Voor- en vroegschoolse educatie; Brief staatssecretarissen Beleidsbrief voor- en vroegschoolse educatie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27190, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27190 nr. 1

09-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamBeleidsbrief voor- en vroegschoolse educatie1. Inleiding2. Samenvattend: De inzet van het Kabinet3. Analyse van de huidige situatieDe doelgroep van het VVE-beleidVoorschoolse voorzieningen en bereikProfessionaliteit en aanbod programma'sSluitende aanpakConclusie4. Beleid van de afgelopen jaren: basis voor een brede
implementatieInhoudelijke ontwikkelingBestuurlijke ontwikkelingen en kadersConclusie5. Naar een sluitende aanpak van het VVE-beleidEen samenhangende aanpak langs meerdere sporenVerantwoordelijkheden rijk en gemeenten6. Uitwerking: Fasering en concrete maatregelenInzetConcrete maatregelen:Tot slot: het resultaat teltOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27190Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 190Voor- en vroegschoolse educatienr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
EN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 juni 2000Beleidsbrief voor- en vroegschoolse educatie1. InleidingDe voor- en vroegschoolse periode is een zeer essentiële fase in
de ontwikkeling van kinderen. Om zich optimaal te kunnen ontplooien, op latere
leeftijd succesvol het onderwijs te kunnen doorlopen en aan de maatschappij
te kunnen deelnemen moet de start goed zijn. Voor de meeste kinderen is dat
gelukkig het geval. Maar niet voor iedereen. Een te grote groep kinderen begint
aan het basisonderwijs met een achterstand en loopt die achterstand in latere
jaren niet meer in. Teveel kinderen kunnen zowel op sociaal als op cognitief
gebied onvoldoende meekomen. Het gaat dan met name om kinderen uit gezinnen
met een andere etnische achtergrond en autochtone kinderen met laag opgeleide
ouders, die risico lopen op leerachterstanden.Bij de behandeling van de VWS-begroting voor 2000 heeft het Kabinet de
Kamer toegezegd een plan te presenteren voor de implementatie van voor- en
vroegschoolse educatie (VVE) op brede schaal. Deze toezegging is herhaald
in het Algemeen Overleg met de Vaste commissie voor Onderwijs over VVE op
6 april jl.Ook in het recent met de Kamer gevoerde debat over het integratiebeleid
is nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het voor- en vroegschoolse beleid.
In een tijdens dit debat breed aanvaarde motie-Melkert c.s. (TK vergaderjaar
1999–2000, 27 083, nr. 4) heeft de Kamer het kabinet gevraagd een
stimuleringsregeling voorschoolse opvang te realiseren, daarmee uiterlijk
1 september 2000 te starten, daarvoor de benodigde middelen beschikbaar te
stellen en voor de begrotingsbehandeling daarvoor een implementatieplan voor
te leggen.In deze beleidsbrief geeft het Kabinet zijn aanpak van het VVE-beleid
en worden het beleidskader en de concrete maatregelen waarmee dat wordt gerealiseerd
geschetst. Parallel met deze beleidsbrief VVE wordt ook het actieplan Onderwijskansen
in bespreking gebracht. De maatregelen die voortvloeien uit de beleidsbrief
VVE komen als samenvatting terug in het Onderwijskansenplan.2. Samenvattend: De inzet van het KabinetHet Kabinet geeft hoge prioriteit aan het beleid om (dreigende) achterstanden
van kinderen op jonge leeftijd te signaleren en aan te pakken. Doelstelling
is om uiteindelijk alle kinderen in een achterstandsituatie te bereiken en
hen optimale ontwikkelingskansen te bieden, met als resultaat een aanzienlijke
reductie van hun taal- en ontwikkelingsachterstand aan het begin van hun schoolloopbaan.
Daarbij gaat het om ongeveer 200 000 kinderen in de leeftijdsgroep van
2 tot en met 5 jaar, zowel kinderen uit etnische minderheidsgroepen als autochtone
kinderen met laagopgeleide ouders die risico lopen.In de afgelopen jaren is door het rijk – in samenwerking met gemeenten –
geïnvesteerd in vernieuwing en kwaliteitsverbetering op het gebied van
opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering, onder meer door de ontwikkeling
van gestructureerde programma's gericht op taal- en sociaal-emotionele ontwikkeling
van jonge kinderen. Er is en wordt door gemeenten – met ondersteuning
vanuit het rijk – hard gewerkt aan versterking van de kwaliteit en samenhang
van het jeugdbeleid en van het lokaal onderwijsbeleid. Daarmee zijn de voorwaarden
gerealiseerd om nu het accent te verleggen van ontwikkeling naar een succesvolle
implementatie op brede schaal. Paragraaf 4 van deze brief brengt dat
nader in kaart.Om de doelstelling te bereiken is een samenhangende aanpak noodzakelijk
die gefaseerd en langs verschillende sporen moet plaatsvinden.In de eerste plaats moet aan alle kinderen uit de risicogroep op zeer
jonge leeftijd een intensief programma worden aangeboden in voorschoolse voorzieningen
en de eerste klassen van het basisonderwijs. Om te realiseren dat daadwerkelijk
alle kinderen uit de doelgroep worden bereikt is nodig dat (dreigende) ontwikkelingsachterstanden
al op zeer jonge leeftijd worden gesignaleerd en dat vervolgens ouders worden
gemotiveerd om hun kind deel te laten nemen aan een voorschoolse voorziening
en een intensief ontwikkelingsprogramma. Ouders moeten daarbij worden betrokken
en ondersteund.Voorwaarde daarvoor is dat er voldoende capaciteit van het aanbod aan
intensieve programma's voor 2 tot en met 5 jarigen is en voldoende aanwezigheid
van professionele voorschoolse voorzieningen, waar die programma's kunnen
worden aangeboden. Van even groot belang is dat er sprake is van een sluitend
aanbod en samenwerking van in ieder geval consultatiebureaus, peuterspeelzalen
en basisscholen. Daarvoor is nodig dat gemeenten een samenhangend beleid voeren
voor de 0 tot 6 jarigen en hun regierol daarin actief oppakken. Om de betrokkenheid
van ouders te realiseren zullen gemeenten daarbij concrete verbindingen moeten
leggen met hun beleid op het terrein van volwasseneneducatie en inburgering
en nauwe samenwerking moeten zoeken met zelforganisaties van minderheden.Gemeenten hebben een belangrijke verantwoordelijkheid voor het onderwijsachterstands-
en het lokaal preventief jeugdbeleid, waaronder peuterspeelzalen. Een samenhangende
aanpak van het beleid op het terrein van voor- en vroegschoolse educatie kan
alleen totstandkomen via gemeenschappelijke uitgangspunten en goede afspraken
tussen rijk en gemeenten op basis van een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling.
In de Visie op jeugdbeleid «Jeugdbeleid in Ba(la)ns», die is opgesteld
in het kader van het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl (BANS), is een samenhangende aanpak geschetst van het 0–6 jarigenbeleid van rijk, provincies
en gemeenten. Daarbij was de conclusie dat uit het versterken van de samenhang
van hun jeugdbeleid veel winst te halen valt. In het overhedenoverleg op 18
mei jl. is in vervolg daarop de afspraak gemaakt dat rijk, gemeenten en provincies
hoge prioriteit geven aan het 0–6 jarigenbeleid. Een gezamenlijke, integrale
aanpak van het 0–6 jarigenbeleid is daarbij uitgangspunt.De bovengeschetste aanpak en de verantwoordelijkheden van rijk en gemeenten
daarbij worden in paragraaf 5 verder uitgewerkt.Het Kabinet realiseert zich dat de achterstandsproblematiek van jonge
kinderen de inzet van vele partijen vraagt en niet binnen een paar jaar opgelost
kan zijn. Om de geschetste sluitende benadering te realiseren is niet alleen
veel geld nodig, maar ook tijd om te kunnen investeren in de noodzakelijke
voorschoolse capaciteit en kwaliteit ten behoeve van het aanbod aan intensieve,
gestructureerde programma's, in de infrastructuur, in werving en opleiding
van personeel en in het realiseren van de noodzakelijke samenwerking (ketenmanagement)
tussen voorzieningen voor deze doelgroep.Het Kabinet wil nog met ingang van dit jaar een substantiële start
maken met het realiseren van de uiteindelijke doelstelling. Daartoe worden
de volgende acties ondernomen:1. Substantiële uitbreiding van de capaciteit van intensieve taal-
en ontwikkelingsprogramma's door 2–5 jarige kinderen uit de doelgroep;2. Versterking – samen met gemeenten – van de keten van voorzieningen
voor jonge kinderen en vergroting van het bereik van achterstandskinderen;3. Intensivering van scholing en deskundigheidsbevordering van beroepskrachten
van voorschoolse voorzieningen en leerkrachten;4. Intensivering van de ondersteuning van kwaliteits- en beleidsontwikkeling;5. Systematische monitoring en evaluatie van de resultaten van het VVE-beleid.Deze acties en de fasering van de aanpak worden in paragraaf 6 nader
uitgewerkt.3. Analyse van de huidige situatieDe doelgroep van het VVE-beleidUitgangspunt is het hardnekkige probleem van achterstanden in het onderwijs
van Nederlandse kinderen met laag opgeleide ouders en van kinderen uit gezinnen
met een andere etnische achtergrond. Reeds bij de start van het basisonderwijs
is sprake van grote verschillen in ontwikkeling tussen deze kinderen en andere.
Op het gebied van taal blijkt er een verschil van ongeveer twee jaar te bestaan
ten nadele van allochtone kinderen en, hoewel in mindere mate, van autochtone
kinderen met laag opgeleide ouders. Dit verschil is aan het eind van de basisschool
niet ingelopen. Op het gebied van rekenen is er een achterstand van ongeveer
een jaar. Van alle leerlingen tot twaalf jaar met een leerachterstand is 55%
autochtoon en 45% afkomstig uit een etnische minderheidsgroep.Uitgaande van de gewichtenregeling in het onderwijs (1.25, 1.4, 1.7, 1.91 ) is in het schooljaar 1999–2000 het aantal 4-
en 5-jarigen met een achterstand 100 000 (gebaseerd op de teldatumgegevens
1-10-1999). Op basis van deze cijfers wordt het aantal 2-jarigen met een ontwikkelingsachterstand
geraamd op 50 000 en het aantal 3-jarigen eveneens op 50 000 (cijfers zijn afgeleid uit het SCP-rapport over gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid,
december 1999). Prognoses over de ontwikkeling van het aantal gewichtenleerlingen
op langere termijn zijn nu niet beschikbaar. Bovendien is aan de Onderwijsraad
recent advies gevraagd over de modernisering van de gewichtenregeling. Dat
advies kan consequenties hebben voor de definiëring van het begrip achterstandskinderen.Voorschoolse voorzieningen en bereikKinderen van laag opgeleide allochtone (en autochtone) ouders krijgen
van thuis te weinig taalvaardigheid mee, ook in de moedertaal. Deelname aan
voorschoolse voorzieningen, met name de peuterspeelzaal, kan een belangrijke
bijdrage leveren aan het verbeteren van de taalvaardigheid en sociale en cognitieve
ontwikkeling in het algemeen. Echter, het bereik van
de doelgroep is onvoldoende. Hoewel dit per gemeente sterk verschilt zijn
er wel enkele algemene cijfers te geven. Uit een onderzoek in gemeenten naar
peuterspeelzaalwerk (DSP, juli 1999) blijkt dat in 86% van de gemeenten met
meer dan 50 000 inwoners en alle grote steden met name allochtone peuters
ondervertegenwoordigd zijn in het peuterspeelzaalwerk. In de kleine gemeenten
worden met name autochtone peuters uit lage inkomensgroepen moeilijk bereikt.In hoeverre de hoogte van de ouderbijdrage daar een rol bij speelt staat
niet vast. Gemeenten zijn vrij in het vaststellen van de ouderbijdrage. Zo
geeft 72% van de gemeenten aan invloed uit te oefenen op de ouderbijdragen
in het (gesubsidieerde) peuterspeelzaalwerk. Daarbij kent 61% van deze gemeenten
een inkomensafhankelijke ouderbijdrage, de rest van de gemeenten hanteert
een vast bedrag per maand (DSP, 1999).Bij het probleem van het bereik speelt mee dat de capaciteit van peuterspeelzalen
niet voldoende is. Het Statistisch Jaarboek van het CBS 1999 geeft aan dat
in 1996 ruim 198 000 kinderen gebruik maken van peuterspeelzaalvoorzieningen.
Dat is ongeveer 50% van het totaal aantal 2- en 3-jarigen. De vraag naar plaatsen
in peuterspeelzalen is echter groter. Uit het eerder genoemde onderzoek van
DSP blijkt dat 57% van de gemeenten een wachtlijst voor het peuterspeelzaalwerk
kent. De wachttijden variëren van 2 tot 12 maanden. Niet bekend is hoeveel
kinderen in Nederland op een wachtlijst staan en bij welke gemeente. Van de
gemeenten met een wachtlijst zoekt de meerderheid (60%) naar mogelijkheden
voor uitbreiding, 20% ziet daar geen noodzaak of geen kans toe.De consultatiebureaus hebben onder baby's een bereik van 96%. Na het eerste
jaar neemt het bereik af tot 76% van de peuters. Anders dan de voorschoolse
voorzieningen hebben de basisscholen een groter bereik. Van de 4-jarigen gaat
namelijk – hoewel er geen sprake is van een verplichting – 98,7%
naar de basisschool. Daarmee is het bereik vrijwel dekkend.Knelpunt is het ontbreken van een systematische signaleringsfunctie ten
aanzien van andere aspecten dan fysieke gezondheidsrisico's. De potentiële
rol van consultatiebureaus bij de toeleiding van risicokinderen naar voorschoolse
voorzieningen en hun ouders naar volwasseneneducatie wordt onvoldoende benut.Professionaliteit en aanbod programma'sNaast onvoldoende capaciteit om kinderen te plaatsen in peuterspeelzalen
is er onvoldoende aanbod van intensieve (taal)ontwikkelingsprogramma's voor
jonge kinderen. Landelijke cijfers daarover zijn niet beschikbaar, maar duidelijk
is dat dit aanbod – qua omvang – nog in de kinderschoenen staat.Voor deelname aan deze programma's op de peuterspeelzaal is bovendien noodzakelijk dat peuters deze voorziening vier in plaats van twee dagdelen
bezoeken.Daarnaast moeten er voldoende, deskundige peuterleidsters en leerkrachten
zijn om deze programma's succesvol te kunnen aanbieden.Ook hier zijn er verschillen per gemeente. In peuterspeelzalen wordt zelden
alleen gewerkt met betaalde krachten. In 63% van de gemeenten is één
betaalde peuterleidster per groep aanwezig. In de rest van de gemeenten twee.
In 67% van de gemeenten die ondervraagd zijn in het DSP-onderzoek moeten de
leidsters een opleiding op MBO-niveau hebben; in 15% worden andere opleidingseisen
gehanteerd. Een deel van de werkenden is niet geschoold voor peuterspeelzaalwerk.De meeste gemeenten hebben het peuterspeelzaalwerk opgenomen in de gemeentelijke
verordening op de kinderopvang of in een aparte verordening voor de subsidiëring
van het peuterwerk. Kwaliteitseisen hebben vaak onder meer betrekking op de
opleiding van de leidsters. Voor deskundigheidsbevordering op het terrein
van het peuterwerk wordt veelal beroep gedaan op provinciale ondersteuningsorganisaties.
Kortom, er is lokaal aandacht voor de opleiding van peuterspeelzaalleidsters,
maar er bestaan grote verschillen in opleidingseisen.Voorts biedt de initiële opleiding MBO-SWP geen specifieke voorbereiding
op het werken met intensieve, gestructureerde programma's voor risicokinderen.
Nadere scholing is nodig.Meer dan de helft van de gemeenten geeft in het eerder genoemde onderzoek
te kennen behoefte te hebben aan ondersteuning bij de ontwikkeling van gemeentelijk
beleid rond het peuterwerk, 71% geeft met name aan meer provinciale ondersteuning
te wensen, maar ook is er behoefte aan lokale en landelijke ondersteuning.Sluitende aanpakEr is op lokaal niveau nog onvoldoende sprake van een sluitende aanpak
voor 0–6 jarigen. Taal- en ontwikkelingsachterstanden worden onvoldoende
op zeer jonge leeftijd gesignaleerd. Als dat wel het geval is is er vaak geen
sprake van een systematische doorverwijzing, bijvoorbeeld door de consultatiebureaus
naar peuterspeelzalen en motivering van ouders om hun kinderen daaraan deel
te laten nemen. Ook de samenwerking en doorgaande pedagogische lijn tussen
peuterspeelzaal en het basisonderwijs is niet altijd aanwezig. Het lukt nog
in onvoldoende mate om ouders te betrekken bij het voorschoolse aanbod en –
voor de 4- en 5- jarigen – bij de school. Er is onvoldoende sprake van
afstemming met het beleid gericht op de ouders van deze kinderen: Taalonderwijs
en inburgeringscursussen voor de ouders zijn een belangrijke voorwaarde om
ouders goed te kunnen betrekken bij en actief te laten participeren in de
ontwikkelingsstimulering van hun kind.ConclusieEr is onvoldoende deename aan specifieke ontwikkelingsprogramma's door
doelgroepkinderen. Er is onvoldoende capaciteit bij de instellingen voor een
toereikend aanbod. Dit loopt per gemeente ook nog sterk uiteen. Bovendien
kan geconcludeerd worden dat het kwaliteitsniveau, waaronder de professionaliteit
van de leidsters, van voorschoolse voorzieningen (peuterspeelzalen) sterk
uiteenloopt. De samenhang van het beleid voor 0–6 jarigen moet worden
versterkt. 4. Beleid van de afgelopen jaren: basis voor een brede
implementatieDe afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in de ontwikkeling en evaluatie
van inhoudelijke methodieken voor VVE en in het versterken van de samenhang
in het lokale en landelijke beleid, die nodig is om tot een sluitende aanpak
en groot bereik van VVE te komen. Deze paragraaf geeft deze ontwikkelingen
beknopt weer.Het gaat achtereenvolgens om inhoudelijke ontwikkeling en bestuurlijke
ontwikkelingen en kaders:Inhoudelijke ontwikkelingInhoudelijk is de afgelopen jaren geïnvesteerd in programma's gericht
op opvoedingsondersteuning, ontwikkelingsstimulering, voor- en vroegschoolse
educatie en de kwaliteit van het onderwijs in de onderbouw van het basisonderwijs.• Ter versterking van vaardigheden zoals spel en taalverwerving ter
voorbereiding op het basisonderwijs is door VWS geïnvesteerd in gezinsgerichte
programma's (onderdelen van de zgn. Stap-programma's en Spel aan huis). Deze
zijn gericht op ouders en kinderen die behoren tot de doelgroep van het onderwijsachterstandenbeleid.
De meeste programma's worden uitgevoerd door buurtmoeders. Deze programma's
krijgen nog steeds in veel gemeenten hun beslag.• Op basis van het advies van de commissie Meijnen (1994) zijn in
opdracht van OCenW en VWS twee centrumgerichte programma's ontwikkeld en in
experimentele setting op hun effectiviteit getoetst. Uit de evaluatie van
deze programma's – Kaleidoskoop en Piramide – blijkt dat zij effect
sorteren. Het betreft programma's voor 2½ – 5 jarigen, uit te
voeren op peuterspeelzalen en basisscholen. De onderzoekers noemen de resultaten
«belovend»: Er blijkt een positief effect gemeten te worden op
de (taal-)ontwikkeling van de exprimentkinderen in vergelijking met kinderen
uit de controlegroep. Voorts blijkt dat er een ervaringsuitwisseling op gang
komt tussen de aan het experiment deelnemende peuterspeelzalen en basisscholen.• Ter uitvoering van de beleidsbrief over opvoedingsondersteuning
en ontwikkelingsstimulering (Naar een solide basis, 1998) is door VWS en Justitie
een vierjarig project Wijkprogramma's Opvoedingsondersteuning en Ontwikkelingsstimulering
gestart. Op dit moment lopen er pilots in 7 gemeenten waarmee een planmatige
aanpak gericht op preventie van maatschappelijke uitval van kinderen en jongeren
wordt ontwikkeld. Het gaat daarbij overigens niet alleen om peuters en kleuters,
maar om de brede doelgroep jeugd.• Het kabinet investeert via de Criem-pilots in het voorkomen dat
kinderen onvoldoende voorbereid beginnen aan hun schoolopleidingen, en vervolgens
vastlopen en afhaken. Daarbij worden gemeentelijke initiatieven, bijvoorbeeld
gericht op de voorbereiding op school of het voorkomen van voortijdig schoolverlaten,
gestund met het doel om een samenhangende aanpak te realiseren voor kinderen
van 0–18 jaar. Op deze wijze worden in een zevental gemeenten pilotprojecten
uitgevoerd; een voorbeeld is de ondersteuning die wordt gegeven aan de Amsterdamse
voorscholen.• Bij de klassenverkleiningsmaatregel voor het basisonderwijs is
de keuze gemaakt voor de onderbouw. De ambitie is de groepsgrootte in groep
1 t/m 4 in 2003 te hebben teruggebracht tot 20 leerlingen per groep.
De maatregelen rond de groepsgrootte zijn gekoppeld aan eisen ten aanzien
van de kwaliteit van het onderwijs. Zoals in de zesde voortgangsrapportage
«Groepsgrootte en Kwaliteit» (PO/KB/00/19 376, van 12 mei
2000) is aangegeven is eind 1999 door het Expertisecentrum Nederlands een
leerlijn opgeleverd voor de «beginnende geletterdheid» in de groepen
1 tot en met 3. Bij de ontwikkeling van deze leerlijn zijn de VVE-programma's
Kaleidoscoop en Piramide zoveel als mogelijk betrokken. Tevens bevat deze
voortgangsrapportage de beleidsreactie op het advies van de Onderwijsraad
inzake leerstandaarden. De Raad pleit voor de invoering van «leerstandaarden»
die een omschrijving geven van de voor de verdere ontwikkeling van leerlingen
cruciale doelen op de leergebieden taal en rekenen. De voorstellen van de
Raad worden overgenomen, maar dan wel op een wijze die past binnen eerder
ingezette beleidslijnen ten aanzien van de onderwijskwaliteit. De kerndoelen
worden nader geoperationaliseerd. Scholen met een leerlingpopulatie met gemiddeld
ernstige onderwijsachterstanden dienen voorrang te geven aan de geconcretiseerde
kerndoelen voor taal, rekenen en sociale competentie. Ook worden scholen verplicht
de voortgang van de leerlingen bij te houden.Bestuurlijke ontwikkelingen en kadersNiet één groepering, één voorziening, kan
op eigen kracht alle problemen die optreden bij het laten opgroeien en leren
oplossen. Bestuurlijke arrangementen zijn nodig om samenwerking te bevorderen.
Via decentralisatie kan dicht bij de uitvoeringspraktijk de netwerkvorming
en de ketenbenadering een kans krijgen. Sturing vindt plaats door het maken
van resultaatsafspraken. Deze kenmerken zijn terug te vinden in voor VVE relevant
beleid:• Het grotestedenbeleid (GSB): Binnen
het grotestedenbeleid is het mogelijk te komen tot een effectieve aanpak van
VVE, in samenhang met een bredere aanpak van het jeugdbeleid en integratiebeleid.
Uit de meerjaren ontwikkelingsprogramma's (MOP's) van gemeenten, uit de GOA-plannen
en uit lokale concepten voor De Brede School blijkt dat gemeenten een integraal
beleid willen ontwikkelen gericht op het voorkomen of inlopen van achterstanden
bij zowel jonge kinderen als hun opvoeders. Alle 25 gemeenten hebben VVE in
hun plannen opgenomen en 19 gemeenten hebben daaraan doelstellingen voor VVE
gekoppeld. Uit de inventarisaties van de MOP's blijkt ook dat de fase van
VVE-implementatie per gemeente sterk verschilt. Uit de analyse van GOA-plannen
en de MOP's blijkt dat gemeenten nauwelijks GOA-middelen inzetten voor 3-jarigen
maar wel andere middelen zoals GSB- en/of autonome welzijnsmiddelen.• Het GOA-beleid: hoewel het landelijk
beleidskader niet verplichtend van karakter is wordt door de GOA-planplichtige
gemeenten (totaal 269 gemeenten) nagenoeg zonder uitzondering aandacht besteed
aan de doelstelling om de achterstand waarmee bepaalde groepen kinderen het
basisonderwijs binnen stromen aan te pakken. Conform de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
(Wet GOA) is het mogelijk onderwijsmiddelen in te zetten voor educatieve activiteiten
ten behoeve van 3-jarige risicokinderen.• BANS: Een belangrijke impuls voor het
bevorderen van een samenhangend jeugdbeleid is het Bestuursakkoord Nieuwe
Stijl (BANS). In de in het kader van BANS geformuleerde Visie op jeugdbeleid
maken de overheden (Rijk, IPO en VNG) gezamenlijke afspraken over de versterking
van de samenhang in het jeugdbeleid, onder andere ten aanzien
van de 0–6 jarigen. De overheden constateren daarbij dat belangrijke
winst geboekt kan worden door de beschikbare capaciteit en deskundigheid daadwerkelijk
in samenhang (effectief en efficiënt) in te zetten: Een sluitende aanpak
voor alle 0–6 jarigen. Alleen dan kunnen ook risico's en achterstanden
tijdig worden gesignaleerd en verholpen.• In de Welzijnsnota 1999–2000
«Werken aan sociale kwaliteit» is het programma «Ondersteuning
van het lokaal sociaal beleid; netwerken rond jeugd en gezin» als een
van de centrale thema's van het welzijnsbeleid in de komende jaren aangegeven.
In dat kader wordt door VWS en BZK van 1999–2002 het VNG-project Lokaal
Jeugdbeleid financieel ondersteund. Vanuit dit project wordt gemeenten ondersteuning
geboden bij het ontwikkelen en implementeren van hun lokaal jeugdbeleid, op
thema's als regie, de aansluiting lokaal jeugdbeleid-onderwijsbeleid, samenhangend
beleid 0–6 jarigen. Tevens wordt in het kader van het welzijnsbeleid
de ontwikkeling van een wijkgerichte aanpak van opvoedingsondersteuning en
ontwikkelingsstimulering ondersteund.• Brede scholen: De samenwerking tussen
(voor)schoolse- en welzijnsvoorzieningen op wijk- of buurtniveau gericht op
meer samenhang krijgt in een toenemend aantal gemeenten gestalte onder de
titel van de Brede School. Daarbij is in veel gevallen sprake van een koppeling
met de voorschoolse voorzieningen. De Brede School wordt door het rijk als
een waardevolle en voor risicowijken welhaast noodzakelijke ontwikkeling gezien.
Het rijk faciliteert en stimuleert de Brede School-ontwikkeling door communicatie,
voorlichting en onderzoek. Ook in het eerder genoemde VNG-project Lokaal Jeugdbeleid
wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling van de Brede School, met name bij
kleinere gemeenten. Voor het projectaanbod Brede School hebben zich 84 gemeenten
aangemeld.• Het integratiebeleid: Voor- en vroegschoolse
educatie is een belangrijk onderdeel van het integratiebeleid, zoals dat is
neergelegd in de nota «Kansen Krijgen, Kansen Pakken». In deze
nota wordt ter concretisering van het regeerakkoord een aantal speerpunten
genoemd. Een daarvan is een aanzienlijke stijging in deelname van kinderen
aan gestructureerde VVE-programma's. Daarbij moet bevorderd worden dat deze
deelname van kinderen gelijk op gaat met deelname van hun niet-Nederlandstalige
ouders aan een op taalverwerving gericht aanbod van volwasseneneducatie.• De VVE-regeling. Dit jaar al is een
eerste start gemaakt met de bredere implementatie in de vorm van de regeling
VVE. De Tweede Kamer heeft structureel een bedrag van 20 mln. voor VVE ter
beschikking gesteld (motie Melkert/Dijkstal, 1999). De regeling voor de inzet
van deze middelen is sinds 1 mei jl. van kracht. De extra subsidie wordt tot
en met 31 juli 2002 aan in totaal 69 gemeenten met scholen met een geconcentreerde
achterstandsproblematiek verstrekt. Daarbij worden zowel allochtone als kansarme
autochtone leerlingen meegeteld. De middelen mogen worden ingezet voor 3-,
4- en 5-jarigen.Het doel van de regeling is de uitbreiding van de deelname van jonge kinderen
aan effectieve VVE-programma's gericht op het inlopen van (taal)achterstanden.
Gemeenten moeten na afloop van de subsidie verantwoorden dat voor iedere f 30 000,–
ontvangen subsidie ten opzichte van 1 mei 2000 tenminste 15 extra doelgroepkinderen
deel zijn gaan nemen aan effectieve VVE-programma's. Voor de verdeling van de middelen is uitgegaan van gemeenten met scholen
met een geconcentreerde achterstandsproblematiek, omdat op deze scholen 4-jarigen
binnenkomen die niet of in onvoldoende mate het Nederlands beheersen en extra
aandacht voor taalontwikkeling bij deze leerlingen noodzakelijk is. Uit onderzoek
komt naar voren dat naast de allochtone leerlingen ook kansarme autochtone
kinderen met ernstige (taal)achterstanden deze scholen binnenkomen. Daarom
zijn ook de zgn. 1.25 leerlingen meegeteld. Dit betekent dat 69 gemeenten
met scholen met 70% of meer gewichtenleerlingen (1.25, 1.4, 1.7, 1.9) in aanmerking
komen voor extra VVE-middelen.De extra VVE-middelen mogen ook ingezet worden voor 3-jarigen in de voorschoolse
periode indien het kinderen zijn die behoren tot de doelgroep van het achterstandenbeleid.
Verder is voor het jaar 2000 eenmalig 5 miljoen extra uitgetrokken voor de
voor- en vroegschoolse educatie. In verband met het eenmalige karakter zijn
deze middelen vooral bedoeld voor de aanschaf van VVE- programma's of -materialen
of voor scholing. Dit budget wordt verdeeld over de 69 gemeenten die voldoen
aan de criteria voor de verdeling van de 20 miljoen.ConclusieMet bovenstaande beleidsinspanningen is de laatste jaren een stevige basis
gelegd voor het VVE-beleid. De samenhangende aanpak die het Kabinet voorstaat
kan voortbouwen op deze basis. Daarmee zijn de voorwaarden gerealiseerd om
over te gaan tot een brede implementatie met voldoende garanties voor succes.5. Naar een sluitende aanpak van het VVE-beleidHet Kabinet geeft hoge prioriteit aan de aanpak van de (onderwijs)achterstandsproblematiek
van grote groepen kinderen uit etnische minderheidsgroepen en autochtone kinderen
met laag opgeleide ouders die risico lopen op leerachterstanden. Om deze hardnekkige
problematiek effectief aan te pakken is het essentieel de aandacht te richten
op de voor- en vroegschoolse periode. Voor ieder kind geldt immers dat de
eerste levensjaren van een bijna niet te overschatten betekenis zijn voor
de ontwikkeling en daarmee voor de kansen op ontplooiing, zelfvertrouwen en
maatschappelijke participatie. Er is inmiddels brede overeenstemming over
de noodzaak van ontwikkelingsstimulering op zeer jonge leeftijd en de aanpak
daarvan. De Onderwijsraad (OR) en de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling
(RMO) komen in hun advies aan het Kabinet over voorschools en buitenschools
beleid (1998) tot de conclusie dat het «cruciaal is dat peuters door
middel van het creëren van een omgeving, rijk aan psychologische prikkels,
in een veilig pedagogisch klimaat al spelend leren op een actieve manier deel
te nemen aan communicatieve interacties, omdat die ervaringen van essentieel
belang zijn voor een evenwichtige ontwikkeling». Het gaat daarbij niet
om schools leren, maar wel om het op systematische wijze stimuleren van taalontwikkeling,
metacognitieve vaardigheden en sociale competenties. Het Kabinet voegt daaraan
toe dat er van een doorgaande lijn naar de eerste jaren van het basisonderwijs
sprake dient te zijn. Op basis van dit advies en andere adviezen, onderzoeken
en publicaties is er inzicht in de wenselijke condities om te voorkomen dat
jonge kinderen met een ernstige ontwikkelingsachterstand de basisschool binnenkomen:
Er moet gewerkt worden vanuit (voor)schoolse voorzieningen, met professioneel
personeel en goed gestructureerde programma's waarvan de effectiviteit voldoende
is aangetoond. Daarmee moet vroeg worden begonnen (vanaf het 2e jaar), minstens
4 dagdelen per week en in kleine groepen. Ouders moeten daarbij goed worden
betrokken. Doelstelling van het VVE-beleid van het Kabinet
is om (dreigende) achterstanden van kinderen op jonge leeftijd aan te pakken.
Doelgroep van het VVE-beleid zijn ongeveer 200 000 kinderen in de leeftijdsgroep
van 2 tot en met 5 jaar, zowel kinderen uit etnische minderheidsgroepen als
autochtone kinderen met laagopgeleide ouders. Aan deze kinderen moeten optimale
ontwikkelingsmogelijkheden worden geboden om hun kansen op maatschappelijke
participatie en het met goed resultaat doorlopen van het onderwijs te vergroten.
Daarbij is de ambitie dat uiteindelijk alle kinderen in een achterstandssituatie
worden bereikt, met als resultaat een aanzienlijke reductie van hun taal-
en ontwikkelingsachterstand aan het begin van hun schoolloopbaan. Erkend moet
worden dat deze doelstelling niet in een keer bereikt kan worden gezien de
situatie van waaruit vertrokken wordt, zowel met betrekking tot de peuterspeelzalen
als het huidige bereik van de doelgroep. Erkend moet ook worden dat die vertreksituatie
per gemeente nogal verschilt.Een samenhangende aanpak langs meerdere sporenOm die doelstelling te bereiken acht het Kabinet een samenhangende aanpak
noodzakelijk die langs verschillende sporen moet plaatsvinden:Intensieve programma'sIn de eerste plaats moet aan alle kinderen met een (dreigende) ontwikkelingsachterstand
op zeer jonge leeftijd (v.a. 2 jaar) een intensief programma worden aangeboden.
Uit (inter)nationaal onderzoek blijkt dat wanneer kinderen op jonge leeftijd
(voorschools) begeleid worden met een didactisch programma gericht op het
inlopen van (taal)achterstanden en dit programma doorloopt tot en met de eerste
jaren van het basisonderwijs, een positief effect bereikt wordt op de (taal)ontwikkeling
van deze kinderen. Dat betekent dat er voldoende capaciteit van het aanbod
aan kwalitatief goede intensieve programma's moet zijn en dat zij toegankelijk
zijn voor ouders met lage inkomens.Capaciteit en kwaliteit peuterspeelzalenVoor het aanbod aan 2- en 3-jarigen geldt bovendien als voorwaarde dat
voldoende peuterspeelzaalcapaciteit van professionele kwaliteit aanwezig is
waar deze intensieve programma's kunnen worden aangeboden aan alle doelgroepkinderen.
Voor het volgen van zo'n programma is deelname van 4 dagdelen in plaats van
de gebruikelijke 2 dagdelen geboden.BereikZorgdragen voor de beschikbaarheid van het aanbod is niet voldoende. Om
te realiseren dat daadwerkelijk alle kinderen uit de doelgroep worden bereikt
is nodig dat ouders van kinderen uit achterstandsgroepen al op zeer jonge
leeftijd van hun kind worden aangesproken. Vervolgens is nodig dat deze kinderen
worden doorverwezen naar een voorschoolse voorziening en een intensief ontwikkelingsprogramma.
Ouders zullen daartoe geïnformeerd moeten worden over de mogelijkheden
en in een aantal gevallen ook gemotiveerd moeten worden om hun kind daaraan
deel te laten nemen. Consultatiebureaus spelen hier onder andere vanwege hun
hoge bereik een belangrijke rol. Moeilijk bereikbare groepen moeten actief
worden benaderd, bijvoorbeeld via huisbezoek, paraprofessionals («buurtmoeders»)
en organisaties van etnische minderheden.Bij de uitvoering van de intensieve programma's dienen ouders nadrukkelijk
betrokken te worden. Ondersteuning van ouders is nodig om zo mogelijk ook
thuis mee te kunnen werken aan de ontwikkeling van hun kind.Sluitende aanpak 0–6 jarigenVoor een effectieve signalering, doorverwijzing en motivering en begeleiding
van ouders is een sluitend netwerk van in ieder geval consultatiebureaus,
peuterspeelzalen en basisscholen vereist. Het realiseren van die samenwerking
op lokaal niveau is een verantwoordelijkheid van gemeenten. Belangrijk is
dat gemeenten een samenhangend beleid voeren voor de 0 tot 6
jarigen en hun regierol daarin actief oppakken. Om de betrokkenheid van ouders
te realiseren zullen gemeenten daarbij concrete verbindingen moeten leggen
met hun beleid op het terrein van volwasseneneducatie en inburgering. Tevens
is nauwe samenwerking geboden met zelforganisaties van minderheden. Zij kunnen
een belangrijke rol vervullen als het gaat om het bereiken van ouders uit
etnische minderheidsgroepen.Verantwoordelijkheden rijk en gemeentenGemeenten hebben een belangrijke verantwoordelijkheid voor het onderwijsachterstands-
en het lokaal preventief jeugdbeleid. Gemeenten zijn op basis van de Welzijnswet,
de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA) en de Wet collectieve
preventie volksgezondheid (WCPV) verantwoordelijk voor lokale jeugdvoorzieningen
zoals de peuterspeelzalen, onderwijsachterstandenbeleid en voor de jeugdgezondheidszorg.
Versterking van de regieverantwoordelijkheid van gemeenten ook ten aanzien
van de ouder en kindzorg (de consultatiebureaus) wordt op dit moment voorbereid.
Gemeenten dragen ook de verantwoordelijkheid voor de samenhang tussen de lokale
jeugdvoorzieningen. Het beleid ter stimulering van het totstandkomen van een
sluitende aanpak voor het 0–6 jarigenbeleid gaat uit van een gemeentelijke
verantwoordelijkheid voor het realiseren van een kwalitatief goede en toegankelijke
basisinfrastructuur van peuterspeelzalen. In elk geval alle risicokinderen
moeten voor 2 dagdelen opgevangen kunnen worden. De gemeenten zijn ook verantwoordelijk
voor het realiseren van de samenhang tussen de verschillende betrokken organisaties
en voorzieningen op lokaal niveau. Het rijk neemt medeverantwoordelijkheid
voor het realiseren van de uitbreiding van het aanbod van intensieve programma's.
Tevens neemt het rijk medeverantwoordelijkheid voor het faciliteren van de
consultatiebureaus om extra inspanningen te kunnen leveren in het zogenaamde
maatwerkdeel van het basispakket JGZ, om ouders van risicokinderen te ondersteunen
bij en hun kinderen te verwijzen naar de VVE, en daarmee het bereik te verbeteren.Goede afspraken tussen rijk en gemeenten op basis van een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling
dienen de inzet van rijk en gemeenten voor voor- en vroegschoolse educatie
en de daarvoor noodzakelijke infrastructuur en samenhang in het beleid voor
0 tot 6 jarigen maximaal te maken. Provincies kunnen een bijdrage leveren
via de provinciale steunfunctieorganisaties.6. Uitwerking: Fasering en concrete maatregelenInzetHet rijk stelt in verband met de praktische realiseerbaarheid, gefaseerd
structureel extra middelen beschikbaar aan gemeenten voor de brede implementatie
van intensieve VVE-programma's en voor versterking van de signalering van
achterstanden en toeleiding naar voorschoolse voorzieningen door consultatiebureaus.Op basis van de afspraken gemaakt in het kader van het BANS-overleg, zullen
ook gemeenten zelf extra investeringen plegen voor het 0–6 jarigenbeleid.
Op macroniveau wordt van de gemeenten een inzet gevraagd van eenzelfde omvang
als het rijk. Om daarbij recht te doen aan de verschillen in uitgangspositie
tussen gemeenten (sommige gemeenten hebben de afgelopen jaren al veel geïnvesteerd)
kunnen de voorwaarden ten aanzien van eigen investeringen door gemeenten worden
geformuleerd in te bereiken resultaat (output) in plaats van financiële
input. Onderzocht wordt of deze gezamenlijke aanpak via een integraal kader
0–6 jarigen-beleid dan wel via het Landelijk Beleidskader
GOA gerealiseerd kan worden. Met de VNG zal over de uitwerking van deze regeling
nog nader worden overlegd. Hierover wordt in september gerapporteerd.Op die manier kunnen de doelstellingen van een sluitende aanpak voor 0–6
jarigen en een bereik van alle achterstandskinderen met intensieve VVE-programma's
gezamenlijk door rijk en gemeenten worden gerealiseerd.Daarnaast wordt door het rijk extra geïnvesteerd in scholing en deskundigheidsbevordering,
ondersteuning en monitoring en evaluatie.In 2000 is bovenop de reeds beschikbare 20 mln., 40 mln. extra ter beschikking
gesteld om een stevige start ook in voorwaardenscheppende zin mogelijk te
maken. In 2001 zal hier bovenop een beduidende structurele groei gerealiseerd
worden.Om de beoogde sluitende aanpak te realiseren is tijd nodig om te kunnen
investeren in de noodzakelijke uitbreiding van intensieve programma's en infrastructuur,
werving en opleiding van personeel en realiseren van de noodzakelijke samenwerking
(ketenmanagement) tussen voorzieningen voor deze doelgroep. Op basis van onderzoek
hiernaar en overleg met de VNG over een ambitieus doch realistisch uitvoeringstraject,
wordt tijdig in 2001 besloten over de omvang van eventueel benodigde additionele
middelen in 2001 en over de na 2001 benodigde middelen.Concrete maatregelen:a. Substantiële uitbreiding van de capaciteit
om intensieve taal- en ontwikkelingsprogramma's aan te bieden aan 2–5
jarige kinderen uit de doelgroepDeelname aan VVE– In aanvulling op de 20 mln. die reeds beschikbaar is voor VVE
is voor 2000 40 mln. extra beschikbaar. Dit wordt voor een deel besteed aan
intensivering van het beleid bij de 69 gemeenten die op basis van de regeling
van 19 april 2000 extra middelen ontvingen voor het vergroten van de deelname
aan gestructureerde, kwalitatief goede programma's VVE door kinderen uit de
doelgroep. De gemeenten ontvangen in 2000 nogmaals een zelfde bedrag. De daartoe
strekkende regeling wordt medio augustus 2000 gepubliceerd. Een ander deel
van de 40 mln. wordt gebruikt voor incidentele kosten: aanloopkosten, ondersteuning,
etc.– In 2001 wordt een beduidende structurele groei gerealiseerd voor
uitbreiding van het bereik van doelgroepkinderen met kwalitatief goede intensieve
programma's. Op basis van nader onderzoek en van de uitkomsten van het overleg
met de VNG over de fasering van het uitvoeringstraject wordt tijdig in 2001
besloten over de omvang van eventueel benodigde additionele middelen in 2001
en over de na 2001 benodigde middelen.– Wijziging van de GOA-wetgeving in die zin dat GOA-beleid en de
GOA-middelen zich ook tot 2-jarigen kunnen uitstrekken. Gelet op de ambitie
om zoveel mogelijk kinderen vanaf twee jaar uit de doelgroepen van het achterstandenbeleid
in hun cognitieve, talige en sociale ontwikkeling te ondersteunen en een dekkend
netwerk van voorzieningen te realiseren zal de wetgeving hierop worden aangepast.– Ouderbijdrage: de ouderbijdrage voor intensieve programma's mag
geen drempel voor deelname vormen. Het rijk verbindt deze voorwaarde aan de
middelen voor intensivering van het VVE-beleid. b. Versterken van de keten van voorzieningen voor jonge
kinderen en vergroten bereik– Het Kabinet wil afspraken maken met gemeenten over de versterking
van de basisinfrastructuur, met name de peuterspeelzalen, en de inzet van
gemeenten ten aanzien van een samenhangend beleid voor 0–6 jarigen,
in aansluiting op de gezamenlijke Visie op jeugdbeleid, die is opgesteld in
het kader van BANS. Zoals eerder in deze paragraaf is gesteld, worden extra
middelen van het rijk zodanig ingezet dat daaraan afspraken worden verbonden
over de eigen inzet van gemeenten. Het is van belang dat de inzet van rijk
en gemeenten elkaar optimaal versterken.– Consultatiebureaus kunnen een grote rol in spelen als het gaat
om het bereik van kinderen uit de doelgroep. Het bereik van consultatiebureaus
is groot: in het eerste levensjaar 96%, daarna afnemend tot (in het vierde
levensjaar) 76%. Van groot belang is dat het contact met de ouders na het
eerste jaar in stand wordt gehouden, bijvoorbeeld via huisbezoek. Consultatiesbureaus
moeten tijdig ontwikkelingsachterstanden signaleren, ouders doorverwijzen
naar voorschoolse voorzieningen, hen motiveren en ondersteunen. Consultatiebureaus
dienen daartoe actief deel te nemen aan netwerken van voorschoolse voorzieningen
en scholen.In het kader van het maatwerkdeel van het basispakket jeugdgezondheidszorg
wordt door het Rijk structureel een substantieel bedrag extra beschikbaar
gesteld voor de noodzakelijke professionalisering en extra taken (outreachend
werken, ondersteunen van ouders en deelname in netwerken) van consultatiebureaus.– Met medewerking van Forum en de ouderorganisaties zal in 2000
en 2001 een campagne worden ingezet om allochtone ouders te stimuleren zoveel
mogelijk voorschoolse voorzieningen te gebruiken en hun kind zo vroeg mogelijk
aan te melden voor de basisschool. Met een goed gestructureerd aanbod voor
kinderen vanaf 2 jaar, en een gerichte campagne voor ouders, kunnen meer
allochtone ouders gestimuleerd worden hun kind(eren) op de basisschool in
te schrijven zodra dat wettelijk mogelijk is.– Naast de versterking van de capaciteit en kwaliteit van peuterspeelzalen
is ook de toegankelijkheid, met name voor ouders met lage inkomens, van belang.
Ouderbijdragen mogen geen belemmering vormen voor deelname van kinderen uit
de doelgroep.Van gemeenten wordt verwacht dat zij de ouderbijdrage voor peuterspeelzalen
inkomensafhankelijk laten zijn. Daarnaast kunnen gemeenten ook de mogelijkheden
van de bijzondere bijstand benutten.Het rijk zal de mogelijkheden onderzoeken om het peuterspeelzaalwerk voor
wat betreft ouderbijdragen, kwaliteit en toezicht onder te brengen in de Wet
basisvoorziening kinderopvang, die de komende jaren wordt gerealiseerd.c. Scholing, deskundigheidsbevordering en wervingDuurzame resultaatsverbetering vergt investering in het menselijk kapitaal.
Investering in de voor de ontwikkeling van deze kinderen cruciale actoren:
ouders, leidsters en leraren, hoofden en directieleden, en hun ondersteuners.
In aanvulling op de afspraken ten aanzien van de inzet van reguliere subsidies
voor initiële en nascholing en voor landelijke, provinciale en lokale
steunfuncties worden extra middelen ingezet om de professionaliteit van de
belangrijkste actoren te verhogen. De maatregelen gespecificeerd:– De medewerkers van schoolbegeleidingsdiensten en provinciale ondersteuningsinstellingen
zullen worden nageschoold op het terrein van kwaliteit en samenwerking voorschoolse
voorzieningen-basisonderwijs («train de trainers»). De maatregel
zal door het procesmanagement primair onderwijs worden voorbereid opdat nog
in 2000 deze cursussen kunnen worden aangeboden. Kosten: 1 miljoen
gulden.– Post HBO opleiding coördinator onderbouw: leraren en peuterspeelzaalleidsters
met een adequate vooropleiding worden in financiële zin gesteund de opleiding
coördinator onderbouw te volgen. In deze cursus wordt expliciet aandacht
geschonken aan de aansluiting voor- en vroegschools. OCenW vergoedt de helft
van de cursuskosten van deelnemers die werken op scholen met meer dan 50%
gewichtenleerlingen. Voor een capaciteit van 200 deelnemers per cursus is
voor 2 cursussen van twee jaar in totaal 1 miljoen gulden beschikbaar.– Het VOG voert de komende twee jaar een project uit dat beoogt
een impuls te geven aan de profilering en positionering van het peuterspeelzaalwerk
in het lokale jeugdbeleid. Daartoe zal het VOG «good practices»
verzamelen en verspreiden, een databank opzetten, periodiek een Nieuwsbrief
uitbrengen en werkconferenties organiseren. Een en ander gebeurt waar nodig
in afstemming met het project Lokaal jeugdbeleid van de VNG en in overleg
met veldpartijen waaronder het Landelijk Platform Peuterspeelzalen. Daarvoor
stelt VWS voor de periode 2000–2002 ruim f 400 000 ter beschikking,
f 150 000 in 2000, f 200 000 in 2001 en f 50 000
in 2002.– Voor het schooljaar 2000–2001 wordt door OCenW subsidie
verstrekt aan schoolbegeleidingsdiensten die regionale onderbouwdagen (ROB)
organiseren voor leerkrachten onderbouw én voor medewerkers uit de
voorschoolse sector. Het doel van deze dagen is de verdere professionalisering
van de leerkrachten en leidsters VVE. Het thema voor het komende schooljaar
is «vroege taalontwikkeling». De ROB's brengen vraag en aanbod
voor taalprogramma's jonge kinderen bij elkaar. De ROB's worden door de schoolbegeleidingsdiensten
georganiseerd in samenwerking met opleidingsinstituten, PMPO en NIZW, peuterspeelzalen
en voorschoolse ondersteuningsinstellingen. Voor de ROB's is voor 2000/2001
f 400 000,– beschikbaar.– Gemeenten ontvangen extra middelen voor de aanschaf van VVE-materialen
en methodieken. Deze middelen kunnen ook besteed worden aan hard- en educatieve
software voor de 2 tot en met 5 jarige doelgroepkinderen. De hardware kan
ook gebruikt worden voor het peuter/leerlingvolgsysteem. In o.a. Amsterdam
zijn al goede ervaringen opgedaan met speciaal ingerichte computerhoeken voor
peuters, en in het High Scope project in de VS is computergebruik voor peuters
al standaard ingevoerd. De maatregelen die worden genomen ten aanzien van
deskundigheidsbevordering van leerkrachten en peuterleidsters, zullen ook
betrekking hebben op kennis en gebruik van ICT in de dagelijkse werkpraktijk.
De inzet van multi – mediale apparatuur zal in de uitwerking van de
opleidingstrajecten voor leerkrachten en peuterleidsters worden meegenomen.– Nog dit najaar ontvangt de Tweede Kamer een voorstel voor een
gespecialiseerde initiële opleiding op mbo-niveau voor peuterspeelzaalleidsters,
in aanvulling op Sociaal-Pedagogische Werk. In dit voorstel wordt ook aangegeven
hoe deze opleiding kan worden afgestemd met de opleiding voor onderwijsasssistenten.– Nagegaan wordt, in overleg met VNG en werkgeversorganisaties,
of het rijk een bijdrage kan leveren aan de werving van personeel voor met
name peuterspeelzalen, mogelijk in aansluiting op werving van kinderopvangpersoneel
en onderwijspersoneel. Voor het realiseren van een sluitende aanpak voor alle
kinderen met een (dreigende) ontwikkelingsachterstand zullen immers meer professionele
leidsters nodig zijn. Daarbij zal nadrukkelijk geprobeerd moeten worden hiervoor
ook leidsters uit de doelgroepen van het integratiebeleid te werven. Dat is
niet alleen belangrijk voor de gewenste multiculturalisering van het personeel
van de peuterspeelzalen, maar kan ook bijdragen aan het wegnemen van vooroordelen
en misverstanden over het belang van voorschoolse voorzieningen
bij ouders uit de doelgroepen van het integratiebeleid.d. Ondersteuning van kwaliteit- en beleidsontwikkeling– Via het VNG-project Lokaal Jeugdbeleid,
dat door VWS en BZK wordt gesubsidieerd, worden gemeenten ondersteund bij
de ontwikkeling en implementatie van hun lokaal jeugdbeleid. Voor VVE belangrijke
onderdelen daarin zijn versterken van de aansluiting lokaal jeugdbeleid-lokaal
onderwijsbeleid, regie lokaal onderwijsbeleid, opvoedingsondersteuning en
ontwikkelingsstimulering en tenslotte regie samenhangend beleid 0–6
jarigen. In 2000 wordt in dit project voor deze onderdelen in totaal bijna
f 1,5 mln. ingezet. Ook in 2001 en 2002 zal op VVE-relevante onderdelen
ondersteuning worden geboden, mede afhankelijk van de behoeften van gemeenten.– Meer inhoudelijke ondersteuning wordt geboden door de makelaar
VVE, een samenwerkingsverband van landelijke ondersteuningsinstellingen op
het terrein van onderwijs en welzijn. Door de makelaar VVE wordt op lokaal
niveau de implementatie van VVE ondersteund en begeleid. De makelaar zal zich
daarbij in eerste instantie richten op die gemeenten, die vanaf dit jaar extra
middelen krijgen. Voor de makelaar VVE is voor de periode 1-8-1999/31–7-2002
jaarlijks f 0,5 mln. gulden beschikbaar. De activiteiten van de makelaar
VVE en van het VNG-project Lokaal Jeugdbeleid geschieden in nauw overleg.– Doorgaande ontwikkeling programma's: Er zijn nu enkele kwalitatief
goede VVE-programma's beschikbaar, zoals Piramide en Kaleidoscoop. Met deze
programma's zijn in de afgelopen jaren in een aantal gemeenten positieve ervaringen
opgedaan. Op basis daarvan zullen de programma's verder worden ontwikkeld
en verbeterd. De taalcomponent verdient daarbij apart aandacht.e. Monitoring en evaluatieIn 2001 wordt het in gang gezette beleid geëvalueerd:– Het VVE-beleid wordt binnen de kaders van het GOA-beleid gemonitord.
De rijksoverheid levert alle gemeenten op zo kort mogelijke termijn (één
a twee jaar) indicatoren die deel uitmaken van de GOA-monitor. Over het stappenplan
voor de ontwikkeling van de GOA-monitor wordt verwezen naar het Onderwijskansenplan.– Conform de regelingen VVE zullen gemeenten medio 2002 dienen te
rapporteren over de bereikte resultaten.– De onderwijsinspectie en de gemeentelijke toezichthouders toetsen
of de extra middelen worden ingezet voor de implementatie van VVE-programma's,
en of deze voldoen aan de in de regelingen omschreven condities van effectieve
implementatie.– Via het SCP-onderzoek lokaal jeugdbeleid wordt de stand van zaken
van het beleid van gemeenten, onder andere ten aanzien van het 0–6 jarigenbeleid,
periodiek onderzocht.Tot slot: het resultaat teltHet Kabinet wil langs deze lijn, in samenwerking met gemeenten, uiteindelijk
een sluitende aanpak voor 0–6 jarigen en een bereik van alle achterstandskinderen
op jonge leeftijd met intensieve VVE-programma's realiseren. Nog dit jaar
wordt een substantiële start gemaakt met het effectief aanpakken
van ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen. Daar hebben zij recht op,
en daar hebben zij en wij – de leden van de Nederlandse samenleving –
allen profijt van.Mede namens de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid,De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. VliegenthartDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,K. Y. I. J. AdelmundXNoot11.25: kinderen met laag opgeleide autochtone ouders 1.4: schipperskinderen
1.7: woonwagen- en zigeunerkinderen 1.9: kinderen met laag opgeleide allochtone
ouders. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27190-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl