens over een patiënt door hulpverleners die de patiënt behandelen. Dit moet leiden tot een
verbetering van de kwaliteit van zorg. Gemeenten hebben geen behandelrelatie
met patiënten en hebben dan ook geen toegang tot het elektronisch patiëntendossier.Zorgaanbieders kunnen gebruik maken van een elektronisch patiëntendossier
wanneer dit past binnen de WGBO (Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst).
Op grond van deze wet hebben zorgaanbieders ook een beroepsgeheim. Ik werk
in samenwerking met de VNG aan een vereenvoudiging van het berichtenverkeer
tussen de verschillende ketenpartners in de Wmo, los van het elektronisch
patiëntendossier. Ik laat hiertoe een ICT Business Case uitvoeren op
basis waarvan tussen betrokken partijen meer definitieve afspraken gemaakt
kunnen worden.76De huishoudelijke verzorging kent twee soorten zorg,
de basiszorg door alphahulpen en de meer uitgebreide zorg in de vorm van huishoudelijke
verzorging door de «thuishulp A». Voor de invoering van de Wmo
werd de huishoudelijke verzorging voor een groot deel geïndiceerd voor
thuishulp A. Na de invoering van de Wmo is het mogelijk om onderscheid te
maken tussen beide vormen en wordt voor circa 90 procent van de gevallen de
alphahulp geïndiceerd. Hoe is het inmiddels met de verhouding alphahulp –
thuishulp A (zowel werkzaam in het veld als de vraag naar/geïndiceerd)?In de AWBZ werden zowel de alphahulp als de thuishulp A ingezet voor het
leveren van HV1. Daarbij is het onderscheid dat alphahulpen in dienst zijn
bij de cliënt en voor een maximum aantal uur per week en een maximum
aantal dagen mochten werken. De Thuishulp A was in dienst van de thuiszorgorganisatie.
Sommige thuiszorgorganisaties maakten minder gebruik van thuishulpen A en
zetten bij een verzoek om eenvoudige hulp altijd alphahulp in. Voor HV2 werden
met name meer opgeleide medewerkers, bijvoorbeeld verzorgenden B ingezet.
Ook in de Wmo wordt onderscheid gemaakt naar HH1 en HH2. Daarbij wordt voor
een indicatie HH1 vooral alphahulp ingezet en voor HH2 de verzorgende B. Binnen
de AWBZ werd niet geïndiceerd naar type HV1 of HV2, maar werd slechts
de functie huishoudelijke verzorging geïndiceerd met daarbij een bandbreedte
voor het aantal uren. Het CIZ indiceerde wel activiteiten die nodig werden
geacht. Nog steeds indiceren gemeenten veelal in deze activiteiten die te
vertalen zijn naar een type hulp bij het huishouden, namelijk HH1 of HH2.
Op de indicatie staat nu ook of HH1 of HH2 moet worden ingezet. De ervaring
in de eerste 3 maanden van 2007 is dat bij een indicatie voor HH1 meer dan
in het verleden een alphahulp wordt ingezet.77Is het waar dat gemeenten de noodzakelijke aanpassingen,
de voormalige Wvg-voorzieningen voor (lichamelijk) gehandicapten, niet van
elkaar overnemen?Ik hoop de vraag correct te hebben geduid als een vraag gericht op het
overnemen van Wmo (Wvg)voorzieningen als gevolg van verhuizing naar een andere
plaats. Dienaangaande zijn er nog geen gegevens beschikbaar.Voorheen was het binnen het kader van de Wvg-zorgplicht aan de gemeente
om de passende voorziening te bepalen en daarbij was zowel de verhouding tussen
kosten en baten als het maatwerk van belang. Ik heb begrepen dat ingeval van
een verhuizing de overdracht van voorzieningen door betrokken gemeenten vaak
naar tevredenheid van alle betrokkenen kon worden geregeld. Dat bij de Wvg
de oude en nieuwe gemeente verschillend oordeelden over wat een passende voorziening
was, behoorde uiteraard ook tot de mogelijkheden.78Levert de indeling in klassen van huishoudelijke hulp
in de praktijk problemen op?In het kader van de Wmo wordt er bij de indicatiestelling veelal niet
met klassen gewerkt.79Hoeveel Nederlandse gemeenten besteden de indicatiestelling
voor huishoudelijke hulp uit? En aan welke organisaties?De wijze waarop gemeenten de indicatiestelling (laten) verrichten is zeer
divers en varieert van gemeenten die alle indicaties uitbesteden tot gemeenten
die in principe de indicatiestelling zelf doen of uitsluitend de complexe
gevallen door derden laten verrichten. De organisaties die de indicatiestelling
voor gemeenten verrichten zijn ook verschillend: soms is dat de GGD, vaak
het CIZ of een ander indicatieorgaan. Hoeveel gemeenten precies uitbesteden
is mij niet bekend.Vragen ChristenUnie-fractie80Kunt u inzicht geven hoe hoog de «aanbestedingskosten»
van de huishoudelijke zorg onder het «oude» systeem via de zorgkantoren
waren en hoe hoog de aanbestedingskosten onder de vigeur van het huidige Wmo-systeem
zijn? U wordt verzocht daarbij alle kosten in beeld te brengen, dus zowel
de kosten van de gemeenten als de kosten van de zorgaanbieders. In de Volkskrant
van 17 februari 2007 wordt melding gemaakt van 42,5 miljoen euro meerkosten
alleen al bij de zorgaanbieders.Bij het onderzoek van Research voor Beleid hebben de onderzoekers gevraagd
naar de inschatting van de kosten in tijdsinvestering bij gemeenten. Daaruit
kwam een sterk wisselend beeld naar voren, de kosten leken samen te hangen
met de mate waarin door gemeenten werd samengewerkt. Wel werd door alle partijen
aangegeven dat de aanbesteding veel tijd en geld heeft gekost. Gemiddeld kwam
de tijdsinvestering voor gemeenten uit op zo’n 600 tot 700 uur. Daarnaast
lopen de kosten voor externe ondersteuning bij de aanbesteding uiteen van €6 000,–
tot €10 000,– per gemeente en €15 000,– tot €30 000,–
bij samenwerkingsverbanden.Een ander onderzoek, dat in opdracht van de Stichting FAOT is uitgevoerd
(een samenwerking van de vakbonden en brancheorganisaties van thuiszorg),
laat zien dat aanbieders gemiddeld aan zes aanbestedingen hebben meegedaan.
De kosten van de aanbestedingstrajecten zijn niet meegenomen in dit onderzoek.
Het is mij niet bekend waarop het bedrag dat in de Volkskrant van 17 februari
2007 wordt genoemd is gebaseerd.81 en 82Zijn er op het punt van de vergelijking van aanbestedingskosten
al conclusies te trekken? Zo ja, welke zijn dat?Ziet u mogelijkheden bij toekomstige aanbestedingsprocedures
de kosten te verlagen? Zo ja, welke?Uit het onderzoek van Research voor Beleid dat in mijn opdracht is uitgevoerd
worden aanbevelingen gedaan om de aanbestedingskosten te verlagen. Ik zie
daartoe inderdaad mogelijkheden en wil mij daar ook voor inzetten. Dit kan
door bijvoorbeeld te werken aan een verbetering van het modelbestek, waarin
de ervaringen van gemeenten van afgelopen aanbestedingsprocedure zijn meegenomen.
De aanbevelingen uit het rapport van Research voor Beleid zal ik actief onder
de aandacht brengen van gemeenten. Daaruit blijkt ook dat samenwerking
tussen gemeenten op dit onderwerp goed is bevallen.De ervaringen van de Wvg, waarbij gemeenten zo’n 10 jaar geleden
voor het eerst gingen aanbesteden, leren dat bij een volgende aanbestedingsronde
veel geleerd is door partijen en dat aanbesteding al makkelijker verloopt.83Is de conclusie te trekken dat de overdracht van de
huishoudelijke zorg naar gemeenten enorm veel meer bureaucratie met zich mee
heeft gebracht, vanwege het feit dat vele honderden zorgaanbieders met vele
honderden gemeenten moesten aanbesteden en communiceren over een pakket aan
zorg dat in omvang niet groeide?Zoals uit het onderzoek van Research voor Beleid blijkt hebben zowel gemeenten,
als zorgaanbieders als cliëntenplatforms veel tijd en geld gestoken in
het aanbestedingstraject. Dat hangt ook samen met het feit dat het voor de
partijen de eerste keer was dat zij aan een dergelijke aanbesteding hebben
meegedaan. Dat hoeft niet per definitie negatief te zijn; deze organisaties
zijn hierdoor immers ook gestimuleerd hun aanbod en bedrijfsvoering kritisch
onder de loep te nemen om een goede offerte te kunnen uitbrengen. Ik verwacht
dat komende aanbestedingsrondes veel minder inspanning zullen vergen.84Waarom zijn gemeenten ten behoeve van de introductie
van de Wmo wel geheel gecompenseerd, ook voor de kosten van de aanbesteding,
en zijn de zorgaanbieders, die vanwege de overheidsbeslissing om ook de aanbesteding
van de zorg geheel anders te gaan organiseren vaak tientallen zeer wisselende
en omvangrijke dossiers moesten aanleveren, hierin niet tegemoet gekomen?Gemeenten dragen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wmo.
In het kader van de bestaande afspraken tussen Rijk en gemeenten en de bestaande
regelgeving (denk aan de Financiële verhoudingswet), is het Rijk gehouden
de gemeenten op adequate wijze te compenseren voor nieuwe taken die zij opgedragen
krijgen. Dit is ook bij de Wmo gebeurd.Thuiszorginstellingen zijn private aanbieders van diensten. Er bestaat
geen aanleiding om deze aanbieders te compenseren voor een andere verantwoordelijkheidsverdeling
bij de overheid. De aanbestedingskosten worden zoals gebruikelijk verdisconteerd
in de prijs. Een dergelijke compensatie kan zelfs in strijd komen met nationale
en internationale weten regelgeving op het gebied van mededinging.85, 86 en 87Kunt u inzicht geven in de absolute en procentuele
verschuivingen zoals die vanaf 1 januari jl. hebben plaatsgevonden
in de indicering voor huishoudelijke hulp, ten opzichte van het jaar 2006?
Wilt u daarbij vooral de vroegere HV en de huidige HV1 met elkaar vergelijken?Hoe groot is het percentage indicaties, zowel voor
als na 1 januari, waarbij sprake is van huishoudelijke hulp inclusief
ondersteuning en begeleiding? Wilt u hierbij onderscheid maken tussen nieuwe
indicaties en herindicaties?Hoe beoordeelt u het beeld dat uit de eerste maanden
Wmo-ervaringen van dit jaar oprijst, namelijk dat er disproportioneel veel
indicaties worden afgegeven voor HV1, terwijl er aan de feitelijke omstandigheden
van de zorgvragers niets is veranderd? Waar dat voor 1 januari 2007 ongeveer
30 procent van de indicaties betrof, zou dat nu 90–95 procent.Uit informatie van het CIZ en van gemeenten komt naar voren dat de verhouding
in indicaties voor HH1 en HH2 sinds 1 januari 2007 85% respectievelijk
15% bedraagt. Volgens het CIZ komt dit beeld overeen met de indicaties
in 2006. In 2006 werd bij de indicatiestelling weliswaar geen onderscheid
gemaakt naar HV1 en HV2 maar werden activiteiten geïndiceerd. Deze geïndiceerde
activiteiten kunnen vervolgens worden vertaald naar HH1 en HH2. Op basis van
deze vertaalslag blijkt dat de verhouding in 2007 niet verandert is ten opzichte
van 2006. Er is dan ook geen sprake van dat er in 2007 disproportioneel veel
indicaties worden afgegeven voor HH1. Op dit moment beschik ik niet over gegevens
die aangeven hoe hoog het percentage indicaties is waarbij sprake is van huishoudelijke
hulp inclusief ondersteuning en begeleiding.88Is de conclusie, aansluitend op de vorige vraag, dat
er vroeger massaal te ruim is geïndiceerd of moeten we de conclusie trekken
dat op dit moment zwaar wordt bezuinigd op de thuiszorg?Vooralsnog beschikken we nog niet over cijfers die aangeven dat er in
de AWBZ periode in een andere verhouding werd geïndiceerd dan nu in de
Wmo. Die vergelijking is wel te maken omdat er in de AWBZ periode bij de indicatiebesluiten
werd aangegeven welke activiteiten er verricht moesten worden. Die activiteiten
horen of bij HV1 of bij HV2. In de AWBZ periode besliste de aanbieders binnen
bepaalde kaders of er HV1 of HV2 werd ingezet. Als er al verschillen in de
verhouding ontstaan dan zullen die eerder van doen hebben met de zorgtoewijzing
dan met de indicatiestelling. Van bezuinigingen op de hulp bij het huishouden
middels de indicatiestelling is geen sprake.89Is het gevaar niet heel reëel dat gemeenten, die
zowel verantwoordelijk zijn voor de omvang van het budget voor de huishoudelijke
zorg als voor de aard en omvang van de indicaties, een groot financieel belang
hebben bij een zo beperkt mogelijke indicatie en dus ook bij een zo hoog mogelijk
percentage voor HV1? Hoe beoordeelt u dat?In de Wmo is het compensatiebeginsel vastgelegd. Gemeenten zijn verplicht
aan mensen met beperkingen ondersteuning te bieden die het mogelijk maakt
dat ook mensen met beperkingen kunnen participeren in de samenleving. Burgers
die het niet eens zijn met het uitgebrachte indicatieadvies kunnen in bezwaar
en beroep. De rechter zal zich bij uitspraken over het al dan niet in voldoende
mate compenseren van mensen met beperkingen ervan vergewissen of de indicatiestelling
objectief heeft plaatsgevonden. De praktijk van die indicatiestelling in de
AWBZ en de Wmo verschillen in essentie niet van elkaar.90Hoe verhouden de percentages van voor 1 januari
2007 zich met die van na 1 januari 2007 waar het betreft de inzet van
de zogeheten alphahulpen? Zijn de berichten juist dat ook hier een massieve
verschuiving is opgetreden van 30 procent naar zo’n 90–95 procent?Bij de daadwerkelijke levering van hulp bij het huishouden is inderdaad
een behoorlijke verschuiving naar HH1 opgetreden. Dit is het gevolg van de
contractafspraken die gemeenten met de aanbieders hebben gemaakt. In de AWBZ
konden zorgaanbieders op basis van het indicatiebesluit van het CIZ zelf bezien
welke hulp (HV1, HV2 of HV3) zij noodzakelijk achtten bij de betrokken cliënt.
Zolang de inzet van het personeel op de verschillende vormen van hulp binnen
de contractafspraken met het zorgkantoor bleven kon dit ook. In de huidige
situatie is het indicatiebesluit leidend voor de inzet van een
bepaalde vorm van hulp bij het huishouden. Gaat het alleen om het schoonmaken
van het huis, boodschappen doen en kleding verzorging bijvoorbeeld, wordt
alleen HH1 geïndiceerd en ook HH1 geleverd. Het blijkt dat thuiszorgorganisaties
veelal alphahulpen inzetten voor de levering van HH1 diensten. Pas als er
sprake is van een verminderde regiefunctie van een cliënt, dan zal ook
HH2 (naast de activiteiten bij HH1) worden geïndiceerd. Landelijk gezien
lag in 2006 de verhouding van ingezette hulp HV1: HV2, 30%:70%.
In de eerste maanden van 2007 was de verhouding ingezette hulp HH1:HH2, 85%:15%.
Dit spoort met de afgegeven indicaties.91Kan deze grote verschuiving met betrekking tot de inzet
van alphahulpen samenhangen met het financiële belang dat gemeenten hebben
om de uitvoeringskosten van de Wmo zoveel mogelijk te drukken?Kan deze grote verschuiving met betrekking tot de inzet van alphahulpen
samenhangen met het financiële belang dat gemeenten hebben om de uitvoeringskosten
van de Wmo zoveel mogelijk te drukken zo vragen deze leden zich af. De toename
van de inzet van alphahulp is het gevolg van de afspraken van gemeenten in
het contract met de aanbieders, dat de aanbieder de geïndiceerde zorg
levert. Uitgangspunt hierbij moet zijn dat de gemeente aan haar compensatieplicht
voldoet. Gemeenten zullen ernaar streven om bij het vervullen van de compensatieplicht
hun financiële middelen zo doelmatig mogelijk in te zetten. Dit lijkt
mij een goede zaak die ook in het belang is van de burger.92Kan de wens om zoveel mogelijk alphahulpen in te zetten
de aard van de indicatie zodanig beïnvloeden dat er vrijwel alleen HV1
wordt geïndiceerd? Zo ja, hoe zit het dan met de onafhankelijkheid, objectiviteit
en transparantie van het indicatiesysteem?Uit de gegevens van het CIZ blijkt op geen enkele manier dat er nu veel
meer indicaties voor HH1 worden afgegeven dan voorheen. Ik heb dan ook geen
signalen dat de indicatiestelling wordt beïnvloed door de wens om zoveel
mogelijk alphahulpen in te zetten.93Mogen gemeenten de inzet van alphahulpen wel afdwingen?
Zou hierbij, omdat de zorgvrager formeel de werkgeversrol krijgt opgedrongen,
niet alleen het adagium «vrijwilligheid» moeten gelden?Gemeenten zijn met de Wmo verplicht burgers te compenseren voor de beperkingen
die zij ondervinden bij het voeren van een huishouden. Afhankelijk van de
beperkingen die een burger ondervindt is HH1 of HH2 aan de orde. Het is vervolgens
aan de aanbieder om te beslissen welke medewerker wordt ingezet. Indien de
inzet van HH1 toereikend is zie ik geen aanleiding om zwaardere zorg dan nodig
in te zetten. Het gaat er om dat de burger krijgt wat gezien zijn beperkingen
nodig is.94Worden met de massieve inzet van alphahulpen, de sociale
en rechtspositionele risico’s niet eenzijdig bij de zorgvragers en de
werkers in de thuiszorg gelegd, terwijl gemeenten maximaal de «baten»
kunnen incasseren?Het is primair van belang dat de gemeente voldoet aan haar compensatieplicht.
Ik vind het wel een ongewenste situatie als thuiszorgmedewerkers gedwongen
worden een vast contract om te zetten in een alphaconstructie.
Voor de afspraken die ik in dit verband heb gemaakt met VNG, werkgevers en
bonden verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 11.95Moeten gemeenten, wanneer de werkgeversrol van zorgvragers
voor hun alphahulp wordt overgedragen aan zorginstellingen, deze taken ook
apart vergoeden of mogen gemeenten stellen dat deze kosten uit het budget
dat voor de alphahulp beschikbaar wordt gesteld moet worden betaald?In de contracten die gemeenten met aanbieders hebben is vaak niets afgesproken
over alphahulp. Of gemeenten en aanbieders integrale of specifieke afspraken
maken is aan deze partijen.96 en 97Wat vindt u van de aanpak van die gemeenten die de
aanbesteding hebben omgebogen tot een toelatingsprocedure met een vaste prijsstelling
(het zogeheten «Zeeuwse model»), waardoor de keuzevrijheid van
de zorgvragers optimaal is gewaarborgd en tegelijkertijd de zorgkosten beheersbaar
worden gehouden? Verdient het aanbeveling om, vanwege deze positieve kenmerken,
bij een volgende aanbestedingsprocedure veel nadrukkelijker dit systeem centraal
te stellen?Deelt u de mening van professor De Roo (ZM, maart 2007)
die stelt dat met een dergelijk toelatingsmodel veel beter is gegarandeerd
dat lokale en regionale zorgaanbieders in beeld blijven en dat daarmee het
lokale sociale netwerk wordt behouden? Bij een prijzenoorlog via aanbesteding
is er immers het risico dat slechts drie zorgaanbieders vanuit heel andere
regio’s de zorg moeten gaan leveren, met alle gevolgen van dien.Uit het onderzoek naar de aanbesteding komt naar voren dat de gemeenten
die hebben gekozen voor het Zeeuwse model hier erg enthousiast over zijn.
Het geeft gemeenten de zekerheid van een vaste prijs en een grote keuzevrijheid
voor de cliënt. De ervaringen van gemeenten bij deze eerste aanbestedingsronde
en de leerpunten daaruit wil ik analyseren en ter beschikking stellen aan
gemeenten zodat zij bij volgende aanbestedingsrondes daar hun voordeel mee
kunnen doen. Ik ben het met professor De Roo eens dat de ervaringen met het
Zeeuws model positief zijn maar het onderzoek van Research voor Beleid laat
zien dat ook andere modellen tot goede uitkomsten hebben geleid.98Hoe heeft het gebruik van het pgb zich de eerste maanden
van 2007 ontwikkeld? Is er vanwege door zorgaanbieders gemiste aanbestedingen
sprake van een toename?Gegevens over de ontwikkelingen in de eerste maanden van 2007 van het
pgb zijn mij niet bekend. Wel is bekend dat de laatste maanden van 2006 een
verschuiving is opgetreden van zorg in natura naar pgb van ongeveer 5 tot
6% van de cliënten die een indicatie voor hulp bij het huishouden
hadden.99Sommige gemeenten betalen maar 75 procent van het voor
huishoudelijke hulp normale tarief, wanneer gekozen wordt voor een pgb. Andere
gemeenten kiezen ervoor om deze tarieven gelijk te trekken (dus 100 procent).
Verdient het aanbeveling om, wil het pgb een volwaardig alternatief vormen,
in de toekomst standaard uit te gaan van een 100 procenttarief, ook bij pgb’s?De Wmo schrijft duidelijk voor dat het pgb vergelijkbaar moet zijn met
de voorziening in natura. Het te ontvangen bedrag dient voldoende te zijn
om hulp bij het huishouden in te kunnen kopen. De wet geeft al
voldoende houvast op dit punt en is naar mijn mening beter dan het vastleggen
van een percentage. Als een tarief niet reëel wordt geacht, kan dit aan
de rechter voorgelegd worden.100Is er met betrekking tot de «oude» Wvg-taken
sprake geweest van grote veranderingen in de gemeentelijke werkwijze?Ter voorbereiding op de invoering van de Wmo per 1 januari 2007 hebben
nagenoeg alle gemeenten een nieuwe verordening opgesteld voor de individuele
voorzieningen in de Wmo, inclusief de «oude» WVG voorzieningen.
In de Wmo is de verantwoordelijkheid van gemeenten voor deze voorzieningen
vormgegeven in de vorm van een compensatieplicht. Deze compensatieplicht,
neergelegd in artikel 4 van de Wmo, houdt in dat de gemeente de plicht heeft
om oplossingen te bieden aan burgers met beperkingen via het treffen van voorzieningen
die hem in staat stellen:– een huishouden te voeren– zich te verplaatsen in en om de woning– zich lokaal te verplaatsen per vervoermiddel– medemensen te ontmoeten en op basis daarvan sociale verbanden
aan te gaan.Hierbij heeft de gemeente, in tegenstelling tot de zorgplicht in de Wvg,
beleidsruimte in de wijze waarop zij invulling geeft aan deze verplichting.
Hierbij kan zij bijvoorbeeld een afweging maken tussen individuele voorzieningen
en collectieve voorzieningen, of tussen diensten en materiële voorzieningen.
Wij hebben nog geen indicaties dat het nieuwe beleid nu al ook feitelijk geleid
heeft tot grote veranderingen in de gemeentelijke werkwijze ten aanzien van
de oude Wvg-taken.Vragen SGP-fractie101Kan de staatssecretaris een algemeen oordeel geven
over de manier waarop de invoering van de Wmo is verlopen? Wat zijn de belangrijkste
knelpunten? Hoe is of wordt daar een oplossing voor gevonden?Afgaande op de resultaten bij de diverse meldpunten Wmo is de invoering
van de Wmo vanuit het perspectief van de klant redelijk goed verlopen. Gemeenten
zijn in staat geweest er zorg voor te dragen dat de burger vanaf 1 januari,
als hij of zij daarop was aangewezen, hulp bij het huishouden ontving. Vanuit
het perspectief van de aanbieder is het beeld wat genuanceerder. Bij de overgang
naar de nieuwe spelregels, en dan met name bij de aanbesteding, hebben zich
voor een aantal aanbieders onvoorziene omstandigheden voorgedaan. Aanbieders
die er van uitgingen dat ook in de Wmo situatie zij zelf konden beslissen
of er HV1 of HV2 werd ingezet hebben vermoedelijk een te lage prijs geofferd.
In een aantal situaties leidt dat er toe dat er of medewerkers ontslagen moeten
worden, of dat medewerkers hun dienstverband om zetten in een alphahulp contract.
Met de bonden, de werkgevers en de gemeenten heb ik afspraken gemaakt hoe
hiervoor oplossingen gevonden kunnen worden. Die oplossingen sluiten aan op
het amendement Joldersma/Bussemaker.102Is er naar het oordeel van de staatssecretaris bij
de diverse betrokken partijen (gemeenten, zorgaanbieders, cliëntenorganisaties,
zorgvragers) sprake van een positieve of negatieve houding ten opzichte van
de gang van zaken?Ik weet niet hoe alle partijen staan ten opzichte van de Wmo. Daarvoor
is het veld te divers. Wel kan ik meedelen dat ik niet geconfronteerd ben
met een negatieve houding ten aanzien van de Wmo. Als het gaat om de invoering
dan constateer ik dat als zich knelpunten voordoen alle partijen bereid zijn
constructief mee te werken aan de oplossing van die knelpunten.103Wat is het oordeel van de staatssecretaris over de
klachten dat gemeenten gemakkelijk kiezen voor goedkope alphahulpen in plaats
van meer gekwalificeerde krachten? Krijgt iedere inwoner in de praktijk hulp
van voldoende kwaliteit?Gemeenten hebben in hun contracten met aanbieders veelal afgesproken dat
de geïndiceerde hulp wordt geboden. Dit betekent dat indien HH1 is geïndiceerd,
de zorgaanbieder HH1 (al dan niet in de vorm van alphahulp) moet inzetten.
In de Wmo gaat het erom dat gemeenten voldoen aan de compensatieplicht. Indien
uit de indicatie volgt dat HH1 toereikend is dan hoeft de gemeente uit oogpunt
van compensatie geen meer gekwalificeerde krachten dan nodig in te zetten.
In de contracten is vaak niet afgesproken door wie de HH1 wordt geleverd.
In de praktijk gebeurt dit meer dan in het verleden door alphahulpen i.p.v.
Thuishulpen A in dienst van de thuiszorgorganisatie. In de kern is dit een
verantwoordelijkheid voor de aanbieder.104Hoe is de gang van zaken rond de overdracht van personeel
tussen instellingen die de aanbesteding niet hebben gehaald en zij die als
nieuwe speler in een bepaalde regio zijn binnengekomen? Hebben de meeste of
alle personeelsleden opnieuw een baan gevonden bij een thuiszorginstantie?Mij is bekend dat verliezende aanbieders in een aantal gevallen optreden
als onderaannemers voor de winnende aanbieders en zo hun werkgelegenheid in
stand te houden. Daarnaast is sprake van instroom van medewerkers bij de aanbieders
die de aanbestedingen hebben gewonnen. Ik wil daar betere informatie over
wil. In het bestuurlijk overleg van 29 maart jl., zie het antwoord op
vraag 4, is daarom de afspraak gemaakt om die informatie boven tafel te halen.105Welke verbeterpunten zijn er te constateren op het
terrein van de procedure rond de aanbesteding? Zijn er mogelijkheden om te
komen tot een voor de thuiszorgorganisaties minder ingrijpende en minder belastende
vorm van aanbesteding?Ik wil mij inzetten om het aanbesteden voor alle partijen zo makkelijk
mogelijk te maken. Daarvoor wil ik een nieuw modelbestek laten ontwikkelen
waarin de belangrijkste ervaringen van gemeenten van de eerste aanbestedingsronde
zijn meegenomen. Ik zal starten met het onder de aandacht brengen van de aanbevelingen
uit het rapport van Research voor Beleid.106Wat is de stand van zaken op het gebied van de verdeling
van het beschikbare geld over de gemeenten? Is er intussen zicht op gemeenten
die meer dan tien procent achteruit gegaan zijn in hun budget? Hoe is in het
algemeen het beeld rond voordeel- en nadeelgemeenten? Welke oplossing gaat
de staatssecretaris daarvoor bieden?Het verdeelmodel voor het budget 2007 gaat uit van de historische verdeling
van de middelen voor huishoudelijke verzorging, op basis van het ijkjaar 2005.Het is de bedoeling, dat deze verdeling geleidelijk in enkele jaren omgezet
wordt naar een objectieve verdeling van middelen onder gemeenten. Bij de verdeling
van de Wmo-middelen 2007 over gemeenten, zoals zichtbaar geworden in de mei-circulaire
van BZK aan de gemeenten, zijn inderdaad wel enige financiële knelpunten
door gemeenten gemeld. Deze hebben vooral te maken met mogelijke verschillen
tussen het berekende historische budget en de in gemeenten geconstateerde
verschillen in geleverde huishoudelijke verzorging in 2005 respectievelijk
2006. Verder is in het kader van de door de Kamer aanvaarde motie Mosterd
een nader onderzoek naar de uitgaven voor huishoudelijke verzorging gestart.
Deze motie wordt reeds uitgevoerd, echter de aangegeven datum van 1 maart
bleek niet haalbaar te zijn.Naar aanleiding van dergelijke signalen is ook nader naar de juistheid
en volledigheid van de gehanteerde gegevens gekeken, waarbij registratiefouten
door bijvoorbeeld Eindhoven en Friese gemeenten zijn gemeld.In de Voortgangsrapportage informeer ik u nader over de uitkomsten van
het onderzoek in het kader van de motie Mosterd.107Hoe zijn de verschillende gemeenten omgegaan met de
hoogte van de persoonsgebonden budgetten? Klopt de indruk dat veel gemeenten
uit zijn gegaan van 75 procent van het tarief van zorg in natura, terwijl
de wet verplicht tot een bedrag dat vergelijkbaar is met de zorg in natura?
Welke inspanningen pleegt de staatssecretaris om ervoor te zorgen dat gemeenten
zich ook op dit punt aan de wet (gaan) houden?Het bepalen van de hoogte van het pgb voor hulp bij het huishouden behoort
tot de beleidsvrijheid van gemeenten. De artikelen 4 en 6 bepalen de voorwaarden
hiervoor. Zo moet het pgb vergelijkbaar zijn met de voorziening in natura
en is de gemeente gehouden aan haar compensatieplicht. In de AWBZ is het pgb
bepaald op 75% van het CTG-tarief.Een pgb-houder heeft namelijk geen overheadkosten die wel aan de orde
zijn bij een organisatie die zorg verstrekt in natura. Gemeenten kunnen deze
redenering gevolgd hebben.Het is mij echter niet bekend hoeveel gemeenten voor een percentage gekozen
hebben, voor welk percentage en welk tarief hiervoor als basis dient. Uiteindelijk
is van belang dat het pgb voor een cliënt met een indicatie voor hulp
bij het huishouden toereikend is om de hulp bij het huishouden in te kopen.
De uitgangspunten in de wet zijn naar mijn mening duidelijk genoeg. De rechter
kan beoordelen of een pgb voldoet aan de uitgangspunten in de wet. Ik zie
daarom op dit moment geen aanleiding om extra maatregelen te nemen.108Heeft iedere burger die er behoefte aan had om dezelfde
thuishulp te houden, die mogelijkheid ook behouden, zonder daar een veel hogere
eigen bijdrage voor te moeten betalen?Gemeenten geven in het onderzoek naar de aanbestedingen aan zoveel mogelijk
rekening te hebben willen houden met de wensen van cliënten. Daarbij
was de grootste wens om de eigen hulp te kunnen behouden. Slechts 2%
van de gemeenten heeft alleen nieuwe aanbieders gecontracteerd. In dergelijke
gevallen kan het pgb mogelijkheden bieden om dezelfde thuishulp te behouden.De hoogte van de eigen bijdrage wordt per gemeente binnen de grenzen die
daartoe door het Rijk zijn aangegeven vastgesteld. Die staan los van het feit
of een burger dezelfde of een andere hulp heeft gekregen. Overigens
is voor de eigen bijdrage van de burger in 2007, zolang die indicatie loopt,
het overgangsrecht van toepassing.109Heeft elke gemeente er zorg voor gedragen dat er voldoende
identiteitsgebonden hulp beschikbaar is voor de burgers die dat wensen?Uit het onderzoek naar de aanbestedingen blijkt gemeenten hebben gezocht
naar oplossingen om identiteitsgebonden instellingen een plaats te gunnen
op de markt. Dat blijkt met name bij de redenen om onderaannemers toe te staan
bij de gunningen. Daar wordt als reden aangegeven dat er uitvoerend personeel
beschikbaar moet zijn met een bepaalde cultuur, taal of religie (23%
heeft dit genoemd). Ik heb geen signalen gehad van burgers dat zij een hulp
gekregen hebben die niet paste bij hun identiteit.110Hoe kan worden bevorderd dat thuiszorgorganisaties
niet onnodig met zeer veel verschillende administratieve systemen te maken
krijgen?In een rondetafelconferentie over het berichtenverkeer in de Wmo is dit
onderwerp besproken. In een project (de «business case») gaat
de VNG uitzoeken hoe de uitwisseling van (administratieve) gegevens tussen
gemeenten en andere ketenpartners als thuiszorgaanbieders vereenvoudigd kunnen
worden door automatisering wat daarvoor nodig is.111Hoe is de afstemming tussen de indicatiestelling door
gemeenten en door het CIZ verlopen? Zijn de beide indicatiesystemen voor elke
gemeente voldoende op elkaar afgestemd?Ongeveer de helft van de gemeenten maakt voor de indicering van burgers
voor de hulp bij het huishouden gebruik van de beslisboom, daarnaast heeft
94% van de gemeenten afspraken gemaakt met het CIZ over het over en
weer indiceren.112Is het waar dat gemeenten van thuiszorginstanties voor
de ingang van de Wmo onvolledige gegevensbestanden kregen aangeleverd? Is
intussen duidelijk of gemeenten de beschikking hebben over alle gegevens van
burgers die thuiszorg nodig hebben?De overdracht van de gegevensbestanden betrof vooral de overdracht van
gegevens van het zorgkantoor naar gemeenten. Omdat vorig jaar bleek dat de
bestanden van het zorgkantoor opgeschoond moesten worden zijn deze met behulp
van een speciaal daarvoor ontwikkelde tool met de GBA-gegevens en gegevens
van het CAK. Voor de volledigheid is ook de medewerking gevraagd van de thuiszorgorganisaties
om de eventuele overdracht naar een andere zorgaanbieder ook soepel te laten
verlopen. Dankzij de enorme inspanning van alle partijen is de gegevensoverdracht
goed gelopen en zijn er, voor zover mij bekend, geen burgers verstoken gebleven
van zorg.113Hoe is naar het oordeel van de staatssecretaris door
gemeenten invulling gegeven aan artikel 11 Wmo, over de betrokkenheid van
burgers bij de planvorming?Uit de periodieke Wmo-invoeringsmonitor is gebleken dat gemeenten zowel
bij de totstandkoming van de Wmo-verordening voor de individuele voorzieningen
als bij de totstandkoming van het vierjarig beleidsplan zowel de vertegenwoordigers
van cliënten als de overige inwoners van de gemeente betrekken. Deze
wijze waarop dit gebeurd kan per gemeente verschillen en uiteenlopen van het
raadplegen van de Wmo-raad tot aan het organiseren van informatiebijeenkomsten
voor bewoners, het afleggen van huisbezoeken, wijkschouwen alsmede het oprichten
van specifieke panels van bewoners óf specifieke doelgroepen die periodiek
worden geraadpleegd.114Wat zijn de concrete toekomstplannen van dit kabinet
rond de ontwikkeling van de Wmo?Ik blijf de verdere invoering van de Wmo nauwgezet volgen en ik zal, als
zich knelpunten voordoen, ook in 2007 samen met de VNG en andere partners
naar oplossingen zoeken, zoals b.v. bij knelpunten op de arbeidsmarkt. Daarnaast
zal ik me nadrukkelijk richten op de verdere verdieping en verbreding van
de Wmo. Ik zal gemeenten ondersteunen bij het opstellen van hun beleidsplannen.
Die ondersteuning is erop gericht dat prestatievelden op een creatieve manier
met elkaar verbonden worden en de kansen voor integraal beleid benut worden.
Daarbij is er ook aandacht voor de aanpalende velden bij de Wmo zoals de Wet
Werk en Bijstand en verbetering van de leefbaarheid van wijken. In de voortgangsrapportage
ga ik hier nader op in.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Atsma (CDA), Vendrik (GL), Kant (SP), Blok
(VVD), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets
(PvdA), voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Omtzigt (CDA),
Koşer Kaya (D66), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven
(SP), Wolbert (PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Van Gijlswijk (SP), Ouwehand
(PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Çörüz (CDA), Azough
(GL), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD), Vietsch (CDA), Sterk (CDA),
Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Verdonk (VVD), Griffith (VVD), Willemse-van
der Ploeg (CDA), Van der Ham (D66), Gill’ard (PvdA), Jonker (CDA), Langkamp
(SP), Jacobi (PvdA), Arib (PvdA), Kamp (VVD), De Wit (SP), Thieme (PvdD),
Graus (PVV), Luijben (SP), Hamer (PvdA) en Ortega-Martijn (CU). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29538-39.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl