Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan 1999); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26245, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

19-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26245 nr. 5

16-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Inkomensondersteuning (additionele verlaging tarief
nieuwe eerste schijf)3. Verhoging energiebelastingen, algemeen btw-tarief op
water en terugsluis (verschuiving en vergroening) 3.1. Algemeen3.2. Regulerende energiebelasting3.3. Positieve prikkels3.5 Omzetbelasting op water3.6. Milieueffecten3.7. Terugsluis en budgettaire effecten4. Voorkoming ongewenste renteaftrek5. Overige maatregelen a. Aftrek buitengewone lasten chronisch zieke kinderenb. Willekeurige afschrijving economisch zwakke regio'se. Teruggaaf eurovignet bij intermodaal vervoerg. Aanpassing afschrijvingslijn bpm voor gebruikte personenauto's
en motorrijwielenh. Afschaffing accijnsvrijstelling proviandering binnenvaart6. Overige aspecten7. Toelichting op de artikelen Artikel XOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26245Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 245Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (belastingplan 1999) nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 november 19981. AlgemeenVeel van de in dit wetsvoorstel aangekondigde maatregelen volgen direct
uit de afspraken gemaakt in het Regeerakkoord. Zij vormen daarmee al onderdeel
van het debat over de regeringsverklaring en over de Miljoenennota 1999. Het
onderhavige wetsvoorstel bevat de technische uitwerking van de politieke voornemens.
Uit de bijdragen van de leden van de verschillende fracties houden wij de
indruk over dat de hoofdlijnen van dit wetsvoorstel e.a. op een brede ondersteuning
kunnen rekenen. Wij noemen bijvoorbeeld de verdere vergroening van het fiscale
stelsel in combinatie met een verlaging van de lastendruk op arbeid. Maar
ook de vormgeving van de specifieke inkomensondersteuning en de voorkoming
van ongewenste renteaftrek hebben de sympathie en ondersteuning van de verschillende
leden. Niettemin geeft het wetsvoorstel de verschillende leden aanleiding
tot vragen. In de navolgende paragrafen zullen wij per onderdeel van het wetsvoorstel
ingaan op de vragen en opmerkingen van de verschillende leden. Daarbij wordt
zoveel mogelijk de volgorde van het verslag aangehouden met dien verstande
dat de (algemene) vragen inzake de vergroening en de terugsluis, alsmede die
inzake de voorkoming van de ongewenste rente-aftrek (met name de opneming
daarvan in het onderhavige wetsvoorstel) bij de desbetreffende onderdelen
worden beantwoord. De onderdelen van deze nota zijn zoveel mogelijk conform
de memorie van toelichting genummerd.De leden van de fractie van de PvdA vragen of een overzicht kan worden
gegeven van het totale budgettaire effect van alle aangekondigde maatregelen.
Zij wijzen erop dat tabel 2 een per saldo derving van inkomsten voor de overheid
suggereert en veronderstellen dat niet alle relevante effecten zijn verdisconteerd.
In de in onderdeel 3.7 van de memorie van toelichting opgenomen tabel 2 zijn
de financiële effecten (belasting- en premie-effecten) weergegeven van
de in het kader van de eerste fase van de verschuiving en vergroening voorgestelde
maatregelen. De conclusie van deze leden met betrekking tot deze tabel is
juist. Voor wat betreft het overzicht van het totale budgettaire effect van
alle aangekondigde maatregelen kan worden verwezen naar het overzicht opgenomen
in onderdeel 1 van de memorie van toelichting, waarin de belastingeffecten
van het belastingplan 1999 in brede zin zijn opgenomen. In de in onderdeel
7 opgenomen tabel 6 zijn de belastingeffecten weergegeven van de in het eigenlijke
belastingplan 1999 (in enge zin) vervatte maatregelen. In de toelichting bij
deze tabel zijn ook de gevolgen voor de opbrengst van de premie volksverzekeringen
vermeld.De leden van de fracties van de PvdA, de VVD, D66, het CDA, GroenLinks
en de SGP vragen naar de gevolgen van het zogenoemde «Bakstenenarrest»
van de Hoge Raad van 26 augustus 1998, nr. 33 417, voor onder andere
de mogelijkheid van het vormen van een voorziening inzake de kosten voor invoering
van de euro. Dit arrest en de gevolgen daarvan worden thans geanalyseerd;
de resultaten van deze analyse zijn nog niet beschikbaar. Bij de beantwoording
van de vragen die hierover door het kamerlid Giskes zijn gesteld, zal de met
het arrest opgeworpen problematiek in volle omvang worden behandeld. Vooruitlopend
op deze beantwoording merken wij echter het volgende op. Zoals aangegeven
in de brief van 28 januari 19981 is ter zake van
toekomstige uitgaven in verband met de invoering van de euro geen voorziening
mogelijk omdat aan twee van de drie voorwaarden voor de vorming van een voorziening –
de rechtsverhouding en de goed koopmansgebruik voorwaarde – niet voldaan
is. In deze brief van 28 januari jl. is onder meer aangegeven dat goed koopmansgebruik
het vormen van een voorziening niet toelaat als de uitgaven naar hun aard
kosten zijn van toekomstige jaren. In dat verband is ook verwezen naar het
zogenoemde compostformule-arrest (Hoge Raad 18 december 1991, nr. 27 545,
BNB 1992/79). Uit dat arrest blijkt dat als uitgaven niet meer hoeven te worden
gedaan indien de onderneming zou worden stopgezet, die uitgaven dus zijn toe
te rekenen aan toekomstige jaren. In het bakstenenarrest acht de Hoge Raad
het voor het vormen van een voorziening thans niet meer noodzakelijk dat sprake
is van een rechtsverhouding. De Hoge Raad heeft de goed koopmansgebruik voorwaarde
echter in stand gelaten. Zoals hiervoor is aangegeven, wordt thans deze problematiek
opnieuw bezien. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de invulling van de in
de begrotingsvoorbereiding gemaakte reservering van 3 maal f 60 mln in de
jaren 1999, 2000 en 2001 ten behoeve van een tijdelijke tegemoetkoming in
de uitgaven in verband met de invoering van de euro wenselijk blijft. Inmiddels
heeft de werkgroep kosten invoering euro gerapporteerd. De werkgroep geeft
aan dat het kleinbedrijf bij de introductie van de euro ten opzichte van de
andere sectoren een relatief minder gunstige kosten/batenbalans kent. Een
verklaring daarvoor kan zijn dat het kleinbedrijf in het algemeen minder sterk
gericht is op de Europese markt dan het midden- en grootbedrijf, waardoor
de baten van het kleinbedrijf gemiddeld genomen minder groot zijn. Wij zijn
dan ook van mening dat de tijdelijke tegemoetkoming ter zake van de kosten
van de invoering van de euro zich zo veel mogelijk zal dienen te richten op
het kleinbedrijf. Hierbij zou aansluiting moeten worden gezocht bij het reeds
bestaande generieke instrumentarium; dit met het oog op de tijdelijkheid van
de maatregel en voorkoming van extra administratieve lasten. MKB-Nederland
heeft in dit verband een voorstel gedaan om het beschikbare budget aan te
wenden voor een mix van een verhoging van de eerste schijf van de investeringsaftrek
met 3%-punt en een verhoging van de zelfstandigenaftrek met f 200.Wij
achten dit een evenwichtig voorstel. Dienovereenkomstig is in de bij deze
nota gevoegde nota van wijziging een voorstel opgenomen. Door voor een mix
van beide instrumenten te kiezen, wordt ook aangesloten bij de onderdelen
waaruit de «eurokosten» bestaan, te weten: investeringen (bijv.
nieuwe kassa's) en gewone kostenposten (bijv. omprijzen van producten en externe
advisering). Door de werkgroep is tevens aangegeven dat de sectoren horeca
en detailhandel relatief minder profiteren van de invoering van de euro, zij
het meer dan het kleinbedrijf. De belangrijkste verklaring hiervoor is dat
deze bedrijven naar de aard van hun werkzaamheden veel met chartaal
geld omgaan. De kosten kunnen worden beperkt door een korte duale fase. Een
verkorting van de duale fase van 6 maanden naar bij voorbeeld een maand levert
een kostenbesparing op van f 500 mln voor het bedrijfsleven, in het bijzonder
bij de detailhandel en horeca. Met betrekking tot de ondernemingen die een
actieve rol zullen vervullen bij de inname van guldenmunten wordt overwogen
een niet-fiscale vergoeding te geven, die gerelateerd wordt aan de hoeveelheid
ingeleverde guldenmunten. De Tweede Kamer zal hierover nader worden geïnformeerd.De leden van de SGP-fractie vragen een heldere visie over de inflatoire
effecten van kostprijsverhogende belastingen mede in het licht van de komende
euro-invoering. Verder vragen deze leden hoe de ontwikkelingen in de ons omringende
landen op dit punt zijn. Partieel bezien is het juist dat verhoging van kostprijsverhogende
belastingen leidt tot een opwaartse druk op het prijspeil. Deze verhoging
is evenwel eenmalig (niveau-effect). In de huidige economische constellatie
behoeft er geen vrees te bestaan voor een loon-prijsspiraal, temeer daar tegenover
de lastenverhogingen lastenverlagingen staan bij de loon- en inkomstenbelasting.In het licht van de euro is het van belang dat de inflatieverschillen
tussen deelnemende landen van de EMU beperkt blijven. Uit dien hoofde verdient
het dan ook de voorkeur om de milieubelastingen geleidelijk te verhogen, zoals
ook in de vorige kabinetsperiode is gebeurd. De inflatie-verschillen kunnen
mede beperkt blijven indien andere EMU-deelnemers ook tot een zekere verhoging
van de milieubelastingen overgaan. De voornemens van de nieuwe Duitse regering
voor verhoging van de brandstofaccijnzen in Duitsland met ingang van 1999
en de introductie van een energiebelasting wijzen in deze richting. Terzijde
kan nog worden opgemerkt dat de inflatieontwikkeling de laatste jaren ondanks
de gunstige economische ontwikkeling en de verhoging van de kostprijsverhogende
belastingen zeer gematigd is geweest.De leden van de CDA-fractie vragen zich voorts af of de huidige conjuncturele
ontwikkeling geen nadere bezinning vereist op de verhoging van de milieubelastingen
en de voorgenomen BTW-verhoging; voorts vragen zij welke gevolgen hiervan
uitgaan op de bestedingen in Nederland en of dergelijke voorstellen niet op
gespannen voet met de recessies in bepaalde werelddelen staan. Aangezien er
door de zogenoemde terugsluis richting huishoudens en bedrijven per saldo
geen sprake is van lastenverzwaring, is het niet te verwachten dat hiervan
een significant effect uitgaat op de binnenlandse bestedingen. De beperkte
overcompensatie die plaatsvindt (zie tabel 2 in onderdeel 3.7 van de memorie
van toelichting) ondersteunt eerder deze verwachting dan de tegengestelde
verwachting zoals uit de vraag naar voren komt. Wij delen niet de mening als
zouden deze lastenneutrale wijzigingen op gespannen voet staan met de conjuncturele
ontwikkeling.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de mogelijkheden om het «lek»
dat is genoemd in het artikel van Prof. Dr. L.G.M. Stevens in het Weekblad
voor fiscaal recht van 15 oktober 1998, te dichten. In het kader van de herziening
van het belastingstelsel zal het bedoelde punt in ieder geval worden meegenomen.
Vooruitlopend daarop wordt bij nota van wijziging een tussentijdse reparatie
voorgesteld. Wij hebben voorts met belangstelling kennisgenomen van de opvatting
van de heer L.G.M. Stevens over de manier van «schrijven» van
wetgeving. De vraagstellingen die uit het artikel blijken, hebben onze aandacht
en vormen onderwerp van lopende studies. Bij het «schrijven» van
de lopende herziening zullen wij ons voordeel doen met de inhoud van genoemd
artikel. Voor de beantwoording van de vragen van deze leden inzake de voorstellen
in het kader van de WVA zouden wij willen verwijzen naar de Nota naar aanleiding
van het verslag bij het betreffende wetsvoorstel.De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen en kanttekeningen
bij de samenhang tussen het belastingplan 1999, de belastingherziening 21e
eeuw en de gevolgen voor de lastendruk, mede in het licht van de economische
ontwikkelingen.Met dit wetsvoorstel wordt, anders dan de leden van de CDA-fractie veronderstellen,
op een aantal essentiële punten wel degelijk geanticipeerd op de stelselherziening
en worden bovendien maatregelen voorgesteld die dienen ter uitvoering van
het Regeerakkoord op dit punt. Zo wordt voorgesteld om de verschuiving en
vergroening, een van de hoofddoelstellingen van het nieuwe belastingstelsel,
in 1999 reeds voor eenderde deel in te voeren, onder andere door de energiebelasting
te verhogen. Vanwege het feit dat geen lastenverzwaring is beoogd, wordt de
opbrengst die behaald wordt met het verhogen van de milieubelastingen volledig
aan de burgers en bedrijven terugbetaald. Bij de vormgeving van de terugsluis
wordt waar mogelijk uitgegaan van de contouren van het nieuwe stelsel en wordt
zoveel mogelijk geanticipeerd op de eindtermen van de stelselherziening in
2001; zo wordt een knip in de eerste tariefschijf aangebracht, waardoor in
lijn met het Regeerakkoord een vierschijventarief ontstaat en de belastingdruk
op arbeid wordt verlaagd. Ook de voorgestelde beperking van de renteaftrek
vindt mede plaats in verband met de voorgenomen invoering van het forfaitair
rendement in 2001.Naar aanleiding van vragen van de leden van de fracties van het CDA en
D66 over de 24%-bijtelling bij de «auto van de zaak» zijn wij
van mening dat een dergelijke reparatie op verantwoorde wijze en in lijn met
komende ontwikkelingen terzake dient plaats te vinden. Zoals in het nader
rapport is aangegeven wordt op dit moment in het kader van de belastingwetgeving
21e eeuw gewerkt aan een geheel andere vormgeving van de fiscale behandeling
van de auto van de zaak, waarbij aansluiting wordt gezocht bij het feitelijke
privé-gebruik van de auto van de zaak. Daarbij is ook van belang hoe
in het nieuwe systeem de fiscale behandeling van woon-werkverkeer plaatsvindt.
Een tijdelijke aanpassing van het autokostenforfait die achteraf haaks zou
blijken te staan op een nieuwe vormgeving voor het belasten van de auto van
de zaak is weinig aantrekkelijk. Daarbij komt dat het de bedoeling is deze
vormgeving als onderdeel van de voorgenomen belastingherziening 21e eeuw in
de loop van 1999, na het zomerreces, aan de Tweede Kamer voor te leggen. In
dat kader wordt de mogelijkheid bezien om de nieuwe regeling reeds per 2000
in te voeren. Indien mocht blijken dat dit zonder problemen kan, heeft dat
uiteraard de voorkeur.De leden van de fractie van GroenLinks vragen in het licht van de premie
verhogingen hoe de regering denkt over geleidelijke fiscalisering van sociale
premies. In de tariefstructuur in het kader van de belastingherziening 21e
eeuw, zoals deze in het Regeerakkoord is opgenomen (zie pagina 8 van bijlage
1), wordt ervan uitgegaan dat er zowel een belastingtarief als een premiepercentage
volksverzekeringen is. Wat betreft de mogelijk hogere tekorten bij de sociale
fondsen ziet de regering, deze leden vragen hierna, geen aanleiding de voorgenomen
premiepercentages voor 1999 conform MEV te herzien. 2. Inkomensondersteuning (additionele verlaging tarief
nieuwe eerste schijf)In het kader van de knip eerste vragen van de leden van fracties van de
PvdA, de VVD en het CDA naar de toepassing van een gemiddeld tarief bij de
voorlopige aanslagen en de voorlichting daarover merken wij het volgende op.Het gemiddelde tarief betreft het gemiddelde tarief van de nieuwe eerste
schijf en de nieuwe tweede schijf. Het toepassen van dit gemiddelde tarief
heeft tot gevolg dat de voorlopige aanslag in veel gevallen voor hetzelfde
bedrag wordt opgelegd als met toepassing van de knip in de eerste schijf.
Dit betreft in het algemeen de belastingplichtigen met een inkomen boven de
huidige eerste tariefschijf. Met deze opzet kan onnodige discussie met de
belastingplichtige over de hoogte van de aanslag worden voorkomen. Voor de
groep belastingplichtigen met een inkomen binnen de huidige eerste tariefschijf
kan wel een afwijking ontstaan tussen het toegepaste gemiddelde tarief en
het werkelijke tarief. Deze afwijking wordt uiterlijk bij het opleggen van
de definitieve aanslag in 2000 gecorrigeerd. De belastingplichtige kan in
een dergelijk geval ook zelf het initiatief nemen voor een correctie. Hij
moet hiervoor bezwaar maken tegen de voorlopige aanslag. Dit is mogelijk vanaf
het moment van ontvangst van de aanslag (begin 1999).Om belastingplichtigen voldoende duidelijkheid te geven, zullen zij bij
de voorlopige aanslag gericht worden geinformeerd over de toepassing van het
gemiddelde tarief en de mogelijke effecten daarvan. Voor het geval de belastingplichtige
nadere informatie over de eigen situatie wenst zal in de voorlichting duidelijk
worden gemaakt waar en op welke wijze de belastingplichtige deze informatie
kan verkrijgen.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts wat de nabetalingen van de
sociale fondsen, zoals vermeld op pagina 4 van de memorie van toelichting,
zijn. Deze betreffen afrekeningen van Rijk en sociale fondsen van de gecombineerde
loon- en inkomstenheffing (dit is. de combinatie van loon- en inkomstenbelasting
en premies volksverzekeringen). Voorafgaand aan een jaar wordt op basis van
ramingen van de belasting- en premieontvangsten een verdeelsleutel bepaald
om genoemde heffingen te verdelen over belasting- en premieontvangsten. Later
wordt de definitieve verdeelsleutel vastgesteld (in 1998 betreft het de vaststelling
van de verdeelsleutel voor de loonheffing 1996 en de inkomensheffing 1994).
