Afrika-beleid; Verslag algemeen overleg van 24 april 2007 over Sudan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-05-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29237 nr. 60

25-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingDerde termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleidnr. 60VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 mei 2007De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
24 april 2007 overleg gevoerd met minister Verhagen van Buitenlandse
Zaken, minister Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking en minister Van Middelkoop
van Defensie over:– de brief van de ministers voor Ontwikkelingssamenwerking
en van Buitenlandse Zaken d.d. 14 februari inzake de actuele situatie
in Sudan in het algemeen en in Darfur in het bijzonder (29 237, nr. 57);– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 6 april 2007, houdende de
antwoorden op schriftelijke vragen van het lid Boekestijn over de actuele
situatie in Sudan (Handelingen TK 2006–2007, Aanhangsel nr. 1227);– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken, van Defensie en voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 13 april 2007
inzake verlenging Nederlandse personele bijdrage aan de VN-vredesmissie in
Sudan-UNMIS (29 237, nr. 58);– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 17 april 2007 inzake de
actuele situatie in Sudan (29 237, nr. 59).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Boekesteijn (VVD) merkt op dat in
Darfur allerlei problemen samenkomen, zoals Arabische en Sudanese hypocrisie,
tribaal geweld, de botsing van nomadisme en sedentair leven, Amerikaanse interne
verdeeldheid, lafheid van de EU, Franse raison d’état en Chinees
en Russisch cynisme. Robuuste westerse interventie wordt afgewezen door landen
als Frankrijk, China, Rusland, de Arabische Liga, Zuid-Afrika en India. De
Mensenrechtenraad in Genève steunt het rapport van de mensenrechtencommissie,
maar heeft geen veroordeling van Sudan uitgesproken, omdat islamitische en
andere landen zich daartegen verzetten. Israël is al zes keer veroordeeld,
maar Sudan niet een keer. De speciale rapporteur inzake Sudan en de vertegenwoordigers
trachten samen met Sudan de aanbevelingen van deze raad te implementeren.Onder druk van de Olympische Spelen heeft China ervoor gezorgd dat Sudan
de hybride missie van de Afrikaanse en de Europese Unie (AU en EU) accepteert,
waarvoor Nigeria bereid is 800 soldaten in te zetten. Van de overige leden
van de AU is nog niets gehoord, zodat succes niet is verzekerd. Wordt overwogen
om geld van Ontwikkelingssamenwerking te gebruiken om AU-landen te helpen
met het stationeren van troepen in Darfur?Als de soldaten in oktober arriveren, is de vraag of zij worden toegelaten
door Khartoum. De minister zou in EU-verband moeten pleiten voor gerichte
sancties, waarover ook is gesproken bij de campagne voor de presidentsverkiezingen
in Frankrijk. De EU heeft al 19 resoluties aangenomen en 53 keer haar verontrusting
uitgesproken, maar feitelijk weinig gedaan, terwijl er wel maatregelen zijn
genomen tegen landen als Wit-Rusland, Congo, Liberia, Ivoorkust en Oezbekistan.
De boeven in Sudan zijn zeer gevoelig voor het bevriezen van banktegoeden
en voor visumrestricties. Economische sancties in VN-verband zijn wellicht
effectiever om de druk te verhogen, maar het is niet waarschijnlijk dat China
daarmee instemt. Door het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten wordt
gepleit voor een no flyzone, zodat er geen wreedheden via het luchtruim meer
begaan kunnen worden, maar op de grond gaat de ellende dan gewoon door. Steunt
de minister deze optie, als het VK en de VS deze doorzetten?Khartoum gebruikt de situatie in Darfur als een excuus om naleving van
de Comprehensive Peace Agreement (CPA) uit te stellen. Er worden weinig vorderingen
gemaakt met de demarcatie van de grens tussen Noord en Zuid, de verdeling
van de olieopbrengsten, afspraken over het olierijke Abyeigrensgebied, het
opheffen van andere gewapende groepen en het vormen van gezamenlijke, geïntegreerde
eenheden. Nederland is met 100 mln. een belangrijke donor voor Zuid-Sudan.
Wordt het niet tijd om duidelijk te maken dat deze steun afhankelijk is van
vorderingen bij de demobilisatie of bij Abyei? Kan die steun als hefboom worden
gebruikt? Het grootste deel van de steun voor wederopbouw in Zuid-Sudan gaat
volgens de brief van 13 april via het Multi-Donor Trust Fund van de Wereld
Bank, maar in de brief van 17 april staat dat deze steun via het Joint
Donor Office gaat.In het tv-programma Buitenhof zei de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
dat het vreemd is dat de hele wereld naar Sudan kijkt en niet naar Somalië,
waar de problematiek van andere gewapende groepen minder ernstig is dan in
Darfur. Westerse interventie zou daar meer kans hebben dan in Darfur. Welke
consequenties verbindt hij aan deze redenering?Mevrouw Van Gennip (CDA) constateert dat al
tientallen jaren wordt geprobeerd om de situatie in Darfur te verbeteren,
maar dat er nog steeds miljoenen mensen afhankelijk zijn van hulp. Nederland
is actief betrokken bij de wederopbouw en de totstandkoming van het vredesakkoord.
Het is onacceptabel dat de Sudanese regering niet of alleen onder bepaalde
voorwaarden meewerkt aan de ontplooiing van de hybride missie. Humanitaire
hulporganisaties hebben zich inmiddels teruggetrokken. Het vervoeren van militaire
goederen in een vliegtuig met VN-kleuren is ook een reden voor verdere stappen.Nederland heeft in de Razeb gepleit voor het instellen van sancties, maar
de Razeb gaat akkoord met het verzoek van de secretaris-generaal van de Verenigde
Naties (SGVN) om een standstill, zodat hij de kans heeft om daar verder te
komen. Is hiervoor een deadline? Als de VN niet veel verder komen, kunnen
er dan individueel gerichte Europese sancties worden ingesteld?Nederland kan een sleutelrol spelen bij de onderhandelingen over het olierijke
Abyei. Om te voorkomen dat conflicten daar het vredesakkoord verder ondermijnen,
moet er worden gezocht naar een politieke oplossingdie geografische
duidelijkheid brengt. Verder moeten de omringende landen er meer bij worden
betrokken.Mevrouw Van Gennip staat positief tegenover het voorstel om de Nederlandse
personele bijdrage aan de VN-vredesmissie in Sudan-UNMIS met een jaar te verlengen,
omdat deze cruciaal is om de CPA tot een succes te maken. Het bestaande mandaat
eindigt eind mei 2007. Is de verwachting dat dit op dezelfde manier wordt
voortgezet? Wanneer wordt hierover een besluit verwacht?Om het vertrouwen van de bevolking van Zuid-Sudan in het vredesproces
te winnen is het cruciaal dat er voortgang wordt geboekt met de CPA. Wat zijn
de resultaten van de bijeenkomst van het Sudan Consortium op 20 en 21 maart?
Welke rol is er weggelegd voor de landen in de regio? Ziet Nederland mogelijkheden
om een extra impuls aan de wederopbouw te geven?Door de rondtrekkende milities wordt de veiligheid in de regio steeds
slechter. Wordt hiermee rekening gehouden bij het nieuwe mandaat? Moet de
rol van UNMIS in verband hiermee worden aangepast? Wordt er gezorgd voor voldoende
beveiliging? Wat is het verband tussen dit toenemende geweld en de twee voorwaarden
voor de inzet van Nederlandse functionarissen die in de brief worden genoemd?Mevrouw Ferrier (CDA) onderstreept het gevoel
van machteloosheid over de situatie in Darfur. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
heeft gezegd dat hij bij zijn bezoek aan Sudan de regering en de rebellengroeperingen
zal aanspreken op de noodzaak een einde te maken aan geweld en voortgang te
boeken met het politieke proces. Deze oproep is al vaak gedaan, maar misschien
zullen zijn woorden nu wel effect sorteren. Er schijnt een bureaucratisch
conflict te zijn tussen de VN en de Wereldbank over het functioneren van het
Multi-Donor Trust Fund bij de wederopbouw. Wat wordt er gedaan om dit conflict
op te lossen? Het Basic Services Fund van DFID in Engeland is weliswaar toegankelijk
voor ngo’s, maar dit verloopt moeizaam, omdat de procedures weinig transparant
zijn.Er wordt heel veel verwacht van de Afrikaanse Unie, maar de politieke
capaciteit van deze landen moet niet worden overschat. Eritrea en Libië
vinden de VN-missie niet nodig. Is dat van invloed op de positie en het gezag
van de AU? In de brief van 14 februari staat dat AMIS in 2007 nog tijdelijk
door donoren moet worden gefinancierd, maar er zijn niet zoveel donoren. Is
Nederland van plan om een nieuwe bijdrage aan te bieden? Wat is de financiële
positie van AMIS?Demobilisatie, ontwapening en re-integratie komen niet van de grond. Hoe
staat de minister voor Ontwikkelingssamenwerking tegenover een gemeenschapsgeoriënteerde
aanpak, waarbij religieuze organisaties worden betrokken? Verder moet de toegang
van hulpverleners tot de vluchtelingenkampen worden verbeterd. De veiligheid
van humanitaire hulporganisaties moet worden gegarandeerd, zodat zij dit gebied
niet hoeven te verlaten, zolang hulp nodig is.De heer Van Dam (PvdA) vreest dat de conflicten
in Sudan en de regio zo complex zijn dat hij ze nooit zal begrijpen. Zowel
het moeizame verloop van de wederopbouw in Zuid-Sudan als de situatie in Darfur
is te wijten aan tekortschietende internationale verantwoordelijkheid. In
het Zuiden kan de internationale gemeenschap laten zien dat vrede niet alleen
veiligheid oplevert, maar ook andere voordelen. De VN-missie en de Nederlandse
bijdrage daaraan zijn hiervoor heel relevant. De situatie voldoet nog steeds
aan de voorwaarden van het toetsingskader, zodat de Nederlandse bijdrage aan
UNMIS moet worden verlengd. De ontwapening van milities in het zuiden verloopt
trager dan gepland, omdat de capaciteit van de lokale overheid beperkt is.
Wordt de kans van slagen niet verminderd door het voorstel om de VN-waarnemersmissie
waar de Nederlanders deel van uitmaken, met het oog op efficiency
en kosten te verminderen van 750 tot 625 man? Er zijn nog veel spanningen
te verwachten rond de olievelden en de komende verkiezingen. Het proces van
ontwapening, demobilisatie en re-integratie van milities in het Sudanese leger
verloopt veel trager dan gepland. Wordt er de komende tijd meer voortgang
verwacht op dit gebied?In de brief staat dat er afspraken zijn gemaakt om te zorgen dat het Multi-Donor
Trust Fund (MDTF) beter functioneert. Het is onacceptabel dat dit fonds niet
tot besteding komt vanwege een bureaucratisch conflict. Nederland geeft ook
een bijdrage aan het Basic Services Fund van het Britse DFID. Wordt deze bijdrage
voortgezet, ondanks dat de procedures niet transparant genoeg zijn? De Nederlandse
financiële bijdragen aan het MDTF lopen tot en met 2007, maar er zijn
te weinig donoren om het gat dat volgend jaar ontstaat, op te vangen. Nederland
zal een deel van de verantwoordelijkheid blijven dragen. Is er zicht op een
substantiële bijdrage van andere landen aan de wederopbouw van Zuid-Sudan?
Wordt de Nederlandse bijdrage na de verlenging ook geconcentreerd in de regio
Juba? UNMIS heeft een ander mandaat gekregen dat is uitgebreid met Darfur.
Worden daar ook Nederlanders ingezet?In Darfur zijn honderdduizenden mensen gesneuveld en twee miljoen mensen
gevlucht. Een lichtpunt is dat de Sudanese regering heeft ingestemd met het
VN-plan om de veiligheid in Darfur door VN-troepen te laten garanderen, waarbij
een heavy support package wordt toegestaan. De SGVN Ban Ki-moon vroeg voorlopig
geen verdere sancties tegen Sudan in te stellen. De heer Van Dam is van mening
dat dit misschien wel geldt voor de Sudanese regering, maar niet voor degenen
die medeverantwoordelijk zijn voor volkerenmoord en seksueel geweld in Darfur,
en dat deze mensen zich voor de Sudanese rechter of voor het Internationaal
Strafhof moeten verantwoorden. Inmiddels zijn er al twee Sudanesen gedagvaard.
De verantwoordelijken dienen ook nu al getroffen te worden door sancties,
los van de stappen van de Sudanese regering.Er worden wel allerlei initiatieven ontplooid, maar er is te weinig overeenstemming
bij de internationale gemeenschap om te komen tot een vredesplan voor de regio.
Dat houdt in dat er een duidelijk stappenplan moet komen, met deadlines voor
een hybride AU/VN-missie. Als die deadlines worden overschreden, moet de internationale
gemeenschap bereid zijn om sancties te treffen tegen het Sudanese regime.
Als dat niet kan binnen de VN, dan moet het maar in EU-verband. Is al duidelijk
welke landen of organisaties betrokken zijn bij wapenleveranties aan Sudan
en over de vliegtuigen die in VN-kleuren naar Darfur zijn gestuurd? Degenen
die binnen de Sudanese regering verantwoordelijk zijn voor overtreding van
het wapenembargo, moeten hiervoor worden gestraft. Is de minister bereid om
in EU-verband aan te dringen op verdergaande economische sancties? Er zijn
nog veel Europese bedrijven die zaken blijven doen met Sudan. De bevolking
zou zich ook eens druk moeten maken over de misdaden van het regime. De middenklasse
profiteert van de olie-inkomsten en van de economische groei, die vorig jaar
7% was.Er zijn berichten dat de toegang van hulpverleners tot Darfur in toenemende
mate wordt gehinderd door de Sudanese autoriteiten. Dat is op zichzelf al
een misdaad. Kan de minister voor Ontwikkelingssamenwerking benadrukken dat
de Sudanese regering garanties moet geven voor de veiligheid van hulpverleners?
Nederland is betrokken bij Zuid-Sudan, dat medeverantwoordelijkheid draagt
voor de Sudanese regering. Ook al heeft dit gebied geen overwicht, maar een
minderheidspositie, het is wel van belang dat het druk uitoefent op de Sudanese
regering om hulpverleners toe te laten tot dit gebied en mee te werken aan
de hybride AU/VN-macht. Kan de Nederlandse regering haar positie in Zuid-Sudan
gebruiken om de Zuid-Sudanese regering hiertoe aan te sporen?Het buurland Tsjaad is in toenemende mate betrokken bij grensoverschrijdende
activiteiten van rebellen. De regering van Tsjaad was eerst voorstander
en later tegenstander van toestemming geven voor een VN-macht. Is deze regering
nu wel bereid om mee te werken, nu de Sudanese regering daartoe bereid is?
Op welke wijze kan deze regering onder druk worden gezet om medewerking te
verlenen? De humanitaire hulp moet niet worden ingezet als pressiemiddel om
de regering tot stappen te dwingen, omdat deze erop is gericht om de situatie
van de bevolking te verbeteren. Er zijn andere, meer effectieve methoden om
politieke pressie uit te oefenen, bijvoorbeeld langs diplomatieke weg. Het
is essentieel om te laten zien dat vrede meer oplevert dan alleen maar veiligheid,
zoals kansen op wederopbouw.Mevrouw Peters (GroenLinks) constateert dat
alle Nederlandse bemoeienis ten spijt er twee miljoen ontheemden, honderdduizenden
burgerslachtoffers en etnische zuiveringen zijn. Er vinden oorlogsmisdaden
en misdaden tegen de menselijkheid plaats. Er wordt geld gestuurd, met waarnemers,
en diplomatieke druk uitgeoefend. Dat alles heeft niet geholpen. Er moet dus
worden nagedacht of de strategie die in Darfur en Sudan wordt gevolgd, zelf
de juiste is. Het vredesakkoord van een jaar geleden wordt grootschalig geschonden,
omdat er niet wordt ontwapend. Een ander probleem is dat het Darfurakkoord
eigenlijk alleen door Minni Minawi is ondertekend. De groepering die hij vertegenwoordigt,
is inmiddels uiteengevallen, zodat het draagvlak heel klein is. Verder bevat
het akkoord geen concreet tijdpad voor de politieke en ontwikkelingsagenda
en geen schadevergoedingsregeling. In een nieuw vredesakkoord kunnen deze
gebreken worden opgeheven. Daardoor kunnen ook in Darfur meer partijen naar
de onderhandelingstafel worden gelokt en daaraan worden gebonden.Er moet iets te winnen zijn door toetreding tot het akkoord voor Darfur,
zoals politieke benoemingen, maar die zijn al op voorhand gedaan door de Sudanese
regering. Kunnen deze worden teruggedraaid of als tijdelijk worden bestempeld?
Voor Zuid-Sudan is een vredesakkoord gesloten, waarin wel concrete tijdpaden,
ontwikkelingsplannen en specifieke bepalingen over ontwapening zijn opgenomen,
hoewel de voorbereidingen niet op schema lopen. Kan dat als voorbeeld voor
Darfur worden gebruikt? Het helpt wellicht als er bemiddelaars zijn uit het
eigen land die hiermee ervaring hebben opgedaan.Het doel om in Darfur de rebellengroepen te verenigen kan alleen worden
bereikt als er contact wordt gelegd met geloofwaardige onderhandelaars. Jan
Pronk had destijds contact met Suleiman Jamous, die hij als ideale onderhandelaar
beschouwde, omdat hij veel gezag had bij rebellengroepen van de Sudanese Liberation
Army (SLA). Deze heeft nu huisarrest in een ziekenhuis van de VN dat is omsingeld
door het Sudanese leger. Kan hij worden ingezet bij de pogingen om de verschillende
groepen te verenigen?In de motie-Halsema (29 800, nr. 26) wordt de regering gevraagd zich
in te zetten voor een no flyzone voor de provincie Darfur en voor steun van
de EU aan AMIS. Is er binnen Razeb gevraagd om meer middelen, omdat deze missie
meer tijd en geld kost of wordt de Nederlandse bijdrage aangepast? Welke financiële
middelen zijn er na 2007 beschikbaar voor verlenging van UNMIS?Kan het kabinet bevorderen dat er EU-sancties komen tegen personen die
door het Internationaal Strafhof zijn geïdentificeerd? Is er een nieuwe
resolutie nodig van de VN-Veiligheidsraad met een deadline voor overdracht
van de twee aangeklaagde verdachten, als de rechters daadwerkelijk overgaan
tot oproeping?De heer Van Bommel (SP) is somber over de
bescherming van vluchtelingen, de ontwapening, het politieke proces en de
beschikbaarheid van donorfondsen, ondanks dat de internationale gemeenschap
wel bereid is om hieraan aandacht te besteden en mensen en middelen te leveren.
Er zijn geen gemakkelijke oplossingen, maar er moet worden gedaan
wat kan. Hij stemt dan ook in met verlenging van de bijdrage aan UNMIS.Er is verschil van mening tussen de centrale en de zuidelijke regering
over doel en omvang van het ontwapeningsproces, waarbij veel vertraging is
ontstaan. De termijnen van de moeizaam totstandgekomen CPA worden niet gehaald.
Is het reëel om te verwachten dat de deadline voor invoering van het
veiligheidsprotocol en voor terugtrekking van de strijdkrachten van de centrale
Sudanese regering uit het zuiden, die op 9 juli moet zijn afgerond, wordt
gehaald? Wat is het vervolg daarvan? Als het akkoord op dit soort belangrijke
punten niet wordt nageleefd, verandert er niets op de grond. Dan kun je geen
akkoord meer sluiten bij dit conflict, omdat men er niet meer in gelooft.
Welke middelen zijn er voor het uitoefenen van druk om te komen tot naleving
van deze akkoorden?In de brief van 17 april wordt de CPA de ruggengraat van vrede en
stabiliteit genoemd, maar de regering in Khartoum en de rebellen zijn in strijd
hiermee gewapenderhand voor hun belangen opgekomen. Als dit niet de werkelijkheid
is, moet er worden gezorgd voor naleving van de akkoorden of een realistisch
akkoord worden opgesteld, waarin stappen en tijdpaden worden genoemd waar
men elkaar op kan aanspreken. Als er te lang wordt gewacht met sancties, wordt
de geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap niet versterkt. Daardoor
krijgen de rebellen en de regering meer speelruimte.De heer Van Bommel deelt de opvatting van het kabinet dat Darfur geen
splijtzwam mag zijn in de Noord-Zuidverhouding, maar het is niet duidelijk
wat dit uitgangspunt voor gevolgen heeft. Betekent dit dat er andere maatregelen
achter de hand moeten worden gehouden?Een ander probleem is dat de welvaart niet wordt verdeeld overeenkomstig
de afspraken. Dat is ook een aspect van de onenigheid over de begrenzing van
het zuidelijk gebied. Er spelen tegelijkertijd zoveel kleinere conflicten
in de regio, waarbij de betrokkenheid van andere landen soms goed en soms
slecht uitpakt, dat niet duidelijk is hoe hiermee vooruitgang geboekt kan
worden. Het schijnt dat durfinvesteerders actief zijn in Zuid-Sudan. Zij zijn
bereid om grote risico’s te nemen, waarmee zij ofwel grote verdiensten
behalen of met lege handen komen te staan. De olieproductie schijnt een half
miljoen vaten per dag te zijn, waarvan China de grootste afnemer is. Tegelijkertijd
is er veel humanitaire noodhulp nodig die direct ten goede komt aan vluchtelingen.
Daarvoor wordt veel geld gestuurd. Deze hulp loopt niet via de regering en
mag niet worden teruggetrokken, maar er kan wel druk worden uitgeoefend via
hulpprogramma’s die via de regering lopen, als duidelijk is dat deze
ruime inkomsten heeft die zij gebruikt voor kwalijke zaken, terwijl zij de
humanitaire hulp overlaat aan de internationale gemeenschap. De internationale
gemeenschap moet wel zorgen dat de hulp op de juiste plaats terechtkomt. Volgens
de minister voor Ontwikkelingssamenwerking is slechts een derde van de toegezegde
gelden voor Zuid-Sudan in 2005 ingezet voor wederopbouw, als gevolg van de
bureaucratische strijd tussen de Wereldbank en de Verenigde Naties. Is dit
verbeterd? Welke financiële toezeggingen heeft Nederland gedaan voor
het Multi-Donor Trust Fund na 2007?De Verenigde Naties heeft uitdrukkelijk aan de EU gevraagd om de standstill
niet te doorbreken en nog geen sancties in te stellen. Het lijkt wel flink
om voor EU-sancties te zijn, maar het is ook arrogant om het beter te willen
weten en het VN-beleid op die manier te doorkruisen. Binnen Europa is het
ook niet eenvoudig om tot sancties te komen, omdat er dwarsliggers zijn. De
discussie hierover moet wel worden gevoerd en Nederland mag daarbij het voortouw
nemen, als de VN hier niet toe kan besluiten. Het moet dan gaan om sancties
die gericht zijn op leden van of personen in de omgeving van het regime voor
wie een internationale veroordeling geldt, omdat zij betrokken zijn bij schending
van mensenrechten en misdaden tegen de menselijkheid. Sancties waardoor deze personen niet meer vrijelijk naar hun politieke vrienden kunnen reizen,
blijken te werken.De regering van Sudan is inmiddels akkoord gegaan met de missie van de
Afrikaanse Unie, die mogelijk aan het eind van het jaar wordt ontplooid. Er
zijn heel veel vluchtelingen en heel weinig troepen, zodat de fysieke bescherming
van vluchtelingen niet kan worden gegarandeerd. Wordt er een no flyzone ingesteld
boven Darfur? Er moet ook worden nagedacht over de benadering van weigerachtige
rebellen in Darfur. Wat zijn hun eisen? Wordt daarop ingegaan? Het is niet
duidelijk of een ruimere militaire aanwezigheid van AU-troepen voor de fysieke
bescherming van vluchtelingen een haalbare kaart is. Soms wordt het probleem
verergerd door het sturen van troepen, zoals Pronk over Darfur zei, omdat
dit ertoe kan leiden dat er oorlog wordt gevoerd met troepen van de Sudanese
regering.De internationale gemeenschap biedt faciliteiten voor bijeenkomsten van
commandanten van verschillende rebellengroepen. Nederland is daarbij waarnemer.
Is de verwachting dat er een staakt-het-vuren overeengekomen kan worden?Er zijn berichten dat Sudan soepeler is geworden omdat China druk uitoefent
met het oog op de Olympische Spelen. Een probleem bij de hybride missie is
dat Salim Ahmed Salim van de Afrikaanse Unie niet wordt gezien als een neutrale
partij.De heer Van der Staaij (SGP) merkt op dat
woorden tekortschieten om het menselijk drama in Darfur te schetsen en dat
de maatregelen ook tekortschieten. Dit leidt tot ongeduld, maar er is ook
geduld nodig, omdat het heel moeilijk is om snel vooruitgang te boeken met
de regering in Khartoum. In Darfur lijkt er na veel diplomatieke druk een
opening te zijn gekomen voor steun van president El-Bashir aan de VN-missie.
Kan er nu snel een levensvatbare missie van start gaan of vormt de eis dat
dit vooral een Afrikaanse missie moet zijn, nog een blokkade voor een operatie
die door de VN wordt gefinancierd? Is zo’n missie wel solide, omdat
strategisch luchttransport en de benodigde manschappen en middelen bij de
AU ontbreken? Zijn westerse landen bereid om daaraan bij te dragen?Er moet nog steeds worden aangedrongen op scherpe, slimme, economisch
gerichte sancties tegen Sudan, gezien de aangetoonde betrokkenheid bij het
moorden en vernielen in Darfur. Als dat binnen de VN niets oplevert, moet
het in EU-verband. Het gaat niet om een loos gebaar, maar om pressiemiddelen
die effect sorteren. Ongeacht de ontwikkelingen in Sudan is het wenselijk
om het bestaande wapenembargo van de EU geloofwaardig te handhaven. Er zijn
berichten dat dit door Europese landen wordt geschonden. Wat wordt daaraan
gedaan? De Sudanese regering moet worden aangesproken op het openstellen van
Darfur voor humanitaire hulpverlening. Zijn er mogelijkheden voor versterking
van deze hulpverlening?UNMIS is vrij moeizaam van de grond gekomen in Zuid-Sudan, maar is inmiddels
ontplooid. De heer Van der Staaij stemt in met het voornemen tot verlenging,
maar vraagt naar de resultaten van de Nederlandse bijdrage, zoals van de militaire
waarnemers die de situatie in kaart moeten brengen. Hoe succesvol zijn de
activiteiten gericht op de integratie van voormalige rebellen? Er wordt aandacht
besteed aan mensenrechten en basisvaardigheden voor lokale politiemensen.
Geconstateerd wordt dat dit werk wordt bemoeilijkt door de geringe overheidscapaciteit
in het zuiden.Het is van groot belang om de CPA in het zuiden voortvarend uit te voeren.
Daarbij valt op dat enkele belangrijke kwesties vooruit worden geschoven,
terwijl deze juist opgelost moeten worden, zoals de grensdemarcatie, het oliebeheer,
het opheffen of integreren van onafhankelijke strijdgroepen en de oprichting
van een gezamenlijk leger. Levert UNMIS een positieve bijdrage aan het oplossen
van deze problemen? Kan UNMIS eraan bijdragen dat het centrale
leger zich terugtrekt uit het zuiden en het zuidelijke leger uit centrale
gebieden?Het bedrag dat hiervoor is gereserveerd op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking
is in 2007 veel lager dan in 2006. Is al bekend of dit geld effectief wordt
besteed?De heer Pechtold (D66) merkt op dat een brief
aan China van iemand uit de filmwereld, te weten Steven Spielberg, waarin
de Olympische Spelen in verband worden gebracht met de crisis in Darfur, meer
effect heeft dan de diplomatieke druk van veel VN-landen. Op aandringen van
China, dat veel olie uit Sudan afneemt, staat Sudan opeens open voor een missie
van 3000 peacekeepers van de VN.Wanneer wordt duidelijk of een robuuste missie in samenwerking met de
AU mogelijk is? Welke problemen zijn er bij het vaststellen van de zeggenschap
van de VN over de controle en het bevel bij de hybride vredesmissie van AU
en VN? Is er uitzicht op degelijke financiering van deze missie? Is de EU
ingegaan op het verzoek van Nederland om middelen vrij te maken voor deze
missie? Volgens een nog niet gepubliceerd rapport van de Verenigde Naties
zou de Sudanese regering met militaire vliegtuigen in de kleuren van de VN
wapens en zware militaire uitrustingen in de regio Darfur binnen brengen.
Wordt dit aangekaart bij de Sudanese regering? Wat zijn de consequenties van
het schenden van het wapenembargo door Sudan? Een no flyzone boven Darfur
is hoognodig, gezien de aanhoudende bombardementen door de Sudanese regering.
De Nederlandse inzet is om met de internationale gemeenschap de druk op Sudan
op te voeren. Welke sancties zijn acceptabel voor de internationale gemeenschap?De minister voor Ontwikkelingssamenwerking zou bij zijn bezoek aan Sudan
ook naar Tsjaad moeten gaan. In de brief van 17 april staat dat Tsjaad
alleen een civiele vredesmacht aanvaardt. Om welke redenen? Wat betekent dit
voor het welslagen van de missie?Er zijn dagelijks berichten dat humanitaire hulporganisaties hun werk
moeten stoppen, omdat de situatie te onveilig is. Welke gevolgen heeft dit
voor de besteding van Nederlandse hulpmiddelen? De Nederlandse regering heeft
een Britse brief meeondertekend over de verslechterende humanitaire situatie
in Darfur en in Tsjaad. Deze brief is medeondertekend door Noorwegen, Denemarken,
Zweden en Canada. Waarom is er bij zo weinig landen steun voor deze brief?
Als zoiets door de EU wordt opgepakt, kan deze een krachtigere rol spelen.In de brief van 17 april is sprake van het ontplooien van wederopbouwactiviteiten.
Wat wordt hiermee bedoeld, als de meest basale humanitaire hulp al niet aankomt
en de situatie steeds meer verslechtert?De aanklager van het Internationale Strafhof heeft twee verdachten geïdentificeerd.
Wordt onderzocht welke hulp Nederland kan bieden bij het uitvaardigen van
een oproep tot verschijning voor het Internationale Strafhof?Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
is enigszins moedeloos over de resultaten van het Afrikabeleid dat sinds 2004
wordt gevoerd en over de situatie in Sudan. In Sudan zijn al meer dan twintig
jaar conflicten die een verwoestende uitwerking hebben op dat land. De omvang
van de humanitaire crisis is nauwelijks te bevatten. De internationale inspanningen
om deze situatie te keren verlopen uiterst moeizaam, maar toch heeft de internationale
gemeenschap hierin een rol te spelen. Mevrouw Wiegman stemt dan ook in met
verlenging van de Nederlandse personele bijdrage aan UNMIS met een jaar. Welke
verwachtingen zijn er over de voortgang bij de implementatie van het veiligheidsprotocol
en van de CPA? Deze is een voorwaarde voor stabiliteit en wederopbouw. Waarom
wordt het aantal militaire waarnemers van UNMIS verminderd van
750 naar 625? Heeft dit te maken met het afstoten van taken of kostenoverwegingen?De humanitaire situatie in Darfur wordt nog steeds slechter. Alle inspanningen
moeten erop zijn gericht om te zorgen dat er snel een vredesmissie van AU
en VN komt. De Sudanese regering heeft hier eindelijk mee ingestemd, maar
ontplooit tegelijkertijd allerlei activiteiten die het werk van deze missie
bemoeilijken. Alle mogelijkheden moeten worden benut om druk uit te oefenen
op de Sudanese regering om deze activiteiten te staken. Het kan nog wel enige
tijd duren voordat de vredesmissie in Darfur van start gaat, omdat er onduidelijkheid
is over command en control van de VN en de financiering. Leidt dit alleen
tot vertraging of loopt de missie als zodanig hierdoor gevaar? Zijn er nog
andere mogelijkheden dan de moeizame voortzetting van een door donoren gefinancierde
AMIS?Volgens recente krantenberichten zijn verschillende internationale hulporganisaties
zoals Oxfam, Save the Children en Mercy Corps door het toenemende geweld gedwongen,
te stoppen met de hulp aan honderdduizend mensen in het grensgebied met Tsjaad.
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking is van plan een bezoek te brengen
aan Sudan. Kan hij de druk opvoeren om te zorgen dat deze organisaties hun
werk weer kunnen doen?Er zijn ook zorgen over de regionale effecten van het conflict in Darfur,
omdat rebellen steun zoeken in omringende landen. Kan Nederland extra steun
bieden aan organisaties die in deze regio werkzaam zijn om de toenemende stroom
vluchtelingen op te vangen? De Franse steun aan de regeringen van Tsjaad en
de Centrale Afrikaanse Republiek is ontoereikend gebleken om de situatie te
stabiliseren. Er moet ook aandacht worden besteed aan de veiligheid van vluchtelingen
in de kampen en de gevolgen van seksueel geweld.Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Buitenlandse Zaken merkt op
dat een eenvoudige oplossing niet voorhanden is, omdat het grondgebied van
Sudan even groot is als dat van Europa en omdat er al decennialang sprake
is van burgeroorlogen en humanitaire rampen, terwijl er wel mogelijkheden
zijn voor economische ontwikkeling. Er zijn jarenlange onderhandelingen voorafgegaan
aan de ondertekening van het vredesakkoord tussen Noord- en Zuid-Sudan op
9 januari 2005, waaraan Nederland ook een bijdrage heeft geleverd. Dit
heeft geleid tot een betere situatie voor de bevolking in het zuiden, die
volledig afhankelijk was van humanitaire hulp. Door bepaalde organisaties
is gesuggereerd dat er in Darfur juist meer geweld en mensenrechtenschendingen
plaatsvonden, omdat werd verwacht dat een vredesakkoord kansen zou bieden
op verbetering.De implementatie van het fragiele vredesakkoord ligt achter op het schema
en zal nog veel tijd kosten. Het is noodzakelijk dat de National Congress
Party en de Sudanese People’s Liberation Movement, SPLM, vooruitgang
boeken met het realiseren van een geïntegreerd eenheidsleger, het ontwapenen
van de milities en het voorbereiden van de verkiezingen. Hierbij moet ook
duidelijkheid worden verkregen over de olie-inkomsten. Kwesties als het vaststellen
van de Noord-Zuidgrens en het implementeren van het protocol over het olierijke
Abyei hebben gevolgen voor de machtspositie van de verschillende groeperingen.Om voortgang te realiseren is het van groot belang dat de internationale
gemeenschap erbij betrokken blijft. De waarnemers van UNMIS hebben een bijdrage
geleverd aan de naleving van het vredesakkoord. Zij kunnen niets afdwingen,
maar er worden stappen gezet doordat zij toezicht houden. Bovendien wordt
voorkomen dat er hernieuwd geweld uitbreekt. Daarom is het van groot belang
dat de Nederlandse bijdrage aan UNMIS wordt voortgezet. De aandacht van de SPLM was tot nu toe gericht op het zuiden, maar het
is hoopgevend dat deze betrokken wil worden bij de ontwikkeling van heel Sudan.
De vicepresident van Sudan is bijvoorbeeld van de SPLM. Dat kan leiden tot
betere samenwerking en versnelde implementatie van het vredesakkoord. Het
zou vertrouwen wekken als het lukt om een census te houden voor de verkiezingen.Het politieke proces in Darfur heeft te kampen met problemen als groeiende
wetteloosheid en versnippering van de rebellengroepen over diverse fora. Er
zijn meer dan twaalf onafhankelijke facties en fracties en nog veel meer semi-onafhankelijke
field commanders. Het streven is om te komen tot een conferentie van niet-ondertekenaars,
waarbij de commandanten ongeveer 75% van de bevolking vertegenwoordigen.
Het is onduidelijk wie Suleiman Jamous, die op het ogenblik huisarrest heeft,
vertegenwoordigt.Er worden regionale initiatieven ontplooid door Eritrea, Libië, Egypte
en Tsjaad, maar deze landen moeten ook maximale steun geven aan de bemiddelaars
van AU en VN, Salim Salim en de heer Eliasson. De minister heeft en marge
van de Razeb met de heer Eliasson gesproken over de noodzaak om meer dynamiek
in het vredesproces te brengen. Dat is cruciaal om te voorkomen dat de steun
voor het vredesproces en het veiligheidsprotocol afbrokkelt. De voortgang
met de politieke processen en het vredesakkoord zou gelijk op moeten gaan,
zodat deze processen elkaar versterken. Bij een bijeenkomst op 28 april
in Tripoli zullen de betrokken landen, waaronder Nederland, proberen te komen
tot een gecoördineerde aanpak. Voorkomen moet worden dat de niet-ondertekenaars
verschillende akkoorden afsluiten met verschillende betrokken landen. Alle
initiatieven moeten plaatsvinden onder supervisie van AU en VN.De minister heeft ook met Eliasson besproken of er een ander vredesakkoord
moet komen, maar diens activiteiten zijn gericht op onderhandelingen met de
niet-ondertekenaars over aanvullingen op het bestaande akkoord. Er zijn grote
verschillen tussen de niet-ondertekenaars. De ene groepering streeft naar
een schadevergoedingsregeling en de andere naar machtsovername in Khartoum.
De initiatieven zijn erop gericht om tot overeenstemming te komen over de
vraag welke aanvullingen nodig zijn, waarna de onderhandelingen van start
kunnen gaan.Nederland is covoorzitter van de informele internationale donorgroep die
zich ten doel heeft gesteld om te komen tot vrije en eerlijke verkiezingen
door internationale financiële en technische steun te bieden bij de voorbereiding
daarvan en door een juridisch en maatschappelijk draagvlak te creëren.Daarnaast is er een kerngroep van vijf landen, te weten het Verenigd Koninkrijk,
de VS, Frankrijk, Noorwegen en Nederland. Deze heeft zich ten doel gesteld
om als joint mediation support team ervoor te zorgen dat de regionale vredesinitiatieven
voor Darfur worden gecoördineerd en verschillende landen niet tegen elkaar
worden uitgespeeld.De mensenrechten in Sudan worden op afschuwelijke wijze geschonden. Er
worden elke dag mensen gedood of verkracht. Sudan heeft zich ertegen verzet
om speciale rapporteurs toe te laten. Hun rapport is tegen de wens van een
aantal islamitische landen in uitvoerig besproken in de Mensenrechtenraad
in Genève. Een duidelijke conclusie van het rapport is dat de Sudanese
regering de verantwoordelijkheid om de bevolking in Darfur te beschermen niet
is nagekomen en zelf heeft meegewerkt aan massale mensenrechtenschendingen.
Deze conclusie is onderbouwd met getuigenverslagen en vele rapporten van VN-mensenrechtenwaarnemers.
Er is een lijst opgesteld met 115 aanbevelingen om de mensenrechtensituatie
in Darfur te verbeteren. Een daarvan is dat de Mensenrechtenraad de situatie
in Darfur nauwlettend blijft volgen.Het is van groot belang dat de eindtekst door de EU en een groep Afrikaanse
landen is ingediend. De Mensenrechtenraad heeft voor het eerst een
ander land dan Israël veroordeeld met de volgende resolutie: expresses
its deep concern regarding the seriousness of the ongoing violations of human
rights and international humanitarian law in Darfur, including armed attacks
on the civilian population and humanitarian workers, widespread destruction
of the villages and continuing widespread violence, in particular gender based
violence against women and girls, as well as a lack of accountability of the
perpetrators of such crimes.Er worden nu speciale rapporteurs aangewezen voor kinderen, gewapende
conflicten, buitengerechtelijke arbitraire executies, mensenrechtenactivisten,
martelingen en geweld tegen vrouwen. Deze zullen het brede scala van mensenrechtenschendingen
in Sudan aan de orde stellen en bijdragen aan het toezicht op de mensenrechtensituatie
in Darfur. In samenwerking met de regering van Sudan en de Afrikaanse Unie
zal er effectief gevolg worden gegeven aan de VN-resoluties over Darfur. Op
de volgende Mensenrechtenraad wordt hierover gerapporteerd. Omdat deze resolutie
met consensus is aangenomen, vormt zij een drukmiddel op de Sudanese regering
om mee te werken. Als er een krachtigere tekst was voorgesteld, had een aantal
landen tegengestemd en dan had de Sudanese regering zich daarachter kunnen
verschuilen. De vastberadenheid van een aantal gematigde Afrikaanse landen
die de situatie in Darfur niet meer accepteren, kan eraan bijdragen dat de
resolutie met medewerking van de Sudanese regering kan worden uitgevoerd.De minister heeft er in zijn speech voor de Mensenrechtenraad in Genève
en bij de Razeb op aangedrongen om de Sudanese regering onder druk te zetten
om mee te werken aan uitvoering van de beslissingen van het Internationaal
Strafhof. De verantwoordelijken moeten worden berecht. De aanklager heeft
besloten dat twee personen die van zeer ernstige misdrijven worden verdacht,
een minister en een lid van de militie die in Sudan in de gevangenis zit,
voor het gerecht moeten verschijnen. De rechters van het Strafhof moeten nog
beslissen over het verzoek van de aanklagers om een oproep tot verschijning
uit te vaardigen. Dan kan worden besloten tot een oproep te verschijnen of
een arrestatiebevel. Als dat besluit is genomen, zal Nederland als gastland
van het Internationaal Strafhof medewerking verlenen om te zorgen dat betrokkenen
in Den Haag kunnen verschijnen. Degene die in de gevangenis zit, kan problemen
ondervinden bij het voldoen aan een oproep te verschijnen, want dat is een
kwestie van vrijwilligheid. Hierover worden nog afspraken gemaakt met het
Strafhof. Als iemand in Den Haag voor het Internationaal Strafhof moet verschijnen,
zal er in ieder geval sprake zijn van een bewaakte verblijfplaats.In de conclusies van de Razeb van 23 april wordt verwezen naar de
positie van de aanklager van het Internationaal Strafhof. De Europese Unie
steunt het Internationaal Strafhof, omdat dit een belangrijke factor is om
een einde te maken aan de straffeloosheid in Darfur, en heeft uitgesproken
dat de Sudanese regering hieraan mee dient te werken.De Sudanese regering heeft een belangrijke stap gezet met de aanvaarding
van het heavy support package, maar het blijft noodzakelijk om de druk van
sancties onverminderd te handhaven. De bestaande sancties blijven van kracht.
Als de situatie in Darfur niet verbetert, er geen vooruitgang wordt geboekt
met het politieke proces en de implementatie van het heavy support package
en de hybride missie wordt tegengewerkt, zal Nederland zich samen met het
Verenigd Koninkrijk inzetten voor aanscherping van de bestaande sancties.
In de Razeb is duidelijk gemaakt dat de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk
doorgaan met het voorbereiden van voorwaardelijke sancties die meteen kunnen
worden geïmplementeerd als dat nodig is. Als het in VN-verband niet lukt,
moet Europa daarmee een stap verder gaan.De minister heeft met Ban Ki-moon en Eliasson besproken of het nuttig
is om de sancties in het raamwerk van de resolutie uit te breiden, met als
doel om mensen naar de onderhandelingstafel te krijgen en om implementatie
van het heavy support package en de hybride missie mogelijk te maken, maar
zij zeggen dat zij nog tijd nodig hebben. Nederland is van mening dat maatregelen
in het kader van AU en VN moeten worden genomen. Als zij nog even tijd nodig
hebben om gesprekken te voeren, zou het arrogant zijn om alvast als enige
sanctiemaatregelen te nemen. Hiervoor kan als tijdslimiet worden genomen het
tijdstip waarop het mandaat van Eliasson en Salim Salim afloopt, te weten
in juli. Dan kan ook worden bekeken of er een andere bemiddelaar moet komen,
omdat Salim Salim omstreden is. Als de wens om te komen tot sancties op een
gegeven moment wordt geblokkeerd door China, is de minister bereid om in EU-verband
te pleiten voor sancties om zeker te stellen dat er medewerking komt. Het
gaat dan om gerichte sancties, zoals een visumrestrictie of het bevriezen
van banktegoeden. Ze moeten afdwingbaar en uitvoerbaar zijn. Verder kunnen
er sancties worden ingesteld tegen bedrijven die gelieerd zijn aan personen
op de sanctielijst.Er geldt een internationaal wapenembargo voor Noord-Sudan. De EU is daarvan
afgeweken door een wapenembargo voor heel Sudan in te stellen. Er is geen
draagvlak binnen de VN voor een no flyzone of voor een olie-embargo, terwijl
dit soort sancties alleen effectief kunnen worden uitgevoerd in VN-kader.
Daarom pleiten de VS en het VK niet voor deze sancties. Een sanctie van een
of enkele landen is altijd minder effectief dan van de hele internationale
gemeenschap. Het Verenigd Koninkrijk is van mening dat het wapenembargo niet
hoeft te gelden voor de veiligheidssector in Zuid-Sudan. Hierover zal nog
worden gesproken. Er wordt door Nederland en de EU wel degelijk toegezien
op naleving van het wapenembargo, waardoor Europese bedrijven geen wapens
mogen leveren, maar Sudan heeft veel regionale vrienden bij de Arabische Liga
en Afrikaanse landen en er zijn nauwelijks of geen grenscontroles. Daardoor
is sluitende controle op naleving van het wapenembargo niet mogelijk.De minister heeft in de Razeb scherp veroordeeld dat er met vliegtuigen
met VN-kleuren wapens en zware militaire uitrustingen naar het crisisgebied
Darfur werden gebracht. Hij heeft de andere lidstaten gevraagd om dat aan
de orde te stellen bij de Sudanese regering, zoals de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
ook zal doen bij zijn bezoek, maar hij was de enige die deze berichten had
opgebracht. Door dit soort misbruik wordt de geloofwaardigheid van de VN in
de waagschaal gesteld.UNMIS is een operatie op grond hoofdstuk 7 van het VN-verdrag, waarbij
VN-troepen de bevoegdheid hebben om noodzakelijke maatregelen te nemen ter
bescherming van personeel, gebouwen, installaties en uitrusting van de VN.
Er zijn tot nu toe slechts sporadisch incidenten geweest. De grootste bedreiging
vormt het Lord’s Resistance Army in het zuiden, maar de activiteiten
daarvan zijn vooral gericht op ongewapende burgers. Gerichte aanvallen op
VN-waarnemers hebben zich nog niet voorgedaan.De SGVN Ban Ki-moon heeft voorgesteld om het mandaat van UNMIS op grond
van Veiligheidsraadsresolutie 1590, gericht op uitvoering van de Comprehensive
Peace Agreement, met ingang van 1 mei op dezelfde voorwaarden met zes
maanden tot 31 oktober 2007 te verlengen. De militaire waarnemers en
politiefunctionarissen van UNMIS worden niet ingezet in Darfur. Er zijn aparte
geoormerkte bijdragen van de landen aan troepen voor Darfur.De SGVN heeft de haalbaarheid onderzocht van een vredesmissie op grond
van resolutie 1706 om de veiligheid bij de grens tussen Tsjaad en Sudan te
verbeteren. Daarvoor is instemming van Tsjaad en de Centraal Afrikaanse Republiek
(CAR) vereist. De CAR verwelkomt een vredesmissie. Tsjaad heeft eerst positief
gereageerd, maar daarna medegedeeld wel meer politiewaarnemers te accepteren,
maar geen militairen. Libië wil aantonen dat een VN-missie overbodig
is, omdat er inmiddels Eritrese en Libische waarnemers langs de grens tussen
Tsjaad en Sudan zijn gestationeerd, zoals vastgelegd in het Akkoord van Tripoli.
De EU is van mening dat er een effectieve, gecoördineerde
missie moet komen in Tsjaad en de CAR, omdat de initiatieven van deze landen
onvoldoende zijn.De minister van Defensie onderstreept het
gevoel van machteloosheid bij deze burgeroorlog, die al tientallen jaren op
meedogenloze wijze wordt gevoerd. De VN is daar nu eindelijk aanwezig. De
regering heeft de Kamer op 18 november 2005 een eerste brief gestuurd
over gewenste deelname aan UNMIS met 15 militaire waarnemers, 15 politiefunctionarissen
en enkele stafofficieren. Nu is de brief van 13 april over verlenging
van deze missie aan de orde, omdat het kabinet van mening is een nuttige bijdrage
te kunnen blijven leveren. De veiligheidssituatie in Sudan is relatief stabiel,
maar er zijn nog wel problemen met mijnen en ongeëxplodeerde munitie.
Irreguliere eenheden zoals de LRA zijn een mogelijke dreiging. Vanaf het begin
van de missie op 24 maart 2006 zijn er 18 UNMIS-medewerkers omgekomen.
De Nederlandse ervaringen met de missie zijn tot dusver goed. Er vindt regelmatig
constructief overleg plaats met de andere 67 landen die deelnemen aan UNMIS.
Dat het er zo veel zijn, geeft aan dat er veel belang wordt gehecht aan een
begin maken met een oplossing van dit conflict.Een van de doelstellingen van de CPA is om 39 000 troepen van de
Sudanese People’s Liberation Army (SPLA) en de Sudanese Armed Forces
(SAF) in Joint Integrated Units van het Sudanese veiligheidsapparaat te integreren.
Deze doelstelling is voor circa 75% gehaald. Als de deadline van 9 juli
2007 niet wordt gehaald, zijn daarvoor andere oorzaken aan te wijzen dan het
verminderen van het aantal waarnemers, zoals politieke onwil. Het gevaar bestaat
dat delen van de verzetsbewegingen actief blijven in de buurt van de Sudanese
olievelden.De Nederlandse militaire waarnemers en politiefunctionarissen hebben behalve
de waarnemingen tot taak om trainingen en advies te geven aan de Sudanese
strijdkrachten en politie. De Nederlandse strijdkrachten houden zich in Zuid-Sudan
dus ook met SSR bezig.Bij UNMIS gaat het bij elkaar om 10 000 geüniformeerde medewerkers.
Het aantal waarnemers wordt teruggebracht van 750 naar 625, maar het aantal
westerse waarnemers is op peil gebleven. Nederland heeft zich te voegen naar
het oordeel van de VN dat het in een aantal gebieden betrekkelijk rustig is.
Met het oog op de kosten is dat een argument voor minder waarnemers. De geweldsinstructie
is dezelfde als bij de eerste artikel 100-brief over UNMIS. Het is een operatie
op grond van hoofdstuk 7 van het VN-verdrag. De bevelsstructuur is dezelfde
gebleven. De militaire waarnemers zijn geïntegreerd in de bevelsstructuur
van de beschermingsmacht onder leiding van een sectorcommandant en daarboven
staat de speciale gezant van de VN. De politiefunctionarissen kennen een afzonderlijke
structuur onder leiding van de politiecommandant die deel uitmaakt van de
staf van dezelfde speciale vertegenwoordiger.Nederland heeft de wens kenbaar gemaakt om te werken in één
sector, maar dat kon niet volgens de VN. De wens om met minimaal twee mensen
in een sector aanwezig te zijn is wel geaccepteerd. In sommige gebieden is
Nederland om veiligheidsredenen of om medische redenen nog niet aanwezig,
maar verder is de aanwezigheid verdeeld over het hele gebied.De veiligheid van de militaire waarnemers wordt gewaarborgd door de inzet
van een beschermingsmacht van circa 4000 man. De waarnemers zijn niet gewapend,
maar zij worden vergezeld door gewapende eenheden. Er is een snelle reactiemacht
die beschikt over 31 civiele en militaire helikopters. De ervaring van het
afgelopen jaar is dat vertrouwen in deze opzet gerechtvaardigd is, zodat het
kabinet het aandurft om een verzoek te doen om een vervolg hierop te accepteren.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
maakt zich ook grote zorgen over het gebrek aan voortgang op politiek gebied,
waardoor er weinig perspectief is op een eind aan de conflicten
in Darfur en Zuid-Sudan. Er is nog steeds veel afhankelijkheid en onveiligheid
in de kampen, maar het humanitaire drama heeft zich vooral afgespeeld in 2003
en 2004, zonder dat er een reactie kwam van de internationale gemeenschap.
De minister heeft in het tv-programma Buitenhof gesuggereerd dat de aandacht
misschien moet verschuiven naar de situatie in Somalië, waar een grootschalig
conflict is uitgebroken. Dat het kabinet zich ook wil inzetten voor een oplossing
van het conflict in Darfur, blijkt uit de aanwezigheid van drie ministers
bij dit AO. Een groot risico bij dit soort humanitaire rampen is dat het conflict
regionaal wordt. Doordat de rebellengroepen uiteenvallen en de regering in
Khartoum volhardt in haar positie, is het moeilijk om voortgang te boeken.
Mensen zitten opgesloten in kampen waar de omstandigheden steeds verder verslechteren,
zodat het moeilijker wordt om de verschillende groeperingen bij elkaar te
brengen. Dat vertaalt zich in een toename van tribaal geweld tussen verschillende
rebellengroeperingen in Darfur.De Nederlandse regering is bereid om initiatieven te nemen om waar nodig
humanitaire hulp te bieden. Het bedrag dat daarvoor beschikbaar is, is vorig
jaar toegenomen en kan dit jaar zo nodig ook toenemen. Er zijn genoeg financiële
middelen beschikbaar, maar het centrale probleem is om toegang te krijgen
om adequate bescherming te bieden. Dat kan alleen door voortgang van de missie
van AU en VN. Het voeren van gesprekken is daarvoor een voorwaarde, omdat
er risico’s zijn bij de rebellengroeperingen. Enkele problemen bij de
humanitaire toegang zijn het optreden van de Sudanese regering, de enorme
kosten die ngo’s moeten maken, tegenwerking door geen visa te verlenen
en versnippering van rebellengroeperingen, die het leiderschap van hun commandanten
niet meer erkennen, zodat ook humanitaire organisaties en de AMIS worden aangevallen.
Daarbij zijn ook doden te betreuren. De minister heeft hierover in New York
gesproken met de voorzitter van de Afrikaanse Unie, de heer Konaré.
De AU probeert met heel weinig middelen wat veiligheid te realiseren, maar
gezien de omvang en de aard van de presentie is dat bijna onmogelijk.Doordat Sudan even groot is als Europa, vormt de verhouding tussen de
centrale regering en de periferie een enorm probleem. Doordat de periferie
macht probeert te krijgen, breiden de conflicten binnen Sudan zich uit. In
Darfur zitten inmiddels ook groeperingen die van buiten komen.Er zijn vanaf 1956 oorlogen geweest tussen Noord- en Zuid-Sudan,
maar er is nu eindelijk een vredesovereenkomst die bestendigd moet worden
met ontwikkelingshulp. Een aspect van de moeizame voortgang is dat er ook
belangen mee gemoeid zijn. Bij de centrale Sudanese regering en de gevestigde
elite bestaat de vrees dat zij een aantal machtsposities verliezen. Bij zijn
bezoek aan Zuid-Sudan is de minister voornemens om zich nader te oriënteren
op onderling samenhangende problemen zoals de grensafbakening, de situatie
in Abyei en de oliebelangen. Het is niet eenvoudig om hierover overeenstemming
te bereiken met verschillende partijen die totaal verschillende uitgangspunten
hebben. De hulp kan daarbij niet als instrument worden gebruikt. Het doel
van de reis is om de voortgang te bekijken van de wederopbouw in het zuiden,
de problematiek in Darfur en de veiligheidssituatie in Zuid-Sudan, samenhangend
met de positie van de LRA. Daarbij komt ook de humanitaire situatie in Tsjaad
aan de orde. Nederland is voorzitter van twee belangrijke commissies die zich
bezighouden met grensafbakening en de wederopbouw van Darfur.De humanitaire situatie in Zuid-Sudan is nog steeds dramatisch, omdat
er veel stadjes en dorpjes zijn waar niets van over is. De nieuwe Zuid-Sudanese
regering heeft te maken met vier miljoen ontheemden, maar het is een goed
teken dat 850 000 hiervan in 2006 zijn teruggekeerd. Er zijn grote problemen
met het tempo van de wederopbouw in Zuid-Sudan, maar daarbij moet worden bedacht
dat de uitgangssituatie echt heel slecht is. Er zijn grote irritaties dat
er door de bureaucratische stammenstrijd tussen de VN en de Wereldbank
bij het Multi-Donor Trust Fund veel vertraging is ontstaan. Het is wel zinnig
om regels op te stellen, omdat er eisen worden gesteld aan controle op de
besteding van geld, maar dit soort grote trustfunds werken slecht als er snel
moet worden gehandeld. Als er twee grote organisaties bij betrokken zijn,
leidt dat niet tot een efficiënte aanpak. De minister heeft dat in maart
aan de orde gesteld bij de president van de Wereldbank, de heer Wolfowitz,
en vorige week bij het Development Committee en UNDP.Doordat de problemen met de trustfunds na een lange strijd zijn doorbroken,
is de situatie verbeterd en worden de resultaten van het lopende MDTF-programma
zichtbaar. Er wordt geïnvesteerd in verbetering van de basisgezondheidszorg
via ngo’s, waardoor in 2007 25% van de bevolking wordt bereikt.
Er komen 840 gezondheidscentra, met apotheken en medische kits. Er wordt gezorgd
voor de rehabilitatie van 80 basisscholen. Verder wordt er gewerkt aan sanitatie
en de toegang van 1,8 miljoen mensen tot water.Het is onmogelijk voor de regering van Zuid-Sudan die een beperkte capaciteit
heeft, om met allerlei verschillende donoren te werken, zodat er wel een soort
trustfund moet zijn om de hulp te coördineren. Als de situatie in Darfur
beter wordt, moet er worden gezocht naar een flexibelere vorm. Daarnaast moet
ook worden toegezien op corruptie, omdat de aanpak daarvan zal bepalen of
Sudan een eenheid blijft of uiteenvalt in twee staten.De minister zal op zijn reis bekijken op welke wijze kan worden bevorderd
dat er voortgang wordt geboekt door de ngo’s en de quick impact projects
waar het VK mee bezig is. Na zijn reis zal hij de Kamer informeren hoeveel
geld hij daarvoor beschikbaar stelt. De wederopbouw moet efficiënt en
effectief worden aangepakt. Er zijn verschillende donoren die een forse bijdrage
leveren aan de wederopbouw in Zuid-Sudan. Zij hebben zich verenigd in het
Joint Donor Office en hebben gezorgd dat het MDTF verandert. Er is nu gezorgd
voor flexibele hulpinstrumenten en samenwerking met andere donoren. Namens
vijf landen is een brief gestuurd aan de Sudanese regering over Darfur. De
samenwerking van deze landen is effectiever voor de ontwikkelingssamenwerking
dan binnen de Europese Unie.Nederland houdt toezicht en zorgt voor ondersteuning voor de leden van
de nieuwe regering van Zuid-Sudan die zonder bestuurlijke ervaring een gebied
moeten besturen met de omvang van vier kleinere en een of twee grote Europese
landen. Daarmee wordt gezorgd dat er absorptiecapaciteit is voor die hulp,
zodat deze op een aanvaardbare manier wordt besteed. Er is altijd een spanningsveld
tussen snelheid van de fondsen en afrekenbaarheid voor de belastingbetalers.
Het is belangrijk om bureaucratische verkokering te voorkomen en te zorgen
dat het vredesdividend duidelijk is voor de bevolking. Er moet worden gezorgd
dat leden van de vele gewapende groeperingen die worden gedemobiliseerd, ontwapend
en geïntegreerd in het nieuwe leger, een alternatief hebben, want anders
zal het conflict weer oplaaien.Nederland is een grote donor voor Zuid-Sudan, maar in bepaalde gevallen
is de hulp verminderd, omdat kritisch wordt bekeken of er gebruik wordt gemaakt
van de juiste kanalen en of deze goed functioneren. Sudan heeft grote inkomsten
uit olie, zodat Nederland niet eindeloos blijft doorgaan met ontwikkelingssamenwerking.
De regering van Zuid-Sudan moet twee dollar bijdragen aan het fonds, als Nederland één
dollar hulp geeft. Bij zijn bezoek zal de minister benadrukken dat de Zuid-Sudanese
regering moet streven naar verlaging van het budget voor defensie. Hij zal
dan ook bekijken of er veelbelovende projecten zijn voor de hervorming van
de veiligheidssector, om te zorgen dat het leger wordt verkleind terwijl het
rustig blijft in de regio. Er is meer geld beschikbaar voor onderwijs en gezondheidszorg,
zodat de olie-inkomsten niet in een zwart gat verdwijnen. De humanitaire situatie in Darfur blijft onvoorspelbaar. Er zijn toenemende
spanningen in Noord-Darfur tussen de troepen van de SLA, Minawi, die het vredesakkoord
heeft ondertekend, en de missie van de Afrikaanse Unie en het regeringsleger.
Deze hebben meer te maken met schaarste in dat gebied dan met politieke verschillen.
Er zijn ook spanningen tussen landbouw en veeteelt en langs tribale lijnen.
Het is niet altijd duidelijk welke partij de schuldige is. In grote delen
van Darfur heerst een klimaat van wetteloosheid en ongecontroleerd geweld
waar bandieten gebruik van maken. Seksueel geweld tegen vrouwen is een groot
probleem.Darfur is een gebied met 4,5 miljoen inwoners, waarvan er 4 miljoen in
kampen wonen. Zij voelen zich buiten die kampen onveilig en zijn afhankelijk
van humanitaire hulp. Door de nieuwe gewelddadigheden ontstaat een totaal
afhankelijke groep ontheemden in kampen die verder gepolitiseerd worden, waardoor
nieuwe risico’s ontstaan. Daarbij gaat het niet alleen om de verschillende
strijdgroepen, maar ook om het gebrek aan medewerking van de regering van
Sudan. Door Engeland, Duitsland en Nederland is druk uitgeoefend om visa voor
humanitaire toegang te krijgen, maar daar is onvoldoende op gereageerd. Daarom
is het noodzakelijk en urgent om te komen tot een betere hybride missie.Nederland zal doorgaan met het bieden van veel humanitaire hulp. Het probleem
is niet geld, maar toegang. Er moet worden gezocht naar een strategie met
een combinatie van politieke, diplomatieke en ontwikkelingsaspecten, ook al
zijn deze moeilijk in elkaar te passen. Het besluit van de Veiligheidsraad
biedt hiervoor wel een opening, omdat de Sudanese regering dit begint te accepteren.Nederland is voorzitter van de wederopbouwcommissie, maar er kan niet
over wederopbouw worden gesproken als het niet eens mogelijk is om daar humanitaire
hulp te krijgen. In juni 2005 is hierover een bijeenkomst geweest in Nederland.
De VN, de Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank hebben programma’s
voorbereid voor als het beter gaat met Darfur. Die programma’s kunnen
een stimulans zijn om partijen aan de onderhandelingstafel te krijgen. Er
moeten faciliteiten zijn om te ervoor zorgen dat mensen in de toekomst terug
kunnen naar Darfur. Het moet mogelijk zijn om nieuwe conflicten te voorkomen.
Er moet worden gesproken met de nieuwe rebellenleiders en met de bevolking.
De politici en diplomaten kunnen erover onderhandelen of aanpassing van het
vredesakkoord nodig is. De minister zal de meningen hierover bij zijn bezoek
peilen.Voor AMIS is de financiële behoefte tot juni 2007 220 mln. USD,
exclusief de heavy support package. De voorzitter van de Afrikaanse Unie,
de heer Konaré, heeft er zijn zorgen over geuit dat er wel van alles
kan worden besloten in het wereldwijde forum, maar dat deze missie zonder
geld niet kan functioneren. Er is inmiddels 140 mln. toegezegd, zodat er nog
een gat is van 80 mln. De fondsen zijn nu bijna uitgeput. Nederland heeft
bijna 40 mln. bijgedragen en is zeer actief om andere landen hierop aan te
spreken. De minister van Buitenlandse Zaken heeft in de Razeb gevraagd of
restfondsen van het EOF hiervoor gebruikt kunnen worden en dat lijkt mogelijk
te zijn. Als dat lukt, kan Nederland overwegen om een extra bijdrage te leveren.
Nederland is daar als een van de grootste donoren wel toe bereid, omdat het
belangrijk is dat de missie er komt.Nederland heeft via de Verenigde Naties 1,8 mln. extra steun verleend
aan de Centraal Afrikaanse Republiek, omdat de situatie daar steeds slechter
wordt, mede door de situatie in Darfur. Verder is er 5 mln. voor Tsjaad uitgetrokken,
omdat een extra inspanning daar zeer nodig is, gezien de politieke en humanitaire
situatie. Nadere gedachtewisselingDe heer Boekestijn (VVD) vraagt wat de strategie
is om werkelijk druk uit te oefenen op Zuid-Sudan. De verhouding tussen Noord-
en Zuid-Sudan is wel verbeterd, maar er zijn nog grote problemen zoals de
grensdemarcatie en de verdeling van het oliegeld van Abyei. Voor de olieproducenten
is het eenvoudig om olie te exporteren naar China en de inkomsten in landen
van de Arabische Liga onder te brengen, zodat sancties van de EU weinig effectief
zijn. Dat betekent dat de hulpgelden ook moeten worden gebruikt als politieke
hefboom om tot een oplossing te komen.Mevrouw Van Gennip (CDA) is verheugd dat Nederland
een voorstander is van het dreigen met EU-sancties. Er moet in de volgende
Razeb van ministers van Buitenlandse Zaken, dus tijdens de standstill en niet
na afloop daarvan, worden gesproken over de onderhandelingen en de voorbereiding
van sancties. Kan de minister van Buitenlandse Zaken de Kamer laten weten
welke consequenties er worden verbonden aan het gebruiken van een vliegtuig
in VN-kleuren voor wapentransporten, als het conceptrapport daarover wordt
bevestigd en als de EU daarover een standpunt heeft ingenomen? De minister
voor Ontwikkelingssamenwerking zou bij zijn bezoek moeten nagaan hoe Nederland,
als voorzitter van de commissie die zich bezighoudt met Abyei, een verschil
kan maken. Mevrouw Van Gennip stemt in met verlenging van de Nederlandse personele
bijdrage aan de VN-vredesmissie in Sudan.Mevrouw Ferrier (CDA) stemt in met de toezegging
van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking om na zijn reis duidelijk te
maken hoeveel Nederland zal bijdragen aan het Basic Services Fund. Zij wil
weten voor welke termijn die bijdrage zal gelden. Is er nu werkelijk 140 mln.
van de benodigde 220 mln. voor AMIS beschikbaar of is een deel van de landen
zijn belofte niet nagekomen? Heeft Nederland zijn bijdrage van 40 mln. al
gestort? Zij benadrukt dat religieuze organisaties een grotere rol moeten
krijgen bij het proces van demobilisatie, ontwapening en re-integratie, zodat
dit veel meer gemeenschapsgeoriënteerd wordt.De heer Van Dam (PvdA) stemt in met de verlenging
van de Nederlandse personele bijdrage aan de VN-vredesmissie in Sudan. Hij
spreekt de zorg uit dat deze missie een stap terug doet bij de ontwapening
van de milities. Een van de problemen die zich hierbij voordoen, is dat de
milities zich niet zeker voelen, omdat zij vrezen dat de SPLA zich voorbereidt
op het referendum in 2011, waarbij wordt verwacht dat het zuiden zich zal
afscheiden. Alleen als de problemen met de grens tussen Noord en Zuid en de
verdeling van de olie-inkomsten van Abyeiregio worden opgelost, kan de ontwapening
doorgaan, omdat er dan perspectief is op een duurzame vrede en een onverdeeld
Sudan.Er is een lange lijst van personen die misdaden in Darfur hebben begaan,
maar de VN heeft gevraagd om even geen sancties tegen hen te nemen. Hierbij
moet een tijdpad worden gehanteerd dat ambitieuzer is dan de minister van
Buitenlandse Zaken heeft toegezegd. Het moet duidelijk zijn dat deze misdaden
niet onbestraft blijven en dat het Internationaal Strafhof daarbij een rol
speelt. Gezien de ontwikkelingen in Khartoum, waarbij de middenklasse profiteert
van de export van grondstoffen, kunnen economische sancties wel degelijk worden
aangewend om het regime onder druk te zetten als er niets gebeurt. Humanitaire
of wederopbouwhulp moet hierbij niet als pressiemiddel worden gebruikt. Is
de minister van Buitenlandse Zaken ervan op de hoogte dat in de nieuwsbrief
van de Sudanese ambassade wordt aangekondigd dat er een Nederlandse handelsmissie
naar Sudan wordt georganiseerd? De minister wekt de indruk dat hij zich erbij
neerlegt dat er wapenleveranties plaatsvinden. Er moet grondig
onderzoek worden gedaan naar schending van het wapenembargo, zodat de verantwoordelijken
daarvoor kunnen worden aangepakt.Mevrouw Peters (GroenLinks) vraagt of wordt
overwogen om alvast gerichte sancties in te stellen tegen de twee verdachten
van misdaden, zolang de rechter nog bezig is te beslissen over het verzoek
van de aanklager van het Internationaal Strafhof. Kan de bijzondere rol van
Nederland worden gebruikt om de positie van Suleiman Jamous, die bekend staat
als de humanitaire coördinator van de SLA, te versterken? Uit de rapportage
van Jan Pronk werd duidelijk dat hij voldoende gezag heeft om de splintergroepen
in de SLA te verenigen. Als het Nederlandse voorzitterschap van de wederopbouwcommissie
voor Darfur, conform het voorstel van de minister, kan worden gebruikt om
positieve invloed uit te oefenen op de strijdende partijen in Darfur, kan
ook worden overwogen om langs deze weg dreiging met sancties als pressiemiddel
toe te passen.De heer Van Bommel (SP) vraagt de minister
van Buitenlandse Zaken of het zinvol is om aanvullingen op de vredesakkoorden
te overwegen, als de bestaande verdragen toch niet worden nageleefd. Zijn
de problemen tussen VN en Wereldbank bij het MDTF opgelost, zodat de beschikbare
middelen volledig tot besteding kunnen komen? De regering van Zuid-Sudan zou
zelf meer moeten bijdragen aan de wederopbouw, omdat zij voldoende inkomsten
heeft door de export van olie. De uitgaven voor defensie vormen nu de grootste
kostenpost. Kan hierover schriftelijk meer informatie worden gegeven?De heer Van der Staaij (SGP) steunt de lijn
die het kabinet inneemt bij de sancties, maar hij dringt aan op striktere
naleving van het wapenembargo.Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie)
stemt in met de voorgestelde lijn wat betreft de manier en het moment waarop
mogelijke sancties worden toegepast. Welke resultaten denkt de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking bij zijn bezoek aan Sudan langs diplomatieke weg
te kunnen behalen voor de organisaties die worden gehinderd bij hun werk op
het gebied van ontwikkelingssamenwerking?De minister van Buitenlandse Zaken onderstreept
het streven naar een gecoördineerde strategie van AU en VN om te voorkomen
dat landen als Libië en Tsjaad met eigen initiatieven komen. Het vredesakkoord
is tot stand gekomen door de inspanningen van de internationale gemeenschap.
Er wordt te weinig mee voortgang geboekt, maar het kan wel als hefboom worden
gebruikt. Door te dreigen met sancties als drukmiddel en door een dialoog
kan worden bewerkstelligd dat er meer resultaten worden behaald. Er zijn wel
beperkingen binnen de internationale gemeenschap, maar er is ook met China
gesproken over Sudan en dat heeft ertoe geleid dat China druk heeft uitgeoefend
op de Sudanese autoriteiten om het heavy support package te accepteren.De minister zegt toe dat er tussentijds in de Razeb zal worden gesproken
over sancties. Hij zal de Kamer nader informeren over de vliegtuigen, zodra
daarover meer bekend is. De ontwapening wordt uitgevoerd door AMIS. Als het
in het vredesakkoord voorziene tijdpad niet wordt gehaald, worden economische
sancties niet uitgesloten. Er is de minister niets bekend over een handelsmissie.
Hij zegt toe dat te zullen uitzoeken.Een belangrijke doelstelling is om ervoor te zorgen dat er mensen voor
het gerecht worden gesleept en dat er geen straffeloosheid meer is. De rechter
moet zich nu uitspreken over de vraag of de verdenkingen van de aanklager
voldoende overtuigend zijn om te komen tot een oproep om te verschijnen of
een verzoek om deze personen te arresteren en over te brengen naar Den Haag.
Het zal niet lang duren voordat de rechter daarover een uitspraak
doet, maar deze moet wel worden afgewacht. De verdenkingen van de aanklager
kunnen een belangrijke rol spelen bij het uitbreiden van de lijst personen
die door sancties worden getroffen. Voorkomen moet worden dat iemand een oproep
tot verschijnen krijgt terwijl hij op de lijst staat voor visumrestricties,
want dan kan hij niet meer vrijwillig hierheen komen.De Comprehensive Peace Agreement tussen Noord- en Zuid-Sudan moet niet
worden aangepast, maar het vredesakkoord over Darfur wel, omdat dat door veel
groeperingen niet is ondertekend. Eliasson en Salim Salim moeten nagaan of
er een gemeenschappelijke grondslag te vinden is, zodat deze groeperingen
ertoe komen om het akkoord wel te ondertekenen.De minister van Defensie deelt de zorgen over
de trage voortgang met de ontwapening, maar merkt op dat inmiddels circa 75%
van de 39 000 troepen is geïntegreerd. Nederland wil graag een bijdrage
leveren aan verlenging van de UNMIS-missie. Als het over een paar jaar met
een beetje geduld is gelukt, is er heel wat bereikt.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
gaat in op de vraag of de wederopbouwhulp kan worden gebruikt als sanctie-instrument.
De sancties hoeven niet per se gericht te zijn op de regering, maar kunnen
ook gelden voor andere partijen die het vredesproces bemoeilijken. Doordat
deze groeperingen versplinterd zijn, is het moeilijk om dergelijke sancties
te handhaven. Sancties zijn belangrijk om te laten zien dat een partij de
grens nadert waar hij niet verder moet gaan, en moeten hard worden toegepast,
maar zij moeten wel deel uitmaken van een politieke strategie. Daarom is het
beter om te wachten op de VN. Als de Sudanese regering in reactie op sancties
zegt dat er geen humanitaire toegang meer wordt verleend, ontstaat er een
groot probleem. Het kan wel zinnig zijn om ook positieve instrumenten te gebruiken
om de partijen bij elkaar te brengen voor een eventuele aanpassing van een
vredesovereenkomst.Het bezoek van de minister maakt deel uit van de hulpdiplomatie die te
maken heeft met conflict en ontwikkeling. Hij heeft vorige week gesproken
met de heer Konaré en de heer Natsios die namens USAID betrokken is
bij het vredesproces in Sudan. Het is niet de bedoeling dat er allerlei missies
als een soort ramptoeristen naartoe gaan en maar wat doen, maar het hulpinstrument
moet doelgericht worden gebruikt om vooruitgang te boeken bij de LRA in Uganda,
bij de regering van Zuid-Sudan, die ook betrokken is in Darfur, en bij de
partijen in Khartoum en El-Fasher, de hoofdstad van Noord-Darfur. Er moet
op mondiaal niveau een effectieve strategie worden ontwikkeld.Ook al zijn er weinig machtsmiddelen om de problemen met de Noord-Zuidgrens
en Abyei op te lossen, dat betekent niet dat Nederland niets moet doen. Er
is gevraagd om faciliteiten te verlenen waardoor duidelijk wordt waar de olie
zich bevindt, zodat men daarover wellicht tot overeenstemming kan komen. Het
gaat niet om het spelen van een heldenrol, maar om het leveren van een bijdrage
aan zinnige stappen. De minister is graag bereid om achteraf te rapporteren
of zijn bezoek iets heeft uitgemaakt, maar dat kan hij niet vooraf zeggen.Er wordt diplomatieke druk uitgeoefend op landen, maar vooral op de EU,
om de restfondsen van het EOF in te zetten voor het tekort van 80 mln. USD
bij de financiering van AMIS. Er is groeiende steun voor dit voorstel. Zowel
de minister van Buitenlandse Zaken als de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
zal zich hiervoor inzetten. Nederland heeft al een grote bijdrage gedaan van
40 mln. en zal een extra bijdrage inboeken, maar deze is wel afhankelijk van
wat anderen doen.Een probleem is dat Suleiman Jamous niet acceptabel is voor de Sudanese
overheid en de groep van Minawi en daarom geen rol kan spelen om groepen
bij elkaar te brengen. De minister zegt toe dat hij zich hier bij zijn bezoek
nader in zal verdiepen.Derde termijnDe voorzitter constateert dat de regering
heeft besloten om de Nederlandse personele bijdrage aan de VN-vredesmissie
in Sudan (UNMIS) te verlengen voor een periode van een jaar en dat de woordvoerders
van CDA, PvdA, SP en ChristenUnie hiermee al hebben ingestemd. Hij vraagt
de woordvoerders van de overige fracties of zij hiermee kunnen instemmen.De heer Boekestijn (VVD) stemt in met verlenging,
met als voorwaarde dat hij goed op de hoogte wordt gehouden van het verloop
van de onderhandelingen.Mevrouw Peters (GroenLinks) stemt in met de
verlenging.De heer Van der Staaij (SGP) stemt eveneens
in met de verlenging.De heer Pechtold (D66) stemt hiermee in.De voorzitter constateert dat er unanieme
steun is van de Kamer voor dit besluit.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,OrmelDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,Van BaalenDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van Toor XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Waalkens
(PvdA), Van Baalen (VVD), Çörüz (CDA), Ormel (CDA), Voorzitter,
Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Blom
(PvdA), Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé-Hamming (VVD), Irrgang
(SP), Knops (CDA), Boekestijn (VVD), Voordewind (ChristenUnie), Pechtold (D66),
Ondervoorzitter, Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks),
Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA) en Thieme (PvdD).Plv. leden: De Wit (SP), Van der Vlies (SGP), Bosma (PVV), Vermeij (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Omtzigt (CDA), Jules Kortenhorst (CDA), Roland Kortenhorst
(CDA), Jasper van Dijk (SP), Ten Hoopen (CDA), Besselink (PvdA), Leerdam (PvdA),
Arib (PvdA), Neppérus (VVD), Lempens (SP), Schermers (CDA), Griffith
(VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham (D66), Jonker
(CDA), Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Gesthuizen (SP), Samsom (PvdA)
en Ouwehand (PvdD).XNoot2Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Ferrier (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Van Velzen (SP), Haverkamp
(CDA), Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Irrgang (SP), Knops (CDA), Willemse-van der
Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (ChristenUnie),
Pechtold (D66), Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks) en
Thieme (PvdD).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Ormel (CDA), Jonker (CDA), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Roefs (PvdA),
Wolbert (PvdA), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Roemer (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham (D66), Omtzigt (CDA), Zijlstra
(VVD), Vendrik (GroenLinks) en Ouwehand (PvdD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl