Instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe VWA; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag van een schriftelijk overleg inzake instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe VWA
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141081
 2009-2010
 
 32 262
 Instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe VWA
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 18 februari 2010
 De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit naar aanleiding van de brief van 9 december
2009 inzake het instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe VWA
(Kamerstuk 32 262, nr. 1).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 17 februari
2010.
 Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Atsma
 De griffier van de commissie,
 Dortmans
 
 I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van uw voornemen om met
ingang van 1 januari 2010 over te gaan tot het instellen van de nieuwe
VWA als tijdelijke baten-lastendienst. Dit leidt bij deze leden tot een aantal
vragen- en opmerkingen.
 De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennis genomen
van het voornemen tot het instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe
VWA. Deze leden hebben hier nog wel enige vragen over en vragen de regering
om inlichtingen ten aanzien van onder meer de gedeelde verantwoordelijkheid,
onafhankelijkheid en de achterstanden bij de VWA.
 De leden van de SP-fractie hebben met verdriet kennis genomen van het
voornemen van de minister om een tijdelijke baten lasten dienst voor de Nieuwe
VWA in te stellen. De leden benadrukken dat zij tegen de voorgenomen fusie
blijven.
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voornemen om een tijdelijke baten-lastendienst in te stellen voor de nieuwe
VWA.
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 Ten aanzien van de ministeriële verantwoordelijkheid geeft de regering
aan dat de verantwoordelijkheid ten aanzien van de nieuwe VWA hetzelfde zal
zijn als die voor de drie fuserende baten-lasten diensten. De leden van de
CDA-fractie vragen waarom, gezien alle problemen bij individuele fusiepartners,
hiervoor gekozen is. De passage onder het kopje «ministeriële verantwoordelijkheid»
laat tal van deelverantwoordelijkheden zien, maar geen eindverantwoordelijke.
En dat is naar mening van de leden van de CDA-fractie nu net de hoofdvraag.
De leden van de CDA-fractie vragen of verduidelijkt kan worden wie de eindverantwoordelijke
is.
 
 De leden van de PvdA-fractie hechten groot belang aan de onafhankelijkheid
van de VWA. Deze leden willen weten op welke wijze de onafhankelijkheid van
de onderdelen binnen de nieuwe VWA, die de taken van de AID overnemen, wordt
gegarandeerd. De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze het ministerie
van Justitie betrokken wordt bij de aansturing van de Bijzondere Opsporingsdienst.
Op welke wijze wordt het Openbaar Ministerie betrokken bij de aansturing van
de Bijzondere Opsporingsdienst? Kunt u de leden van de PvdA-fractie concreet
en meer in detail aangeven hoe de belangen van dierenwelzijn, volksgezondheid
en voedselveiligheid geborgd worden in de nieuwe organisatie? Kunt u de leden
van de PvdA-fractie aangeven hoe dit zichtbaar zal worden in de risicoanalyse,
prioritering, programmering en dagelijkse praktijk van toezicht en handhaving?
Kunt u deze leden aangeven langs welke uitgangspunten of principes de afweging
zal plaatsvinden om al dan niet toezicht uit te oefenen dan wel te handhaven?
 
 De leden van de SP-fractie hebben grote twijfels bij het ophangen van
de nieuwe VWA onder het ministerie van LNV. De leden van de SP-fractie betwijfelen
of de belangen van volksgezondheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid goed
geborgd zijn. De leden van de SP-fractie vragen wat de argumenten zijn om
de nieuwe VWA bij het ministerie van LNV onder te brengen? In hoeverre wordt
de divisie dier van de nieuwe VWA, die de controle op veetransporten uitvoert,
gestuurd door LNV, VWS, OM of Justitie, en in hoeverre opereert deze divisie
onafhankelijk?
 Deze leden vragen of de recente ervaringen betreffende de Q-koorts meegenomen
zijn in die afwegingen. Zo nee, wanneer kunnen deze leden een heroverweging
verwachten? Hoe ziet de afstemming tussen de ministeries er in
de praktijk uit? De leden van de SP-fractie vragen welke lering u heeft getrokken
uit de recente ervaringen met de Q-koorts voor de organisatorische indeling
en ophanging van de nieuwe VWA?
 Ervaring fusiepartners met baten-lastenstelsel
 De leden van de CDA-fractie vinden het niet meer dan logisch dat de vernieuwing
en fusie het mogelijk maakt om de opgedane «best practices» uit
de drie diensten te kunnen bundelen en breder toe te kunnen passen. De leden
van de CDA-fractie willen weten op welke wijze voorkomen wordt dat soortgelijke
problemen als waar nu sprake van is bij de drie zelfstandige diensten, zich
ook bij de nieuwe autoriteit zullen voordoen.
 Aanvangsdoorlichting
 De leden van de CDA-fractie vragen wat de definitie is van een «tijdelijke»
baten- en lastendienst en van het begrip «volwaardige» baten-
en lastendienst. Kan aan deze leden daaromtrent meer duidelijkheid worden
verschaft? Over welke termijnen gaat het dan? Ook zijn de leden van de CDA-fractie
benieuwd wanneer de tijdelijkheid eindigt en binnen welke termijn gekomen
moet worden tot een volwaardige dienst.
 
 De leden van de VVD-fractie willen weten of de minister van Financiën
nog aanvullende voorwaarden, anders dan in de brief vermeld, heeft verbonden
aan hun instemming met het verlenen van de status van tijdelijke baten-lastendienst.
 Instellingsvoorwaarden
 Doelmatig werken
 De regering stelt dat, om te kunnen voldoen aan de instellingsvoorwaarden,
onder meer moet worden aangetoond dat de doelmatigheid wordt verbeterd. De
leden van de CDA-fractie willen weten van welke doelmatigheidsindicatoren
hier gebruik wordt gemaakt. Wanneer is er inzicht in de doelmatigheidsontwikkeling
van de drie fuserende partijen afzonderlijk en op welke wijze worden deze
vertaald/gebundeld in doelmatigheidsindicatoren voor de nieuwe VWA, zo willen
de leden van de CDA-fractie weten. De regering stelt dat de belangrijkste
efficiencyindicator de kostprijsontwikkeling is. Kan hier een nadere toelichting
op worden gegeven? Verder zijn deze leden benieuwd wanneer het nieuwe kostprijsmodel
gereed is.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen op welke gronden de regering tot de
verwachting komt dat kwaliteit zal verbeteren en de doelmatigheid vergroot
zal worden. Deze leden willen weten hoe zal worden omgegaan met achterstanden
op het terrein van onder andere administratie en ICT.
 De leden van de SP-fractie vragen of de regering een beeld kan schetsen
van het aandeel van alle ICT-kosten in de totale kosten van de huidige VWA
over de afgelopen 5 jaren. Deze leden willen tevens weten welke functionaliteiten
hier tegenover staan. Op welke wijze gaat de regering de achterstanden in
ICT, communicatie en samenwerking in de huidige VWA wegnemen?
 
 De leden van de SP-fractie vragen om een overzicht van wat de reorganisatie
kost en wat deze oplevert.
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat werkgelegenheid op lokaal niveau
verloren gaat. Kunt u deze leden aangeven hoeveel werkgelegenheid
u verwacht te behouden in de regio’s? De leden van de SP-fractie stellen
dat de vorige fusie tussen Keuringsdienst van Waren en de Rijksdienst voor
keuring van vee en vlees volgens de commissies Hoekstra en Vanthemsche nog problemen geeft. De
leden van de SP-fractie vragen welke bewijzen u heeft om aan te nemen dat
de problemen bij de oude VWA zijn opgelost? De betrokken diensten hebben volgens
de leden van de SP-fractie al te maken gehad met zoveel reorganisaties dat
een volgende reorganisatie zijn doel voorbijschiet. Het doel van deze reorganisatie
lijkt volgens deze leden niet zozeer om de kwaliteit te verbeteren maar lijkt
eerder een bezuinigingsslag met als doel personeel en gebouwen af te stoten.
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat in de brief van de regering
telkens over doelmatigheidsverbetering wordt gesproken in de zin van kostprijsontwikkeling.
Volgens deze leden is er uiteraard niks mis met het streven naar kostenefficiënter
werken, maar het doel van de broodnodige kwaliteitsverbetering is volgens
deze leden volkomen ondergesneeuwd in de efficiencyslag en van bezuinigingsmaatregel.
Daarom willen de leden van de SP-fractie de regering met klem vragen de kwaliteitsverbetering
als hoofddoel te nemen en criteria (output en outcome) te formuleren die zien
op de kwaliteit van het geleverde werk en niet op de kostenefficiency.
 
 Het voornemen is de formatie van de nieuwe VWA terug te brengen van 2536
fte naar 2048 fte. De leden van de SP-fractie vragen of het al bekend is hoeveel
van deze reductie bij het uitvoerende deel van de diensten terecht komt? De
leden van de SP-fractie stellen dat, omdat de VWA nu al niet aan de taakstelling
voldoet, er was afgesproken dat er een evaluatie van de toegevoegde waarde
van de onderdelen van de toekomstige nieuwe VWA gemaakt zou worden voordat
tot een echte fusie besloten zou worden. Deze leden willen weten wanneer de
Kamer deze evaluatie kan ontvangen.
 
 De leden van de SP-fractie wijzen erop dat de regering stelt dat kwaliteit
en kwaliteitswinst gelijk staat aan doelmatigheid, gezien de zin «Het
bijeenbrengen van het toezicht levert daarnaast kwaliteitswinst op voor de
stakeholders. Om deze effecten zichtbaar te maken worden doelmatigheidsindicatoren
ontwikkeld». Klopt deze veronderstelling, zo willen deze leden weten.
Zo ja, waarom? Zo nee, hoe definieert u de kwaliteit dan wel?
 
 De leden van de SP-fractie of u kunt aangeven hoe de belangen van volksgezondheid,
voedselveiligheid en dierenwelzijn in het nieuwe organisatorische model geborgd
gaan worden, en hoe een en ander wordt vertaald in de dagelijkse praktijk,
bijvoorbeeld betreffende prioritering, planning en risico/analyse? Wat heeft
de dierenarts op de werkvloer aan scholing hieromtrent tot zijn beschikking,
zo vragen deze leden.
 
 Tot slot vragen de leden van de SP-fractie of de regering kan aangeven
langs welke uitgangspunten of principes de afweging zal plaatsvinden om al
dan niet toezicht uit te oefenen dan wel te handhaven.
 
 De leden van de VVD-fractie willen weten wanneer de doelmatigheidsindicatoren
gereed zijn en bekend worden gemaakt. Kunnen deze gelijktijdig met de eerste
suppletoire begroting 2010 aan de Kamer worden verstrekt, zo willen deze leden
weten. De regering geeft aan dat de fusie ook kwaliteitswinst voor betrokkenen
oplevert. De leden van de VVD-fractie willen weten of ten aanzien van de kwaliteit
ook indicatoren worden ontwikkeld. Zo ja, kunnen deze ook gelijktijdig met
de eerste suppletoire begroting 2010 aan de Kamer worden verstrekt?. Daarnaast
wordt er alleen gesproken over indicatoren om effecten zichtbaar te maken,
zo stellen deze leden. De leden van de VVD-fractie willen weten
of er ook doelstellingen op worden genomen ten aanzien van de verbetering
van de efficiency, kostprijs en kwaliteit. Zo ja, kunnen deze ook gelijktijdig
met de eerste suppletoire begroting 2010 aan de Kamer worden verstrekt? Zo
nee, waarop kan de Kamer de regering dan afrekenen als het gaat om het resultaat
van de fusie, zo vragen deze leden.
 
 De fusie moet op 1 januari 2012 gereed zijn. Is het met het oog op
dit krappe tijdpad realistisch en haalbaar om én de lasten voor het
bedrijfsleven te verminderen, én de knelpunten aan te pakken, én
de beschikbare kennis te bundelen, én risicogestuurd toezicht in te
voeren, zo willen de leden van de VVD-fractie weten. Deze leden zijn van mening
dat door de combinatie van het krappe tijdpad en de vele ambities het risico
met zich meebrengt dat het plan onvoldoende van de grond komt en zeker niet
tijdig gereed zal zijn. Op welke wijze denkt u dit risico te hebben afgedekt?
Welke consequentie heeft het niet tijdig gereed komen van de fusie voor de
status van tijdelijke baten-lastendienst, zo willen deze leden weten.
 Besturingsmodel met doelmatigheidsprikkels
 De leden van de SP-fractie vragen welke op kwaliteit gerichte criteria
en prikkels er in het nieuwe VWA model zitten, en hoe deze zich verhouden
in weging van belangrijkheid tot de kostprijsbeheersingsprikkels en -criteria.
Welke effecten verwacht de regering van deze prikkels, mede gezien ervaringen
uit de organisaties in het verleden?
 De leden van de SP-fractie vragen welke kwaliteitsverbetering, buiten
kostenefficiëntie, u formuleert als doelstelling voor de nieuwe VWA ten
opzichte van de oude inspecties. Deze leden vragen welke indicatoren en welk
tijdspad u hieraan hangt.
 De leden van de SP-fractie vragen de regering om de Kamer jaarlijks een
rapportage te doen toekomen ten aanzien van deze beoogde kwaliteitsverbetering
ten opzichte van het kwaliteitsniveau van de oude inspecties.
 Deze leden vragen de regering ook om een overzicht geven van de doelen
(outcome) waarop de nieuwe VWA wordt afgerekend. Kunt u aangeven wanneer deze
doelstellingen zijn bereikt?
 De leden van de SP-fractie vragen om een overzicht van de criteria betreffende
kwaliteit dan wel kostenefficiency waarop medewerkers van de nieuwe VWA in
hun functioneren worden afgerekend.
 Kostprijsmodel
 De leden van de SP-fractie willen weten welke kwantitatieve data, zoals
bedrijvenbestand, bedrijvengrootte, risico-analyse en toezichtfrequentie,
in het op te stellen integrale kostprijsmodel voor de Nieuwe VWA zullen worden
gebruikt. Deze leden willen weten of deze kwantitatieve data voor de Kamer
objectief verifieerbaar zijn. Hoe wordt per product de minimale controlefrequentie-
en duur bepaald?
 De leden van de SP-fractie vragen met betrekking op het toekomstige integrale
kostprijsmodel voor de nieuwe VWA, wat het uitgangspunt is wat betreft het
beschikbaar stellen van aanvullende middelen door LNV, of het buiten de kostprijsberekening
houden van specifieke kostenposten of kostensoorten.
 
 De leden van de VVD-fractie willen weten op welke wijze het nieuwe kostprijsmodel
zich onderscheidt ten opzichte van de huidige kostprijsmodellen. Op welke
wijze wordt de verwachte efficiencywinst in het nieuwe model verwerkt? Is
dit op basis van verwachte resultaten (vooraf) of op basis van gerealiseerde
resultaten (achteraf)?
 Stand van zaken financieel en materieel beheer
 De nieuwe VWA zal bij de eerste suppletoire begroting als een aparte baten-
en lastendienst worden opgenomen. De leden van de CDA-fractie vragen op welke
wijze de financiering plaatsvindt. Deze leden vragen of dit bijvoorbeeld van
huidige budgetten van de drie fuserende diensten gaat, of gaat het om extra
middelen welke ingezet gaan worden. Dat laatste kan naar mening van de CDA-fractie
niet de bedoeling zijn. Deelt de regering deze opvatting? Tenslotte willen
deze leden weten op welke wijze de financiering van gelijksoortige of vergelijkbare
diensten elders binnen de Europese Unie wordt georganiseerd.
 De leden van de VVD-fractie willen weten welke aspecten van het financieel
en materieel beheer nog verbetering behoeven. Zijn er voor deze aspecten verbetertrajecten
opgesteld, zo willen deze leden weten.
 Dierenwelzijn
 De leden van de PvdA-fractie vragen of de organisatieverandering gevolgen
heeft voor het moment waarop kan worden overgegaan tot de volledige en overzichtelijke
afgesproken openbaarmaking van controlegegevens op onder meer het transport
van levende dieren en toezicht in slachthuizen. Deze leden vragen welke aanbevelingen
van de commissies Hoekstra en Vanthemsche al zijn gerealiseerd. Welke aanbevelingen
zijn als verbeterpunt in dit voorstel opgenomen, en op welke wijze krijgen
deze aanbevelingen vorm?
 
 De leden van de SP-fractie hebben geconstateerd dat er grote organisatorische
problemen zijn, waardoor de instanties hun taak niet naar behoren uitvoeren.
De leden van de SP-fractie constateren dat er regelmatig nieuws naar buiten
komt over dit falen; bijvoorbeeld de alarmerende berichten van klokkenluiders
waarmee de commissie Vanthemsche indertijd gesproken heeft of de regelmatig
terugkerende nieuwsberichten over schandalige toestanden bij veetransporten
en falende inspectiediensten. Het blijkt de leden van de SP-fractie dat met
name betreffende de controle op veetransporten de inspectie schromelijk tekort
schiet. De leden van de SP-fractie stellen dat er vooral papieren controles
zijn en dat er gebrek is aan controleurs en inspecties in het veld. Deze leden
stellen dat inspecteurs hun best doen maar, door reorganisatie op reorganisatie
te plakken, zij moeten werken in een problematische organisatie. Volgens de
leden van de SP-fractie is er geen enkele reden om aan te nemen dat de fusie
de geconstateerde problemen op zal lossen.
 
 De leden van de SP-fractie vragen hoeveel inspecteurs en dierenartsen
in het veld er in zijn algemeenheid zijn, en hoeveel specifiek betreffende
veetransporten?
 
 Tot slot vragen de leden van de SP-fractie welke categorieën ambtenaren
een diergeneeskundige verklaring mogen afgeven.
 II REACTIE VAN DE MINISTERS
 Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag van het schriftelijk
overleg van de vaste Kamercommissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(LNV) inzake het «Instellen van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe
VWA» (TK 32 262, nr. 2, 9 december 2009).
 Hieronder ga ik, mede namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, in op de door de verschillende fracties gestelde vragen en opmerkingen.
 Een aantal vragen en opmerkingen had betrekking op de specifieke situatie
bij het toezicht van de VWA en AID in de vee- en vleessector, onder meer naar
aanleiding van de rapportages van de commissies Hoekstra en Vanthemsche in
2008. Ik zal deze en andere vragen meenemen in mijn brief die ik u vóór
het geplande AO van 15 april 2010 zal sturen.
 Een aantal vragen had betrekking op de redenen voor de voorgenomen fusie
van de VWA, AID en PD. Hierover is in 2008 en 2009 uitvoerig van gedachten
gewisseld met uw Kamer. Ik wil voor de beantwoording van deze vragen verwijzen
naar de brieven die ik heb gestuurd en verslagen van de debatten (Tweede Kamer
2008–2009, 26 991).
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 Leden van diverse fracties hebben gevraagd naar de verantwoordelijkheid
voor de nieuwe VWA. De voorgenomen nieuwe fusiedienst VWA zal, net als nu
de AID, PD en VWA, beheersmatig vallen onder de ministeriële verantwoordelijkheid
van de minister van LNV. Eventuele problemen bij de fusiepartners, zoals genoemd
door de leden van de fractie van het CDA, zijn geen reden om deze verantwoordelijkheid
anders in te richten. Indien zich problemen voordoen, worden deze opgepakt.
Ook is er geen reden om, zoals de leden van de fractie van de SP dat doen,
te twijfelen aan de borging van de belangen van volksgezondheid, dierenwelzijn
en voedselveiligheid als de nieuwe VWA wordt ondergebracht bij het ministerie
van LNV. In mijn brief van 20 juni 2008 heb ik u hierover geïnformeerd
(TK 26 991, nr. 206).
 
 De leden van de fractie van het CDA vragen naar de eindverantwoordelijkheid.
Deze ligt zoals gezegd bij mij. Inhoudelijk echter kent de nieuwe VWA twee
opdrachtgevers voor het toezicht en een duale aansturing voor wat betreft
de opsporingstaken. De minister van VWS is opdrachtgever voor het toezicht
op de onder hem vallende wetgeving, voornamelijk op het gebied van voedsel-
en productveiligheid. De minister van LNV is opdrachtgever voor de wetgeving
op met name het terrein van voedselveiligheid, plantgezondheid, dierenwelzijn,
diergezondheid en natuur. De opdrachtgevers zijn verantwoordelijk voor de
door hen gegeven opdrachten. Daarnaast vinden er opsporingsonderzoeken bij
de nieuwe VWA plaats onder het gezag van het Openbaar Ministerie (OM).
 De leden van de fractie van de PvdA vragen naar de wijze van aansturing
van de opsporing bij de nieuwe VWA door het ministerie van Justitie en het
OM. Dit gebeurt als volgt: de hoofdlijnen van het opsporingsbeleid worden
tweejaarlijks vastgelegd in een beleidsbrief van het ministerie van Justitie,
onder meer mede namens mij. Deze worden vervolgens voor de nieuwe VWA uitgewerkt
in een handhavingsarrangement met het Functioneel Parket. De opsporingsonderzoeken
vinden plaats onder het gezag van het Functioneel Parket. Organisatorisch
is opsporing een onafhankelijke divisie binnen de nieuwe VWA. Zij valt direct
onder de Raad van Bestuur van de nieuwe VWA. Daarmee wordt er een scheiding
tussen het toezicht en de opsporing gerealiseerd.
 Ervaring fusiepartners met baten-lastenstelsel
 De leden van de fractie van het CDA vragen hoe wordt voorkomen dat problemen
die zich nu voordoen bij de AID, PD en VWA opnieuw plaatsvinden. Ten aanzien
van het baten-lastenstelsel zijn deze problemen er niet. De jaarrekeningen
en de controle die mijn auditdienst daarop uitvoert, laten steeds zien dat
er zich in de toepassing van de baten-lastensystematiek geen problemen voordoen
bij de drie afzonderlijke diensten.
 Aanvangsdoorlichting
 Leden van de fracties van CDA en VVD hebben vragen gesteld over de status
van de tijdelijke baten-lastendienst.
 De leden van de fractie van het CDA vragen daarbij naar de betekenis van
het begrip «tijdelijke» baten-lastendienst. De status van een
tijdelijke baten-lastendienst kan worden toegekend als een organisatieonderdeel
van een ministerie het voornemen heeft om binnen drie jaren een volwaardige
baten-lastendienst te worden. Voor de instellingsprocedure verwijs ik u naar
de Regeling baten-lastendiensten (2007) van het ministerie van Financiën.
Het ministerie van Financiën toetst door middel van een aanvangsdoorlichting
of de dienst binnen 3 jaren kan voldoen aan de voorwaarden. Op 29 september
2009 heeft het ministerie van Financiën groen licht gegeven voor de instelling
van de tijdelijke baten-lastendienst nieuwe VWA. In antwoord op de vraag van
de leden van de fractie van de VVD kan ik melden dat het ministerie van Financiën
geen aanvullende voorwaarden heeft gesteld, naast de afgesproken toetspunten
bij de groen-licht meting voor de definitieve status.
 De leden van de fractie van de VVD vragen wat de gevolgen zijn voor de
status van tijdelijke baten-lastendienst als de fusie niet op 1 januari
2012 is gerealiseerd. De status van een tijdelijke baten-lastendienst kan
voor maximaal 3 jaren worden toegekend, dus in het geval van de nieuwe VWA
tot 1 januari 2013. Indien nodig kan deze status dus voortduren tot uiterlijk
1 januari 2013.
 Ik heb echter geen reden om aan te nemen dat de datum van 1 januari
2012 voor de instelling van de nieuwe VWA als definitieve baten-lastendienst
niet gehaald zal worden.
 Instellingsvoorwaarden
 De leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de VVD en de SP hebben
vragen gesteld over de verbetering van de doelmatigheid en de kwaliteit.
 De doelmatigheid wordt gemeten aan de hand van indicatoren uit de Rijksbegrotingsvoorschriften
van het ministerie van Financiën. Hierbij worden elementen als kostprijs,
output en kwaliteit gelijkelijk en in samenhang betrokken. Die samenhang is
belangrijk, omdat zo de voortgang van de verbetering van de doelmatigheid
zichtbaar gemaakt kan worden. Zoals ik u eerder heb gemeld (TK 26 991,
nr. 206, 20 juni 2008) levert de fusie synergie-effecten op die
positieve gevolgen hebben voor de doelmatigheid en de kwaliteit van de nieuwe
VWA. In de jaarlijkse begroting en het jaarverslag van LNV staan reeds de
doelmatigheidscriteria voor de drie afzonderlijke diensten vermeld. Ik zal
per 2011 ook voor de nieuwe VWA doelmatigheidscriteria opnemen.
 
 De leden van de fracties van de VVD en SP vragen of ook kwaliteitsindicatoren
worden ontwikkeld en hoe de kwaliteitsverbetering gemeten kan worden.
 De kwaliteitsindicatoren zijn onderdeel van de indicatoren die het ministerie
van Financiën voorschrijft aan baten-lastendiensten. Deze worden ook
voor de nieuwe VWA ontwikkeld. Tevens heb ik in de begroting een aantal aanvullende
beleidsindicatoren op het gebied van handhaving opgenomen. Ik verantwoord
mij daarover jaarlijks.
 
 De leden van de SP vragen naar de samenstelling van het kostprijsmodel.
Het kostprijsmodel maakt inzichtelijk wat de omvang van de integrale kostprijzen
voor producten en diensten zal zijn. Daarbij worden er geen kosten buiten
de integrale kostprijsberekening gehouden. Het uitgangspunt is dat de kosten
in het kostprijsmodel worden toegerekend naar producten of diensten. Dat leidt
tot een tarief dat in rekening wordt gebracht bij de opdrachtgevers. In bijzondere
omstandigheden kan besloten worden om noodzakelijk uitgaven geen
onderdeel van het tarief te laten zijn. In de tarieven voor de retributies
worden bijvoorbeeld de reorganisatiekosten van de nieuwe VWA niet opgenomen.
Het werken met een kostprijs versterkt het streven naar doelmatigheid.
 De leden van de fractie van de VVD vragen naar het onderscheid tussen
het nieuwe en oude kostprijsmodel. Het kostprijsmodel voor de nieuwe VWA zal
gebaseerd zijn op de nieuwe producten en dienstencatalogus.
 
 De leden van de fracties van de PvdA en de SP vragen naar de ontwikkelingen
op ICT-gebied.
 Goede ICT-voorzieningen zijn belangrijk voor het functioneren van de organisatie.
De ICT-ontwikkeling binnen de nieuwe VWA zal zich de komende jaren daarom
op drie speerpunten richten: beheer van de going concern-zaken, verandering
volgens de nieuwe organisatiestructuur van de nieuwe VWA en vernieuwing volgens
de nieuwe ICT-inzichten. Momenteel wordt op basis van deze speerpunten een
ICT-beleid ontwikkeld voor de nieuwe VWA.
 De leden van de fractie van de SP vragen naar het aandeel van de ICT-kosten
in de totale kosten van de huidige VWA over de afgelopen 5 jaren.
 Deze kosten bedragen gemiddeld zo’n 7% per jaar. De kosten
zijn gemaakt voor het beheer en onderhoud van de ICT-infrastructuur, het vernieuwen
van systemen (deels in samenwerking met collega-inspectiediensten) en de laatste
2 jaar in het aanpakken van de problemen zoals beschreven in het onderzoeksrapport
Hoekstra uit 2008.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen naar de kosten en baten van de
fusie.
 De kosten van de fusie bestaan uit: veranderkosten, ICT-kosten (integratie
en vernieuwing), afstootkosten van huisvestingslocaties, kosten voor sociaal
flankerend beleid en de kosten van eventueel tijdelijk productieverlies. De
baten bestaan uit lagere huisvestingskosten, lagere personele kosten door
de personele krimp en een grotere efficiency in de bedrijfsvoering.
 Door de voorgenomen fusie kan ik invulling geven aan de financiële
en personele taakstelling uit het Coalitieakkoord van € 27,8 mln.
en circa 500 fte’s in 2011.
 De leden van de fractie van de SP vragen naar de werkgelegenheid in de
regio bij de nieuwe VWA. Over de gevolgen voor de werkgelegenheid heb ik u
in mijn brief van brief van 4 februari 2009 geïnformeerd (TK 26 991,
nr. 244).
 
 De leden van de fractie van de SP vragen of het al bekend is hoeveel van
de reductie in personeel terechtkomt bij het uitvoerende deel van de diensten.
 De personele taakstelling uit het Coalitieakkoord (circa 500 fte’s)
moet voor een belangrijk deel gevonden worden in een efficiëntere bedrijfsvoering.
Voor de ondersteunende processen binnen de VWA betekent dat een krimp van
meer dan 30% en voor de uitvoerende taken van de VWA een krimp van
15% in 2011.
 Financieel en materieel beheer
 De fractie van het CDA vraagt naar de wijze van financiering van de nieuwe
VWA, de beschikbare budgetten en de situatie elders in Europa.
 De financiering van een baten-lastendienst vindt plaats doordat opdrachtgevers
betalen voor gevraagde producten of diensten. De financiering van de nieuwe
VWA is in principe gelijk aan de financiering van de drie afzonderlijke diensten,
zij het dat ook voor de nieuwe VWA de rijksbrede krimptaakstellingen gelden.
De verantwoordelijke opdrachtgevers LNV en VWS financieren de
nieuwe VWA. Een belangrijk deel van de financiering is daarnaast afkomstig
uit retributies voor werkzaamheden voor het bedrijfsleven. De tijdelijke kosten
van de fusie worden gedragen door de overheid.
 Vergelijkbare diensten in de Europese Unie hanteren soms ook het baten-lastenstelsel,
soms het kasstelsel. Het werken met een baten-lastenstelsel biedt voor een
uitvoeringsorganisatie zoals de nieuwe VWA mogelijkheden om op een meer bedrijfsmatige
manier om te gaan met opdrachten.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen welke aspecten van het financieel en
materieel beheer nog verbetering behoeven. De volgende zaken zijn in 2009
opgepakt: verbetering van het inkoopproces (met name Europese aanbestedingen),
optimalisering van de opbrengsten en verbetering van de interne rapportage
over omzet en productie. Voor 2010 zal met name de integratie van de financiële
administraties een speerpunt zijn.
 Overige vragen en opmerkingen
 De leden van de fractie van de SP vragen naar de wijze waarop de nieuwe
VWA haar toezichtprioriteiten stelt. De prioriteiten van het toezicht van
de nieuwe VWA zullen op basis van twee uitgangspunten worden vastgesteld:
risicoanalyses van de VWA en politiek-bestuurlijke wensen van de opdrachtgevers.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP) ondervoorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), Atsma
(CDA) voorzitter, Poppe (SP), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van
der Ham (D66), Jager (CDA), Koopmans (CDA), Ormel (CDA), Van Velzen (SP),
Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Dibi (GL), Cramer (CU), Koppejan (CDA),
Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Neppérus (VVD), Jacobi (PvdA), Jansen
(SP), Thieme (PvdD), Polderman (SP), Elias (VVD) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Luijben
(SP), Tang (PvdA), Harbers (VVD), Koşer Kaya (D66), Bilder (CDA), Pieper
(CDA), Biskop (CDA), Van Leeuwen (SP), Eijsink (PvdA), Depla (PvdA), Vendrik
(GL), Ortega-Martijn (CU), Schermers (CDA), Brinkman (PVV), Ten Broeke (VVD),
Vacature (VVD), Blom (PvdA), Kant (SP), Ouwehand (PvdD), Lempens (SP), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Dam (PvdA).
 
 
 «Modernisering activiteiten levende dieren en levende producten»,
mr R.J. Hoekstra, 18 maart 2008 (kamerstuknummer 26 991-177)
 
 
 «Het functioneren van de VWA in de controle op slachthuizen exportverzamelplaatsen»
auditcommissie Vanthemsche, juni 2008 (kamerstuknummer 26 991-205)