Indien blijkt dat er te veel of te weinig belasting- of premieontvangsten
zijn toegedeeld, vindt verrekening plaats.De leden van de CDA-fractie vragen of de nieuwe eerste schijf voldoende
ruimte biedt voor de terugsluis in het kader van de belastingherziening 21e
eeuw. Wij merken allereerst op dat in de variant voor de tariefstructuur die
in het Regeerakkoord is opgenomen de lengte van deze nieuwe eerste schijf
op f 31 000 is gesteld. In de voor die variant uitgewerkte tarieven
is de terugsluizing in verband met de verhoogde indirecte belastingen reeds
verwerkt. Indien in het kader van de tweede tranche vergroening voor het jaar
2000 de terugsluizing geheel zou verlopen via een tariefverlaging van de nieuwe
eerste schijf zou het net als in het belastingplan 1999 om een verlaging met
ca. 0,9%-punt gaan, op een voor 1999 voorgesteld tarief van 6,2%. De nu voorgestelde
nieuwe schijf biedt in dat geval dus voldoende ruimte.Op de vragen van de leden van de fractie van GroenLinks over de knip in
de eerste schijf antwoorden wij dat deze leden terecht constateren dat de
huidige knip in de eerste schijf bij f 15 000 tot gevolg heeft dat
mensen op het sociaal minimum een even groot voordeel hebben bij een tariefverlaging
als werkenden. Zij vragen hoe het een en ander uitwerkt in het nieuwe
stelsel. In het nieuwe belastingstelsel waar de knip wordt gelegd bij ongeveer
f 31 000, zullen bij een tariefverlaging tot aan deze knip mensen
op het sociaal minimum in beginsel eveneens een vergelijkbaar inkomensvoordeel
genieten als werkenden.Verder vragen deze leden of een overzicht kan worden gegeven van de effecten
voor verschillende groepen van sociale minima, alleenstaanden, samenwonenden
met en zonder kinderen bij een verlaging tot aan de huidige knip en bij een
verlaging van de knip zoals voorgenomen bij de stelselherziening. Het inkomenseffect
voor de referentie-minimumloner van een tariefverlaging tot aan de knip van
bijvoorbeeld 1%-punt bedraagt f 150. Voor een alleenstaande met een sociaal
minimum bedraagt het inkomenseffect 70% van deze f 150 en voor alleenstaande
ouders 90% van f 150. Over de inkomenseffecten in het nieuwe belastingstelsel
kunnen op dit moment geen exacte cijfers worden gegeven. Wij verwijzen daarvoor
naar de vorige jaar gepubliceerde «verkenning» en naar het Regeerakkoord.
Omdat het eerste deel van de eerste schijf dan iets in de orde van f 31 000
zal liggen, zullen zonder andere aanpassingen de inkomenseffecten van een
tariefverlaging met 1%-punt groter zijn.Uitgaande van het feit dat de verlaging van het tarief tot aan de knip
ten opzichte van het huidige niveau f 90 per persoon oplevert en de lastenverzwaring
als gevolg van de vergroening tussen de f 65 en f 235 bedraagt,
zijn deze leden van mening dat als gevolg van een mix van beleidsmaatregelen
sprake kan zijn van koopkrachtvermindering voor mensen op het sociaal minimum.In onderdeel 3.7. van deze nota zijn de gemiddelde partiële effecten
van de vergroening weergegeven. Het saldo van de partiële effecten zijn
op sociaal minimum positief. Indien men het geïntegreerde koopkrachtbeeld
voor 1999 (Sociale Nota 1999 blz.80), dat ook andere maatregelen bevat, beziet,
blijkt dat voor de minima in 1999 per saldo een positief koopkrachteffect
van 1 tot 11/4% wordt verwacht. Uit het totale koopkrachtbeeld komt naar voren
dat met name de lagere inkomens, zoals mensen met een bijstandsuitkering en
werknemers rond minimumloonniveau, relatief voordeel hebben van de fiscale
maatregelen.De door deze leden aangesneden kwestie is overigens eerder aan
de orde gesteld tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen 1999. Bij
de schriftelijke beantwoording van kamervragen (brief van minister van Financien,
30 september 1998, kenmerk AFEP/98-58M, blz 7 is daarop ook ingegaan. Wij
verwijzen daar eveneens kortheidshalve naar.De leden van de SGP-fractie vragen nader in te gaan op het commentaar
van het coördinatie-orgaan samenwerkende ouderenorganisaties (CSO) op
het onderhavige wetsvoorstel waarin zij stelt dat zij een aantal risico's
ziet bij de invoering van de knip in de eerste schijf. Mogelijkheden om te
differentiëren in bijvoorbeeld de ouderenaftrek zouden voor ouderen die
met een inkomen net boven de knip zitten, tot een onevenredige lastenverzwaring
kunnen leiden.De ouderenaftrek en de aanvullende ouderenaftrek die thans gelden tot
het einde van de eerste schijf, zullen vanaf 1999 van toepassing zijn
op zowel het eerste als het tweede gedeelte van de huidige eerste schijf.
Het stelsel van ouderenaftrekken ondergaat derhalve geen veranderingen die
nadelig zijn voor belastingplichtigen met een inkomen juist boven de knip
in de eerste schijf. 3. Verhoging energiebelastingen, algemeen btw-tarief op
water en terugsluis (verschuiving en vergroening) 3.1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie stellen dat indien de ecotax een gedragsverandering
met zich meebrengt, de opbrengsten in de komende jaren een dalende
tendens zouden moeten vertonen. Zij vragen of dit wordt ingecalculeerd en
of het in dit kader verantwoord is om structurele tariefverlagingen door te
voeren: De leden van de fracties van GPV en RPF stellen een soortgelijke vraag.In de eerste plaats merken wij op dat het effect van de gedragsveranderingen
relatief bescheiden is, en pas op termijn zijn volle omvang zal bereiken.
Verder zijn er andere factoren die op termijn de opbrengst doen toenemen.
Een belangrijke factor in dat verband is de economische groei. In het algemeen
geldt dat de milieu-effecten van de voorgestelde vergroening, gemeten aan
milieudoelstellingen qua belang «meetellen», hoewel de invloed
op de belastingopbrengst op termijn relatief gering is. De in het Regeerakkoord
opgenomen verhoging van de energiebelastingen met 3,4 miljard gulden leidt
bijvoorbeeld op termijn volgens het CPB tot een energiebesparingseffect van
2% en een CO2-effect van circa 5 Mton. Gemeten aan de milieudoelstellingen
is dit een relevant effect. De hieraan te koppelen terugloop van de initieel
geraamde opbrengst beloopt bij realisering van dit gedragseffect eveneens
enkele procenten. Ten opzichte van de belastingraming is dit lange termijneffect
te verwaarlozen.De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de vergroening, zoals deze
thans wordt voorgesteld, niet te veel een vorm van straffen in plaats van
belonen is.Zoals in de memorie van toelichting is uiteengezet gaat het bij dit wetsvoorstel
om een eerste belangrijke stap in de richting van «verschuiving en vergroening
van het belastingstelsel». Als onderdeel van de terugsluis van de opbrengsten
van de verhoging van de regulerende energiebelasting zal f 500 miljoen
worden besteed aan positieve prikkels. Hiermee wordt het samengaan van belonen
en belasten in de verdere vergroening van het belastingstelsel vorm gegeven.
Het is draagvlakbevorderend en kan een belangrijke impuls betekenen voor verdergaande
energiebesparing door bedrijven en gezinnen. Anderzijds draagt de verhoging
van de regulerende energiebelasting bij aan een andere belangrijke doelstelling
uit het Regeerakkoord: de verschuiving van directe naar indirecte belastingen,
waardoor ruimte ontstaat voor de verlaging van de belastingdruk op arbeid
door verlaging van de tarieven van de loon- en de inkomstenbelasting. De verlaging
van de lastendruk op arbeid geschiedt in dit wetsvoorstel wat betreft de terugsluis
naar huishoudens door het aanbrengen van een knip in de eerste schijf in combinatie
met een verlaging van het tarief van de nieuwe eerste schijf.De leden van de SGP-fractie vragen of kleinere bedrijven en gezinnen met
lagere inkomens wel worden overgecompenseerd gegeven de uitgaven die bedrijven
en gezinnen zich zullen moeten getroosten om van de positieve milieuprikkels
te kunnen profiteren. Ook de leden van de VVD-fractie vragen zich af of de
kosten van investeringen om energiebesparing te realiseren zijn betrokken
bij het overzicht van de compensatie van de lastenverzwaring.De berekening van het saldo van heffing en terugsluis wordt zowel voor
huishoudens als bedrijven op macro-niveau gemaakt. Of de lastenverzwaring
ten gevolge van de energiebelasting op micro-niveau wordt gecompenseerd hangt
onder meer af van het energieverbruik en van de mate waarin energiebesparende
maatregelen worden getroffen. Huishoudens en bedrijven die door het treffen
van maatregelen profiteren van de positieve prikkels, en/of een relatief laag
energieverbruik hebben, zullen als gevolg van de belastingverschuiving een
financieel voordeel hebben. Huishoudens en bedrijven met een relatief hoog
energieverbruik die geen besparingsmaatregelen treffen zullen een financieel
nadeel ondervinden. De regering beoogt op deze wijze een krachtige impuls
te geven aan het energiebesparende gedrag van bedrijven en huishoudens. Bij de berekening van de lastenverzwaring en de compensatie zijn de
energiebesparingsinvesteringen buiten beschouwing gebleven, omdat ook de door
deze maatregelen uitgespaarde energiekosten (inclusief energiebelasting) buiten
de berekening blijven. Daarbij dient bedacht te worden dat doorgaans (mede
door de positieve prikkels) nog rendabele maatregelen getroffen kunnen worden.De leden van de fracties van D66 en de PvdA vragen naar de ruimte die
ontstaat voor verdere vergroening nu duidelijk is dat Duitsland voornemens
is vanuit milieuoverwegingen fiscale maatregelen door te voeren. Ook vragen
de leden van de D66-fractie hoe groot de regering de kans acht op verdere
fiscale vergroening op europees niveau.Het Duitse Regeerakkoord voorziet globaal in drie jaarlijkse verhogingen
van de brandstofaccijnzen en energiebelastingen met in totaal 12 miljard DM
per jaar. Voor de in 1999 te nemen stap is een invulling bekend van 6 pfennig
per liter motorbrandstoffen, 2 pfennig per kWh elektriciteit en bijna 3 pfennig
per m3 aardgas. De energie-intensieve industrie wordt daarbij ingevolge
het Duitse Regeerakkoord ontzien. Voor de maatvoering van de Nederlandse energiebelastingen
kunnen de ontwikkelingen in Duitsland op termijn zeker van belang zijn. Duitsland
is echter niet het enige relevante buurland. De definitieve invulling van
de Duitse plannen moet worden afgewacht voordat een afgerond oordeel kan worden
gegeven. Het gegeven dat Duitsland enige «achterstand» inhaalt
op Nederland wat betreft energiebelastingen is in elk geval geen aanleiding
de in het Regeerakkoord vastliggende beleidsvoornemens op dit gebied te herzien.
Van belang op dit vlak zijn ook de initiatieven die het Duitse EU-voorzitterschap
in de eerste helft van 1999 zal ontwikkelen om de voortgang in de Europese
Unie met een Europees gecoördineerde energiebelasting te bespoedigen.
Hiermee beantwoorden wij ook de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar
de mogelijkheden die de regering ziet om grotere verbruikers sterker in de
regulerende energiebelasting te betrekken gegeven het aantreden van een nieuwe
Duitse regering.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de toezegging van de Staatssecretaris
van Financiën tijdens het nota-overleg over het NMP3 om het werk van
de Werkgroep vergroening van het fiscale stelsel voort te zetten reeds is
uitgevoerd. De toenmalige Staatssecretaris heeft op dit punt aangegeven voorstander
te zijn van een vervolgwerkgroep op dit gebied, maar een beslissing aan zijn
ambtsopvolger over te laten. Inmiddels heeft de tweede ondergetekende besloten
tot de instelling van een nieuwe werkgroep met als primaire taak een advies
uit te brengen over de mogelijkheden tot verdere vergroening van het fiscale
stelsel in vervolg op de in het Regeerakkoord opgenomen maatregelen op dit
gebied. De nieuwe werkgroep zal begin volgend jaar worden geinstalleerd. Eventuele
wensen vanuit de Kamer voor activiteiten van de nieuwe werkgroep rond bepaalde
onderwerpen zal de tweede ondergetekende tegen die tijd graag aan de werkgroep
ter kennis brengen.Met betrekking tot de door deze leden in dit verband genoemde mogelijkheid
van een REB-vrijstelling voor bedrijven met controleerbare meerjarenafspraken,
verwijzen wij naar de briefwisseling en de overleggen met de Kamer op dit
punt, waaruit blijkt dat wij geen mogelijkheden zien een dergelijke regeling
in het leven te roepen en dat wij daarvoor in de plaats de energieinvesteringsaftrek
hebben ingevoerd.De leden van de fractie van GroenLinks stellen de fiscale maatregelen
voor verdere vergroening aan de orde die deze fractie in haar tegenbegroting
heeft opgenomen. Op de onderdelen van deze tegenbegroting is de Minister-President
reeds bij de Algemene Politieke Beschouwingen 1999 ingegaan. Wij verwijzen
daarnaar. Specifiek voor de onderdelen van de tegenbegroting die
voorzien in een verdere verhoging van de energiebelastingen voor midden- en
grootverbruik dan in het Regeerakkoord opgenomen merken wij nog op dat de
gewijzigde politieke situatie in Duitsland de kansen voor voortgang met een
Europees gecoördineerde energiebelasting heeft vergroot. Indien Europees
voortgang wordt geboekt op dit terrein ontstaat ook voor Nederland een nieuw
kader. Volledigheidshalve wordt er op gewezen dat Nederland naast de regulerende
energiebelasting al sinds 1988 als één van de weinige EU-landen
een energiebelasting kent die vrijwel uniform op klein-, midden- en grootverbruik
wordt toegepast (de brandstoffenbelasting). 3.2. Regulerende energiebelastingDe leden van de fracties van PvdA, CDA en D66 stellen een aantal vragen
met betrekking tot de tariefstructuur voor de verhoging van de energiebelastingen
die in het Regeerakkoord als vertrekpunt is vastgelegd. Dit vertrekpunt voorziet
in de omzetting van de heffingsvrije voet in een vast bedrag, in een bevriezing
van dit bedrag op de waarde van de heffingsvrije voet onder de bestaande regulerende
energiebelasting (f 100) en in een zwaardere belasting van elektriciteit
in verhouding tot de belasting op gas dan zou voortvloeien uit de thans geldende
structuur in de regulerende energiebelasting. In het Regeerakkoord is daarbij
aangegeven dat nog een nadere verschuiving tussen de verhoging op gas, elektriciteit
en de heffingsvrije voet kan worden aangebracht, mits de verhouding in de
bijdrage tussen bedrijven en huishoudens constant blijft.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, is enige tijd nodig
om de overgangsproblemen, de inkomenseffecten en de energiebesparingseffecten
van de structuur die het Regeerakkoord als vertrekpunt kiest, te bezien en
na te gaan welke verschuivingen binnen die structuur eventueel gewenst kunnen
zijn. In het belastingplan 1999 is er daarom voor gekozen zoveel mogelijk
aan te sluiten bij de huidige structuur van de regulerende energiebelasting.
Daarmee wordt niet vooruitgelopen op een afweging die nog moet worden gemaakt,
de leden van de PvdA-fractie vragen daarnaar. De door de leden van verschillende
onderscheiden fracties aan de orde gestelde aspecten worden in die afweging
betrokken. Het is onze bedoeling deze afweging af te ronden in het kader van
de voorbereiding van de tweede tranche van de vergroening die zijn beslag
zou moeten krijgen per 1 januari 2000. In het wetsvoorstel dat daartoe zal
worden ingediend zal worden uiteengezet hoe die tweede tranche past binnen
een dan aan te geven definitieve invulling van de verhoging van de energiebelastingen
binnen de randvoorwaarden van het Regeerakkoord.De leden van de fractie van de PvdA vragen welke andere oplossingen dan
de nu gekozen, worden overwogen met betrekking tot de geconstateerde problemen
bij de heffing van niet-leidinggebonden brandstoffen.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven zijn voor de opzet van
een eventuele andere oplossing mede de verbruiksgegevens van belang. Deze
zijn nog niet beschikbaar. Deze gegevens zijn onder meer van belang voor de
beantwoording van de vraag hoeveel verzoeken om teruggaaf zijn te verwachten
bij het hanteren van een of meer bepaalde verbruiksgrenzen. Daarnaast speelt
de volgende factor een rol. De aan het hanteren van verbruiksgrenzen verbonden
problemen deden zich bij de introductie van de REB eveneens voor bij de toepassing
van de belastingvrije voet. Om die reden is er toen voor gekozen het ontbreken
van de belastingvrije voet voor niet-leidinggebonden brandstoffen te compenseren
door de tarieven voor deze brandstoffen op een lager niveau vast te stellen
dan zou voortvloeien uit de voor de bepaling van de tarieven gehanteerde berekeningswijze
(bijvoorbeeld voor gasolie een tarief van f 85,30 in plaats van f 125,40
per 1000 L). Indien de belastingvrije voeten in de REB zouden worden vervangen
door een vaste aftrek in guldens per elektriciteitsaansluiting,
zou de hiervoor genoemde tariefsverlaging ongedaan kunnen worden gemaakt.
De effecten hiervan dienen te worden meegewogen bij de vormgeving van een
andere oplossing.Deze leden vragen voorts naar een overzicht van de opbrengsten van de
REB naar bedrijfssectoren en verbruikscategorie.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven is voor de heffing en
terugsluis aangesloten bij een verdeling over de verzamelsectoren landbouw,
midden- en kleinbedrijf en groot bedrijf (zie tabel 4 in onderdeel 3.7 van
de memorie van toelichting). Met betrekking tot de indeling naar verbruikerscategorieën
kan worden gemeld dat naar het energieverbruik per thans geintroduceerde verbruikscategorieën
onderzoek door het CBS plaatsvindt ter voorbereiding van de vormgeving van
de volgende tranches vergroening.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie naar een
overzicht van de inflatie-effecten van de energiebelastingen is onderstaand
een overzicht weergegeven van de invloed van de regulerende energiebelasting
op de inflatie in de afgelopen jaren. Dit betreft de bijdrage aan de gerealiseerde/geraamde
inflatie. De raming van het effect in 1999 is eveneens aangegeven.1996: 0,2%1997: 0,1%1998: 0,1%1999: ¼%De leden van de fracties van het CDA, de SP en GroenLinks stellen een
aantal vragen met betrekking tot de positie van grootverbruikers ten opzichte
van het concurrerende buitenland.Bij de keuze voor de thans voorgestelde maatregelen heeft de regering
zich gebaseerd op het onderzoek dat het CPB in samenwerking met ECN en RIVM
heeft gedaan naar de vraag welke verhogingen van de energiebelastingen nationaal
nog economisch inpasbaar zouden kunnen zijn gelet op de internationale concurrentiepositie.
Het CPB komt in de publicatie «Vergroening en energie, Effecten van
verhoogde energieheffingen en gerichte vrijstellingen» (werkdocument
96 van 1997) tot de conclusie dat een verhoging van de energiebelastingen
met een bedrag van rond de f 3,4 miljard als economisch inpasbaar kan
worden aangemerkt. Voorts wordt verwezen naar de schriftelijke reactie van
de regering op de motie Marijnissen (Kamerstukken II 1998/1999, 26 200,
nr. 36). Anders dan de leden van de fractie van de SP zijn wij van mening
dat het voor een reële vergelijking van de energiekosten noodzakelijk
is om ook rekening te houden met de indirecte energiekosten waarmee grootverbruikers
worden geconfronteerd.Met betrekking tot de vraag van de leden van de fractie van de SP welk
deel van de totale opbrengst van de regulerende energiebelasting terecht komt
bij Shell en Esso, verwijzen wij naar de beantwoording van een vergelijkbare
vraag in de nota naar aanleiding van het verslag bij de invoering van de regulerende
energiebelasting (Kamerstukken II 1995/96, 24 250, nr. 6, blz. 30), waarin
de systematiek en de achtergrond van het bestaande mechanisme is toegelicht.
Daarbij dient men in aanmerking te nemen dat het uitgangspunt destijds van
een 50%-Groningenproductie naar huidig inzicht te hoog is. Voor de komende
jaren is de verwachting thans dat het Groningenveld circa 25% van de Nederlandse
gasproductie voor zijn rekening neemt. Er zal aldus een bedrag overeenkomend
met circa 1,25% van de heffingsopbrengst op gas worden verrekend met de NAM,
waarin Shell en Esso elk een aandeel van 50% hebben. Bij de invoering van
de regulerende energiebelasting was dat nog 2,5%. 3.3. Positieve prikkelsDoor een aantal leden zijn vragen gesteld over de zogenoemde positieve
prikkels voor huishoudens en bedrijven. De leden van de fractie van de PvdA
vragen een nadere invulling van het voor 1999 uitgetrokken budget voor positieve
prikkels. Ook de leden van de fractie van het CDA vragen hoe dit belasten
en belonen gestalte krijgt en waaruit de stimulerende maatregelen bestaan.Op grond van het Regeerakkoord zal uit de opbrengst van de te verhogen
regulerende energiebelasting na drie jaar structureel f 500 miljoen beschikbaar
komen om energiebesparende activiteiten van burgers en bedrijven te belonen.
Voor het komende begrotingsjaar zal ruwweg een derde deel daarvan voor positieve
prikkels worden ingezet, te weten f 100 miljoen ten behoeve van bedrijven
en f 70 miljoen ten behoeve van huishoudens.Zoals in de memorie van toelichting is uiteengezet zullen voor de positieve
prikkels voor het bedrijfsleven bestaande fiscale faciliteiten worden benut,
zoals de energie-investeringsaftrek en de regeling groenbeleggen. Met inachtneming
van de reservering van f 32 mln voor de landbouwsector hebben wij gekozen
voor een verdeling die uitgaat van een zo hoog mogelijk milieurendement. Voor
de energie-investeringaftrek zal daarom een extra bedrag van f 50 miljoen
worden uitgetrokken via uitbreiding en aanpassing van de Energielijst behorende
bij de Uitvoeringsregeling energie-investeringsaftrek; voor de regeling groenbeleggen
zal f 11 miljoen extra worden uitgetrokken, waarvan f 5 miljoen
ten behoeve van de landbouwsector. Naast deze f 5 miljoen wordt ten einde
te bereiken dat f 32 miljoen wordt aangewend voor de landbouwsector (om
het negatieve saldo van heffing en terugsluis van de eerste tranche-verhoging
milieubelastingen te compenseren) een bedrag van f 22 miljoen aangewend
via een in de loop van 1999 in te voeren milieu-investeringsaftrek, terwijl
over f 5 miljoen nog nadere besluitvorming dient plaats te hebben. Verder
zal een bedrag van f 12 miljoen van de positieve prikkels voor het bedrijfsleven
verlopen via de regeling met betrekking tot de positieve prikkels huishoudens,
omdat in die regeling voor een deel ook anderen dan huishoudens, zoals woningbouwcorporaties,
zullen meelopen. Het is de bedoeling dat de regeling «positieve prikkels
voor huishoudens», de leden van de fractie van de PvdA vragen hiernaar,
wordt opgezet in de vorm van een fiscale faciliteit. De regering is voornemens,
dit in antwoord op een vraag van de fractie van D66, deze fiscale faciliteit
onderdeel te maken van de regulerende energiebelasting om zo «belasten»
en «belonen» zo goed mogelijk op elkaar te kunnen laten aansluiten.
Over de vormgeving vindt thans overleg plaats met de energiedistributiebedrijven.
In dat kader zullen tevens de bestaande subsidieregelingen – wij nemen
aan dat de leden van de fractie van D66 doelen op de door de energiedistributiebedrijven
uitgevoerde regelingen in het kader van het Milieu Actie Plan – aan
de orde komen.De wijziging van de energie-investeringsaftrek en de regeling groenbeleggen
zal per 1 januari 1999 ingaan. Beide kunnen worden gerealiseerd via wijziging
van de reeds bestaande ministeriële regelingen terzake. De aanpassing
van de regelingen wordt ingepast in de jaarlijkse cyclus en zal zo mogelijk
in de loop van december, de leden van de fractie van het SGP vragen hiernaar,
worden gepubliceerd in de Staatscourant. Het wetsvoorstel met betrekking tot
de positieve prikkels huishoudens heeft een beoogde ingangsdatum van 1 juli
1999. In dit wetsvoorstel zal, naar thans wordt voorzien, tevens de nieuw
in te voeren milieu-investeringaftrek voor milieuen welzijnsvriendelijke investeringen
worden betrokken. In antwoord op een vraag van de leden van de PvdA-fractie
met betrekking tot deze investeringen merken wij op dat deze vooral betrekking
hebben op bedrijfssystemen en bedrijfsmiddelen op land- en tuinbouwbedrijven
die met name een belangrijke verbetering betekenen op het gebied van milieu
en welzijn. De exacte omschrijving van de betreffende bedrijfsmiddelen vindt
plaats in het kader van een begin 1999 op te stellen lijst.Naar aanleiding van vragen van de leden van de fractie van de PvdA, D66
en het CDA over de regeling Groen Beleggen merken wij het volgende op.In de korte periode dat de regeling Groen Beleggen van kracht is, hebben
ruim 600 projecten zich voor de faciliteit gekwalificeerd. Deze projecten
vertegenwoordigen een investeringsbedrag van circa 4 miljard gulden. De regeling
geniet inmiddels ruime bekendheid bij spaarders, banken en investeerders.
In het kader van de positieve prikkels bedrijfsleven zal een bedrag van f 11
miljoen worden toegevoegd aan de regeling Groen Beleggen. Daarvan is f 5
miljoen gericht op de agrarische sector en het overige voor verlenging van
de regeling voor Duurzaam Bouwen in de nieuwbouw en de openstelling van de
regeling voor duurzame renovatie van woningen. Duurzaam Bouwen inzake de nieuwbouw
in de regeling Groen Beleggen wordt thans geëvalueerd. De Evaluatie Groen
Beleggen/Duurzaam Bouwen zal rond de jaarwisseling aan de Tweede Kamer worden
gezonden. De voorlopige uitkomsten zijn, naar het zich thans laat aanzien,
positief. Mogelijk zal de ministeriële regeling op enkele uitvoeringsaspecten
worden aangepast. Zo'n eventuele aanpassing zal tegelijkertijd met de uitbreiding
van de regeling in het kader van de positieve prikkels bedrijven plaatsvinden.
De inzet van de regeling Groen Beleggen op enkele nieuwe categorieën
van projecten en projecten in het buitenland, zoals aangekondigd in het belastingplan
1998, waarnaar de leden van de D66-fractie vragen, zijn uitgewerkt in ministeriële
regelingen. De regelingen zijn gepubliceerd d.d 16 oktober 1998 (Stcrt 198)
respectievelijk 11 september 1998 (Stcrt 173) en zijn nog te recent om hierover
resultaten te kunnen melden.Op de vraag van de leden van de fractie van D66 of kan worden aangegeven
of de regeling positieve prikkels huishoudens ten goede komt aan huishoudens
met minimumloon of AOW zonder aanvullend pensioen wordt opgemerkt dat het
streven is gericht op een laagdrempelige regeling die voor alle huishoudens
van belang kan zijn. Dit onderwerp kan aan de orde komen bij de behandeling
van het wetsvoorstel positieve prikkels huishoudens dat begin volgend jaar
bij de Kamer zal worden ingediend.Met betrekking tot de vraag van deze leden of bij de vormgeving van deze
regeling ook de door D66 bij motie verzochte uitzondering voor rente op leningen
voor milieuvriendelijke investeringen in de beperking van de aftrekbaarheid
van rente op consumptief krediet wordt betrokken, wordt verwezen naar de brief
van 25 november 1997 naar aanleiding van de motie Giskes waarin is aangegeven
dat zal worden bezien hoe bedoelde milieuvriendelijke investeringen het meest
effectief kunnen worden gestimuleerd. Bij de vormgeving van het voorgenomen
stelsel van positieve prikkels zal hieraan invulling worden gegeven. 3.5 Omzetbelasting op waterLeden van verschillende fracties hebben vragen gesteld over de voorgestelde
herschikking van water naar het algemene BTW-tarief. Met de maatregel wordt
gestalte gegeven aan globaal een derde van de taakstelling uit het Regeerakkoord
om in totaal f 700 mln te verschuiven van de loon- en inkomstenbelasting naar
de indirecte belastingen in de milieusfeer anders dan via de energiebelastingen.
De nu voor 1999 voorgestelde maatregel is een van de mogelijkheden die in
de verkenning voor de invulling van de f 700 mln is genoemd. De opbrengst
voor zover ten laste van huishoudens wordt geheel teruggesluisd
naar de loon- en inkomstenbelasting en de opbrengst ten laste van bedrijven
is teruggesluisd als onderdeel van het lastenverlichtingspakket voor die sector.
Deze herschikking is reeds aangekondigd in de Miljoenennota 1999 en de begroting
van hoofdstuk IXB (Financiën).De leden van de PvdA-fractie constateren dat het VNO/NCW betoogt dat de
stellingname van de regering dat de verhoging van de BTW op water volledig
op huishoudens rust niet juist zou zijn. In dit verband vragen zij naar de
schattingsopbrengst ten aanzien van het verhoogde BTW-tarief op water en prestaties
die daarmee te maken hebben zoals meterhuur. Ook de leden van de CDA-fractie
vragen naar de effecten van de BTW-verhoging voor sectoren die van BTW zijn
vrijgesteld.Wat betreft de bovenvermelde constatering is kennelijk sprake van een
misverstand. In de raming in de memorie van toelichting van de effecten van
de verhoging van het BTW-tarief op water zijn de volgende gegevens verwerkt: huishoudens240 mln overheid
(incl. onderwijs) 10 mln vrijgestelde instellingen 5 mln  totaal255 mlnDe effecten voor de overheidssector zijn in tabel 2 van paragraaf 3.7
van de memorie van toelichting verwerkt in de kolom «huishoudens»
(in totaal 250 mln). De effecten voor de vrijgestelde instellingen zijn verwerkt
in de kolom bedrijven (5 mln). Voor de kwartaire sector werkt de verhoging
van het BTW-tarief op water door in de prijsbijstelling. In de gepresenteerde
cijfers zijn de prestaties die met water samenhangen begrepen. Een uitsplitsing
van de cijfers naar enerzijds water «sec» en anderzijds met waterlevering
samenhangende prestaties zoals meterhuur, is niet voorhanden. Vermoedelijk
gaat het om een relatief bescheiden bedrag. Ontkoppeling van de verschillende
soorten prestaties zou administratieve problemen geven, en ook op Europeesrechtelijke
bezwaren kunnen stuiten.De leden van de VVD-fractie vragen of bij de lastenverzwaring voor huishoudens
rekening is gehouden met de verhoging van het BTW-tarief op drinkwater en
noemen daarbij een bedrag van f 140. Bedoeld bedrag ziet, zoals onder
tabel 2 van de memorie van toelichting is aangegeven, op de verhoging van
de energiebelastingen. Het gemiddelde effect per huishouden van de BTW-verhoging –
de leden van de VVD-fractie vragen hiernaar – bedraagt ruim 35 gulden
per jaar.De leden van fracties van de PvdA, het SGP en VVD vragen of de voorgestelde
maatregel past in het streven naar verdere BTW-harmonisatie binnen de EU.Dit streven kan, zo antwoorden wij deze leden, enerzijds zien op harmonisatie
van de hoogte van het verlaagde tarief en van het algemene tarief, en anderzijds
op de categorieën goederen en diensten waarop die tarieven betrekking
hebben. Ten aanzien van water(distributie) biedt de zogenoemde Zesde BTW-richtlijn
thans de lidstaten de facultatieve mogelijkheid tot toepassing van het verlaagde
tarief, een verplichting is dit dus niet. En ook niet alle lidstaten maken
van die mogelijkheid gebruik. Dit blijkt mede uit onderstaand overzicht dat
op verzoek van de leden van de fractie van D66 is opgesteld – naar de
stand per 1 januari 1998 – met betrekking tot de tariefstoepassing door
de lidstaten op water(distributie). Overzicht van de BTW-tarieven per 1 januari 1998 op water(distributie)
in de EU-lidstaten België 6 Denemarken25Duitsland 7 Griekenland 8 Spanje 7 Frankrijk5,5 Ierlandvrijstelling Italië10 Luxemburg3 Oostenrijk10 Portugal 5 Finland22 Zweden25Verenigd Koninkrijk 0De thans voorgestelde maatregelen passen binnen de bestaande bepalingen
van deze richtlijn alsmede binnen de door de regering wenselijk geachte milieumaatregelen,
in dit geval waterbesparing. Voor een harmonisatie van tarieven is er op dit
moment ook nog geen concreet voorstel van de Europese Commissie.Tot dusverre zijn de harmonisatievoorstellen van de Commissie veel meer
gericht geweest op een harmonisatie van de hoogte van de tarieven (en met
name het algemene tarief) dan op de reikwijdte van de categorieën waarop
die worden toegepast. Concrete voorstellen voor een nadere harmonisatie op
dit gebied zijn nog niet gedaan. Er kan dus ook nog niet worden gesproken
van een streven tot harmonisatie ter zake, waarbij wij opmerken dat een verplichte
toepassing door alle lidstaten van het verlaagde tarief op met name genoemde
goederen en diensten ons geen reële optie lijkt, waarbij nog bij komt
dat Denemarken in het geheel geen verlaagd tarief kent.De leden van de fracties van VVD, CDA, GPV, RPF en SGP vragen of drinkwater
niet gezien dient te worden als een noodzakelijke levensbehoefte die als zodanig
onder het verlaagde BTW-tarief valt. Bij de beantwoording van de vraag welke
goederen en diensten onder het verlaagde tarief dienen te vallen is in het
verleden aanvankelijk uitgegaan van een pakket van zogeheten eerste levensbehoeften,
of anders geformuleerd: van goederen en diensten die in het bestedingspakket
van minder draagkrachtigen een belangrijke plaats innemen. Water is daar tot
nu toe onder gerangschikt. In de afgelopen tijd hebben in dat pakket diverse
aanpassingen plaatsgevonden, hetzij op basis van de zogenoemde Europese BTW-tariefrichtlijn,
hetzij op basis van andere ontwikkelingen of inzichten waarbij ook budgettaire
aspecten een rol speelden. In het belang van de bescherming van het milieu
acht de regering het wenselijk een zuinig watergebruik te bevorderen en de
levering van leidingwater daarom te belasten naar het algemene BTW-tarief,
zoals in het recente verleden via de invoering van de grondwaterbelasting
ook een prijsprikkel is verbonden aan waterverbruik. Daarbij moet worden bedacht
dat de huishoudens voor de gevolgen van de BTW-maatregel worden gecompenseerd.
Er kan dus niet worden gezegd dat de oorspronkelijke doelstelling uit het
oog wordt verloren. Verder merken wij op dat het hier niet wezenlijk anders
is dan bij aardgas en elektriciteit: ook verwarming en verlichting behoren
tot de eerste levensbehoeften, waarvoor de Europese BTW-richtlijn de mogelijkheid
van een belasting tegen een verlaagd BTW-tarief biedt (zij het onder voorbehoud
van een concurrentietoets door de Europese Commissie), waar in de Nederlandse
situatie (ook) geen gebruik wordt gemaakt. De levering van mineraalwater in de zin van artikel 8 van de Wet op de
verbruiksbelastingen van alcoholvrije dranken en van enkele andere producten
blijft – de leden van de fracties van het CDA en de SGP refereren daaraan –
onderworpen aan het verlaagde BTW-tarief. Dit past in de wens om alle voedingsmiddelen
onder het verlaagde tarief te rangschikken. Water wordt voor de BTW echter
niet als voedingsmiddel beschouwd. Dit blijkt uit het feit dat het thans als
zelfstandige post is genoemd voor de toepassing van het verlaagde tarief,
en niet is begrepen in de categorie «eet- en drinkwaren die plegen te
worden aangewend voor menselijke consumptie». Tevens is door het handhaven
van het verlaagde tarief voor mineraalwater rekening gehouden met uitvoeringsproblemen
en administratieve lasten voor bijvoorbeeld de levensmiddelenbranche en de
horecasector – die mineraalwater en andere voedingsmiddelen leveren
aan de eindconsument – en met de controle-taak van de Belastingdienst.
Het handhaven van het verlaagde BTW-tarief ligt in deze optiek meer voor de
hand dan een verlaging van de verbruiksbelasting, waarop de leden van de fractie
van het CDA doelen. In dit kader merken wij voorts op, de leden van deze fractie
vragen daarnaar, dat er geen aanleiding is om te veronderstellen dat de onderhavige
maatregel fraudegevoelig is. Het verlaagde tarief voor de levering van mineraalwater
past voorts in het destijds ingezette alcohol-ontmoedingingsbeleid. Door alle
alcoholhoudende dranken te belasten naar het algemene BTW-tarief blijft immers
ook voor de BTW een nadrukkelijk onderscheid bestaan tussen alcoholische dranken
en overige dranken. 3.6. MilieueffectenNaar aanleiding van vragen van de leden van D66-fractie over de effectiviteit
van het nihiltarief voor groene stroom kunnen wij antwoorden dat de daadwerkelijke
invoering van het nihiltarief pas in mei heeft plaatsgevonden (nadat de daarvoor
gevraagde toestemming van de EC was verkregen). Daardoor hebben de energiedistributiebedrijven
hiermee nog maar gedurende een beperkte periode ervaring. Volgens opgave van
EnergieNed is de afzet van fiscale groene stroom gestegen van 150 GWh in februari
1998 tot 230 GWh in september 1998. De productie van duurzame energie ( die
volgens de definitie van art.36o van de Wet belastingen op milieugrondslag
door de energiedistributiebedrijven als groene stroom zou kunnen worden afgezet)
bedroeg in 1997 circa 900 GWh, zodat er – landelijk gezien – nog
voldoende groeimogelijkheden zijn voor groene stroom.Met de voorgestelde verhoging van de REB op elektriciteit wordt het prijsverschil
tussen groene stroom en niet-groene stroom zodanig verminderd, dat de regering
daarvan voldoende stimulans verwacht voor een verdere groei van de vraag naar
groene stroom. Invoering van een negatieve regulerende energieheffing op groene
stroom is niet overwogen. Wij verwijzen voor ons standpunt ter zake naar de
Nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel Fiscale milieuversterking
(kamerstukken II 1997/98, 25 689, nr. 6, blz. 31). 3.7. Terugsluis en budgettaire effectenDe leden van de PvdA-fractie zijn verheugd over de voortvarende manier
waarop de vergroening ter hand wordt genomen. Zij vragen welk totaalbedrag
wordt ingezet voor verlichting van de lasten op arbeid.Voor de compensatie van de huishoudens vindt op 70 mln positieve prikkels
na, alle compensatie plaats via verlaging van de loon- en inkomstenbelasting.
Van de 1155 mln verlaging loon- en inkomstenbelasting kan 70 mln uit hoofde
van de verhoging van de ouderenaftrek en de aanvullende ouderenaftrek niet
aan de factor arbeid worden toegerekend; van het restant (1085
mln) leidt een substantieel deel tot een verlaging van de lasten op arbeid.De terugsluis van het aandeel van de bedrijven (415 mln) verloopt met
uitzondering van 100 mln positieve prikkels eveneens grotendeels via verlaging
van de lasten op arbeid.De leden van de fracties van D66 en het SGP verzoeken de regering de koopkrachteffecten
van de voorgestelde vergroeningsmaatregelen en de daarbij behorende compensatiemaatregelen
aan te geven. Voorts vragen de leden van de D66-fractie of in de compensatie
via het tarief eerste schijf tevens de verhoging van het BTW-tarief op water
is begrepen. Ook de leden van de fracties van de GPV en de RPF vragen naar
koopkrachteffecten voor een aantal specifieke groepen van belastingplichtigen
en huishoudens posities.De koopkrachteffecten van heffing (inclusief het effect van de BTW-verhoging
op water) en terugsluis zijn begrepen in het totale koopkrachtoverzicht voor
1999 zoals weergeven op bladzijde 80 van de Sociale Nota.Dit overzicht is hieronder opgenomen in de eerste kolom van de tabel.
In de volgende kolommen zijn – dit mede in reactie op vragen van de
leden van de PvdA-fractie – de inkomenseffecten van heffing, en het
saldo van heffing en terugsluis weergegeven. Op basis van het Budgetonderzoek
van het CBS is berekend hoe de heffingen gemiddeld uitwerken voor huishoudens.
Hierbij zijn de huishoudens ingedeeld naar hun besteedbare inkomen in 10%
groepen, de zogenaamde decielen. In het eerste deciel zitten de huishoudens
met het laagste besteedbare inkomen; het tiende deciel bevat de huishoudens
met de hoogste besteedbare inkomens. De effecten van de vergroening per huishoudenspositie
zijn berekend met behulp van interpolatie. In de eerste kolom zijn de effecten
van de vergroening verwerkt op basis van de gangbare systematiek bij het presenteren
van koopkrachtoverzichten, te weten via het effect op de consumptieprijsindex. categoriekoopkr
acht 1999 (in %)vergroening (partieel)saldo vergroening en
terugsluis inactieven   sociale minima alleenstaand
zk <651¼– 0,5%0,1% sociale
minima paar mk <651– 0,4%0,1% sociale
minima paar zk <651– 0,4%0,1% AOW alleenstaand
zk >651 ½– 0,5%0,1%     actieven
(werknemers)   minimumloon paar mk1– 0,4%0%minimumplus paar mk¾– 0,4%0%modaal paar mk¾– 0,4%– 0,1%2*modaal paar mk¾– 0,3%– 0,1%Partieel bezien zullen huishoudens met een relatief hoog energieverbruik
een in beperkte mate andere inkomensontwikkeling kunnen ervaren dan in het
geïntegreerde inkomensbeeld aangegeven. Dit geldt ook voor huishoudens
die in andere zin afwijken van de globale veronderstellingen die in de afleiding
van het geïntegreerde inkomensbeeld zijn gehanteerd. Hierbij zij in algemene
zin opgemerkt dat belastingplichtigen hun energie- en waterverbruik kunnen
beïnvloeden door het treffen van energie- en waterbesparende maatregelen.Hoewel wij in het algemeen van mening zijn dat het inkomensbeeld primair
als het resultaat van een geïntegreerde benadering moet worden getoetst,
streven wij er naar het inzicht in de partiële effecten van vergroening
en terugsluis steeds verder te verbeteren. Voor de vormgeving van de tweede
en derde tranche is bijvoorbeeld aan het CBS opdracht verleend
tot een nadere detaillering van de huidige gemiddelde energieverbruiken naar
categorieën huishoudens.Hiermee is tevens een antwoord gegeven op de vraag van de leden van de
CDA-fractie of de bewindslieden de garantie geven dat niemand en op achteruit
gaat.De leden van de PvdA-fractie vragen specifiek naar het inkomenseffect
in guldens van de terugsluis naar huishoudens door het tarief van de eerste
schijf met 0,9%-punt te verminderen. Voor belastingplichtigen onder de 65
jaar met is het geïsoleerde inkomenseffect van een tariefverlaging met
0,9%-punt van het eerste deel van de eerste schijf in 1999 voorzover zij deze
schijf volmaken f135. Ouderen met alleen AOW hebben een inkomensvoordeel van
f 46 (alleenstaanden) en f 80 (gehuwden). Dit inkomenseffect is
kleiner omdat het belastbaar inkomen beneden de knip in de eerste schijf blijft.
Deze geringere inkomensvooruitgang van ouderen wordt overigens opgevangen
door verhoging van de ouderenaftrek met f 145 en verhoging van de aanvullende
ouderenaftrek met f 115.Naar aanleiding van vragen van deze leden over de ouderenaftrek merken
wij op dat bij de vormgeving van een deel van de compensatie van de verhoging
van de milieubelastingen voor ouderen aansluiting is gezocht bij het bestaande
instrumentarium, te weten door een verhoging van de ouderenaftrek en aanvullende
ouderenaftrek voor belastingplichtigen met een belastbaar inkomen tot aan
het einde van de nieuwe tweede schijf.Naar aanleiding van vragen van de leden van GroenLinks over het totaalplaatje
van de effecten van de vergroening inclusief terugsluis en de verdeling tussen
gezinnen en bedrijven antwoorden wij dat bij de vormgeving van de heffing
en de terugsluis voor een zo evenwichtig mogelijke opzet is gekozen. Zoals
wordt opgemerkt in de memorie van toelichting is bij het ontwerpen van het
terugsluispakket voor het bedrijfsleven de gelegenheid te baat genomen om
zo veel als mogelijk, toegespitst op de onderkant, de loonkosteneffecten van
de afschaffing van de franchise in de premie wachtgeldfonds te verminderen.
Mede in verband met deze extra doelstelling is de groep bedrijven als geheel
enigszins overgecompenseerd. De verschillen in het netto saldo (zie hiervoor
tabel 4 van de memorie van toelichting) binnen de sector bedrijven is niet
zeer groot. Ook de gezinnen worden overgecompenseerd. In antwoord op vragen van de D66-fractie over de invloed van de invoering
van een vaste aftrek van f 100 op de koopkracht voor huishoudens met
minimumloon en met modaal merken wij op dat een bevriezing van de heffingsvrije
voeten geen deel uitmaakt van het voorliggende wetsvoorstel. Dit aspect zal
worden meegenomen bij de uitwerking van de tweede en derde tranche.De leden van de SP-fractie menen dat de knip eerste schijf geen koopkrachtverbetering
betekent voor de minima. Immers de terugsluis energiebelasting bedraagt 135
gld maar men houdt daar maar 90 aan over vanwege een verhoging van de premies
volksverzekering. Intussen moet men wel zijn hogere eco-tax betalen. Van de
extra verlaging van het tarief van de nieuwe eerste schijf blijft, aldus deze
leden, niets over omdat deze verlaging samen met de vervallen rijksbijdrage
AOW wegvalt tegen de nabetaling sociale fondsen. Graag vernemen de leden van
de SP-fractie van de regering of deze constatering terecht is.In reactie hierop merken wij op dat een nabetaling aan de sociale fondsen
niet kan worden gezien als een lastenverhogende maatregel. De betalingen betreffen
verrekeningen van het Rijk en sociale fondsen van de loon- en
inkomstenheffing. Tegenover de verhoging van het belastingtarief van de (huidige)
eerste schijf staat een nagenoeg spiegelbeeldige verlaging van het premiedeel.
Per saldo gaat van deze nabetaling geen invloed uit.Voor een volledig beeld
dienen derhalve ook de premies volksverzekeringen in de beschouwing te worden
betrokken. Zoals hiervoor is geantwoord op vragen over koopkracht effecten
van vergroening wordt voor de minima in 1999 per saldo een positief koopkrachteffect
verwacht.Voorts vragen deze leden hoe de 1,3 mln belastingplichtigen die een lager
inkomen hebben dan de belastingvrije som gecompenseerd worden voor de energiebelasting.Wij wijzen erop, dat de compensatie voor de heffing plaatsvindt naar belastingplichtigen
voor de inkomstenbelasting. Het leeuwendeel van de genoemde 1,3 mln belastingplichtigen
maakt deel uit van een huishouden waar één of meer leden van
het huishouden profiteren van de terugsluismaatregelen.Voor een kleiner deel zal het hier gaan om de elders in deze nota besproken
groep zelfstandigen met een laag inkomen.Naar aanleiding van een vraag van deze leden over de compensatie voor
studenten merken wij op dat het budgettaire effect in verband met de gewijzigde
indexeringsgrondslag van de studiefinanciering 9 mln bedraagt.De leden van de D66-fractie vragen of een overzicht kan worden gegeven
van de compenserende maatregelen voor de verhoging van het BTW-tarief op water,
met in het bijzonder aandacht voor van BTW vrijgestelde instellingen.De effecten van alle heffingen en terugsluismaatregelen zijn, zo antwoorden
wij deze leden, verwerkt in tabel 2 van onderdeel 3.7 van de memorie van toelichting.
Dit betekent dat de BTW-verhoging op water eveneens via verlaging van het
tarief van de nieuwe eerste schijf en verhoging van de ouderenaftrekken gecompenseerd
wordt voor huishoudens. Het is dus niet zo dat voor de verhoging van het BTW-tarief
een separate terugsluis is vormgegeven.De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat de terugsluis naar bedrijven
met name bedrijven met werknemers in de lagere inkomensgroepen ten goede komt;
zij geven aan, evenals de leden van de fracties van D66 en de SGP, een reactie
op prijs te stellen met betrekking tot de commentaren van het VNO/NCW over
de terugsluis via de vennootschapsbelasting en de SPAK (in plaats van via
ziekenfondspremies).Bij de samenstelling van het terugsluispakket heeft de regering besloten,
naast de randvoorwaarde van een evenwichtige terugsluis, de loonkosteneffecten
van de afschaffing van de franchise in de wachtgeldfondspremie toegespitst
op de onderkant zoveel mogelijk te beperken. Het terugsluispakket zoals in
het onderhavige wetsvoorstel is opgenomen vormt (ook budgettair) een sluitend
en evenwichtig geheel. Achtergrond van de gekozen samenstelling van het terugsluispakket
is dat aldus voor werkgevers de loonkosteneffecten van de afschaffing van
de franchise in de wachtgeldpremie wordt verminderd, toegespitst op de onderkant.
De genoemde loonkostenstijging treedt met name op aan de onderkant van het
loongebouw.Budgettair is er voor komend jaar niet meer de ruimte om een verlaging
van de vennootschapsbelasting aan het pakket toe te voegen. Bij de volgende
tranches van de terugsluis zal ook de suggestie van VNO/NCW om te komen tot
een terugsluis via de vennootschapsbelasting kunnen worden betrokken. De leden van de SGP-fractie kunnen de keuze voor de verlaging van de ZFW-premie
voor werkgevers niet goed plaatsen in het licht van het door de regering beoogde
vermogensinhaal sociale fondsen. Het deel van de terugsluis voor bedrijven
via verlaging van de ZFW-premie heeft echter geen invloed op het exploitatiesaldo
van het ZFW-fonds. De premiederving als gevolg van de lagere ZFW-premie voor
werkgevers wordt namelijk deels gecompenseerd door verhoging van de ZFW-premie
voor werknemers en voor het overige gedeelte gedekt uit verhoging van de rijksbijdrage
aan het ZFW-fonds met 120 mln.Naar aanleiding van vragen van de leden van de D66-fractie over het instrument
van de ziekenfondspremie in relatie tot het JOZ 1999 merken wij op dat het
ZFW-premiepercentage van 5,85% voor werkgevers zoals vermeld in JOZ 1999,
inclusief de onderhavige partiële premieverlaging is. Er is met name
voor verlaging van de ZFW-premie werkgevers gekozen omdat dit instrument niet
alleen een bijdrage levert aan een evenwichtige terugsluis, maar ook aan vermindering
van de effecten van afschaffing van de WGF-franchise (zie tabel 3, paragraaf 3.7). De leden van de PvdA-fractie constateren terecht dat de verlaging van
de ZFW-premie voor werkgevers gezien moet worden ten opzichte van de situatie
zonder deze terugsluis. Na terugsluis stijgt de ZFW-premie voor werkgevers
van 1998 op 1999 van 5,6% naar 5,85%.De leden van de CDA-fractie vragen naar een overzicht van de uitwerking
van de terugsluis voor een aantal bedrijven in dezelfde sector met zeer uiteenlopende
inkomensverschillen. Zij noemen in dit verband agrariërs met een inkomen
van f 10 000, f 20 000, f 40 000 en f 100 000.De inkomenseffecten van de verhoging van de zelfstandigenaftrek per inkomensklasse
zijn, zo antwoorden wij deze leden, afhankelijk van de schijf waarin de voorbeeld-zelfstandigen
zich bevinden. Daarnaast speelt de invorderingsvrijstelling een rol. Voor
zelfstandigen bij de gevraagde inkomensniveaus bedragen de effecten respectievelijk
f 0, f 0, f 100, f145. Het maximumeffect bedraagt f 170.
Daarnaast ondervinden zelfstandigen mogelijk effecten door de verhoging van
de SPAK en de ZFW-schuif. Effecten voor subsectoren binnen de landbouw zijn
thans niet bekend. Hierover zullen op basis van het CBS-onderzoek meer gegevens
beschikbaar komen. De uitkomsten van het CBS-onderzoek zullen worden betrokken
bij de uitwerking van de volgende vergroeningsstappen.Deze leden alsmede de leden van de PvdA-fractie vragen waarom er een negatief
saldo is voor de sector landbouw en waarom hier specifieke maatregelen gepast
zouden zijn.De relatief hoge heffingsopbrengst die wordt opgebracht door de sector
landbouw hangt samen met de structuur van het heffingsvoorstel en de omstandigheid
dat het energieverbruik in de landbouwsector – vergeleken met de rest
van het bedrijfsleven – relatief sterk geconcentreerd is in de lagere
verbruiksklassen. Om de effecten voor deze sector te compenseren is wordt
voor 1999 een meer dan evenredig beroep op het budget voor positieve prikkels
voorgesteld. Overigens blijkt uit tabel 4 van onderdeel 3.7. van de memorie
van toelichting dat het netto saldo voor de sector landbouw nihil is.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de PvdA-fractie over de
post «overig» in tabel 4 merken wij op dat deze post bestaat uit
het saldo van– positieve prikkels;verminderd met– overbrengen van water van verlaagd naar algemeen BTW-tarief;– indexatie milieubelastingen;– BTW over hogere milieubelastingen. De leden van fracties van de VVD, de GPV, de RPF en de SGP-fractie stellen
de compensatie van kleine zelfstandigen met een laag inkomen aan de orde.
Dienaangaande merken wij op dat er inderdaad groepen bedrijven kunnen zijn
die in 1999 door de terugsluisinstrumenten minder kunnen worden bereikt. Dit
is onder meer een gevolg van de geïntegreerde benadering voor 1999 waarin
ook het effect van de afschaffing van de WGF-franchise wordt opgevangen. Voor
2000 en later kan de verdeling van de terugsluismiddelen nader worden geijkt.
Opmerking verdient wel dat de groep «niet belasting betalende zelfstandigen»
in kwestie van jaar op jaar een wisselende samenstelling zal hebben en dus
via de verliescompensatie of middeling toch voordeel kan hebben.In antwoord op de vraag van leden van D66 hoe de terugsluis van de REB
richting zelfstandigen zich verhoudt tot het op zichzelf staande doel van
de overgang van zelfstandigen naar het ziekenfonds, kan worden opgemerkt dat
deze overgang voor zelfstandigen veelal kan leiden tot een lastenverlichting.
Bij de volgende stappen van de vergroening kan in het kader van de compensatie
daarmee rekening worden gehouden.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vragen om een reactie op
de conclusies uit het EIM-rapport «Gevolgen van verhoging van de Regulerende
Energiebelasting voor de Horeca sector in Nederland», waarin staat dat
het financiële nadeel voor de horeca- en recreatiesector 10 mln bedraagt
in 1999, rekening houdend met een terugsluis van 9 miljoen.In de berekening van het EIM is voorbij gegaan aan de aftrekbaarheid van
de heffing voor de winstbelasting en de belastbaarheid van delen van de terugsluis.
Het effect van het in de beschouwing betrekken van de aftrekbaarheid van de
heffing bedraagt – uitgaande van een tarief van 35% – op basis
van de EIM-berekening circa 7 mln. Het effect van de belastbaarheid van delen
van de terugsluis zou – op basis van de becijferingen van het EIM –
in de orde van grootte van 2 mln kunnen liggen. Uiteindelijk zou dan uitgaande
van de becijferingen van het EIM er voor de totale sector (circa 45 000
bedrijven) nog een negatief saldo van ongeveer 5 mln zijn.Overigens wijzen wij erop – dit mede in reactie op de leden van
de D66-fractie die aangeven in de terugsluismaatregelen de in het Regeerakkoord
aangekondigde specifieke maatregelen voor het MKB te missen – dat opdracht
is gegeven aan het CBS om de gegevens over het energieverbruik door subsectoren
van het bedrijfsleven van verhoging van de energiebelastingen in kaart te
brengen. De uitkomsten van dit onderzoek zullen worden betrokken bij de uitwerking
van de volgende tranches.Instellingen, zoals sportverenigingen en kerken, die moeilijk te compenseren
zijn, hebben, dit als reactie op een vraag van de leden van de CDA-fractie,
uiteraard ook onze aandacht. Wij hebben het CBS gevraagd om dergelijke sectoren
in kaart te brengen. De uitkomsten van dit onderzoek zullen worden betrokken
bij de uitwerking van de volgende vergroeningsstappen. 4. Voorkoming ongewenste renteaftrekBijna alle fracties gaan nader in op het voorstel om met ingang van volgend
jaar de mogelijkheden om (vooruitbetaalde) renten in aftrek te brengen in
bepaalde mate te beperken. Met genoegen hebben wij kennis genomen van het
feit dat het voorstel om de huidige mogelijkheid om f 4000 aan vooruitbetaalde
renten in aftrek op het inkomen te brengen met ingang van volgend jaar af
te schaffen, op brede steun vanuit de Kamer kan rekenen. Het voorstel om de
aftrek van financieringsrenten ter zake van rechten die niet op zaken betrekking
hebben te beperken tot de belastbare inkomsten die met dergelijke
rechten worden behaald, heeft evenwel tot vragen geleid. De in dat kader gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen hebben betrekking op de inhoud, de vormgeving
en de reikwijdte van het voorstel, de beweegredenen waarom dit voorstel wordt
gedaan, het niet opnemen van dit voorstel in een afzonderlijk wetsvoorstel,
de fiscale betekenis daarvan in een wat breder verband en het moment tot wanneer
de uit dit voorstel voortvloeiende beperkingen in de renteaftrek uiterlijk
effectief zouden moeten – of mogen – zijn. Door de leden van een
aantal fracties wordt in dit kader overigens gerefereerd aan de reacties op
dit voorstel van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) en van de
Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs (Fb). Bij de beantwoording van
de door de diverse fracties gestelde vragen wordt daar waar mogelijk –
de leden van de fractie van D66 vragen daar ook uitdrukkelijk naar –
ook ingaan op de door de NOB en de Fb gemaakte opmerkingen.Om te beginnen gaan wij graag in op de vraag van de leden van de fracties
van de VVD, de D66, het CDA, het GPV en de RPF waarom het onderhavige voorstel
niet in een afzonderlijk wetsvoorstel is opgenomen. De Raad van State heeft
deze kwestie eveneens aan de orde gesteld. Naar aanleiding daarvan is in het
nader rapport aangegeven dat de onderhavige maatregelen zowel op basis van
inhoudelijke als budgettaire overwegingen in het belastingplan 1999 zijn opgenomen.
De leden van de fractie van de VVD vinden het argument van de budgettaire
koppeling niet steekhoudend, omdat dit ook zou gelden voor de wel in een afzonderlijk
wetsvoorstel opgenomen wijzigingen in de Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen. Naar aanleiding daarvan merken wij het
volgende op. Bij de voorbereiding van de regeringsbeleid voor een volgend
kalenderjaar komen meestal in de loop van de zomer diverse uiteenlopende fiscale
wensen op tafel met als gemeenschappelijk kenmerk dat deze – zo mogelijk –
per 1 januari van het volgende jaar moeten worden gerealiseerd. Jaarlijks
ligt dan de vraag voor welke maatregelen geclusterd in het zogenoemde belastingplan
kunnen worden opgenomen, en welke maatregelen in één of meer
afzonderlijke wetsvoorstellen aan de Staten-Generaal kunnen worden voorgelegd.
Bij de in dat verband te maken afwegingen spelen zowel beleidsmatige, inhoudelijke,
budgettaire als wetgevingstechnische overwegingen een rol. Dit jaar heeft
deze afweging er toe geleid dat de wijzigingen in de Wet vermindering afdracht
loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen, ondanks de budgettaire
koppeling met het belastingplan, in een afzonderlijk wetsvoorstel zijn opgenomen.
Daarbij heeft het argument dat in dat kader zowel inhoudelijk als wetstechnisch
sprake is van een min of meer op zich zelf staand geheel van maatregelen de
doorslag gegeven. Wat betreft de voorgestelde maatregelen in de sfeer van
de beperking van de renteaftrek hebben we een andere afweging gemaakt; er
is naast de budgettaire samenhang – gelet op de in het kader van het
Regeerakkoord gemaakte afspraken – ook sprake van een beleidsmatige
samenhang met de overige in het belastingplan 1999 opgenomen voorstellen.
Daar kan nog aan worden toegevoegd dat ook uit het oogpunt van wetgevingseconomie
het opnemen van deze maatregelen in het belastingplan 1999 onze voorkeur heeft.Wat betreft de door de leden van de fractie van het CDA genoemde tijdsdruk
waaronder het onderhavige voorstel door opname in het belastingplan 1999 is
komen te staan, wordt opgemerkt dat in het Regeerakkoord is afgesproken dat
ter voorkoming van oneigenlijk gebruik op dit punt per 1 januari 1999 maatregelen
moeten worden getroffen. De voor de onderhavige voorstellen beschikbare tijd
zou derhalve niet toenemen indien deze in een afzonderlijk wetsvoorstel zouden
zijn opgenomen. Ter voorkoming van eventuele misverstanden hechten wij er
overigens aan om op te merken dat het opnemen van bepaalde maatregelen
in het belastingplan naar onze mening niet ten koste hoeft te gaan van een
zorgvuldig en goed afgewogen besluitvormingsproces, integendeel. De ervaring
uit de laatste jaren leert dat – ondanks de altijd aanwezige tijdsdruk
bij een dergelijk wetsvoorstel – er altijd in ruime mate gebruik is
gemaakt, niet alleen door de Staten-Generaal, maar ook door maatschappelijke
organisaties en individuele belastingplichtigen, van de mogelijkheid om vragen
en opmerkingen over de wetsvoorstellen kenbaar te maken. Gelet op de vele
opmerkingen en vragen die over dit belastingplan tot ons zijn gekomen, achten
wij ook dit jaar een zorgvuldige besluitvorming waarbij rekening wordt gehouden
met zo veel mogelijk relevante feiten en omstandigheden, gewaarborgd.Over de fiscale betekenis – en, in het verlengde daarvan, de daarachter
schuilgaande beweegredenen – van het voorstel om met ingang van volgend
jaar de mogelijkheden om betaalde renten in aftrek te brengen in bepaalde
mate aan te scherpen, zijn eveneens diverse vragen gesteld. Zo zouden de leden
van de fractie van de PvdA in dit verband een nadere toelichting op prijs
stellen met betrekking tot het aantasten van de systematiek van de inkomstenbelasting,
daarbij doelend op het onderscheid tussen een synthetische en een analytische
benadering. Voorts stellen de leden van de fractie van de VVD dat de voorgestelde
beperking van de renteaftrek de kern van het huidige belastingstelsel raakt.
In de optiek van deze leden is sprake van een ingrijpend voorstel omdat de
aftrek van bepaalde aftrekbare kosten – in casu financieringsrenten –
met ingang van 1999 ten dele komt te vervallen, terwijl eventuele latere inkomsten
onverkort in de heffing worden betrokken. Ook de leden van de fracties van
D66 en het CDA stellen dit aspect aan de orde en refereren daarbij aan de
suggestie om in dit kader een zogenoemde doorschuifregeling voor de niet-aftrekbare
financieringsrenten in het leven te roepen. De leden van de fractie van het
CDA stellen in dat verband dat de ongewenste anticipatie ook had kunnen worden
voorkomen indien wij de door de Raad van State gedane suggestie zouden hebben
overgenomen. Ook de leden van de fractie van de SGP gaan in op deze suggestie
van de Raad van State, en vragen waarom wij deze suggestie niet hebben overgenomen.
Naar aanleiding hiervan wordt het volgende opgemerkt.Het onderhavige voorstel vloeit voort uit het feit dat wij in de loop
van dit jaar verontrustende signalen kregen dat er door belastingplichtigen
op ongewenste wijze werd geanticipeerd op het voornemen om per 2001 de fiscale
behandeling van inkomsten uit vermogen ingrijpend te wijzigen. Zonder nadere
maatregelen zou dit ongewenste gebruik in de komende jaren tot een forse budgettaire
derving kunnen leiden. Het voorkomen van deze dreigende derving is voor ons
de belangrijkste reden geweest om te komen met het onderhavige voorstel. Vanuit
die invalshoek bezien is het budgettaire belang van het onderhavige voorstel,
dit naar aanleiding van vragen daaromtrent van de leden van de fracties van
de PvdA, het GPV en de RPF, dus veel groter dan de geraamde meeropbrengst
van 20 mln.Naar aanleiding van vragen van de leden van de fracties van de PvdA en
het CDA merken wij op dat uit bestanden van de Belastingdienst naar voren
komt dat in 1995 circa 35 000 belastingplichtigen per saldo negatieve
inkomsten uit effecten aangaven. Gelet op de sterk toegenomen belangstelling
van producten die zijn gericht op het beleggen in aandelen met geleend geld
(o.a.aandelenlease) mag worden aangenomen dat dit aantal de afgelopen jaren
verder is toegenomen en bij het achterwege laten van de thans voorgestelde
maatregelen de komende jaren nog aanzienlijk kan toenemen.Naar aanleiding van een daaromtrent door de leden van de fractie van D66
gestelde vraag merken wij op dat er thans geen concrete gegevens beschikbaar
zijn over het aantal belastingplichtigen dat in 1997 gebruik heeft
gemaakt van de mogelijkheid om vooruitbetaalde renten in aftrek te brengen.
Op basis van een voorzichtige schatting mag echter worden aangenomen dat tenminste
vele tienduizenden belastingplichtigen van deze mogelijkheid gebruik hebben
gemaakt.Wat betreft het gesignaleerde ongewenste gebruik gaat het met name om
situaties waarin belastingplichtigen – dit ten antwoord op een vraag
van de leden van de fractie van de PvdA – bewust gebruik maakten van
de mogelijkheden die het huidige systeem biedt om betaalde renten op een zo
vroeg mogelijk tijdstip in aftrek te brengen en de (daarmee samenhangende)
rendementen op een zo laat mogelijk tijdstip te genieten. Dit gebruik was
een van de redenen om het proces inzake de herziening van het fiscale stelsel
in het kader van de 21e eeuw te entameren. Tegelijkertijd kan echter worden
geconstateerd dat het bekendmaken van de hoofdlijnen van de voorgenomen wijzigingen
in het fiscale stelsel veel belastingplichtigen (daartoe via kranten, radio
en televisie aangespoord door aanbieders van specifieke beleggingsprodukten
op dat terrein) er klaarblijkelijk toe heeft gebracht om bij wijze van spreken
in de nadagen van het huidige objectieve systeem nog snel gebruik te maken
van de zwakheden daarvan. Daarbij gaat het dan met name om het in aftrek brengen
van (al dan niet vooruitbetaalde) financieringsrente die betrekking heeft
op allerlei uiteenlopende beleggingsprodukten.In reactie daarop is, juist ook vanwege het feit dat de fiscale behandeling
van de inkomsten uit vermogen in het jaar 2001 ingrijpend zal wijzigen, gezocht
naar een zo eenvoudig mogelijke maatregel om dit ongewenste gebruik op een
adequate, maar bovenal ook op korte termijn zo goed mogelijk uitvoerbare,
wijze te beperken dan wel te voorkomen. De overweging dat het huidige objectieve
systeem ter zake van inkomsten uit vermogen reeds in het jaar 2001 zal worden
vervangen heeft zodoende een belangrijke rol gespeeld bij de keuze van de
in dit kader te nemen maatregelen. Ter voorkoming van eventuele misverstanden
voegen wij daar, mede naar aanleiding van vragen die de leden van een aantal
fracties daaromtrent hebben gesteld, aan toe dat het objectieve systeem ter
zake van inkomsten uit vermogen, dus inclusief de thans voorgestelde beperkingen
in de sfeer van de aftrek van (vooruitbetaalde) financieringsrenten, zal worden
vervangen. Het is derhalve niet nodig om in het onderhavige voorstel een soort
horizonbepaling op te nemen.Mede tegen deze achtergrond bezien hebben wij, zo kan de leden van de
fracties van het CDA en de SGP worden medegedeeld, de suggestie van de Raad
van State niet overgenomen om het kasstelsel los te laten en particuliere
beleggers toe te staan baten en lasten toe te rekenen aan de jaren waarop
deze betrekking hebben. Een dergelijke benadering impliceert een ingrijpende
systeemwijziging die minder effectief is dan het voorliggende voorstel. Bovendien
zou dit een wijziging zijn die niet strookt met de voorgenomen belastingherziening.
Bij de vormgeving is, in het licht van de voorgenomen belastingherziening,
uitgangspunt geweest een doeltreffende maatregel tegen het gesignaleerde ongewenste
gebruik, gelet ook op de dreigende budgettaire derving. Overigens zijn wij
van mening dat de voorgestelde maatregelen in de sfeer van de beperking van
de aftrek van (vooruitbetaalde) renten geen ingrijpende wijziging van het
fiscale stelsel behelzen. Dit oordeel hangt onder meer samen met het feit
dat het onderhavige voorstel enerzijds – met name op grond van uitvoeringstechnische
overwegingen – een eerbiedigende werking bevat voor hypothecaire leningen
van voor 1 januari 1996 en anderzijds voorziet in de mogelijkheid om de financieringsrente
die op grond van de saldering niet meer voor aftrek in aanmerking komt, geheel
of ten dele als aftrekbare persoonlijke verplichtingenrente in aanmerking
kan worden genomen.Wat betreft dit laatste aspect merken wij nog op dat bewust is gezocht
naar een zodanige maatregel dat degenen die per saldo slechts relatief geringe negatieve inkomsten uit niet op zaken betrekking hebbende
rechten genieten, in enige mate worden ontzien; bij een door de leden van
de fracties van D66 en het CDA gevraagde doorschuif- of stallingsregeling
is dit niet (meer) mogelijk. In verband daarmee is er voor gekozen om de financieringsrenten
die vanwege de saldering niet meer voor aftrek in aanmerking komen, bij wetsfictie
te laten herkwalificeren tot persoonlijke verplichtingenrenten. Omdat verreweg
de meeste belastingplichtigen het aldaar bestaande aftrekplafond nog niet
ten volle hebben benut, zullen voor hen de gevolgen van de voorgestelde salderingsmaatregel
worden gemitigeerd of zelfs geheel worden weggenomen. Aldus wordt bereikt
dat de onderhavige maatregel uitsluitend gevolgen heeft voor belastingplichtigen
die per saldo een fors bedrag aan negatieve inkomsten genieten uit rechten
die niet op zaken betrekking hebben.Het voorstel om de mogelijkheden om vooruitbetaalde renten in aftrek te
brengen te beperken, vormt naar onze mening geen inbreuk op de geldende systematiek,
zeker niet nu met deze aanscherping wordt voorkomen dat nog op grote schaal
renten in aftrek kunnen worden gebracht die verband houden met inkomsten die
in latere jaren worden genoten. Het door middel van een salderings- en doorschuivingsmaatregel
(naar de sfeer van de persoonlijke verplichtingenrenten) voorkomen van excessieve
aftrek van financieringsrenten ter zake van rechten die niet op zaken betrekking
hebben, ligt wat ons betreft in het verlengde van de beperking van de aftrek
van vooruitbetaalde renten. In het recente verleden zijn vergelijkbare maatregelen
getroffen ter voorkoming van oneigenlijk gebruik, die evenmin als een ingrijpende
inbreuk op de fiscale systematiek zijn of worden gekenschetst. Genoemd wordt
in dat verband bijvoorbeeld de temporisering van de aftrek van de verkrijgingsprijs
van een tijdelijk genotsrecht.De leden van de fracties van het GPV en de RPF wijzen op het besluit van
11 mei 1998, nr. DB98/1978M, V-N 1998, blz. 2311, waarin door middel van de
publicatie van vragen en antwoorden het beleid inzake de aftrekbaarheid van
betaalde renten nog eens op een rijtje is gezet. Naar aanleiding een opmerking
van de leden van deze fracties merken wij op dat dit beleid op hoofdlijnen
zonder meer van toepassing blijft. Wel is het natuurlijk zo dat het onderhavige
voorstel dit beleid op een tweetal punten wijzigt. Dat betreft enerzijds het
niet langer toestaan van de aftrek van (maximaal) f 4000 vooruitbetaalde
renten die betrekking hebben op een tijdvak dat eindigt na 1 juli van het
volgende kalenderjaar. Anderzijds betreft dat een kwantitatieve begrenzing
van de aftrek van financieringsrenten ter zake van rechten die niet op zaken
betrekking hebben. Deze kwantitatieve begrenzing staat los van de inhoudelijke
criteria – die niet worden gewijzigd – op basis waarvan voor die
vermogensbestanddelen wordt beoordeeld of in kwalitatieve zin sprake is van
aftrekbare renten. Op dit punt is de geloofwaardigheid van de overheid dan
ook, anders dan deze leden suggereren, niet in het geding.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie naar een
eventuele wijziging van de aftrekbaarheid van onderhoudskosten van woningen,
merken wij op dat in het kader van de in het Regeerakkoord aangekondigde maatregelen
tot het tegengaan van extra uitholling van de belastinggrondslag als gevolg
van het anticiperen op de nieuwe fiscale behandeling van inkomsten uit vermogen,
vooralsnog is gekozen voor een aanscherping van de aftrekbaarheid van vooruitbetaalde
rente en finacieringsrente met betrekking tot rechten die niet op zaken betrekking
hebben.Ten slotte zijn door diverse fracties technische vragen gesteld. De leden van de CDA-fractie vragen in welke gevallen sprake is van inkomsten
uit rechten die niet op zaken betrekking hebben. Het antwoord op deze vraag
omvat tevens het antwoord op de vraag van de fracties van D66, GPV, RPF en
SGP of de beperking van de renteaftrek ook van toepassing is op de financiering
van lijfrentepremies.In de voorgestelde wettekst wordt gesproken van «inkomsten uit rechten
die niet op zaken betrekking hebben». In de memorie van toelichting
wordt uitgelegd dat dit een fiscale term is voor onder andere aandelen, obligaties
en schuldvorderingen. Ook rente betaald ter financiering van premies voor
kapitaalverzekeringen en lijfrenten valt onder de werkingssfeer van het wetsvoorstel.
In antwoord op de vraag van de leden van de fracties van GPV en RPF waarom
ook de rente ter financiering van lijfrentepremies via de voorgestelde salderingsmaatregel
in aftrek kan worden beperkt, wordt opgemerkt dat een lijfrente de mogelijkheid
biedt inkomsten neer te laten vallen onder het regime van het belastingstelsel
van de 21e eeuw en de financieringskosten onder het huidige regime in aftrek
te brengen.Gevraagd wordt of bevestigd kan worden dat de vrijstellingen van de artikelen
42b en 42c niet in mindering komen op het bedrag van de bronrente die uit
hoofde van het voorgestelde artikel 38, zevende lid, in aftrek mag worden
gebracht. Hier kan bevestigend op worden geantwoord. Opgemerkt zij nog dat
de vrijstellingsregelingen van de artikelen 42b en 42c een eigen salderingssystematiek
hebben.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van het CDA of
een overbedelingsschuld die verband houdt met de verdeling van een huwelijksgemeenschap
onbeperkt aftrekbaar zal blijven, wordt opgemerkt dat wij met het onderhavige
voorstel – mede gelet op de in artikel 45, vijfde lid, onderdeel 4,
van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 opgenomen bepaling dat rente op overbedelingschulden
niet onder de op 1 januari 1997 ingevoerde aftrekbeperking voor persoonlijke
verplichtingenrenten vallen – geen beperking van de aftrek van dergelijke
renten beogen.De leden van de CDA-fractie stellen vervolgens de vraag of de voorgestelde
maatregel zodanig zou kunnen worden vormgegeven dat de voorgenomen wijziging
neutraal uitpakt voor het onzuivere inkomen. Deze vraag wordt gesteld omdat
aan de hand van het onzuivere inkomen de drempels worden bepaald voor de aftrek
van de buitengewone lasten en de giften.Het is inherent aan het huidige belastingsysteem dat een wijziging van
de bronnen winst uit onderneming, winst uit aanmerkelijk belang of de zuivere
inkomsten doorwerkt naar het onzuivere inkomen. Het realiseren van wijzigingen
binnen de bronnen zonder dat het onzuivere inkomen daardoor zou worden gewijzigd,
zou betekenen dat het onzuivere inkomen – lees het onzuivere inkomen
ter bepaling van de drempels – onafhankelijk van de verschillende bronnen
zou moeten worden bepaald. Dit zou betekenen dat er twee fiscale systemen
in het leven zouden moeten worden geroepen. Een ter bepaling van het inkomen
en een ander ter bepaling van de drempels voor de verschillende aftrekken.
Ook om redenen van eenvoud en doelmatigheid achten wij een dergelijke oplossing
niet gewenst.Op verzoek van de leden van de D66-fractie wordt nader ingegaan op de
volgende vragen van de NOB. De NOB vraagt zich naar aanleiding van een passage
in de memorie van toelichting af welke concrete situaties waarin met geleend
geld beleggingen worden gekocht die geen of nauwelijks inkomsten opleveren,
zich na de invoering van de salderingsmaatregel nog lenen voor bestrijding
van de rente-aftrek op grond van fraus legis. Opgemerkt zij dat renten betaald
ter zake van schulden aangegaan voor de verwerving van beleggingen
die nimmer inkomsten of nauwelijks inkomsten opleveren, worden aangemerkt
als persoonlijke-verplichtingenrenten. Dergelijke renten zijn reeds thans
beperkt aftrekbaar. Van fraus legis kan in dergelijke gevallen sprake zijn
zover de renten met inachtneming van de wettelijke beperkingen voor persoonlijke
verplichtingen aftrekbaar zouden zijn. De Belastingdienst bestrijdt dit soort
situaties van oudsher. De voorgestelde salderingsmaatregel brengt daarin geen
wijziging.Indien betaalde renten niet zijn aan te merken als persoonlijke-verplichtingenrenten
zal fraus legis in het algemeen niet aan de orde zijn. De renten hebben dan
immers betrekking op onroerende zaken of op rechten die niet op zaken zijn
gevestigd. Strijd met doel en strekking van de wet doet zich dan in beginsel
niet voor.De in de memorie van toelichting opgenomen passage over fraus legis
heeft dan ook betrekking op de fictiebepaling van het voorgestelde artikel
38, zevende lid, Wet op de inkomstenbelasting 1964. Op grond van die fictiebepaling
worden renten betaald ter zake van op 31 december 1995 bestaande hypothecaire
schulden aangemerkt als renten die betrekking hebben op de verwerving van
de onroerende zaak ter zake waarvan het recht van hypotheek is gevestigd.
Met de passage in de memorie van toelichting is uitsluitend beoogd te voorkomen
dat de indruk ontstaat dat situaties die van oudsher worden bestreden door
de Belastingdienst, zie hiervoor, als gevolg van de fictiebepaling niet meer
zouden worden bestreden.Het vervallen, ten opzichte van de huidige tekst, van de zinsnede «tot
een gezamenlijk bedrag» in het voorgestelde artikel 38, zesde lid, Wet
op de inkomstenbelasting 1964, houdt uitsluitend verband met het vervallen
in die bepaling van het bedrag van f 4000 dat als vooruitbetaalde renten
en kosten van geldleningen gezamenlijk in aftrek kon komen. Het vervallen
van die zinsnede heeft geen gevolgen voor de systematiek van de wet –
zoals die is toegelicht in het Besluit van 10 augustus 1995, nr. DBM95–22 290,
V-N 1995, blz. 2827 – op grond waarvan de beperking van de aftrek van
vooruitbetaalde renten ter zake van een geldlening aan de orde is zodra één
of meer rentetermijnen van die geldlening betrekking heeft op een periode
die eindigt na zes maanden na afloop van het kalenderjaar van betaling. In
een dergelijk geval is derhalve ook sprake van beperking van de aftrek van
rente voor de rentetermijnen die eindigen vóór het einde van
de genoemde periode van zes maanden. Opgemerkt zij overigens dat in dergelijke
gevallen, anders dan onder de huidige regeling het geval is, op grond van
de voorgestelde bepaling de rente die betrekking heeft op het kalenderjaar
van betaling zelf, wel voor aftrek in aanmerking komt.De leden van de CDA-fractie vragen naar de verhouding tussen de voorgestelde
beperking van de rente-aftrek en de reeds lopende akties van de inspecteurs
inzake de beperking van de persoonlijke verplichtingen-rente-aftrek.De lopende akties met betrekking tot die rente-aftrekbeperking vloeien
voort uit het wetsvoorstel inzake de herziening van het regime ter zake van
winst uit aanmerkelijk belang, consumptieve rente en de vermogensbelasting.
Dat wetsvoorstel voorzag in een aftrekbeperking voor rente in de sfeer van
de persoonlijke verplichtingen, zoals rente van persoonlijke leningen. Ook
de rente van hypothecaire leningen die voor consumptieve doeleinden zijn aangewend
valt onder deze p.v.-rente-aftrekbeperking. De bedoelde akties van de inspecteurs
zijn geheel gericht op de uitvoering van deze per 1 januari 1997 geldende
aftrekbeperking.Het onderhavige wetsvoorstel ziet op rente van leningen die voor andere
doeleinden worden gebruikt, namelijk voor het verwerven van een inkomensbron.
Het betreft hier dus andere leningen of gedeelten van leningen dan waarop
de reeds lopende aftrekbeperking van toepassing is. De leden van de fracties van GPV en RPF vragen naar aanleiding van de
bijzondere regeling voor afsluitprovisies hoe de Belastingdienst in de praktijk
moet omgaan met afsluitprovisies betaald ter zake van niet-hypothecaire schulden.
De in het voorgestelde artikel 38, zesde lid, Wet op de inkomstenbelasting
1964 opgenomen regeling voor afsluitprovisies die zijn betaald ter zake van
schulden aangegaan voor de verwerving van de eigen woning, komt in de plaats
van de thans reeds bestaande regeling voor afsluitprovisies. De voorgestelde
regeling heeft dezelfde strekking als de bestaande regeling met dien verstande
dat wordt voorgesteld de werking te beperken tot de sfeer van de eigen woning.
De bestaande regeling houdt een uitzondering in voor afsluitprovisies betaald
ter zake van alle hypothecaire geldleningen, ongeacht waartoe de geleende
gelden zijn aangewend.Zoals uit het hiervoor gestelde blijkt, houdt de voorgestelde regeling
geen wijziging in ten opzichte van afsluitprovisies betaald ter zake van niet-hypothecaire
schulden. Ook onder de huidige regeling worden deze immers aangemerkt als
bij wijze van vooruitbetaling voldane renten, kosten van geldleningen daaronder
begrepen. In zoverre ontstaat voor de Belastingdienst geen nieuwe situatie.Wel een nieuw aandachtspunt voor de Belastingdienst ontstaat als gevolg
van het vervallen van de mogelijkheid tot f 4000 per jaar aan renten
te betalen die betrekking hebben op tijdvakken die eindigen later dan zes
maanden na afloop van het kalenderjaar waarin deze zijn betaald. Dit betekent
dat afsluitprovisies die zijn betaald ter zake van schulden die een langere
looptijd hebben dan de genoemde periode van zes maanden, in het jaar van betaling
niet meer voor aftrek in aanmerking komen. Dit geldt voor niet-hypothecaire
schulden en voor hypothecaire schulden tenzij voor deze laatste de voorgestelde
uitzonderingsbepaling van artikel 38, zesde lid, Wet op de inkomstenbelasting
1964 geldt. Aan dit aspect zal door de Belastingdienst aandacht moeten worden
besteed voor de aanslagregeling over de jaren 1999 en 2000. In gevallen waarin
twijfel bestaat over de hoogte van de door een belastingplichtige in aftrek
gebrachte bedragen, kan de inspecteur nadere informatie opvragen teneinde
te beoordelen of onder de renten wellicht niet-aftrekbare afsluitprovisies
zijn begrepen. 5. Overige maatregelen a. Aftrek buitengewone lasten chronisch zieke kinderenDe leden van de fracties van PvdA, D66 en CDA hebben naar aanleiding van
de in het belastingplan 1999 voorgestelde uitbreiding van de fiscale faciliteit
voor chronisch zieken naar belastingplichtigen met één of meer
chronisch zieke kinderen een aantal specifieke, maar ook een aantal meer algemene
vragen gesteld in relatie tot het onderwerp «chronisch zieken».Zoals in de memorie van toelichting bij het belastingplan is aangegeven,
is het voorstel voor uitbreiding van de bestaande fiscale faciliteit voor
chronisch zieken naar belastingplichtige met één of meer chronisch
zieke kinderen een uitvloeisel van een vorig jaar aan de Eerste Kamer gedane
toezegging. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is tevens gemotiveerd
waarom ervoor gekozen is deze regeling zoveel mogelijk te laten aansluiten
bij de bestaande fiscale faciliteit voor (volwassen) chronisch zieken. De
bestaande opzet waarnaar door de CDA-fractie wordt gevraagd betreft het definiëren
van een «chronisch zieke» als iemand die twee jaar achtereen de
drempel heeft overschreden voor het als buitengewone last in aftrek kunnen
brengen van ziektekosten. De vraag van de D66-fractie of ook overwogen is
om i.p.v. uitbreiding van de fiscale faciliteit voor chronisch zieken, de
regeling Tegemoetkoming Onderhoudskosten Gehandicapten (TOG) te verruimen,
moet ontkennend worden beantwoord. In reactie op de vraag van de D66-fractie
naar een mogelijke overlap van de fiscale faciliteit voor chronisch
zieken en TOG-regeling, zij opgemerkt dat beide regelingen door ons niet als
overlappend, maar als aanvullend ten opzichte van elkaar worden beschouwd.
In beide regelingen gaat het immers om een tegemoetkoming in gemaakte kosten
en niet om het volledig, laat staan het meer dan volledig vergoeden van gemaakte
kosten.De leden van de D66-fractie hebben voorts aangegeven een beschouwing te
hebben gemist over de eventuele wenselijkheid van een (fiscale) tegemoetkoming
voor ouderen die de zorg voor een gehandicapte leeftijdgenoot op zich nemen.
Voor het beantwoorden van deze vraag zullen wij echter wel inzicht moeten
hebben in de specifieke (meer)kosten waarmee deze ouderen worden geconfronteerd,
alsmede in het aantal personen dat mogelijk een beroep daarop zal doen. In
overleg met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wordt bezien
of het mogelijk is hierin nadere gegevens te verkrijgen. Vervolgens kan worden
bezien of hiervoor een fiscale regeling getroffen zou kunnen worden.Door de leden van de PvdA-fractie is nog gevraagd wanneer de in het Regeerakkoord
aangekondigde evaluatie naar de fiscale faciliteit voor chronisch zieken er
ligt. In dit verband wijzen wij erop dat de huidige fiscale faciliteit voor
chronisch zieken pas 1 januari 1998 van kracht is geworden. Dat betekent dat
een evaluatie naar het gebruik van de regeling niet eerder kan plaatsvinden
dan na het binnenkomen van de aangiftes over het belastingjaar 1998 (april
1999). Een extra complicatie daarbij is het gegeven dat de toepassing van
deze extra aftrekmogelijkheid binnen de buitengewone lastenaftrek thans niet
apart wordt geregistreerd. Tenslotte merken wij op dat dat recent is besloten
tot het instellen van een werkgroep van VWS, SZW en Financiën die in
de komende maanden mogelijke maatregelen zal inventariseren ter invulling
van de resterende intensiveringsruimte voor Wvg en chronisch zieken (structureel
225 miljoen). Daarbij zullen zo mogelijk ook de gegevens worden betrokken
over het gebruik van de fiscale faciliteit voor chronisch zieken.De leden van de CDA-fractie vragen of de leeftijdsgrens van 27 jaar kan
worden geschrapt in de voorgestelde aftrekregeling voor chronisch zieke kinderen
beneden 27 jaar. De achtergrond van deze leeftijdsgrens is dat de regeling
zich wat betreft ouders uitsluitend zou moeten richten op kinderen die qua
inkomen van hen afhankelijk zijn. Immers, kinderen met een eigen inkomen kunnen
hun ziektekosten zelf betalen en kunnen derhalve zelf buitengewone lastenaftrek
krijgen, óók de onderhavige extra aftrek voor chronisch zieken.
Het is vanzelfsprekend niet de bedoeling, zoals ook in de memorie van toelichting
is verwoord, dat de aftrek tweemaal zou kunnen worden verkregen. Om nu de
regeling zo eenvoudig mogelijk te houden discussies over de vraag wanneer
een kind financieel afhankelijk is, zouden zoveel mogelijk moeten worden voorkomen
is de uit de buitengewone lasten al bekende leeftijdsgrens van 27 jaar gehanteerd.
Deze grens heeft naar zijn aard een arbitrair karakter, maar komt ook elders
in de regelgeving voor, zodat het praktisch is hierbij aan te sluiten. Overigens
kan met toch op de ouders drukkende kosten voor oudere kinderen rekening worden
gehouden door toepassing van artikel 46, eerste lid, onderdeel a, onder 2°,
van de Wet op de inkomstenbelasting 1964. Deze bepaling voorziet in een buitengewone
lastenaftrek voor uitgaven tot voorziening in het levensonderhoud van onder
meer kinderen en pleegkinderen van 27 jaar en ouder. Kosten die op de ouders
drukken, ook kosten van chronische ziekten, zijn op deze manier toch aftrekbaar.Deze leden zien voorts een algemene onrechtvaardigheid in de zojuist genoemde
bepaling inzake kosten van levensonderhoud van kinderen van 27
jaar en ouder en andere naaste verwanten. Zij signaleren dat voorzover de
kosten de aldaar geformuleerde drempel niet overstijgen, zij worden geacht
niet buitengewoon te zijn. Zij menen dat als gevolg van deze drempel hogere
inkomens meer kunnen aftrekken dan lagere inkomens, terwijl bijvoorbeeld studiekosten
voor allen gelijk zijn.Hier lijkt een misverstand te schuilen. Een percentuele drempel zoals
de onderhavige betekent juist dat hogere inkomens bij een gelijkblijvend bedrag
aan kosten minder kunnen aftrekken dan lagere. De drempel is overigens gemaximeerd
op f 800. Een en ander is bij de studiekosten precies zo (artikel 46,
eerste lid, onderdeel c). Wel is het zo dat bij de kosten van levensonderhoud,
anders dan bij de studiekosten, er tevens een maximum geldt waarboven de kosten
niet meer aftrekbaar zijn, en wel 10% van het (onzuivere) inkomen. De wetgever
heeft deze bovengrens destijds in de wet gelegd om ongebreidelde inkomensoverheveling
te voorkomen. Deze grens is voor hoge en lage inkomens relatief gelijk maar
in absolute bedragen uiteraard niet. In het kader van de belastingherziening
21e eeuw zijn deze en dergelijke drempels en grenzen thans onderwerp van herbezinning.Voorts zien deze leden een onredelijkheid in de voorwaarde dat steun aan
naaste verwanten slechts aftrekbaar kan zijn indien de steun in geld wordt
verleend. Wij herinneren deze leden eraan dat deze voorwaarde nog maar twee
jaar geleden, bij het Belastingplan 1997, is geïntroduceerd naar aanleiding
van het breed gedeelde gevoelen dat de fraude die ondersteuning in natura
opriep, aan banden moest worden gelegd. b. Willekeurige afschrijving economisch zwakke regio'sDe leden van de PvdA-fractie zijn verheugd over de mogelijke continuering
van de willekeurige afschrijving van nieuwe bedrijfsgebouwen in economisch
zwakke regio's. Zij vragen of aangegeven kan worden voor welke periode deze
continuering is voorzien in verband met het tijdig in gebruik nemen van het
bedrijfsgebouw. De periode voor welke de continuering is voorzien hangt samen
met de periode voor welke de nieuwe regionale staatssteunkaart door de Europese
Commissie zal worden vastgesteld. Dit zal in de loop van volgend jaar duidelijk
worden. Tevens vragen deze leden zich af of de faciliteit integraal is in
te brengen in het Grote Steden Beleid. De werking van de regeling is beperkt
tot de regio's die in het kader van het staatssteuntoezicht door de Europese
Commisie zijn aangewezen. Dit betreft de zogenoemde IPR-regio's. In dat licht
is integrale inbrenging van de faciliteit in het Grote Steden Beleid naar
de huidige stand van zaken niet mogelijk. Voorts vernemen de leden van de
PvdA-fractie vanwaar het negatieve effect van 20 mln komt en waarom het structurele
effect van de maatregel nul is. De budgettaire derving van 20 mln hangt samen
met het feit dat de regeling een tijdelijk karakter heeft en met ingang van
1999 zal worden verlengd. Dat het structurele effect van de maatregel nul
is hangt samen met de systematiek van de faciliteit van willekeurige afschrijving.
Het feit dat afschrijvingen naar voren worden gehaald impliceert immers dat
in de toekomst minder kan worden afgeschreven. Dit betekent dat op de lange
termijn bezien het budgettaire effect van de maatregel ongeveer nihil bedraagt.De leden van de CDA-fractie hebben verschillende vragen die betrekking
hebben op willekeurige afschrijving op bedrijfsmiddelen. Naar aanleiding van
de vragen van deze leden merken wij het volgende op. Artikel 10, derde lid,
van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 is een kaderregeling welke de mogelijkheid
biedt om bij ministeriële regeling bedrijfsmiddelen aan te wijzen waarop
willekeurig kan worden afgeschreven. Van deze bevoegdheid is verschillende
keren gebruik gemaakt, namelijk voor de volgende regelingen: voor startende
ondernemers, zeeschepen, immateriële activa, investeringen op het Continentaal
Plat, nieuwe gebouwen in aangewezen gemeenten, milieu-investeringen,
investeringen ter verbetering van de arbeidsomstandigheden. Zoals in de memorie
van toelichting is aangegeven, bestaat het voornemen om de regeling nieuwe
gebouwen in aangewezen gemeenten die per 1 januari aanstaande afloopt, bij
een positieve evaluatie te continueren. e. Teruggaaf eurovignet bij intermodaal vervoerDe leden van de fractie van de PvdA vragen in het kader van de voorgestelde
teruggaaf van het eurovignet bij intermodaal vervoer of de kosten van de kennelijk
zeer ingewikkelde uitvoeringspraktijk in verhouding staan tot de baten. Dienaangaande
merken wij het volgende op. De teruggaaf faciliteit voor het eurovignet is
in het leven geroepen om het intermodaal vervoer te stimuleren en daarmee
een beoogd milieu resultaat te bereiken. Aan deze beleidsmatige keuze zijn
voor de Belastingdienst uitvoeringskosten verbonden. Thans zijn er gesprekken
gaande tussen de overheid en het bedrijfsleven om de wijze van teruggaaf van
het eurovignet bij intermodaal vervoer voor beide partijen zo efficiënt
mogelijk en kostentechnisch zo laag mogelijk te houden.De leden van de fractie van D66 vragen in het kader van de voorgestelde
teruggaaf van de belasting zware motorrijtuigen (eurovignet) bij intermodaal
vervoer of kan worden toegelicht wie hoe beoordeelt of een vervoersalternatief
over de weg aanwezig is. Zij vragen zich daarbij af of een dergelijk alternatief
er niet altijd is.Bij een verzoek om teruggaaf zal de desbetreffende inspecteur beoordelen
of voldaan is aan de vereisten voor teruggaaf van de belasting zware motorrijtuigen
(eurovignet). Bij de beoordeling is het doorslaggevend of er voor het vervoer
per spoor, de binnenwateren of een zeetraject (beperkende ondergrens; het
moet gaan om meer dan 100 kilometer hemelsbreed gemeten) tussen de punten
van in- en uitlading een alternatief over de weg voorhanden is. Ondanks dat
er vrijwel altijd voor voornoemd vervoer een alternatief over de weg voorhanden
is, zijn er binnen het toepassingsgebied van de regeling evidente gevallen
waarin er geen dergelijk alternatief is. Daarbij valt in het bijzonder te
denken aan het vervoer over zee of per spoor van en naar het Verenigd Koninkrijk
(over het Kanaal of door de Kanaaltunnel). Voor deze vormen van vervoer zal
de teruggaaf-regeling dan ook niet opgaan. g. Aanpassing afschrijvingslijn bpm voor gebruikte personenauto's
en motorrijwielenDoor de fracties van de PvdA, VVD, D66, CDA, GroenLinks, GPV, RPF en SGP
zijn met onderling wisselende accenten vragen gesteld over de motivering van
ons voorstel om de afschrijvingslijn in de belasting van personenauto's en
motorrijwielen aan te passen, de positie in dezen van de Europese Commissie,
de maatvoering van de voorgestelde afschrijvingslijn, het standpunt dienaangaande
van de organisaties in de autobranche, onze opvatting over dat standpunt en
enkele budgettaire aspecten van het voorstel. Wij geven er de voorkeur aan
om het samenstel van deze vragen in hun samenhang te beantwoorden.Het doel van ons voorstel tot herziening van de afschrijvingslijn in de
bpm is fijn afstemming van de aansluiting van de afschrijving bij het verloop
van de werkelijke waardedaling van personenauto's en motorfietsen. Het belang
van die aansluiting vloeit vooral hieruit voort dat in de internationale context
de fiscale concurrentiepositie van gebruikte voertuigen die vanuit andere
lidstaten van de Europese Unie in ons land worden binnengebracht («invoer»),
niet nadeliger mag zijn dan de fiscale concurrentiepositie van vergelijkbare
voertuigen op de binnenlandse markt. Voor met name jonge gebruikte auto's
(van bijvoorbeeld een jaar oud) kan in het huidige regime de
fiscale afschrijving aan de lage kant worden geacht (in het voorbeeld 12%),
zodat bij het vanuit een andere lidstaat in ons land binnenbrengen van zo'n
voertuig een betrekkelijk hoge bpm wordt geheven (in het voorbeeld 88% van
de volle bpm). In die situatie kan niet worden uitgesloten dat het huidige
regime in rechte kan worden beschouwd als discriminerend ten opzichte van
de fiscale druk op zo'n zelfde auto die echter reeds sinds de nieuwe staat
ervan in ons land is geregistreerd. Enerzijds signalen vanuit de autobranche,
en anderzijds ontwikkelingen in de jurisprudentie van het Europese Hof van
Justitie met betrekking tot de uitleg van onder meer artikel 95 van het EG-verdrag
(non-discriminatie tussen landen) leidden er tegen deze achtergrond toe dat
wij aanleiding zagen om in overleg te treden met de bij deze onderwerpen betrokken
diensten van de Europese Commissie en om onderzoek te laten uitvoeren naar
het feitelijke waardeverloop van gebruikte auto's. De uitkomst van dat overleg
was dat Nederland een wetsvoorstel zou voorbereiden tot wijziging van de afschrijving
voor de belasting van personenauto's en motorrijwielen, waarbij de wijziging
ertoe strekt dat de afschrijving voor de eerste twee jaren van de levensduur
van het voertuig wordt verhoogd tot 24% in het eerste jaar en 13% in het tweede.
Daarbij zou Nederland, onder voorbehoud van (tijdige) parlementaire goedkeuring,
streven naar inwerkingtreding van de wijziging per 1 januari 1999. Dit tamelijk
langdurige proces resulteerde in het nu voorliggende wetsvoorstel. In dit
proces ligt ook het antwoord besloten op de vraag van de leden van de fractie
van D66 waarom wij de onderhavige wijziging niet al aan de orde stelden bij
de behandeling van het belastingplan 1998. In het hierna volgende overzicht
zijn de verschillende posities ten aanzien van de afschrijving in de meest
omstreden jaren (het eerste en het tweede jaar) globaal weergegeven, zoals
deze in deze nota worden toegelicht. Afschrijving
bpmNEI/FIODEuropese CommissieWetsvoorstel zoals ingediendBranche-organisaties1e jaar21%24%24%22% 2e jaar14%13%13%15%Als uitgangspunt voor de vaststelling van het feitelijke waardeverloop
hanteerden wij een tweetal studies op dat terrein. Deze studies werden uitgevoerd
door het Nederlands Economisch Instituut (NEI) en de Fiscale Inlichtingen-
en Opsporingsdienst (FIOD). Dat onderzoek is gebaseerd op in de autohandel
gebruikte bronnen die betrekking hebben op de prijzen op de Nederlandse markt
van gebruikte auto's, onderscheiden naar onder meer de leeftijd en de prijsklasse
van die voertuigen. De bevindingen van de studies hielden in dat een degressieve
fiscale afschrijving het feitelijke waardeverloop beter zou benaderen dan
de huidige lineaire. In het wetsvoorstel volgden wij de uit deze bevindingen
voortvloeiende aanpak, met dien verstande dat (zoals is uiteengezet in de
memorie van toelichting) de systematiek van tariefstappen in gehele jaren
zoals uit de studies voortvloeide, in het wetsvoorstel ten aanzien van de
groep jongere auto's is «opgeknipt» in maandelijkse stappen.In dit verband wijzen wij er voorts op dat de in het wetsvoorstel opgenomen
aanpassing geen budgettair oogmerk heeft. Het doel van het voorstel is, zoals
hiervoor opgemerkt, de afschrijving voor de berekening van de bpm meer in
overeenstemming te brengen met de feitelijke waardedaling van personenauto's
en motorrijwielen. De uit deze benadering resulterende aanpassing brengt nu
eenmaal geen budgettair neutraal gevolg mee.Op 2 november 1998 zonden de branche-organisaties Bovag, Rai en VNA aan
het ministerie van Financiën een brief over onder meer de afschrijvingspercentages
in het wetsvoorstel. De brief bevat een voorstel voor het aanpassen van het
wetsvoorstel op het punt van de afschrijvingslijn. Kortweg vragen
de branche-organisaties in de eerste plaats – onder verwijzing naar
de bevindingen van het NEI – ten aanzien van de jongste auto's om een
enigszins gematigder afschrijving dan die in het wetsvoorstel, en in de tweede
plaats over de hele linie ter vermijding van al te grote tariefschokken een
meer verfijnde tariefopbouw. Het verzoek van de branche-organisaties geeft
ons aanleiding tot het volgende commentaar.De grote lijn van de door de branche-organisaties gevraagde wijze van
afschrijving en de in het wetsvoorstel opgenomen afschrijving is dezelfde.
In beide gevallen wordt immers de lineaire afschrijving verlaten om daarvoor
in de plaats gedurende vooral de eerste jaren een veel forsere afschrijving
te stellen, zodat de «afschrijvingsrechte» wordt vervangen door
een «afschrijvingskromme». Het onderzoek waarop het voorstel van
de branche en het wetsvoorstel zijn gebaseerd, is ten dele hetzelfde. Het
nog resterende verschil is daarmee een kwestie van maatvoering van betrekkelijk
ondergeschikte betekenis. Om dat verschil bij wijze van voorbeeld te kwantificeren:
het gaat er voor auto's van een jaar oud om, of in de plaats van de huidige
afschrijving van 12% moet worden gekozen voor 24% (wetsvoorstel) of 22%
(voorstel van de branche). Bij het beoordelen van dat verschil hebben wij
het volgende overwogen. Een eenduidige, algemeen juiste keuze van de afschrijvingslijn
van auto's en motorfietsen bestaat naar onze overtuiging niet. Het verloop
van de waarde van dergelijke voertuigen gedurende de gebruiksduur ervan is
immers binnen ruime grenzen nogal uiteenlopend, afhankelijk van onder meer
een groot en divers aantal technische en commerciële factoren, waarvan
het onderling gewicht in de loop der jaren bovendien verschuivingen vertoont.
Een zeker arbitrair karakter kan daardoor aan welke keuze dan ook op dit gebied
nooit worden ontzegd. Gegeven de keuze ten gunste van een «kromme»
afschrijvingslijn ter vervanging van de huidige «rechte» lijn,
moet bij de vormgeving van de regeling dan ook in alle gevallen een zekere
marge worden aanvaard, ook al omdat de percentages in fiscale zin een forfaitair
karakter blijven dragen; de toepassing ervan verschilt niet per individueel
voertuig, maar de percentages gelden uniform voor alle onder de belastingheffing
vallende personenauto's en motorfietsen. Met de in het wetsvoorstel opgenomen
afschrijvingslijn wordt naar onze mening in overwegende mate rekening gehouden
met de opvattingen van de branche-organisaties. In dit licht en tegen de achtergrond
van de hiervoor gemelde uitkomsten van ons overleg met de Europese Commissie
achten wij het niet op onze weg liggen om de in het wetsvoorstel opgenomen
afschrijvingslijn nader aan te passen.Met betrekking tot de BTW merken wij het volgende op. De wijziging van
de afschrijvingspercentages van de bpm leidt ertoe dat de bpm die bij import
van tweedehands auto's wordt geheven, beter aansluit bij de marktwaarde van
de auto op het moment van invoer. In geval van invoer van auto's die niet
ouder zijn dan circa 6 jaar, betekent dit een verlaging van de bpm. Door de
wettelijke systematiek van de BTW brengt een wijziging van het afschrijvingspercentage
van de bpm voor de binnenlandse handel in tweedehands auto's, indien de verkopende
ondernemer geen gebruik maakt van de zogenaamde margeregeling, ook een wijziging
met zich mee in de grondslag van de BTW die betaald moet worden bij aankoop
van een tweedehands auto. Voor tweedehands auto's die niet ouder zijn dan
circa 6 jaar betekent dit een verhoging van de BTW-grondslag. Per tweedehandsauto
gaat het daarbij, indien op de binnenlandse markt een ondernemer verkoopt
aan een particulier, om een BTW-belang ten gevolge van het wetsvoorstel van
zo'n f 100 à f 200. Indien marktposities niet door de voorgestelde
maatregel worden beïnvloed – dus bij onveranderde aantallen verhandelde
voertuigen is het niet onaannemelijk dat dit een extra BTW-opbrengst van ongeveer
f 40 mln betekent. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van D66 om toe
te lichten hoe het onderhavige voorstel zich verhoudt tot de doelstelling
in de belastingverkenning 21e eeuw om het belastingstelsel zo eenvoudig mogelijk
te houden, merken wij in de eerste plaats op dat eenvoud geen zelfstandige
doelstelling is. Op zichzelf beschouwd lijkt het voorstel geen vereenvoudiging
ten opzichte van de huidige simpele fiscale regel: 1% per maand. Voor de praktijk
leidt het echter niet tot een ingewikkelder uitvoering; de branche-organisaties
hebben op dat punt dan ook geen kanttekeningen geplaatst.De leden van de CDA-fractie vragen hoe is voorzien in een overgangsregeling.
Wij hebben niet voorzien in een wettelijke overgangsregeling. De meerderheid
van de belastingplichtigen in de bpm die worden geconfronteerd met de gevolgen
van dit wetsvoorstel, wordt lager belast dan onder het huidige regime. Dat
voordeel valt hen op grond van het voorstel zoals het nu luidt – derhalve
zonder wettelijke overgangsregeling – reeds toe vanaf de ingangsdatum
van de herziening van de afschrijvingsmethode. Voor die groep bestaat dan
ook geen aanleiding tot het voorzien in een overgangsregeling. De minderheid
der belastingplichtigen die ten gevolge van het voorstel meer bpm dan voorheen
moet betalen (in het algemeen degenen die een voertuig in ons land binnenbrengen
dat meer dan 6½ jaar oud is) heeft bij het huidige voorstel eveneens
vanaf de ingangsdatum te maken met de gevolgen van de nieuwe wet voor de hoogte
van de bpm. Voor deze groep zien wij evenmin aanleiding voor het treffen van
een wettelijke overgangsregeling. Een overgangsregeling is naar ons oordeel
alleen wenselijk ten aanzien van degene die vòòr de ingangsdatum
van het wetsvoorstel bpm betaalt voor een gebruikt voertuig dat nadien wordt
geregistreerd. Zo'n regeling strekt ertoe te verzekeren dat in die gevallen
wordt afgerekend tegen de nieuwe tarieven. Deze regeling kan in de administratieve
sfeer worden getroffen.De leden van de PvdA-fractie vernemen graag een reactie op de brief van
Bovag, Rai en VNA inzake de volgens hen onhaalbare invoeringstermijn. Ten
aanzien van het tijdstip van invoering hebben de argumenten in de hiervoor
genoemde brief van Bovag, Rai en VNA van 2 november 1998 in het bijzonder
betrekking op de gevolgen van het voorstel voor noodzakelijke aanpassingen
van de administratie van bedrijven in de autobranche, met name ten aanzien
van de geautomatiseerde verwerking van de btw-berekening bij de binnenlandse
verkoop van gebruikte voertuigen. Die argumenten geven ons aanleiding –
dit mede naar aanleiding van een daartoe strekkende vraag van de leden van
de CDA-fractie – om de datum van inwerkingtreding van de herziening
van de bpm-afschrijving nader te stellen op 1 mei 1999. Dit geeft als bijkomend
voordeel aan de aan de zijde van de overheid bij de uitvoering betrokken diensten
zoals de RDW – de CDA-fractie vraagt in het bijzonder daarnaar –
meer speelruimte ten aanzien van de voorbereiding van de invoering. De voorliggende
nota gaat dan ook vergezeld van een nota van wijziging die ertoe strekt de
invoeringsdatum van de wijziging van de afschrijving nader te bepalen op 1
mei 1999.De leden van de CDA-fractie vragen of de tweede ondergetekende een wetsvoorstel
overweegt voor het invoeren van een teruggaafregeling bij export. Wij merken
daarbij op dat tijdens het algemeen overleg van de vaste commissie voor Financiën
uit uw Kamer met de tweede ondergetekende op 3 september 1996 (Kamerstukken
II 1996/97, 25 000 IXB, nr. 6) de tweede ondergetekende geen aanleiding
zag voor verandering van het regime ten aanzien van de export van tweedehands
auto's. Daarbij speelde vooral een rol dat eind 1995 een meerderheid van de
Tweede Kamer ermee instemde om dat regime niet te wijzigen, onder meer gezien
de aanzienlijke budgettaire gevolgen ervan die een lastenverhoging op nieuwe auto's zouden meebrengen. Een wetsvoorstel in deze sfeer overwegen
wij dan ook niet. h. Afschaffing accijnsvrijstelling proviandering binnenvaartNaar aanleiding van de vragen van de leden van de fractie van de VVD naar
de opbouw van de in de memorie van toelichting genoemde 20 miljoen en waarop
de informatie met betrekking tot dit bedrag is gebaseerd, merken wij op dat
dit bedrag het accijnsbelang vormt dat gemoeid is met de huidige vrijstelling.
Dit is deels het accijnsbelang ter zake van de tabaksproducten (met inbegrip
van de BTW op die producten) en deels het accijnsbelang op de alcoholhoudende
dranken. De daadwerkelijk geconstateerde fraude – de leden van de fractie
van D66 vragen daarnaar – in alleen de Rotterdamse haven in de periode
1993–1998, waarbij moet worden opgemerkt dat de intensiteit van de controle
in die periode in de loop daarvan is opgevoerd, kende een belang aan accijns
van ongeveer 3,8 miljoen. Van de in die periode uitgevoerde controles werd
in 59% van de gevallen misbruik van de vrijstelling geconstateerd.De leden van de fracties van de PvdA, de VVD, D66 en het CDA hebben vragen
gesteld met betrekking tot het overleg tussen de Vereniging van scheepsleveranciers
en het Ministerie van Financiën. Met name of sprake is geweest van een
dergelijk overleg, waarom dit is afgebroken en niet tot resultaten heeft geleid.
Tevens is de vraag gesteld of sprake is geweest van een convenant ter bestrijding
van de fraude en of dat reeds ter ondertekening gereed heeft gelegen. Genoemde
vereniging heeft begin 1998 inderdaad een concept convenant aan het Ministerie
van Financiën voorgelegd, vanuit de erkenning dat sprake is van (soms
aanzienlijke) fraude. In het concept convenant werd onder meer uitgegaan van
beperkingen ter zake van de hoeveelheden die met vrijstelling zouden mogen
worden geproviandeerd. Het concept kende een aantal inhoudelijke bezwaren
zoals bijvoorbeeld ten aanzien van de voorgestelde (zeer ruime) hoeveelheden
en de bepalingen die de leveranciers in vrijwel alle gevallen vrijwaarden
van de gevolgen van een eventuele fraude. De juridische implicaties die aan
een fraudegevoelige regeling als de onderhavige zijn verbonden, lenen zich
overigens niet om in een convenant te vatten. Aan de vereniging is medegedeeld
dat een wijziging van het beleid ten aanzien van deze vrijstelling werd overwogen,
waarbij te kennen is gegeven dat geen enkele optie moest worden uitgesloten.
Dat betekende dat beëindiging van deze faciliteit eveneens tot de mogelijkheden
behoorde. Uiteindelijk is besloten om, als onderdeel van een pakket maatregelen
in het kader van het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik van fiscale
regelgeving, ook de onderhavige vrijstelling voor de proviandering in te trekken.De leden van de fractie van de PvdA vragen of er vanuit het gelijkheidsbeginsel
een mogelijke spanning kan ontstaan met betrekking tot de vrijstellingen voor
zeeschepen die zich in voorkomende gevallen ook op de binnenvaart-trajecten
begeven. Zeeschepen die ons land vanuit zee binnenkomen hebben op basis van
de douanewetgeving recht op een vrijstelling voor beperkte hoeveelheden boordproviand.
Per binnenkomst wordt van de aan boord aanwezige proviand een hoeveelheid
vrijgegeven die noodzakelijk wordt geacht voor de duur van het verblijf in
Nederland. Als deze schepen zich vervolgens op een binnenvaart-traject begeven,
hetgeen naar verhouding slechts in beperkte mate plaatsvindt, kunnen zij deze
vrijgestelde hoeveelheden tijdens dat traject verbruiken. Hierbij wordt aangetekend
dat het gaat om beperkte hoeveelheden die afhankelijk van het aantal bemanningsleden
en van de duur van het verblijf binnen de EU worden vrijgegeven. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de VVD of
het klopt dat er op de opheffing van de verkoop van tax-free artikelen door
de Europese Commissie een uitzondering is gemaakt voor de voedingswaren die
voor eigen gebruik worden verstrekt aan boord van luchtvaartuigen en zeegaande
schepen, merken wij het volgende op. De afschaffing van de tax-free verkopen
met ingang van 1 juli 1999 op intra-EU reizen heeft uitsluitend betrekking
op goederen die voor of tijdens de reis worden verkocht aan reizigers en die
door die reizigers worden meegenomen van boord na beëindiging van de
reis. De vrijstelling voor de goederen die aan boord worden verbruikt door
de reizigers (en eventueel de bemanning) heeft nooit ter discussie gestaan.
De leden van de fractie van de VVD vragen of het feit dat de bemanning en
de reizigers in vliegtuigen en zeeschepen wel vrijgestelde proviand tot zich
kunnen nemen en het personeel van een binnenvaartschip niet, aanleiding is
tot rechtsongelijkheid. Wij zijn van mening dat binnen het kader van de verschillende
vervoersmodaliteiten zoals enerzijds vervoer over zee en door de lucht en
anderzijds vervoer over het vasteland (weg- en spoorvervoer maar ook de binnenvaart)
moet worden gekeken naar een eventuele rechtsongelijkheid met het andere vervoer
over het vasteland. De afschaffing van de vrijstelling voor de binnenvaart
zoals voorgesteld in het Belastingplan 1999, leidt ertoe dat een rechtsongelijkheid
die zich thans voordoet in het verkeer over het vasteland van de EU wordt
weggenomen. De huidige vrijstelling geldt namelijk niet in het wegvervoer
en evenmin voor het vervoer per spoor.De leden van de fracties van de PvdA en het CDA vragen hoe de afschaffing
van de vrijstelling zich verhoudt tot de Akte van Mannheim. Wij merken daarover
op dat deze afschaffing niet strijdig is met de Akte van Mannheim. Deze Akte
verzet zich niet tegen een accijnsheffing of proviand bestemd voor consumptie
door de bemanning. Op grond van artikel 3 van de Akte van Mannheim1 mogen geen heffingen worden ingesteld die uitsluitend
zijn gegrond op uitoefenen van de scheepvaart. Hiertoe kunnen niet de accijnzen
ter zake van de consumptie aan boord worden gerekend. Ook de jurisprudentie
rondom de Akte van Mannheim geeft geen aanleiding om hieraan te twijfelen.De leden van de fractie van D66 vragen wat de afschaffing van deze vrijstelling
betekent voor de concurrentiepositie van de Nederlandse binnenvaart. Deze
positie kan naar onze mening niet afhankelijk zijn van het feit of de bemanning
van een binnenvaartschip accijnsvrij kan roken of drinken.De leden van de fractie van het CDA vragen naar de effecten in het buitenland
bijvoorbeeld een niet-EU land als Zwitserland. Accijnsvrije proviandering
in de gevallen dat een binnenvaartschip naar een niet-EU land reist blijft
altijd mogelijk. Een dergelijke proviandering wordt aangemerkt als uitvoer.
De beperking daarbij is dat de goederen pas mogen worden ge- of verbruikt
op het moment dat zij de EU hebben verlaten. Omgekeerd bestaat ook altijd
de mogelijkheid dat een schip in Zwitserland zijn proviand (belastingvrij)
in Zwitserland betrekt. In dat geval zal bij binnenkomst in de EU vrijstelling
van belasting worden verleend voor de hoeveelheden die in het reizigersverkeer
met derde landen gebruikelijk zijn.Met betrekking tot de vraag van de leden van de fractie van de PvdA naar
de situatie in België en Duitsland merken wij op dat de accijnswetgeving
van beide landen niet voorziet in een vrijstelling van accijns zoals de onderhavige.
De vereniging van scheepsleveranciers heeft ons echter kort geleden laten
weten dat in beide landen in de praktijk dergelijke provianderingen desondanks
wel (en soms meer dan incidenteel) plaatsvinden. Uit nader onderzoek hebben
ons signalen bereikt die dit bevestigen. Deze praktijk is voor
ons geen aanleiding om het voorstel met betrekking tot de afschaffing van
de bestaande vrijstellingsregeling in te trekken. Wel achten wij het, met
het oog op deze praktijk en bij wijze van overgangsmaatregel gewenst, een
gewijzigde, kortdurende en beperkte vrijstellingsregeling voor te stellen.
De vrijstellingregeling die wij voor ogen hebben kent een geldigheidsduur
tot 1 januari 2001, en zal in tegenstelling tot de thans vigerende vrijstelling
hoeveelheidsbeperkingen kennen die bij ministeriële regeling zullen worden
vastgesteld. Wij achten deze hoeveelheidsbeperkingen noodzakelijk om het geconstateerde
misbruik een halt te kunnen toeroepen. In de twee jaar dat deze tijdelijke
vrijstelling van toepassing is zullen wij in overleg treden met de betrokken
landen om te zien of we ten aanzien van deze tot een gezamenlijk beleid kunnen
komen, waarin zowel formeel als in de praktijk, geen vrijstellingen meer worden
toegepast. Indien mocht blijken dat een dergelijk resultaat niet bereikt kan
worden, kan de vrijstelling bij algemene maatregel van bestuur worden verlengd.
Met betrekking tot de vast te stellen hoeveelheidsbeperkingen merken wij nog
op dat deze zodanig zullen worden vastgesteld dat recht wordt gedaan aan hetgeen
in 1993 met de thans vigerende vrijstelling werd beoogd, namelijk alleen vrijstelling
voor de goederen die zijn bestemd voor gebruik aan boord door de bemanning
gedurende de heenreis naar de plaats van bestemming in de andere lidstaat.
Bij de vaststelling van de hoeveelheden zal derhalve uitdrukkelijk rekening
worden gehouden met de reisduur naar de verschillende bestemmingen binnen
de EU. Bij deze nota is een nota van wijziging gevoegd waarin een wijziging
als hiervoor bedoeld in het voorstel van wet wordt verwerkt. Deze regeling
kan worden beschouwd als een overgangsmaatregel waarvan de leden van de fractie
van het CDA hebben gevraagd of deze is overwogen.De leden van de fractie van de SP vragen of het bij de in de memorie van
toelichting genoemde verhoging van de accijns op sigaretten en rooktabak gaat
om een gezondheidsmaatregel en zo ja, waar dat dan uit blijkt. Wij merken
op dat – zoals eveneens reeds in de memorie van toelichting vermeld –
dat het hier gaat om de derde tranche van een reeds in het Belastingplan 1997
vastgelegde verhoging van deze accijns. In de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel ter zake van dat Belastingplan 1997 (Kamerstukken II, 1996–1997,
25 052, nr. 3, bladzijde 12) is aangegeven dat deze verhoging is getroffen
in het kader van het tabaksontmoedigingsbeleid. Wij kunnen de leden van de
fractie van de SP overigens mededelen dat de tabaksindustrie voorts de prijzen
voor sigaretten en rooktabak onlangs zelf heeft verhoogd. Een dergelijke prijsverhoging
leidt eveneens tot een verhoging van de accijns voor beide producten. Deze
accijnsverhoging treedt in werking met ingang van 16 november 1998 (Stcrt.
213 van 6 november 1998). Voor sigaretten geldt dat daarmee reeds het accijnsniveau
is bereikt dat in het belastingplan 1997 met ingang van 1 januari 1999 voor
dat product is vastgesteld. Voor rooktabak is dat niet het geval. Met ingang
van 1 januari 1999 zal voor dit product een volgende accijnsverhoging van
toepassing worden om de accijns te brengen op het niveau dat deze moet hebben
ingevolge het Belastingplan 1997. 6. Overige aspectenDe leden van de fractie van het CDA vernemen graag van de tweede ondergetekenden
zijn beleidslijn met betrekking tot de relatie tussen ziekte van een ondernemer
en het urencriterium van de zelfstandigenaftrek. Op dit punt zijn van belang
de uitspraak van het gerechtshof te Amsterdam van 21 oktober 1986, nr. 859/85,
gepubliceerd in BNB 1987/336 en het arrest van de Hoge Raad van 4 november
1987, nr. 24 737, gepubliceerd in BNB 1996/47. In dit laatste arrest
heeft de Hoge Raad geoordeeld dat tot de uren die een ondernemer
in een kalenderjaar daadwerkelijk heeft besteed aan het voor eigen rekening
feitelijk drijven van een onderneming (het urencriterium), niet behoren de
uren die een ondernemer door ziekte niet aldus heeft kunnen besteden. Het
gerechtshof te Amsterdam heeft in een geval waarin sprake was van een ondernemer
die door ziekte enige tijd niet aan de onderneming heeft kunnen besteden,
geoordeeld dat deze ondernemer, ondanks het feit dat niet werd voldaan aan
het urencriterium, terecht aanspraak heeft gemaakt op de zelfstandigenaftrek.
De tweede ondergetekende acht deze uitspraak van het Hof onjuist. Gelet op
de omstandigheden van het geval is echter geen cassatie ingesteld. Met betrekking
tot deze problematiek heeft derhalve de wet als uitgangspunt te gelden, zoals
deze ook tot uitdrukking komt in de jurisprudentie van de Hoge Raad. Dat neemt
niet weg dat de feiten en omstandigheden van een individueel geval voor de
tweede ondergetekende aanleiding kunnen vormen tot het wegnemen van onbillijkheden.Deze leden voeren aan dat stichtingen en verenigingen steeds vaker worden
geconfronteerd met vennootschapsbelasting, terwijl zij voor het successierecht
worden vrijgesteld. In dat verband vragen zij waarom deze instellingen voor
de ene wet wel en voor de andere wet niet worden aangemerkt als algemeen nut
beogende instelling en bepleiten zij meer onderlinge afstemming van de verschillende
fiscale wetten.In het successierecht staat voor het antwoord op de vraag of een vrijstelling
of een verlaagd tarief van toepassing is, voorop of sprake is van een algemeen
nut beogende instelling. In de vennootschapsbelasting staat voorop of sprake
is van een winststreven van meer dan bijkomstige betekenis. Dit verschil hangt
samen met de aard van deze belastingen.Naar aanleiding van vragen van deze leden over de heffingsrente wijzen
wij erop dat bij de Wet aanpassing loon- en inkomstenbelasting c.a. 1997 is
de regeling van de heffingsrente vereenvoudigd; ondermeer is het drempeltijdvak
is vervallen. Er wordt dientengevolge in beginsel steeds heffingsrente berekend
indien de vaststelling van de belastingschuld na afloop van het tijdvak leidt
tot een per saldo te betalen of terug te geven bedrag. Dit hangt nauw samen
met een doelmatige voorlopige-aanslagregeling die erop is gericht het moment
van de vaststelling van de belastingschuld en het betalen ervan zoveel mogelijk
te laten aansluiten op het moment van het ontstaan van die schuld. Een belastingplichtige
kan voorkomen dat hij met heffingsrente wordt geconfronteerd door tijdig te
verzoeken om een (nadere) voorlopige aanslag. De Belastingdienst stelt op
een duidelijk en volledig verzoek zo snel mogelijk, maar in ieder geval binnen
drie maanden, een (nadere) voorlopige aanslag vast. Wij zien, de leden van
de CDA-fractie vragen hiernaar, geen reden de huidige regeling van de heffingsrente
aan te passen. De regeling werkt twee kanten uit. De belastingplichtige die
na afloop van het tijdvak een teruggaaf krijgt, ontvangt heffingsrente en
een belastingplichtige die belasting moeten (bij)betalen, is heffingsrente
verschuldigd.Deze leden verzoeken voorts om een nadere argumentatie van het onderdeel
kostenaftrek van de herziening van het belastingstelsel. Zij wijzen op mogelijke
loonkosteneffecten. Wij merken daarover op dat het in dit stadium van het
uitwerken van het nieuwe belastingstelsel niet zinvol lijkt mogelijke specifieke
effecten uit te werken en te bespreken met terzijde stelling van de samenhang
in de voorstellen die onderdeel zullen gaan uitmaken van de herziening van
het belastingstelsel. Bij de uitwerking van de herziening van het belastingstelsel
zullen alle effecten in hun samenhang uiteraard wel in beschouwing worden
genomen.Met betrekking tot de stand van zaken aangaande het wetsvoorstel inzake
artikel 4 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer, zo vragen deze leden, merken wij op dat de materie die thans wordt onderzocht –
het tegengaan van oneigenlijk gebruik van bepalingen inzake de overdrachtsbelasting –
een grotere reikwijdte heeft gekregen. Dit betekent ook dat aan de uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid van eventuele nieuwe bepalingen extra aandacht moet worden
gegeven. Het streven blijft erop gericht zo snel mogelijk een wetsvoorstel
in te dienen.Deze leden vragen voorts of de bewindslieden nog het voornemen hebben
om de fiscale vrijstelling op vrijwilligerswerk te verhogen. Wij hebben ons
standpunt op het punt van de regeling inzake het al dan niet in dienstbetrekking
zijn van vrijwilligers, uitgebreid met dat van verschillende leden van de
Kamer gewisseld in het algemene overleg van 25 maart 1998 (Kamerstukken II
1997/98, 23 972 en 24 515, nr. 28). Een en ander heeft wat betreft
de jaargrens waarbeneden geen dienstbetrekking wordt aangenomen, erin geresulteerd
dat deze grens is verhoogd van f 1200 tot f 1400. Bovendien is toegezegd
dat het bedrag voortaan jaarlijks zal worden geïndexeerd, zodat het voor
het komende jaar ruim f 1400 zal bedragen. Verdergaande maatregelen worden
thans niet overwogen. Ter voorkoming van misverstand zij nog opgemerkt dat
indien de door een vrijwilliger gemaakte kosten hoger zijn dan het grensbedrag,
dat hogere bedrag zonder fiscale gevolgen kan worden vergoed.Naar aanleiding van een vraag dienaangaande van deze leden, merken wij
op dat uitwerking van de motie Giskes (25 721, nr. 11) in het Regeerakkoord
niet is voorzien. Thans valt dan ook niet aan te geven wanneer voorstellen
daartoe zullen worden gedaan. 7. Toelichting op de artikelen Artikel XDe leden van de PvdA-fractie vragen aan te geven waarom een uitzondering
wordt gemaakt voor artikel 15, eerste lid, onderdelen a, b en g, en niet voor
de andere in dit lid genoemde vervoermiddelen. De door deze leden bedoelde
uitzondering wordt in het wetsvoorstel gemaakt om erin te voorzien dat de
nu geldende wettelijke uitzondering na de inwerkingtreding van het bpm-element
van het wetsvoorstel wordt gehandhaafd. De reeds nu geldende uitzondering
heeft betrekking op – kortweg – politie-voertuigen, auto's van
de brandweer, en busjes voor het vervoer van rolstoelgebruikers in groepsverband.
De uitzondering houdt in dat voor die groepen voertuigen een snellere afschrijving
kan worden toegestaan dan de wettelijke. Dit – blijkens de wetsgeschiedenis –
gezien de extra slijtage waaraan deze voertuigen in het algemeen onderhevig
zijn.De Minister van Financiën,G. ZalmDe Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend XNoot1Notitie fiscale aspecten invoering euro, 28 januari 1998,
DB98/217M (kamerstukken II 1997/98, 25 107, nr. 7)XNoot1Artikel 3 luidt – voor zover van belang – als volgt: Van de
vaartuigen of hun ladingen en van de vlotten, die de Rijn ....... bevaren,
zullen geen rechten worden geheven, die uitsluitend op het uitoefenen van
de scheepvaart zijn gegrond. Het is eveneens verboden om ..... boei- en bakengelden
te heffen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26245-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl