Wet belastingrechtspraak in twee feitelijke instanties; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29251, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

23-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29251 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoorbereiding; organisatorische aspectenAspecten van de verhouding tussen de instantiesAanpassing andere heffingswettenOverige procesrechtelijke onderwerpenOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 13 mei 2003, no. W03.030064/I,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29251Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 251Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie, de Algemene wet
inzake rijksbelastingen en enige andere wetten in verband met de invoering
van beroep bij de rechtbank, alsmede van hoger beroep bij het gerechtshof,
in belastingzaken (Wet belastingrechtspraak in twee feitelijke instanties)nr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 13 mei
2003 en het nader rapport d.d. 10 september 2003, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie en de staatssecretaris van Financiën. Het
advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 19 februari 2003, no. 03.000778, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, mede namens de Staatssecretaris
van Financiën, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt
het voorstel van wet met memorie van toelichting houdende wijziging van de
Wet op de rechterlijke organisatie, de Algemene wet inzake rijksbelastingen
en enige andere wetten in verband met de invoering van beroep bij de rechtbank,
alsmede van hoger beroep bij het gerechtshof, in belastingzaken (Wet belastingrechtspraak
in twee feitelijke instanties).Het wetsvoorstel effectueert, in het bijzonder door wijziging van de Algemene
wet inzake rijksbelastingen (AWR), de invoering van de tweede feitelijke instantie
in de belastingrechtspraak, waarover de beslissing ten principale is genomen
door de aanvaarding van het amendement-Van Oven.2
Tevens houdt het voorstel wijzigingen in van de systematiek van de AWR in
die tot doel hebben de AWR nauwer te doen aansluiten bij het stelsel van de
Algemene wet bestuursrecht (Awb).De Raad van State kan zich vinden in de thans voorgestelde invoering van
de tweede feitelijke instantie in de belastingrechtspraak, maar ziet een aantal
bezwaren tegen de voorgestelde wijzigingen van de AWR en de Awb. In verband
daarmee meent hij dat het voorstel dient te worden aangepast.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 19 februari
2003, nr. 03.000778, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan ons te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 13 mei 2003, nr. W03.03 0064/I, bieden wij U hierbij
aan.Voorbereiding; organisatorische aspecten1. Invoering; financieringa. In paragraaf 1.3. van het algemene deel van
de toelichting wordt ingegaan op de betekenis van artikel 14, vijfde lid,
van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR)
voor het Nederlandse stelsel van belastingrechtspraak. Opgemerkt wordt dat
over de verenigbaarheid van dat stelsel met de internationale mensenrechtenverdragen
zelfs geen twijfel mag bestaan. In paragraaf 7 van het algemene deel
van de toelichting wordt aangegeven dat invoering van een tweede
feitelijke instantie op relatief korte termijn – het planningschema
in deze paragraaf is gericht op inwerkingtreding op 1 januari 2005 –
moet plaatsvinden, omdat twijfel omtrent de verenigbaarheid van het stelsel
met artikel 14, vijfde lid, IVBPR zo spoedig mogelijk moet worden weggenomen.Gelet op het voorgaande wekt het bevreemding dat het
voorstel aan de Raad is voorgelegd terwijl nog niet lijkt vast te staan of
en wanneer de financiële middelen die nodig zijn voor het invoeren van
de tweede feitelijke instantie in de belastingrechtspraak kunnen worden vrijgemaakt.1 De Minister van Justitie heeft na het aannemen van de
motie-Van Oven2 bij brief van 8 januari 2003 aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal weliswaar toegezegd
het voorstel aan de Raad ter advisering voor te leggen, maar hij heeft daarbij
gesteld dat hij zich na de ontvangst van het advies van de Raad zal beraden
of indiening van het voorstel plaats zal vinden.3De Raad merkt op dat deze opstelling zich niet goed
verdraagt met het in de toelichting aangegeven standpunt dat twijfel aangaande
de verenigbaarheid met artikel 14, vijfde lid, IVBPR zo spoedig mogelijk moet
worden weggenomen. Tevens is de Raad van oordeel dat hij ervan moet kunnen
uitgaan dat wanneer een wetsvoorstel aan hem ter advisering wordt voorgelegd,
de besluitvorming over de financiële gevolgen van dat voorstel niet nog
in een zodanig stadium verkeert dat uit dit oogpunt indiening bij de Tweede
Kamer nog onzeker is.b. In paragraaf 5.2 van het algemene deel van
de toelichting wordt opgemerkt dat op korte termijn de nodige maatregelen
moeten worden getroffen op het gebied van werving, selectie en opleiding.
Voor 1 januari 2004 zullen na een selectieprocedure reeds 15 rechters moeten
zijn aangesteld. Het aantrekken van specialisten op het terrein van het belastingrecht
in de loop van 2003 vergt een gerichte aanpak gelet op de relatief schaarse
expertise en zal de nodige tijd kosten.De Raad ziet ernstige bezwaren in het reeds op gang
brengen van de voorbereiding van de invoering van de tweede feitelijke instantie
in de belastingrechtspraak indien de financiering van die invoering niet is
veiliggesteld. Het college onderkent dat er eveneens bezwaren zijn verbonden
aan het in de tijd opschuiven van de voorbereiding, omdat dit kan leiden tot –
onwenselijk te achten – uitstel van de invoering van de tweede feitelijke
instantie. Dat onderstreept het belang van zekerheid aangaande de financiering,
zodat tijdig kan worden voorzien in de vereiste uitbreiding van capaciteit.c. Blijkens paragraaf 6 van het algemene deel
van de toelichting zijn voor de rechtbanken voor het primaire proces in totaal
64,5 fte rechterlijke ambtenaren met rechtspraak belast nodig; daartegenover
staat een afname bij de gerechtshoven van 13,3 fte. De toelichting besteedt
geen aandacht aan de vraag of valt te verwachten dat de hiervoor genoemde
relatieve schaarste van expertise, een beletsel zal zijn voor een tijdige
werving en benoeming van het benodigde aantal rechters met de vereiste fiscale
deskundigheid. Ook wordt niet ingegaan op de vraag of valt te verwachten dat,
waar nodig, raadsheren van de gerechtshoven in voldoende mate bereid zullen
zijn een aanstelling te aanvaarden bij een rechtbank.De Raad adviseert in de toelichting in te gaan op de
hiervoor genoemde punten.1. a. In zijn algemeenheid onderschrijven wij dat wetsvoorstellen niet
aan de Raad van State behoren te worden voorgelegd als de besluitvorming over
de financiering nog in een zodanig stadium verkeert dat indiening bij de Tweede
Kamer nog onzeker is. In dit geval deed zich echter de bijzondere situatie
voor, dat de Tweede Kamer bij motie-Van Oven (Kamerstukken II 2002/03, 28 600
VI, nr. 72) aandrong op indiening van het wetsvoorstel vooruitlopend op de
afronding van het overleg over de financiering. In die bijzondere omstandigheid
is er voor gekozen gedurende dit overleg alvast een volgende stap in het wetgevingsproces
te zetten. Inmiddels is het overleg over de financiering afgerond en kan het
wetsvoorstel worden ingediend. Daarmee zal ook een einde komen aan eventuele
twijfel over de verenigbaarheid van het bestaande stelsel met
artikel 14, vijfde lid, Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke
Rechten.b. Anders dan de Raad veronderstelt, is de daadwerkelijke voorbereiding
van de invoering van het wetsvoorstel pas op gang gebracht, nadat de financiering
was zeker gesteld. Ten opzichte van het tijdschema zoals dit was opgenomen
in de aan de Raad van State voorgelegde versie van de memorie van toelichting
is daardoor een geringe achterstand opgelopen. Overleg met de Raad voor de
rechtspraak heeft echter geleerd, dat invoering op 1 januari 2005 nog altijd
haalbaar is.c. Het advies van de Raad is gevolgd (zie paragraaf 5.2 van de memorie
van toelichting).2. Aantal bevoegde rechtbankenVoorgesteld wordt de belastingrechtspraak in eerste
aanleg te concentreren bij vijf rechtbanken, in de ressortshoofdplaatsen.
Op dit punt wijkt het voorstel af van de adviezen van de Hoge Raad, de Raad
voor de Rechtspraak, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak en de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten, die allemaal pleiten voor aansluiting bij de gewone
regels van de relatieve competentie. Het argument voor de voorgestelde concentratie
is het waarborgen van de kwaliteit van de fiscale rechtspleging. Er kan dan
een voldoende aantal fiscaal geschoolde rechters aanwezig zijn om het brede
terrein van het belastingrecht met voldoende diepgang te bestrijken en zo
nodig fiscaal deskundige meervoudige kamers te vormen. Overigens lijkt in
paragraaf 2.2 van het algemene deel van de toelichting de klemmendheid
van concentratie te worden gerelativeerd, doordat de mogelijkheid wordt geopperd
van de vestiging van nevenzittingsplaatsen.De Raad erkent het belang van het kwaliteitsargument
bij de verandering van de fiscale rechtsgang. Hij meent echter dat afwijking
van de gewone regels van relatieve competentie een bijzondere motivering vereist,
en is van oordeel dat de toelichting in dat opzicht tekortschiet. In paragraaf 2.2
van het algemene deel van de toelichting wordt erkend dat niet alle belastingzaken
zodanig gecompliceerd zijn dat zij uitsluitend door fiscaal geschoolde rechters
zouden kunnen worden behandeld, maar dat er een groot aantal belastingzaken
is waarvoor dit wel geldt. In paragraaf 5.1 wordt opgemerkt dat een deel
van de belastingzaken relatief eenvoudig is, terwijl een ander deel specialistische
kennis vereist. Opmerkelijk is dat de toelichting geen informatie bevat over
het totale aantal zaken dat in de eerste aanleg verwacht mag worden, en evenmin
inzicht geeft in de kwantitatieve verdeling tussen de relatief eenvoudige
en de meer complexe zaken. Verder kan de Raad niet inzien waarom het niet
mogelijk zou zijn om door samenwerking tussen de 19 rechtbanken («inlenen»
van over en weer benoemde plaatsvervangers) voor de behandeling van de meer
complexe zaken in elke rechtbank voldoende kwaliteit in te zetten. Voorzover
nodig zal ook op het terrein van de opleidingen in het bijzonder de eerste
jaren de nodige inzet kunnen worden gepleegd ter verdere bevordering van voldoende
deskundigheid. Verder mag worden verwacht dat van de appèlrechtspraak
door de gerechtshoven ook, waar nodig, een kwaliteitsimpuls zal uitgaan naar
de eerste aanleg. Ten slotte valt niet in te zien waarom het argument van
de kwaliteit voor de behandeling van fiscale zaken wezenlijk anders zou liggen
dan voor alle andere rechtsgebieden binnen de bevoegdheid van de rechtbanken.
Voorzover niettemin in het kwaliteitsargument een belemmering zou worden gezien
om al direct over te gaan tot het opdragen van de behandeling van fiscale
zaken aan alle 19 rechtbanken, zou kunnen worden overwogen die situatie aan
te merken als de tweede fase van een ontwikkeling die begint met de thans
voorgestelde bevoegdverklaring van vijf rechtbanken. In dat geval dient dan
wel verzekerd te zijn dat die tweede fase binnen een afzienbare termijn geëffectueerd
wordt, en dat in de tussentijd de maatregelen worden getroffen die nodig zijn
om alle 19 rechtbanken te voorzien van de vereiste kwaliteit.De Raad adviseert de motivering van de keuze voor concentratie
in het licht van het voorgaande nader te bezien, en deze keuze zo nodig te
heroverwegen.2. Een substantiële minderheid van de belastingzaken is zodanig complex
dat de behandeling daarvan specifieke fiscale deskundigheid vergt. Deze deskundigheid
kan alleen in eenheden van voldoende schaalgrootte worden opgebouwd.
Daarom achten wij concentratie van de belastingrechtspraak in de vijf ressortshoofdplaatsen
wenselijk.Exacte kwantitatieve gegevens over de verhouding tussen de meer complexe
en de meer eenvoudige zaken zijn niet voorhanden. Uit het Beheersverslag Belastingdienst
2002 blijkt dat in 2002 ruim 6 500 beroepschriften inzake rijksbelastingen
(dus exclusief zaken betreffende belastingen van decentrale overheden) zijn
ingediend. Daarvan pleegt iets minder dan een derde te worden ingetrokken.
Van de ingediende beroepschriften betreft ongeveer twee derden de inkomstenbelasting.
Daarmee is echter nog niets gezegd over de zwaarte van de zaken. In beginsel
kunnen bij iedere belasting zowel ingewikkelde als eenvoudige zaken voorkomen.
Wel kan men globaal zeggen dat zaken betreffende de vennootschapsbelasting
gemiddeld ingewikkelder zullen zijn dan zaken betreffende de motorrijtuigenbelasting
of de Wet waardering onroerende zaken. In 2002 betroffen 474 beroepschriften
de vennootschapsbelasting. Maar ook van de ruim 4 200 zaken betreffende
de inkomstenbelasting zal in ieder geval een flink deel specifieke fiscale
deskundigheid vergen.De Raad is van oordeel dat de vereiste deskundigheid ook door samenwerking
tussen rechtbanken (het «inlenen» van over en weer benoemde rechter-plaatsvervangers
voor de meer specialistische zaken) zou kunnen worden gewaarborgd. Op zichzelf
is dit juist, maar naar ons oordeel is het doelmatiger om de benodigde expertise
op een beperkt aantal plaatsen te concentreren. Dat voorkomt heen en weer
reizen door rechters en ondersteunend personeel. Voorts blijven wij van oordeel,
dat de wetgever een voor de kwaliteit van de fiscale rechtspleging zo belangrijk
punt niet geheel aan de praktijk mag overlaten, maar zelf de nodige waarborgen
moet scheppen. Ten slotte wijzen wij er op dat de geografische bereikbaarheid
van de belastingrechtspraak door de voorgestelde concentratie niet minder
wordt dan in de huidige situatie.Denkbaar zou ook nog zijn, om de bevoegdheid in belastingzaken formeel
aan alle negentien rechtbanken toe te delen, maar deze zaken door aanwijzing
van nevenzittingsplaatsen feitelijk door een beperkt aantal rechtbanken te
laten behandelen. Dit model wordt thans voor studiefinancieringszaken gehanteerd.
Wij menen echter dat een model waarin de formele bevoegdheid en de feitelijke
werkwijze overeenstemmen, voor de belastingplichtigen transparanter is en
daarom de voorkeur verdient. Dit laat onverlet, dat voor bepaalde soorten
zaken andere rechtbanken in het ressort als nevenzittingsplaatsen van de rechtbank
in de ressortshoofdplaats zouden kunnen worden aangewezen, indien het mogelijk
is om met behoud van doelmatigheid zittingen «dichter bij de belastingplichtige»
te houden.3. Interne organisatie rechtbankenArtikel 20 van de Wet op de rechterlijke organisatie
bepaalt dat het bestuur binnen het gerecht ten hoogste vier organisatorische
eenheden instelt, onder de benaming sectoren (civiel, straf, bestuur en kanton).
De belastingrechtspraak zal in de sector bestuursrecht worden ondergebracht.
Volgens paragraaf 5.1 van het algemene deel van de toelichting zal met
het algemene geldende uitgangspunt dat rechterlijke ambtenaren met rechtspraak
belast in meer dan één sector inzetbaar moeten zijn, ten aanzien
van de fiscalisten flexibel moeten worden omgegaan. De vraag is of daarmee
voldoende is gewaarborgd dat wordt voorkomen dat een deel van de capaciteit
die wordt gecreëerd voor de belastingrechtspraak, wegvloeit naar andere
rechtsgebieden binnen de sector bestuursrecht en/of naar andere sectoren.
Dergelijk wegvloeien zou een vergroting betekenen van het verwachte probleem
om de bezetting van de rechtbanken met voldoende specialisten op het terrein
van het belastingrecht op peil te houden.De Raad adviseert te motiveren waarom ervan is afgezien
de vorming van een afzonderlijke sector belastingrecht of van afzonderlijke
belastingkamers mogelijk te maken, en het voorstel op dit punt zo nodig aan
te passen.3. Het is in beginsel het bestuur van de rechtbank dat bepaalt welke sectoren
de rechtbank kent (artikel 20, eerste lid, Wet op de rechterlijke organisatie).
Wij zien geen aanleiding om op dit nog maar recent ingevoerde stelsel inbreuk
te maken door de vorming van een sector belastingrecht wettelijk voor te schrijven.
Anders dan de Raad kennelijk veronderstelt, is de vorming van een afzonderlijke
sector belastingrecht op zichzelf ook geen waarborg tegen het wegvloeien van
capaciteit naar andere sectoren. Het bestuur van de rechtbank kan,
indien het daartoe de noodzaak aanwezig acht, ook capaciteit tussen sectoren
herverdelen. Inhoudelijk heeft onderbrenging van de belastingzaken bij de
sector bestuursrecht het voordeel, dat sommige rechters zowel belastingzaken
als andere bestuursrechtelijke zaken kunnen doen. Dat maakt een flexibele
capaciteitsplanning mogelijk en kan de wisselwerking en wederzijdse bevruchting
tussen het belastingrecht en het overige bestuursrecht ten goede komen. Voorts
zullen sommige rechters een dergelijk gevarieerd werkpakket als aantrekkelijk
ervaren.Aspecten van de verhouding tussen de instanties4. Verwijzing naar een enkelvoudige kamerHet voorgestelde artikel 27k, tweede lid, AWR bepaalt,
dat indien een zaak die door de enkelvoudige kamer van de rechtbank is behandeld,
naar het oordeel van de meervoudige kamer van het gerechtshof geschikt is
voor verdere behandeling door één rechter, zij deze kan verwijzen
naar een enkelvoudige kamer. De Raad wijst erop, dat de ervaring na de invoering
van twee instanties in de bestuursrechtspraak nog steeds leert, dat vele zaken
die zich lenen voor behandeling in een enkelvoudige kamer van de rechtbank,
niettemin door een meervoudige kamer van de rechtbank worden behandeld teneinde
rechters te kunnen opleiden. Te verwachten is dat deze ervaring zich ook bij
de invoering van de tweede feitelijke instantie in de belastingrechtspraak
bij de rechtbanken zal voordoen.Teneinde de meervoudige kamers van de gerechtshoven
niet onnodig te belasten, adviseert de Raad de verwijzing van een zaak door
een meervoudige kamer van het gerechtshof naar een enkelvoudige kamer niet
te beperken tot de zaken die door een enkelvoudige kamer van een rechtbank
zijn afgedaan, maar deze verwijzing mogelijk te maken voor alle zaken die
naar het oordeel van de meervoudige kamer geschikt zijn voor verdere behandeling
door één rechter. Evenzo zou ook de beperking voor de mogelijkheid
tot toepassing van artikel 8:86 Awb in hoger beroep tot zaken die door een
enkelvoudige kamer van de rechtbank behandeld zijn (artikel 27j, derde lid,
AWR), kunnen vervallen.De Raad adviseert de artikelen 27 j, derde lid, en
27k, tweede lid, AWR in deze zin aan te passen.4. Het voorstel van de Raad om de mogelijkheid van enkelvoudige behandeling
in hoger beroep niet meer dwingend te koppelen aan de wijze van behandeling
in eerste aanleg, spreekt ons aan. Ook in het vreemdelingenrecht is deze koppeling
reeds losgelaten, op de grond, dat de keuze tussen enkel- of meervoudige behandeling
aan de prudentie van het appèlcollege kan worden overgelaten (art.
88, tweede lid, Vreemdelingenwet 2000). Ditzelfde geldt voor de afweging of
na behandeling van een verzoek om voorlopige voorziening tevens de hoofdzaak
kan worden afgedaan (art. 8:86 Awb) – een bevoegdheid die overigens
in de praktijk in hoger beroep maar sporadisch wordt toegepast. Het wetsvoorstel
is derhalve in de door de Raad voorgestelde zin aangepast.Een nadeel hiervan is dat het belastingrecht op dit punt gaat afwijken
van het overige bestuursrecht. De eerste ondergetekende zal daarom in de nabije
toekomst bezien, of ook de regelingen van het hoger beroep in het overige
bestuursrecht in de voorgestelde zin kunnen worden gewijzigd.5. Vervanging mondelinge uitspraak door een schriftelijke uitspraakEen bijzonder element in de belastingrechtspraak is
dat, ingevolge artikel 28, eerste lid, AWR, beroep in cassatie slechts tegen
schriftelijke uitspraken openstaat. Indien het gerechtshof mondeling uitspraak
doet, dient deze mondelinge uitspraak door een schriftelijke uitspraak te
worden vervangen, indien beroep in cassatie wordt ingesteld. Deze regeling
is bij amendement bij de herziening van het fiscale procesrecht1bestendigd, teneinde een tendens te voorkomen dat mondelinge uitspraken
sterk op schriftelijke uitspraken zouden gaan lijken, hetgeen negatieve gevolgen
zou hebben voor de afdoeningscapaciteit van de gerechtshoven.De Raad wijst erop, dat, zoals reeds onder de Wet administratieve
rechtspraak belastingzaken gold, de motivering van een schriftelijke uitspraak
ten opzichte van het proces-verbaal van een mondelinge uitspraak preciseringen
mag bevatten en uitvoeriger mag zijn. De in de jurisprudentie van de Hoge
Raad getrokken scheidslijn met een heroverweging, die op straffe van vernietiging
van de uitspraak niet is toegestaan, is echter zodanig scherp dat zich de praktijk heeft ontwikkeld, dat de overwegingen in het proces-verbaal
niet afwijken van de overwegingen in de vervangende schriftelijke uitspraak.
De vervanging van een mondelinge uitspraak door een schriftelijke uitspraak,
die gepaard gaat met de heffing van een extra griffierecht, roept aanvullende
werkzaamheden voor rechter en administratie op zonder dat de mogelijkheid
van vervanging een duidelijk positieve invloed heeft op de afdoeningcapaciteit
van de gerechtshoven.Bij de beoordeling of deze regeling gehandhaafd moet
worden, moet mede in aanmerking worden genomen dat thans voorgesteld wordt
hoger beroep ook open te stellen tegen mondelinge uitspraken van de rechtbanken.
Zoals ook uit de toelichting op artikel 27h AWR blijkt, heeft de ervaring
geleerd dat met het algemene bestuursprocesrecht het proces-verbaal van de
mondelinge uitspraak tezamen met het dossier de hoger beroepsrechter voldoende
aanknopingspunten biedt voor een goede beoordeling.Op grond van deze ontwikkelingen adviseert de Raad
opnieuw te bezien of de vervanging van een mondelinge uitspraak van het gerechtshof
door een schriftelijke uitspraak enkel ten behoeve van het instellen van beroep
in cassatie nog wel geboden is.5. De vraag of beroep in cassatie tegen mondelinge uitspraken mogelijk
moet zijn, is uitvoerig aan de orde geweest bij de totstandkoming van de op
1 september 1999 in werking getreden herziening van het fiscale procesrecht
(zie de Wet van 29 oktober 1998, Stb. 621). Het oorspronkelijke wetsvoorstel
opende, anders dan de voormalige Wet administratieve rechtspraak belastingzaken,
deze mogelijkheid. Daarbij was echter bepaald, dat indien beroep in cassatie
werd ingesteld, de mondelinge uitspraak moest worden aangevuld met een door
een het gerechtshof opgesteld overzicht van het procesverloop, de feiten en
de standpunten van partijen. Deze stukken werden nodig geacht om de Hoge Raad
in staat te stellen zijn taak als cassatierechter te vervullen (zie Kamerstukken
II, 25 175, nr. 3, blz. 23). Anders dan in hoger beroep vindt in cassatie
immers geen nieuwe behandeling van de zaak plaats, maar wordt de uitspraak
van het gerechtshof getoetst aan het recht, alsmede op motiveringsgebreken
en vormverzuimen. Dit betekent dat de Hoge Raad in het bijzonder ook de feitelijke
grondslag van het geding geheel in de gedingstukken moet kunnen vinden.Bij amendement van de leden Giskes en B.M. de Vries (Kamerstukken II,
25 175, nr. 8) is deze regeling weer vervangen door de oude regeling
van de vervangende schriftelijke uitspraak, onder meer omdat de nieuwe regeling
bij nader inzien geen wezenlijke vereenvoudiging en uit een oogpunt van werklast
van het gerechtshof geen winst opleverde. De indieners waren integendeel juist
bevreesd dat deze werklast zou toenemen doordat de Hoge Raad gedwongen zou
zijn hogere eisen aan een mondelinge uitspraak te stellen. Naar het ons voorkomt,
gaan deze argumenten tegen het openstellen van beroep in cassatie tegen mondelinge
uitspraken thans nog evenzeer op als enige jaren geleden. Dat thans wel hoger
beroep tegen mondelinge uitspraken wordt opengesteld, maakt dit niet anders,
juist omdat, zoals uiteengezet, beroep in cassatie in dit verband wezenlijk
verschilt van hoger beroep. In hoger beroep vindt een nieuwe behandeling van
de zaak plaats en kan daarom de feitelijke grondslag van de uitspraak van
de eerste rechter zo nodig worden gecorrigeerd of aangevuld. In cassatie is
dit niet mogelijk.6. ProrogatieIn de toelichting op onderdeel L van het voorstel wordt
gesteld dat het te veel van het goede zou zijn om naast de sprongcassatie
ook de mogelijkheid van prorogatie in het stelsel op te nemen. Deze motivering
om prorogatie af te wijzen schiet naar het oordeel van de Raad tekort. Sprongcassatie
en prorogatie zijn verschillende figuren, die elk hun eigen voor- en nadelen
kennen. Indien op voorhand in een geschil de feiten volledig tussen partijen
vaststaan, ligt ter verkorting van de procedure prorogatie voor de hand, omdat
in dat geval direct van de hoger beroepsrechter een oordeel kan worden verkregen.
Indien aanvankelijk nog een geschil over de feiten bestaat, maar dit geschil
na de beslissing van de rechtbank naar het oordeel van partijen beslecht is,
kan de verkorting van de procedure over enkel nog een bestaand juridisch geschil
door sprongcassatie worden bereikt. Niet valt in te zien waarom in dezen niet
een keuzevrijheid kan worden gelaten aan partijen.De Raad adviseert het afwijzen van de figuur van prorogatie
in het stelsel te heroverwegen, gelet op de eigen aard van prorogatie ten
opzichte van sprongcassatie.6. Het is op zichzelf juist, dat de figuren prorogatie en sprongcassatie
niet volledig uitwisselbaar zijn, omdat zij op enigszins verschillende situaties
zien. Wij erkennen dat de figuur van de prorogatie onder omstandigheden nuttig
zou kunnen zijn indien reeds bij de aanvang van de beroepsfase geen geschil
meer bestaat over de feiten. Anderzijds zou invoering van de mogelijkheid
van prorogatie naast de mogelijkheid van sprongcassatie en de binnenkort (voor
het belastingrecht: opnieuw) in te voeren mogelijkheid om de bezwaarschriftprocedure
over te slaan (zie het wetsvoorstel rechtstreeks beroep, Kamerstukken I 2002/03,
27 563, nr. 236), wel wat veel van het goede worden en het procesrecht
verder kunnen compliceren. Voorts zou het fiscale bestuursprocesrecht daardoor
verder gaan afwijken van het algemene bestuursprocesrecht, terwijl invoering
van de mogelijkheid van prorogatie voor het algemene bestuursprocesrecht onwenselijk
is, omdat zij daar tot een te grote druk op de hoogste rechter zou leiden.
De fiscale rechtsgang zou bij prorogatie nog altijd twee instanties kennen.
Een en ander afwegende, menen wij dat het vooralsnog niet wenselijk is de
mogelijkheid van prorogatie te openen.Aanpassing andere heffingswetten7. Artikel 26 van de Algemene wet inzake rijksbelastingenBlijkens paragraaf 3 van het algemene deel van
de toelichting is van de gelegenheid van dit wetsvoorstel gebruikgemaakt om
de systematiek van hoofdstuk V AWR (Bezwaar en beroep) te wijzigen, teneinde
nauwer aan te sluiten bij het stelsel van de Awb. Daartoe vervalt artikel
8:4, onderdeel g, Awb, dat bepaalt dat geen beroep kan worden ingesteld tegen
een besluit genomen op grond van een wettelijk voorschrift inzake belastingen
of de heffing van een premie dan wel een premievervangende belasting ingevolge
de Wet financiering volksverzekeringen. Teneinde het zogenoemde gesloten stelsel
van voor beroep vatbare besluiten in het belastingrecht te handhaven, wordt
voorgesteld in artikel 26, eerste lid, AWR het gesloten stelsel vast te leggen
door te bepalen dat in afwijking van artikel 8:1, eerste lid, Awb tegen een
besluit genomen op grond van een wettelijk voorschrift inzake belastingen
of de heffing van een premie dan wel een premievervangende belasting ingevolge
de Wet financiering volksverzekeringen alleen beroep bij de rechtbank kan
worden ingesteld indien het beroep een belastingaanslag of een ingevolge de
belastingwet voor bezwaar vatbare beschikking betreft.Dit voorstel beoogt het gehele terrein van de belasting-
en premieheffing te bestrijken. Het lijkt echter te miskennen dat de AWR geldt
voor de heffing van rijksbelastingen, alsmede voor de heffing van heffingsrente,
revisierente, compenserende rente, kosten van ambtelijke werkzaamheden en
bestuurlijke boeten welke ingevolge de belastingwet kunnen worden vastgesteld
of opgelegd. Onder rijksbelastingen worden verstaan belastingen welke van
rijkswege door de rijksbelastingdienst worden geheven, met inbegrip van de
rechten bij invoer en rechten bij uitvoer (artikel 1, tweede lid, AWR). Het
doen vervallen van artikel 8:4, onderdeel g, Awb, en het regelen van de rechtsbescherming
tegen de in die bepaling genoemde besluiten door een artikel in de AWR houdt
niet zonder meer in, dat het aldus «overgebrachte» regime ook
geldt voor andere belastingen dan rijksbelastingen, en evenmin voor de premieheffing.
Dit betekent ook dat niet langer sprake is van de in de toelichting op artikel
26 AWR vermelde afbakening van het gedeelte van het bestuursrecht waarvoor
de in de AWR neergelegde afwijkingen van en aanvullingen op het Awb-procesrecht
gelden. In een aantal gevallen werkt de handhaving van het gesloten stelsel
door in de desbetreffende wetgeving doordat de AWR, inclusief de bepalingen
inzake het gesloten stelsel van rechtsbescherming, van overeenkomstige toepassing
is verklaard. Zo wijst paragraaf 1.1 van het algemene deel van de toelichting
terecht op de verwijzingsbepalingen naar de AWR in de organieke wetten. Teneinde
het gesloten stelsel voor het gehele terrein waarvoor het thans geldt te handhaven,
dient na het vervallen van artikel 8:4, onderdeel g, Awb voor alle andere
heffingswetten dan rijksbelastingen te zijn verzekerd, waar nodig door een
uitdrukkelijke bepaling met de strekking van het voorgestelde artikel 26 AWR,
dat dit gesloten stelsel ook geldt voor die heffingswetten. Dit vergt een volledige inventarisatie van de wetgeving waarin de AWR van overeenkomstige
toepassing is verklaard en waar nodig aanpassing daarvan. De Raad adviseert
deze inventarisatie te verrichten, de bewoordingen van artikel 26 AWR toe
te spitsen op de rijksbelastingen en, voor zoveel nodig, in alle overige wetgeving
waarin de AWR van overeenkomstige toepassing is verklaard, het gesloten stelsel
uitdrukkelijk op te nemen.Voorts merkt de Raad op dat met het vervallen van artikel
8:4, onderdeel g, Awb, ten onrechte geen overeenkomstige voorziening is getroffen
in het kader van de Invorderingswet 1990. Die wet valt immers niet onder de
AWR, terwijl artikel 8:4, onderdeel g, Awb, ook op de invordering met toepassing
van de Invorderingswet 1990 ziet. De Raad adviseert het wetsvoorstel op dit
punt aan te vullen.7. Het advies van de Raad is gevolgd. Artikel 26 Awr is aangepast en bevat
voor de rijksbelastingen het gesloten stelsel voor belastingaanslagen en ingevolge
de belastingwet gegeven voor bezwaar vatbare beschikkingen. In een reeks andere
wetten is hoofdstuk V Awr van overeenkomstige toepassing verklaard. Daarmee
geldt voor deze gevallen de fiscale rechtsgang, in voorkomende gevallen met
inbegrip van het gesloten stelsel, en niet de rechtsgang van de Awb. Voor
de premieheffing zal een dergelijke voorziening te zijner tijd worden getroffen
in het in voorbereiding zijnde voorstel voor een Wet financiering sociale
verzekering. Uit de naar aanleiding van het advies van de Raad verrichte inventarisatie
is gebleken dat op deze wijze hetzelfde resultaat wordt bereikt als met het
huidige artikel 8:4, onderdeel g, Awb. De Raad merkt op zichzelf terecht op
dat de strekking van artikel 8:4, onderdeel g, ruimer is dan die van artikel
26 Awr, maar door hoofdstuk V Awr waar nodig uitdrukkelijk van overeenkomstige
toepassing te verklaren kan dit verschil worden overbrugd.De door de Raad genoemde Invorderingswet 1990 vormt hierop echter een
uitzondering. Besluiten krachtens deze wet vallen thans onder de omschrijving
van artikel 8:4, onderdeel g, Awb, zodat daartegen niet de Awb-rechtsgang
openstaat. In enkele, maar niet alle, gevallen staat in plaats daarvan de
fiscale rechtsgang open. Teneinde deze situatie te handhaven is de Invorderingswet
1990 toegevoegd aan de bijlage, behorende bij artikel 8:5 Awb, de zogenaamde
«negatieve lijst».8. Artikel 27 van de Algemene wet inzake rijksbelastingenArtikel 27 AWR heeft betrekking op de bevoegdheid van
de rechtbanken. Aangezien de AWR alleen betrekking heeft op rijksbelastingen
is de bevoegde rechtbank die in de hoofdplaats van het ressort waarin de indiener
van het beroepschrift zijn woonplaats heeft. Het ressort waarin het bestuursorgaan
zijn zetel heeft is alleen van belang voor andere belastingen dan rijksbelastingen.
De regeling van de bevoegdheid voor die andere belastingen kan echter niet
in de AWR plaatsvinden, maar dient in de desbetreffende heffingswetten te
worden opgenomen.De Raad adviseert de bewoordingen van artikel 27 AWR
toe te spitsen op de rijksbelastingen en in de overige wetgeving waarin de
AWR van overeenkomstige toepassing is verklaard, de bevoegde rechtbank uitdrukkelijk
aan te wijzen.8. De Raad stelt terecht dat slechts de voor rijksbelastingen relatief
bevoegde rechtbank rechtstreeks in de Awr kan worden geregeld. De door de
Raad aanbevolen wetstechnische oplossing heeft echter het nadeel, dat in de
wetten betreffende belastingen en heffingen van lagere overheden telkens uitdrukkelijk
moet worden bepaald dat bevoegd is de rechtbank in de hoofdplaats van het
ressort waarin het bestuursorgaan zijn zetel heeft. Dat is onoverzichtelijk
en brengt bovendien het risico mee, dat dit zou kunnen worden vergeten als
in de toekomst een nieuwe decentrale heffing zou worden ingevoerd. Daarom
is in het voorgestelde artikel 27, eerste lid, Awr bepaald, dat de rechtbank
in de hoofdplaats van een ressort voor de toepassing van artikel 8:7 Awb in
de plaats treedt van de overige rechtbanken in dat ressort. In de context
van de Awr ziet dit op de toepassing van artikel 8:7, tweede lid, Awb (centrale
overheid). Doordat (hoofdstuk V van) de Awr in de wetgeving betreffende decentrale
belastingen en heffingen van overeenkomstige toepassing is verklaard, ziet
het indirect tevens op de toepassing van artikel 8:7, eerste lid, Awb (decentrale
overheden).Overige procesrechtelijke onderwerpen9. Artikel 26, tweede lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingenHet voorgestelde artikel 26, tweede lid, AWR bepaalt dat voor de toepassing
van de wettelijke voorschriften inzake bezwaar en beroep met een voor bezwaar
vatbare beschikking gelijkgesteld wordt het bedrag dat als belasting op aangifte
is voldaan of afgedragen, dan wel door een inhoudingsplichtige is ingehouden.
In de toelichting bij deze bepaling wordt het standpunt ingenomen dat bij
afdracht of voldoening op aangifte, dan wel inhouding, van een bedrag als
belasting geen sprake is van een beslissing van een bestuursorgaan en derhalve
ook niet van een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. Niettemin is in deze
gevallen vanouds wel bezwaar en beroep mogelijk: het huidige artikel 24 AWR
bepaalt dat hij die bezwaar heeft tegen het bedrag dat als belasting, hetzij
door hem op aangifte is voldaan of afgedragen, hetzij door een inhoudingsplichtige
van hem is ingehouden, een bezwaarschrift kan indienen bij de inspecteur.
Met het voorgestelde artikel 26, tweede lid, AWR wordt beoogd het regime van
artikel 24 AWR te bestendigen.Zoals hiervoor, onder punt 7, is opgemerkt, wordt met het wetsvoorstel
onder meer beoogd om de AWR nauwer te doen aansluiten bij de Awb. Artikel
8:4, onderdeel g, Awb vervalt, zodat het recht om tegen een uitspraak op bezwaar
beroep in te stellen voortaan rechtstreeks voortvloeit uit artikel 8:1, eerste
lid, Awb. De hiervoor weergegeven opvatting in de toelichting bij het voorstel
dat in een geval als het voldoen of afdragen van belasting dan wel het inhouden
van belasting geen sprake zou zijn van een beslissing van een bestuursorgaan
en daarmee ook niet van een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb leidt, bezien
vanuit de systematiek van de Awb, tot de vraag wat dan wel het primaire besluit
is – en van welk bestuursorgaan – waartegen vervolgens, ingevolge
artikel 26, tweede lid, AWR, bezwaar kan worden gemaakt bij de inspecteur
(tegen wiens besluit op bezwaar vervolgens beroep openstaat op de rechtbank).
In elk geval is door de voorgestelde formulering in artikel 26, tweede lid,
AWR, in tegenstelling tot de formulering van het huidige artikel 24 AWR, niet
verzekerd dat het bezwaarschrift bij de inspecteur moet worden ingediend.
Dat laatste is niet vanzelfsprekend, omdat het, in de hiervoor bedoelde gevallen,
niet de inspecteur is die een primair besluit heeft genomen en omdat in de
nieuwe formulering van artikel 26, eerste lid, onderdeel b, AWR ook niet is
uitgesloten dat bezwaar en beroep wordt opengesteld tegen primaire besluiten
van andere bestuursorganen dan de inspecteur.Teneinde het regime van artikel 24 AWR te bestendigen binnen het stelsel
van de Awb dienen daarom voor bezwaar en beroep de beslissingen van de inhoudingsplichtige –
en in de lijn hiervan van de voldoeningsplichtige – met uitsluiting
van henzelf te worden toegerekend aan de inspecteur. Dat kan door in het voorgestelde
artikel 26, tweede lid, «met een voor bezwaar vatbare beschikking gelijkgesteld»
te vervangen door: met een door de inspecteur genomen voor bezwaar vatbare
beschikking. In ieder geval moet worden voorkomen, dat bij de heffing van
belasting bij wege van voldoening of afdracht op aangifte vermenging optreedt
van de fase waarin de inhoudingsplichtige of voldoeningsplichtige het belastingbedrag
bepaalt en inhoudt of voldoet, met de fase waarin de belastingdienst deze
inhouding of voldoening controleert en eventueel corrigeert, alsmede, daaropvolgend,
de eventuele bezwaren behandelt van degene ten laste van wie is ingehouden
of van degene die de belasting heeft voldaan of afgedragen. Voorts dient in
artikel 26, tweede lid, AWR niet het bedrag als beschikking te worden aangemerkt,
maar de inhouding, voldoening of afdracht als zodanig.De Raad adviseert artikel 26, tweede lid, AWR en voor zoveel nodig artikel
26, eerste lid, onderdeel b, AWR in het licht van het voorgaande opnieuw te
bezien, en aan te passen.9. Het advies van de Raad is gevolgd.10. «Desbetreffende rechtspersoon»In de artikelen 27l, derde lid, 27n, derde en vijfde lid, 27p, eerste
en tweede lid, AWR wordt steeds gesproken van «desbetreffende rechtspersoon».
Voorzover het hier gaat om handelen van de inspecteur, ware de desbetreffende
rechtspersoon rechtstreeks aan te duiden (Staat der Nederlanden).De Raad adviseert het voorstel dienovereenkomstig aan te passen.10. Het advies van de Raad is gevolgd.11. Uitbreiding gesloten stelselIn het advies inzake de Wijziging van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen en van enkele andere fiscale wetten in verband met
de openstelling van bezwaar en beroep tegen een aantal fiscale beschikkingen1 heeft de Raad onder meer het volgende opgemerkt:«De Raad van State mist in de toelichting een
nadere standpuntbepaling met betrekking tot het gesloten stelsel van rechtsmiddelen
en een eventueel stapsgewijs openbreken daarvan door opeenvolgende voorstellen
als het onderhavige. De Raad adviseert ook op deze meer algemene aspecten
in de toelichting in te gaan.»In het nader rapport is hieromtrent gesteld:«Een discussie ten gronde over het gesloten stelsel
van rechtsbescherming in het belastingrecht kan het beste worden gevoerd in
het kader van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Zoals aangekondigd in de
brief van de Minister van Justitie en de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken van 19 juni 1996 (kamerstukken II 1995/96, 24 400, VVI, nar.49,
blz.4) zal nader worden onderzocht in hoeverre de heffing van belastingen
beter in het systeem van de Awb kan worden ingepast. Bij dat onderzoek zal
ook de vormgeving van het stelsel van rechtsbescherming aan de orde komen.»De Raad mist in het voorliggende voorstel opnieuw de
nadere standpuntbepaling met betrekking tot het gesloten stelsel van rechtsbescherming.
Aan de maatschappelijke ontwikkelingen waarbij de behoefte aan een afzonderlijke
rechterlijke toetsing van ook andere beslissingen van de belastingdienst duidelijk
naar voren is gekomen, zoals bij (de weigering van) de zogenoemde APA-rulings2 en de vaststelling van de zogenoemde gebruikelijke beloning
van een directeur-groot aandeelhouder, wordt voorbijgegaan, indien de grenzen
van het gesloten stelsel niet uitdrukkelijk in aanmerking worden genomen.De Raad adviseert uitdrukkelijk te bezien met betrekking
tot welke beslissingen van de belastingdienst het gesloten stelsel kan worden
uitgebreid.11. De Raad wijst er terecht op dat er aanleiding is het gesloten stelsel
van rechtsbescherming in de fiscaliteit te bezien op zijn actualiteit. Het
verleden heeft aangetoond dat met enige regelmaat bepaalde fiscale beschikkingen,
die tot op dat moment niet open stonden voor bezwaar en beroep, vatbaar werden
verklaard voor bezwaar en beroep. Dat is bijvoorbeeld geschied bij de door
de Raad genoemde Wet van 20 december 1996 tot wijziging van de Algemene wet
inzake rijksbelastingen en van enkele andere fiscale wetten in verband met
de openstelling van bezwaar en beroep tegen een aantal fiscale beschikkingen
(Stb. 659). Bij deze wet werden onder meer bezwaar en beroep mogelijk gemaakt
tegen voorlopige aanslagen en voorlopige verliesverrekeningen. Inmiddels wordt
een wetsvoorstel voorbereid waarbij de mogelijkheid van bezwaar en beroep
wordt geopend tegen bepaalde beschikkingen van de inspecteur betreffende de
fiscale informatieplicht. Met dit laatste wetsvoorstel zal opnieuw een categorie
van beslissingen van de inspecteur worden opengesteld voor bezwaar en beroep.Een en ander roept begrijpelijkerwijs de vraag op in hoeverre er nog steeds
redenen zijn het gesloten stelsel van rechtsbescherming te handhaven voor
de nog niet voor bezwaar en beroep vatbaar verklaarde beschikkingen van de
inspecteur. Daartoe hoort een inventarisatie te worden gemaakt van de tot
die categorie behorende beschikkingen en vervolgens kan de analyse en afweging
worden gemaakt of en zo ja in welke mate het gesloten stelsel met het oog
op die gevallen dient te worden gehandhaafd. Mede in het licht van de door
de Raad en hiervoor geschetste ontwikkelingen, is dit onderzoek inmiddels
gestart. De randvoorwaarde hierbij is evenwel dat het proces van heffing van
belastingen als zodanig niet in gevaar wordt gebracht. Daarom zal ook worden
gekeken naar minder vergaande varianten waarbij een open stelsel van beroep
wordt toegepast, maar tegelijk enkele (voorbereidings)beschikkingen expliciet
worden uitgesloten van bezwaar en beroep.In het licht van het belang van een zo spoedig mogelijke inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel zijn wij van mening dat de voortgang van dit wetsvoorstel
niet is gediend met het wachten op de uitkomsten van dat onderzoek.12. «Voor bezwaar vatbare beschikking»In de toelichting bij artikel 26 wordt erop gewezen
dat in onderdeel b van het eerste lid van artikel 26 het voor het belastingrecht
vertrouwde begrip «voor bezwaar vatbare beschikking» is gehandhaafd.
Strikt genomen zou dit begrip moeten worden vervangen door «voor beroep
vatbare beschikking», maar daarvan is om praktische redenen afgezien,
aldus de toelichting.De Raad wijst op het grote belang van een correcte,
consistente terminologie in het bestuursprocesrecht, en is niet overtuigd
door de argumenten in de toelichting om een incorrect begrip te handhaven.
Hij adviseert alsnog de vereiste aanpassing door te voeren. Met deze louter
technische operatie behoeft het proces van wetgeving in formele zin niet te
worden belast. De Raad geeft in overweging een slotbepaling op te nemen met
daarin de opdracht aan de Kroon om bij algemene maatregel van bestuur, op
voordracht van de Minister van Justitie na overleg met de ministers die het
aangaat, de terminologie van de desbetreffende wetgeving zo aan te passen
dat overal «voor bezwaar vatbare beschikking» wordt vervangen
door «voor beroep vatbare beschikking».12. Het onder punt 11 aangegeven onderzoek zal naar verwachting volgend
jaar tot nadere besluitvorming leiden en mogelijk tot voorstellen voor wettelijke
maatregelen. Daarmee zal het thans geldende gesloten systeem, waarin de «voor
bezwaar vatbare beschikking» een sleutelbegrip is, ten principale aan
de orde worden gesteld. Indien besloten zou kunnen worden het gesloten stelsel
te verlaten, bestaat niet langer behoefte aan het begrip «voor bezwaar
vatbare beschikking» noch aan het door de Raad voorgestelde nieuwe begrip
«voor beroep vatbare beschikking», aangezien dan in beginsel alle
fiscale beschikkingen voor beroep vatbaar zullen zijn. Hoewel de Raad vanuit
wetstechnisch en theoretisch standpunt bezien gelijk heeft, achten wij het
onder deze omstandigheden niet wenselijk de al bijna tien jaar gehanteerde
terminologie te wijzigen, wetende dat een discussie ten principale gevoerd
zal gaan worden die er mogelijkerwijs toe zal leiden dat deze wijziging binnen
afzienbare tijd overbodig wordt.13. Overige opmerkingena. In rijksbelastingwetten komen verschillende bepalingen voor waarin
het gaat om beschikkingen van anderen dan de inspecteur – veelal gaat
het hier om beschikkingen van bepaalde ministers – waarop niet de fiscale
rechtsgang van toepassing is, maar de rechtsgang volgens de Awb. Dit gebeurt
thans door artikel 8:4, onderdeel g, Awb uit te sluiten. De in het voorstel
gekozen constructie is om in die gevallen het voorgestelde artikel 26 AWR,
dat enkele uitzonderingen op artikel 8:1 Awb formuleert, uit te sluiten.De Raad merkt op dat deze constructie niet valide is, omdat hierbij de
andere artikelen van hoofdstuk V AWR, zoals bijvoorbeeld de artikelen 22j
en 25, vierde en vijfde lid, AWR, van toepassing blijven. Daarom adviseert
de Raad in bedoelde gevallen heel hoofdstuk V AWR uit te sluiten. In verband
hiermee ware na te gaan welke bepalingen dit betreft en in ieder geval de
in artikel XI genoemde bepalingen van de Wet op de inkomstenbelasting 2001,
alsmede de toelichting daarop en de toelichting bij artikel XII betreffende
artikel 30 van de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de
volksverzekeringen aan te passen.b. In het voorgestelde artikel 26a, eerste lid, aanhef en onderdeel c,
AWR is bepaald dat het beroep slechts kan worden ingesteld door degene tot
wie de voor bezwaar vatbare beschikking zich richt. Een dergelijke uitdrukkelijke
bepaling komt in de huidige wetgeving niet voor.De Raad adviseert hieraan aandacht te schenken in de memorie van toelichting.13. a. Het advies van de Raad is gevolgd.b. Het voorgestelde artikel 26, eerste lid, aanhef en onderdeel c, ziet
op het beroep tegen een voor bezwaar vatbare beschikking die geen belastingaanslag,
als bedoeld in onderdeel a, is, zoals bijvoorbeeld een beschikking inzake
fiscale eenheid. Daarvan wordt ook thans reeds aangenomen dat daartegen slechts
beroep kan worden ingesteld door degene tot wie de beschikking zich richt.
Onderdeel c behelst derhalve slechts een verduidelijking, waarmee geen wijziging
van het geldende recht is beoogd. Een en ander is overeenkomstig
het advies van de Raad in de memorie van toelichting bij artikel 26a uiteengezet.14. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij
het advies behorende bijlage.14. Naar aanleiding van de redactionele kanttekeningen van de Raad merken
wij nog het volgende op.– De kanttekening met betrekking tot het voorgestelde artikel 26,
eerste lid, onderdeel b, Awr is overgenomen, met dien verstande dat niet het
woord «genomen» maar het woord «gegeven» is ingevoegd,
omdat dit taalkundig beter lijkt. Ook de Algemene wet bestuursrecht spreekt,
bijvoorbeeld in artikel 4:13, van het «geven» van een beschikking.– De kanttekening met betrekking tot het voorgestelde artikel 54
van de Successiewet 1956 is niet overgenomen, omdat de voorgestelde tekst
naar ons oordeel reeds buiten twijfel stelt dat ook het voorgestelde artikel
26a, derde lid, Awr van toepassing is.– Wij hebben afgezien van aanpassing van de Wet temporisering van
de uitbetaling van investeringsbijdragen en beëindiging op termijn van
de verrekening van de bijdragen (Stb. 1991, 356), omdat deze wet inmiddels
is uitgewerkt.De overige redactionele kanttekeningen zijn overgenomen.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om de in het voorgestelde artikel
27l Awr genoemde griffierechtbedragen aan te passen aan het thans bij de Eerste
Kamer aanhangige wetsvoorstel tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht,
de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enige andere wetten ter verhoging
van de opbrengst van de griffierechten (verhoging van de opbrengst van griffierechten)
(Kamerstukken I 2002/03, 28 740, nr. 266).De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkWij mogen U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet
en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Staatssecretaris van Financiën,J. G. WijnBijlage bij het advies van de Raad van State van 13 mei 2003, no. W03.030064/I,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– In het in artikel I, onderdeel A, opgenomen artikel 56 van de
Wet op de rechterlijke organisatie «artikel 27, eerste lid» vervangen
door: artikel 27, tweede lid.– In het in artikel I, onderdeel D, opgenomen artikel 65 van de
Wet op de rechterlijke organisatie na «behandelen en beslissen»
tussenvoegen: in hoger beroep.– In het in artikel IV, onderdeel D, opgenomen artikel 26, eerste
lid, onderdeel b, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) na «belastingwet»
invoegen: genomen.– In het in artikel IV, onderdeel E, opgenomen artikel 27, derde
lid, AWR de zinsnede «In dat geval» verduidelijken.– Het verschil tussen de termijnstelling zoals geregeld in het in
artikel IV, onderdeel K, opgenomen artikel 27i, tweede lid, AWR (onverwijld)
en de in de Beroepswet en de Wet op de Raad van State voor eenzelfde situatie
geregelde termijn van «binnen een week na ontvangst» nader toelichten.– In het in artikel IV, onderdeel L, opgenomen artikel 28 AWR de
contradictie in het eerste lid tussen de aanhef en onderdeel c wegnemen. Tegen
een uitspraak op verzet tegen een met toepassing van artikel 8:55, vijfde
lid, van de Algemene wet bestuursrecht gewezen uitspraak staat immers geen
hoger beroep open.– In verband met het in artikel IV, onderdeel T, opgenomen artikel
30a, derde lid, AWR bezien of de in de plaats treding geen ruimere toepassing
behoeft dan alleen voor de toepassing van afdeling 3.– In het in artikel VIII opgenomen artikel 12, vierde lid, van de
Registratiewet 1970 nader preciseren waarop Hoofdstuk V AWR van overeenkomstige
toepassing is.– In artikel IX de citeertitel correct vermelden. Voorts verduidelijken
of artikel 26a, derde lid, AWR van overeenkomstige toepassing is.– In artikel X de citeertitel correct vermelden.– In de artikelen XV, XVI en XXI – mede gelet op de Wet van
18 december 1997, Stb.738 – «Artikel 26a, tweede lid, van de Algemene
wet» telkens vervangen door: Artikel 26a, derde lid, van de Algemene
wet.– Artikel XX aanpassen in verband met het vervallen van artikel
37k van de Luchtvaartwet.– Artikel 8, tweede lid, van de Wet temporisering van de uitbetaling
van investeringsbijdragen en beëindiging op termijn van de verrekening
van de bijdragen (Stb.1991, 356) en artikel 9 van de Wet op het BTW-compensatiefonds
voor zoveel nodig aan de wijzigingen in de AWR aanpassen.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Kamerstukken II 2000/01, 27 181, nr.8. Dit amendement leidde tot
artikel XVIII in de Wet organisatie en bestuur gerechten, dat zal leiden tot
een wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie waardoor de rechtbanken
in eerste aanleg bevoegd worden in belastingzaken.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 26 352, nr. 63.XNoot2Kamerstukken II 2002/03, 28 600, VI, nr. 72.XNoot3Kamerstukken II 2002/03, 28 600, VI, nr. 122.XNoot1Kamerstukken II 1997/98, 25 175, nr. 8.XNoot1Kamerstukken II 1995/96, 24 868, B.XNoot2APA is: Advance Price Agreement. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29251-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl