Vaststelling begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2001; Lijst van vragen en antwoorden over het voorbereidend onderzoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XIII, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XIII nr. 13

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314Financieel totaaloverzicht intensiveringen in mln. NLG
(verplichtingen) 15161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778 en 7980818283848586878889909192939495969798EZ-regelingen MKB Verplichtingen (x NLG 1 mln) 99100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176 & 177178179180181182183184
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 165 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2001nr. 13VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 7 november 2000De vaste commissie voor Economische Zaken1
belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de
eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met daarop
gegeven antwoorden.Met vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-Tripels 1Reikt de definitie van «vernieuwend ondernemerschap»
ook tot ondernemers die initiatieven nemen op het gebied van reactivering
van langdurig werklozen en/of geheel of gedeeltelijk afgekeurde werknemers?
Komen dergelijke ondernemers in aanmerking voor financiële en niet-financiële
faciliteiten die gericht zijn op innovatieve starters (subsidies/fiscaal en
coaching/netwerken), gelet op bijvoorbeeld het succesvolle koeriersbedrijf
Valid Express te Amsterdam, dat uitsluitend met ex-WAO'ers werkt en winstgevend
is? (blz. 0)De nota «De ondernemende samenleving» beoogt als hoofddoel
het stimuleren van nieuw en vernieuwend ondernemerschap. Daarbij is geen nadere
invulling aan de term «vernieuwend ondernemerschap» gegeven. Het
koeriersbedrijf Valid Express te Amsterdam voldoet echter zonder twijfel aan
deze kwalificatie. Dit bedrijf is vernieuwend in die zin dat het de krapte
op de arbeidsmarkt het hoofd biedt door de arbeidsplaatsen op innovatieve
wijze in te vullen. Daarbij biedt het bedrijf kansen aan mensen die op de
arbeidsmarkt als kansarm te boek staan maar die bijzonder gemotiveerd blijken
te zijn. Aldus vervult het bedrijf een voorbeeldfunctie voor andere bedrijven.Wat betreft het verkrijgen van financiële en niet-financiële
faciliteiten voor ondernemers wordt het bedrijf op gelijke voet beoordeeld
met andere bedrijven; dat wil zeggen: alle generieke instrumenten ten behoeve
van ondernemerschap staan in principe ook voor deze bedrijven ter beschikking.2Kan de regering een overzicht geven van het totale
budget dat is begroot voor onderzoek naar duurzame energietechnologie en energiebesparing?
Volgens welke criteria stelt de regering de hoogte van dit budget vast? Worden
hiervoor projecten of programma's ingediend? Vallen door het beperkte beschikbare
budget ook onderzoeksprojecten «buiten de boot»? Zoja, hoeveel
bedragen deze projecten jaarlijks? (blz. 0)Stimulering van het onderzoek naar duurzame energietechnologie en energiebesparing
vindt op verschillende wijze plaats. Deels kan gebruik worden gemaakt van
generieke R&D-regelingen zoals de WBSO en de EET. Daarnaast gaat het om
Novem-programma's waar een R&D-component is ingebouwd. Verder vormt het
onderdeel van het energieonderzoek dat door instituten als ECN wordt uitgevoerd.
De hoogte van de hiervoor beschikbare budgetten wordt op verschillende manieren
vastgesteld. Het kan gaan om basisfinanciering van een instituut, tweede of
derde geldstroom van universiteiten of een specifieke regeling.Op voorhand is derhalve niet precies aan te geven hoe hoog het budget
voor dit type onderzoek is. In 1999 was het grootste deel van de uitgaven
voor R&D voor onderzoek naar energiebesparing en duurzame energie afkomstig
van de ministeries OCW (universiteiten) en EZ (o.a. ECN en Novem) en bedroegen
voor:– energiebesparing: 115 miljoen gulden;– duurzame energie: 92 miljoen gulden.Een strategie voor de verdere optimalisering van de aanwending van publieke
middelen voor energieonderzoek is op dit moment in voorbereiding. De door
u genoemde vragen zijn hierbij een aandachtspunt. Medio 2001 verwacht ik dit
project te kunnen afronden.3Gaat de Minister van Economische Zaken, mede gezien
de positieve uitlatingen van de Staatssecretaris van Economische Zaken over
luchtschepen tijdens een Algemeen overleg van de Vaste Commissie
voor Economische Zaken d.d. 31 augustus, beleid ontwikkelen inzake het onderzoek
naar de bouw en gebruik van luchtschepen? (blz. 0)Nee, zoals namens mij door de Minister van Verkeer en Waterstaat is aangegeven
in het overleg met de Kamer over luchtschepen d.d. 23 mei 2000 ben ik niet
van plan specifiek beleid te ontwikkelen voor de ontwikkeling en bouw van
luchtschepen. Het reguliere instrumentarium van EZ, waaronder stimuleringssubsidies
inzake innovatie, staat natuurlijk ook open voor aanvragen aangaande luchtschepen.
Eventuele subsidieaanvragen zullen aan de criteria van de betreffende regeling
worden getoetst. Eerder heeft EZ subsidie verleend voor een haalbaarheidsstudie.
Daaruit bleek belangstelling vanuit de markt voor luchtschepen en het bedrijfsleven
speelt hier op in. Ten aanzien van het gebruik van luchtschepen verwijs ik
naar de uitspraken van de Minister van Verkeer en Waterstaat in het overleg
d.d. 23 mei 2000.4In hoeverre draagt het beleid van het ministerie van
EZ bij aan de versterking van productiefactoren anders dan «kennis»?
(blz. 7)Het beleid van het ministerie van EZ is gericht op een duurzame ontwikkeling
van de Nederlandse economie. Dit komt de werkgelegenheid en de welvaart in
ons land ten goede. Om dit te bereiken is een breed palet aan beleidsinstrumenten
beschikbaar. Het beleid van EZ is met name gericht op het creëren van
optimale randvoorwaarden voor de bedrijvigheid in ons land. Hierbij gaat het
om de verschillende (product-, kapitaal-, en arbeids-)markten. Dit uit zich
onder andere in beleid ten aanzien van de fysieke infrastructuur (investeringsimpuls),
knelpunten op de arbeidsmarkt en aansluiting met het onderwijs, mededinging
(marktordening, MDW), ondernemerschap (vpb/ondernemerspakket, faillisementswetgeving),
innovatiekracht (Twinning), R&D (WBSO), consumentenbescherming etc. Dit
alles moet ertoe leiden dat de concurrentiekracht van de Nederlandse economie
optimaal isDe concurrentiekracht van de Nederlandse economie wordt natuurlijk niet
slechts bepaald door de randvoorwaarden. Het gaat ook om beleid als de vormgeving
van het sociale zekerheidsstelsel, het arbeidsmarktbeleid, de aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt, ruimtelijk-economisch beleid. De uitvoering
hiervan ligt bij andere departementen. Om er voor te zorgen dat het verschillende
beleid met elkaar in overeenstemming is, vindt er coördinatie plaats
in de Centraal Economische Commissie onder voorzitterschap van de secretaris-generaal
van EZ.5Is onze economie wel flexibel genoeg? Zo nee, wat moet
hieraan gedaan worden? (blz. 7)Met het begrip flexibiliteit wordt gerefereerd aan het aanpassingsvermogen
van de economie aan veranderingen in de omgeving. Veranderingen in de macro-economische
omgeving hebben bijvoorbeeld betrekking op een neergang in de conjunctuur,
of een onverwachte verandering in energieprijzen. Een goed aanpassingsvermogen
is nodig om de concurrentiekracht van de economie op peil te houden. Bij afwezigheid
van aanpassingsmechanismen als het monetair en het begrotingsbeleid is de
Nederlandse economie aangewezen op flexibiliteit in de arbeidsmarkt en goederen-
en dienstenmarkten. Tegen deze achtergrond is het van belang om zoveel mogelijk
belemmeringen voor een efficiënte marktwerking weg te nemen, zodat aanpassingen
in volume- en prijstermen snel kunnen plaatsvinden. Door de structurele hervormingen uit de jaren negentig is de flexibiliteit
van de Nederlandse economie verbeterd. In het kader van het proces Marktwerking,
Deregulering en Wetgevingskwaliteit wordt de stofkam gehaald door overbodige
wet- en regelgeving, en wordt mede de werking van goederen- en dienstenmarkten
op diverse terreinen verbeterd. Dit alles, en daarnaast uiteraard ook het
beleid van loonmatiging, vormt de reden dat de Nederlandse economie duidelijk
beter presteert dan die van omliggende landen. Er is echter nog het flink
wat te verbeteren. Dit blijkt ook uit verschillende studies zoals het OESO-landenexamen,
het Progress Report, de Broad Economic Guidelines of de Concurrentietoets.
Voorbeelden van te verbeteren onderwerpen zijn onder andere gelegen in onvolkomen
prikkels in de socialezekerheidssfeer, in de publieke dienstverlening, waar
meer gebruik kan worden gemaakt van marktconforme instrumenten (bijv. vouchers)
maar ook op het gebied van een onvoldoende flexibele arbeidsmarkt of de werking
van de faillissementswetgeving.6Wordt de grote conferentie inzake economisch beleid
en de mondiale kenniseconomie in het voorjaar 2001 georganiseerd als opmaat
richting de Europese Raad in het voorjaar van 2001 in Stockholm, conform de
pre-ministeriële conferentie in Noordwijk afgelopen jaar? (blz. 7–11)Nee. Doel van de conferentie in het kader van het project over de Economie
van de 21ste eeuw in juni 2001, is veeleer om te komen tot een strategische
economische beleidsagenda voor de komende jaren. De resultaten van deze conferentie
zullen uiteraard wel een rol spelen bij de verdere uitwerking van de Lissabon-agenda
en de implementatie van de resultaten van de Europese Raad te Stockholm.7Kan verduidelijkt worden wat precies bedoeld wordt
met «een definitieve omslag naar een door kennis gedreven economie»?
Welke plaats hebben de meer «traditionele» industriële sectoren
in deze economie? (blz. 8)Met de overgang naar een door kennis gedreven economie bedoelen we het
economische veranderingsproces waarmee kennis (het beschikken over informatie
en het adequaat hiermee om kunnen gaan) steeds waardevoller en van doorslaggevende
betekenis wordt in de concurrentie tussen bedrijven, tussen landen en tussen
werknemers op de arbeidsmarkt. Kennis wordt in die zin steeds belangrijker
in wat bedrijven produceren en in de inputs die ze nodig hebben voor deze
productie. Kennis wordt ook steeds essentiëler in de bagage die werknemers
nodig hebben om optimaal hun talenten te ontplooien op de arbeidsmarkt. Hoewel
dit proces zich in sommige bedrijfstakken sterker voordoet dan in andere,
speelt het een rol in vrijwel alle takken van de economie. Ook meer traditionele
industriële sectoren zijn hun productiemethoden aan het aanpassen, maken
gebruik van nieuwe technologieën waaronder ICT, en fungeren in een omgeving
waarin kennis van steeds grotere betekenis is geworden. In die zin is de uitdrukking
een definitieve (in de betekenis van fundamentele) overgang naar een door
kennis gedreven economie op zijn plaats.8Hoeveel starters op biotechnologisch gebied zijn er
dit jaar bijgekomen? (blz. 8)Voor dit jaar zijn de gegevens nog niet bekend. In de studie van (Moret,)
Ernst & Young uit 1998 blijkt dat in de periode 1988–1998 zo'n vijftig
nieuwe life sciences bedrijven zijn opgericht. Met andere woorden gemiddeld vijf starters per jaar. In het kader van het Actieplan Life Sciences
zal door BioPartner Network een monitor worden opgezet die een 0-meting zal
verrichten naar de situatie in 2000 en vervolgens periodiek de stand van zaken
blijft onderzoeken. Dan zal blijken of het aantal life sciences starters zal
gaan stijgen, mede onder invloed van het Actieplan Life Sciences.9Draagt naast het ministerie van EZ ook het ministerie
van OCW bij aan het verbeteren van de aansluiting van het onderzoek in de
publieke kennisinstellingen op de behoeften van het Nederlandse bedrijfsleven?
Hoe wordt de inzet van beide ministeries gecoördineerd? (blz. 9)Ja, naast de algemene inzet van OCW voor de versterking van de Nederlandse
kennisinfrastructuur is OCW ook inhoudelijk betrokken bij de activiteiten
die de aansluiting van kennisvraag en kennisaanbod verbeteren, zoals ICES/KIS,
IOP en projecten ter verbetering van kennisexploitatie en kennisbescherming
en facility sharing. Voor een goede coördinatie van de EZ en OCW activiteiten
op het gebied van onderwijs en onderzoek bestaan goede politieke en ambtelijke
contacten en is recentelijk nog een Kennisberaad op SG-niveau ingesteld.10Kan er een overzicht worden gegeven inzake de krapte
op de arbeidsmarkt welk percentage deeltijdwerkers tot 12 uur per week deel
uitmaken van de arbeidsmarkt? Kan hetzelfde overzicht worden gegeven voor
deeltijdwerkers van 12 tot 36 uur? Kan de relatie aangegeven worden tussen
het percentage deeltijdwerkers en de ontstane krapte op de arbeidsmarkt? (blz.
9)Uit CBS-onderzoek blijkt dat in 1999 in Nederland 7 601 000
mensen van 15–64 jaar betaald werk verrichten. 796 000 mensen (10%)
hiervan werken minder dan 12 uur per week. 2 093 000 mensen (28%)
werken 12–34 uur en 4 712 000 mensen (62%) 35 uur of meer.
Deze laatste categorie van werkenden kan worden beschouwd als fulltime werkenden.
Deeltijdwerkers die 36 uur werken bestaan derhalve niet.Uit de cijfers blijkt voorts dat het segment dat minder dan 12 uur werkt
vanaf 1987 naar verhouding relatief stabiel is gebleven, maar dat het
aandeel van de fulltime werkenden is teruggelopen van 70% naar 62%. Dit heeft
waarschijnlijk te maken met de brede maatschappelijke inbedding van (recht
op) deeltijdwerk en het fenomeen van tweeverdienerhuishoudens die tijd vrijmaken
voor huishoudelijke taken en zorgtaken.Tegen deze achtergrond kan het voor werkgevers erg aantrekkelijk zijn
om de 796 000 mensen die minder dan 12 uur werken als een kansrijke arbeidsreserve
te beschouwen. Dit vereist ook de nodige flexibiliteit in de arbeidsmarkt
en maatwerk van de werkgever.11Kan er nadere toelichting gegeven worden op het onderzoek
naar het belang en de invloed van ICT op bedrijventerreinen? Wat is de visie
op ontwikkelingen als tele- en thuiswerken? (blz. 10)Er is nog geen empirisch onderzoek afgerond naar de invloed van ICT op
de ruimtevraag naar bedrijventerreinen in opdracht van EZ. EZ wil wel haar
inzicht vergroten in de invloed van ICT op de fysieke (bedrijfs-) omgeving,
zoals vermeld staat in de Nota Ruimtelijk Economisch Beleid (NREB, 1999).
Enkele bureaus voeren in dit kader thans onderzoek uit naar de ruimtelijke
impact van ICT-trends, zoals e-commerce en telewerken, op bedrijfslocaties. 12Kan de regering aangeven bij welke artikelen de intensiveringen
genoemd in de tabel op pagina 11 zijn terug te vinden? (blz. 11)De tabel op pagina 11 is nader uitgesplitst in hoofdstuk 4 van het algemeen
deel van de Memorie van Toelichting (pagina 33). Aan de hand van die uitsplitsing
geldt de volgende verdeling over artikelen: ActielijnArtikelverplichtingen (x NLG 1 mln)2000 t/m 20052006 t/m 2010totaal102.12Investeren in kennisontwikkeling (IOP's)55,055,0110,0      2.02.12Vraaggestuurd en innovatiegericht
fundamenteel-strategisch onderzoek166,7138,9305,6      3.Concurreren met ICT-competenties (Digitale
Delta)238,0 238,0  02.02–
Baanbrekende applicatieprojecten.148,0   02.02– Fundamenteel vraaggericht onderzoek30,0   02.03– Halfgeleidertechnologie Medea II60,0        4.Kennisoverdracht MKB161,5112,6274,1 02.02– Bedrijfsgericht kennisoverdracht instrumentarium56,456,4112,8 02.02– Branchegericht
kennisoverdracht instrumentarium46,246,292,3 02.05– Syntens12,010,022,0 02.12– Innovatienet (website)7,0 7,0 05.02– Implementatie Ondernemersschapsnota25,0 25,0 01.01– ICT-campagne15,0 15,0      5.02.02Technostartersclusters100,0 100,0      6.Investeren in Arbeid & Onderwijs133,0 133,0 02.12–
ICT Taskforce42,0 42,0 02.12– Scholingsimpuls62,8 62,8 02.12– Arbeidsrader20,4 20,4 02.12– Employability (Investors
in People)7,8 7,8  Totaal854,2306,51 160,713Kan de regering een overzicht in tabellen geven van
de artikelen plus bedragen die voor onderwijs op de begroting Economische
Zaken voor 2001 worden uitgetrokken? (blz. 11)Op de begroting van Economische Zaken voor 2001 worden er geen bedragen
uitgetrokken voor onderwijs. Daarentegen worden er wel bedragen uitgetrokken
voor de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. De twee artikelen waar het
hier om gaat zijn:– 02.12 010, met in 2001 een verplichtingenruimte van in totaal
NLG 106 313 000– 02.12 020, met in 2001 een verplichtingenruimte van in totaal
NLG 4 974 000Van de totale verplichtingenruimte van 02.12–010 en 02.12–020
samen is NLG 40 660 000 in 2001 bestemd voor maatregelen op het
terrein van aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Het grootste deel van deze
maatregelen zal via 02.12–010 lopen en betreft beleidsondersteunend
onderzoek, Arbeidsradars, AXIS, Employability-advies, Investors in People,
Kenniscentrum Erkenning van Verworven Competenties, Scholingsimpuls en ICT
Taskforce. 14De tabel «Financieel totaaloverzicht intensiveringen»
bevat enkele onjuistheden. Kunnen deze worden gecorrigeerd? (blz. 11)De foutieve bedragen in de kolom 2006–2010 zijn er helaas in geslopen
tijdens het geheel aan werkzaamheden tijdens het zetproces. Hieronder volgt
de gecorrigeerde tabel.Financieel totaaloverzicht intensiveringen in mln. NLG
(verplichtingen) Impuls2000–20052006–20102000 t/m 2010 1 ICT238–238 2 Kennisontwikkeling is de basis222194416 3 Kennis naar bedrijven261113374 4 Arbeid en Onderwijs133–133Totaal8543071 16115Kan de regering aangeven waar de 60 mln. voor duurzame
energie op de begroting van Economische Zaken is terug te vinden? In hoeverre
betreft het nieuw beleid van dit ministerie? (blz. 12)De extra NLG 60 mln. voor duurzame energie betreft fiscale maatregelen,
en zijn derhalve niet verantwoord op de begroting van Economische Zaken. Zoals
ook vermeld in het antwoord op vraag 76 betreft het een uitbreiding van de
Energiepremieregeling (EPR) met een aantal duurzame energietechnieken, en
de introductie van het REB-nihiltarief voor duurzaam opgewekt gas. De facto
gaat het in beide gevallen om gederfde REB-inkomsten.Zowel de uitbreiding van de EPR als de introductie van het REB-nihiltarief
betreft nieuw beleid, dat op initiatief van Economische Zaken tot stand is
gekomen.16Kan de minister aangeven welke onderdelen van het beleid
zoals die opgesomd zijn in de tabel op pagina 12/13 nieuw zijn en welke onderdelen
reeds eerder ingezet beleid betreffen? (blz. 12–13)Zoals in de Memorie van Toelichting nader is uitgewerkt wordt op de verschillende
onderdelen zoals die in genoemde tabel zijn weergegeven nieuw of vernieuwd
beleid in werking gezet. Deels betreft het een aantal beleidstrajecten of
thema's die ook in eerdere jaren aandacht kregen. Daarbinnen worden nu nieuwe
initiatieven ontplooid, zoals bij het beleidstraject «interne markt»
waarbinnen nu nieuwe initiatieven worden genomen tot verdere liberalisering
van netwerksectoren. Deels betreft het beleid waar eerder de opmaat voor is
geleverd en, zoals aangekondigd, in de komende periode tot nieuw beleid of
nieuwe inzichten zal leiden, zoals het MDW-proces of de versterking van het
innovatieklimaat en het wegnemen van knelpunten op de arbeidsmarkt.17In hoeverre is er binnen netwerksectoren ruimte voor
verschillen daar waar het gaat om invulling van marktwerking? (blz. 14)Bij de ordening van netwerksectoren is ruimte voor verschillen zeer wenselijk.
Introductie van marktwerking vergt immers maatwerk. Het kabinet hanteert bij
de ordening van de verschillende netwerksectoren daarom geen vaststaand sjabloon
dat op alle sectoren van toepassing is. De verschillende ordeningsmodaliteiten
zijn te herleiden tot verschillen in de definiëring van het
publieke belang dat voor een bepaalde sector relevant is en tot verschillen
in de technologische kenmerken van een sector. In de nota Publieke Belangen
en Marktordening (TK 1999/2000 27 018, nr. 1) worden de ordeningsprincipes
die het kabinet hierbij hanteert beschreven.18Acht de regering voortgang voor wat betreft de liberalisering
van de watersector wenselijk? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? (blz. 16)De liberalisering van de watersector wordt in lijn met de reactie van
het kabinet op de motie Feenstra (brief van 26-06-1999, Kamerstukken II 1998/99
25 869, nr. 4) op dit moment voorbereid. De liberalisering zal uit twee
aspecten bestaan: ten eerste de invoering van een systeem van verplichte benchmarking,
en ten tweede de liberalisering van de markt voor industriewater (water dat
niet voor consumptieve doeleinden wordt gebruikt).19Welke aspecten komen er aan de orde bij het moderne
consumentenbeleid? (blz. 16)Op dit moment wordt gewerkt aan een hernieuwde visie op het consumentenbeleid.
In januari 2001 zal deze visie naar de Kamer worden gestuurd.Trends als informatisering, individualisering en internationalisering
veranderen de relatie tussen consument en bedrijven. Deze trends hebben daardoor
ook consequenties voor het consumentenbeleid. Uitgangspunt van de hernieuwde
visie is dat de consument in staat moet zijn te kunnen kiezen. Aspecten waar
naar wordt gekeken zijn bijvoorbeeld de informatie bij consumenten en leveranciers
over de regels die de positie van consumenten op markten versterken.Verder worden factoren die de consument mogelijk belemmeren gebruik te
maken van de mogelijkheden op markten zoveel mogelijk weggenomen. Het gaat
dan bijvoorbeeld om onvoldoende transparantie of om hoge overstapkosten. Het
consumentenbeleid wordt dus nadrukkelijk in verband gebracht met het overige
marktwerkingsbeleid. De feitelijke werking van de markt wordt immers niet
alleen bepaald door het gedrag van aanbieders, maar ook door dat van vragers.
Of zoals Adam Smith al zei: «Consumption is the sole end and purpose
of all production».20Is er meer bekend over het bericht van de Europese
Commissie over de versnelling van de energiemarkt? (blz. 17)Tijdens de Europese Raad in Lissabon is de Europese Commissie opgeroepen
een voorstel te doen om het liberaliseringsproces in de Europese Unie te versnellen.
De Commissie zal naar verwachting tijdens de Energieraad van 5 december a.s.
nadere informatie verstrekken.Daarnaast is de Commissie voornemens de elektriciteitsrichtlijn en de
gasrichtlijn te amenderen zodat de Europese markt vervroegd geliberaliseerd
wordt. Voorstellen op dit terrein worden begin volgend jaar verwacht.21Kan een overzicht worden gegeven van ongewenste overheidsactiviteiten
op het «speelveld» van het bedrijfsleven? Welke oplossingsrichtingen
heeft EZ hierbij? (blz. 17) Uit een recente steekproef bij gemeenten, provincies en waterschappen
is naar voren gekomen dat deze tot 10 procent van hun inkomsten uit marktactiviteiten
verwerven. Niet aan te geven is hoeveel van deze marktactiviteiten als ongewenste marktactiviteiten moeten worden aangemerkt.
Overheidsactiviteiten moeten bijdragen aan het openbaar belang. Wat als openbaar
belang moet worden aangemerkt en wat de aangewezen wijze is om dit belang
te bereiken, is een keuze die de wetgever of een ander daartoe gelegitimeerd
bestuursorgaan moet bepalen.Marktactiviteiten van de overheid mogen echter in geen geval concurrentieverstorend
werken. Daarom bereidt EZ het wetsvoorstel Markt & Overheid voor. Het
is wenselijk dat een overheidsorganisatie niet onbeperkt en willekeurig kan
overgaan tot het verrichten van marktactiviteiten, gezien de bestuurlijke
(integriteit), financiële en economische risico's die daaraan verbonden
zijn. In de huidige situatie wordt de vraag of een marktactiviteit bijdraagt
aan het openbaar belang echter meestal niet expliciet aan de orde gesteld.
Het wetsvoorstel schrijft dan ook voor dat er sprake moet zijn van een formeel
besluit, dat tot stand komt na een zorgvuldige afweging van het publieke belang
en de mogelijke effecten op de markt. Oneerlijke concurrentievoordelen die
overheden hebben bij het verrichten van marktactiviteiten worden door gedragsregels
tegengegaan. Het streven is dit voorstel in januari 2001 aan de Raad van State
voor advies voor te leggen.22Kan de regering aangeven wanneer de markt voor duurzame
energie vrij komt? Waar liggen nu nog onduidelijkheden of belemmeringen voor
liberalisering van deze markt? Is het juist dat de consument vanaf het moment
van liberalisering bij ieder binnenlands of buitenlands energiebedrijf die
dat aanbiedt, groene stroom kan inkopen? (blz. 18)Het streven is er opgericht om de markt voor duurzame elektriciteit zo
snel mogelijk in 2001 te liberaliseren. Het Platform Versnelling Energieliberalisering
en EZ werken aan de voorbereidingen op organisatorisch en technisch gebied
om dit realiseren.Vanaf het moment van liberalisering van de duurzame elektriciteitsmarkt
is de consument geheel vrij in het kiezen van zijn energieleverancier. De
import van buitenlandse duurzame elektriciteit in Nederland vindt reeds nu
op kleine schaal plaats, en zal in de toekomst mogelijk toe gaan nemen. Aangezien
er bij de levering van duurzame elektriciteit geen REB behoeft te worden afgedragen,
zal EZ in overleg met Financiën treden over de vraag of, en zo ja welke
eisen gesteld moeten worden aan buitenlandse duurzame elektriciteit die wil
kwalificeren voor Nederlandse belastingfaciliteiten (REB). De ontwikkeling
van een Europees systeem van groencertificaten biedt hiervoor mogelijk een
bruikbaar kader.23Over het slechten van belemmeringen voor grensoverschrijdende
energiehandel vindt meerdere malen per jaar overleg plaats. Wat is de stand
van zaken m.b.t. het level playing field in de grensoverschrijdende handel?
(blz. 18)Met betrekking tot de doorberekening van de kosten van grensoverschrijdend
transport van zowel elektriciteit als gas, is er op dit moment nog geen sprake
van een level playing field.Het Florence-proces heeft een begin gemaakt voor een uniform systeem voor
de berekening van de transportkosten bij grensoverschrijdend transport van
elektriciteit. Onduidelijk is nog of de vergadering in november a.s. tot overeenstemming
op dit terrein zal komen. Het Madrid-proces is onlangs gestart. De discussie om tot een uniform
systeem van berekening van het grensoverschrijdend transport bij gas te komen
is nog slechts in de beginfase.24Wat is de stand van de wetgeving van de Mijnbouwwet?
(blz. 19)Op 29 mei jl. heb ik u schriftelijk laten weten dat ik een aantal elementen
van het wetsvoorstel opnieuw wil bezien, met name in het licht van de door
de Tweede Kamer gestelde vragen (Kamerstukken II, 1999–2000, 26 219,
nr. 11). In het Algemeen Overleg van 12 oktober jl. over schade ten gevolge
van delfstofwinning, heb ik de verwachting uitgesproken dat de Nota naar aanleiding
van het verslag rond april 2001gereed zal zijn.25Kan de Minister een overzicht geven van de tot nu toe
bekende baten van de administratieve lastenverlichting voortvloeiend uit de
MDW-operatie? Hoe staan deze in verhouding tot de kosten van het proces voor
zowel overheid als bedrijven en instellingen? (blz. 20)Het kabinet stuurt in november een brief naar de Kamer met de voortgang
van het MDW-proces. Daarin wordt ingegaan op het beter in beeld brengen van
de kosten en baten van MDW-projecten. Het kabinet heeft, mede naar aanleiding
van een verzoek van de Kamer in een Algemeen Overleg in april 1999 (TK 1998/1999
24 036, nr. 140), besloten de kosten en baten van de vier in MDW ontwikkelde
beleidslijnen beter in beeld te brengen door onder meer per beleidslijn voor
één of meerdere projecten de kosten en baten in kaart te laten
brengen.De vier beleidslijnen zijn: (i) verminderen (administratieve) belasting
door regelgeving, (ii) slechten van toetredingsdrempels tot markten, (iii)
bevorderen kwaliteit en transparantie, (iv) kaderstellende projecten.Wat betreft de eerste beleidslijn is onder meer onderzoek gedaan naar
de besparingen van het project Inrichtingen en Vergunningenbesluit Milieubeheer.
Daaruit blijkt dat de besparing van de drie inmiddels geïmplementeerde
AMvB's ongeveer NLG 75 miljoen bedraagt. De totale besparingen als gevolg
van dit project zullen groter worden, omdat er nog acht AMvB's tot besparingen
zullen leiden.Het kabinet zet het in beeld brengen van de kosten en baten voort.26In de begroting komt vaak de afkorting MKB voor. Welke
definitie wordt hierbij gehanteerd? Waar in de begroting of de bijlagen wordt
indien deze afkorting wordt gebruikt van de definitie afgeweken, en op welke
punten? (blz. 21)Er zijn twee gangbare definities. De Nederlandse rekent bedrijven tot
100 werknemers tot het MKB, de Europese definitie gaat tot 250 werknemers.
In het op innovatie en technologie gerichte instrumentarium wordt aangesloten
bij de definities die de Europese Commissie hanteert in haar steunkader en
wordt MKB aldus gedefinieerd als bedrijven met 0 tot 250 werknemers. Ook op
de andere vermeldingen van «MKB» in de EZ-begroting is deze (Europese)
definitie van toepassing, tenzij anders vermeld.27Op welke termijn wordt verwacht dat de beleidsresultaten
inzake etnisch ondernemerschap kunnen worden gemeten? (blz. 22) Zoals in de brief van 7 september jl. (TK 1999/2000, 26 815, nr.
6) is aangegeven en ook tijdens de vorige begrotingsbehandeling is gezegd,
zijn in het Grote Steden Beleid de kaders van het beleid inzake etnisch ondernemerschap
neergelegd. De steden moeten vervolgens dat beleid verder ontwikkelen. Zij
hebben daarbij het voortouw en bepalen zelf hoe het beleid geconcretiseerd
wordt. Daar zijn de steden thans volop mee bezig (zie ook de beantwoording
van vraag 146).Binnenkort zal bestuurlijk overleg met de steden worden gevoerd. Dit overleg
zal in eerste plaats gaan over de vraag hoe het Rijk inzicht kan verkrijgen
in voortgang en prestaties van gemeentelijk beleid. Verder zal er in dit overleg
naar worden gestreefd om tot concrete afspraken te komen over stimulering
van het etnisch ondernemerschap, door gezamenlijke doelstellingen te formuleren.28Wat is de huidige stand van zaken m.b.t. de vorming
van een ConcurrentieRaad als samenvoeging van een aantal andere raden? (blz.
24)Het voorstel te komen tot een Concurrentiekracht Raad heeft in de Algemene
Raad van 10 april 2000 niet voldoende steun van de lidstaten gekregen. De
Concurrentiekracht Raad zou op voorstel van de heer Trumpf, voormalig Secretaris-Generaal
van de Europese Commissie een samenvoeging van de volgende raden betekenen:
de Industrie Raad, de Interne markt Raad, de Energie Raad, de Telecommunicatie
Raad en eventueel de Onderzoeksraad. Nederland heeft zich indertijd een sterk
voorstander van dit idee getoond. De Nederlandse inzet was in eerste instantie
te komen tot de samenvoeging van de Interne Markt Raad en Industrie Raad.
In plaats daarvan werd door de Algemene Raad van 10 april 2000 besloten de
Interne markt Raad, Consumenten Raad en Toerisme Raad samen te voegen. Een
eerste gecombineerde Interne markt, Consumenten en Toerisme Raad heeft inmiddels
op 28 september jl. plaatsgevonden.Voor juli 2001 is een eerste evaluatiemoment ingebouwd. De Algemene Raad
zal dan opnieuw de lijst van Raadsformaties bekijken in het licht van de ervaringen
met de organisatie van onderling aansluitende zittingen en de relevante conclusies
van de Europese Raad. Nederland zal in de komende periode actief blijven pleiten
voor de totstandkoming van de Concurrentiekracht Raad. De beleidsprocessen
die in gang zijn gezet door de Europese Raad van Lissabon vergen immers een
gecoördineerd economisch beleid, gericht op noodzakelijke structurele
economische hervormingen. Ook de gecombineerde Interne Markt en Consumenten
Raad richt zich hier in toenemende mate op. De eigen rol van deze Raad in
de Cardiff-procedure voor structurele economische hervormingen illustreert
deze ontwikkeling. Het werkgebied van de Industrie Raad is daaraan complementair.
Samenvoeging van deze Raden blijft om die reden buitengewoon wenselijk.29Hoe staat het er in het kader van de Europese administratieve
lastenreductie, naast SLIM, met projecten als BEST en het European Business
Test Panel voor? (blz. 24)Bij de voortgang van de initiatieven inzake de Europese administratieve
lastenreductie moet in de eerste plaats worden gewezen op de conclusies van
de Europese Raad van Lissabon (maart jongstleden) en Feira (juni jongstleden),
waarin uitdrukkelijk het belang van kwalitatief goede regelgeving en niet
onnodig belastende wettelijke en administratieve maatregelen is onderschreven.
De Europese Commissie heeft naar aanleiding van deze conclusies te kennen
gegeven op korte termijn met nadere voorstellen voor de verbetering
van de kwaliteit van Europese regelgeving te zullen komen.Wat betreft SLIM heeft Nederland met instemming gereageerd op de tussentijdse
evaluatie en de bijbehorende aanbevelingen ter zake van de Commissie. De aanbevelingen
die ertoe strekken het SLIM-proces transparanter, systematischer, coherenter
en waar mogelijk sneller te laten verlopen zijn door de Interne Markt Raad
van 16 maart jl. aanvaard. Als gevolg hiervan is onlangs o.m. een nieuw adviescomité –
met vertegenwoordigers van de lidstaten – ter zake in het leven geroepen.Wat betreft het European Business Test Panel neemt Nederland actief deel
aan de in 1998 opgezette pilot. Nederland is teleurgesteld dat de Commissie
geen kans heeft gezien om tot de laatste voor deze pilot voorziene bevraging
over te gaan. Nederland blijft zich er voor inzetten dat deze alsnog plaatsvindt
en dat ter zijner tijd de pilot wordt omgezet in een permanent European Business
Panel.Tenslotte wordt in het kader van het project Best eind dit jaar het eerste
implementatierapport uitgebracht. In dit rapport wordt aangegeven hoe ver
de lidstaten zijn met de uitvoering van de verschillende BEST onderwerpen.
Nederland heeft zich er voor ingespannen dat dit rapport nog onder het Franse
voorzitterschap wordt uitgebracht.30Kan er nader inzicht worden gegeven over de invulling
van de «contactpoints-for-business» ten behoeve van het wegnemen
van technische handelsbelemmeringen? (blz. 24)In 1997 is in alle hoofdsteden van de EU een klachtenloket in het leven
geroepen. Dit netwerk van Contact Points geeft een extra mogelijkheid om klachten
aan de orde te stellen. De intentie van Klachtenloketten is overal dezelfde:
het in de hoofdsteden informeel, laagdrempelig, snel en doeltreffend ondernemersproblemen
oplossen. Ondernemers vermijden zo tijdverslindende procedures voor de rechter
of bij de Europese Commissie. Afhankelijk van het concrete probleem is een
gang naar de Commissie natuurlijk niet uitgesloten, bijvoorbeeld als een lidstaat
de betwiste maatregel handhaaft.In Nederland valt het «contact point for business» of wel
klachtenloket Europese markt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie
van Economische Zaken. In de periode maart 1997 tot en met juni 1999 heeft
het Klachtenloket circa 130 serieuze klachten behandeld; 60 hiervan bleken
gaandeweg de behandeling inderdaad nog steeds serieus. Van deze 60 kon het
loket bijna tweederde binnen 2 tot 9 maanden tot een oplossing brengen.Een substantieel deel van de klachten betreft technische voorschriften
die een handelsbelemmering vormen. Het klachtenloket poogt via bilateraal
contact de problemen met de andere lidstaten op te lossen. Slaagt het klachtenloket
er niet in om met het andere land tot een oplossing te komen, dan wordt de
Commissie ingeschakeld. De Commissie onderzoekt of de betwiste maatregel een
inbreuk op het vrij verkeer van goederen vormt en zal indien nodig een procedure
tegen de betrokken lidstaat beginnen. Op deze manier levert het Klachtenloket
een bijdrage aan het wegnemen van technische handelsbelemmeringen.31Wat wordt wel en niet verstaan onder het begrip «technische
handelsbelemmeringen»? Hoe wordt in andere EU-lidstaten beleid gevoerd
op bekendheid van het beginsel van wederzijdse erkenning van nationale producteisen?
(blz. 25) Artikel 28 van het EG-verdrag verbiedt kwantitatieve invoerbeperkingen
en alle maatregelen van gelijke werking tussen de lidstaten. Onder maatregelen
van gelijke werking zijn te verstaan alle maatregelen die de intracommunautaire
handel al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kunnen belemmeren.
Tot deze laatste categorie behoren zogenaamde technische voorschriften die
worden uitgevaardigd door nationale overheden. Hierin zijn eisen (ten aanzien
van bijvoorbeeld vorm, afmetingen, gewicht, samenstelling, aanbiedingsvorm,
etikettering, verpakking) neergelegd waaraan producten moeten voldoen. Eisen
die de intracommunautaire handel belemmeren, bijvoorbeeld ook omdat een clausule
voor wederzijdse erkenning van gelijkwaardige buitenlandse wettelijke eisen
ontbreekt, zijn «technische handelsbelemmeringen».Er zijn geen recente Europese onderzoeksrapporten bekend die een algemeen
of betrouwbaar overzicht geven van hoe in andere EU-lidstaten beleid gevoerd
wordt op bekendheid van het beginsel van wederzijdse erkenning van nationale
producteisen.Wel wordt momenteel door de Europese Commissie onderzoek gedaan naar de
toepassing van het beginsel wederzijdse erkenning in alle lidstaten van de
Europese Unie, met name in sectoren waar de voorschriften niet of slechts
ten dele zijn geharmoniseerd en waar uiteenlopende technische specificaties
voor producten nog altijd bijzondere moeilijkheden kunnen veroorzaken. Deze
sectoren zijn de voedingsmiddelensector, de elektrotechnische industrie, transportmiddelen,
edele metalen, de bouw en de chemische industrie. De Commissie is dit onderzoek
gestart op aanbeveling van de Interne Markt Raad van 28 oktober 1999.32Wat doet Nederland concreet om de kandidaat-lidstaten
van de EU op economisch gebied te helpen met hun beleidsmatige en organisatorische
problemen? (blz. 26)Het bilaterale PSO Pre-accessie Programma richt zich op versterking van
de economische instituties in de kandidaatlidstaten. Vraaggestuurdheid en
de overheid-tot-overheid-relatie staan bij dit programma voorop. In het kader
van dit programma kunnen zowel langlopende als korte projecten worden ontwikkeld.
Bij langlopende projecten betreft het projecten waar de institutiebouw nog
in de kinderschoenen staat of de uitdagingen zo groot zijn dat langdurige
vormen van assistentie nodig zijn. Bij korte projecten moet men denken aan
uitwisseling van expertise via werkbezoeken, seminars, stages etc. Het gaat
hier dan meestal om overdracht van kennis en ervaring van praktische aard
die nodig is voor het functioneren van een organisatie. Onder het PSO Pre-accessie
Programma wordt o.a. projecthulp gegeven op veterinair en fytosanitaire terrein,
op het gebied van consumentenbescherming en voor de ontwikkeling van een goede
kwaliteitsinfrastructuur (certificering en standaardisatie). Voor dit programma
is voor volgend jaar een budget van NLG 20 miljoen gereserveerd.Daarnaast kunnen via het EU Phare Twinning programma adviseurs vanuit
(semi)-overheidsinstellingen van de huidige EU lidstaten voor lange termijn
gedetacheerd worden bij de overheden in de kandidaatlidstaten ten behoeve
van de opbouw van overheidsinstellingen. Economische Zaken tracht deskundigen
te vinden voor projecten die op zijn beleidsterrein (bijv. structuurfondsen,
certificering en standaardisatie, en energie) liggen en schrijft vervolgens
op deze voorstellen in, in concurrentie met andere lidstaten. Onder het EU
Taiex-programma doet de Commissie in specifieke gevallen een beroep op de
lidstaten om experts naar de kandidaatlidstaten te sturen op specifieke beleidsterreinen. 33Onderdelen van de maatschappelijke kritiek op economische
liberalisering en de bijbehorende instellingen noemt de Minister ongegrond.
De oorzaken van geconstateerde problemen liggen volgens de Minister vaak elders.
Kan de Minister aangeven op welke oorzaken zij zich concentreert in het werken
aan oplossingen? (blz. 26)In de brief van de staatssecretaris van Economische Zaken aan de Kamer
d.d. 12 november 1999 (25 074, nr. 31) staat een aantal terreinen vermeld
waarop wordt gestreefd naar oplossingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het
probleem dat de ontwikkelingslanden, en met name de armste ontwikkelingslanden
nog onvoldoende hebben kunnen profiteren van het wereldhandelsstelsel. De
toegang tot de markten van m.n. de rijkere WTO-landen moet worden verbeterd.
Verder is hulp nodig om te kunnen voldoen aan hun bestaande WTO-verplichtingen,
om optimaal te kunnen profiteren van hun rechten onder de WTO-verdragen en
om een volwaardige rol te kunnen spelen bij het beheer en de verdere ontwikkeling
van de WTO. Bij het uitonderhandelen van nieuwe WTO-verplichtingen moet voldoende
rekening worden gehouden met hun mogelijkheden en behoeften.Naast de positie van de ontwikkelingslanden is er het probleem van de
(mogelijke) spanning tussen de handelspolitiek en doelstellingen op andere
beleidsterreinen als het milieu, de bescherming van de gezondheid en veiligheid
van de consument, de fundamentele arbeidsnormen en dierenwelzijn. In bovengenoemde
brief wordt aangegeven hoe met deze spanning zou moeten worden omgegaan en
wat daartoe in WTO-kader kan worden gedaan.Weer een ander probleem betreft de publieke perceptie dat de WTO een ondemocratisch
gesloten bolwerk zou zijn. Daarom wordt, zoals in bovengenoemde brief wordt
aangegeven, gestreefd naar meer transparantie.Ook het gedrag van internationaal opererende ondernemingen in andere landen,
met name ontwikkelingslanden, is een bron van zorg bij burgers en maatschappelijke
organisaties.Economische Zaken wil bevorderen dat dergelijke ondernemingen in het buitenland
op maatschappelijk verantwoorde wijze te werk gaan. Over de wijze waarop e.e.a.
gestalte kan krijgen heeft de staatssecretaris van Economische Zaken reeds
een aantal malen met de Kamer overlegd.34Blijft de inzet van de staatssecretaris van Economische
Zaken met betrekking tot het geven van steun aan maatschappelijk verantwoord
ondernemen beperkt tot het bekend maken onder publiek en bedrijfsleven van
de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en ontwikkeling) -richtlijnen
ten aanzien van multinationale ondernemingen? Zo nee, waaruit bestaat die
inzet dan nog meer? (blz. 27)De staatssecretaris van EZ is verantwoordelijk voor de coördinatie
van het kabinetsbeleid over dit onderwerp. Vrijwel alle leden van het kabinet
hebben immers te maken met dit thema. Aan het einde van dit jaar wordt verwacht
dat de SER met een advies komt dat is aangevraagd over dit onderwerp. De bedoeling
is de verantwoordelijkheden van overheden, bedrijven en andere partijen helder
in kaart te laten brengen.Verder is de staatssecretaris van EZ betrokken bij verschillende binnenlandse
initiatieven die moeten bijdragen aan bewustwording, kennisontwikkeling en
kennisverspreiding bij bedrijven en overheden. Zo is hij in gesprek met het
Netwerk Samenleving en Bedrijf en MKB-Nederland om het MKB meer bij dit netwerk
te betrekken. In het kader van het IPO-VNG-V&W-EZ convenant
zal het VNG een evaluerende inventarisatie uitvoeren van lokale initiatieven
op dit gebied.Op het internationale vlak zijn de herziene OESO-Richtlijnen het belangrijkste
instrument. Deze internationale gedragscode geeft heel helder aan wat de verantwoordelijkheden
van internationaal opererende bedrijven zijn. Op het gebied van corruptiebestrijding
gebeurt ook het nodige: omkoping in het buitenland wordt, indien de Eerste
Kamer akkoord gaat met de voorgestelde aanpassing van het Wetboek van Strafrecht,
strafbaar.Wat betreft de voorbeeldfunctie van de Nederlandse overheid zij vermeld
dat de staatssecretaris eind dit jaar met een plan van aanpak komt voor het
inbouwen van criteria voor maatschappelijk verantwoord ondernemen in het buitenlandinstrumentarium.
Verder is hij actief betrokken bij de totstandkoming van de Europese richtlijn
inzake overheidsaankopen.35Welke opkomende markten in Afrika krijgen bijzondere
aandacht als het gaat om het wegnemen van belemmeringen die het bedrijfsleven
ondervindt bij het betreden van deze markten? (blz. 27)Een achttal landen uit Sub-Sahara Afrika krijgt prioritaire aandacht vanuit
het Ministerie van Economische Zaken, te weten Ghana, Tanzania, Oeganda, Zimbabwe,
Zuid-Afrika, Ivoorkust, Mozambique en Nigeria.Deze selectie is mede gebaseerd op de recente rapportage «Ontwikkelingen
in Sub Sahara Afrika, marktpotentieel voor het Nederlands bedrijfsleven»
(september 1999), waarin alle landen van Sub-Sahara Afrika worden beschouwd
op hun marktpotentieel. Hierbij is gekeken naar criteria als marktomvang,
tempo van economische ontwikkeling, consistent macro-economisch beleid en
bilaterale economische relatie (export, investeringen en hulp) met Nederland.
Daarnaast is gekeken of een land voorkomt op de zogenaamde OS-bedrijfslevenlijst.
Bij prioritering spelen ook zaken als politieke stabiliteit een rol. In recente
jaren hebben de bewindspersonen van EZ onder meer bezoeken met een handelsmissie
gebracht aan Ghana, Ivoorkust, Zimbabwe, Mozambique, Zuid-Afrika, Tanzania
en Oeganda. Zoals ook in de notitie «Ondernemen tegen Armoede»
is opgemerkt kan de private sector in dergelijke landen een belangrijke rol
spelen bij de bevordering van «pro-poor growth».36Welke activiteiten wil de regering ondernemen teneinde
de verhouding tussen de WTO (World Trade Organisation)-regels en de internationale
milieu-afspraken te verduidelijken en het begrip voorzorgsbeginsel in de internationale
rechtsorde te verhelderen? (blz. 27)Wat betreft de relatie tussen multilaterale milieuovereenkomsten en de
handelsregels heeft de EU met steun van de regering in de WTO onlangs enkele
ideeën op tafel gelegd die inmiddels in het Comité voor Handel
en Milieu zijn besproken. Het ging daarbij om het vastleggen van enkele grondbeginselen
betreffende deze relatie. Deze beginselen zouden o.a. moeten inhouden dat
de WTO en de milieuovereenkomsten elkaar wederzijds zouden moeten versterken,
dat internationale milieuproblemen bij voorkeur multilateraal (en niet door
middel van eenzijdige maatregelen) moeten worden opgelost, dat multilateraal
milieubeleid moet worden gemaakt in milieuovereenkomsten en niet in de WTO,
dat conflicten tussen partijen bij een milieuovereenkomst over de uitvoering
van dat akkoord ook in het kader van dat akkoord moeten worden opgelost, en
dat de WTO-regels moeten worden geïnterpreteerd rekening houdend met
ander internationaal recht, bijvoorbeeld het recht dat is neergelegd in multilaterale
milieuovereenkomsten. Behalve deze beginselen zou moeten worden vastgelegd dat multilaterale
milieuovereenkomsten niet ondergeschikt zijn aan de WTO-regels en vice versa.Ook is voorgesteld dat bij WTO-geschillen waarbij een land dat geen partij
is bij een multilaterale milieuovereenkomst een in die overeenkomst uitdrukkelijk
voorziene handelsmaatregel aanvecht, de bewijslast zou worden omgekeerd.Andere voorstellen betroffen een permanente informele dialoog tussen de
WTO en de secretariaten van multilaterale milieuovereenkomsten en een gedragscode
voor het gebruik van handelsmaatregelen in milieuovereenkomsten.De reactie op bovenvermelde ideeën in de WTO was overigens over het
algemeen niet positief. Met name de ontwikkelingslanden bleven zich verzetten.
Deels lijkt dit verzet ingegeven door de vrees dat ruimte wordt geboden voor
protectionistische maatregelen. Deels lijkt het verzet ook tactisch bepaald.
Door de EU op een voor haar belangrijk punt de voet dwars te zetten, hoopt
men wellicht druk te kunnen opbouwen voor concessies van die EU op andere
terreinen.Over de toepassing van het voorzorgsbeginsel wordt momenteel binnen de
EU een meer algemeen debat gevoerd. Dat debat moet uiteindelijk leiden tot
een resolutie van de Europese Raad van Nice (december a.s.). Nadat de EU aldus
haar positie ten aanzien van het voorzorgsbeginsel zal hebben bepaald, zal
zij ook een standpunt bepalen over de wijze waarop in WTO-verband met het
beginsel moet worden omgegaan.Overigens moet ook hier weer op weerstand van de WTO-partners worden gerekend.
Vrees voor protectionistische misbruik is wijd verbreid.37Wat wordt verstaan onder het voorzorgbeginsel? (blz.
37)Van het voorzorgsbeginsel bestaat geen in EU- of WTO-verband geaccordeerde
definitie. Het gaat om situaties waarin er nog geen volledige wetenschappelijke
onderbouwing van de risico's voor toelating van bepaalde producten of stoffen
bestaat, maar waarin de vermoede negatieve gevolgen, als zij zich inderdaad
zouden voordoen, dusdanig ernstig zijn, dat het achterwege blijven van overheidsoptreden
onverantwoord moet worden geacht.De voorwaarden waaronder het voorzorgsbeginsel toegepast mag worden staan
momenteel ter discussie in de Europese Unie (zie ook de brief aan de Kamer
van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 27 maart jl., TK 1999–2000,
22 112, nr. 151). Het is de bedoeling dat een en ander leidt tot aanname
van een resolutie door de Europese Raad van Nice.Zaken als rechtszekerheid, veiligheid en (maatschappelijke) kosten dienen
in dit verband tegen elkaar te worden afgewogen. Ook moet worden opgelet dat
geen ruimte wordt geboden voor verkapt protectionisme. Het is daarom van belang
dat er zorgvuldig wordt gekeken naar de omstandigheden waaronder het voorzorgsbeginsel
kan en mag worden toegepast.38Wat wordt bedoeld met het transparanter moeten worden
van de WTO voor parlementen en maatschappelijke organisaties? Hoe is dit te
realiseren? (blz. 27)Hierbij gaat het met name om het meer stelselmatig betrekken van de nationale
parlementen van de WTO-leden bij het beleid dat deze landen voeren ten aanzien
van de WTO. Hoe een en ander precies gestalte krijgt is een zaak tussen regering
en parlement van ieder land. Afgezien daarvan heeft de EU in Genève geopperd dat de WTO een
jaarlijkse bijeenkomst van parlementariërs uit de WTO-leden zou kunnen
houden. Ook kan volgens haar worden gedacht aan oprichting van een raadgevende
parlementaire assemblee bij de WTO. Verder heeft zij de gedachte geopperd
van een jaarlijkse open bijeenkomst van de WTO. Daarbij zou ook een dialoog
met maatschappelijke organisaties kunnen worden gevoerd.Andere manieren om de transparantie te verbeteren zijn o.a. grotere openheid
bij de verspreiding van WTO-documenten, een actief informatiebeleid van de
WTO en een formele mogelijkheid voor maatschappelijke organisaties om huns
inziens relevante informatie ter kennis te brengen van geschillenbeslechtingspanels.In hoeverre bij de leden van de WTO voldoende draagvlak bestaat voor dergelijke
ideeën, zal de komende maanden moeten blijken.39Kan de Minister aangeven op welke wijze het Nationale
contactpunt voor multinationale ondernemingen toezicht zal houden op naleving
van een eventuele op OESO-richtlijnen gebaseerde gedragscode, en welke financiële
middelen dit vergt? (blz. 27)Voor de wijze waarop het Nationaal Contactpunt Multinationale Ondernemingen
(NCP) de toepassing van de OESO-richtlijnen zal bevorderen verwijs ik naar
een brief die nog voor de behandeling van de EZ-begroting aan de Tweede Kamer
zal worden gezonden.Op dit moment kan het NCP goed functioneren binnen de bestaande ambtelijke
formatie. In de toekomst kan dit, afhankelijk van het gebruik dat bedrijven,
vakbonden, NGO's en burgers van het NCP willen gaan maken, anders komen te
liggen. Ik heb het stellige voornemen er voor te zorgen dat het NCP adequaat
kan blijven functioneren.40Waarom is het Programma Starters op Buitenlandse markten
(PSB 2000) reeds vooruitlopend op de aanstaande evaluatie in 2001 geïntensiveerd?
(blz. 28)Vanwege het succes van de regeling in 1999 is voor 2001 NLG16 mln begroot.
Dit bedrag heeft enerzijds betrekking op de verplichtingen, voortvloeiend
uit de strategieën die in 1999 en 2000 zijn ingediend, en anderzijds
op de verplichtingen die de in 2001 ingediende strategieën met zich mee
brengen.Omdat bedrijven, na indiening van een exportstrategie, twee jaar de tijd
hebben om hun plannen uit te voeren, lopen de kasuitgaven achter bij de aangegane
verplichtingen. De termijn van twee jaar betekent ook dat in 2000 en 2001
nog verplichtingen moeten worden aangegaan in het kader van in 1999 ingediende
strategieën. Ten behoeve van bedrijven die in 2000 een strategie hebben
ingediend, moeten tot in 2002 verplichtingen worden aangegaan en betalingen
verricht.41Op welke wijze spelen milieu-overwegingen een rol bij
het financiële buitenlandinstrumentarium? (blz. 28)Voor een aantal instrumenten is het streven naar duurzame ontwikkeling
uitdrukkelijk één van de doelstellingen. Voor andere instrumenten
worden uit milieu-overweging nadrukkelijk randvoorwaarden gehanteerd. Het
financieel buitenlandinstrumentarium van Economische Zaken is voornamelijk
ingegeven door de doelstelling het Nederlandse bedrijfsleven een «level
playing field» te bieden ten opzichte van hun buitenlandse concurrenten.
De wijze waarop milieu-overwegingen een rol kunnen spelen in de uitvoering
van dat instrumentarium, wordt mede bepaald door internationaal gemaakte afspraken.
In dit verband kan gewezen worden op het belang van de afspraken die in OESO-verband
zijn gemaakt om vóór eind 2001 tot een Akkoord te komen over
de Gemeenschappelijke Benaderingen van de Milieu-implicaties in de uitvoering
van overheidsfaciliteiten voor de Exportfinanciering. Onder de Nederlandse
exportkredietverzekering zal vooruitlopend op die afspraken in 2001 géén
dekking meer worden verstrekt voor activiteiten die per saldo een groot negatief
milieu-effect hebben. Overigens zal op de mogelijkheden om milieu-overwegingen
een rol te laten spelen in het instrumentarium nader worden ingegaan in de
brief over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, die aan de Tweede Kamer
is toegezegd vóór het eind van dit jaar.42Kan een overzicht worden gegeven van de resultaten
van de MKB-handelsmissies? (blz. 28)In de periode januari – medio september hebben zeven handelsmissies
plaatsgevonden o.l.v. de staatssecretaris van Economische Zaken. Twee daarvan
zijn uitgevoerd in nauwe samenwerking met MKB-Nederland.Het gaat hierbij om activiteiten voor collectieven van Nederlandse bedrijven
waarbij in het programma ruimschoots maatwerk is geboden in de vorm van individuele
matchmaking tussen Nederlandse bedrijven en potentiële partners in de
bezochte landen.Blijkens de evaluaties wordt deze aanpak door de Nederlandse deelnemers
in het algemeen goed gewaardeerd. Zij kunnen in een relatief korte tijd in
contact komen met een keur aan potentiële afnemers, agenten etc. Missies
ten behoeve van het MKB richten zich niet primair op orderverwerving, maar
veeleer op de marktintroductie van deelnemende bedrijven.43Nederland beschikt over een ruim exportbevorderend
instrumentarium. Wat doet Nederland eraan om de toegang tot de eigen en Europese
markt te bevorderen, met name voor importartikelen uit ontwikkelingslanden?
Kan de minister in de beantwoording onderscheid maken tussen faciliterend
en stimulerend beleid? Als Nederland hiervoor geen stimulerend beleid voert,
welke reden ligt daaraan ten grondslag? (blz. 28–31)In «Ondernemen tegen armoede: notitie over economie en ontwikkeling»
wordt onder meer het Nederlandse beleid uiteengezet om de toegang tot de Nederlandse
en Europese markt voor importproducten uit ontwikkelingslanden te bevorderen.
Er vinden inspanningen plaats in de internationale omgeving (onder meer van
handelspolitieke aard, bijvoorbeeld in WTO- en EU-verband), in de nationale
omgeving in ontwikkelingslanden (bevorderen van een ondernemersvriendelijk
klimaat) en inspanningen gericht op het private initiatief zelf. Wat de handelspolitieke
maatregelen betreft, ondersteunt Nederland actief in EU-kader het voorstel
van de Commissie om alle goederen uit ontwikkelingslanden onder het Algemene
Preferentiele Systeem te laten vallen (behalve defensiematerieel). Bij inspanningen
gericht op het particuliere initiatief zelf, kan onder meer gedacht worden
aan de activiteiten van het Centrum voor Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden
(CBI, agentschap van het ministerie van Buitenlandse Zaken) en het International
Trade Centre (ITC). Het CBI richt zich op het op weg helpen van exporteurs
uit ontwikkelingslanden bij het veroveren van een plaats op buitenlandse markten. 44Feitelijk ontstaan drie NCM-loketten. Kan nadere toelichting
gegeven worden op de mogelijkheden om deze loketten tot een virtueel loket
samen te voegen? (blz. 29)De mogelijkheden om de samenwerking tussen Senter, FMO en de NCM een virtueel
karakter te geven zijn nog niet onderzocht. Dit zal in de nabije toekomst
zeker aan de orde komen.45Kan een analyse worden gegeven van de Nederlandse commerciële
activiteiten in de ontwikkelingslanden? (blz. 29)Onder ontwikkelingslanden wordt hieronder verstaan de landen van Latijns
Amerika, Afrika en Azië met uitzondering van Japan en Israël. Het
betreft in onderstaande analyse dus zowel de internationaal erkende categorieën
«less developed countries», «low-income countries»,
«low middle-income countries» en de «high middle-income
countries».Directe investeringenDe totale uitstaande Nederlandse directe investeringen in ontwikkelingslanden
bedroeg ultimo 1998 55,7 miljard gulden. Dit was goed voor een aandeel van
ruim 13% in het totaal van uitstaande Nederlandse directe investeringen.Latijns Amerika is de voornaamste bestemming van de Nederlandse directe
investeringen in ontwikkelingslanden. Van de totale uitstaande directe investeringen
in ontwikkelingslanden bevond ultimo 1998 53% zich in Latijns Amerika. Brazilië
ontving hiervan het leeuwendeel.Azië was ultimo 1998 goed voor 36% van de uitstaande investeringen
in ontwikkelingslanden. Dit is een daling ten opzichte van voorgaande jaren
(ultimo 1996 was het aandeel 44%). Het overgrote deel bevindt zich in Zuidoost
Azië met Singapore, de Filippijnen en Hongkong als grootste ontvangers.Het aandeel van Afrika in de uitstaande directe investeringen in ontwikkelingslanden
is in de voorbije jaren gestegen naar 12% ultimo 1998 (ultimo 1994 was dit
nog 5%). Nigeria is goed voor 50% van de uitstaande investeringen, Egypte
voor 17% en Zuid-Afrika voor 9%. Ongeveer de helft van de investeringen bestaat
uit relatief kapitaalintensieve investeringen in bijvoorbeeld de oliesector.
Over de periode 1983–1997 was Nederland de vierde grootste investeerder
in Afrika.GoederenhandelDe export van Nederland naar ontwikkelingslanden bedroeg in 1999 32,7
miljard gulden, wat overeenkomt met 8% van de totale Nederlandse export. Dit
aandeel is de afgelopen jaren geleidelijk gedaald, in 1995 was het aandeel
nog 12%. Van de export naar ontwikkelingslanden ging 62% naar Azië, 21%
naar Afrika en 17% naar Latijns Amerika. In deze aandelen is in de voorbije
jaren geen duidelijke verschuiving opgetreden. Binnen Azië zijn achtereenvolgens
Taiwan, Zuid-Korea en Hongkong de belangrijkste afzetgebieden. Binnen Afrika
zijn dat Zuid-Afrika, Egypte en Nigeria, en binnen Latijns Amerika Brazilië,
Mexico en Argentinië. Machines en vervoermaterieel vormen het belangrijkste
exportproduct naar elk van de continenten (38% van de totale export naar ontwikkelingslanden),
gevolgd door chemische producten (21%). Machines en vervoermaterieel en diverse
gefabriceerde goederen laten daarbij en groeiend aandeel in de export naar
ontwikkelingslanden zien (33% resp. 6% in 1995, 38% resp. 10% in 1999).De Nederlandse import uit ontwikkelingslanden bedroeg in 1999 75,9 miljard
gulden, wat overeenkomt met 19% van de totale Nederlandse import.
Dit aandeel is na een terugval in de afgelopen jaren weer bijna op het niveau
van 1995 (20%). Van de import kwam 77% uit Azië, 14% uit Latijns Amerika
en 10% uit Afrika. Het aandeel van Azië is de voorbije jaren fors gestegen
(in 1995 was zij nog 61%) ten koste van de aandelen van Afrika en Latijns
Amerika. Voornaamste landen van herkomst zijn binnen Azië achtereenvolgens
China, Taiwan en Hongkong, binnen Latijns Amerika achtereenvolgens Brazilië,
Argentinië en Mexico en binnen Afrika achtereenvolgens Zuid-Afrika, Algerije
en Ivoorkust.Voornaamste importproducten uit Azië zijn machines en vervoermaterieel,
met een aandeel dat is toegenomen van 37% in 1995 tot 52% in 1999. Daarbij
moet worden opgemerkt dat het voornaamste importproduct uit het Midden-Oosten
uiteraard olie is, maar dat het aandeel hiervan in de totale import uit Azië
zeer bescheiden is. Uit Latijns Amerika zijn de voornaamste importproducten
voeding en levende dieren respectievelijk grondstoffen en uit Afrika voeding
en levende dieren respectievelijk minerale brandstoffen. Het aandeel van minerale
brandstoffen in de import uit Afrika is daarbij de laatste jaren afgenomen.De invoer van goederen uit de ontwikkelingslanden is groter dan de uitvoer,
terwijl voor de handel met de wereld in totaal het omgekeerde geldt. Dit tekort
groeide de laatste jaren bovendien fors, in 1999 nog met 20% ten opzichte
van het voorgaande jaar. Het tekort wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een
fors handelstekort met Azië. Het handelssaldo met Afrika schommelt tussen
tekort en overschot, dat met Zuid-Amerika vertoont een bescheiden tekort.46Is het de bedoeling van het kabinet om gezien de recente
omwentelingen in Joegoslavië ook PSO-middelen in te zetten voor Servië?
(blz. 29)Voor 2001 zijn nog geen PSO-middelen gereserveerd voor Servië. Gezien
de geldende EU-sancties is de inzet van PSO in Servië thans nog niet
aan de orde. Afhankelijk van verdere ontwikkelingen in Servië en een
daaraan gekoppelde mogelijke wijziging van het EU-beleid, zal overwogen worden
het programma alsnog open te stellen.47Wanneer worden de beleidsvoornemens die uit de evaluatie
van de SENO (Stichting Economische Samenwerking Nederland Opkomende Markten)-faciliteit
voortvloeien aan de Tweede Kamer gezonden? (blz. 30)Het is de bedoeling deze in november 2000, voor de begrotingsbehandeling
van het ministerie van Economische Zaken, aan de Tweede Kamer aan te bieden.48Wordt de SENO-faciliteit op korte termijn voor andere
dan de huidige Oost-Europese landen en Indonesië opengesteld? (blz. 30)Er zijn op dit moment geen voornemens om de SENO-faciliteit op korte termijn
open te stellen voor meer landen.49Is de financiële aanpak ten behoeve van een deugdelijke
begroting gerealiseerd overeenkomstig de kwaliteitseisen voor agentschappen?
(blz. 30)Inmiddels heeft u hierover van mij separaat een brief ontvangen met als
conclusie dat de EVD het financieel beheer op orde heeft en daarmee voldoet
aan alle eisen die aan een agentschap gesteld worden 50Kan er een nadere toelichting gegeven worden op het
beleidskader «postennetwerk» met betrekking tot economische activiteiten
van Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland? Welke rol vervult
het Ministerie van EZ bij de inhoudelijke toetsing van het beleidskader «postennetwerk»?
(blz. 31)Het beleidskader postennet dat wordt ontwikkeld, is een instrument ter
ondersteuning van de interne besluitvorming inzake het postennet. Het is bedoeld
om periodiek het postennet te kunnen doorlichten om te bezien of de posten
voldoende zijn uitgerust om de kerntaken te kunnen uitvoeren.EZ is verantwoordelijk voor het onderdeel van het beleidskader dat de
economische kerntaak betreft. Hierbij wordt samengewerkt met LNV, V&W
en BZ.Overigens hangt dit sterk samen met de uitwerking van de beleidsvoornemens
die naar aanleiding van het benchmark-onderzoek naar de economische activiteiten
van het postennet zijn genomen. Over deze voornemens ging u in maart 2000
een brief toe. Begin volgend jaar hopen wij u, samen met de Minister van Buitenlandse
Zaken, in een aparte brief, op de hoogte te brengen van de resultaten.51Kan toegelicht worden m.b.t. de tabel Financieel Totaaloverzicht
Kennis- en Innovatie-impuls welke relatie er is tussen elke van de hier vrijgemaakte
en de daarmee te bereiken doelen? (blz. 32)In de paragrafen 4.2 en verder van de MvT is aandacht besteed aan de doelen
die aan de intensiveringen ten grondslag liggen en wat concrete activiteiten
zijn die met deze middelen ondernomen zullen worden om de doelen te bereiken.52In hoeverre valt het feit dat de Nederlandse R&D-kapitaalintensiteit
onder het OESO-gemiddelde ligt te verklaren uit verschillen in statistische
meetmethoden tussen andere OESO-landen en het CBS? (blz. 32)In het Maandschrift Economie van april 2000 presenteert H. Nieuwenhuijsen
van het onderzoeksinstituut EIM een internationale vergelijking van de R&D-kapitaalintensiteit
van bedrijven. De R&D-kapitaalintensiteit is hierbij voor verschillende
landen berekend op basis van cijfers uit de R&D-statistiek van de OESO.
Voor deze statistiek leveren de statistiekbureaus van de afzonderlijke landen
cijfers aan, waarbij rekening gehouden wordt met richtlijnen die de OESO hiervoor
heeft opgesteld in de Frascati Manual.Ondanks deze internationale richtlijnen van de OESO zijn er verschillen
in de meting van R&D in de verschillende OESO-landen. Het gaat hier echter
om vrij beperkte verschillen, zodat de cijfers van de OESO voldoende houvast
bieden voor een internationale vergelijking. Wel is enige voorzichtigheid
nodig bij de interpretatie van de uitkomsten.Er is geen indicatie dat de R&D-uitgaven van bedrijven in Nederland
minder goed gemeten worden dan (gemiddeld) in andere landen. Meetverschillen
bieden dan ook geen verklaring voor de achterstand die voor Nederland naar
voren komt in de internationale vergelijking van de R&D-kapitaalintensiteit. 53Kan nadere toelichting gegeven worden over het functioneren
van GigaPort? (blz. 34)Over het geheel genomen functioneert GigaPort goed en realiseert het de
doelstelling een aanjager van innovatie in Nederland te zijn.Het nieuwe nationale onderzoeksnetwerk wordt volgens plan gerealiseerd
en datzelfde geldt voor de uitbreiding van de verbindingen met Noord-Amerika
en de Amsterdam Internet Exchange. De uitbreiding van de verbinding met de
rest van Europa blijft enigszins achter bij het oorspronkelijke plan vanwege
gebrek aan capaciteit op de Europese verbindingen en door het feit dat de
andere Europese onderzoeksnetwerken zich minder snel ontwikkelen dan verwacht
waardoor een hogere interconnectiesnelheid op dit moment weinig zinvol is.De pilots met nieuwe toegangstechnologieën (vast, draadloos, mobiel)
lopen over het algemeen volgens plan. De marktpartijen die zijn betrokken
bij het nationale onderzoeksnetwerk en de pilots met nieuwe toegangstechnologieën
geven aan dat ze hun volgende generatie internet activiteiten in Nederland
versneld hebben vanwege GigaPort.Binnen het Telematica Instituut is inmiddels een aantal omvangrijke kennisopbouwprojecten
van start gegaan die tot doel hebben de mogelijkheden van gigabit-netwerken
voor nieuwe, geavanceerde toepassingen in kaart te brengen en daarvoor (generieke)
bouwstenen te ontwikkelen. Het bedrijfsleven is actief bij deze projecten
betrokken.Een knelpunt lijkt zich voor te doen bij het interesseren van bedrijven
voor het benutten van de GigaPort-omgeving voor het doen van onderzoek naar
en het ontwikkelen van nieuwe, geavanceerde toepassingen. Dit kost meer tijd
dan verwacht en wordt mede ingegeven door de zogenaamde «last-mile»
problematiek, d.w.z. dat het voor bedrijven vaak erg kostbaar is om de beschikking
te krijgen over zeer snelle verbindingen met het GigaPort-netwerk. Het kabinet
wil daarom – onder meer via regionale of lokale proeven – nagaan
onder welke voorwaarden marktpartijen kunnen worden gestimuleerd versneld
een wijdvertakt glasvezelnetwerk tot stand te brengen.Overigens worden bedrijven vanuit GigaPort d.m.v. goed bezochte seminars
en workshops geïnformeerd over de mogelijkheden die de volgende generatie
internet-technologie biedt.54Kan nader worden ingegaan op de aansluiting tussen
het toegepast onderzoek en het wetenschappelijk fundamenteel onderzoek op
dit moment? (blz. 35)De aansluiting tussen toegepast onderzoek en fundamenteel onderzoek is
op dit moment nog niet optimaal. Toegepast onderzoek en fundamenteel onderzoek
dienen in elkaars verlengde te liggen. Er is bij een goed werkende kennismarkt
sprake van een wederzijdse positieve beïnvloeding. Technologische innovaties
en toegepast onderzoek bij bedrijven inspireren het fundamenteel onderzoek
en vice versa. Om de op dit moment nog niet optimaal functionerende kennismarkt
te ontwikkelen en de aansluiting van fundamenteel en toegepast onderzoek te
bevorderen stimuleert EZ het innovatiegerichte strategisch fundamentele onderzoek.
Hierbij wordt de kennisvraag van het bedrijfsleven gearticuleerd en gekoppeld
aan het kennisaanbod bij universiteiten en andere publieke kennisinstellingen
als NWO-instellingen, TNO en GTI's. Bovendien maakt Senter, dat veel van deze
regelingen voor EZ uitvoert, momenteel veel werk van het goed op elkaar laten
aansluiten van de precompetitieve beleidsinstrumenten als IOP en bijvoorbeeld
het meer bedrijfs- en toepassingsgerichte Samenwerkingsinstrument (onder andere
BTS) of de nieuwe TOP. 55Wat is voor Nederland de economische betekenis van
genomics en bioinformatica? Kan de achterstand die Nederland bij dit belangrijke
biotechnologisch onderdeel heeft gemakkelijk worden ingelopen? (blz. 36)De economische betekenis van genomics en bioinformatica kan in de toekomst
heel groot zijn. Eind 1998 is de eerste genenkaart van een meercellig organisme
gepubliceerd. Internationaal ontwikkelt zich het onderzoek nu zeer snel. Op
basis daarvan ontstaan wereldwijd bedrijfsmatige activiteiten. In de Integrale
Nota Biotechnologie die recent aan de Tweede Kamer is aangeboden wordt in
bijlage 2 uitgebreid ingegaan op mogelijke toepassingen in de toekomst van
het genomics en bioinformatica onderzoek. Ook het door bedrijfsleven en wetenschap
opgestelde Strategisch Actieplan Genomics, dat eind juni aan het kabinet is
aangeboden, geeft een overzicht van te verwachten toepassingen zowel op biomedisch
(o.a. geneesmiddelen, diagnostiek) als op agrofood terrein (o.a. preventieve
en gezondheidsbevorderende voeding). De hiermee corresponderende markten zijn
van grote economische betekenis.56Kan er een toelichting gegeven worden over de stroomlijningsoperatie
subsidies? Wordt het doel van vereenvoudiging voor het MKB bereikt? (blz.
56)Zoals vorig jaar in de Memorie van Toelichting is aangegeven hecht ik
er belang aan om het EZ-instrumentarium zo inzichtelijk en toegankelijk mogelijk
te maken. Het leek mij wenselijk om hierin langs drie lijnen verbetering in
aan te brengen. Ten eerste door het totale aantal regelingen te verminderen.
Ten tweede door de toegankelijkheid van de regelingen te vergroten en ten
derde door te bezien op welke punten, met name het technologie en innovatie
instrumentarium, kon worden gemoderniseerd.Inmiddels is op alledrie de onderdelen vooruitgang geboekt, zoals ook
is weergegeven in de Memorie van Toelichting van de begroting 2001. Naar verwachting
zullen in mei 2001 de eerste gestroomlijnde regelingen worden gepubliceerd
waarmee een eerste reductie en modernisering van een aantal regelingen zal
worden bereikt. Zoals te verwachten bleek dit een lastige opgave. Niet alleen
omdat nieuwe doelstellingen helder moesten worden geformuleerd, maar ook omdat
zowel binnen als buiten «Den Haag» afstemming met belanghebbenden
met niet altijd synchroon lopende belangen, moest plaatsvinden. Verder zullen
naar verwachting op korte termijn de eerste resultaten worden geboekt op het
gebied van elektronische subsidieverlening en subsidiewijzers.Verbetering van de transparantie en toegankelijkheid van het instrumentarium
zal automatisch met name het MKB ten dienste zijn omdat die bedrijven nu meer
zicht op mogelijkheden en procedures zullen krijgen. Verder wordt bij de vormgeving
van de nieuwe «gestroomlijnde» regelingen waar mogelijk specifiek
rekening gehouden met het MKB.Er is, zoals in veel gevallen, bij de verbetering van het instrumentarium
geen sprake van een project dat van de ene dag op de andere is afgelopen.
Juist in een zich veranderende wereld is het van groot belang om continu aandacht
te blijven schenken aan de wenselijkheid, de effectiviteit en de efficiëntie
van het instrumentarium.57Er wordt gekeken of ook de EET kan worden opgenomen
in het nieuwe instrument voor technologische ontwikkelingsprojecten. Betekent
dit dat milieutechnologie in algemene zin via dit nieuwe instrument wordt
bevorderd, of blijft er een aparte regeling voor milieutechnologie, wanneer
EET wordt opgenomen? (blz. 37) Gelet op de bijzondere kenmerken van milieutechnologie en de wenselijkheid
om milieutechnologie een zichtbare positie te geven, is in overleg met betrokken
partijen besloten om de EET op dit moment niet op te nemen in het instrument
voor R&D-samenwerkingsprojecten. Dit betekent dat de bestaande EET-regeling
wordt gehandhaafd.58Hoe verhoudt de voorgenomen privatisering van Twinning
zich tot het extra publiek geld uittrekken voor het ontwikkelen van een venture-capitalmarkt
ten behoeve van technostarters? (blz. 38)De inzet van NLG 100 mln voor de stimulering van technostartersclusters
is niet primair bedoeld voor de ontwikkeling van de venture-capitalmarkt,
maar vooral voor de benodigde infrastructuur voor nieuwe technostartersclusters.
Denk aan apparatuur, de huisvesting en investeringen in netwerken. De extra
middelen zijn dus niet bedoeld voor het financieren van individuele technostarters.
Bij de nieuw te vormen technostartersclusters zullen marktpartijen deze financieringsrol
van individuele technostarters moeten overnemen.Doordat de venture-capitalmarkt zich inmiddels heeft ontwikkeld is ook
de tijd rijp voor de privatisering van Twinning.59Kan er een nadere toelichting gegeven worden over de
nadere initiatieven en uitwerking op het gebied van bedrijfsopvolging en beëindiging
met name van familiebedrijven? (blz. 38)In Nederland bestaat er, net als in veel andere Europese landen en de
Verenigde Staten, een behoorlijk aantal familiebedrijven dat de komende jaren
te maken krijgt met bedrijfsopvolging (tenminste 6000 per jaar). Voor een
deel van de familiebedrijven blijkt het oplossen van de bedrijfsopvolging
een probleem te zijn. Ik vind dat een punt van zorg.In beginsel zullen familiebedrijven zelf zorg moeten dragen voor het plannen
van een soepele bedrijfsopvolging. Echter branche-organisaties en private
partijen als banken en accountants kunnen ook een rol spelen bij het stimuleren
van bewustwording van familiebedrijven en het geven van advies aan familiebedrijven.De verantwoordelijkheid van de overheid ligt in het scheppen van condities
die een soepele bedrijfsopvolging mogelijk maken:1 Knelpunten in het Belastingstelsel worden weggenomen. Zo is bijvoorbeeld
in het wetsvoorstel Ondernemerspakket 2001 een zogenaamde doorschuifregeling
voor een onderneming naar mede-ondernemers voorgesteld.2 Het kabinet zal z.s.m. beginnen met het formuleren van een standpunt
over de voorstellen van de werkgroep Modernisering Successiewetgeving. Deze
voorstellen hebben betrekking op het reduceren van de belastingheffing over
ondernemingsvermogen bij vererving en schenking.3 De Vereniging voor Kamers van Koophandel levert door middel van een
pakket voorlichtingsproducten een bijdrage aan bewustwording bij familiebedrijven.60Kan een nadere toelichting worden gegeven over de vier
nieuw op te richten technostartersclusters (Dreamstart etc.)? Op welke wijze
zullen marktpartijen hierin participeren? (blz. 38)De keuze voor de te ondersteunen technostartersclusters wordt niet top-down
gemaakt, maar is afhankelijk van voorstellen uit de markt. Dat betekent
dat op dit moment nog niet duidelijk is om welke gebieden het zal gaan. Voor
het toetsen van de voorstellen wordt een lijst met criteria opgesteld. Dreamstart
krijgt een adviserende rol bij de beoordeling.Grote bedrijven, financiers en publieke kennisinstellingen kunnen gezamenlijk
plannen voor de ondersteuning van high-tech starters ontwikkelen en uitvoeren.
De financiering van de individuele technostarters en/of het opzetten van fondsen
moet zo veel mogelijk van institutionele en informele investeerders en bestaande
fondsen komen. De overheidsbijdrage is bedoeld voor de financiering van de
infrastructuur.61Kan een analyse worden gegeven van de problemen die
technostarters hebben? (blz. 38)Uit diverse onderzoeken, onder andere van de OECD, blijkt dat de belangrijkste
(specifieke) knelpunten voor technostarters zijn:1 onvoldoende beschikbaarheid van hoogwaardige onderzoeks- en testfaciliteiten
en bedrijfsruimte (vooral kapitaalintensieve technostarters);2 gebrek aan specifieke technische kennis, aan samenwerking, en aan een
adequaat (nationaal en internationaal) netwerk;3 gebrek aan zaaikapitaal en een zwakke financiering in startfase, omdat
voor financiers moeilijk in te schatten is wat de ideeën concreet op
zullen leveren.4 onvoldoende ondernemerschapsvaardigheden, o.a. management, organisatie
en marketing, bij de voornamelijk technisch geschoolde starters;5 culturele factoren – ondernemingscultuur, waaronder het onvoldoende
belonen van succes en het «afstraffen» van falen (d.w.z. failliet
gaan);6 onvoldoende human resources – het aantrekken van gekwalificeerd
personeel;De mate waarin deze knelpunten een rol spelen kan verschillen tussen gebieden,
wat betekent dat de accenten in de aanpak ook kunnen variëren. Wel wordt
een integrale aanpak van knelpunten door de OECD beschreven als de beste wijze
om high-tech starters te stimuleren, omdat de afzonderlijke onderdelen elkaar
zo kunnen versterken.62Voor de ontwikkeling van de website «Innovatienet»
wordt in de initiële fase 7 miljoen uitgetrokken. Is dat niet wat veel
voor de ontwikkeling van een website? (blz. 40)Syntens ontwikkelt een platform die de interactie tussen aanbieders en
vragers van kennis faciliteert. De kennis moet toegankelijk en transparant
aangeboden worden aan het bedrijfsleven. De NLG 7 miljoen die EZ reserveert,
is niet alleen bedoeld voor het ontwikkelen van het communicatiemiddel van
het platform, de website, maar ook voor de content en de organisatorische
inbedding van de website. De content wordt ontwikkeld door bestaande kennis
te ontsluiten. Verder wordt er een organisatie opgericht die verantwoordelijk
is voor het uitvoeren van verschillende activiteiten, zoals het aantrekken
van partners en het beheer van de website.63Het op publieke kennisinstellingen gerichte onderzoeksinstrumentarium
wordt bezien op de resultaten van onderzoek naar bedrijven. Is hier nooit
eerder onderzoek naar verricht? (blz. 40) De effectiviteit van het beleidsinstrumentarium, inclusief het hier bedoelde,
wordt regelmatig getoetst. Alle bedoelde onderzoeksinstrumenten worden geregeld
geëvalueerd en in de eerste plaats op hun uiteindelijke doel: versterking
van het innovatievermogen van het bedrijfsleven. Bij het op de publieke kennisinstellingen
gerichte onderzoeksinstrumentarium, dat gericht is op innovaties op de middellange
tot lange termijn ligt dit doel uiteraard verder weg dan bij het bedrijfsgerichte
instrumentarium. Zo heeft de IOP-evaluatie in 1999 uitgewezen dat dit instrument
een effectief en efficiënt middel is voor versterking van de kennisinfrastructuur,
gericht op de innovatiebehoefte van het bedrijfsleven. In 2001 zullen evaluaties
van STW en de Technologische Topinstituten volgen.64Kan er nader inzicht gegeven worden over het functioneren
van TNO met betrekking tot het MKB? (blz. 40)Via opdrachten van bedrijven vervult TNO een belangrijke rol bij de kennisoverdracht,
ook naar het MKB. In 1999 heeft TNO opdrachtwerk verricht voor meer dan 10 000
opdrachtgevers. Ongeveer 50% van de omzet via bedrijven in Nederland is afkomstig
van ondernemingen tot 200 werknemers.Daarnaast zijn via het TNO MKB-Initiatief bij ongeveer 70 middelgrote
bedrijven adviestrajecten opgezet, bemand en uitgevoerd, gericht op een meer
concurrerende technologie- en marktpositionering. Ook werden 25 door TNO gefinancierde
Kennisoverdrachtprojecten afgesloten.Bij de stroomlijning van een aantal kennisoverdrachtsinstrumenten zal
de component «strategievorming» worden geïntegreerd in een
bedrijfsgerichte regeling.65Kan nadere toelichting worden gegeven op welke wijze
meer outputgericht werken van Syntens gerealiseerd wordt? (blz. 40)In de subsidierelatie is afgesproken dat een evaluatie zal worden verricht.
Recentelijk is een nulmeting daarvoor uitgevoerd zodat er een ijkmoment is.
Het gesprek met Syntens over de op de nulmeting voortbordurende relevante
streefwaarden is gaande en zal leiden tot vaststelling door EZ van die relevante
streefwaarden. Het gaat daarbij om streefwaarden met betrekking tot effecten
van de Syntens adviezen op de innovativiteit van bedrijven, de tevredenheid
van de klanten en een aantal interne bedrijfsprestaties van Syntens als het
aantal klanten per adviseur. De prestaties van Syntens zal aan de hand van
deze streefwaarden worden getoetst en afgerekend. Na overleg met Syntens zal
de Kamer geïnformeerd worden over de nulmeting en de afspraken met Syntens.66Hoe groot is het percentage MKB-bedrijven dat Syntens
gebruikt? Kan een analyse van de knelpunten worden gegeven? (blz. 40)Syntens heeft gemiddeld per jaar contact (van meer dan een adviesuur)
met circa 15 000 bedrijven.Van deze Syntensklanten die een advies ontvangen heeft 41% minder dan
10 werknemers, 49% tussen de 10 en 100 werknemers. Dat is circa 13 500
op een totaal van 515 000 bedrijven minder dan 100 werknemers in 1999.
4% van de klanten heeft meer dan 200 werknemers. Deze bedrijven zoeken Syntens
vooral op om advies te krijgen hoe zij hun bedrijfsstrategie en bedrijfsvoering
verder kunnen vernieuwen. «Knelpunten» voor deze bedrijven zijn
bijvoorbeeld beter inzicht in concepten gericht op de consumentenmarkt
en de mogelijkheden van e-commerce leren kennen.67Hoeveel van de behoefte aan bedrijventerreinen kan
naar verwachting worden gerealiseerd uit herstructurering? (blz. 43)De omvang van mogelijk vrijkomende ruimte door herstructurering varieert
van situatie tot situatie. De gemiddeld te behalen ruimtewinst is bescheiden:
in de orde van grootte van 5 à 15%. Overigens zij benadrukt dat het
primaire belang van herstructurering is gelegen in de bijdrage die deze levert
aan de kwaliteit van de bedrijfslocaties en daarmee aan de sociaal-economische
vitaliteit van het betrokken (stedelijk) gebied. Bijkomend voordeel is dat
de behoefte aan nieuwe terreinen enigszins gemitigeerd kan worden door enige
ruimtewinst respectievelijk intensiever gebruik van de bestaande ruimte.68Hoe kan de passage «elke regio moet voldoende
ruimte kunnen bieden voor de economische ruimtevraag» concreet gestalte
krijgen? Hoe sterk is de rol van EZ hierbij? (blz. 43)Elke regio moet in voldoende mate aan de vraag naar bedrijfsruimte voldoen,
zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin. Dit is belangrijk voor een
internationaal concurrerend vestigingsklimaat in ons land. Het ministerie
van EZ heeft als taak het bevorderen van een duurzame economische ontwikkeling
van de Nederlandse economie. EZ voert hierbij een beleid op hoofdlijnen. De
uitgangspunten en inhoud van het ruimtelijk-economisch beleid zijn neergelegd
in de nota Ruimtelijk Economisch Beleid uit 1999. Kansen en knelpunten die
zich voordoen bij de ontwikkeling dan wel herstructurering van bedrijfsruimte
dienen zoveel mogelijk door de regio's zelf (mede-overheden en private partijen)
opgepakt te worden. De rol van EZ is voorwaardenscheppend. Via kennisontwikkeling
(BLM, onderzoek), bevorderen van samenwerking (convenant EZ-IPO-VNG-V&W)
en selectieve financiële stimulansen (Tenderregeling Investerings Programma's
Provincies, regeling Duurzame Bedrijventerreinen).69Op welke onderzoeken baseert de Minister zijn verwachting,
dat er jaarlijks 1000 ha ruimtebehoefte zal zijn aan bedrijventerreinen? Hoe
lang loopt deze toenemende behoefte volgens de Minister door? En op welke
onderzoeken baseert de Minister het potentieel aan ruimte voor bedrijven dat
door herstructurering vrijkomt? (blz. 43)De Minister baseert haar verwachting over de jaarlijks toenemende vraag
naar bedrijventerreinen, zoals vermeld in de Nota Ruimtelijk Economisch Beleid
(EZ, 1999), op ramingen in de Bedrijfslocatiemonitor door het Centraal Planbureau
in 1999. De jaarlijkse ruimtebehoefte van 1000 ha geldt voor de periode 1998
tot en met 2010 in het economisch meest gunstige «Global Competition»-scenario
van het CPB. Het CPB definieert een bedrijventerrein als een terrein dat volgens
zijn bestemming bestemd en geschikt is voor gebruik door handel, nijverheid,
zakelijke en niet-zakelijke dienstverlening en industrie. Daaronder vallen
ook terreinen die gedeeltelijk gebruikt worden voor kantoren.In de Nota Ruimtelijk Economisch Beleid staat vermeld dat herstructurering
een beperkte bijdrage kan leveren aan de behoefte aan bedrijventerreinen.
Diverse onderzoeken (Arcadis, 1996; OTB, 1999) geven aan dat ruimtewinst door
herstructurering beperkt is; circa 5% à 15%. 70In het NMP4 (Vierde Nationaal Milieu Plan) wordt de
verhouding tussen de kosten en baten van een instrument bepalend voor de instrumentkeuze
en de prioritering. Betekent deze zin dat, wanneer de baten van milieumaatregelen
hoger zijn dan de kosten, een intensivering van het milieubeleid in het NMP4
kan worden verwacht? (blz. 44)Bedoeld wordt dat bij het stellen van prioriteiten in het milieubeleid
respectievelijk het aanwenden van schaarse middelen een goed inzicht in de
kosten en baten is vereist en dat bij de selectie van het instrumentarium
moet worden gekeken naar de kosteneffectiviteit.71Wat bedoelt de regering met de opmerking, dat het milieubeleid
zo weinig mogelijk moet ingrijpen in de economische processen? Het is toch
zo, dat ontkoppeling van milieudruk en economische groei veronderstelt deze
processen ingrijpend te wijzigen? (blz. 44)Ja, bedrijven moeten inderdaad bij nieuwe investeringen milieu in hun
strategie goed meenemen. Productieprocessen zullen moeten veranderen om de
milieudruk te verlagen. Wat met de tekstpassage is bedoeld, is dat milieu-investeringen
goed in het bedrijfsbeleid inpasbaar moeten zijn. Dat betekent dat de milieu-investeringen
het beste parallel kunnen lopen met de economische investeringen in nieuwe
apparatuur. Als om milieuredenen tussentijds bestaande productieprocessen
moeten worden aangepast, dan is dat kostbaarder dan als deze investering meelift
bij de aanschaf van nieuwe apparatuur. Voorts raken economische processen
minder verstoord als de bedrijven voor het halen van de afgesproken milieudoelstellingen
zelf de keuze voor de technologie kunnen maken in plaats van dat de overheid
de technologie voorschrijft.72Hoe zal het ministerie van EZ ervoor gaan zorgen dat
knelpunten met betrekking tot de locatie-ontwikkeling voor windenergie worden
opgelost? Op welke termijn is dit beleid te verwachten? Welke doelstellingen
en prestatie-indicatoren hanteert het ministerie daarbij? (blz. 47)Zie de antwoorden op de vragen 88 en 89.73Een gedeelte van de begroting van Economische Zaken
voor energiebesparing wordt overgeheveld naar VROM en LNV. Welk gedeelte betreft
het hier? (blz. 49)Tot en met 2000 is EZ primair verantwoordelijk geweest voor het energiebesparingsbeleid,
ook waar dit beleid werd vormgegeven in sectoren waar het sectorale beleid
onder de verantwoordelijkheid van andere departementen valt. Om de integratie
van beleid te bevorderen is met ingang van 2001 een deel van de verantwoordelijkheid
op het gebied van het energiebesparingsbeleid overgedragen aan voor dat sectorale
beleid verantwoordelijke departementen. Dit betreft overdracht op het terrein
van de gebouwde omgeving aan VROM en overdracht op het terrein van de primaire
landbouwsectoren en de voedings- en genotsmiddelen industrie aan LNV. Deze
overdracht behelst onder meer een structurele overheveling van begrotingsmiddelen
van EZ naar de beide departementen. Voor VROM betreft dat een bedrag van NLG
22,1 mln per jaar (verplichtingen) en voor LNV een bedrag van NLG 10,6 mln
per jaar voor 2001 en 2002, oplopend tot NLG 11,8 mln per jaar voor 2003 e.v.
(beide eveneens verplichtingen). EZ blijft wel verantwoordelijk
voor het sectoroverschrijdende energiebesparingsbeleid en het generieke instrumentarium.74Kan een uitgebreide beschrijving worden gegeven van
de nieuwe thema's in de «nieuwe meerjarenafspraken»? Wat betekenen
deze vereisten voor de bedrijfsvoering binnen de individuele bedrijven? (blz.
50)In de nieuwe generatie meerjarenafspraken wordt een bredere aanpak van
energiegebruik gehanteerd.Naast, maar niet in plaats van, energie-efficiency kunnen over de volgende
thema's in de nieuwe generatie meerjarenafspraken afspraken worden gemaakt:• Duurzame producten:– grondstof- en materiaalsubstitutie– dematerialisatie (reductie van de materiaalhoeveelheid per eenheid
product)– verbetering van de procesrendementen (beperken van materiaalverliezen)– gestructureerde productafdanking en afvalverwerking.• Duurzame bedrijventerreinen:– directe energiebesparing door energiebesparingsprojecten welke
door meerdere ondernemingen worden genomen, zoals uitwisseling van restwarmte.– indirecte energiebesparing door niet-energieprojecten met een
energiebesparingseffect, zoals reductie van materiaalstromen;• Duurzame energie:– duurzame energietoepassingen voor eigen gebruik, zoals het opwekken
van windenergie– inkoop van groene stroom.• Externe logistiek:– Optimalisatie beladingsgraad– Verkorten materiaal- en productstromenDe afgelopen tijd zijn de mogelijkheden voor de verschillende nieuwe besparingsthema's
in kaart gebracht. In de nieuwe generatie meerjarenafspraken worden deze inventarisaties
per sector vertaald in afspraken over het initiëren van projecten en
het uitvoeren van vervolgstudies. De afspraken zullen bedrijven een impuls
geven om ook buiten de bedrijfspoort energie te besparen d.m.v. samenwerkingsprojecten
in de keten en op locatie.75De regering stelt dat de liberalisering van de markt
voor groene stroom naar verwachting zal leiden tot een toename van de vraag
naar groene stroom. Is het juist dat de regering daarbij uitgaat van de aanname
dat meer concurrentie zal leiden tot lagere prijzen, en dat hiervan een vraagverhogend
effect uitgaat? Acht de regering het denkbaar dat indien de prijzen voor groene
stroom zouden dalen, tegelijkertijd ook de rentabiliteit van groene stroom
zal afnemen? Zo ja, welke effecten zou dit kunnen hebben op het aanbod van
groene stroom? (blz. 51)De verwachting dat de liberalisering van de markt voor groene elektriciteit
zal leiden tot een toename van de vraag hiernaar, is gebaseerd op de veronderstelling
dat energiebedrijven meer dan thans het geval is moeite zullen doen om bestaande
en nieuwe klanten te interesseren voor het product «groene elektriciteit».
Deze interesse kan gewekt worden door een lagere prijs, maar kan ook bestaan
uit een betere informatie over het product of een verbreding
van het aanbod, waardoor klanten kunnen kiezen uit verschillende soorten en
maten van «groene elektriciteit».Uiteraard zal de rentabiliteit van groene energie afnemen indien de prijs
ervan daalt (veronderstellende dat de overige factoren niet wijzigen), maar
zolang de prijs voldoende is om de kosten plus marge te dekken, hoeft dit
geen effect te hebben op het aanbod.76Welke toename van het gebruik van duurzame energietechnieken
verwacht de Minister van de ingezette extra NLG 60 miljoen? (blz. 51)Voor 2001 wordt de NLG 60 mln. voornamelijk gebruikt voor uitbreiding
van de Energiepremieregeling naar de duurzame-energietechnieken PV, zonneboilers
en warmtepompboilers; warmtepompen worden daar wellicht met ingang van 2002
aan toegevoegd. Een prognose voor 2001 is 25 000 PV-panelen, 12 000
zonneboilers en 1000 warmtepompboilers. Structureel wordt uitgegaan van: 45 000
PV-panelen per jaar, 24 000 zonneboilers per jaar, 3000 warmtepompboilers
per jaar en 1700 warmtepompen per jaar.Daarnaast is uit deze NLG 60 mln. de dekking gevonden voor de invoering
van het REB-nihiltarief voor duurzaam opgewekt gas ad NLG 2 mln., zulks in
navolging van het al langer bestaande REB-nihiltarief voor duurzame elektriciteit.77Waarom is gezien het feit dat alle provincies bereid
zijn een nieuwe bestuursovereenkomst plaatsingsproblematiek windenergie te
sluiten met de rijksoverheid dit nog niet gebeurd? Wanneer kan dit wel tegemoet
worden gezien? (blz. 52)Nadat in juni van dit jaar overeenstemming is bereikt over het tot stand
brengen van een nieuwe overeenkomst, wordt sindsdien gewerkt aan de concrete
vorm en inhoud ervan. Omdat van de provincies verlangd wordt dat ook duidelijk
wordt gemaakt op welke wijze de onderscheiden taakstellingen per provincie
gerealiseerd gaan worden, vergt dit de nodige werkzaamheden van de provincies,
e.e.a. onder coördinatie van het IPO. Zoals ook verwoord is in het antwoord
op vraag 88 , is het streven erop gericht om rond de komende jaarwisseling
tot ondertekening over te gaan.78 en 79Komt de voor 2010 te verwachten hoeveelheid energie
uit biomassa in de buurt van doelstellingen zoals die eerder in het Actieprogramma
Duurzame Energie zijn gesteld? Zo nee, waarom niet? (blz. 52)In hoeverre betekent een verdubbeling van de hoeveelheid
duurzame energie in de periode tot en met 2010 ten opzichte van de inzet in
1999 dat de doelstelling voor duurzame energie voor 2010 zoals die eerder
in het Actieprogramma Duurzame Energie is omschreven, wordt behaald? (blz.
52)In het Actieprogramma Duurzame Energie in opmars zijn geen doelstellingen
geformuleerd voor 2010, ook niet voor de bijdrage van biomassa.Onder bepaalde aannames valt af te leiden dat het aandeel biomassa in
absolute termen in deze 5%-doelstelling in 2010 ca. 79 PJ bedraagt.De huidige (1999) bijdrage van biomassa aan de gerealiseerde hoeveelheid
duurzame energie bedraagt ca. 30 PJ. Ten opzichte hiervan betekent de verwachte
hoeveelheid uitgespaarde fossiele energie als gevolg van de recente afspraken
met de kolensector zijnde ca. 32 PJ, een verdubbeling. Indien ook de verwachte
groei van de overige biomassa-opties in de beschouwing wordt
betrokken (biomassa-fractie bij afvalverbranding, stand alone-installaties),
dan komt de bovengenoemde 79 PJ binnen bereik.Ook t.o.v. de totale bijdrage van duurzame energie in 1999, zijnde 35
PJ, betekent de afspraak met de kolensector een verdubbeling in 2010.80Is bij de grotere inzet van biomassa voor duurzame
energie rekening gehouden met het inzetten van Demkolec voor dit doel? (blz.
52)In het akkoord op hoofdlijnen tussen de elektriciteitssector en de overheid
is opgenomen een CO2-emissiereductie die wordt bereikt door de
brandstofswitch (kolen/gas) en/of biomassa-inzet in de Demkolec-centrale.
De omvang daarvan is gesteld op 0,5 mln. ton CO2 op jaarbasis.81Betekenen de nog in 2000 te stellen nieuwe emissie-eisen
voor biomassaverwerking een verscherping of een versoepeling van de emissie-eisen,
en in welke mate? Welk departement is verantwoordelijk voor deze emissie-eisen?
(blz. 52)Primair verantwoordelijk voor deze emissie-eisen is de minister van VROM.
In verband met de invloed van de emissie-eisen op de verdere ontwikkeling
van bio-energie, is het ministerie van EZ nauw betrokken bij de aanpassing
van het emissie-regime. Zie voor het overige het antwoord op vraag 87.82Op welke manier wordt de prijs-prestatie-verhouding
van duurzame energie door ECN- en NOVEM-programma's concreet versterkt? Wat
zal het concrete effect zijn op de prijs-prestatieverhouding? Wat is het verwachte
en meetbare effect op het aanbod van duurzame energie? (blz. 52)In «Duurzame energie in opmars – Actieprogramma 1997–2000»
is uiteengezet dat het tempo waarin duurzame energie kan groeien, mede afhankelijk
is van de ontwikkeling van de kostprijs van de verschillende vormen van duurzame
energie. Die kostprijs wordt bepaald door de productiekosten van duurzaam
geproduceerde elektriciteit, gas of warmte en de eventuele kosten van reservestelling.
Verbeteringen in de prijs-prestatieverhouding zorgen bij alle opties voor
daling in de kosten per eenheid opgewekte energie.Voor een verbetering van de prijs-prestatieverhouding zijn verschillende
factoren van belang afhankelijk van het ontwikkelingsstadium, waarin een technologie
zich bevindt.Als de technologie marktrijp is, worden de grootste verbeteringen in de
prijs-prestatieverhouding bereikt door schaalvergroting van de productie die
op haar beurt weer wordt gestimuleerd door een vergroting van de marktvraag.
Door een groot aantal maatregelen vooral in de fiscale sfeer (REB, 36i, 360,
groenbeleggen e.a.) wordt de marktvraag gestimuleerd. Feitelijk wordt in 2001
een level playing field voor duurzame energie ten opzichte van fossiele energie
gecreëerd. Dit financiële pakket wordt verder ondersteund door de
introductie van een groen certificaat dat de markt voor groene energie openlegt
en naar verwachting eveneens tot een vergroting van de vraag leidt.Uiteraard speelt technologieontwikkeling ook een rol bij het verbeteren
van de prijs-prestatieverhouding en des te sterker naarmate het product het
stadium van marktintroductie nog niet heeft bereikt. Onderzoek, ontwikkeling
en demonstratie gericht op de verlaging van de kosten en verhoging van de
rendementen is dan essentieel.Verschillende activiteiten van ECN en een deel van de Novem-programma's
op het gebied van duurzame energie zijn gericht op het onderzoek, ontwikkeling
en demonstratie van deze technieken, in aanvulling op de inspanningen van
de marktpartijen zelf. Voor de Meerjarenprogramma's Windenergie en Zon-photovoltaisch
is dit gekwantificeerd in een verbetering van de prijs-prestatieverhouding
met 30% in het jaar 2000. Ook voor de opties bio-energie en warmtepompen is
verbetering van het rendement door techniekontwikkeling een belangrijk oogmerk.Uiteindelijk is echter een verbeterde prijs-prestatieverhouding wel een
noodzakelijke, maar niet een voldoende voorwaarde. Voor de toepassing op grotere
schaal van windenergie in Nederland is bijvoorbeeld de oplossing van de locatieproblematiek
eveneens van groot belang. Het Kabinet geeft aan de oplossing van dergelijke
knelpunten, naast de eerder genoemde stimuleringsmaatregelen, een hoge prioriteit.83Hoe is de regeling Groen Beleggen precies aangepast?
(blz. 52)In de Wet Inkomstenbelasting 2001 zijn groene beleggingen (beleggingen
in zgn. groenfondsen) tot een bedrag van NLG 100 004,– per belastingplichtige
(NLG 200 008,– voor gehuwden en samenwonenden) vrijgesteld van
de vermogensrendementsheffing in box III. Daarnaast hebben groene beleggers
recht op een persoonsgebonden aftrek (box I) van 2,5%.84Welke biomassastromen zullen door de elektriciteitssector
worden ingezet in het kader van het akkoord op hoofdlijnen (kolencentrales)?
(blz. 52)In principe komen alle biomassastromen in aanmerking om ingezet te worden.
Dit zal mede afhangen van zowel technische als economische mogelijkheden.
Daar wordt op dit moment nog nader onderzoek door de sector naar gedaan.85Wat is het technische en economische potentieel voor
biomassa in Nederland (zonder een groot aandeel biomassa-import)? (blz. 52)Een inschatting van de technische en economische potentiëlen bevatten
een groot aantal onzekerheden. Deze onzekerheden hebben met name betrekking
op de te kiezen conversietechnologie en de prijs en het aanbod van biomassastromen.Op basis van een in opdracht van Novem uitgevoerde studie naar hoe de
inzet van afval en biomassa voor de productie van elektriciteit en warmte
zou kunnen verlopen, kan het volgende geconcludeerd worden:– bij voortzetting van het huidig stimuleringsbeleid en geen onttrekking
van biomassa- en afvalstromen naar andere toepassingen en zonder import, bedraagt
het potentieel naar schatting 100 PJ in termen van bespaarde fossiele brandstoffen
in 2020;– deze besparing kan oplopen naar 130 PJ wanneer het beleid uitsluitend
gericht is op inzet van technologieën met het hoogste rendement en rekening
wordt gehouden met extra binnenlandse beschikbaarheid van biomassa.86Kan de regering inzicht geven in de kostprijs per kWh
voor de verschillende bronnen voor duurzame energie? (blz. 52) Duurzame energie is een verzamelbegrip en bevat een groot aantal opties
met ieder haar eigen kenmerken, zoals: stadium van ontwikkeling, type technologie,
locatie, type brandstof (bij biomassa), etc. Deze kenmerken kunnen binnnen
gelijksoortige opties nogal verschillen, reden waarom betrouwbare en «harde»
cijfers omtrent kostprijzen niet te geven zijn.Op basis van schattingen waarbij een aantal vooronderstellingen zijn gemaakt
m.b.t. bovengenoemde kenmerken kan wel het volgende beeld geschetst worden,
waarbij vermeld dient te worden dat het hier slechts om een momentopname gaat.KostprijsWindenergie: 15 – 25 ct/kWhBiomassa: 11 – 30 ct/kWhZon – PV: > 100 ct/kWhWaterkracht: 30 ct/kWh87Kan inzicht worden gegeven in hoe de emissies als gevolg
van de biomassaverbranding in combinatie met de nieuwe emissie-eisen zijn
veranderd en zullen veranderen? (blz. 52)In Europees verband zijn richtlijnen in voorbereiding waarin nieuwe emissie-eisen
voor de toepassing van biomassa in verbrandingsinstallaties zijn opgenomen.
Het betreft de concept EU-richtlijn «inzake de beperking van de emissies
van bepaalde verontreinigende stoffen in de lucht door grote stookinstallaties»
en de concept EU-richtlijn «betreffende de verbranding van afval».
De verwachting is dat binnen afzienbare tijd deze richtlijnen zullen worden
vastgesteld. Daarna zal op basis hiervan het nieuwe emissieregime in nationale
regelgeving worden vastgelegd. Vooruitlopend op het formeel in werking treden
hiervan, zal in een circulaire worden aangegeven wat de gevolgen daarvan zullen
zijn voor de toepassing van biomassa in Nederland. De invloed van de nieuwe
emissie-eisen is op dit moment feitelijk dus nog niet aan de orde. Wel kunnen
de daadwerkelijke emissies bij een aantal grote installaties vanaf 1999
nauwgezet worden gevolgd aan de hand van het verplichte milieujaarverslag.
De opeenvolgende jaarverslagen zullen de trends in de emissies zichtbaar maken.88Wat zal het beleid van het ministerie van Economische
Zaken zijn met betrekking tot de plaatsingsproblematiek van windenergie op
landlocaties? (blz. 52)Belangrijk voor de plaatsingsproblematiek van windenergie op land zal
in de eerste plaats zijn de Vijfde Nota ruimtelijke ordening, die binnenkort
verschijnt. Bedoeling is om in deze Nota een ruimtelijke visie over de plaatsing
van windprojecten op te nemen. Deze zal als kader en uitgangspunt dienen voor
de verdere vormgeving van het plaatsingsbeleid door provincies en gemeentes.
Het vastleggen van een rijksvisie in de Vijfde Nota zal tevens kunnen bijdragen
aan het verbeteren van de coördinatie over windenergie tussen de ministeries.In de tweede plaats is van belang dat de afgelopen zomer de minister van
VROM en ik het IPO bereid hebben gevonden om een nieuwe bestuursovereenkomst
te sluiten over windenergie. Deze overeenkomst zal zich richten op de lange
termijn doelstelling voor windenergie op land (ca. 1500 MW). Alle provincies
zullen nu deelnemen aan het convenant alsmede de gemeentes, terwijl ook de
Natuur & Milieu-organisaties een rol zullen spelen. Gesprekken over de
vormgeving en inhoud zijn gaande. Streven is om rond de komende jaarwisseling
het convenant te kunnen gaan ondertekenen. 89Wat zal de inhoud zijn van de nieuwe bestuursovereenkomst?
Hoe wordt het feit dat de bestaande afspraken niet worden gerealiseerd hierin
verwerkt? (blz. 52)Het is de bedoeling dat per provincie een kwantitatieve doelstelling wordt
afgesproken, alsmede de wijze waarop de desbetreffende provincie die doelstelling
wil realiseren, zodat e.e.a. leidt tot het realiseren van de taakstelling
van 1500 MW in 2010. Zoals vermeld in het antwoord op vraag 88 (GroenLinks
7), worden gesprekken over de invulling van het convenant thans gevoerd.De inzet van het nieuwe convenant is uiteraard te bereiken dat gesignaleerde
tekortkomingen van het oude convenant zich niet weer zullen voordoen. In de
eerste plaats zal dat kunnen gebeuren door gemeentes, die in 1991 niet deelnamen,
het convenant mede te laten ondertekenen. Verder zullen in het convenant heldere
afspraken moeten worden opgenomen, die het vertrouwen wekken dat de voornoemde
taakstelling (1500 MW) via de realisatie van concrete projecten ook echt wordt
gehaald.90De FACE-projecten worden vaak gepresenteerd als zijnde
goede voorbeelden voor geslaagde bosaanleg voor het CDM en om kennis en inzichten
op te doen voor de ontwikkeling van het CDM-instrument. Kan inzicht worden
gegeven in de sociaal-maatschappelijke en economische gevolgen van de FACE-bosbouwprojecten
in de regio? Bijvoorbeeld: moesten (groepen van) mensen verhuizen? Zoja, waarheen?
Wat was het effect op hun inkomsten? Is er sprake van degradatie van dát
gebied waar deze mensen zijn gaan wonen? (blz. 52)De «sinks» projecten waarnaar wordt verwezen zijn niet gestart
in het kader van het CDM maar in het kader van de proefperiode voor Activities
Implemented Jointly (AIJ). Deze projecten zijn gestart in bijvoorbeeld Tsjechië,
Oeganda en Ecuador. Met de kennis en inzichten die met het uitvoeren van deze
projecten werd opgedaan kon een bijdrage worden geleverd aan de ontwikkeling
van de instrumenten Joint Implementation en het CDM.Duurzame ontwikkeling is een belangrijk criterium voor Face. Aandacht
voor duurzame ontwikkeling en de sociaal-economische context zijn essentieel
voor beheer en instandhouding van de bossen. Face laat daarom haar projecten
certificeren volgens criteria van duurzaam bosbeheer zoals gesteld door het
Forest Stewardship Council (FSC). Zo werd de lokale bevolking betrokken bij
het ontwerp en de uitvoering van de projecten.• Het project in Oeganda vindt plaats op overheidsgrond. De lokale
bevolking hoefde niet te verhuizen. Het planten en het beheer van het project
brengt werkgelegenheid met zich mee. Het herstellen van het regenwoud voorziet
in het beschermen van lokale water voorraden en de productie van niet-hout
producten Er zal niet gekapt worden. Een bijkomend economisch voordeel is
dat op termijn een zeer beperkte vorm van ecotoerisme zal plaatsvinden.• In het geval van Ecuador vindt de herbebossing plaats op particuliere
grond van kleinschalige en grootschalige grondbezitters. De lokale bevolking
profiteert door inkomsten uit arbeid, en niet-hout producten uit het bos.
Op termijn zal ook de houtproductie een bron van inkomsten zijn. In het voorziene
kapschema is een balans gezocht tussen CO2-opslag en de sociaal
economische voordelen voor de bevolking. 91Welke redenen liggen ten grondslag aan de decentralisering
van de ex ante toetsing op rechtmatigheid op financiële dossiers? Welke
randvoorwaarden zijn gesteld om deze verschuivingen te rechtvaardigen? (blz.
53)Decentralisering van de ex-ante toetsing op rechtmatigheid van financiële
dossiers vloeit voort uit het feit dat de rechtmatigheid van uitgaven sinds
enige jaren een bevredigend beeld vertoont en EZ het financieel beheer in
algemene zin op orde heeft. In dat perspectief is het verantwoord dat FEZ
als concerncontroller een groter accent legt op toetsing op doelmatigheid
en doeltreffendheid. Dit kan bewerkstelligd worden door een gedeeltelijke
decentralisatie door te voeren.De randvoorwaarden die hierbij zijn gesteld betreffen:• een voldoende mate van functiescheiding• beheersing van het proces van interne controle en wel specifiek
toegespitst op– de organisatie van de interne controle– de informatieverstrekking uit dit proces– de administratieve organisatie• voldoende deskundigheid• voldoende controleerbaarheid van uitgevoerde beheershandelingen92Het ministerie van EZ wil bij de benutting van ICT
voorop lopen. Zijn alle onderdelen en diensten van het ministerie, zoals het
SodM, inmiddels online? (blz. 54)Alle onderdelen van EZ (kernministerie en buitendiensten) hebben aansluiting
op het internet. Daarnaast hebben zowel kernministerie als buitendiensten
een website die direct danwel via een provider toegankelijk is. Belangrijkste
dienst van deze websites is tot nu toe informatieverstrekking en in een aantal
gevallen is interactie mogelijk.Het is daarnaast echter van groot belang om snel voortgang te boeken met
het gebruikmaken van de mogelijkheden van ICT, zowel voor de interne processen
als voor de dienstverlening naar buiten toe.93Kan de regering een overzicht in tabellen geven van
alle subsidieregelingen op de begroting Economische Zaken, op basis van gedane
evaluaties gerangschikt naar effectiviteit? (blz. 57)Een overzicht van alle subsidieregelingen op de EZ-begroting is opgenomen
in bijlage 6 (subsidiebijlage) van de begroting 2001. In dit overzicht is
aangegeven wanneer de laatste ex-post evaluatie heeft plaatsgevonden en in
welke begroting (evaluatiebijlage) de resultaten zijn opgenomen. Een rangschikking
van de evaluaties naar effectiviteit kan niet worden gegeven. Dat heeft te
maken met uiteenlopende doelstellingen, bereik en omvang van de regelingen,
waardoor de grondslagen voor de beoordeling meestal niet gelijk zijn.94Op welke begrotingsartikelen heeft de toevoeging kennis
& innovatie betrekking in de tabel «majeure mutaties» en voor
welke bedragen? (blz. 58)Op alle mutaties en bedragen die samenhangen met de toevoeging kennis
& innovatie in de tabel «majeure mutaties» wordt zowel in
het algemeen deel van de memorie van toelichting (hoofdstuk 4) als in de inleiding
van het artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting (paragraaf 3)
ingegaan. Voor een overzicht van de artikelen waarop de toevoegingen betrekking
hebben, wordt verwezen naar het antwoord op vraag 12.95Kan voor de tabel bovenaan pagina 59 worden toegelicht
welke artikelen van de begroting naar de intensiveringen Lissabon-pakket verwijzen?
(blz. 59)Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord op vraag
12.96Waarom zijn de bedragen voor de tabel bovenaan pagina
59 kasbedragen? Waarom betreft het geen bedragen op verplichtingenbasis? Wat
is het verschil tussen de gegevens kasbedragen en bedragen voor verplichtingen
en uitgaven? (blz. 59)De bedragen die samenhangen met de intensiveringen voor het Lissabon-pakket
op het gebied van kennis en innovatie worden op pagina 59 gepresenteerd in
kasbedragen, zoals alle bedragen in de inleiding van het artikelsgewijze deel
van de Memorie van Toelichting. Om eveneens te voorzien in een overzicht in
verplichtingenbedragen, is een dergelijk overzicht opgenomen in hoofdstuk
4 van het algemeen deel van de Memorie van Toelichting. Bij beide overzichten
wordt naar elkaar verwezen.Het verschil tussen verplichtingen- en kasbedragen is dat eerst een verplichting
moet worden aangegaan, op basis waarvan daarna kasbetalingen kunnen plaatsvinden.
Kasbetalingen vinden veelal later plaats, soms zelfs pas enige jaren later
en gespreid over meerdere jaren.97Wat houdt de budgetteringsafspraak met het ministerie
van Financiën in? (blz. 61)Het rijksbrede verschijnsel budgetteringsafspraak is in het leven geroepen
om het doelmatig beheer van middelen te stimuleren en het overleg tussen vakdepartementen
en het Ministerie van Financiën te vereenvoudigen. De uitgavenmutaties
op de EZ-begroting die onder de budgetteringsafspraak vallen, zijn naar hun
aard zodanig homogeen en uitwisselbaar, dat intensief overleg over de oorzaak
van een mutatie (beleidsmatig danwel mee- of tegenvaller) achterwege kan blijven.
Dergelijke mutaties passen daarom binnen het kader van de budgetteringsafspraak.98Kan een overzicht worden gegeven van de verplichtingen
op grond van de EZ-regelingen MKB vanaf 1996 tot en met 2001? (blz. 62)In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de verplichtingen
voor de jaren 1996 tot en met 2001 voor EZ-instrumenten die primair gericht
zijn op het MKB.EZ-regelingen MKB Verplichtingen (x NLG 1 mln)  199619971998199920002001Artikel (sub) • Referentieprojecten milieunvt4,58,511,910,04,002.02.710• Twinningnvtnvt70,020,05,0*02.02.745• Haalbaarheidsprojecten
MKB6,05,917,012,514,547,602.02.810• Syntens44,84,779,472,868,268,702.05.030•
Subsidieregeling Kennisdragers in het MKB (KIM)****12,411,78,77,002.12.070 • Economisch Instituut MKB (EIM)12,28,28,79,06,98,405.02.010•
Projecten MKB en ondernemerschap (PMO)nvtnvtnvtnvtnvt10,805.02.520• Borgstellingsregelingen825,1817,1771,3955,5594,01 000,705.03  • Bedrijfsbeëindigingshulp
(gesloten voor nieuwe toetreders)19,617,115,914,18,510,805.05  • Subsidieregeling
startende exporteurs (PSB)nvt0,11,55,57,716,007.02.130* Evaluatie van het Twinning-netwerk wordt uitgevoerd. De resultaten van
de evaluatie zullen worden gemeld aan de Tweede Kamer. Besluitvorming over
Twinning zal later plaatsvinden.** KIM is in deze jaren niet als zodanig onderscheiden in de EZ-begroting.99In het overzicht apparaatsuitgaven EZ nemen de uitgaven
voor het CBS toe met circa NLG 18 mln. Waaraan kan deze toename worden toegeschreven?
(blz. 65)Het in de bedoelde tabel (blz. 65) gepresenteerde verschil tussen de raming
2000 en 2001 voor de apparaatsuitgaven van het CBS bedraagt circa NLG 7,4
miljoen. Dit is de resultante van een toename van het apparaatsbudget met
NLG 10 miljoen in verband met nieuwe Europese verplichtingen en een verlaging
van het budget voor personeelskosten met NLG 5 miljoen in verband met de reorganisatie
van het CBS. Het restant vloeit voort uit in het verleden genomen beslissingen
en maakt onderdeel uit van de reeds bestaande meerjarenraming.100In 2001 bedraagt de formatie-omvang van de NMa (Nederlandse
Mededingingsautoriteit) en de DTe (Dienst uitvoering en toezicht Elektriciteitswet)
136,1 fte. Wat wordt gezien als de «optimale» formatie-omvang
van NMa en DTe in relatie tot de nieuwe toezichtstructuur waarbij de fusiegrens
wordt opgetrokken tot NLG 50 mln en de vernieuwde aanpak van verticale prijsafspraken
geldt? (blz. 72)Naast de nieuwe toezichtstructuur en de vernieuwde aanpak van verticale
prijsafspraken spelen ook de intensivering van de handhaving van de mededingingswet
en een aantal nieuwe taken (zoals bijvoorbeeld het toezicht op gedragsregels
in het kader van de markt- en overheid problematiek) een belangrijke rol,
evenals de aanpassing van de Europese mededingingsregels (decentralisatie
bevoegdheden). Een en ander wordt thans onderzocht en zal naar verwachting
begin volgend jaar leiden tot aanpassingen in de formatie.101In de kengetallen van de NMa wijkt de raming voor 1999
in grote mate af van de realisatie (120 tegen 16). Hoe kan de scherpe daling
in reguliere ontheffingsverzoeken kartelverbod ten opzichte van de raming
worden verklaard? Waarop is de hoge raming voor 2001 gebaseerd? (blz. 73)De in de kengetallen geraamde aantallen zijn een inschatting van het aantal
verzoeken dat bij de NMa zal worden ingediend. Dit is, mede gezien de beperkte
ervaring met de Mededingingswet, op dit moment nog moeilijk. De «hoge»
raming voor 2000 (150 verzoeken) is gebaseerd op de verwachting dat het in
1999 daadwerkelijk ingediende lage aantal verzoeken (16) niet representatief
zou zijn voor de jaren daarna. 102Hoe kan de raming in de begroting 2001 van bezwaarzaken
en beroepszaken bij de NMa worden verklaard, gelet op de hoge raming in de
begroting 2000? (blz. 73)De hoge raming in de begroting 2000 was gebaseerd op de verwachting dat,
gezien het grote aantal ontheffingsverzoeken als gevolg van de overgangsregeling,
een hoog percentage hiervan zou leiden tot een bezwaarschrift. Inmiddels is
duidelijk dat dit niet het geval is. De raming 2001 is gebaseerd op de huidige
nieuwe inzichten.103Kan worden aangegeven hoe de middelen voor de Nma zich
verhouden in relatie tot de kengetallen en de geschetste toekomstontwikkelingen?
(blz. 73)De kengetallen van de NMa zijn thans nog in ontwikkeling. Dit houdt mede
verband met de veranderende taken en omgeving van de NMa (zie ook vraag 100).
De gevolgen van de veranderende taken en omgeving op de formatie en de daarbij
benodigde middelen worden thans onderzocht en zullen naar verwachting begin
volgend jaar leiden tot aanpassingen.104Het budget voor het CBS wordt verhoogd vanwege de sterk
toenemende vraag naar Europese statistieken. Heeft deze sterk stijgende Europese
vraag consequenties voor de administratieve lasten, bijvoorbeeld in de sfeer
van de enquêtedruk? (blz. 75)Krachtens Communautaire wetgeving moet Nederland een aantal nieuwe Europese
statistieken gaan samenstellen. In eerste instantie heeft een belangrijk deel
hiervan betrekking op de overheidsfinanciën (inclusief socialezekerheidsinstellingen).
Daarnaast moeten onder andere kwartaalrekeningen voor alle sectoren (inclusief
ondernemingen) worden samengesteld. Voor zover de nieuwe statistieken het
noodzakelijk maken dat het CBS tot nieuwe eigen gegevensverzameling bij het
bedrijfsleven overgaat, valt verhoging van de enquêtedruk niet uit te
sluiten.Door zoveel mogelijk gebruik te maken van relevante overheidsregistraties
en ICT-hulpmiddelen wordt de enquêtedruk verder verlaagd. Ook is de
reorganisatie van het CBS mede ingezet om de efficiency van de gegevensverzameling
en -verwerking verder te vergroten. Langs deze weg is sinds 1994 de enquêtedruk
reeds met 40% verlaagd.105Kan er inzicht gegeven worden in de begrotingen van
die ministeries waarin acties zijn opgenomen die de terugdringing van de administratieve
lastendruk tot gevolg hebben? (blz. 75)Zoals in de brief van het kabinet naar aanleiding van het eindrapport
van de Commissie-Slechte is aangegeven, wordt in de departementale begrotingen
geen overzicht gegeven van de voortgang bij de actieprogramma's administratieve
lasten. De reden daarvoor is dat één uitgebreide rapportage
per jaar (in mei) die zowel een terugblik als een blik vooruit omvat, de voorkeur
verdient boven een tweetal rapportages. Immers zijn in het korte tijdsbestek
tussen mei en september nauwelijks nieuwe ontwikkelingen te verwachten waarover
zou kunnen worden gerapporteerd.106Het overzicht specificatie mutatie laat verplichtingen
voor het Adviescollege Toetsing Administratieve Lasten (ACTAL) zien van NLG
1,034 mln. Hoe verhoudt zich dit met de verplichtingen voor ACTAL op blz.
82 waarin NLG 1,315 mln staat geboekt? (blz. 75)De raming op blz. 75 betreft de verwachte personele uitgaven van het ACTAL,
de raming op blz. 82 betreft de verwachte uitgaven voor materieel en onderzoek.
Beide tezamen vormen de totale geraamde uitgaven voor het ACTAL.107Kan inzicht gegeven worden in het aantal projecten
die door de ACTAL zijn uitgevoerd of in uitvoering zijn? (blz. 75)ACTAL is hoofdzakelijk opgericht als adviesinstantie inzake voorgenomen
regelgeving en voert als zodanig geen projecten uit. Het college werkt momenteel
aan het concipiëren van haar eerste adviezen betreffende voorgenomen
regelgeving.Voor nadere informatie over de werkwijze van ACTAL verwijs ik u naar het
Werkprogramma 2001 van ACTAL zoals ik dat bij brief van 20 september jl. aan
uw Kamer heb aangeboden.108Wat betekent tabel 01.08 voor mogelijke intensiveringen
of bezuinigingen? (blz. 79)Artikel 01.08 Nog te verdelen bedragen is een zogenaamd parkeerartikel
waar eventuele taakstellingen of beschikbare middelen kunnen worden opgenomen
zolang de invulling respectievelijk bestemming nog niet is vastgesteld. Directe
uitgaven kunnen niet vanaf dit artikel plaatsvinden.109Wat zijn de voordelen van een Europees octrooi? (blz.
80)Het systeem van het Europees Octrooiverdrag houdt in dat de aanvrager
met één aanvraagprocedure de mogelijkheid heeft octrooibescherming
te verkrijgen voor het territoir van alle bij het Europees Octrooiverdrag
aangesloten landen. Dat zijn alle EU-landen, alsmede Cyprus, Liechtenstein,
Monaco, Turkije (vanaf 1-11-00) en Zwitserland. De aanvrager kan aldus
met één aanvraagprocedure volstaan en behoeft niet in alle afzonderlijke
landen een aparte procedure te doorlopen.Anders dan het nationale octrooi wordt een Europees octrooi vóór
verlening getoetst. Daardoor wordt ook meer zekerheid geboden dat het stand
kan houden.110Kan een Europees octrooi uitkomst bieden bij biotechnologische
vindingen? (blz. 80)Ja. Het Europees octrooi is in beginsel beschikbaar voor bescherming van
uitvindingen op alle terreinen van technologie. Ten aanzien van biotechnologische
uitvindingen zijn de nadere specifieke bepalingen van de richtlijn 98/44/EG
van 6 juli 1998 inzake de rechtbescherming van biotechnologische uitvindingen
overgenomen in de Uitvoeringsregels van het Europees Octrooiverdrag.111Gaat de argumentatie dat lucht- en ruimtevaart ondersteuning
van het Rijk ontvangen op grond van onder andere het feit dat andere landen
dit ook doen, tevens op voor andere bedrijfstakken? Zo ja, voor welke? Zo
nee, waarom niet? (blz. 86) De financiële ondersteuning die EZ in het kader van het industrie-
en dienstenbeleid geeft, is gericht op de stimulering van private R&D
en grotendeels generiek van karakter. Een deel van het op stimulering van
technologie gerichte instrumentarium is meer programmatisch en thematisch
van karakter. Voorbeelden zijn ICT, Life Sciences, milieutechnologie en lucht-
en ruimtevaart. Redenen voor aparte aandacht voor deze thema's zijn bijvoorbeeld
het bredere maatschappelijke belang van de technologie (milieutechnologie)
of omdat het zogenaamde «enabling» technologie betreft (ICT en
Life Sciences). Er zijn verschillende redenen te noemen om lucht- en ruimtevaart
te ondersteunen; het argument dat andere landen dit doen, ofwel het matching-argument,
is daarvan nog het minst belangrijk.Nederland hanteert al geruime tijd drie doelstellingen voor haar ruimtevaartbeleid:
een gebruikers-, een industrieel/technologische en een politieke doelstelling.
Deze doelstellingen worden in hun samenhang bezien. Nederland heeft er daarbij
voor gekozen om haar ruimtevaartbeleid in een Europese context (m.n. via ESA,
EUMETSAT) vorm te geven. Ons land is namelijk te klein om een eigen ruimtevaartbeleid
te voeren. Via Europese samenwerking is het ook voor kleinere landen met een
beperkt budget (zoals Nederland) mogelijk om aansluiting te houden bij de
ontwikkeling van veelbelovende, nieuwe technologieën en gebruikerstoepassingen.
Nederlandse deelname aan ruimtevaartprogramma's wordt dus niet zozeer ingegeven
door het feit dat andere overheden óók geld aan ruimtevaart
besteden, maar door het feit dat Europese samenwerking bijdraagt aan het realiseren
van de doelen die we ons op dit gebied gesteld hebben.In het Regeringsstandpunt luchtvaartcluster is aangegeven dat kennis de
verbindende factor vormt in het Nederlandse luchtvaartcluster. Samenwerking
vanuit de bedrijven met de kennisinstituten en ingenieursbureaus biedt de
mogelijkheid om extra toegevoegde waarde te genereren en een technologisch
concurrerende positie te bereiken. Innovatieve technologieën voor nieuw
te ontwikkelen vliegtuigen spelen daarin een sleutelrol. Naast het belang
van samenwerking en innovatie geldt specifiek voor ondernemingen in het luchtvaartcluster
dat de onderzoek- en ontwikkelingfase kostbaar is en lang duurt terwijl de
terugverdientijden op de uiteindelijke productie ten opzicht van andere industriële
sectoren extreem lang zijn (15 tot 20 jaar). Steun hierbij vanuit de overheid,
binnen de internationale regels, ligt om die redenen voor de hand. Dat overheden
elders ook dergelijke steun verlenen, is een extra onderbouwing maar vormt
zeker niet een argument op zich om steun te verlenen.Het matching-argument speelt echter wel een rol in de zeescheepsnieuwbouw.
Tot ultimo 2000 geeft de overheid steun aan scheepswerven die nieuwe zeeschepen
bouwen op basis van het Besluit subsidies zeescheepsnieuwbouw. Reden voor
deze steun is dat er sprake is van soms forse ondersteuning door overheden
in concurrerende landen. De Nederlandse overheid verstrekt relatief lage percentages
steun aan de betreffende scheepswerven. Binnen de Europese Unie zijn afspraken
gemaakt om deze steun in omvang te begrenzen en is afgesproken om na 2000
dergelijke steun niet langer te verlenen.112Waarom worden de milieuregelingen op het gebied van
kennisoverdracht niet gestroomlijnd? (blz. 86)Deze regelingen vormen samen met geïntegreerde communicatieactiviteiten
het programma Schoner Produceren dat EZ samen met VROM en het IPO uitvoert.
Dit programma staat in de Nota Milieu en Economie en het NMP3
vermeld om het milieubeleid voor het MKB te intensiveren. In 1998 is Schoner
Produceren voor de periode 1998–2002 concreet in het milieuprogramma
1999–2000 aangekondigd.De voornaamste reden om de milieuregelingen niet te stroomlijnen is dat
het programma Schoner Produceren afloopt in 2002. Daarna zal voor kennisoverdracht
op milieugebied nog de nieuwe gestroomlijnde generieke regeling voor het MKB
beschikbaar zijn.113Wat zijn er de oorzaken van dat de Nederlandse positie
op de ranglijst van ICT-gebruik onder druk staat? (blz. 86)Ten tijde van het uitbrengen van De Digitale Delta medio 1999 stond Nederland
volgens International Data Corporation (IDC) op de zevende plaats van landen
die het best zijn toegerust om de mogelijkheden van ICT te benutten. Medio
2000 heeft IDC deze studie herhaald en daaruit blijkt dat Nederland zich handhaaft
op deze positie. Wel zien we veel beweging om ons heen, de Scandinavische
landen zakken wat weg en landen als Canada en Singapore komen op. Tegelijkertijd
valt te constateren dat, mede naar aanleiding van het tijdens de Europese
Raad van Feira aangenomen e-Europe Actieplan, een aantal Europese landen in
beweging begint te komen. In de recent aan de Tweede Kamer verzonden voortgangsrapportage
van De Digitale Delta wordt hier nader op ingegaan en wordt tevens aangegeven
welke aanvullende maatregelen het kabinet wil nemen om de Nederlandse positie
verder te verstevigen.114Welke positie (plaats) neemt Nederland in ten opzichte
van de biotechnologie binnen de EU en OESO-landen? (blz. 88)Qua wetenschappelijke basis kan Nederland zich nog altijd meten met de
internationale koplopers (o.a. VS, Duitsland, VK). Dat bleek al uit het onderzoek
van (Moret,) Ernst & Young uit 1998. Het aantal biotech-starters bleef
echter beduidend achter bij de concurrerende landen. Dat is zeker niet verbeterd
mede onder invloed van actieve overheidsprogramma's in het buitenland. Met
het Actieplan Life Sciences wil ik Nederland ook op dat vlak weer terugbrengen
bij de kopgroep van de wereld. Volgens het meest recente Ernst & Young
Annual Report (2000) neemt Nederland in Europa wat betreft het aantal Life
Sciences bedrijven een zesde plaats in na Duitsland, Groot-Brittannië,
Frankrijk, Zweden en Zwitserland. De verschillen tussen de landen zijn sterk
veranderd (en veranderen nog steeds) in het voordeel van landen met een actief
startersbeleid zoals m.n. Duitsland, Zwitserland en België/Vlaanderen.
Het Actieplan Life Sciences zal dan ook moeten bijdragen aan een versteviging
van de internationale positie van Nederland.115Hoe is de verdeling van de BTS (Besluit subsidies bedrijfsgerichte
technologische samenwerking)-middelen over grote, middelgrote en kleine bedrijven?
(blz. 90)In 1999 is ruim 40% van de BTS-beleidsgelden toegekend aan MKB-bedrijven
(0–249 werknemers). In absolute bedragen komt dat neer op ongeveer NLG
50 miljoen. De 40% is als volgt opgebouwd: ruim 16% gaat naar kleine ondernemingen
(0–49 werknemers) en 24% naar middelgrote ondernemingen (50–249
werknemers). Het MKB-aandeel van 40% in 1999 is overigens geen toevalstreffer,
ook in 1997 en 1998 lag het MKB-aandeel rond dit niveau. Van de totale BTS-gelden in 1999 werd 46% toegekend aan bedrijven met
250–9999 werknemers en 14% aan bedrijven met meer dan 10 000 werknemers.
Dat laatste aandeel is dus kleiner dan het aandeel van de categorie kleine
bedrijven, zeker als bedacht wordt dat hier ook een groot deel van de kennistellingen
wordt toegerekend.In 1999 werden 194 projecten ingediend voor de BTS-regeling, waarvan er
109 zijn gehonoreerd. In totaal is met de kosten van de in 1999 ingediende
projecten een bedrag van NLG 353,5 mln gemoeid. Hieraan draagt de BTS-regeling
in totaal NLG 124,2 mln bij.In 39% van de gehonoreerde projecten was het MKB (bedrijven met minder
dan 250 werknemers) penvoerder. In 61% van de gevallen zijn dit grote bedrijven.
Dit ligt voor de hand, omdat grote bedrijven immers vaak de mensen en de tijd
hebben om zo'n voorstel op te stellen, iets waaraan het MKB'ers nogal eens
ontbreekt.116Wanneer vindt de actualisering van de technologieradar
plaats? Kan een overzicht gegeven worden van de nieuwe technologie road-maps?
(blz. 90)De Technologieradar, die in 1998 is uitgekomen, heeft een 15-tal kansrijke
technologiegebieden geïdentificeerd die op de middellange termijn (10
jaar) van strategisch belang voor het Nederlandse bedrijfsleven zijn. EZ overweegt
momenteel of de Technologieradar op termijn geactualiseerd zou moeten worden,
waarbij echter ook wordt bezien of kan worden aangesloten bij andere initiatieven.
Immers, naast de Technologieradar zijn er ook andere mogelijkheden denkbaar
om op systematische wijze veelbelovende technologiegebieden te identificeren
waarop prioriteiten en keuzes in het beleid kunnen worden gebaseerd, bijvoorbeeld
een efficiënter gebruik van het systeem van wetenschaps- en technologieverkenningen
in Nederland (die worden uitgevoerd door verschillende organisaties als AWT,
KNAW en sectorraden), of het ontwikkelen van een soort «monitoringssysteem»
met behulp waarvan opkomende potentieel veelbelovende technologievelden vroegtijdig
worden herkend.In onderstaand schema wordt een overzicht gegeven van technology roadmaps:Afgerond• MachinebouwLopend• KatalyseIn oriëntatiefase• Elektromagnetisch VermogensTechnieken• Nieuwe materialen• Scheidingstechnologie117Wanneer kan er informatie worden gegeven over het functioneren
van de technische wetenschappelijke attaché's (TWA's)? Op welke wijze
bereikt de door hen opgedane kennis en know-how het Nederlandse bedrijfsleven?
(blz. 90)De door de TWA's opgedane kennis en know-how
worden onder meer via het blad Technieuws dat
10 maal per jaar uitkomt, onder de 6000 abonnees verspreid. Ook is de informatie
via de website www.technieuws.org toegankelijk
en worden de artikelen in enkele vakbladen gepubliceerd. Verder worden tijdens
de halfjaarlijkse bezoeken van de attaché's aan Nederland «spreekdagen»
voor het bedrijfsleven georganiseerd. Ook organiseren de TWA's
in hun land van vestiging zgn. rapporteursmissies voor bedrijven en instellingen
(in 1999 circa 30 missies) en bemiddelen zij bij technologische samenwerking
tussen Nederlandse en buitenlandse bedrijven. En tenslotte vragen Nederlandse
bedrijven en instellingen rechtstreeks informatie aan de TWA-posten. In 1999
ging het daarbij om zo'n 1500 vragen over de meest uiteenlopende onderwerpen.Het TWA-systeem (bestaande uit het netwerk van TWA-posten in het buitenland
en het centrale steunpunt op EZ in Den Haag) wordt in de komende maanden geëvalueerd,
de resultaten zullen in de loop van het voorjaar beschikbaar komen.118Waarom beperkt de BIT (Besluit subsidies bedrijfsgerichte
internationale technologieprogramma's)-Opkomende Markten zich tot Indonesië,
India, Zuid-Afrika en China? (blz. 95)De bilaterale technologiesamenwerking met opkomende Markten is in 1997
opgezet met een drietal landen bij wijze van pilot. Naderhand is China als
vierde land toegevoegd. Inmiddels bestaat de BIT-Opkomende Markten drie jaar
en zijn de nodige ervaringen opgedaan met het stimuleren en faciliëren
van technologiesamenwerking met Opkomende Markten. Op basis van deze ervaringen
wordt de financiële en inhoudelijke ondersteuning via het BIT-instrument
verder verbeterd. Tevens wordt momenteel in het kader van de stroomlijning
van de instrumenten voor R&D-samenwerking bezien of de BIT kan worden
opengesteld voor meer landen of zelfs generiek kan worden gemaakt.119Hoe staat Nederland er op het gebied van embedded software
voor ten opzichte van andere deelnemende landen aan ITEA? (blz. 95)Nederland heeft een goede uitgangspositie om tot de kopgroep van landen
te behoren op het terrein van embedded software. Dit geldt ook voor Europa
als geheel ten opzichte van Japan en de USA. In de studie «The competitiveness
of Europe's ICT Markets» (Booz, Allen en Hamilton, maart 2000) wordt
de embedded software sector als een belangrijke sector voor Europa gezien,
om twee redenen:– het is een omvangrijke sector (circa 30 tot 50 miljard Euro);– het betreft een sector die snel zal groeien, o.a. door de opmars
van PDA's (Personal Digital Assistants) en mobiele telefoons.Nederland is één van de belangrijkste participanten in het
ITEA programma: het Nederlandse aandeel in de totale ITEA-subsidiegelden is
circa 16%. Hiermee is Nederland nummer drie op de ranglijst van deelnemende
landen. De aandelen van de andere landen in de ITEA-subsidiegelden zijn: Frankrijk30% Duitsland17%België14% Italië 9% Finland 5%Spanje 3% Oostenrijk 1% Andere landen 5%120Waarom is een verlaging van de uitgaven van STW voorzien?
(blz. 103) Er is geen verlaging van de uitgaven voor STW voorzien. STW komt voor
op diverse subartikelen, namelijk 02.06.860 en 02.12.030. De toekenningen
en feitelijke uitgaven worden thans onder artikel 02.12.030 verantwoord. De
meerjarenraming voor de uitgaven op dit subartikel laat tot en met 2003 een
stijging zien.In 1999 waren de uitgaven voor STW NLG 18,4 mln. Voor 2000 is circa NLG
28,0 mln geraamd voor 2001 NLG 32,3 mln.121Waaruit bestaat de component ruimtevaart in artikel
02.08 «Bevordering van de vliegtuigindustrie en ruimtevaart»?
(blz. 105)Deze component behelst het nationale ruimtetechnologieprogramma (NLG 8
mln) dat door het NIVR wordt uitgevoerd.122Waarom is de definitieve besluitvorming inzake het
VEGA-project vertraagd? (blz. 105)De definitieve besluitvorming inzake VEGA is vertraagd van 1999 naar 2000
door discussie tussen Frankrijk en Italië over het VEGA-project. De discussie
spitste zich toe op de verwachte markt, het technologisch concept en het management.
Voor al deze zaken heeft de discussie tot een bevredigende conclusie geleid
waardoor het VEGA-project in 2000 van start gaat.123Hoe kan de internationale concurrentiepositie van de
civiele vliegtuigindustrie in Nederland worden versterkt? (blz. 105–106)In het Regeringsstandpunt Luchtvaartcluster is aangegeven dat om het Nederlandse
luchtvaartcluster in voldoende mate aansluiting te laten vinden bij internationale
vliegtuigontwikkelaars, tegelijk op zowel civiele als militaire programma's
moet worden ingezet en dat de industrie goed dient samen te werken met de
kennisinstituten en de ingenieursbureaus. Alleen op die wijze kan extra toegevoegde
waarde worden gegenereerd en kan een technologisch concurrerende positie worden
bereikt. Om het Nederlandse luchtvaartcluster te ondersteunen zijn twee subsidieregelingen
voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van vliegtuigen in het leven geroepen.
Eén regeling is gericht op het bereiken van aansluiting bij de ontwikkeling
en productie van de JSF en de andere op civiele vliegtuigontwikkeling. Doelstelling
is om de omvang van R&D op vliegtuiggebied in Nederland te stimuleren
en tegelijk de aan vliegtuigontwikkeling verbonden grote risico's te verkleinen
en daarmee de participatie van het Nederlandse luchtvaartcluster in ontwikkeling
en productie van zowel civiele als militaire vliegtuigen te bevorderen.124Is er gelet op de gerichte stimuleringsactiviteiten
voor de vliegtuigindustrie in andere EU-lidstaten en OESO-landen, sprake van
een «level playing field» voor de in Nederland gevestigde vliegtuigindustrie?
Heeft de regering zicht op de stimuleringsprogramma's in andere EU-landen
en zijn die ook allemaal goedgekeurd door de Europese Commissie? (blz. 105–106)De Europese Commissie geeft aan dat alle Europese landen, en met name
de landen die op enigerlei wijze bij Airbus zijn betrokken, zich houden aan
het bilaterale verdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten inzake
steunverlening voor de ontwikkeling van grote civiele vliegtuigen. Hierover
vindt regelmatig overleg plaats tussen de betrokken Europese landen,
waaronder Nederland, en de Europese Commissie. Alle Europese partijen willen
voorkomen dat de VS aanleiding wordt geboden om het bilaterale verdrag open
te breken. Een groot gedeelte van de stimulering van vliegtuigontwikkeling,
zowel in Europa als daarbuiten, vindt plaats onder militaire vlag en vereist
geen goedkeuring van de Europese Commissie en valt niet onder WTO-verdragen.
Het is daardoor niet mogelijk goed zicht te krijgen op het totaal aan stimuleringsactiviteiten.125In het regeringsstandpunt is uitgegaan van de kansen
die er liggen bij nieuw te ontwikkelen vliegtuigen (met name A3XX en JSF).
Liggen er ook kansen bij andere programma's en projecten, zowel bij Airbus
als bij Boeing als bij andere bedrijven? Oriënteert de Nederlandse vliegtuigindustrie
zich ook breder, inclusief upgrading-programma's voor bestaande vliegtuigen?
Liggen er ook kansen in nieuwe technologiegebieden, anders dan reeds genoemd
in de ADL-studie? Is de regering bereid een bredere oriëntatie van de
Nederlandse vliegtuigindustrie te faciliteren op een wijze vergelijkbaar met
die voor de A3XX? (blz. 105–106)Het Nederlandse luchtvaartcluster oriënteert zich breder dan alleen
op Airbus en JSF. Conform het Regeringsstandpunt richt de stimulering door
de overheid zich nu alleen op de meest kansrijke programma's (Airbus en JSF)
en op de in de ADL-studie genoemde meest kansrijke technologie-gebieden. Binnenkort
verwacht ik een advies van de Raad van Advies van het NIVR aangaande stimulering
van het Nederlandse luchtvaartcluster op het civiele vlak en iets later ook
een advies over de economische, industriële en technologische aspecten
van de vervanging van de F-16. Ik verwacht dat met name in dat eerste advies
ingegaan zal worden op een mogelijke intensivering van de middelen ten behoeve
van de A3XX indien Airbus in 2001 een definitief positief besluit neemt en
op mogelijkheden voor het Nederlandse luchtvaartcluster in programma's naast
de A3XX en de JSF. Op basis van dat advies zal ik nagaan of een actualisatie
van het Regeringsstandpunt Luchtvaartcluster gewenst is.126Is er in het budget onder artikel 02.08 alsmede in
het NIVR Revolving Fund uitsluitend ruimte voor financiering van op de Airbus
A3XX gerichte ontwikkelingsprojecten, of worden ook andersoortige projecten
gefinancierd? (blz. 105–106)Conform het Regeringsstandpunt Luchtvaartcluster wordt het luchtvaartdeel
van het budget onder artikel 02.08 alleen gebruikt voor de financiering van
op Airbus gerichte ontwikkelingsprojecten. Het budget biedt geen ruimte voor
financiering van andersoortige projecten. Het ten behoeve van de JSF-regeling
onder 02.08 opgenomen budget is reeds uitgeput.Daarnaast zijn op 02.08 voor 2001 middelen gereserveerd voor het nationale
ruimtetechnologieprogramma (NLG 8 mln) en een bijdrage aan de bureaukosten
van het NIVR (NLG 4 mln). Het NIVR Revolving Fund is momenteel vrijwel uitgeput
en ook vanuit dat fonds worden geen andersoortige projecten gefinancierd.
Middelen vanuit het NIVR Revolving Fund kunnen alleen opnieuw worden ingezet
met toestemming van de Minister van Economische Zaken.127Wat wordt verstaan onder «substantiële technische
en financiële risico's» van ontwikkelingsprojecten in het kader
van de TOP (Technische Ontwikkelings Projecten)-regeling? (blz. 107)De eis van «substantiële technische risico's en daaruit voortvloeiende
financiële risico's» is gelijk aan de eis uit de TOK-regeling.
Aan het project moeten duidelijke technische risico's verbonden
zijn, waarvan de financiële gevolgen de draagkracht van de onderneming
te boven gaan en waarbij niet op een andere wijze in de behoefte aan financiering
kan worden voorzien. De technische en economische risico's mogen ook niet
zó groot zijn, dat getwijfeld moet worden aan de slaagkans van het
project.128Hoe kan worden verklaard dat de verplichtingen voor
de WBSO (post 02.09) in 2001 ten opzichte van 2000 afnemen (NLG 99 mln naar
NLG 88 mln), gelet op de toegezegde verhoging van het WBSO-budget? (blz. 107)Artikel 02.09 Speur- en ontwikkelingswerk heeft betrekking op technische
ontwikkelingskredieten en niet op de WBSO. De verplichtingenruimte voor de
WBSO is onderdeel van de begroting van het Ministerie van Financiën.
Op bladzijde 85 van de Artikelsgewijze Toelichting van de EZ-begroting staat
wel het budget genoemd in de matrix van technologiestimuleringsregelingen:
NLG 704 mln in 2001. In 2000 was het budget NLG 645 mln.129De MKB-deelname aan TOK bedroeg circa 85%. Wordt een
dergelijke deelname ook verwacht aan de – grotere – TOP-regeling?
(blz. 108)Uit de evaluatie van Bureau Bartels (2000) blijkt dat in de periode 1997–1999
gemiddeld 94% van de toegewezen aanvragen een MKB-bedrijf (< 200 werknemers)
betrof. Hiermee was 70% van het toegezegde kredietbedrag gemoeid.De verwachting is dat deze percentages in de TOP-regeling minimaal gelijk
zullen blijven. In de eerste plaats heeft de TOP-regeling verschillende faciliteiten
voor MKB-bedrijven: een verhoging van het subsidiepercentage van 25% naar
35%, een voorstudiefaciliteit en een bevoorschotting van 25% van het subsidiebedrag
meteen na de subsidietoezegging. In de tweede plaats is het subsidiebedrag –
in tegenstelling tot de TOK – in de TOP-regeling gemaximeerd op NLG
11 mln per project. Hierdoor zal waarschijnlijk het gemiddelde kredietbedrag
voor niet-MKB-bedrijven afnemen. Daar tegenover staat dat de bovengrens van
25 000 werknemers is losgelaten, waardoor ook zeer grote bedrijven kunnen
deelnemen.Overigens zal de TOP-regeling aansluiten bij de MKB-definitie die de Europese
Commissie hanteert: minder dan 250 werknemers met aanvullende voorwaarden
ten aanzien van jaaromzet en zeggenschap.130Hoe verhoudt zich het (als hoogste prioriteit aangemerkte)
expertisecentrum van de stichting WeTeN tot het kenniscentrum van de stichting
AXIS? (blz. 110–111)De missie van WeTeN is: hoe krijg je bij het brede publiek enthousiasme
voor, inzicht in, een mening over wetenschap en techniek. De missie van Axis
is: hoe krijg je jongeren zover dat zij in de techniek gaan studeren en (blijven)
werken.Het werkgebied en de doelgroep van beide organisaties zijn verschillend.
In slechts enkele gevallen zijn doelgroep en werkterrein van Axis en WeTeN
hetzelfde, in die gevallen werken zij ook samen.Voor de «bèta-techniek problematiek» zijn ze namelijk
wel beide van belang: WeTeN draagt bij aan het algemene enthousiasme en draagvlak
voor bèta-techniek, dat nodig is als basis voor de werkzaamheden van
Axis om het specifieke enthousiasme te kweken om het als werkveld te kiezen. 131Waarom is op grond van de uitkomst van de evaluatie
van het instrument Technologieradar niet besloten te stoppen met de workshops?
(blz. 112)Onderscheid moet worden gemaakt tussen de Technologieradar en de door
EZ georganiseerde workshops. De in 1998 gepubliceerde technologieradar was
een rapport, waarin een 15-tal technologievelden geïdentificeerd zijn,
die op de middellange termijn (maximaal 10 jaar) van strategische betekenis
zouden zijn voor de Nederlandse industrie. Als vervolg op deze studie is door
EZ een serie van acht workshops georganiseerd voor partijen uit bedrijfsleven
en de kennisinfrastructuur op onderstaande gebieden. Uitgangspunt van de workshops
was een dialoog te stimuleren tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen,
om de onderlinge samenwerking en afstemming op het gebied van strategisch
onderzoek te verbeteren.Uit een evaluatie van de georganiseerde workshops is gebleken, dat de
acht gehouden workshops een goed gedocumenteerde discussie hebben opgeleverd
over de samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen. Een aantal
workshops heeft weinig opgeleverd door een verschil in perceptie met betrekking
tot de rol van EZ: EZ zag zichzelf in de rol van makelaar/schakelaar, met
andere woorden faciliterend. De betrokken partijen zagen EZ als participator
en geldschieter. Workshops kunnen een bijdrage leveren aan de vormgeving van
het technologiebeleid indien de rollen van partijen en doelstellingen van
workshops eenduidig gecommuniceerd worden.Desondanks heeft een aantal workshops een positief vervolg gekregen. De
workshop Genomics heeft geleid tot het IOP-programma Genomics en het NWO-programma
Bio-informatica.132Welke Tti's (Technologische Topinstituten) willen vanwege
uitbreiding van het aantal deelnemende bedrijven het onderzoeksbudget verhogen?
(blz. 113)Bedrijven die deelnemen, leveren een bijdrage aan het onderzoeksbudget.
Hierdoor wordt het onderzoeksbudget automatisch vergroot. Uitbreiding van
het onderzoeksbudget is actueel bij Het WCFS (Wageningen Centre for Food Sciences).
Recent is CSM tot WCFS toegetreden. Het NIMR (Netherlands Institute for Metals
Research) heeft twee nieuwe deelnemers, namelijk Koninklijke Nedschroef Holding
NV en Philips Centre for Industrial Technology. Bij het DPI (Dutch Polymer
Institute) is men bezig om nieuwe bedrijven te interesseren voor deelname.133Kan een toelichting gegeven worden op het functioneren
van de TTi's? Wanneer vindt de evaluatie plaats? (blz. 113)De onderzoeksprogramma's van de TTI's draaien nu vrijwel volledig. Ook
aan de benutting van de subsidie is dat te merken. In het aanloopjaar 1997
werd 70% van de toegezegde subsidie benut, in 2000 zal dat naar verwachting
ruim 90% zijn.Uit verslagen en gesprekken over 1999 blijkt dat de TTI's over het algemeen
op de goede weg zijn om hun missie en doelstellingen te realiseren en adequaat
inspelen op veranderingen in hun omgeving. De interactie tussen kennisinstellingen
en de industrie neemt toe. De belangstelling van andere bedrijven voor deelname
is groeiende. De internationale netwerkvorming komt goed op gang. Verder blijken
de TTI's nu iets gemakkelijker dan universiteiten gekwalificeerde onderzoekers
te kunnen vinden. Dat neemt niet weg dat een aantal punten bijzondere aandacht
behoeft. Met name het punt van de dubbele loyaliteit van onderzoekers met
betrekking tot de deelnemende universiteit of instelling en het
TTI zelf vereist continue aandacht.De tussenevaluatie TTI's vindt plaats in 2001 en moet uiterlijk 1 september
2001 volledig zijn afgerond.134Hoe wordt de «continuering innovatie na beëindiging
van KIM (Kennisdragers in het MKB)-project» gemeten? Is dit gelijk aan
het percentage KIM'ers dat in dienst is getreden? (blz. 114)Of continuering van innovatie na beëindiging van een KIM-project
plaatsvindt, is één van de vragen die aan de betrokken ondernemer
wordt gesteld in de evaluatie na afloop van een KIM-project. Het gaat hier
dus om een ander gegeven dan het percentage KIM'ers dat in dienst is getreden
bij de ondernemer na afloop van het KIM-project.135Waarom draagt het ministerie van EZ met betrekking
tot het instrument IOP (Innovatiegerichte Onderzoek Programma's) wel bij aan
de aanschaf van machines en apparatuur ten behoeve van universiteiten en andere
non-profitonderzoeksinstellingen, maar in het kader van het amendement-Hindriks
c.s. niet aan de aanschaf van machines en apparatuur voor het VMBO? Wat is
de rol van het ministerie van OC&W bij IOP? (blz. 116–117)Het IOP-instrument subsidieert specifiek wetenschappelijk en technologisch
onderzoek ter bevordering van het innovatievermogen van het bedrijfsleven
bij publieke onderzoeksinstellingen. Dit raakt aan de kernverantwoordelijkheid
van EZ. Ook de modernisering van de uitrusting van VMBO-scholen acht EZ van
groot belang. De primaire verantwoordelijkheid op dit terrein ligt echter
bij OC&W.136De ambitie van GigaNet behelst het operationaliseren
van een 80 Gbits/s netwerk in 2002. Hoe verhoudt dit netwerk zich met de snelheden
van netwerken in de ons omringende landen per 2002? (blz. 117)Voor zover thans bekend zal het Nederlandse onderzoeksnetwerk dat in het
kader van GigaPort wordt gerealiseerd in 2002 een beduidend hogere snelheid
hebben dan vergelijkbare netwerken in ons omringende landen. In Duitsland
en Scandinavië bestaan weliswaar ook ideeën om tot gigabit-netwerken
te komen maar dat heeft nog niet geleid tot concrete plannen met bijbehorende
investeringen. Vooralsnog wordt daar volstaan met enkele regionale proeven.
Nederland loopt op het vlak van de onderzoeksnetwerken dus duidelijk voorop
in Europa.137Hoe verklaart de regering de grote schommelingen van
uitgaven voor artikel 03.03 bevordering structuurversterking ten opzichte
van de begroting 2000? (blz. 119)De laatste projecten onder deze faciliteit lopen rond deze jaren af. In
verband met de eindafrekening van deze projecten zijn de uitgaven in 2000
relatief hoog.138Hoeveel is in totaal begroot voor het Dreamstart-project?
(blz. 120)Voor het Dreamstartproject is in totaal NLG 9,6 mln begroot, verdeeld
over drie jaar. 139Waarom heeft het ministerie van EZ het voornemen de
Industriefaciliteit te beëindigen? Welke punten van onderhandeling zijn
er met de betrokken partijen? (blz. 126)Het aantal verstrekte kredieten onder de Industriefaciliteit is beperkt
gebleven, en er worden geen verstrekkingen meer verwacht. Hieruit valt af
te leiden dat de markt geen behoefte meer heeft aan de faciliteit. Dit heeft
bij de participanten in de faciliteit (waar onder EZ) het voornemen doen ontstaan
de faciliteit niet te continueren.Genoemde onderhandelingen hebben betrekking op de afwikkeling van de bestaande
onderlinge financiële relaties.140Hoe groot is het aandelenvermogen van de staat bij
de BOM, NOM en LIOF op dit moment? (blz. 128)Het aandelenvermogen van de staat bij de genoemde ontwikkelingsmaatschappijen
is als volgt:BOM: nominaal NLG 22 089 000,– (64,5%)Liof: nominaal NLG 111 008 000,– (94,4%)NOM: nominaal NLG 114 328 000,– (99,9%)141Kan toelichting worden gegeven over de projecten van
REONN? Welke doelstellingen zijn er op basis van de indicatoren zoals gehanteerd
door REONN? (blz. 132)De projecten moeten passen in één van de 48 maatregelen
van «Kompas voor het Noorden», dat u is toegezonden door het Samenwerkingsverband
Noord-Nederland (SNN). Voor de financiering van 26 van deze maatregelen zijn
EZ-middelen (REONN) opgenomen. Het betreft maatregelen waarin projecten passen
zoals bijvoorbeeld de aanleg en revitalisering van bedrijventerreinen, regelingen
zoals de IPR, verbetering van de toeristische infrastructuur en kennisprojecten
voor het MKB.De hoofddoelstelling van «Kompas voor het Noorden» is «het
verkleinen van het faseverschil (tussen het Noorden en de rest van Nederland)
door een versterking van de economische groei in samenhang met behoud en versterking
van de natuurlijke, landschappelijke en milieuwaarden». Deze hoofddoelstelling
is uitgewerkt in sub-doelstellingen voor drie deelprogramma's. Voor het deelprogramma
Economische kerngebieden/Versterking marktsector is de doelstelling «versterking
van de marktsector en concentratie van wonen en werken in economische kerngebieden»
of wel «het bevorderen van een versterkte economische groei».
De doelstelling voor het deelprogramma Stedelijk gebied is «een verdergaande
concentratie van wonen en werken in de steden om daarmee de stedelijke economie
te stimuleren en het draagvlak voor voorzieningen te verbreden en ervoor te
zorgen dat Noord-Nederland ook op langere termijn over vitale, bereikbare
steden beschikt.» Voor het deelprogramma Landelijk gebied geldt als
doelstelling «het creëren c.q. het verbeteren van een aantrekkelijke
omgeving, als essentiële voorwaarde voor een gezonde en evenwichtige
ontwikkeling van Noord-Nederland».Het beleid wordt getoetst aan de hand van negen beleidsindicatoren: werkgelegenheid,
werkloosheid, participatiegraad, sectorstructuur, diversificatie economische
activiteiten, innovativiteit, toename economische activiteiten in kernzones,
stuwende karakter van de noordelijke economie en toename economische activiteiten
in het Noorden als geheel. 142Wordt de op grond van het amendement Hindriks-Van Walsem
de beschikbare NLG 100 mln geheel besteed aan herstructureringsprojecten?
Zo nee, hoeveel niet? (blz. 138)De NLG 100 mln zal worden toegevoegd aan het budget van de Tenderregeling
Investerings Programma's Provincies (TIPP). Daarmee komt het totale budget
voor de TIPP op NLG 300 miljoen. Naar verwachting zal een aanzienlijk gedeelte
van het budget worden besteed aan herstructureringsprojecten. Welk deel dat
exact is valt op voorhand niet te zeggen. Wel zal door middel van het gebruik
maken van de mogelijkheid van het vaststellen van de wegingsfactoren bij ministeriële
regeling een grotere nadruk worden gelegd op de herstructurering van bedrijventerreinen.143Kan de regering een nauwkeuriger inzage geven in de
besteding van het budget voor onderzoek en evaluatie? (blz. 138)Het totale onderzoeksbudget voor 2000 bedraagt NLG 8,6 mln. Een groot
deel daarvan is bestemd voor de projecten PMR en ONL (beiden circa NLG 3 mln).
Het resterende budget is beschikbaar voor onderzoek op het gebied van ruimtelijk
en regionaal economische ontwikkelingen, bedrijventerreinen, het ruimtelijke
ordenings- en milieubeleid en het toeristisch beleid. Naar verwachting zullen
aan het eind van het jaar ongeveer 55 onderzoeken zijn afgerond.144Kan de regering toelichten welke concrete projecten
uit de extra beschikbare middelen voortvloeiend uit het amendement Hindriks-Van
Walsem ondersteund worden? Hoeveel van deze extra middelen worden in 2000,
2001, 2002 en 2003 uitgegeven? (blz. 138)Voor wat betreft de soort projecten wordt verwezen naar het antwoord op
vraag 142. Bij Najaarsnota zal de verdeling van het (verplichtingen)- budget
voor de TIPP (inclusief de NLG 100 mln uit het amendement Hindriks c.s.) over
de periode 2001 tot en met 2003 aan de Kamer worden voorgelegd. Het budget
voor de eerste tender – die dit najaar van start gaat – bedraagt
NLG 50 mln. Bij ministeriële regeling wordt de verdeling van het budget
over de periode 2001 tot en met 2003 vastgesteld en bekend gemaakt, voorafgaand
aan de betreffende tender.145Hoeveel van de 90 subsidie-aanvragen voor het stimuleringsprogramma
duurzame bedrijventerreinen zijn gehonoreerd? (blz. 138)Van de 90 subsidie-aanvragen zijn er 59 gehonoreerd.146Kan er inzicht gegeven worden in de resultaten van
alle projecten die uitgevoerd zijn in het kader van het Grotestedenbeleid
(GSB) en de stadseconomie? (blz. 138)De GSB-systematiek is een vorm van meerjarige programmafinanciering met
uitwerkingsvrijheid voor de concrete invulling van projecten en financiële
en inhoudelijke verantwoording door de steden van aktiviteiten en resultaten
aan het eind van de convenantsperiode.Het gevraagde inzicht in (concrete) projecten en resultaten kan derhalve
pas worden gegeven na 2003.Wel is uit een onderzoek door SGBO naar de inhoud van de stedelijke ontwikkelingsplannen
(MOP's) enig nader inzicht op programmaniveau te ontlenen. Zo
blijkt dat «fysieke condities voor economische structuurversterking»
het – gezamenlijk door EZ en VROM vorm gegeven– prestatieveld
is dat gemiddeld de meeste aandacht heeft gekregen in de ISV-programma's in
de stedelijke plannen (vooral bedrijfsruimte voor starters, herstructurering
bedrijventerreinen, stimuleren kansrijke clusters). Tevens scoort economie
relatief hoog in de uitwerking naar beoogde meetbare prestaties.De intern opgestelde dwarsdoorsnedes bevestigen het beeld dat de economische
pijler in de MOP's een stevige en ambitieuze plek heeft verworven.Inmiddels is een nadere externe analyse uitgezet naar de inhoud van de
economische pijlers van de MOP's. De resultaten daarvan worden eind november
verwacht.147Wat zijn de verschillen in doelstelling en inzet tussen
de volgende instrumenten: herstructureringsprojecten (Tender Investeringsprogramma's
Provincies (TIPP) 04.10), het stimuleringsprogramma duurzame bedrijventerreinen
(04.10), het revitaliseren van verouderde bedrijventerreinen in het kader
van de ondersteuning van de fysieke stadseconomie (04.10) en de stimulansen
duurzame bedrijventerreinen in Programma-activiteiten industrie (09.03)? (blz.
138–140)De TIPP is een landelijke regeling en heeft als doelstelling de bevordering
van tijdige beschikbaarheid van voldoende ruimte, zowel in kwantitatieve als
in kwalitatieve zin, voor bedrijvigheid. Dit ter versterking van het regionaal
investeringsklimaat en daarmee van de toekomstige ontwikkeling van de Nederlandse
economie. De tenderregeling stimuleert en ondersteunt provincies, in nauwe
samenwerking met gemeenten, bij de ontwikkeling en herstructurering van bedrijventerreinen.
Hiervoor is over de periode 2000 tot en met 2003 in totaal NLG 300 mln beschikbaar.
Ook beoogt de TIPP een stimulans te geven aan de totstandkoming van provinciaal-economische
visies en van niet-fysieke beleidsvoornemens (scholing, technologie en dergelijke)
die belangrijk zijn voor de kwaliteit van het regionale investeringsklimaat.Het stimuleringsprogramma Duurzame Bedrijventerreinen heeft als doelstelling
het verminderen van de milieubelasting door bedrijventerreinen door middel
van het efficiënter omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Het programma
is landelijk van aard en maakt onderdeel uit van het Besluit subsidies energieprogramma's
(BSE), waarvoor de EZ-uitgaven zijn opgenomen in het budget van de programma-activiteiten
industrie (artikel 09.01.110). Het stimuleringsprogramma duurzame bedrijventerreinen
beslaat momenteel een budget van NLG 30 mln en loopt tot en met 2002. De middelen
worden ingezet om haalbaarheidsonderzoek en kennisoverdracht te bevorderen
op het gebied van energie- en grondstoffengebruik. Revitaliseren van verouderde
bedrijventerreinen voor de ondersteuning van de stadseconomie is een belangrijk
onderwerp van de economische pijler van het grotestedenbeleid (GSB). Deze
pijler bestaat uit twee onderdelen: fysieke stadseconomie en niet-fysieke
stadseconomie. Het onderdeel fysieke economie is ondergebracht in het Innovatiebudget
Stedelijke Vernieuwing. Aan de betrokken steden (G30) is gevraagd in hun ontwikkelingsprogramma's
o.a. aandacht te schenken aan revitaliseren van verouderde en ontwikkelen
van nieuwe bedrijventerreinen en aan verbetering van de bereikbaarheid van
economische locaties. Voor het fysieke stadseconomiebudget is voor de periode
2000 tot en met 2004 een bedrag beschikbaar van NLG 255,6 mln voor de G30.148Kan een overzicht gegeven worden van de uitgaven ten
behoeve van toeristisch-recreatieve projecten, inclusief de uitgaven ten behoeve
van de stadseconomie (met betrekking tot toerisme)? (blz. 142)Voor wat betreft toerisme binnen stadseconomie en de nadere uitwerking
in concrete projecten (GSB) wordt verwezen naar het antwoord op vraag 146.
Ook hier geldt dat vele steden (22 van de G25) mede inzetten op een programmatisch
onderdeel toerisme als een van de kansrijke sectoren binnen de economische
pijler. Het gaat dan om zowel fysieke maatregelen (aantrekkelijke buitenruimten,
opknappen beeldbepalende gebouwen in binnenstad), als organisatorische zaken
(bijvoorbeeld de promotie en informatieverschaffing). De mate waarin en ambitie
waarmee wisselt uiteraard sterk, van het stimuleren van regionaal dagtoerisme
tot meer internationaal verblijfstoerisme.Van de post «Toeristische dienstverlening/informatievoorziening»
ten bedrage van NLG 2 mln is NLG 1 mln tot nu toe verwerkt in de programmabijdrage
aan de Stichting Toerisme/Recreatie AVN, die daarmee zal overgaan naar de
nieuwe fusieorganisatie TRN.Van de resterende NLG 1 mln noem ik als voorbeeld een mogelijke projectbijdrage
aan het CBS voor de implementatie van de OECD- en WTO-richtlijnen met betrekking
tot de «Tourism Satellite Accounts».Bovendien wordt inmiddels (bij Najaarsnota) een bijdrage van NLG 7,7 mln
voorgesteld als vervroegde en definitieve afwikkeling van de inspanningsverplichting
van EZ voor de stimulering van het toeristisch-recreatieve toervaartnet (BRTN).149Hoe kan de afname van de bijdrage van het bedrijfsleven
in het Nationaal Bureau voor Toerisme (NBT) worden verklaard? Hoe groot is
het aandeel van het bedrijfsleven in het Toerisme Recreatie Nederland (TRN)?
(blz. 143)Belangrijkste reden voor de afname is het wegvallen van de vaste bijdrage
van de KLM aan het NBT in het kader van de algemene bezuinigingsmaatregelen
die de KLM heeft doorgevoerd.Het precieze aandeel van het bedrijfsleven in TRN zal duidelijk worden
uit de tweede helft november bij EZ in te dienen eerste jaarbegroting van
de nieuwe organisatie. Naar verwachting zal dit rond de 45% liggen.150Wat is de bijdrage van het Ministerie van EZ aan het
Nederlands Congres Bureau? (blz. 143)Het Ministerie van EZ draagt jaarlijks circa NLG 2,5 mln bij aan het Nederlands
Congres Bureau.151Hoe kunnen de pieken in uitgaven in 2001 en 2003 worden
verklaard? (blz. 144)De uitgavenpieken in 2001 en 2003 kunnen worden verklaard uit de raming
van de kasuitfinanciering van de bijdrage voor de herstructurering van de
Rijkswerf Den Helder. Deze raming in de EZ-begroting is opgesteld op basis
van een voorlopige kasplanning van het project van de gemeente Den Helder.
Hoewel de totaalomvang van NLG 68 mln ongewijzigd zal blijven, kan de raming
over de jaren heen nog worden bijgesteld op basis van de definitieve kasplanning
en – in later jaren – naar aanleiding van de voortgang van het
project.152Onder begrotingspunt 02.12 is een evaluatie weergegeven
«99–35 Instrument Vrouw en Techniek». Welke lessen getrokken
uit deze evaluatie worden betrokken bij het beleid inzake vrouwelijk
ondernemerschap? (blz. 147)Het project Vrouw en Techniek had betrekking op het vraagstuk hoe meisjes
en vrouwen enthousiast te krijgen voor technische vakken en beroepskeuzes.
Als zodanig had het project dus geen betrekking op vrouwelijk ondernemerschap.
Niettemin zal meer aandacht van vrouwen voor techniek er ook toe leiden dat
vrouwen die een eigen bedrijf beginnen vaker kiezen voor de techniek. Dit
zou een gunstige ontwikkeling zijn; zoals bekend hebben technostarters een
relatief hoog innovatief gehalte en vertonen zij bovendien een vier keer zo
hoge werkgelegenheidsgroei als ander startende ondernemingen.153Wie voert de onderzoeken uit die op grond van artikel
05.21 Marktwerking worden gedaan? (blz. 152–153)Het betreft hier zeer diverse onderzoeksprojecten die bijvoorbeeld betrekking
hebben op oriënterend of agenderend onderzoek in een bepaalde sector,
op het ontwikkelen van marktwerkingsinstrumenten of op evaluatie van beleidsmaatregelen.
De diverse onderzoeken worden afhankelijk van de benodigde expertise uitgevoerd
door een breed scala aan onderzoeksbureaus (commerciële bureaus, universiteiten,
enzovoort).154Wat doet de regering om een tweede WTO-ronde tot een
succes te maken? (blz. 158)Aangezien de door de regering en de EU nagestreefde nieuwe WTO-ronde de
eerste zou zijn die onder de nieuwe organisatie zou plaatsvinden (ten tijde
van de Uruguay-ronde bestond de WTO nog niet), is van een tweede WTO-ronde
vooralsnog geen sprake.Bij de nagestreefde eerste ronde is het allereerst zaak ervoor te zorgen
dat deze er komt en dat deze een evenwichtige agenda krijgt. Wat dat laatste
betreft zij verwezen naar de brief van Staatssecretaris Ybema aan de Kamer
van 12 november 1999 (Kamerstukken II 1999/2000, 25 074, nr. 31).Of die ronde er komt, is nog allerminst zeker. De regering probeert die
totstandkoming met name te bevorderen door er binnen de EU voor te pleiten
dat deze zich open opstelt tegenover de wensen en verlangens van andere WTO-partners,
met name die van ontwikkelingslanden, en dat zij vertrouwenwekkende concrete
signalen afgeeft waaruit blijkt dat de EU serieus bereid is om de ontwikkelingslanden
tegemoet te komen. Een van de vruchten van de inspanningen van de regering
is een recent voorstel van de Europese Commissie om de minst ontwikkelde landen
vrije markttoegang te bieden voor alle producten behalve wapens.155Worden daar waar in de begroting sprake is van instrumenten
met betrekking tot export en investeringen voor opkomende markten, deze instrumenten
voor alle opkomende markten zoals die in het rapport «Opkomende markten:
ontwikkelingen en perspectieven» (juni 2000) van het ministerie van
EZ zijn genoemd, opengesteld? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? (blz. 158–175)De selectie van opkomende markten zoals opgenomen in genoemd halfjaarlijks
rapport geschiedt op basis van vijf criteria (marktomvang, niet «Westers»
land, ontwikkeling, dynamiek van economie, aandeel in de wereldeconomie).
De selectie van deze landen heeft met name als doel het Nederlandse bedrijfsleven
te informeren over marktkansen. De grondslag is dan ook anders dan de grondslag die wordt gehanteerd bij
landenselectie voor financiële instrumenten. Bij het beleid op opkomende
markten gaat het om samenhang tussen de financiële (subsidies, opdrachten
en garanties) en niet-financiële (voorlichting, handelsmissies, economische
diplomatie) instrumenten. Het financiële instrumentarium wordt daarbij
in principe zoveel mogelijk opengesteld voor alle opkomende markten, waar
dat op basis van internationale afspraken mogelijk is. Daarnaast zijn er instrumenten
die speciaal zijn afgestemd op de specifieke situatie in een regio (zoals
bijvoorbeeld het PSO voor Oost-Europa).156Hoe kan de verdriedubbeling van het budget na 1999
voor post 030 worden verklaard? (blz. 159)De toename van dit budget kan als volgt worden verklaard. In het kader
van een beperkte stroomlijning binnen dit hoofdbeleidsterrein is met ingang
van de ontwerpbegroting 2000 een drietal contributies op dit onderdeel samengevoegd
(OESO-CCET; voorheen artikel 07.05–111), Organisation Mondiale de la
Propriété Intellectuelle/World Intellectual Property Organisation
(OMPI/WIPO) en de bijdrage aan de uitvoering van het Energiehandvest (voorheen
0701-040 respectievelijk 060). Voorts is toegevoegd een structurele bijdrage
voor uitvoering van het Zeerechtverdrag en de loon- en prijsbijstelling.157Aan welke voorwaarden moet een land voldoen om door
de regering als «opkomende markt» te worden beschouwd? (blz. 161)Een algemeen aanvaarde definitie van het veel gebruikte begrip «opkomende
markten» bestaat niet. Meestal wordt het begrip gebruikt als verzamelnaam
voor ontwikkelingslanden en transitielanden die het economisch goed doen of
waarvan verwacht wordt dat ze het op niet al te lange termijn goed zullen
gaan doen. Om tot een preciezere afbakening van het begrip te komen zijn door
het Ministerie van Economische Zaken enkele selectiecriteria ontwikkeld. Deze
zijn neergelegd in de op 22 juni jl. door de Staatssecretaris van Economische
Zaken aan de Tweede Kamer gezonden publicatie Opkomende Markten; ontwikkelingen
en perspectieven (juni 2000).Uitgangspunten bij het ontwikkelen van de criteria waren:1 Dat er sprake is van een land met een behoorlijk grote binnenlandse
markt en een relatief laag inkomen per hoofd.2 Dat er sprake is van een relatief snelle economische groei of een verwachte
relatief snelle groei.3 Dat er sprake is van een relatief belangrijke partner in het internationale
economische verkeer.4 Dat EU lidstaten en andere hoogontwikkelde landen worden uitgesloten.Deze uitgangspunten hebben er toe geleid dat een land als opkomende markt
wordt beschouwd wanneer het:– Een BBP heeft van meer dan $40 mld. (in 1998);– Geen lid is van de EU en niet tot de Westerse ontwikkelde landen
behoort;– Een BBP per hoofd van de bevolking heeft dat niet hoger is dan
dat van Nederland (1998, gemeten in koopkrachtpariteit);– In de periode 1997–1999 of in
de periode 2001–2003 sneller groeide/zal groeien dan het OESO-gemiddelde;– Een aandeel heeft in de wereldimport van goederen (1997–1999) of in de mondiale inkomende directe buitenlandse investeringen
(1996–1998) van meer dan 0,3%. Het toepassen van deze selectiecriteria levert een groep van 24 opkomende
markten op (Argentinië, Brazilië, Chili, China, Colombia, Filippijnen,
Hongarije, India, Indonesië, Israël, Maleisië, Mexico, Nigeria,
Peru, Polen, Rusland, Taiwan, Thailand, Tsjechië, Turkije, Venezuela,
Verenigde Arabische Emiraten, Zuid-Afrika en Zuid-Korea).158Voor 2001 wordt als streefgetal uitgegaan van 850 exportstrategieën.
Hoe verhoudt dit streefgetal zich tot het «oude» gebruik van het
PSB en de SEM (Subsidieregeling Exportmedewerker Midden- en kleinbedrijf)?
(blz. 161)De doelstelling van 850 exportstrategieën voor 2001 ligt in lijn
met de doelstellingen voor 1999 en 2000 van respectievelijk 750 en 850. Het
wordt als een reëel aantal gezien door alle bij de uitvoering betrokken
partijen, zoals de EVD, MKB-NL en de KvK's. Zeker gezien het feit dat in 1999 914
(gecorrigeerd cijfer) exportstrategieën gerealiseerd zijn en tot nog
toe in 2000 560 (stand per 26 oktober 2000). Twee factoren kunnen de
doelstelling van 850 voor 2001 in gevaar brengen: het gebrek aan voldoende
gekwalificeerd personeel bij het MKB en de aanhoudend hoge binnenlandse vraag
die de belangstelling voor nieuwe exportinitiatieven zou kunnen verminderen.159Hoeveel projecten worden gesteund in het kader van
IFOM (Investeringsfaciliteit Opkomende Markten)? (blz. 161)In de periode 1993 tot en met het tweede kwartaal 2000 zijn ruim 70 kredieten
verstrekt, met een totaal uitstaand bedrag van circa NLG 200 mln per 30 juni
jl. Met deze (achtergestelde) kredieten worden investeringen ondersteund van
ondernemingen in opkomende markten, waarin een Nederlandse MKB-onderneming
participeert. Het grootste deel van de kredieten is verstrekt aan bedrijven
in Centraal- en Oost-Europa, echter de belangstelling m.b.t. andere opkomende
economieën als India, China en Zuid-Afrika neemt toe. Bedragen per bedrijf
variëren van minimaal NLG 100 000 tot maximaal NLG 5 mln. NIB Capital
Bank is de uitvoerder van dit instrument en verstrekt de kredieten. EZ staat
bij ieder krediet voor 90 of 95% borg.160Welk deel van artikel 07.02 is in 1999 niet besteed?
Was er in eerdere jaren ook sprake van een dergelijke ruimte? Wat wordt bedoeld
met «financiering van de kasgevolgen van de PSB/SEM-toevoeging»?
Heeft de «totale eindejaarsmarge» van NLG 17,95 mln betrekking
op de gehele begroting van EZ? (blz. 163)In 1999 is het artikel 07.02 meer dan volledig uitgeput. Er is dus geen
sprake van een niet besteedde ruimte op artikel 07.02. De onbesteed gebleven
ruimte waar naar wordt verwezen heeft betrekking op de «totale eindejaarsmarge»
van het HGIS-deel van de EZ-begroting.Het beschikbare verplichtingenbedrag voor PSB/SEM wordt met NLG 13 mln
in 2000 en NLG 10 mln in 2001 opgehoogd. Om deze ophoging van de verplichtingen
te kunnen betalen zijn extra kasmiddelen nodig. Een deel van de eindejaarsmarge
(NLG 7,95 mln) is hiervoor ingezet.161Wanneer wordt het onderzoek naar compensatie van rentesteun
van andere landen afgerond? (blz. 163) Het onderzoek is afgerond. De Tweede Kamer wordt voor de begrotingsbehandeling
separaat geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek en de beleidsconclusies
die de staatssecretaris van Economische Zaken voornemens is eraan te verbinden.162Waarom wordt in 2001 NLG 16 mln voor PSB 2000 uitgetrokken,
terwijl in 1999 NLG 7,95 mln van de PSB/SEM onbesteed bleef? (blz. 163)Er is geen sprake van onderuitputting PSB/SEM in 1999. Genoemd bedrag
van NLG 7,95 mln. is een deel van de totale eindejaarsmarge op het HGIS-deel
van de EZ-begroting, ter grootte van NLG 17,95 mln.163In hoeverre wordt het uitgangspunt dat slechts 50%
van de toegezegde rentesubsidies daadwerkelijk behoeft te worden uitgekeerd
gehaald? (blz. 164)Uit ervaringsgegevens is gebleken dat gemiddeld één op de
twee transacties, waarvoor een toezegging voor rentesubsidie wordt gedaan,
leidt tot orderverwerving. Deze slaagkans was eerst tentatief vastgesteld
op 33%, maar is op basis van eerdergenoemde ervaring bijgesteld naar 50%.164Betekent het streven naar aansluiting tussen het ORET/Miliev-programma
(Ontwikkelingsrelevante Exporttransacties/Programma Milieu en Economoische
Verzelfstandiging) en de GOM (Garantiefaciliteit Opkomende Markten) dat dit
laatste instrument open staat voor alle landen op de ORET/Miliev-lijst? (blz.
165)De Garantiefaciliteit Opkomende Markten (GOM) kent geen landenlijst. De
GOM biedt dekking aan transacties die met een ORET/Miliev-schenking tot stand
zijn gekomen en waarvoor reguliere NCM-dekking niet beschikbaar is. De aansluiting
tussen de GOM en ORET/Miliev is recent versterkt door ophoging van de transactielimiet
onder de GOM van NLG 10 mln naar NLG 20 mln.165Wanneer kan een beleidsreactie op de evaluatie van
de SENO worden verwacht? (blz. 166)Het is de bedoeling deze beleidsvoornemens in november 2000, voor de begrotingsbehandeling
van het ministerie van Economische Zaken, aan de Tweede Kamer aan te bieden.166Hoe kan de toename van personeel bij de Economische
Voorlichtingsdienst (EVD) met 13 fte's worden verklaard? Hoe kan een toename
van personeel met 9%, leiden tot een verhoging van de apparaatsgelden met
30% ten opzichte van het jaar 2000? (blz. 169–171)Door de agentschapsstatus van de EVD wordt een zuiverder indeling van
kosten mogelijk. Zo kan een groot deel van de beleidsuitgaven nu verder worden
ontleed in personeel en materieel. Met de beleidsuitgaven werden namelijk
deels projecten uitgevoerd waarvoor op tijdelijke basis personeel werd aangetrokken.
Deze fte's en de daarbij horende personele kosten worden nu zichtbaar door
de agentschapssystematiek. Voor deze projecten worden ook materiele uitgaven
gedaan die nu als zodanig worden verantwoord. Per saldo is er geen sprake van een kostenstijging ten opzichte van het
jaar 2000, maar slechts van een andere verdeling over de categorieën. 167Staat het beschikbare budget voor managementassistentie
van NLG 7,5 mln open voor andere organisaties dan PUM (Programma Uitzending
Managers)? Zo ja, volgens welke criteria worden deze organisaties geselecteerd?
(blz. 173)Het beschikbare budget op dit onderdeel is al een aantal jaren bestemd
voor de drie genoemde programma's PUM, Cursussen Managementcentrum De Baak
en Beurzen cum Stage programma Rusland die worden uitgevoerd door drie aan
de vereniging VNO/NCW gelieerde organisaties: Stichting PUM, Managementcentrum
De Baak VNO-NCW en Stichting International Human Resources Development VNO-NCW.
Het budget staat niet open voor andere organisaties dan de hiervoor genoemde.168Waar is in de tabel op pagina 183 de doelstelling voor
duurzame energie voor 2000 opgenomen? (blz. 183)In de toelichting op de tabel op pagina 183 is vermeld dat de doelstelling
van 3% voor het jaar 2000 nog niet in PJ's uitgedrukt kan worden in verband
met een aanpassing van de definitie van duurzame energie die in 1999 heeft
plaatsgevonden.169Waarom veranderen de streefcijfers voor duurzame energie
uitgedrukt in PJ door de aanpassingen van de definities voor duurzame energie?
Kan de regering verklaren waarom het nog tot volgend jaar duurt eer de aanpassingen
van de definities voor duurzame energie vertaald zijn in doelstellingen in
PJ's? (blz. 183)Door de aanpassing van de definitie van duurzame energie, zoals in 1999
geformuleerd in de voortgangsrapportage Duurzame energie in uitvoering, vallen
twee opties die voorheen meetelden niet langer in het domein van duurzame
energie. Aangezien de totale doelstellingen voor duurzame energie in relatieve
termen gehandhaafd zijn, moet bezien worden welke andere opties het aldus
ontstane tekort kunnen opvullen. Tegelijkertijd zijn er tal van andere ontwikkelingen
die van invloed zijn op de verwachte groei van het aandeel duurzame energie
in de totale energievoorziening. In 2001 zal daarom een bredere exercitie
uitgevoerd worden ten aanzien van de verwachte bijdrage van de onderscheiden
duurzame energie-opties aan de totale doelstelling.170Hoeveel subsidie wordt er gemiddeld gegeven voor een
zonneboiler? Hoeveel dragen de energiebedrijven er gemiddeld aan bij? (blz.
184)De hoogte van de EZ-subsidie per zonneboiler is afhankelijk van de energetische
prestatie van het apparaat. Onderstaande bedragen zijn daarom indicatief voor
gebruikelijke typen:EZ-subsidie voor een zonneboiler in de bestaande bouw: circa NLG 600.EZ-subsidie voor een zonneboiler in de nieuwbouw: circa NLG 350.Energiedistributiebedrijven voeren in het kader van het Milieu Actieplan
2000 een eigen subsidieregeling. In de praktijk subsidiëren zij met ongeveer
dezelfde bedragen:MAP-subsidie voor een zonneboiler in de bestaande bouw: circa NLG 600.MAP-subsidie voor een zonneboiler in de nieuwbouw: circa NLG 350. Daarmee komt de totale subsidie per zonneboiler op circa NLG 1200 respectievelijk
NLG 700. Daarnaast zijn er in sommige gevallen gemeentelijke subsidieregelingen.171Welk deel van het budget van de programma's zon-thermisch
en zon-photovoltaïsch is gebruikt voor daadwerkelijke ondersteuning van
de plaatsing van respectievelijk zonneboilers en zonnepanelen? (blz. 184)De ondersteuning van de plaatsing van zonneboilers door EZ gebeurt primair
via de Subsidieregeling actieve zon-thermische systemen 1998, uitgevoerd door
het EZ-agentschap Senter. Het Novem-programma is aanvullend, maar geeft geen
additionele investeringssubsidie.In het Novem-programma thermische zonne-energie 2000 is voor de hoofdlijn
zonneboiler NLG 3,35 mln beschikbaar gesteld. Hiervan is NLG 1 mln bestemd
voor de begeleiding van het Convenant Zonneboilers, de ondersteuning van de
ontwikkeling van distributiekanalen en bevordering van standaardisatie. De
resterende NLG 2,35 mln is bestemd voor activiteiten op het gebied van marktintroductie
van de zonneboiler. Van dit bedrag is NLG 0,8 mln gereserveerd als subsidie
aan derden voor de organisatie van daadwerkelijke plaatsing van zonneboilers
(bijvoorbeeld organisatie verkoopacties).Voor het Novem-programma zon-pv (photovoltaïsche zonne-energie) is
een tweejarig programma 1999–2000 met een totaalbudget van NLG 87,3
mln in uitvoering. Daarvan wordt een totaalbedrag van NLG 54,25 mln besteed
aan stimulering van daadwerkelijke plaatsing van pv-panelen. Een bedrag van
NLG 26,75 mln hiervan is bestemd voor demonstratieprojecten in de gebouwde
omgeving, NLG 27,5 mln is bestemd voor de marktontwikkeling van kleine netgekoppelde
pv-systemen. De rest van het bedrag ter groote van NLG 33,05 mln wordt besteed
aan de stimulering van onderzoeks- en ontwikkelingswerk, ontwikkeling van
autonome pv-systemen en kennisoverdracht.172In hoeverre is er sprake van een (duurzame energie)
impuls van NLG 16 mln als voor hetzelfde bedrag binnen hetzelfde begrotingsartikel
andere artikelonderdelen worden verlaagd? In hoeverre is duidelijk dat de
effectiviteit van de instrumenten Projectbureau Duurzame Energie, zon-photovoltaïsch
en programma EWAB (Energiewinning uit Afval en Biomassa) minder groot is of
zal zijn in vergelijking met warmtepompen? (blz. 187)In het kader van de begrotingsvoorbereiding 2000 zijn de meerjarencijfers
van een aantal onderdelen van het begrotingsartikel Duurzame energie verhoogd
uit hoofde van de meerjarige doorwerking van de duurzame energie-impuls. Op
dat moment bestond nog geen goed inzicht in de optimale verdeling van extra
gelden, reden waarom deze gelden toen toegedeeld zijn aan de onderdelen die
ook met ingang van 1999 zijn verhoogd. Het ging daarbij om de onderdelen zon-pv,
energie uit biomassa en warmtepompen (zie ook de paragraaf Duurzame energie-impuls
in de Voortgangsrapportage 1999 Duurzame energie in opmars), zij het dat de
extra gelden voor warmtepompen om begrotingstechnische redenen toen toegevoegd
zijn aan het onderdeel Projectbureau Duurzame Energie en overige kosten.In het kader van de begrotingsvoorbereiding 2001 is geconcludeerd dat
de aldus aangebrachte verhogingen op de onderdelen zon photovoltaïsch
en Afval en Biomassa niet nodig zijn om de voor deze opties voorgenomen activiteiten
tot uitvoering te brengen, terwijl ter uitvoering van het in april van
dit jaar gesloten Warmtepompen-convenant een verhoging van de beschikbare
gelden voor het onderdeel Warmtepompen wel wenselijk was.173Vormen onderzoek naar de balansfunctie van het elektriciteitsnet
en naar vergroting van de importcapaciteit eveneens een onderdeel van het
programma nieuwe elektriciteitstechnologieën? (blz. 188)Op het gebied van publiek gefinancierd elektriciteitsonderzoek bestaan
de volgende ontwikkelingen. In 2001 zal een Innovatief Onderzoeksprogramma
voor Elektro Magnetische Vermogens Technologie worden opgestart. Daarnaast
wordt momenteel onderzocht of het zinvol is een technology roadmap voor elektriciteit
op te stellen. Bovendien is EZ in het algemeen bezig met het opstellen van
een strategie voor energieonderzoek. Het al dan niet publiek financieren van
elektriciteitsonderzoek is een onderdeel van deze discussie. Medio 2001 zal
de strategie worden afgerond. Daarmee wordt dan ook duidelijk of de genoemde
onderwerpen al dan niet in het programma zullen worden opgenomen.174Welke beleidsstudies op het gebied van energie zijn
uitgevoerd met behulp van uitgaven op artikel 09.04? Wie heeft deze studies
verricht? (blz. 189)In 1999 zijn in totaal 29 studies in opdracht gegeven ten laste van artikel
09.04, waarvan 4 evaluaties en 25 overige beleidsstudies. Deze studies hadden
betrekking op het beschikbaar maken van gegevens en/of het uitbrengen van
adviezen ten behoeve van voorbereiding, monitoring en bijsturing van het gevoerde
en te voeren beleid op het gebied van energie. Bij de uitvoering van deze
studies waren in totaal 25 verschillende partijen betrokken (enkele partijen
waren bij meer dan één studie betrokken). Het merendeel van
deze partijen (14) bestond uit bedrijven. Verder waren bij de uitvoering betrokken
twee intermediaire organisaties, één particuliere en acht overige
partijen, zoals de onderzoeks- en onderwijswereld.175Welke beleidsstudies zullen in 2001 op het gebied van
energie worden uitgevoerd? (blz. 189)Via beleidsstudies dienen gegevens en/of adviezen beschikbaar te komen
ten behoeve van voorbereiding, monitoring en bijsturing van het gevoerde en
te voeren beleid. De noodzaak of wens om over specifieke gegevens en adviezen
te beschikken wordt in belangrijke mate bepaald door actuele ontwikkelingen,
waarbij geldt dat die gegevens of adviezen dan op korte termijn beschikbaar
dienen te komen. Dit impliceert, dat dergelijke studies niet of nauwelijks
te plannen zijn en dat dientengevolge nog niet exact bekend is welke studies
in 2001 zullen worden uitgevoerd.Wel is duidelijk dat in 2001 studies zullen worden uitgevoerd ten behoeve
van de ontwikkeling van strategische visies en de werking van geliberaliseerde
markten.176 & 177Kan de regering de Tweede Kamer op de hoogte stellen
en houden van de genoemde actuele informatie op grond waarvan blijkt dat de
geraamde ontvangsten uit terugbetaling van Technische Ontwikkelingskredieten
lager zullen uitvallen dan eerder begroot? Is gegeven het feit dat gedurende
de jaren 1996 tot en met 1999 de inkomsten juist veel hoger uitvielen dan
de raming in de ontwerpbegrotingen de conclusie gerechtvaardigd
dat het ramen op dit begrotingsartikel een onzekere zaak is? Zo ja, waarom
is dat zo? Zo nee, hoe kunnen de afwijkingen van de ramingen dan worden verklaard?
Waarom zullen de in de ontwerpbegroting 2000 geraamde ontvangsten van Technische
Ontwikkelingskredieten niet gerealiseerd worden? (blz. 205)De ontvangsten uit hoofde van Technische ontwikkelingskredieten (TOK)
betreffen betalingen van rente en aflossingen op in het verleden verstrekte
kredieten. Het moment en de hoogte van terugbetaling van kredieten is sterk
afhankelijk van het technische en commerciële succes van het ontwikkelingsproject
en de algemene economische ontwikkelingen.De afhankelijkheid van deze externe factoren heeft tot gevolg dat de TOK-ontvangsten
in hoge mate kunnen fluctueren, temeer daar het soms kredieten in de orde
van grootte van NLG 10 tot 20 mln betreft. De afgelopen jaren hebben met name
de versnelde aflossing van dergelijke grote kredieten voor hoger dan geraamde
ontvangsten gezorgd. Bovendien, kredieten die eerder zijn afgelost, zullen
echter in de jaren daarna voor lagere ontvangsten zorgen. Overigens bevinden
de TOK-uitgaven zich sinds enkele jaren structureel op een lager niveau, hetgeen
met een zekere vertraging doorwerkt in de TOK-ontvangsten.De TOK-ontvangsten worden lopende het jaar gemonitord en naar aanleiding
daarvan bijgesteld, hetgeen via de formele stukken behorende bij Voorjaarsnota,
Miljoenennota, Najaarsnota en Slotwet aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd.178Naast een gefaseerde verhoging van het eigen vermogen
van de Holland Casino's en een achterblijvende realisatie van het aantal bezoekers
wordt toch een toename in de ontvangsten begroot over de periode 2001–2005.
Waarvan worden deze extra inkomsten afgeleid? (blz. 212)Als gevolg van investeringen in nieuwbouw van een tweetal casino's en
investeringen ter verbetering van de efficiencywinst (HC-computercentrum),
voorziet Holland Casino in 2000 en 2001 een lager bedrijfsresultaat. Daarom
zal Holland Casino minder afdragen dan eerder in de begroting was geraamd.Dit jaar is het elfde casino (Utrecht) geopend en volgend jaar zal nummer
twaalf (Enschede) opengaan, hetgeen naar verwachting in de komende jaren tot
een hoger bedrijfsresultaat voor Holland Casino en hogere afdrachten zal leiden.
Daarnaast zal de huidige efficiency-operatie van Holland Casino de komende
jaren zijn vruchten afwerpen en een positief effect op het resultaat hebben.
Gezien de ontwikkelingen op internet en de toezeggingen van de staatssecretaris
van Justitie, wordt verwacht dat Holland Casino binnen afzienbare tijd ook
op het internet actief zal zijn.In verband met de bovengenoemde ontwikkelingen zijn de ontvangsten-ramingen
voor latere jaren verhoogd. Genoemde ontwikkelingen zijn ook de basis van
het streven van Holland Casino om in de komende jaren een winstmarge van 23%
te realiseren.179Hoeveel wordt het eigen vermogen van Holland Casino
jaarlijks vergroot en wat wordt de totale omvang? (blz. 212)In 1998 heeft Holland Casino een plan gepresenteerd met een aantal uitbreidings-
en vervangingsinvesteringen (o.a. nieuwe vestigingen in Utrecht en Enschede).
In verband met deze investeringen zijn afspraken gemaakt met Holland Casino
over een verhoging van het eigen vermogen met maximaal NLG 50 mln, gespreid
over de jaren 1999–2002, tot in totaal maximaal NLG 100
mln (zie ook Kamerstukken II, 1998–1999, 26 200 XIII, nr. 2, blz.
178).Ter versterking van het eigen vermogen is in 1999 NLG 9,57 mln ingehouden
op de winstafdracht aan EZ. Bij een voldoende hoog bedrijfsresultaat kan Holland
Casino in 2000 maximaal NLG 16 mln aanwenden voor haar vermogensversterking.
Voor 2001 en 2002 zijn thans NLG 16 mln, respectievelijk NLG 8,43 mln voor
vermogensversterking in de ramingen opgenomen.180Kan een overzicht conform overzicht A personeelssterkte
worden gegeven over de jaren 1996 t/m 2001? Kan hierbij voorts een onderscheid
worden gemaakt in vast personeel en uitzendkrachten? Welke ontwikkeling wordt
verwacht inzake het aantal uitzendkrachten voor de jaren 2001 tot en met 2005
boven op de personeelsomvang? Kan worden toegelicht hoeveel is uitgegeven
in de jaren 1996 tot en met 2000 voor externe consultants en kan hierbij een
onderverdeling worden gemaakt naar beleidsterrein? (blz. 252)In de bijgevoegde tabel is een overzicht opgenomen van de personeelssterkte
over de jaren 1996 tot en met 2001. De daarin opgenomen cijfers tot en met
het jaar 2000 hebben betrekking op de ambtelijke bezetting per 30 juni (exclusief
uitzendkrachten), de cijfers over het jaar 2001 betreffen de toegestane sterkte
in fte's. Cijfers over uitzendkrachten worden niet in aantallen fte's geregistreerd,
hiervan worden alleen de uitgaven geregistreerd.Of het aantal uitzendkrachten in de komende jaren zal stijgen of dalen
is moeilijk te zeggen. Uitzendkrachten worden veelal ingehuurd als tijdelijke
vervulling van vacatures of anderszins onbezette formatieplaatsen (vervanging).
De omvang van de toekomstige inhuur is dan ook vooral afhankelijk van de ontwikkeling
van de bezetting door vast personeel. Deze ontwikkeling is op voorhand niet
goed in te schatten; die hangt onder meer af van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.Dit jaar is op verzoek van twee kranten een onderzoek uitgevoerd naar
externe advisering in de jaren 1997 tot en met 1999. In totaal zijn de volgende
bedragen uitgegeven (in mln).1997• Economische Structuur 4,7• Energie 3,3• Industrie & Diensten 18,0• Buitenlandse Economische Betrekkingen 0,71998• Economische Structuur 11,5• Energie 4,2• Industrie & Diensten 22,1• Buitenlandse Economische Betrekkingen 1,01999• Economische Structuur 13,9• Energie 3,4• Industrie & Diensten 10,6• Buitenlandse Economische Betrekkingen 1,4Organisatie-eenheidbezetting in fte per medio van het jaar  199619971998199920002001**Ministerie1 285,3*1 112,81 162,61 225,01 222,61 360,6EVD 118,2120,9125,1124,4130,1Bureau I.E.148,3148,7149,0150,7145,1167,3CPB131,0129,7127,2134,0144,9139,6CDIU85,2n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.ECD189,7212,1214,5228,0n.v.t.n.v.t.RGD180,3n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.SodM43,344,543,643,541,346,0NMa/DTen.v.t.32,761,692,195,7122,1CBS2 376,82 387,12 280,22 321,22 221,12 145,0Senter181,3201,3229,7248,5276,5224,5 4 621,204 387,104 389,304 568,104 721,604 335,20* incl. EVD** 2001 is de formatie cf. begroting 2001181Wanneer kan de Kamer de nota nav het nader verslag
mbt de Mijnbouwwet tegemoet zien nu die niet, zoals in bijlage 2 van de begroting
nog werd verwacht, in het voorjaar 2000 is gekomen?De nota n.a.v. het nader verslag m.b.t. de Mijnbouwwet kan voor 1 april
2001 tegemoet worden gezien.182Wanneer is de toegezegde nota Economie en Ontwikkeling
gereed?«Ondernemen tegen Armoede: notitie over Economie en Ontwikkeling»
is recent door de minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de staatssecretaris
van Economische Zaken aan de Tweede Kamer aangeboden.183Hanteert het ministerie van EZ instrumenten met betrekking
tot export en investeringen voor opkomende markten die indien zij voor landen
in Sub-Sahara Afrika zouden worden gebruikt, niet aan de Nederlandse ODA (kunnen)
worden toegerekend?Ja. De meeste handels- en investeringsbevorderende instrumenten van Economische
Zaken richten zich op de particuliere sector en vallen mede daardoor buiten
de OESO-definitie voor officiële ontwikkelingshulp, ongeacht of ze worden
ingezet op een land dat zich kwalificeert voor deze vorm van hulp. Het EZ-instrument
PSO heeft al een «ODA-zusje» (het Programma Samenwerking Opkomende
Markten van Ontwikkelingssamenwerking) dat op enkele landen van Sub Sahara
Afrika van toepassing is.184Kan een overzicht gegeven worden van het aantal toezichthouders
waar het bedrijfsleven mee te maken heeft en in welke mate deze bijdragen
aan een verhoging van de administratieve lastendruk? Vindt er overlap plaats
in de toezichtstructuur? En zo ja, op welke wijze kan dit vermeden worden?Het bedrijfsleven heeft met een groot aantal toezichthouders te maken.
Dit zijn zowel rijks-, provinciale als gemeentelijke toezichthouders en inspectiediensten.
Blijkens een in april van dit jaar uitgevoerde quick scan doen zich daarbij
bij ca. 25% van de bedrijven problemen voor in de vorm van overlap in de activiteiten
van toezichthouders. Het kan daarbij zowel om dubbel toezicht
als om het meermalen doorlopen van dezelfde procedures gaan. Dit veroorzaakt
(te) hoge administratieve lasten. Ook zijn in het bedrijfsleven geluiden te
horen van een ruime invulling van de bevoegdheden van toezichthouders en inspectiediensten
bij de vertaling van wettelijke voorschriften in praktisch meetbare en controleerbare
normen. Uit bovengenoemde quick scan kwamen ook aanzienlijke regionale verschillen
in de toezichtslasten voor het bedrijfsleven te voorschijn. Met het oog hierop
heeft het kabinet besloten de organisatie van het toezicht op het bedrijfsleven
aan een onderzoek in MDW-verband te onderwerpen. Uitgangspunt hiervoor zijn
de lasten voor het bedrijfsleven. De werkgroep heeft tot taak aanbevelingen
te doen om de toezichtslasten tot een minimum te beperken. De werkgroep zal
in april 2001 haar rapport uitbrengen.XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, M.B. Vos (GroenLinks),
Rabbae (GroenLinks), Marijnissen (SP), Hessing (VVD), Giskes (D66), Crone
(PvdA), Van Dijke (RPF), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA),
De Boer (PvdA), Verburg (CDA), Stroeken (CDA), Ravestein (D66), Geluk (VVD),
Van den Akker (CDA), Blok (VVD), Hindriks (PvdA), Dijsselbloem (PvdA) en vacature
PvdA.Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Wijn (CDA), Klein Molekamp (VVD), Van der Steenhoven (GroenLinks), Vendrik
(GroenLinks), Poppe (SP), De Swart (VVD), Van den Berg (SGP), Kuijper (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh (PvdA),
Smits (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Van der Hoeven (CDA), Bakker (D66),
Van Beek (VVD), De Haan (CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA) en
Schoenmakers (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XIII-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl