Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve lasten; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135373
 2009-2010
 
 32 022
 Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing
van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde
verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve
lasten
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG
 Vastgesteld 6 oktober 2009
 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
 Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en opmerkingen
afdoende door de regering worden beantwoord acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 
 
 
 
 
 
 
 
 INHOUDSOPGAVE
 
 
 Blz.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 ALGEMEEN
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 Hoofdelementen van
dit wetsvoorstel
 2
 
 
 2.
 Vereenvoudiging van
het vergunningstelsel
 6
 
 
 3.
 Burgemeester bevoegd
gezag
 7
 
 
 4.
 Regels ten aanzien
van paracommerciële instellingen
 8
 
 
 5.
 Nieuwe verordenende
bevoegdheden voor gemeenten
 9
 
 
 6.
 Introductie van een
experimenteerartikel
 11
 
 
 7.
 Wijziging sanctiebeleid
voor detailhandel
 13
 
 
 8.
 Strafbaarstelling jongeren
 14
 
 
 9.
 Decentralisatie van
het toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet door ondernemers en
paracommerciële rechtspersonen
 17
 
 
 10.
 Afschaffen specifiek
interbestuurlijk toezicht
 19
 
 
 11.
 Overige aanpassingen
 20
 
 
 12.
 Bedrijfseffecten en
regeldrukaspecten
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 ARTIKELSGEWIJS
 
 
 21
 
 
 
 
 
 A. ALGEMEEN
 1. Hoofdelementen van dit wetsvoorstel
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het lang verwachte wetsvoorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet.
Deze leden zijn ermee ingenomen dat de lang beloofde administratieve lastenverlichting
rond de vergunningen nu eindelijk wordt doorgevoerd. Dit levert aanmerkelijke
(financiële) voordelen op voor het bedrijfsleven en de sport- en recreatieve
organisaties bij het verantwoord verstrekken van alcohol. Dit deel van het
wetsvoorstel roept bij deze leden weinig aanvullende vragen meer op. Wel willen
zij graag weten of de administratieve lastenverlichting door vereenvoudiging
van het vergunningensysteem niet teniet wordt gedaan door de nieuwe voorstellen.
Is er sprake van zodanige lastenverschuiving van nationaal niveau naar lokaal
niveau dat dat netto voor de betrokken bedrijven en instellingen geen lastenverlichting
oplevert?
 De leden van de CDA-fractie zijn vooral geïnteresseerd in de voorstellen
die zijn gericht op het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik. Deze leden
hechten aan het onderscheid tussen alcoholgebruik en schadelijk alcoholgebruik.
Niet elk alcoholgebruik is per definitie schadelijk. De wet wordt een belangrijk
hulpmiddel in het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik onder jongeren.
Tegengaan van schadelijk alcoholgebruik is in de eerste plaats een verantwoordelijkheid
van de jongeren zelf en hun ouders. Wat via zelfregulering en het aanspreken
op maatschappelijke verantwoordelijkheid kan, is meegenomen. Maar voor deze
leden staat het buiten kijf dat aanvullende maatregelen nodig zijn om het
schadelijk alcoholgebruik van jongeren tegen te gaan. Aanvullende wettelijke
maatregelen kunnen ook een impuls geven aan de zelfregulering. Wettelijke
maatregelen zijn onderdeel van de integrale aanpak die de regering voorstaat
om het schadelijk alcoholgebruik tegen te gaan. Wetgeving is pas effectief
wanneer het wordt ingezet in een uitgebalanceerde mix van handhaving, preventie
en behandeling. Ook is een goede balans nodig tussen lokaal maatwerk binnen
landelijke kaders. Het geven van bevoegdheden aan het lokale bestuur, in casu
de burgemeester, moet passen binnen de landelijke kaders. Een goed voorbeeld
daarvan is het initiatief «Vroeg op stap» dat de leden van de
CDA-fractie van harte ondersteunen. De landelijke regelgeving moet het lokale
integrale alcoholbeleid ondersteunen en faciliteren, en richting geven, maar
niet dichttimmeren. De leden van de CDA-fractie zijn daarom geen voorstander
van het opleggen van een landelijke sluitingstijd van de horeca. Deze leden
zijn wel voorstander van het komen tot landelijke richtlijnen rond het koppelen
van leeftijden aan sluitingstijden.
 Bij het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik bij jongeren kan ook het
schadelijk alcoholgebruik onder ouderen niet buiten schot blijven. Ouderen
hebben immers een belangrijke voorbeeldfunctie voor jongeren. De toenemende
alcoholproblematiek en de daaruit voortvloeiende hulpverleningsvraag onder
55-plussers is schrikbarend. Alcoholproblemen blijken bovendien sterk samen
te hangen met andere (geestelijke) gezondheidsproblemen zoals angststoornissen
en depressies en bovendien vaak gepaard te gaan met problematisch medicijngebruik.
Onduidelijk is wat daarbij de achterliggende oorzaak is. Gelet op de doelstellingen
van het tegengaan van gezondheidsschade en alcoholgerelateerde overlast en
het komen tot een integrale aanpak vragen deze leden of nog wel gesproken
kan worden van een «Drank- en Horecawet». Het wetsvoorstel regelt
niet alleen meer zoals oorspronkelijk bedoeld de alcoholdistributie via met
name de horeca. De wetsartikelen hebben een veel breder bereik. Ziet de regering
met deze leden daarom reden om de titel van de wet te vervangen door «Alcoholwet»
zoals bij de laatste wijziging in het jaar 2000 reeds is voorgesteld? Zij
vinden dat in de Alcoholwet alle belangrijke wetsartikelen samen
moeten komen zodat sprake kan zijn van een eenduidige samenhangende, integrale
aanpak van de alcoholproblematiek. Een nadere uitwerking kan dan plaatsvinden
in afzonderlijke wetten, zoals de Wegenverkeerswet, het Wetboek van Strafrecht
en de Gemeentewet.
 Schadelijk alcoholgebruik van jongeren betreft voor de leden van de CDA-fractie
zowel de gezondheidsschade als de overlast die jongeren veroorzaken onder
invloed van alcohol. Het is onomstotelijk bewezen dat vanwege de mogelijke
hersenschade drinken onder de 16 jaar niet door de beugel kan. Ouders, «vrienden»,
scholen, familie en ondernemers of leidinggevenden die kinderen beneden de
16 aanzetten tot alcoholgebruik zouden om die reden veel duidelijker op hun
verantwoordelijkheid moeten worden gewezen. In hoeverre spelen zij bijvoorbeeld
een stimulerende rol bij het comazuipen van jonge kinderen? Deze leden vinden
dat de maatschappelijke norm van «onder de 16 geen alcohol» nog
te weinig systematisch doorklinkt in het wetsvoorstel. De aanscherping van
de regels voor geen alcohol onder de 16 treft momenteel vooral de supermarkt
en de jongere zelf. Ziet de regering mogelijkheden om de maatschappelijke
norm en het aanzetten tot alcoholgebruik onder de 16 beter in de wet te verdisconteren?
 Bij de handhaving van de leeftijdsgrens van 16 jaar hoort ook de handhaving
van de leeftijdsgrens via alternatieve verkooppunten zoals internet. De leden
van de CDA-fractie willen graag weten hoeveel alcohol momenteel via internet
wordt besteld en op welke wijze momenteel gecontroleerd wordt op leeftijd.
Heeft de regering ook inzicht in de omvang van de illegale verkoop van drank
via internet? Graag horen deze leden of de regering het noodzakelijk vindt
het wetsvoorstel aan te passen in verband met regels rond de feitelijke of
virtuele verkoop van alcohol via internet en de wijze van leeftijdscontrole.
 De aangepaste alcoholwetgeving is pas effectief bij een uitgebalanceerde
mix van handhaving, preventie en behandeling. De voorbeeldfunctie van ouderen
en de verantwoordelijkheid van ouders zijn in die mix cruciaal. Het tegengaan
van alcoholgebruik onder jongeren is weinig effectief als ouderen ongehinderd
doorgaan met overmatig alcoholgebruik. De leden van de CDA-fractie horen graag
welke concrete acties de regering in petto heeft om die verantwoordelijkheid
van ouders en ouderen vorm te geven. Daarbij denken zij zoals gezegd aan het
aanzetten tot dan wel juist ontmoedigen van alcoholgebruik op jonge leeftijd
en tegengaan van alcoholmisbruik bij de oudere jongeren. Daarbij hoort ook
de samenhangende aanpak van gezondheidsproblemen voortvloeiende uit excessief
alcoholgebruik van ouderen. Graag willen deze leden weten hoe aan hun motie,
ingediend samen met de fractie van de ChristenUnie, uitvoering is gegeven
(Kamerstuk 27 565, nr. 70). Daarbij wijzen deze leden met name op de
trieste steeds meer zichtbare trend van alcoholverslaving, gekoppeld aan depressie/angststoornissen
en medicijnverslaving. Vloeien uit de samenhangende aanpak voor alcoholproblematiek
onder ouderen nog elementen voort die in de Alcoholwet moeten worden geregeld?
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorliggende wetswijziging. Deze leden zijn blij dat hun voorstellen ten
aanzien van het tegengaan van overmatig alcoholgebruik door jongeren nu in
de wet worden opgenomen. Zij zijn van mening dat het volksgezondheidsbelang
voorrang heeft boven het economisch belang, waarbij regeldruk dus in tweede
instantie dient te worden voorkomen.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen waarom in de voorliggende wetswijziging
niets is geregeld ten aanzien van leeftijdscontrole bij verkoop van alcohol
via internet of via een koerier. Hoe wordt oneerlijke concurrentie via deze
verkoopkanalen voorkomen en hoe wordt de wettelijke plicht op leeftijdscontrole
bij verkoop van alcohol hierbij gehandhaafd?
 Het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat er geen alcohol mag worden verstrekt
voor gebruik ter plaatse aan klanten die reeds in kennelijke staat van dronkenschap
zijn (doortapverbod). De leden van de PvdA-fractie vragen waarom er op het
naleven van dit verbod geen toezicht wordt gehouden, zoals uit onderzoek van
de Universiteit Twente blijkt. Zij vragen wat de effectiviteit is van trainingsprogramma’s
van barpersoneel. Waarom is deze training niet verplicht?
 
 De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet. In het wetsvoorstel
krijgt de burgemeester veel bevoegdheden inzake het alcoholbeleid. Op zichzelf
vinden deze leden dit begrijpelijk, aangezien alcohol een rol kan spelen in
de veiligheid op straat. Zij zijn ook van mening dat als zich problemen voordoen,
er passende maatregelen genomen moeten kunnen worden. Wel zijn de leden van
de SP-fractie van mening dat dit wetsvoorstel zich meer richt op de repressie
van alcoholproblematiek dan op de preventieve kant.
 De leden van de SP-fractie begrijpen de wens van de regering om meer maatregelen
te nemen om het gebruik van alcohol onder jongeren te verminderen. Deze leden
missen echter nog een aantal zaken. Waarom is de definitie van alcoholreclame
uit artikel 1, vierde lid, zoals deze was voorgesteld op 16 oktober 2008,
volledig verdwenen? Wat zijn de consequenties van het verwijderen van deze
definitie? Zijn er nu bepaalde vormen van alcoholreclame die wel mogelijk
zijn en aan geen enkele regelgeving zijn gebonden? Wat is de reactie van de
regering op het onderzoek van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) dat veel
jongeren met alcoholreclame in aanraking komen door sportsponsoring? Wat gaat
de regering doen aan alcoholverkoop op internet? Is dat onder een vergunningensysteem
te brengen? Zou de regering dat zo nodig willen onderzoeken? Is de regering
verder bereid te onderzoeken of mixdrankjes en andere alcoholische dranken
uit de supermarkt geweerd kunnen worden? Is de regering in overleg met Brussel
over de etikettering van alcoholhoudende dranken?
 
 De leden van de VVD-fractie onderstrepen het belang van een aanpassing
van de drank- en horecawetgeving en gaan daarbij uit van dezelfde doelen die
ook de regering constateert, te weten het terugdringen van de administratieve
lasten en het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik onder jongeren. De positieve
houding van deze leden jegens de gestelde doelen betekent echter geenszins
dat zij de in de voorgestelde wetswijziging besproken maatregelen onderschrijven
als de oplossing om deze doelen te bereiken. Daarom hebben genoemde leden
veel vragen.
 Deelt de regering de mening van de leden van de VVD-fractie dat het behalen
van de doelstellingen van de wetswijziging voor een groot deel afhankelijk
is van het succes van decentralisatie? Zo nee, waarom is decentralisatie dan
een doelstelling in de voorgestelde wijziging? Zo ja, is de regering dan bereid
de voorliggende wet slechts ter stemming te laten komen nadat de uitkomsten
van de pilot Decentralisatie Toezicht Drank- en Horecawet eind 2009 aan de
Kamer zijn voorgelegd en door haar zijn besproken? Zo nee, waarom niet?
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van de wijziging van de Drank- en Horecawet. Zij juichen met
name de verordenende bevoegdheden van gemeenten toe die overmatig alcoholgebruik
onder jongeren tegengaan. Zij zijn verheugd dat hun eerdere pleidooi om de
wettelijke mogelijkheid te bieden om toegangsleeftijden te koppelen aan sluitingstijden
in de horeca is overgenomen. Bovendien ondersteunen zij de maatregel van strafbaarstelling
van bezit van alcohol door een minderjarige in landelijke regelgeving en de
aangescherpte sancties voor de detailhandel. Zij stellen nog wel enkele vragen, in het bijzonder over het standpunt van de regering ten aanzien van
het optrekken van de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar, gezien het groeiende
draagvlak voor een uniforme landelijke leeftijdsgrens, onder meer bij gemeenten.
 
 De leden van de fractie van D66 hebben met interesse, en op een aantal
punten met instemming kennisgenomen van de voorgestelde wijziging van de Drank-
en Horecawet. Deze leden zijn van mening dat wetenschappelijk onderzoek aantoont
dat de negatieve invloed van alcohol op de lichamelijke gezondheid van jongeren
groot is. Nieuw wetenschappelijk inzicht leert ook dat de leeftijd waarop
jongeren kwetsbaar zijn voor overmatig alcoholgebruik hoger ligt dan lang
werd aangenomen. Alcoholgebruik door jongeren is dan ook terecht een onderwerp
van blijvende overheidsaandacht. Deze leden menen dat voorkomen moet worden
dat jongeren en jong-volwassenen zichzelf zodanig sociaal of lichamelijk schade
toebrengen dat het de ontwikkeling en kansen, later in hun leven, onevenredig
beperkt. Overheidsoptreden moet echter wel aantoonbaar effectief zijn. Deze
leden merken op dat in het debat rond alcohol, maar ook rond andere drugs,
er vaak symbolische oplossingen worden aangedragen die voor de zaak zelf geen
effect zullen hebben.
 Volgens de leden van de fractie van D66 werpen de reeds genomen beleidsmaatregelen
op dit moment vruchten af. De reeds gecreëerde instrumenten voor streng
ingrijpen bieden veel mogelijkheden om alcoholmisbruik door jongeren tegen
te gaan. Het succes van het beleid valt of staat echter met de mogelijkheden
tot effectieve handhaving. In zijn algemeenheid vragen deze leden waarom de
regering de evaluatie van lokale pilots met lokaal toezicht niet afwacht zoals
door verschillende betrokken belangenorganisaties wordt gevraagd. Daarnaast
missen zij in het voorstel de benodigde wetenschappelijke en cijfermatige
onderbouwing van de noodzaak voor de voorgestelde wijzigingen en de te verwachten
effectiviteit daarvan.
 De leden van de D66-fractie vragen of de regering kan specificeren wat
in het kader van deze wet onder «jongeren» en «openbare
ruimte» wordt verstaan. Hanteert de regering de officiële leeftijdsgrenzen,
of wordt «jeugd» in fysieke gesteldheid bedoeld? Uit wetenschappelijk
onderzoek blijkt dat de kwetsbaarheid rond overmatig drankgebruik later ligt
dan vaak werd aangenomen.
 
 De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet, om daarmee het
alcoholgebruik onder met name jongeren terug te dringen, de alcoholgerelateerde
verstoring van de openbare orde te voorkomen en de administratieve lasten
te verlichten. Overmatig alcoholgebruik is een groot maatschappelijk probleem.
Een op de tien sterfgevallen in Europa heeft te maken met alcoholgebruik.
Dat vinden genoemde leden onthutsend. Een breed front tegen alcoholmisbruik
is daarom hard nodig. Ouders, kerken, maatschappelijke organisaties en de
politiek kunnen daaraan allemaal een gewaardeerd steentje bijdragen. In dit
wetsvoorstel wordt daartoe een aantal belangrijke maatregelen genomen, al
zouden deze leden op een aantal onderdelen liever andere oplossingen of verdere
aanscherpingen zien. Zij stellen daarom een aantal vragen aan de regering,
die zijn opgenomen in dit verslag.
 Het algemene beeld dat dit wetsvoorstel bij de leden van de SGP-fractie
oproept, is dat veel bevoegdheden worden overgeheveld naar de gemeenten. Ongetwijfeld
zijn er gemeenten die daar op een juiste wijze invulling aan geven, maar bij
veel gemeenten staat lokaal alcoholbeleid nog in de kinderschoenen. Het gevaar
is aanwezig dat de aanpak van het extreme alcoholgebruik van jongeren nu te
zeer afhankelijk wordt van de lokale politieke wil. Zonder aanvullende landelijke
maatregelen zal het alcoholgebruik onverantwoord hoog blijven.
In dit verslag pleiten deze leden daarom herhaaldelijk voor landelijke richtlijnen.
 Naast een aantal goede voorstellen die in het wetsvoorstel gedaan worden,
missen de leden van de SGP-fractie ook nog diverse effectieve maatregelen
om alcoholmisbruik onder jongeren te doen afnemen. Zo pleiten deze leden voor
een alcoholverbod op radio en televisie gedurende de hele dag. Uit diverse
wetenschappelijke onderzoeken is gebleken dat alcoholreclame het gebruik en
de (ver)koop van alcohol op z’n minst beïnvloedt. Jongeren voelen
zich vaak aangesproken door de vaak prikkelende reclames die inspelen op de
jeugdige gevoelens en gedachten. Als men daadwerkelijk het alcoholgebruik
onder jongeren effectief wil terugdringen, dan kan men niet uit onder het
verbod op alcoholreclame. Daar komt nog bij dat er met een algeheel verbod
niet langer meer een onderscheid is tussen reclame voor alcohol en tabak.
Ook tabaksreclame is verboden en alles wijst erop dat dit zijn vruchten begint
af te werpen. Is de regering bereid om het reclameverbod in te voeren? Zo
niet, waarom is dat volgens de regering ongewenst? Wat zijn de argumenten
om onderscheid te maken tussen alcohol en tabak?
 2. Vereenvoudiging van het vergunningstelsel
 De leden van de PvdA-fractie zijn blij met de vereenvoudiging van het
vergunningstelsel en vinden het positief dat hier de lastendruk afneemt. Zij
vragen of het gevaar bestaat dat wanneer burgers een formele ontheffing kunnen
aanvragen en alcohol mogen verstrekken zonder daartoe speciaal te zijn geschoold,
hiermee de wet aan gezag verliest en de wettelijk ingegeven norm dat alcohol
op verantwoorde wijze dient te worden verstrekt daarmee vervaagt.
 De leden van de PvdA-fractie vragen wie precies de zeer uitzonderlijke
gevallen zijn die niet aan de kenniseis hoeven te voldoen en waarom voor hen
een uitzondering wordt gemaakt. Kunnen voorbeelden worden gegeven?
 
 Een consequentie van het niet introduceren van de Verklaring omtrent het
gedrag (VOG) is het gedurende een bepaalde periode ongescreend vervullen van
de functie van een nieuwe leidinggevende. De leden van de VVD-fractie vragen
de regering aan te geven welke maatregelen door welke partijen kunnen worden
genomen indien onomstotelijk vaststaat dat misbruik gemaakt wordt van deze
mogelijkheid, bijvoorbeeld door het willens en wetens in dienst nemen van
een leidinggevende met een crimineel verleden.
 In het wetsvoorstel wordt geregeld dat er nog slechts één
formulier zal bestaan om melding te doen van een nieuwe leidinggevende. De
leden van de VVD-fractie moedigen deze administratieve lastenverlichting van
harte aan. Welke kosten zijn verbonden aan deze maatregel? Kan de regering
verklaren waarom het onmogelijk is om deze melding nu reeds digitaal te laten
verlopen? Welke kosten zouden verbonden zijn aan het invoeren van een digitaal
meldingssysteem? Hoe verhouden deze kosten zich tot de kosten voor de huidige
aanpassing?
 De leden van de VVD-fractie constateren dat in het kader van flexibilisering
van strafmaatregelen bij overtreding van de Drank- en Horecawet de mogelijkheid
wordt geboden de vergunning voor een periode van maximaal twaalf weken te
schorsen. Als argument hiervoor wordt gegeven dat gemeenten in het verleden
slechts zelden gebruik maakten van de mogelijkheid de vergunning in te trekken.
Waarom kan de vergunning niet voor een langere periode worden geschorst? Wat
zijn de bezwaren hiertegen? Kan de regering beargumenteren waarom gekozen
is voor de grens van twaalf weken? Herhaalde overtreding van artikel 20, eerste
lid, kent eenzelfde maximumstrafmaat van twaalf weken. Kunnen in het antwoord op deze vragen dan ook eveneens de strafmaatregelen bij herhaalde overtreding
van artikel 20, eerste lid, worden meegenomen?
 3. Burgemeester bevoegd gezag
 De regering heeft ervoor gekozen om de burgemeester te belasten met de
uitvoering van de Drank- en Horecawet vanwege al bestaande taken op het gebied
van openbare orde en veiligheid. De leden van de fractie van de ChristenUnie
vragen ook aandacht voor de problemen voor de volksgezondheid die ontstaan
door overmatig alcoholgebruik door jongeren. Hoe wordt voorkomen dat overmatig
alcoholgebruik alleen wordt bestreden vanuit het oogpunt van openbare orde?
 
 Met betrekking tot de aanpassingen in het bevoegd gezag vragen de leden
van de fractie van D66 waarom de regering voorstelt het collegialiteitsbeginsel
buiten werking te stellen. Zijn bij de regering gevallen bekend waarin dit
beginsel de handhaving van de leeftijdsgrens heeft bemoeilijkt? Deze leden
willen graag weten op welke andere terreinen van het recht medebewind wordt
toegepast. Zij stellen vast dat in het wetsvoorstel zowel decentraliserende
als centraliserende bewegingen zijn verwerkt. Is dit een bewuste keuze van
de regering en hoe verhoudt dit zich tot de afspraken die zijn gemaakt naar
aanleiding van het debat over Burgemeester en Veiligheid? Kan de regering
uiteenzetten wat haar criteria zijn voor het wel of niet decentraliseren van
beleid en toezicht en daarbij aangeven hoe deze criteria van toepassing zijn
op de voorgestelde wijzigingen in de Drank- en Horecawet?
 De leden van de D66-fractie constateren dat burgemeesters worden belast
met de uitvoering van de Drank- en Horecawet. Hoe verhoudt deze extra bevoegdheid
zich met de democratische legitimiteit van burgemeesters? Hoe verhoudt deze
extra bevoegdheid van de burgemeester zich met de verordenende bevoegdheid
van de gemeenteraad met betrekking tot onder meer toepassing van prijsacties
en happy hours?
 
 Dat de burgemeester het bevoegd gezag wordt als het gaat om het toezicht
op de naleving van de wet, lijkt logisch. De leden van de SGP-fractie signaleren
daarbij wel een probleem: in diverse recente wetsvoorstellen zijn steeds meer
bevoegdheden bij de burgemeester komen te liggen, zonder dat er zicht bestaat
op de samenhang tussen de verschillende wetten. De beroepsgroep heeft daar
al eerder de aandacht voor gevraagd. Graag ontvangen deze leden een overzicht
van de bevoegdheden van de burgemeesters die voortkomen uit de verschillende
wetten. Daarnaast zouden zij graag de visie van de regering zien over hoe
die bevoegdheden met elkaar samenhangen. Wordt met al deze maatregelen de
druk op burgemeesters niet stevig opgevoerd om steeds politieker te opereren?
Wordt daarmee de kwetsbaarheid van burgemeesters niet te veel vergroot?
 Dat de burgemeester het bevoegd gezag wordt omdat er een relatie is met
de openbare veiligheid heeft consequenties voor wethouders, terwijl het wel
over aangelegen zaken kan gaan waar de wethouder over gaat, zoals horeca in
het centrum en hoe daarmee om te gaan. De leden van de SGP-fractie vragen
de regering daarom of zij het raadzaam vindt dat de burgemeester de uitvoerende
taak krijgt, maar dat hij wel moet handelen volgens een beleidskader dat door
het college van burgemeester en wethouders is vastgesteld. Op pagina 9 in
de memorie van toelichting wordt hier een verdere toelichting op gegeven.
Het is voor de leden van de SGP-fractie niet helder geworden welke bevoegdheden
de wethouders feitelijk kwijtraken. Waar hebben zij geen «zeggenschap»
meer over? Graag ontvangen deze leden hierop een heldere reactie.
 4. Regels ten aanzien van paracommerciële instellingen
 De leden van de SP-fractie vinden het goed dat de openstelling van de
bar in de sportverenigingen wordt aangepakt, maar hierin worden nu ook de
studentenverenigingen meegenomen. Daar komen sowieso geen jongeren onder de
16 jaar (dan is slechts een uitzonderlijk talent al student). Is de regering
bereid hiernaar te kijken?
 
 De leden van de VVD-fractie constateren dat het wetsvoorstel beoogt nieuwe
regelgeving op te stellen met betrekking tot de paracommerciële instellingen.
In de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid van 2007 (Kamerstuk 27 565, nr.
35), die voor een belangrijk deel ten grondslag ligt aan het huidige wetsvoorstel,
wordt niet gesproken over aanpassing van de bepalingen rond paracommercie.
Kan de regering aangeven of er een concrete noodzaak bestaat tot aanpassing
van deze bepalingen? Welke verschillende belangen ziet de regering in de bepalingen
rond paracommercie? Is de voorgestelde aanpassing getoetst bij de vertegenwoordigers
van deze belangen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe hebben de partijen op het
voorstel gereageerd? Zijn de huidige bepalingen rond paracommercie volgens
deze partijen afdoende? Zo ja, vanwaar dan toch de aanpassing?
 In de memorie van toelichting wordt gesproken over lokale schenktijden
in plaats van de verplichting tot opnemen van schenktijden in het bestuursreglement
van paracommerciële instellingen. Deelt de regering de mening van de
leden van de VVD-fractie dat bijvoorbeeld sportfaciliteiten een ander schenktijdenregime
behoeven dan studentenverenigingen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kan de regering
toelichten hoe gewaarborgd wordt dat regelgeving rond schenktijden lokaal
samen wordt gevoegd ten nadele van bepaalde paracommerciële instellingen
en ten faveure van andere?
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen nadere toelichting
op het afzien van landelijke regels voor paracommerciële instellingen.
Wordt binnen het lokaal maatwerk wel voldoende gegarandeerd dat jonge sporters
in bescherming genomen worden tegen de gevaren van alcoholgebruik?
 De leden van de fractie van de ChristenUnie wijzen op het belang van barpersoneel
dat goed op de hoogte is van regelgeving en wetten. Zij wijzen in het bijzonder
op het verbod voor horecapersoneel of barvrijwilligers om door te tappen aan
dronken personen of alcohol te verstrekken aan minderjarigen. Hoe wordt gegarandeerd
dat personeel en vrijwilligers voldoende op de hoogte zijn van regelgeving?
Maakt de vervanging van de term «gekwalificeerde personen» door
het hebben gekregen van een «voorlichtingsinstructie» de eis aan
kennis niet zwakker? Is deelname aan dergelijke trainingen niet te vrijblijvend?
 
 In het bijzonder zijn de leden van de D66-fractie benieuwd of de regering
signalen heeft van overmatig drankgebruik in paracommerciële instellingen.
Kan de regering aangeven waarom zij ervoor kiest juist dit beleid te decentraliseren
in relatie tot nationaal beleid op het gebied van mededinging? Hoe komt het
lokale toezicht op oneerlijke concurrentie eruit te zien? Deze leden willen
graag weten met welke verschuivingen als gevolg van decentraliseren van beleid
op dit terrein de regering rekening heeft gehouden; houdt de regering rekening
met een «race to the bottom» of een «race to the top»
wat betreft strengheid van regelgeving door gemeenten?
 
 De leden van de SGP-fractie erkennen met de regering dat er ten aanzien
van alcoholverstrekking door paracommerciële instellingen op lokaal niveau
regelmatig een probleem speelt. Na een voetbalwedstrijd vindt de «derde
helft» bijvoorbeeld vaak uitgebreid plaats in de kantine. Wel vragen
deze leden of de minimumleeftijd van de barvrijwilliger wel 16 jaar moet zijn.
Moet dat niet ouder zijn om wat makkelijker mensen te weerstaan die te veel
dreigen te drinken?
 5. Nieuwe verordenende bevoegdheden voor gemeenten
 De leden van de CDA-fractie vinden dat consequent moet worden bezien welke
regels eenduidig op landelijk niveau zijn te regelen en waar lokaal maatwerk
wenselijk of noodzakelijk is. Deze leden vinden het wenselijk en noodzakelijk
dat de burgemeester meer mogelijkheden krijgt om happy hours in de horeca
aan te pakken. Dat biedt de ruimte voor lokaal maatwerk. Ook ligt het voor
de hand om op lokaal niveau afspraken te maken met de sportinstellingen en
andere paracommerciële instellingen over schenktijden en openingstijden.
Dat maakt een betere lokale sturing mogelijk dan dat het alleen in het alcoholreglement
van de instelling vastligt of dat het landelijk wordt gedicteerd zoals in
het conceptwetsvoorstel. Voor wat betreft het stunten met prijzen in supermarkten
pleiten deze leden echter wel voor een landelijke regeling. Nu al is in de
zelfreguleringcode geregeld dat prijsacties mogelijk zijn tot een derde van
de normale verkoopprijs (dat is de standaardprijs van bier in de desbetreffende
supermarkt). Deze leden zijn geen voorstander van zogenaamde minimumprijzen
voor bier en wijn, maar vinden dat de marges voor het stunten met bierprijzen
kleiner kunnen, tot tweederde van de normale verkoopprijs. Zij zijn het niet
eens met de regering om deze regelbevoegdheid van stunten tot tweederde van
de verkoopprijs bij de burgemeester neer te leggen, maar vinden dat dat klip
en klaar in de wet moet worden geregeld. Graag horen zij hierop de reactie
van de regering.
 De leden van de CDA-fractie vinden de aanpak van keten onderdeel van het
lokaal alcoholbeleid. Keten hebben een belangrijke sociale functie. In sommige
keten is echter onmiskenbaar sprake van drankmisbruik. Ook komt het voor dat
jongeren onder de 16 jaar ongecontroleerd alcohol kunnen drinken in een keet.
De Alcoholwet moet de kaders bieden voor het aanpakken van onveilig alcoholgebruik
in keten en het tegengaan van semicommerciële ketens. Waar de sociale
functie van keten wordt misbruikt voor risicovol zuipgedrag of semicommerciële
verkoop moeten er lokale mogelijkheden zijn om in te grijpen. Nu moeten gemeenten
daarvoor nog gebruik maken van de Wet op de ruimtelijke ordening. Graag horen
deze leden van de regering of en zo ja welke mogelijkheden zij ziet om de
uitgangspunten voor de aanpak van zuipketen en semicommerciële keten
in de Alcoholwet te regelen.
 
 De leden van de PvdA-fractie zijn met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) van mening dat de voorgestelde regeling ten aanzien van de regulering
van prijsacties ingewikkeld, zo niet onuitvoerbaar is om happy hours en stuntprijzen
te voorkomen. Waarom wordt dit niet landelijk geregeld? In welke mate maken
gemeenten nu gebruik van deze regeling? Waarom ligt het in de lijn der verwachting
dat de regeling met deze uitbreiding wel gebruikt gaat worden door gemeenten?
 
 De leden van de SP-fractie vinden het logisch dat gemeenten differentiëren
met openingstijden. Deze leden vinden het echter wel onwenselijk dat gemeenten
verschillende leeftijdsgrenzen kunnen gaan hanteren vanaf welke verkocht kan
worden. Zij vrezen dat dit zal leiden tot concurrentie tussen gemeenten en
dranktoerisme. Dat kan leiden tot veel problemen in de nacht en in het verkeer.
Wat is de reactie van de regering hierop?
 In de gemeentelijke verordening kunnen gemeenten prijsacties gaan reguleren.
De leden van de SP-fractie vragen of het niet mogelijk is om een landelijk
verbod uit te vaardigen voor dergelijke acties. Welke maatregelen
zijn er bijvoorbeeld te nemen tegen een discotheek in Sliedrecht die voor
25 euro onbeperkt drinken aanbiedt?
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of de regering bereid is de voorgestelde
maatregelen die betrekking hebben op het bedrijfsmatig verstrekken van alcoholhoudende
dranken tegen tijdelijk sterk gereduceerde prijzen uit te stellen tot vaststaat
dat deze niet in strijd zijn met artikel 28 EG-Verdrag. Zo nee, waarom niet?
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn tevreden met de voorgestelde
wettelijke bevoegdheid om de toepassing van prijsacties in een verordening
te regelen. Op welke manier kunnen prijsacties worden aangepakt? Worden ook
arrangementen voor onbeperkt drinken voor een vast bedrag aangepakt? Hoe vindt
controle op de naleving plaats?
 
 Hoe wil de regering verder uitvoering geven aan de motie Van der Ham/Dibi
inzake het creëren van betere uitgaansmogelijkheden voor 16-minners (Kamerstuk
27 565, nr. 50)? Is de regering het eens met de leden van D66-fractie
dat door het ontbreken van goede uitgaansmogelijkheden er door jongeren alternatieve
ontmoetingsplekken worden gevormd die alcoholmisbruik aanwakkeren?
 
 Voor wat betreft het koppelen van toegangstijden aan (sluitings)tijden
willen de leden van de SGP-fractie eerst een algemene opmerking maken. Zij
vragen de regering of zij het wenselijk vindt dat jongeren pas laat in de
avond of in de nacht uitgaan. Als de helft van de jongeren pas na 01.00 uur
begint met stappen, en 8% zelfs na 02.00 uur, dan hebben jongeren vaak
al eerder alcohol gedronken op een andere plaats. En als de regering de tendens
van steeds later beginnen met uitgaan niet wenselijk vindt, wat zijn voor
de regering de overwegingen om niet – zoals de Stichting Vroeg op Stap
terecht voorstelt – een landelijk geregelde vervroegde horecasluitingstijd
van 02.00 uur in te stellen, met daarbij een bepaling dat jongeren onder de
18 voor 00.00 uur binnen dienen te zijn? Wat waren de conclusies van de vier
gespreksbijeenkomsten met ouders, jongeren, bestuurders en horecaondernemers?
Vinden er concrete stappen plaats om te bevorderen dat het tijdstip waarop
jongeren uitgaan vroeger wordt?
 Het koppelen van de leeftijd aan de sluitingstijden kan er naar de inschatting
van de leden van de SGP-fractie op zich wel toe bijdragen dat met name de
jongere stappers wat meer naar voren in de tijd geschoven kunnen worden. Alleen,
wie doet de handhaving? De politie of de lokale toezichthouder? Is er geen
sprake van overlap van hun bevoegdheden? Er is volgens deze leden wel een
gevaar: de jongeren die na een bepaalde tijd niet meer in de horeca mogen
zijn, kunnen weleens op straat blijven hangen en op die manier overlast bezorgen.
Is deze mogelijkheid uit te sluiten? Welke toezichtmogelijkheden stimuleert
de regering hiervoor?
 De leden van de SGP-fractie kunnen zich heel goed vinden in het doel achter
de regulering van prijsacties. Jongeren zijn voor deze acties erg gevoelig
omdat ze en heel voordelig aan alcohol kunnen komen en in korte tijd heel
veel kunnen nuttigen. Deze leden vragen echter hoe de gemeenten «de
prijs die ter plaatse gewoonlijk wordt gevraagd» moeten bepalen. Graag
ontvangen zij hierop een reactie. Waarom is er eigenlijk niet voor een landelijke
regeling gekozen? Welke mogelijkheden zijn er binnen de Europese regelgeving
om plaatselijk of landelijk daadwerkelijk prijsacties tegen te gaan? Lopen
dergelijke pogingen niet snel vast op argumenten als concurrentievervalsing
of verboden prijsafspraken?
 6. Introductie van een experimenteerartikel
 De leden van de CDA-fractie vinden dat eerst de norm van geen alcohol
onder de 16 beter moet worden gehandhaafd voordat gesproken kan worden over
het al dan niet landelijk verhogen van de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Toch
zijn deze leden niet blind voor de vele maatschappelijke en wetenschappelijke
signalen over de grote gezondheidsschade van (veel) alcohol voor de leeftijdsgroep
tot 18 jaar. Daar komt bij dat jongeren niet goed aanvoelen en merken dat
ze teveel hebben gedronken. Dat is ook de reden waarom deze leden hebben gepleit
voor een experimenteerartikel. Vooral gemeenten die voorop lopen met hun lokale
of regionale alcoholaanpak en gemeenten met veel alcoholgerelateerde overlast
hebben behoefte aan het verhogen van de leeftijdsgrens. De leden van de CDA-fractie
willen die ontwikkeling niet tegenhouden, maar juist stimuleren. Zij delen
de kritiek van de Raad van State dat nog onvoldoende duidelijk is wat het
doel van het experiment is en wat het zou moeten opleveren. Graag horen genoemde
leden op deze punten een nadere toelichting van de regering, voordat een en
ander in een algemene maatregel van bestuur nader wordt geregeld. Deze leden
willen in ieder geval inzicht krijgen in de positieve en negatieve (neven)effecten
van het verhogen van de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Op basis daarvan kan
beter worden gewogen of een landelijke verhoging van de leeftijdsgrens naar
18 jaar een gewenste ontwikkeling is. De nieuwe Alcoholwet moet mee kunnen
groeien met die ontwikkeling in plaats van deze te blokkeren. Graag horen
zij van de regering hoe zij gemeenten, regio’s en provincies zal stimuleren
zich voor het experiment aan te melden. Ook willen zij graag weten in hoeverre
het experimenteerartikel voldoende ruimte biedt om in te spelen op nieuwe
ontwikkelingen.
 
 De leden van de PvdA-fractie zijn geen principiële tegenstander van
het verhogen van de leeftijdsgrens voor aankoop van alcohol als instrument
om jongeren van de drank af te houden. Echter, dan moeten eerst de preventie
en handhaving op orde zijn, anders is dit een symboolmaatregel. Hoe wordt
er voor gezorgd dat gemeenten meer werk maken van effectieve preventie en
de pakkans bij overtreding verhogen? Welke ambitie heeft de regering hierbij?
Welke verantwoordelijkheid heeft de overheid bij het voorkomen van overmatig
alcoholgebruik door jongeren? Welke verantwoordelijkheid heeft de overheid
bij het handhaven van de wet?
 De leden van de PvdA-fractie herinneren zich dat de Kamer per motie (Kamerstuk
27 565, nr. 36) heeft aangegeven alleen in te stemmen met het experiment
inzake het tijdelijk verhogen van de aankoopleeftijd van alcohol als er aan
strikte voorwaarden is voldaan: regionale samenwerking en de preventie en
handhaving moeten op orde zijn. Ook heeft de Kamer uitgesproken dat het slechts
mag gaan om een gering aantal gemeenten, om te voorkomen dat straks alle gemeenten
pilotgemeenten zijn, behalve degenen die niet meedoen. Hoe wordt dit in de
algemene maatregel van bestuur uitgewerkt? Zijn er al aanvragen van gemeenten
binnengekomen om deel te nemen aan het experiment? De VNG, Koninklijke Horeca
Nederland en anderen hebben aangegeven dat dit alcoholtoerisme in de hand
werkt; de leden van de PvdA-fractie vragen hoe dit wordt voorkomen. Deze leden
vragen welke evaluatiecriteria worden gehanteerd om te beoordelen of het experiment
met de gemeentelijke invoering van een leeftijdsgrens van 18 jaar is geslaagd.
 De leden van de PvdA-fractie verbazen zich over het feit dat aan een jongere
van 17 jaar in een experimenteergemeente geen alcohol verstrekt mag worden,
terwijl deze jongere wel alcohol in bezit mag hebben. Zij vragen hoe aan deze
jongere van 17 jaar wordt uitgelegd dat hij in sommige gemeenten geen alcohol
mag kopen (maar in de buurgemeente mogelijk wel) terwijl hij het in beide
gemeenten wel straffeloos in bezit mag hebben. Welk effect heeft
het uitblijven van een sanctie op de overweging van een jongere om al dan
niet alcohol te kopen en nuttigen?
 
 De aanleiding van het experimenteerartikel is gelegen in signalen uit
het lokale bestuur dat er regiospecifieke problemen optreden met alcoholgebruik
van jongeren. De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten
welke signalen dit zijn. Zijn er relevante gegevens gehanteerd over de invloed
van het ophogen van de verkoopleeftijd op drankgebruik? Zo nee, waar is het
experimenteerartikel dan op gebaseerd? Zo ja, is de regering bereid deze gegevens
aan de Kamer te overleggen?
 De motie Joldersma/Voordewind (Kamerstuk 27 565, nr. 36) spreekt
met betrekking tot het experimenteerartikel van een «klein aantal gemeenten».
In de memorie van toelichting wordt het aantal gemeenten echter volledig opengelaten.
Kan de regering aangeven waarom hiervoor is gekozen? Is de regering bereid
het experiment tot een maximumaantal gemeenten en een maximumduur te beperken,
om het vervolgens te laten evalueren? Zo nee, waarin is dan het experiment
gelegen?
 De leden van de VVD-fractie vragen voorts hoe de regering eventuele, al
dan niet tijdelijke rechtsongelijkheid die ontstaat ten gevolge van het experimenteerartikel
denkt te voorkomen.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie zien goede redenen om de leeftijdsgrens
bij alcoholverkoop voor lichtalcoholische dranken op te trekken naar 18 jaar.
Het stellen van de leeftijdsgrens op 18 jaar vindt onder meer steun bij artsen,
het Trimbos Instituut en nu ook de VNG. Bovendien bevordert dit het signaal
vanuit de overheid dat alcoholgebruik onder de 18 jaar slecht is voor de ontwikkeling
en de gezondheid. Wat vindt de regering van het gegeven dat 60 tot 70%
van de Nederlandse gemeenten pleit voor een uniforme verhoging van de minimumleeftijd,
waaronder met name grote steden en plattelandsgemeenten? Kan alcoholtoerisme
en de genoemde onduidelijkheid over verschillende leeftijdsgrenzen, bijvoorbeeld
bij alcoholverstrekking en strafbaarstelling bij bezit, niet juist worden
weggenomen door een uniforme leeftijdsgrens? Verwacht de regering, gezien
het grote draagvlak onder gemeenten voor het optrekken van de leeftijdsgrens,
veel aanvragen voor deelname aan het experiment? Wordt iedere gemeente die
wil deelnemen toegelaten tot het experiment? Een aantal gemeenten, waaronder
de gemeente Den Haag, is een campagne gestart om alcoholgebruik onder de 18
jaar te ontmoedigen. Worden deze gemeenten in het bijzonder ondersteund in
hun campagne door hen deel te laten nemen aan het experiment?
 
 Wat betreft het experimenteerartikel vragen de leden van de D66-fractie
of met het verhogen van de leeftijdsgrens ook het onderscheid tussen lichte
en sterke alcoholische dranken vervalt. Deze leden vragen de regering wanneer
zij het experiment met de verhoging van de leeftijdsgrens als geslaagd beschouwd.
Hoe worden de resultaten van het experiment gemeten en wie gaat dat doen?
 
 De leden van de SGP-fractie vinden de uitwerking van het experimenteerartikel
erg gecompliceerd. In de laatste alinea van dit hoofdstuk in de memorie van
toelichting geeft de regering zelf aan wat voor complicaties een experimenteertitel
geeft. Wat een onduidelijkheid ontstaat er voor jongeren en hun ouders over
de leeftijd waarop zij alcohol mogen kopen en nuttigen. En door de verschillende
regimes in verschillende gemeenten wordt de overlast van de ene gemeente verschoven
naar een volgende.
 Waarom wordt er – in navolging van het advies van de commissie Drugsbeleid
(Geen deuren maar daden) – geen wettelijke grens voorgesteld zodat zowel
de verkoop als het in bezit hebben van alcohol onder de 18 jaar verboden is.
De genoemde commissie beveelt gezien de medische indicaties een leeftijd van
18 jaar aan voor zowel alcohol als drugs. Onderzoek laat zien
dat doordat de hersenfunctie nog niet volledig is uitgegroeid jongeren nog
niet in staat zijn tot het reëel inschatten van risico’s. Hoeveel
experimenten zijn er nog nodig als de risico’s zo evident zijn, zo vragen
de leden van de SGP-fractie. Het doel is toch immers om alcoholgebruik onder
jongeren te verminderen? Bovendien is het onderscheid tussen sterke en zwak-alcoholhoudende
dranken zowel door het brede aanbod van mixdranken als door het drinkgedrag
van jongeren vervaagd. En tenslotte: de controle op één leeftijdsgrens
van 18 jaar in plaats van twee leeftijdsgrenzen nu (16 voor zwak-alcoholhoudende
drank en 18 voor sterke drank) is eenduidiger en daarmee gemakkelijker te
handhaven. Graag vernemen de leden van de SGP-fractie waarom de regering het
advies van de commissie Drugsbeleid op dit punt niet overneemt.
 7. Wijziging sanctiebeleid voor detailhandel
 De supermarkten zijn een belangrijk verkooppunt voor alcohol. De leden
van de CDA-fractie vinden het terecht dat vanwege administratieve lastendruk
bij supermarkten niet is gekozen voor een vergunningsysteem. Wel vinden zij
het passend dat de betere controle op alcoholverkoop verschuift naar het lokale
niveau. Dat verruimt de mogelijkheden voor het voeren van een lokaal alcoholbeleid.
Daarin past ook de bevoegdheid om de alcoholafdeling van een supermarkt tijdelijk
te sluiten indien er alcohol wordt verkocht aan jongeren onder de 16. Deze
leden hebben er wel moeite mee dat de regering, ondanks de zware kritiek van
de Raad van State, toch kiest voor het verplicht opleggen van het zogenaamde «three
strikes out» criterium. De alcoholafdeling van de supermarkt moet na
drie overtredingen dicht, behoudens bijzondere omstandigheden van onevenredig
nadeel. Dat levert voor het bevoegd gezag, in dit geval de burgemeester, een
lastig dilemma op. Enerzijds is hij verplicht na drie overtredingen de alcoholafdeling
te sluiten, maar anderzijds zal de supermarkt bij de rechter altijd een beroep
doen op het mogelijke onevenredige nadeel. Kan dat ook betekenen dat de burgemeester
zelfs kan worden veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding vanwege
het mogelijke onevenredige nadeel? Dat levert een hoog aansprakelijkheidsrisico
op voor het bevoegd gezag. De leden van de CDA-fractie voelen meer voor het
advies van de Raad van State om de burgemeester enige beoordelingsvrijheid
te laten bij het al dan niet sluiten van de drankafdeling. Dat zou betekenen
dat het verplicht toepassen van «three strikes out» uit de wetstekst
wordt gehaald. Deze leden horen graag van de regering waarom dit advies van
de Raad van State niet is opgevolgd. Ook kunnen deze leden zich voorstellen
dat de uitoefening van de bevoegdheid nader wordt geregeld in de algemene
maatregel van bestuur. Een andere mogelijkheid is volgens genoemde leden om
de Wet op de economische delicten hier van toepassing te verklaren, net zoals
dat is gebeurd bij overtredingen van de rookvrije horeca. Na het opleggen
van boetes door de Voedsel en Waren Autoriteit kan via de rechter dan worden
bewerkstelligd dat de horecazaak tijdelijk wordt gesloten. Ziet de regering
het als mogelijkheid om ook bij overtredingen van de Alcoholwet de Wet op
de economische delicten van toepassing te verklaren en de mogelijkheid tot
sluiting/schorsing bij de rechter neer te leggen?
 
 De leden van de PvdA-fractie zijn blij dat hun voorstel om supermarkten
strenger aan te pakken is overgenomen in de nieuwe wet. Het is immers naast
thuis de tweede plek waar jongeren alcohol verkrijgen en het is zelfs zo erg
dat ongeveer 85% van de jongeren onder de 16 jaar alcohol gewoon in
de supermarkt koopt. Het is van belang dat supermarkten aantoonbaar meer inspanning
en resultaat gaan leveren om verkoop tegen te gaan.
 De leden van de PvdA-fractie vragen of uitgelegd kan worden waarom ervoor
gekozen is burgemeesters te laten bepalen binnen welke bandbreedte
supermarkten gestraft worden bij overtreding. De VNG, burgemeesters en het
Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) hebben aangegeven een landelijke
sanctiebepaling te wensen. Waarom wordt, ondanks gebrek aan draagvlak, toch
voor een andere mogelijkheid gekozen? Genoemde leden vragen of het in het
kader van de verlaging van de administratieve lastendruk niet eenvoudiger
is een landelijk gelijke sanctionering in te voeren in plaats van gemeenten
ieder met een eigen sanctiebeleid op te zadelen. Bovendien zou dit volgens
deze leden rechtsongelijkheid voorkomen.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen of het juist is dat er weinig
boetes bij overtredingen van de Drank- en Horecawet worden uitgeschreven omdat
de procedure bureaucratisch is. Hoe zou het opmaken van een boeterapport eenvoudiger
kunnen worden vormgegeven? Kan een reactie gegeven worden op het voorstel
van KHN om de term «vergewisplicht» te schrappen? Welke concrete
maatregelen worden genomen om supermarkten te bewegen tot een actievere houding
en zichtbaar resultaat ten aanzien van het naleven van de wet, namelijk er
voor te zorgen dat het voor jongeren onder de 16 jaar niet mogelijk is alcohol
in de supermarkt te verkrijgen?
 Welke concrete maatregelen worden genomen om er voor te zorgen dat de
wet gehandhaafd wordt en de reële pakkans wordt vergroot, zodat deze
maatregel ook daadwerkelijk afschrikwekkend wordt?
 
 De leden van de SP-fractie vinden het principe van «three strikes
out» goed en vragen waarom er toch nog een voorbehoud wordt gemaakt.
Kan er een jaarlijks overzicht van de opgelegde maatregel aan de Kamer worden
gezonden?
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn blij met het aangescherpte
sanctiebeleid met betrekking tot de detailhandel. Zij wijzen met name op de
nog steeds gebrekkige controle op de leeftijdsgrens in de supermarkt. De kans
dat een 16-minner alcohol verstrekt krijgt is nog steeds te groot. Deze leden
vragen hierbij hoe groot de kans is dat een supermarkt drie keer wordt betrapt
op het overtreden van de regels, omdat het de vraag is of zij vaak genoeg
gecontroleerd worden. Wanneer eens in de twee of drie jaar controle plaatsvindt,
zal de voorgestelde sanctie nauwelijks worden toegepast. Zij vragen ook naar
de onderbouwing van de «bijzondere omstandigheden» wanneer de
ondernemer onevenredig nadeel ondervindt van de «three strikes out»
maatregel. Zij hebben kennisgenomen van de opmerkingen van de Raad van State,
maar vragen of de voorgestelde uitzondering bij «bijzondere omstandigheden»
niet teveel ruimte biedt om van de sanctie af te zien, aangezien een ondernemer
altijd nadeel ondervindt van een dergelijke sanctie. Daarnaast hebben de leden
van ChristenUnie-fractie al eerder aandacht gevraagd voor het systeem van
leeftijdscontrole op afstand met behulp van een camera. Vindt ook de regering
het wenselijk om snel tot een meer sluitende leeftijdscontrole te komen? Hoe
beoordeelt de regering het voordeel van genoemd systeem dat de druk op caissières
door leeftijdsgenoten niet meer aan de orde is? Leidt invoering van dit systeem
niet tot minder intensieve controle door gemeenten in de detailhandel, waardoor
de controlecapaciteit op andere terreinen kan worden ingezet, bijvoorbeeld
in de horeca?
 8. Strafbaarstelling jongeren
 De leden van de CDA-fractie kunnen zich goed vinden in het voorstel dat
een jongere onder de 16 die in de openbare ruimte alcohol bij zich heeft strafbaar
is. Door de aanwezigheid van alcohol als vertrekpunt te kiezen, wordt de lastige
bewijslast rond het gebruiken, het kopen van alcohol of het doorverkopen of
het gekregen hebben van alcohol van iemand anders vermeden. Ook
waarderen genoemde leden het dat op deze wijze wordt aangesloten bij de gekozen
formulering in de Opiumwet, waar het bij zich hebben van meer dan de gebruikshoeveelheid
strafbaar is gesteld. Graag horen deze leden hoe dit wetsartikel in de praktijk
moet worden gehandhaafd. De leden van de CDA-fractie zien namelijk wel een
verschil met de Opiumwet. In de Opiumwet is namelijk alles wat men bij zich
heeft boven de gebruikershoeveelheid een teken dat men handelt in een illegale
stof en dat is een criminele activiteit. Het bij zich hebben van alcohol is
op zichzelf geen criminele activiteit. Wat is hier nu precies de norm die
de regering wil handhaven? Is de norm dat een jongere onder de 16 geen alcohol
bij zich hoort te hebben? Deze leden vragen ook in hoeverre het strafbaar
stellen van de aanwezigheid van alcohol bij jongeren onder de 16 consequenties
kan hebben voor de definitie van alcoholverstrekking (zie de toelichting bij
artikel 20). Nu is in de definitie ook opgenomen dat als de alcohol is gekocht
voor een meerderjarige maar kennelijk bedoeld is voor iemand van onder de
16 deze niet mag worden verstrekt. Dit is volgens deze leden in de praktijk
bijna onmogelijk na te gaan. Kan dit onderdeel van de definitie van alcoholverstrekking
vervallen vanwege het strafbaar stellen van de jongere onder de zestien die
alcohol bij zich heeft?
 De leden van de CDA-fractie zijn geschrokken van de omvang van de alcoholgerelateerde
overlast en het geweld dat onder invloed van alcohol plaatsvindt. Het comazuipen
en de bijbehorende alcoholvergiftiging nemen ongehoorde vormen aan. Ook bij
de ontgroening van studenten vinden nog steeds onverkwikkelijke toestanden
plaats. Genoemde leden hebben het dan niet (alleen) over jongeren onder de
16, maar ook over de «oudere» jongeren en volwassenen. Alcoholgerelateerde
overlast belemmert het veilig uitgaan en het ongedwongen en aangename vertier
op grote publieksevenementen. Bij huiselijk geweld is eveneens vaak sprake
van alcoholmisbruik. Deze leden vinden het daarom terecht dat de regering
bij criminele delicten alcohol- en drugsgebruik als strafverzwarende omstandigheid
wil beoordelen. De Drank- en Horecawet regelt nu al dat het bevoegd gezag
in bepaalde situaties en omstandigheden alcoholverboden kan opleggen (artikel
22). Tevens is geregeld dat het niet is toegestaan om personen toe te laten
in horecagelegenheden en slijterijen die in kennelijke staat verkeren als
gevolg van alcohol of andere drugs (artikel 20). De leden van de CDA-fractie
beschouwen de recente regeringsvoorstellen tot de verplichte blaastest dan
ook in dit licht. Deze leden hebben eerder al voorgesteld om bij alcoholgebruik
onder jongeren gebruik te maken van blaaspijpjes. In de praktijk zijn daarvan
inmiddels goede voorbeelden te vinden. Een jongerencentrum in de Achterhoek
maakt gebruik van blaaspijpjes waardoor veilig uitgaan ook onder de 16 wordt
bevorderd. Volgens deze leden is hier sprake van een aanvullende maatschappelijke
norm op de verkeersnorm en de 0-norm voor onder de 16: geen dronkenschap in
het maatschappelijke verkeer. Nog veel te vaak blijft onbekend of overlast
en geweld mede zijn veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik en/of drugsgebruik.
Dat speelt ook op de «hangplekken» waar jongeren alleen bij elkaar
komen om flink te drinken en bij jonge kinderen die, al dan niet daartoe door
anderen aangezet, aan het comazuipen slaan. Ook doet het zich voor in sommige
keten waar niet meer de gezelligheidsfunctie centraal staat, maar de sociale
functie is verengd tot «zuipen». Hier is sprake van zogenaamde
zuipketen. Voortbordurend op de bestaande wetsartikelen en inspelend op de
alcoholproblematiek kunnen deze leden zich voorstellen dat in specifieke omstandigheden
kan worden gekozen voor een groepsgewijze, een locatie- of gebiedsgewijze
of een individuele controle op alcoholmisbruik. Ook kunnen zij zich voorstellen
dat ongevallen op de spoedeisende hulp standaard worden gecontroleerd op alcoholmisbruik.
De leden van de CDA-fractie vinden dat de alcoholwetgeving een handvat moet
bieden voor het ingrijpen in situaties van alcoholmisbruik. Zij stellen daarom
ook voor in de Alcoholwet hierover een wetsartikel op te nemen in plaats van alleen in de Gemeentewet (zoals voorgesteld door de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties). Bovendien bieden bestaande wetsartikelen in
de Drank- en Horecawet hiertoe al een aanzet. Graag horen zij of de regering
bereid is en mogelijkheden ziet het verplicht meewerken aan een blaastest
bij vermoedens van alcoholmisbruik of een drugstest voor verdovende middelen
in de Alcoholwet te regelen. De afgenomen alcoholtest moet hierbij worden
gezien als hulpmiddel voor het vaststellen van alcoholmisbruik. Voor de indicatie
van alcoholmisbruik is geen eenduidig promillage vast te stellen. Wel kan
worden gewerkt met categorieën van een beetje, veel of enorm veel alcohol.
Op basis van de resultaten van alcoholtesten is tevens een betere registratie
mogelijk van geweld onder invloed. Het helpt ook om bepaalde risicogroepen
en risicosituaties beter in kaart te krijgen. Daarmee kunnen bepaalde vooronderstellingen
worden bevestigd dan wel ontzenuwd (zoals omvangrijk alcoholmisbruik door
Poolse werkers of hooligans).
 
 De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat hun voorstel overgenomen
wordt ten aanzien van de strafbaarstelling van het bezit van alcohol in de
openbare ruimte voor jongeren onder de 16 jaar. Welke concrete maatregelen
worden genomen om er voor te zorgen dat de wet gehandhaafd wordt en de reële
pakkans wordt vergroot, zodat deze maatregel ook daadwerkelijk afschrikwekkend
wordt? Hoe wordt bevordert dat gemeenten vooral de methode «boete of
kanskaart» toepast? Het zou immers positief zijn als de straf zich richt
op gedragsverandering in plaats van alleen het betalen van een boete.
 
 Deelt de regering de mening van de leden van de VVD-fractie dat bij het
voorliggende voorstel voor strafbaarstelling van jongeren er geen enkele prikkel
voor hen bestaat om niet tot koop over te gaan? Zo nee, kan de regering beargumenteren
waarom dit niet het geval is? Kan de regering aangeven of gekeken is naar
mogelijkheden om voor de juridische complicaties rondom het «duo delict»
een uitzonderingsmaatregel op te nemen in de wet voor de koophandeling van
alcohol door jongeren beneden de toegestane leeftijd? Zo ja, wat waren de
bezwaren hiertegen en hoe wegen deze op tegen het gebrek aan een prikkel om
niet tot koop over te gaan? Zo nee, waarom niet en is de regering alsnog bereid
dit te laten onderzoeken?
 De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
de uitvoerbaarheid van de strafmaatregelen, welke tot doel hebben alcoholgebruik
onder minderjarigen te voorkomen, ernstig in het geding komt als van horecapersoneel
verwacht wordt dat zij bij twijfel de identiteitsgegevens van alle recipiënten
van alcoholhoudende dranken dienen te controleren. Zo nee, waarom niet? Zo
ja, wat doet de regering om dit risico te mitigeren?
 
 Met betrekking tot de strafbaarstelling van jongeren vragen de leden van
de D66-fractie of de voorstellen er ook toe leiden dat jongeren die onder
toezicht van hun ouders alcohol drinken strafbaar kunnen zijn. De regering
kiest er expliciet niet voor jongeren onder 16 of 18 jaar die alcohol
kopen strafbaar te stellen. Deze leden vragen op welke wijze de regering deze
jongeren wil aanpakken. Hoe kunnen gemeenten het drankgebruik onder deze jongeren
aanpakken als zij de leeftijdsgrens met betrekking tot het aanschaffen van
alcohol niet direct kunnen handhaven? Wat moeten gemeenten volgens de regering
doen als ondernemers (horeca, supermarkt of slijterij) hun verantwoordelijkheid
niet nemen?
 De leden van de fractie van D66 vragen of het voor gemeenten mogelijk
is om ondernemers van levensmiddelenwinkels een bestuurlijke boete op te leggen
als zij de Drank- en Horecawet overtreden. Heeft de regering signalen dat
de geldende straffen effectief en efficiënt zijn?
 Kan de regering ingaan op de wenselijkheid om jongeren onder de 16 jaar
bij overtreding van de leeftijdsgrens te verplichten tot een Halt-traject?
 De leden van de D66-fractie willen graag weten of er ervaringen zijn met
het «duo delict» in andere sectoren. Is het zo dat de Voedsel
en Waren Autoriteit alleen in actie komt op basis van eigen waarneming of
ook op basis van verklaringen?
 De regering stelt in de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel dat
er nu al voldoende instrumenten bestaan om dronkenschap op straat aan te pakken.
Hoe verhoudt dit zich met het voornemen (minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) om alcoholtesten voor voetgangers in te voeren en de
strafmaat aan te passen? Waarom is de Wet tegen openbaar dronkenschap in dezen
niet afdoende?
 
 De leden van de SGP-fractie maken van de gelegenheid gebruik om een opmerking
te plaatsen bij artikel 45, de strafbepaling. Hierin staat dat het verboden
is voor iemand die nog geen 16 jaar oud is om alcoholhoudende drank bij zich
te hebben op de openbare weg. In de memorie van toelichting wordt aangegeven
dat het begrip openbare weg ruim moet worden uitgelegd, dat wil zeggen in
de betekenis van bestemming tot algemene toegankelijkheid. De leden van de
SGP-fractie vragen of dat mogelijk is. In de bespreking van Stapel en de Koning,
de vakinformatie voor politie, openbare orde en veiligheidszorg, wordt bij
de term «openbare weg» telkens verwezen naar de Wegenwet. Als
deze uitleg gehanteerd wordt, worden stationshallen, looppaden van overdekte
winkelcentra et cetera waar de memorie van toelichting naar verwijst, uitgesloten.
Daarom vragen deze leden waarom naast de openbare weg ook de «voor het
publiek toegankelijke plaats» niet genoemd wordt. De bewijsvoering wordt
hierdoor een stuk eenvoudiger. Graag vernemen de leden van de SGP-fractie
hierop een nadere toelichting, eventueel gevolgd door een nota van wijziging
op dit punt.
 De leden van de SGP-fractie vragen de regering waarom zij het «gebruikt
hebben en zich dan in de openbare ruimte begeven» niet strafbaar wil
stellen. Erkent de regering dat dit een veel effectievere manier is om jongeren
aan te pakken die gedronken hebben en zich daarna in de openbare ruimte misdragen?
Graag ontvangen deze leden hierop een reactie.
 9. Decentralisatie van het toezicht op de naleving
van de Drank- en Horecawet door ondernemers en paracommerciële rechtspersonen
 Bij de lokale bevoegdheid hoort straks ook de controle op de naleving
van de wet. Het toezicht van de landelijke inspectie vervalt en een groot
deel van de taken van de Voedsel en Waren Autoriteit komt terecht bij de lokale
toezichthouders. De leden van de CDA-fractie horen graag wat de pilots met
lokale toezichthouders tot nu toe hebben opgeleverd en welke knellende punten
nu reeds in het wetsvoorstel zijn te verwerken (zie ook artikel 41).
 
 De leden van de PvdA-fractie herinneren zich dat is afgesproken dat eerst
de resultaten van de pilot worden afgewacht, voordat er daadwerkelijk sprake
kan zijn van overheveling. Waarom worden de uitkomsten van de pilot niet afgewacht?
Wat zijn de voorlopige resultaten van de pilot? Klopt het dat de voorlopige
resultaten negatief zijn?
 Toezicht en handhaving in de openbare ruimte richten zich naast de gezondheid
ook op het handhaven van de openbare orde. De VNG en burgemeesters pleiten
er daarom voor deze bevoegdheid bij de politie neer te leggen als het gaat
om handhaving van de openbare orde. Wordt deze mening door de regering gedeeld?
Zo nee, waarom niet?
 Controle van verstrekking in bijvoorbeeld supermarkten richt zich op het
beschermen van de volksgezondheid. De politie heeft al aangegeven hier niets in te zien en stelt voor om hier buitengewone opsporingsambtenaren
(boa’s) in te zetten. Wordt deze mening door de regering gedeeld? Zo
nee, waarom niet?
 De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe gemeenten worden voorbereid
op hun nieuwe toezichttaak, mede gelet op de specifieke kennis en vaardigheden
die deze taak met zich meebrengt. Wat zijn momenteel de meest voorkomende
problemen bij het uitvoeren van de toezichtfunctie? Hoe kunnen deze problemen
worden ondervangen? Hoe kan worden voorkomen dat lokale controleurs van de
Drank- en Horecawet worden herkend en daardoor hun taak moeilijker kunnen
uitvoeren? Deze leden vragen welke mogelijkheden de overheid heeft indien
een gemeente zijn toezichthoudende taak op de wet verwaarloost, net zoals
bij hokken en keten het geval is. Waarom krijgen gemeenten extra handhavingsmogelijkheden
terwijl zij tot nu toe aantoonbaar onvoldoende effect scoren bij het tegengaan
van overmatig drankgebruik in «hokken en keten»? Heeft de regering
sancties tot haar beschikking indien gemeenten hun taak niet naar behoren
uitvoeren? Welk budget gaat er over naar gemeenten om deze taak uit te voeren
en op basis waarvan is dit berekend?
 
 De leden van de SP-fractie vinden het niet wenselijk dat het toezicht
van de VWA gedecentraliseerd wordt. Welke middelen zijn daarvoor bestemd?
Hoe kan belangenverstrengeling voorkomen worden? Hoe kan voorkomen worden
dat gemeenten naar elkaar kijken om de inzet te verhogen dan wel te verlagen?
Waarom wacht de regering de evaluatie van de pilot Decentralisatie Toezicht
Drank- en Horecawet in 15 gemeenten niet af?
 
 De regering heeft gekozen voor het decentraliseren van de toezichttaak
van de Drank- en Horecawet naar gemeenten. De leden van de fractie van de
ChristenUnie vragen of de resultaten van de evaluatie van de pilot nog verandering
kunnen brengen in deze beslissing. Daarnaast vragen deze leden of de regering
verwacht dat de intensiteit van controles zal toenemen, aangezien onderzoek
uitwijst dat de regels omtrent de naleving van leeftijdsgrenzen en handhaving
van het verbod op doortappen bij dronkenschap onvoldoende worden nageleefd.
Gaan er grote verschillen tussen gemeenten ontstaan? Bovendien wijst STAP
op het risico van gemakkelijke herkenning van de gemeentelijke controleur
en de mogelijk lage status van de controleur. Kan de regering op deze risico’s
ingaan? Hebben deze controleurs voldoende expertise? Zijn ook kleinere gemeenten
voldoende in staat om de controlefunctie uit te oefenen?
 
 Met betrekking tot de effectiviteit van de bestaande instrumenten willen
de leden van de D66-fractie graag weten wat de ervaringen zijn met het uitdelen
van bestuurlijke boetes; hoeveel bestuurlijke boetes zijn opgelegd en geïnd?
Kan de regering ook aangeven hoe vaak een horecaonderneming momenteel wordt
gecontroleerd op naleving van de leeftijdsgrens? Hoe verhoudt deze controledichtheid
zich volgens de regering tot de effectiviteit van de beschikbare handhavingsinstrumenten?
Is de regering van mening dat gemeenten voldoende middelen tot hun beschikking
hebben om vaker toezicht te kunnen uitoefenen na decentralisatie van het toezicht
op de Drank- en Horecawet?
 De leden van de D66-fractie constateren dat er steeds meer toezichttaken
bij de gemeenten komen te liggen. Naast deze ontwikkeling wordt onder andere
de politie door toenemende sturing van het Rijk steeds scherper in haar prioriteitstelling
waardoor gemeenten allerlei handhavings- en toezichttaken op zich moeten nemen.
Welke financiële afspraken staan daar tegenover?
 Deze leden willen graag van de regering weten waarom het beoogde expertisecentrum
bij de Voedsel en Waren Autoriteit wordt ondergebracht. Hoe denkt de regering
over het eventueel onderbrengen bij de (samenwerkende) gemeenten,
bijvoorbeeld de VNG of het aanhaken bij de bestaande expertisecentra op het
terrein van handhaving en veiligheid?
 
 Sinds decennia heeft de Voedsel en Waren Autoriteit namens de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport toezicht op de naleving van de Drank-
en Horecawet. De VWA is echter, vooral door gebrek aan menskracht, niet voldoende
in staat om goed toezicht te houden op de ruim 60 000 verkooppunten van
alcohol. De leden van de SGP-fractie hebben in het verleden vaak gepleit voor
meer controleurs voor de VWA, maar de regering ontkende dat die extra middelen
nodig waren. Doordat de regering de bevoegdheden van de VWA grotendeels naar
gemeenten decentraliseert, zien genoemde leden hun voortdurende pleidooi om
meer middelen voor de VWA alsnog bevestigd. Hoe gaat de regering voorkomen
dat de jarenlange ervaring die de VWA heeft opgebouwd met toezicht, verdampt
zonder dat gemeenten daarvan kunnen profiteren? Hoe gaat de regering om met
het gegeven dat een gemakkelijke herkenning van lokale toezichthouders hun
positie erg kwetsbaar maakt? Vindt de regering het met de leden van de SGP-fractie
noodzakelijk dat de VWA de taak behoudt om de kwaliteit van het gemeentelijke
toezicht te bewaken?
 Artikel 41 handelt over het toezicht op de naleving van de wet. In de
memorie van toelichting wordt aangegeven dat de burgemeester bevoegd wordt
om gemeentelijke toezichthouders aan te stellen. De leden van de SGP-fractie
denken dat een groot deel van de opsporing in de praktijk bij de politie komt
te liggen, en dan met name de handhaving van artikel 45. Genoemde leden vragen
hoe de regering hier tegenaan kijkt in een tijd waar de politie te maken heeft
met grote bezuinigingen en er, wil de veiligheid gewaarborgd blijven, taken
afgestoten moeten worden. Het argument dat de politie als eerste verantwoordelijk
is, verhoudt zich volgens deze leden ook niet met de steeds toenemende werkdruk
bij de politie. Zeker voor niet-stedelijke gebieden is bekend dat de beschikbaarheid
van de politie minimaal is. Handhaving van de Drank- en Horecawet staat dan
zeker niet in het prioriteitenlijstje. De leden van de SGP-fractie roepen
de controle op het rookverbod in de herinnering. Slechts in zeer bijzondere,
publiciteitsgevoelige zaken, wordt mogelijk de politie of een andere opsporings/controledienst
ingezet.
 Graag ontvangen deze leden een uitgebreide motivatie hoe de regering de
uitbreiding van het takenpakket van de politie vorm wil geven zonder dat dit
ten koste gaat van andere taken. Wat zijn de garanties dat de politie de extra
taken wel aankan? Krijgen de leden van de SGP-fractie de toezegging dat het
bedrag van 150 miljoen euro wordt verhoogd als het bedrag in de praktijk niet
toereikend blijkt? Hoe gaat de regering om met het probleem dat de handhaving
van de Drank- en Horecawet niet hoog op het prioriteitenlijstje staat van
de politie, zeker niet in landelijk gebied?
 10. Afschaffen specifiek interbestuurlijk toezicht.
 De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de inspectiefunctie van de
VWA helemaal kan worden afgeschaft. Zij kunnen zich erin vinden dat gemeenten
vertrouwen verdienen op het moment dat zij aantoonbaar en effectief overmatig
alcoholgebruik, specifiek bij jongeren, tegengaan. Deze leden zijn van mening
dat de overheid een indruk moet hebben van de wijze en mate waarin toezicht
door gemeenten plaatsvindt, tijdens maar ook na de pilot. Deze leden vragen
dus in hoeverre decentralisatie van toezicht en handhaving op dit beleidsterrein
mogelijk en wenselijk is. Zij kunnen zich voorstellen dat regels op lokaal
niveau specifieker kunnen worden vormgegeven maar vragen welke concrete verantwoordelijkheid
de centrale overheid in deze blijft behouden. Bovendien vragen zij of gemeenten
voldoende scherp kunnen zijn en blijven wanneer toezicht en handhaving in één
hand zijn ondergebracht. In hoeverre bestaat er een kans dat
sommige dingen door de vingers worden gezien, zeker in kleinere (dorps)gemeenschappen?
 Welke rol gaat de VWA in de toekomst spelen in het bewaken van de kwaliteit
van toezicht op gemeentelijk niveau? Hoe kan de opgebouwde kennis en expertise
worden behouden en tegelijkertijd lokale informatie over de situatie worden
gebundeld, zodat kan worden vertaald in landelijk beleid? Hoe kan worden voorkomen
dat de controleurs net zoals bij tabakscontrole te maken krijgen met agressie?
Als dit onverhoopt het geval mocht zijn, welke sancties kan een controleur
dan inzetten, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.
 
 Het afschaffen van interbestuurlijk toezicht zal consequenties hebben
voor de informatiepositie van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport. Kan de regering helder aangeven welke consequenties dit zijn en hoe
de uitwerking hiervan zich in de toekomst zal verhouden tot de ministeriële
verantwoordelijkheid, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
 11. Overige aanpassingen
 De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben vernomen dat steeds
meer gemeenten een strenger ontheffingenbeleid voeren ten aanzien van schenkvergunningen
bij evenementen. Gaat de voorgestelde aanpassing van regelgeving niet juist
in tegen deze trend? Kan de regering onderbouwen waarom de voorgestelde aanpassing
niet leidt tot toename van alcoholgebruik bij evenementen, aangezien straks
niet meer per situatie kan worden beoordeeld of een ontheffing verantwoord
is? Waarom maakt de regering een uitzondering voor eendaagse kleinschalige
evenementen met betrekking tot scholing van verstrekkers? De leden van de
fractie van de ChristenUnie zien het risico dat door deze uitzondering de
regels omtrent leeftijdsgrenzen en verstrekking aan dronken personen sneller
overtreden zullen worden.
 
 De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de maatregelen die
worden voorgesteld om het vergunningenstelsel te vereenvoudigen. Er wordt
een wijziging voorgesteld zodat degene die de leiding heeft bij een evenement
niet meer hoeft te beschikken over een certificaat sociale hygiëne. Genoemde
leden vragen de regering waarom zij dit gewenst acht omdat het bij evenementen
vaak gaat om jonge medewerkers. Is de regering het met deze leden eens dat
het juist dan belangrijk is dat degene onder wiens leiding alcohol wordt verstrekt
de nodige kennis heeft over de gevaren van alcohol en ook weet hoe men mensen
die teveel willen drinken het beste kan behandelen?
 12. Bedrijfseffecten en regeldrukaspecten
 De leden van de VVD-fractie vragen of in het kader van de doelstelling
van administratieve lastenverlichting gekeken is naar de mogelijkheid om vergunningen
samen te voegen waar mogelijk. Zo ja, hoe komt dit in het wetsvoorstel tot
uiting? Zo nee, waarom niet en is de regering bereid hier alsnog onderzoek
naar te laten uitvoeren?
 B. ARTIKELSGEWIJS
 ARTIKEL I
 Onderdeel A
 Artikel 1, eerste lid
 De leden van de CDA-fractie vragen of bepaalde hokken en keten gelijkgesteld
kunnen worden aan «paracommerciële rechtspersonen». En is
het mogelijk om dat in de begripsomschrijving mee te nemen?
 Onderdeel C
 Artikel 4, vierde lid
 Waarom is bij het verlenen van ontheffing bij bijzondere gelegenheden
aangegeven dat het moet gaan om een aaneengesloten periode van ten hoogste
twaalf dagen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 Onderdeel F
 Artikel 8, vierde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen wat de toegevoegde waarde is van dit
lid. Welke leidinggevenden worden nu precies uitgesloten van de eis tot voldoende
kennis en inzicht van sociale hygiëne?
 Artikel 8, zesde lid
 Waar is de keuze van twee leidinggevenden op gebaseerd en wat is de zin
van het hebben van twee leidinggevenden als zij niet worden geacht aanwezig
te zijn in een paracommerciële inrichting en zich mogen laten vervangen
door een barvrijwilliger (zie ook artikel 24), zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 Onderdeel I
 Artikel 13, tweede lid
 Waarom is het nodig het gratis proeven van alcohol in een slijterij toe
te staan? Is de regering zich bewust van de nadelige effecten daarvan; kan
een (verslaafde of lastige) klant worden geweigerd te mogen proeven? Welke
verantwoordelijkheid kan bij de slijter worden neergelegd wanneer hij een
lang droogstaande «anonieme alcoholist» op deze manier toch in
de verleiding brengt? Is de regering het met de leden van de CDA-fractie eens
dat het «proeven van alcohol» iets anders is dan het eten van
een stukje kaas bij de kaasboer of een plakje ham bij de slager?
 Onderdeel L
 Artikel 18, tweede lid, onder b
 Beoogt de wijziging van dit onderdeel te bewerkstelligen dat het voor
warenhuizen eenvoudiger wordt om alcoholische dranken te verkopen en wordt
daarmee een uitbreiding van het aantal verkooppunten van alcohol beoogd, zo
vragen de leden van de CDA-fractie.
 Artikel 18, derde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen of de vermelde toevoeging van alcoholvrije
alternatieven voor bier en wijn beoogt te bevorderen dat klanten ongemerkt
gaan kiezen voor alcoholvrije bier en wijn.
 Onderdeel M
 Artikel 19a
 Dit artikel regelt het zogenaamde «three strikes out». Waarom
is er gekozen voor een dergelijke strakke wetsformulering en is een en ander
niet nader te regelen bij algemene maatregel van bestuur? Waarom is hier niet
aangesloten bij de wijze waarop via bestuursdwang bijvoorbeeld coffeeshops
kunnen worden gesloten of bij de wijze waarop cafés die de voorschriften
rond rookvrije horeca overtreden, worden aangepakt via de Wet op de economische
delicten? Waarom zijn de bijzondere omstandigheden beperkt tot «onevenredige
benadeling»? In hoeverre is daarbij ook rekening gehouden met de bestaande
jurisprudentie, waaruit bijvoorbeeld blijkt dat de VWA ook het niet op een
goede wijze controleren van de leeftijd als overtreding aanduidt, ook al is
de desbetreffende persoon ouder dan 16 jaar? Het is de leden van de CDA-fractie
ook niet duidelijk waarom is gekozen voor een reikwijdte van de sanctie van
een week tot drie maanden. Is het ook mogelijk de sluiting verder te verlengen
of definitief te sluiten zoals bij coffeeshops?
 Onderdeel N
 Artikel 20, eerste lid
 Het eerste lid regelt onder de definitie van verstrekken ook het doorgeven
of het doorverkopen van alcohol aan jongeren beneden de 16 jaar. Hoewel de
leden van de CDA-fractie het doorgeven en doorverkopen aan minderjarigen een
doorn in het oog is, merken zij dat dit onderdeel van het artikel in de praktijk
nauwelijks is te handhaven. Hoe moet men in de supermarkt achterhalen of de
drank echt bedoeld is voor degene die hem koopt? Het is volgens deze leden
niet fair de supermarkt een overtreding van de wet op te leggen als achteraf
duidelijk wordt dat de alcohol is opgedronken door iemand beneden de 16 jaar.
Genoemde leden vragen of het om die reden niet nodig is de definitie van verstrekken
aan te passen, mede gelet ook op de strafbaarstelling van alcohol bij jongeren
onder de 16 jaar.
 Artikel 20, vijfde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen waarin dit nieuwe vijfde lid verschilt
van het huidige zesde lid en of het nodig is het bestaande zesde lid te handhaven.
 Artikel 20, zevende lid
 De inhoud van dit lid is grondig gewijzigd in die zin dat het nu gaat
om een horecamedewerker of een medewerker van de slijterij die niet onder
kennelijke invloed mag verkeren, terwijl het oorspronkelijke lid ging om het
toelaten van de aanwezigheid van een persoon in de horeca, de slijterij of
op het terras die niet onder kennelijke invloed mag verkeren. De leden van
de CDA-fractie zien niet in waarom deze inhoudelijke wijziging noodzakelijk
is. Waarom is er niet voor gekozen om het bestaande zevende lid te behouden
en een lid eraan toe te voegen?
 Onderdeel EE
 Artikel 40a
 De leden van de CDA-fractie begrijpen dat de regering alleen experimenten
wil toestaan voor wat betreft de afbakening van de leeftijdsgrens tot 18 jaar.
Samenhangend met de verhoging van de leeftijdsgrens kunnen deze leden zich
voorstellen dat dat gepaard gaat met andere maatregelen, zoals geen onderscheid
tussen sterk-alcoholhoudende dranken en zwak-alcoholhoudende dranken of alcoholverkoop
beperken tot slijterijen. Graag horen deze leden of de formulering van dit
experimenteerartikel voldoende ruimte biedt voor aanvullende maatregelen die
samenhangen met de verhoging van de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Zij willen
graag weten of het nodig is de experimenten in het wetsartikel aan een tijdsperiode
te verbinden. Zal het experimenteerartikel na twee jaar na de inwerkingtreding
automatisch vervallen of blijft experimenteren mogelijk?
 Onderdeel FF
 Artikel 41
 Waarom wordt in dit wetsartikel niet meer helderheid geschapen over de
taakverdeling rond de naleving tussen de ambtenaren die door de minister worden
aangewezen en de ambtenaren die de burgemeester aanwijst, zo vragen de leden
van de CDA-fractie. Welke nalevingstaken wil de regering bij de nationale
ambtenaren neerleggen en hoe is de verhouding tussen de nationale ambtenaren
en de lokale ambtenaren? Is er sprake van een hiërarchische verhouding
of is per definitie uitgesloten dat de nationale ambtenaren bij de naleving
het bevoegdheidsterrein van de lokale ambtenaren raken? Dat raakt ook de vraag
hoe de bevoegdheden van de minister tot het opleggen van een boete zich verhouden
tot die van de burgemeester (artikelen 44 en 44a). Betekent dat ook dat waar
vroeger een enkele boete werd opgelegd straks sprake kan zijn van dubbele
boetes?
 
 Daarnaast hebben de leden van de CDA-fractie met betrekking tot twee artikelen
van de Drank- en Horecawet nog enkele vragen en opmerkingen.
 Artikel 19
 Dit artikel verwijst naar het doen van alcoholische bestellingen. De leden
van de CDA-fractie vragen of de regering het nodig en mogelijk acht dit artikel
bij te stellen in verband met de leeftijdscontrole op alcoholverkoop via internet.
 Artikel 22
 In dit artikel wordt de mogelijkheid geboden bij algemene maatregel van
bestuur mogelijke alcoholverboden te regelen. De leden van de CDA-fractie
vragen waarom hier alleen wordt verwezen naar stadions betaald voetbal, gezondheidszorg,
onderwijs en zwembaden. Zijn er geen andere recreatieve voorzieningen en sportvoorzieningen
waar een dergelijk alcoholverbod zinvol kan zijn? Ook kan hier volgens deze
leden een bepaald gebiedsverbod of een hangplekverbod worden opgenomen. Is
het niet wenselijk dit wetsartikel breder te formuleren en een nadere uitwerking in de gemeentelijke verordening mogelijk te maken? Hoe
verhoudt dit artikel zich trouwens tot de nieuwe artikelen 25a tot en met
25c?
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,
 Smeets
 Adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,
 Clemens
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA) voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA),
Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV),
Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap
(GL) en De Roos-Consemulder (SP).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt (CDA), Langkamp
(SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), De Mos (PVV), Luijben
(SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL), De Wit (SP) en Van
der Ham (D66).