Harmonisatie van uitkeringsrechten van leden van de Tweede Kamer, wijzigingen in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties van leden van de Eerste en Tweede Kamer en leden van het Europees Parlement en enkele technische wijzigingen; Brief minister over aanpassingen in de wetsvoorstellen en overzicht regels nevenfuncties
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135428
 2009-2010
 
 30 693
 Harmonisatie van uitkeringsrechten van leden van de Tweede Kamer, wijzigingen
in verband met de openbaarmaking van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties
van leden van de Eerste en Tweede Kamer en leden van het Europees Parlement
en enkele technische wijzigingen
 
 
 30 425
 Wijziging van de Provinciewet en de Gemeentewet in verband met de openbaarmaking
van nevenfuncties en inkomsten uit nevenfuncties
 
 
 30 424
 Wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en enige
andere wetten in verband met de harmonisatie van de uitkeringsrechten en het
onder de werking van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers brengen
van de commissarissen van de Koning, de burgemeesters en de bestuurders van
waterschappen
 
 
 
 
 Nr. 
 17
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 7 oktober 2009
 
 In het wetgevingsoverleg dat ik maandag 28 september jl. (kamerstuk
30 693/30 425/30 424, nr. 16) met de Vaste Commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heb gevoerd, heb ik toegezegd op
een aantal punten nog nota’s van wijziging in te dienen op de voorliggende
wetsvoorstellen naar aanleiding van de adviezen van de commissie Dijkstal.
Deze nota’s van wijziging ontvangt u separaat.
 Verder reageer ik op een aantal punten uit het overleg die gerelateerd
zijn aan deze wetsvoorstellen. Het betreft voorgenomen wijzigingen in de rechtspositiebesluiten.
 Tenslotte geef ik een overzicht van de regels voor nevenfuncties en neveninkomsten
bij de Hoge Colleges van Staat.
 AANPASSINGEN IN DE WETSVOORSTELLEN DOOR MIDDEL VAN NOTA’S
VAN WIJZIGING
 1. Sollicitatieplicht tijdens de verlengde uitkering
 In het voorstel van wet onder nummer 30 424 was bepaald dat de sollicitatieplicht
niet gold bij een verlengde uitkering voor gewezen ambtsdragers van 55 jaar
en ouder. Deze uitzonderingsgrond werd tijdens het overleg door een groot
deel van de Kamer als ongewenst en niet noodzakelijk ervaren. Daarom stel
ik voor deze uitzondering (geen sollicitatieplicht voor gewezen ambtsdragers
van 55 jaar en ouder) door middel van nota’s van wijziging bij de wetsvoorstellen
30 424 en 30 693 te schrappen waardoor ook tijdens de duur van de
verlengde uitkering de sollicitatieplicht voor deze groep ambtsdragers gaat
gelden.
 2. Wijziging overgangsrecht voor politieke ambtsdragers
van 50 jaar of ouder die op moment inwerkingtreden gewijzigde Appa bij aftreden
recht op een verlengde uitkering zouden hebben
 Een politieke ambtsdrager die nu 50 jaar of ouder is en voldoet aan de
entree-eis van tien jaar diensttijd heeft na aftreden volgens de huidige Appa
aanspraak op een verlengde uitkering tot de leeftijd van 65 jaar. Als deze
ambtsdrager na de eerstvolgende verkiezingen opnieuw wordt benoemd, verliest
hij op grond van het thans voorgestelde overgangsrecht deze aanspraak op een
verlengde uitkering. Hij heeft dan een recht op uitkering van vier jaar indien
hij aftreedt voor hij de nieuwe entreeleeftijd van 55 jaar heeft bereikt.
Dit zou een prikkel kunnen zijn voor een ongewenste uitstroom uit het ambt.
In de nota van wijziging bij wetsvoorstel 30 424 wordt daarom in het
kader van het overgangsrecht voorgesteld dat een onmiddellijk na de eerstvolgende
verkiezingen herbenoemde ambtsdrager van 50 jaar en ouder die voor zijn 55-ste
jaar zijn ambt neerlegt, zijn oorspronkelijke aanspraak op de verlengde uitkering
tot 65 jaar behoudt.
 3. Verrekening neveninkomsten politieke ambtsdragers
met een deeltijd functie.
 Tijdens het wetgevingsoverleg kwam de vraag aan de orde of verrekening
van in het bijzonder winst uit onderneming reëel is bij vooral wethouders
die bij het aantreden een bedrijf hebben en dit aanhouden. De persoonlijke
situatie bij de bedrijfsvoering kan verschillen. Het zal vaak gaan om kleine
bedrijven die mogelijk samen met een partner of andere verwanten worden gedreven.
Verrekening van inkomsten is dan niet vanzelfsprekend. Ik heb me beraden op
deze casus en kom tot de conclusie dat deze situatie zich in sterke mate zal
voordoen bij bestuurders die door gemeenteraad of Provinciale Staten worden
benoemd voor deeltijd functievervulling. De wet biedt die mogelijkheid tegenwoordig
in ruimere mate dan vroeger. Ik zou het opgebrachte probleem daarom bij voorkeur
oplossen door aanpassing van de regeling voor neveninkomsten van deeltijd
bestuurders. Voor deeltijd functievervulling volgen we al een bepaalde lijn
als het gaat om leden van de Eerste Kamer, staten- en raadsleden en leden
van het algemeen bestuur van waterschappen. Verrekening van andere inkomsten
is daar niet aan de orde omdat zij per definitie geacht worden over andere
inkomsten te beschikken. De huidige verrekeningsconstructie voor Tweede Kamerleden
is ook pas in de wet opgenomen op het moment dat de schadeloosstelling voor
leden van de Tweede Kamer werd verhoogd tot een voltijd bezoldiging.
 Deze lijn wil ik doortrekken voor wethouders, gedeputeerden en dagelijks
bestuursleden van een waterschap die het ambt in deeltijd vervullen. Voor
die gevallen wil ik afzien van verrekening van loon, winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden. Dat kan dan ook gelden voor
de openbaarmaking van de neveninkomsten. De nevenfuncties dienen wel openbaar
te worden gemaakt om inzicht te bieden in mogelijke spanning met de ambtsvervulling.
Daarover moeten staten, raden en algemene besturen van waterschappen zich
een oordeel kunnen vormen.
 Het is steeds aan de staten, de raden en het algemeen bestuur om te oordelen
over vervulling in deeltijd en over het percentage van die deeltijd. Zij kunnen
daarbij ook de samenhang met nevenfuncties betrekken. In mijn overwegingen
heb ik betrokken dat ook in de thans bij uw Kamer aanhangige regeling voor
deeltijders in een ruime bijverdienmarge is voorzien. Zij mochten volgens
die regeling immers eerst bijverdienen tot het voltijd salaris waarna daarboven
de vrijstelling van 14% van de regeling voor Kamerleden geldt. In de
praktijk zal het verschil met het laten vervallen van de verrekeningssystematiek
voor betrokkenen dus niet steeds heel groot zijn. De praktische uitwerking
van de nu voorgestelde regeling zal wel aanzienlijk eenvoudiger zijn. Ten
principale vind ik deze benadering ook consistenter omdat zodoende alle ambtsdragers
die hun functie in deeltijd vervullen op gelijke voet worden behandeld. In
een bijlage geef ik u een overzicht welke maatregelen nu voor wie gaan gelden.
 4. Herstel van een verschrijving
 In wetsvoorstel 30 693 is in artikel 84a per abuis de duur van de
uitkering voor het overgangsrecht op vier in plaats van zes jaar bepaald.
Deze verschrijving is hersteld in de nota van wijziging bij wetsvoorstel 30 693.
 5. Directe inwerkingtreding van het loopbaanprincipe
 Inwerkingtreding van het loopbaanprincipe is in het wetsvoorstel bepaald
bij Koninklijk Besluit. Aangedrongen is op een spoedige inwerkingtreding.
Met de wens van een snelle inwerkingtreding stem ik in. Ik zeg u daarom toe
om het loopbaanprincipe zo snel mogelijk in werking te laten treden.
 6. Wijze van openbaarmaking van nevenfuncties
 In de wetsvoorstellen is de gebruikelijke terminologie uit de Gemeentewet
en de Provinciewet voor openbaarmaking van nevenfuncties en neveninkomsten
overgenomen. Dit betekent dat de gegevens ter inzage moeten worden gelegd
op provincie- of gemeentehuis. Deze terminologie sluit niet uit dat de openbaarmaking
ook geschiedt op het internet. Dat sluit aan bij de praktijk.
 7. Geen sollicitatieplicht bij een nieuwe politieke
functie
 De sollicitatieplicht zou op grond van de wetsvoorstellen niet gaan gelden
als een politieke ambtsdrager met een nieuwe politieke functie een inkomen
verwerft van minimaal 55% van het vroegere inkomen. Tijdens het wetgevingsoverleg
is geconstateerd dat het percentage van 55% was afgeleid van het met
30% verhoogde ministersalaris. Nu het kabinet op 17 februari 2009
heeft besloten het ministerssalaris niet te verhogen, moet dit percentage
worden gerelateerd aan de hoogte van het huidige ministersalaris. In nota’s
van wijziging bij wetsvoorstellen 30 424 en 30 693 wordt voorgesteld
het percentage vast te stellen op 70%. Daarmee wordt bijvoorbeeld een
minister die aantreedt als lid van de Tweede Kamer vrijgesteld van de sollicitatieplicht.
 WIJZIGINGEN VAN RECHTSPOSITIEBESLUITEN VOOR EEN AANTAL
AAN DE WETSVOORSTELLEN GERELATEERDE ONDERWERPEN
 8. Reeds voorgestelde aanpassingen in de rechtspositiebesluiten
 In de rechtspositiebesluiten voor de provinciale en gemeentelijke politieke
ambtsdragers zal ik binnenkort de volgende wijzigingen met een terugwerkende
kracht naar 1 januari 2009 doorvoeren. Ze zijn u eerder aangekondigd
in de beleidsbrief van 9 juli 2009. De benodigde middelen (€ 9
miljoen) zijn daarvoor al toegevoegd aan het Gemeentefonds.
 – vaste salarisbedragen in plaats van periodieken voor burgemeesters
 – samenvoegen van de kleinste gemeenteklassen
 – harmoniseren van de inwonersklassen van raadsleden aan die van
burgemeesters en wethouders
 – invoeren van een toeslag voor fractievoorzitters in provinciale
staten en gemeenteraden
 – compensatie voor burgemeesters voor het vervallen van de oude
FPUplus-maatregel zodanig dat die met name ten goede komt aan de burgemeesters
van kleinere gemeenten; deze regeling gaat gelden vanaf 1 januari
2010.
 9. Vergoeding lidmaatschap commissies
 In het wetgevingsoverleg is aandacht gevraagd voor de taakverzwaring van
staten- en raadsleden van kleine fracties die samenhangen met het lidmaatschap
van zware raadscommissies. Dit betreft dan extra taken die uitstijgen boven
het reguliere raads- en statenwerk. Goede voorbeelden daarvan zijn een enquêtecommissie,
een vertrouwenscommissie en een rekenkamercommissie. Ik zal daarom in de rechtspositiebesluiten
opnemen dat de raad en provinciale staten bij verordening kunnen besluiten
een gemaximeerde toeslag te geven aan leden van dergelijke niet reguliere
raadscommissies.
 10. Vergoeding statenleden
 Tijdens het wetgevingsoverleg is aandacht gevraagd voor de vergoeding
van statenleden. Bij het wetsvoorstel tot vermindering van het aantal statenleden
zou zijn bepaald dat de vrijvallende middelen beschikbaar zouden moeten blijven
voor de rechtspositie van statenleden.
 Uit de parlementaire behandeling van dit wetsvoorstel blijkt dat mijn
ambtsvoorganger alleen heeft toegezegd de vrijvallende middelen in het Provinciefonds
te laten vooruitlopend op een notitie over de rechtspositie van alle politieke
ambtsdragers. Deze notitie is op verzoek van het kabinet meegenomen in de
advisering door de commissie Dijkstal. Nu alle salarismaatregelen naar aanleiding
van deze adviezen geen doorgang kunnen vinden, ligt het in de rede ook de
bezoldiging van de statenleden vooralsnog niet te wijzigen.
 11. Spookraadsleden
 In de rechtspositiebesluiten voor staten- en raadsleden is geregeld dat
de gemeenteraad of provinciale staten bij verordening kunnen bepalen dat ten
hoogste 20% van de vergoeding voor de werkzaamheden wordt uitgekeerd
naar rato van het aantal bijgewoonde vergaderingen. Toegezegd is te bezien
of er andere mogelijkheden zijn om te bewerkstelligen dat raadsleden hun raadswerk
serieus nemen.
 Het stellen van algemene regels is op dit punt lastig. Er zouden dan tevens
uitzonderingen moeten worden geformuleerd voor gerechtvaardigde situaties
van afwezigheid. De beoordeling moet uiteindelijk op decentraal niveau
plaatsvinden en kan dus ook het beste daar worden neergelegd. Een rol voor
de onafhankelijke burgemeester in de beoordeling van het functioneren van
raadsleden lijkt mij hier niet aangewezen. Een burgemeester moet niet hoeven
treden in een oordeel over het functioneren van raadsleden. Een verhoging
van de korting naar maximaal 100% van de vergoeding zou een teruggang
betekenen naar het stelsel van de afgeschafte presentievergoeding. Voorgesteld
wordt daarom om in de rechtspositiebesluiten op te nemen dat in een verordening
kan worden bepaald dat maximaal 50% van de vergoeding afhankelijk kan
worden gesteld van aanwezigheid.
 12. Vergoeding fractievoorzitter afgesplitste fractie
 Tijdens het wetgevingsoverleg is geconcludeerd dat een toeslag van 1%
voor fractieleiders van afgesplitste fracties geen aanleiding zou moeten zijn
voor aanpassingen in de wet- en regelgeving op dit punt. Ik heb mij ervan
vergewist dat de hoogte van de vergoeding voor fractievoorzitters voor de
Tweede Kamer 1% bedraagt. Aanpassing is dus niet nodig.
 NEVENFUNCTIES EN NEVENINKOMSTEN LEDEN HOGE COLLEGES VAN
STAAT
 Leden van de Raad van State, Algemene Rekenkamer en de Nationale Ombudsman
kennen vergelijkbare regels voor openbaarmaking van nevenfuncties maar deze
regels zijn wel afgestemd op het bijzondere en onafhankelijke karakter van
de genoemde functionarissen. Ze zijn niet volledig in lijn met de beoogde
regelingen voor politieke ambtsdragers. Het zijn immers ook geen politieke
ambtsdragers.
 In essentie gaat het om:
 – een aantal strikte bepalingen over incomptabiliteiten (geen andere
openbare betrekkingen waaraan een vaste bezoldiging is verbonden, geen gekozen
politieke ambtsdrager, geen advocaat of accountant e.d.)
 – een algemene norm om onpartijdigheid en onafhankelijkheid te waarborgen
 – transparantie: interne melding en externe openbaarheid.
 
 Nevenfuncties voor de leden van de Hoge Colleges van Staat zijn dus niet
verboden maar wel strikt ingekaderd. Ik zie geen reden om deze regelingen
voor de leden van de Hoge Colleges van Staat en die voor politieke ambtsdragers
nader op elkaar af te stemmen.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openbaarmaken nevenfuncties
 Openbaarmaken
neveninkomsten
 Verrekenen neveninkomsten 
 
 
 
 
 Definitie inkomensbegrip
 n.v.t.
 Belastbaar loon
 • Belastbaar loon• Resultaat uit
overige werkzaamheden• Winst uit onderneming
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bewindslieden
 Mogen geen
nevenfuncties hebben
 Mogen geen neveninkomsten
hebben
 Mogen geen neveninkomsten hebben 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leden Tweede Kamer
 Ja
 Ja
 Ja 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gekozen deeltijd ambtsdragers: – Leden
Eerste Kamer – Statenleden – Raadsleden – Leden
algemeen bestuur waterschap
 Ja
 Nee
 Nee 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Benoemde voltijd ambtsdragers – cdK’s – burgemeesters – voorzitters
waterschappen – gedeputeerden – wethouders
 Ja
 Ja
 Ja 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Benoemde deeltijd ambtsdragers – gedeputeerden – wethouders – dagelijks
bestuursleden waterschappen
 Ja
 Nee
 Nee