Jaarverslag Staten Generaal 2020
Staten-Generaal — Kamerstuk Jaarverslag
Datum: 2021-05-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2020–2021
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 830
 IIA
 
 Jaarverslag en Slotwet Staten-Generaal 2020
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN DE STATEN-GENERAAL
 Ontvangen 19 mei 2021
 
 
 
 
 GEREALISEERDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
 
 
 Figuur 1 Gerealiseerde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x € 1 mln.). Totaal € 185.602.000
 
 
 
 Figuur 2 Gerealiseerde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x € 1 mln.). Totaal € 3.604.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 1
 1.
 Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
 
 AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.
 Hierbij bied ik u het jaarverslag van de begroting van de Staten-Generaal (IIA) over het jaar 2020 aan. Onder verwijzing naar de artikelen 2.37 en 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het in het jaar 2020 gevoerde financiële beheer.
 
 Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur op grond van artikel 7.14 van de Comptabiliteitswet 2016 een rapport op. Dit rapport wordt op grond van artikel 7.15 van de Comptabiliteitswet 2016 door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer over:
 
 
 1.
 het gevoerde begrotingsbeheer, financieel beheer, materiële bedrijfsvoering en de daartoe bijgehouden administraties van het Rijk; 
 
 
 2.
 de centrale administratie van de schatkist van het Rijk van het Ministerie van Financiën;
 
 
 3.
 de financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
 
 
 4.
 de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
 
 
 5.
 de financiële verantwoordingsinformatie in het Financieel jaarverslag van het Rijk.
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken betrokken: 
 
 
 1.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2020;
 
 
 2.
 het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt; 
 
 
 3.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het Financieel jaarverslag van het Rijk; 
 
 
 4.
 de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de in het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2020 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten, alsmede over de saldibalans over 2020 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 7.14, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016). 
 
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen. 
 
 
 Dechargeverlening door de Tweede Kamer
 
 
 Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van 
 De Voorzitter van de Tweede Kamer, 
 Handtekening: 
 Datum: 
 
 Op grond van artikel 2.40, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer. 
 
 
 
 Dechargeverlening door de Eerste Kamer
 
 
 Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van 
 De Voorzitter van de Eerste Kamer,
 Handtekening:
 Datum: 
 
 Op grond van artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën. 
 
 
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 K.H. Ollongren
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Leeswijzer
 
 Voor u ligt het jaarverslag 2020 van de Staten-Generaal.
 
 Het jaarverslag 2020 is als volgt opgebouwd:
 A. een algemeen deel met de dechargeverlening;
 B. het beleidsverslag met de artikelen en de bedrijfsvoeringsparagraaf;
 C. de jaarrekening met de verantwoordingsstaat, de saldibalans en de WNT-verantwoording 2020.
 
 Specificatie apparaatsuitgaven
 De begroting van de Staten-Generaal heeft geen apart centraal apparaats-artikel. In de beleidsartikelen is bij de toelichting onder de tabel budgettaire gevolgen van beleid een uitsplitsing opgenomen van de apparaatsuitgaven.
 Groeiparagraaf
 Ten opzichte van het jaarverslag 2019 zijn in dit jaarverslag geen wijzigingen te melden.
 Grondslagen voor de vastlegging en de waardering
 De verslaggevingsregels en waarderingsgrondslagen die van toepassing zijn op de in dit jaarverslag opgenomen financiële overzichten zijn ontleend aan de Comptabiliteitswet 2016 en de daaruit voortvloeiende regelgeving, waaronder de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2021. Voor de begrotingsadministratie wordt het verplichtingen-kasstelsel toegepast.
 Focusonderwerpen 
 De Tweede Kamer heeft voor de verantwoording 2020 de toepassing van artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet 2016 als focusonderwerp aangewezen. Dit is voor de Staten-Generaal niet van toepassing.
 Beleidsverslag
 Beleidsprioriteiten
 Een College dient, conform de Comptabiliteitswet 2016, artikel 2.1 lid 7 betreffende een niet-departementale begroting, enkel haar taken en bedrijfsvoering weer te geven. Derhalve bevat de niet-departementale begroting – in vergelijking met departementale begrotingen waarbij wel een weergave van het beleid wordt opgenomen – geen beleidsprioriteiten. In aansluiting hierop worden geen beleidsprioriteiten opgenomen in het jaarverslag.
 Beleidsartikelen
 
 Een beleidsartikel is opgebouwd uit de volgende elementen:
 A. Algemene doelstelling;
 B. Rol en verantwoordelijkheid;
 C. Beleidsconclusies;
 D. Budgettaire gevolgen van beleid;
 E. Toelichting op de financiële instrumenten.
 
 Het niet-beleidsartikel is opgebouwd uit de tabel budgettaire gevolgen en de toelichting op de tabel.
 Toelichting op de financiële instrumenten
 In de toelichting op de financiële instrumenten wordt een toelichting gegeven bij verschillen tussen de vastgestelde begroting 2020 en de realisatie 2020. Indien van toepassing wordt hierbij verwezen naar de eerste en tweede suppletoire begroting 2020. Het uitgangspunt is om daar de beleidsmatige en technische mutaties toe te lichten die groter zijn dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften 2020 is opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten:
 
 Tabel 1 Ondergrens (staffel) op basis van de RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsartikel
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € mln.)
 
 
 
 
 
 
 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer alsmede leden van het Europees Parlement
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 10. Nog onverdeeld
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
 Ontvangsten: 1 mln.
 
 
 Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
 Ontvangsten: 2 mln.
 
 
 
 
 
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 Voor de Eerste Kamer en voor de Tweede Kamer is een afzonderlijke bedrijfsvoeringsparagraaf opgenomen.
 Jaarrekening
 Verantwoordingsstaat
 In de jaarrekening treft u de verantwoordingsstaat voor de Staten-Generaal.
 Saldibalans
 In de jaarrekening is de saldibalans opgenomen met de bijbehorende toelichting.
 WNT-verantwoording
 Het jaarverslag wordt afgesloten met de verantwoording van de Wet Normering Topinkomens (WNT) van de Staten-Generaal.
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 3.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Artikel 1 Wetgeving en controle Eerste Kamer
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De Eerste Kamer vormt samen met de Tweede Kamer de Staten-Generaal. De voorzitter van de Eerste Kamer is tevens voorzitter van de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal.
 De kerntaken van de Eerste Kamer liggen in het, als sluitstuk van de wetgevingsketen, toetsen van voorgenomen wetgeving en het controleren van de regering. De Eerste Kamer besteedt daarbij bijzondere aandacht aan de beoordeling van de wetgevingskwaliteit. Voorts heeft de Eerste Kamer taken op het terrein van de Europese wetgeving en het Europese beleid. Deze zijn door de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in omvang en intensiteit toegenomen.
 De algemene doelstellingen van de Eerste Kamer liggen op het terrein van een adequate wetgeving en controle, hetgeen verder is te operationaliseren naar een adequate toetsing van de kwaliteit van wet- en regelgeving, een adequate controle van het regeringsbeleid, transparantie over de taken en de uitvoering daarvan, en toereikende voorzieningen in een effectieve en efficiënte organisatie.
 De Eerste Kamer vormt de voorlaatste schakel in de keten van het wetgevingsproces. Mede-actoren in het proces zijn, voorafgaand aan de bekrachtiging van een aanvaard wetsvoorstel door het Staatshoofd, respectievelijk de ministerraad, de Raad van State en de Tweede Kamer. De controle op het regeringsbeleid voltrekt zich in interactie met de regering. Uit hoofde van het Verdrag van Lissabon is de Eerste Kamer betrokken bij de voorbereiding van Europese wetgevings- en beleidsvoorstellen. De taken van de Eerste en Tweede Kamer op dit terrein zijn gelijk. Binnen de nationale context voert de Eerste Kamer overleg met de regering over de regeringsinzet bij de voorbereiding van Europese wetgeving.
 Voorts participeert de Eerste Kamer in het kader van internationale samenwerking en parlementaire diplomatie in parlementaire assemblees van internationale organisaties en onderhoudt zij contacten met parlementen en regeringen van andere staten.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.1Comptabiliteitswet 2016, artikel 4.4 lid 4
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Het beleid van de Eerste Kamer is in 2020 niet gewijzigd.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 11.732
 
 
 
 
 11.711
 
 
 
 
 14.424
 
 
 
 
 13.433
 
 
 
 
 18.892
 
 
 
 
 13.303
 
 
 
 
 5.589
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 11.771
 
 
 
 
 10.889
 
 
 
 
 12.707
 
 
 
 
 12.636
 
 
 
 
 16.848
 
 
 
 
 13.303
 
 
 
 
 3.545
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaat Eerste Kamer
 
 
 8.317
 
 
 7.363
 
 
 9.035
 
 
 8.884
 
 
 12.880
 
 
 9.328
 
 
 3.552
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vergoeding voorzitter/leden Eerste Kamer
 
 
 3.360
 
 
 3.439
 
 
 3.590
 
 
 3.639
 
 
 3.751
 
 
 3.899
 
 
 ‒ 148
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verenigde Vergadering
 
 
 94
 
 
 87
 
 
 82
 
 
 113
 
 
 217
 
 
 76
 
 
 141
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 198
 
 
 
 
 169
 
 
 
 
 193
 
 
 
 
 218
 
 
 
 
 127
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 ‒ 13
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 Tabel 3 Specificatie apparaatsuitgaven artikel 1
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaat
 
 
 
 
 16.631
 
 
 
 
 
 
 waarvan personeel
 
 
 
 
 5.613
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 
 
 5.183
 
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 
 
 355
 
 
 
 
 
 
 Overig personeel
 
 
 
 
 75
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan materieel
 
 
 
 
 11.018
 
 
 
 
 
 
 waarvan overig materieel
 
 
 
 
 7.267
 
 
 
 
 
 
 waarvan overig (leden EK)
 
 
 
 
 3.751
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 Apparaat Eerste Kamer
 Huisvesting
 De oplevering van de tijdelijke huisvesting is verschoven naar 2021. In 2020 zijn de nodige voorbereidingen getroffen voor de tijdelijke huisvesting. Hiertoe zijn middelen toegevoegd aan de begroting. 
 Individueel Keuzebudget
 In 2020 is het Individueel Keuzebudget (IKB) ingevoerd. Hiervoor is extra budget ontvangen. 
 Covid-19
 Als gevolg van de Covid-19 maatregelen vergadert de Eerste Kamer sinds mei 2020 in de Ridderzaal. Hiervoor zijn diverse kosten gemaakt. Idem voor het Covid-proof maken van het Eerste Kamergebouw zelf. Daar zijn middelen voor aan de begroting toegevoegd. 
 Vergoeding voorzitter/leden Eerste Kamer
 De vergoedingen aan voorzitter en leden van de Eerste Kamer zijn volgens beleid en wetgeving vergoed (€ 3,751 mln.). 
 Verenigde Vergadering
 In 2020 heeft de Verenigde Vergadering ter gelegenheid van de opening van het parlementaire jaar op Prinsjesdag conform de geldende Covid-19 maatregelen plaatsgevonden in de Nieuwe Kerk te Den Haag, in plaats van de gebruikelijke locatie de Ridderzaal. De organisatie van Prinsjesdag wordt bekostigd door de Eerste Kamer. De uitgaven waren hierdoor hoger dan in andere jaren. De uitgaven pasten binnen het budget. De viering van 75 jaar parlementaire vrijheid is in verband met Covid-19 niet doorgegaan. 
 Ontvangsten 
 De ontvangsten zijn beperkt en lager dan geraamd als gevolg van de Covid-19 maatregelen. De restaurantopbrengsten vanaf maart 2020 zijn bijna geheel weggevallen.
 
 
 
 
 3.2
 Artikel 2 Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer, alsmede leden van het Europees Parlement
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Onder dit artikel worden rechtspositionele uitgaven aan leden en oud-leden van de Tweede Kamer, alsmede hun nagelaten betrekkingen, evenals de schadeloosstelling aan de Nederlandse leden van het Europees Parlement geraamd.
 
 De Tweede Kamer draagt ingevolge de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer, de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en de Wet schadeloosstelling, uitkering en pensioen leden Europees Parlement zorg voor de uitgaven ten behoeve van:
 
 
 –
 de schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer;
 
 
 –
 de reis- en overige kostenvergoedingen van de leden van de Tweede Kamer;
 
 
 –
 de wachtgelden van oud-leden van de Tweede Kamer;
 
 
 –
 de pensioenen van oud-leden van de Tweede Kamer en hun nabestaanden ;
 
 
 –
 de schadeloosstelling van de Nederlandse leden van het Europees parlement (die niet door het Europees parlement betaald worden).
 
 
 
 
 Tabel 4 Aantal deelgerechtigden pensioenen en wachtgelden oud-leden (x 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 Pensioenen oud-leden
 
 
 460
 
 
 455
 
 
 448
 
 
 442
 
 
 430
 
 
 432
 
 
 
 
 Wachtgelden oud-leden
 
 
 36
 
 
 15
 
 
 69
 
 
 62
 
 
 54
 
 
 14
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 496
 
 
 
 
 470
 
 
 
 
 517
 
 
 
 
 504
 
 
 
 
 484
 
 
 
 
 446
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 5 Gemiddelde uitgaven per Kamerzetel (x 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 Schadeloosstelling
 
 
 19.304
 
 
 22.583
 
 
 22.180
 
 
 23.461
 
 
 24.416
 
 
 24.393
 
 
 
 
 Gemiddeld per lid Tweede Kamer
 
 
 129
 
 
 152
 
 
 148
 
 
 156
 
 
 163
 
 
 163
 
 
 
 
 Pensioenen en wachtgelden
 
 
 8.775
 
 
 8.606
 
 
 11.296
 
 
 10.943
 
 
 9.463
 
 
 9.468
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 28.079
 
 
 
 
 31.189
 
 
 
 
 33.476
 
 
 
 
 34.404
 
 
 
 
 33.879
 
 
 
 
 33.861
 
 
 
 
 
 gemiddeld per lid Tweede Kamer
 
 
 187
 
 
 208
 
 
 223
 
 
 229
 
 
 226
 
 
 226
 
 
 
 
 Schadeloosstelling leden Europarlement
 
 
 99
 
 
 103
 
 
 103
 
 
 117
 
 
 45
 
 
 0
 
 
 
 
 Gemiddeld per lid Europees Parlement
 
 
 99
 
 
 103
 
 
 103
 
 
 117
 
 
 45
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.2Comptabiliteitswet 2016, artikel 4.4 lid 4
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Vanaf de verkiezingen voor het Europees Parlement in mei 2014 worden er geen Europarlementariërs meer betaald door de Tweede Kamer, met uitzondering van één herkozen lid. Dit lid is in mei 2019 niet herkozen, waardoor er in 2020 geen betalingen meer hebben plaatsgevonden. 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer alsmede leden van het Europees parlement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 20187
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 31.243
 
 
 
 
 33.580
 
 
 
 
 34.521
 
 
 
 
 33.924
 
 
 
 
 34.411
 
 
 
 
 32.396
 
 
 
 
 2.015
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 31.292
 
 
 
 
 33.580
 
 
 
 
 34.521
 
 
 
 
 33.924
 
 
 
 
 33.862
 
 
 
 
 32.396
 
 
 
 
 1.466
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Schadeloosstelling
 
 
 22.583
 
 
 22.181
 
 
 23.461
 
 
 24.416
 
 
 24.394
 
 
 21.486
 
 
 2.908
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pensioenen en wachtgelden
 
 
 8.606
 
 
 11.296
 
 
 10.943
 
 
 9.463
 
 
 9.468
 
 
 10.798
 
 
 ‒ 1.330
 
 
 
 
 Schadeloosstelling Europarlementariërs incl. tegemoetkoming ziektekosten
 
 
 103
 
 
 103
 
 
 117
 
 
 45
 
 
 0
 
 
 112
 
 
 ‒ 112
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 33
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 14
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 29
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 ‒ 57
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 Uitgaven
 Schadeloosstelling
 Op dit artikel is sprake van een overschrijding als gevolg van de betaalde eindheffing in 2020 over het jaar 2019 voor de werkkostenregeling. 
 Pensioenen en wachtgelden
 Ten opzichte van 2019 is het aantal politieke pensioenen toegenomen met 2. Het aantal wachtgeldgerechtigden is ultimo 2020 afgenomen met 40 t.o.v. 2019. 
 
 Tabel 7 Pensioenen en wachtgelden (x 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2019
 
 
 Uitgaven 2020
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 Pensioenen
 
 
 6.286
 
 
 6.742
 
 
 456
 
 
 
 
 Wachtgelden
 
 
 3.074
 
 
 1.868
 
 
 ‒ 1.206
 
 
 
 
 Outplacement
 
 
 95
 
 
 97
 
 
 2
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten
 
 
 8
 
 
 761
 
 
 753
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 9.463
 
 
 9.468
 
 
 5
 
 
 
 
 
 Schadeloosstelling Europarlementariërs
 Op dit artikel werden tot mei 2019 (Europese verkiezingen) de uitgaven van één Europarlementariër verantwoord. Dit lid is in mei 2019 niet herkozen, waardoor er in 2020 geen betalingen meer hebben plaatsgevonden.
 Ontvangsten
 De ontvangsten hebben betrekking op de verrekening van neveninkomsten van de leden en bedragen € 0,029 mln.
 
 
 
 
 3.3
 Artikel 3 Wetgeving en controle Tweede Kamer
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Volksvertegenwoordiging
 Als volksvertegenwoordiging heeft de Tweede Kamer twee hoofdtaken: controle van de regering en (mede)wetgeving. Deze taken vloeien voort uit de grondwetsartikelen 50 (vertegenwoordiging van het gehele Nederlandse volk), 65 tot en met 72 (werkwijze), 81 tot en met 87 (wetgeving), 105 (begrotingen), 137 en 138 (grondwetgeving) en enkele andere (grond)wetsartikelen.
 De ambtelijke diensten
 Ondersteunen van het constitutioneel proces. Dit doen de ambtelijke diensten door middel van het bieden van een politiek neutrale, adequate en innovatieve ondersteuning van de Kamerleden in alle facetten van hun werk als volksvertegenwoordiger. De politieke prioriteiten, zoals door de Kamer bepaald, zijn daarbij leidend.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.3Comptabiliteitswet 2016, artikel 4.4 lid 4
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Renovatie/B67
 Vanaf eind zomerreces 2020 zijn veel activiteiten op weg naar een definitief voorlopig ontwerp (VO) uitgevoerd ter voorbereiding van de besluitvorming in de Bouwbegeleidingscommissie (BBC) en het Presidium. 
 Werkwijze van de Kamer
 Om de werkwijze van de Kamer te verbeteren zijn er voorbereidende stappen gezet. De in april 2018 ingestelde werkgroep Herziening Reglement van Orde heeft het eindrapport, met daarin voorstellen voor een integrale herziening van het Reglement van Orde, aangeboden. De Kamer heeft op 10 september 2020 een start gemaakt met de behandeling van het eindrapport. Na het kerstreces (en in ieder geval vóór 12 februari 2021) is de afrondende behandeling voorzien. 
 Reorganisatie Kamerorganisatie
 Er is gebouwd aan een professionele, slagvaardige ambtelijke organisatie. In 2020 is het reorganisatieproces Kamerbreed tot een afronding gekomen: de Beveiligingsdienst heeft in december 2020 het plaatsingsproces afgerond . De besluitvorming op de plannen van de Griffies Commissies en de Griffie Plenair is afgerond en de personele effecten zijn gering (kleine uitbreiding). Ook de IT gerelateerde diensten (CIO en CISO bureau) hebben het plaatsingsproces afgerond en werken verder toe naar een toekomstbestendige en effectieve informatievoorziening. Daarmee is de gehele ambtelijke organisatie in de afgelopen jaren gereorganiseerd of aan de hand van een evaluatie of doorlichting voorbereid op de toekomstige ontwikkelingen. Uiteraard blijft de aandacht voor een professionele en slagvaardige organisatie onverminderd bestaan. 
 Participatiewet, vrouwen in leidinggevende posities en maatschappelijke stages
 Zowel de realisatie van doelstellingen voor de Participatiewet als het aantal vrouwen (30%) in leidinggevende posities zijn in 2020 behaald. Vanwege de maatregelen als gevolg van het coronavirus hebben de maatschappelijke stages en de jaarlijkse sprokkelstage in 2020 niet plaatsgevonden. 
 Werkbeleving en sociale veiligheid
 In 2020 is de gedragscode Integriteit ambtelijke organisatie geactualiseerd en is besloten tot een nieuwe opzet van de klachtencommissie ongewenste omgangsvormen. Ook is ingezet op het verstevigen van vaardigheden en kennis bij medewerkers om gewenst gedrag te vertonen en eigen regie te nemen op hun vitaliteit en bevlogenheid door dit meer onderdeel te laten zijn van de gesprekscyclus. 
 In 2020 zou een tweede werkbelevingsonderzoek (WBO) plaatsvinden, maar met het oog op de huidige omstandigheden is ervoor gekozen om dat onderzoek uit te stellen tot 2021. Wel heeft in september een enquête plaats gevonden om te weten hoe de medewerkers deze periode beleven en hoe het met ze gaat. De rapportage is binnen de diensten besproken en van opvolging voorzien. Eind februari 2021 zal een tweede meting plaatsvinden. 
 Betrokkenheid burgers bij Kamer (transparantie Kamerwerk) 
 De presentatie van de resultaten van een pilot-project van de VSNU en de commissie Financiën, gericht op o.a. betere onderbouwing van beleidsvoorstellen door het kabinet, vond plaats op 8 september. De Voorzitter nam de rapportage hierover in ontvangst. 
 Van 1 september tot 4 november is de Kamer tijdelijk beperkt open geweest voor bezoekers. Ook heeft de Kamer op 25 september op aangepaste wijze aandacht besteed aan de viering van 75 jaar herstel van de parlementaire democratie. Deze viering was live te volgen. Vanaf 4 november is de Kamer opnieuw gesloten voor bezoekers. Er hebben geen evenementen meer kunnen plaatsvinden in het Kamergebouw. 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 96.927
 
 
 
 
 108.035
 
 
 
 
 104.748
 
 
 
 
 131.664
 
 
 
 
 133.027
 
 
 
 
 124.928
 
 
 
 
 8.099
 
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 1.129
 
 
 
 
 952
 
 
 
 
 521
 
 
 
 
 869
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overig
 
 
 
 
 
 106.906
 
 
 
 
 103.796
 
 
 
 
 131.143
 
 
 
 
 132.158
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 99.309
 
 
 
 
 105.349
 
 
 
 
 105.456
 
 
 
 
 125.725
 
 
 
 
 133.988
 
 
 
 
 124.928
 
 
 
 
 9.060
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Institutionele inrichting
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaat Tweede Kamer
 
 
 68.639
 
 
 68.177
 
 
 73.756
 
 
 92.493
 
 
 89.951
 
 
 82.778
 
 
 7.173
 
 
 
 
 Onderzoeksbudget
 
 
 160
 
 
 164
 
 
 192
 
 
 544
 
 
 1.296
 
 
 2.323
 
 
 ‒ 1.027
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Drukwerk
 
 
 1.528
 
 
 1.525
 
 
 1.209
 
 
 1.042
 
 
 1.065
 
 
 1.859
 
 
 ‒ 794
 
 
 
 
 Fractiekosten
 
 
 26.813
 
 
 33.601
 
 
 28.007
 
 
 29.292
 
 
 38.884
 
 
 35.495
 
 
 3.389
 
 
 
 
 Uitzending leden
 
 
 187
 
 
 131
 
 
 316
 
 
 322
 
 
 83
 
 
 448
 
 
 ‒ 365
 
 
 
 
 Parlementaire enquêtes
 
 
 115
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11
 
 
 462
 
 
 0
 
 
 462
 
 
 
 
 Bijdrage ProDemos
 
 
 1.867
 
 
 1.751
 
 
 1.976
 
 
 2.021
 
 
 2.247
 
 
 2.025
 
 
 222
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 5.001
 
 
 
 
 3.669
 
 
 
 
 3.751
 
 
 
 
 4.151
 
 
 
 
 3.448
 
 
 
 
 3.966
 
 
 
 
 ‒ 518
 
 
 
 
 
 
 Overzicht van risicoregelingen
 
 Tabel 9 Overzicht garanties (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 Uitstaande garanties 2019
 
 
 Verleend 2020
 
 
 Vervallen 2020
 
 
 Uitstaande garanties 2020
 
 
 Garantie- plafond
 
 
 Totaal plafond
 
 
 Totaalstand risicovoorziening
 
 
 
 
 
 
 3.4
 
 
 Fractiekosten
 
 
 8.391
 
 
 0
 
 
 869
 
 
 7.522
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Er is geen sprake meer van een verhoging van de uitstaande garanties maar van een verlaging. Eind 2019 was sprake van een bedrag van € 8,391 mln. aan uitstaande garanties. In 2020 is op verzoek van enkele fracties een bedrag van € 0,869 mln. aan garanties tot betaling gekomen, zodat het totaal aan uitstaande garanties aan de fracties per 31-12-2020 een omvang heeft van € 7,522 mln.
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 Tabel 10 Specificatie apparaatsuitgaven artikel 3
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaat
 
 
 
 
 91.247
 
 
 
 
 
 
 waarvan personeel
 
 
 
 
 50.977
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 
 
 45.774
 
 
 
 
 
 
 (Ambtelijke) Detacheringen
 
 
 
 
 1.119
 
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 
 
 3.202
 
 
 
 
 
 
 Overig personele kosten (vorming&opleiding)
 
 
 
 
 882
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan materieel
 
 
 
 
 40.270
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 Apparaat Tweede Kamer
 Ten opzichte van de begroting resulteren de daadwerkelijke uitgaven binnen dit artikel in een overschrijding van €7,171 mln. De begroting is incidenteel opgehoogd voor o.a. de uitgaven als gevolg van het uitstel van de renovatie en verhuizing naar de tijdelijke huisvesting. De begroting is structureel verhoogd voor uitgaven voor o.a. informatiebeveiliging, structureel hogere lasten voor beheer en onderhoud ICT-systemen, de aansluiting bij de Rijksschoonmaakorganisatie en het geven van invulling aan de Participatiewet.
 Roemernorm
 In de motie-Roemer (Kamerstuk II 2009/10, 32360, nr. 5) worden de uitgaven binnen het Rijk aan niet-formatief personeel begrensd op 10% van de gezamenlijke uitgaven op alle artikelen voor formatief en niet-formatief personeel. 
 
 Tabel 11 Roemernorm
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven aan formatief personeel
 
 
 46.797
 
 
 
 
 Uitgaven aan detacheringen
 
 
 1.254
 
 
 
 
 Uitgaven aan niet-formatief personeel
 
 
 3.260
 
 
 
 
 
 
 Totaal (A)
 
 
 51.311
 
 
 
 
 Niet-formatief personeel (B)
 
 
 3.260
 
 
 
 
 Roemernorm (B als % van A)
 
 
 6,4
 
 
 
 
 
 Ook in 2020 voldoet de Tweede Kamer met een percentage van 6,4% aan de Roemernorm. 
 Onderzoeksbudget
 Met ingang van 2018 is een deel van de begroting voor het onderzoeksbudget verdeeld over 14 Kamercommissies. Na een gewenningsperiode in 2018 (uitgaven €0,192 mln.) en 2019 (€0,544 mln.) bedragen de uitgaven in 2020 €1,295 mln. In 2020 zijn er twee Tijdelijke Commissies actief geweest: de TC digitale toekomst en de TC uitvoeringsorganisaties. 
 Drukwerk
 Dit betreft de uitgaven voor de publicatie van de handelingen en officiële publicaties op Overheid.nl. De uitgaven in 2020 zijn €0,794 mln. lager dan initieel begroot, omdat zowel de tarieven van de SDU als het aantal geproduceerde pagina’s lager zijn uitgevallen. 
 Fractiekosten
 De fracties ontvangen op grond van de Regeling financiële ondersteuning fracties Tweede Kamer een vergoeding per Kamerzetel. De oorspronkelijke begroting bedroeg €35,495 mln. en na bijstelling met compensatie voor gestegen lonen en prijzen € 36,389 mln. De uitgaven bedragen €38,884 mln., een overschrijding van €3,389 mln. Hiervan heeft een bedrag van €0,669 mln. betrekking op een beroep op opgebouwde trekkingsrechten. De resterende overschrijding ad €1,827 mln. heeft betrekking op de huidige raming van het artikel «Fractiekosten». Deze raming is nog gebaseerd op de oude fractiekostenregeling waarin werd uitgegaan van een bevoorschotting van de fracties van 90% van het bedrag waar zij op basis van het aantal zetels recht op hebben. In de nieuwe fractiekostenregeling worden de fracties voor 100% gefinancierd.
 Uitzending Leden
 In 2020 zijn als het gevolg van het coronavirus veel minder reizen gemaakt dan voorzien. Dit resulteert in een onderuitputting van € 0,365 mln.
 Parlementaire enquêtes
 In 2020 is het onderzoek van de parlementaire ondervragingscommissie naar ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen afgerond. Daarnaast is de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag geïnstalleerd en heeft onderzoek verricht. Verder is de Tijdelijke commissie Aardgaswinning Groningen (TCAG) opgericht. Deze commissie gaat een parlementaire enquête voorbereiden naar de aardgaswinning in die provincie. 
 Bijdrage aan ProDemos
 Dit artikel is nagenoeg volledig uitgeput. 
 Ontvangsten
 In 2020 is € 3,446 mln. ontvangen. De omzet van het restaurantbedrijf is lager uitgevallen vanwege de getroffen maatregelen als gevolg van het coronavirus (gedeeltelijke sluiting van de restaurants en het vervallen van evenementen). Dit heeft geleid tot een tekort op de ontvangsten.
 
 
 
 
 3.4
 Artikel 4 Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Het onder dit artikel opgenomen budget ten behoeve van wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer betreft de kosten van interparlementaire activiteiten.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.4Comptabiliteitswet 2016, artikel 4.4 lid 4
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Voor wat betreft de uitvoering en de beoogde resultaten deden zich geen bijzonderheden voor.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.070
 
 
 
 
 1.098
 
 
 
 
 1.090
 
 
 
 
 1.172
 
 
 
 
 904
 
 
 
 
 1.508
 
 
 
 
 ‒ 604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.070
 
 
 
 
 1.008
 
 
 
 
 1.171
 
 
 
 
 1.181
 
 
 
 
 904
 
 
 
 
 1.508
 
 
 
 
 ‒ 604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Interparlementaire betrekkingen
 
 
 1.070
 
 
 1.008
 
 
 1.171
 
 
 1.181
 
 
 904
 
 
 1.508
 
 
 ‒ 604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23
 
 
 
 
 ‒ 23
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 Uitgaven
 Interparlementaire betrekkingen
 In 2020 hebben minder activiteiten plaatsgevonden in het kader van interparlementaire betrekkingen als gevolg van het coronavirus, dit heeft geleid tot een overschot van € 0,604 mln. 
 
 Tabel 13 Gemiddelde uitgaven per Kamerzetel (x € 1.000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 Interparlementaire betrekkingen
 
 
 1.357
 
 
 1.070
 
 
 1.008
 
 
 1.171
 
 
 1.181
 
 
 904
 
 
 
 
 Gemiddeld per zetel (225)
 
 
 6
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 De in de begroting opgenomen ontvangstenraming ad € 0,023 mln. is nog gebaseerd op een terugontvangst van de contributie van één van de internationale organisaties. De terugontvangst wordt verrekend met de contributie voor het nieuwe jaar waardoor er geen sprake meer is van ontvangsten. Suppletoir is deze ontvangstenraming op «€ 0» gebracht. 
 
 
 
 
 
 4.
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 10 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen artikel 10. Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Nog onverdeeld
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 Bedrijfsvoeringsparagraaf Eerste Kamer 
 Paragraaf 1. Uitzonderingsrapportage voor de vier verplichte onderdelen
 Rechtmatigheid
 De geconstateerde onrechtmatigheden zijn beperkt en blijven binnen de vastgestelde grenzen.
 Totstandkoming niet-financiele verantwoordingsinformatie
 Er zijn geen bijzonderheden te melden.
 Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
 Over 2019 heeft de AR de aanbevelingen gedaan om meer aandacht te besteden aan het boeken van verplichtingen, het onderbouwen van de prestatieverklaringen en aan de volledigheid van de inkoopdossiers. 
 In 2020 is gekeken wat er nodig is, om naast de verbeterpunten van de AR, de uitvoering van de financiële administratie te professionaliseren. Er ligt nu een plan klaar om dit te realiseren. Eind 2020 is de bezetting op de financiële functie uitgebreid. De verbeteringen worden in 2021 zichtbaar. 
 Overige aspecten van de bedrijfsvoering
 Er zijn geen bijzonderheden te melden.
 Paragraaf 2. Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
 M&O-risico’s en M&O-beleid
 Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan.
 Grote lopende ICT-projecten 
 Er lopen binnen de Eerste Kamer geen ICT-projecten boven de 5 mln. euro. 
 Betaalgedrag
 Het betaalgedrag van de Eerste Kamer was onvoldoende. 13% van de facturen zijn niet binnen 30 dagen betaald. Dit percentage is inclusief de dispuutfacturen en verwerking van creditnota’s.
 Paragraaf 3. Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de bedrijfsvoering
 Informatiebeveiliging
 Ook al is het geen verplichting om aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) te voldoen, heeft de Eerste Kamer wel de ambitie om hier aan te voldoen. In 2020 is extra capaciteit ingezet om hierin verbetering in aan te brengen.
 In 2020 zijn verbeteringen doorgevoerd, deze hebben met name betrekking op de technische maatregelen om te voldoen aan de BIO. De organisatie is nog niet in control. In 2021 wordt dit verder opgepakt.
 Bedrijfsvoeringsparagraaf Tweede Kamer
 Paragraaf 1. Uitzonderingsrapportage 
 Rechtmatigheid
 
 In 2020 geeft het rapport van de Auditdienst Rijk geen aanleiding tot opmerkingen. De tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid zijn niet overschreden. Er is sprake van een getrouwe weergave.
 Totstandkoming niet-financiele verantwoordingsinformatie
 Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan. De Tweede Kamer heeft voor de totstandkoming van de niet-financiële informatie de procedure gevolgd.
 Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
 Het financieel en materieel beheer is op orde en geeft geen aanleiding tot opmerkingen. De Tweede Kamer heeft in 2020 aanpassingen aangebracht in de financiële systemen waardoor de prestatieverklaring direct zichtbaar is en daarmee de aantoonbaarheid sterk is verbeterd. Voor het borgen van het tijdig vastleggen van verplichtingen en het tijdig verlengen van contracten is enerzijds de capaciteit van de sector Inkoop uitgebreid en anderzijds is de organisatie daarop extra geattendeerd. De tijdigheid is door deze acties voldoende opgelost.
 Overige aspecten van de bedrijfsvoering
 In het kader van de algemene IT-beheersmaatregelen en de informatiebeveiliging is extra aandacht gegeven aan het aantoonbaar maken de beheersmaatregelen. Op de onderdelen wijzigingsbeheer en wachtwoordbeheer zijn adequate stappen gezet. Voor de onderdelen gebruikersbeheer en beveiliging van IT-componenten zijn in 2021 nog verdere stappen te zetten. 
 In 2020 heeft een upgrade van de financiële Oracle-database plaatsgevonden zodat de ondersteuning (support) daarop is gewaarborgd. In 2021 vindt migratie plaats naar een hoger niveau van de applicatie. Tevens wordt in 2021 aandacht besteed aan de mogelijkheden van het inrichten van systeemtechnische controles in de applicatie, zoals drieweg-matchen. 
 Paragraaf 2. Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
 De Tweede Kamer hecht grote waarde aan het op tijd betalen van de facturen aan haar leveranciers. In 2020 is de monitoring en sturing op het betaalproces aangescherpt om de betaaltermijn van 30 dagen te realiseren.
 Het Audit Committee is in 2020 vanwege Covid-19 tweemaal via video conference bijeengekomen. De samenstelling is in 2020 gewijzigd vanwege het vertrek van interne en externe leden.
 Paragraaf 3. Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de bedrijfsvoering
 Er geen bijzonderheden te melden. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 6.
 Verantwoordingsstaat
 
 
 Tabel 15 Verantwoordingsstaat 2020 van de Staten-Generaal (IIA) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Realisatie
 
 
 (3) = (2) - (1)
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 172.135
 
 
 
 
 172.135
 
 
 
 
 4.215
 
 
 
 
 187.234
 
 
 
 
 185.602
 
 
 
 
 3.604
 
 
 
 
 15.099
 
 
 
 
 13.467
 
 
 
 
 ‒ 611
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 172.135
 
 
 
 
 172.135
 
 
 
 
 4.215
 
 
 
 
 187.234
 
 
 
 
 185.602
 
 
 
 
 3.604
 
 
 
 
 15.099
 
 
 
 
 13.467
 
 
 
 
 ‒ 611
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Wetgeving en controle Eerste Kamer
 
 
 13.303
 
 
 13.303
 
 
 140
 
 
 18.892
 
 
 16.848
 
 
 127
 
 
 5.589
 
 
 3.545
 
 
 ‒ 13
 
 
 
 
 2
 
 
 Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
 
 
 32.396
 
 
 32.396
 
 
 86
 
 
 34.411
 
 
 33.862
 
 
 29
 
 
 2.015
 
 
 1.466
 
 
 ‒ 57
 
 
 
 
 3
 
 
 Wetgeving en controle Tweede Kamer
 
 
 124.928
 
 
 124.928
 
 
 3.966
 
 
 133.027
 
 
 133.988
 
 
 3.448
 
 
 8.099
 
 
 9.060
 
 
 ‒ 518
 
 
 
 
 4
 
 
 Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
 
 
 1.508
 
 
 1.508
 
 
 23
 
 
 904
 
 
 904
 
 
 0
 
 
 ‒ 604
 
 
 ‒ 604
 
 
 ‒ 23
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 10
 
 
 Nog Onverdeeld
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.
 Saldibalans
 
 
 Tabel 16 Saldibalans per 31 december 2020 van de Staten-Generaal (IIA) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 31-12-2020
 
 
 
 31-12-2019
 
 
 
 Passiva
 
 
 31-12-2020
 
 
 
 31-12-2019
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 Intra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Uitgaven ten laste van de begroting
 
 
 185.602
 
 
 
 173.464
 
 
 2
 
 
 Ontvangsten ten gunste van de begroting
 
 
 3.604
 
 
 
 4.399
 
 
 
 
 3
 
 
 Liquide middelen
 
 
 1
 
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 4a
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 177.654
 
 
 
 166.800
 
 
 
 
 5
 
 
 Rekening-courant RHB Begrotingsreserve
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 5a
 
 
 Begrotingsreserves
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6
 
 
 Vorderingen buiten begrotingsverband
 
 
 230
 
 
 
 242
 
 
 7
 
 
 Schulden buiten begrotingsverband
 
 
 4.575
 
 
 
 2.514
 
 
 
 
 8
 
 
 Kas-transverschillen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subtotaal intra-comptabel
 
 
 185.833
 
 
 
 173.713
 
 
 Subtotaal intra-comptabel
 
 
 185.833
 
 
 
 173.713
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 Extra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Openstaande rechten
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 9a
 
 
 Tegenrekening openstaande rechten
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10
 
 
 Vorderingen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 10a
 
 
 Tegenrekening vorderingen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11a
 
 
 Tegenrekening schulden
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 11
 
 
 Schulden
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 12
 
 
 Voorschotten
 
 
 75.519
 
 
 
 67.496
 
 
 12a
 
 
 Tegenrekening voorschotten
 
 
 75.519
 
 
 
 67.496
 
 
 
 
 13a
 
 
 Tegenrekening garantieverplichtingen
 
 
 7.523
 
 
 
 8.392
 
 
 13
 
 
 Garantieverplichtingen
 
 
 7.523
 
 
 
 8.392
 
 
 
 
 14a
 
 
 Tegenrekening andere verplichtingen
 
 
 22.352
 
 
 
 19.853
 
 
 14
 
 
 Andere verplichtingen
 
 
 22.352
 
 
 
 19.853
 
 
 
 
 15
 
 
 Deelnemingen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 15a
 
 
 Tegenrekening deelnemingen
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subtotaal extra-comptabel
 
 
 105.394
 
 
 
 95.741
 
 
 Subtotaal extra-comptabel
 
 
 105.394
 
 
 
 95.741
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 291.227
 
 
 
 269.454
 
 
 Totaal
 
 
 291.227
 
 
 
 269.454
 
 
 
 
 
 TOELICHTING OP DE SALDIBALANS per 31 december 2020
 Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten
 Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten zijn de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar 2020 waarvoor de Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd.
 Ad 3. Liquide middelen
 De post liquide middelen is opgebouwd uit de contante gelden aanwezig in de kluis van de kasbeheerders. Het totaalbedrag is als volgt opgebouwd:
 
 Tabel 17 Liquide middelen (bedragen in € )
 
 
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Eerste Kamer
 
 
 348
 
 
 
 
 b) Tweede Kamer
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 348
 
 
 
 
 
 
 Ad 4a. Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding
 Op de Rekening‑courant met de Rijkshoofdboekhouding (RHB) is de financiële verhouding met het ministerie van Financiën weergegeven. Opgenomen zijn de bedragen conform Rekening-courant afschriften en het saldobiljet. De volgende Rekening-courantverhouding is opgenomen in de balans:
 
 Tabel 18 Overzicht Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 Rekening-courant
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Rekening-courant FIN/RHB
 
 
 177.653.934
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 177.653.934
 
 
 
 
 
 
 Ad 6. Vorderingen buiten begrotingsverband
 
 Tabel 19 Overzicht vorderingen buiten begrotingsverband (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 Intra-comptabele vorderingen
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Eerste Kamer
 
 
 170.338
 
 
 
 
 b) Tweede Kamer
 
 
 59.289
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 229.627
 
 
 
 
 
 
 Ad a) Eerste Kamer
 De vorderingen van de Eerste Kamer bestaan voornamelijk uit per 31 december 2020 openstaande verstrekte voorschotten in het kader van buitenlandse dienstreizen. Deze voorschotten worden in het eerste kwartaal van 2021 afgewikkeld.
 Ad b) Tweede Kamer
 De vorderingen van de Tweede Kamer hebben voornamelijk betrekking op de nog per 31 december 2020 af te wikkelen voorschotten dienstreizen reizen (€ 29.588), vorderingen op P-Direkt (€ 24.289) en overige debiteuren (€ 5.411). 
 Ad 7. Schulden buiten begrotingsverband
 Het bedrag aan schulden buiten begrotingsverband is als volgt opgebouwd:
 
 Tabel 20 Overzicht schulden buiten begrotingsverband (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 Intra-comptabele schulden
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Eerste Kamer
 
 
 160.444
 
 
 
 
 b) Tweede Kamer
 
 
 4.414.548
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 4.574.992
 
 
 
 
 
 
 Ad a) Eerste Kamer
 De schulden van de Eerste Kamer bestaan voornamelijk uit de in december 2020 ingehouden loonheffing en sociale premies die in het eerste kwartaal 2021 worden afgewikkeld.
 Ad b) Tweede Kamer
 De schulden van de Tweede Kamer bestaan voornamelijk uit de in december 2020 ingehouden loonheffing en pensioenpremies (€ 4.189.131) die in de maand januari 2021 worden afgedragen. Daarnaast staat een uit 2019 aan belastingen te verrekenen bedrag (€ 196.929) open.
 Ad 12. Voorschotten
 Ad 12a. Tegenrekening voorschotten
 De saldi van de per 31 december 2020 openstaande voorschotten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
 
 Tabel 21 Overzicht openstaande voorschotten per 31 december 2020 (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 Voorschotten openstaand
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Eerste Kamer
 
 
 1.079.457
 
 
 
 
 b) Tweede Kamer
 
 
 74.438.607
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 75.518.064
 
 
 
 
 
 
 Ad a) Eerste Kamer
 Het saldo van de Eerste Kamer bestaat voornamelijk uit in 2019 en 2020 verstrekte voorschotten aan de fractie-ondersteuning (€ 671.868). Daarnaast staan nog aan Loyalis verstrekte voorschotten over de periode 2016 tot en met 2020 open (€ 407.589). Na ontvangst van de goedkeurende accountantsverklaringen zullen de voorschotten in 2021 en volgende jaren worden afgewikkeld.
 Ad b) Tweede Kamer
 Het saldo van de Tweede Kamer bestaat o.a. uit verstrekte voorschotten aan de fracties (€ 38.203.670), voorschotten aan APG over de jaren 2016 tot en met 2020 (€ 21.944.037) en voorschotten Prodemos (€ 1.869.300). Na ontvangst van de goedkeurende accountantsverklaringen zullen de voorschotten in 2021 en volgende jaren worden afgewikkeld. Daarnaast zijn voorschotfacturen aan leveranciers betaald (€ 12.421.600). In de loop van het jaar 2021 worden deze voorschotfacturen afgewikkeld.
 
 Tabel 22 Specificatie afgerekende voorschotten (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 Voorschotten afgerekend
 
 
 Saldo
 
 
 
 
 
 
 a) Eerste Kamer
 
 
 714.969
 
 
 
 
 b) Tweede Kamer
 
 
 46.552.324
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 47.267.293
 
 
 
 
 
 
 Ad 13. Garantieverplichtingen
 Ad 13a. Tegenrekening garantieverplichtingen
 
 Tabel 23 Overzicht garantieverplichting (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen per 1/1
 
 
 8.391.010
 
 
 
 
 
 
 
 Aangegane verplichtingen in het verslagjaar incl. negatieve bijstellingen
 
 
 0
 
 
 +/+
 
 
 
 
 
 8.391.010
 
 
 
 
 
 Tot betaling gekomen in 2020
 
 
 868.701
 
 
 -/-
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 7.522.309
 
 
 
 
 
 
 
 De garanties van de Tweede Kamer vloeien voort uit het gestelde in de regeling «Tegemoetkoming in de kosten van de fracties».
 
 
 Ad 14. Andere verplichtingen
 
 
 Ad 14a. Tegenrekening andere verplichtingen
 
 
 
 Tabel 24 Overzicht openstaande verplichtingen BiBBV (bedragen in €)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen per 1/1
 
 
 19.850.749
 
 
 
 
 
 
 
 Aangegane verplichtingen in het verslagjaar
 
 
 187.747.000
 
 
 +/+
 
 
 
 
 
 207.597.749
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tot betaling gekomen in 2020
 
 
 184.733.299
 
 
 -/-
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren
 
 
 513.000
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 22.351.450
 
 
 
 
 
 
 
 De negatieve bijstellingen betreffen verplichtingen uit de jaren voor 2020 die niet meer tot uitbetaling zijn gekomen en afgewikkeld zijn. 
 
 
 
 8.
 WNT-verantwoording 2020 Staten-Generaal 
 
 De Wet normering topinkomens (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen in de publieke en semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in het financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt tevens voor topfunctionarissen die bij een WNT-instelling geen - al dan niet fictieve - dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van niet-topfunctionarissen de bezoldiging (zonder naamsvermelding) gepubliceerd worden indien deze het wettelijk bezoldigingsmaximum te boven gaan. Niet-topfunctionarissen zonder dienstverband vallen echter buiten de reikwijdte van de wet.
 Voor dit departement heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van de Top Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het algemeen bezoldigings­maximum bedraagt in 2020 € 201.000
 
 Tabel 25 Bezoldiging van topfunctionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam instelling
 
 
 Naam topfunctionaris
 
 
 Functie
 
 
 Datum aanvang dienstverband (indien van toepassing)
 
 
 Datum einde dienstverband (indien van toepassing)
 
 
 Dienstverband in fte (+ tussen haakjes omvang in 2019)
 
 
 Op externe inhuur-basis (nee; <= 12 kalender-mnd; > 12 kalender-mnd)
 
 
 Beloning plus onkostenvergoedingen (belast) (+ tussen haakjes bedrag in 2019)
 
 
 Voorzieningen t.b.v. beloningen betaalbaar op termijn (+ tussen haakjes bedrag in 2019)
 
 
 Totale bezoldiging in 2020 (+ tussen haakjes bedrag in 2019)
 
 
 Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum
 
 
 Motivering en bedrag (indien overschrijding)
 
 
 
 
 
 
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 
 Dhr. R. Nehmelman
 
 
 Griffier
 
 
 
 
 1 (1)
 
 
 nee
 
 
 160.862 (134.121)
 
 
 21.164 (19.813)
 
 
 182.026 (153.934)
 
 
 201.000
 
 
 
 
 
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 
 Mevr. S.M. Roos
 
 
 Griffier
 
 
 
 
 1 (1)
 
 
 nee
 
 
 181.218 (169.712)
 
 
 21.800 (20.942)
 
 
 203.018 (190.654)
 
 
 201.000
 
 
 Vakantie- en eindejaarsuitkering1De overschrijding is het gevolg van de in 2020 uitbetaalde vakantie-uitkering en eindejaarsuitkering. Deze kan worden toegerekend aan eerdere jaren. Hierdoor is er in 2020 geen sprake van een overschrijding van het bezoldigingsmaximum. Dit is toegestaan op grond van artikel 3, lid 2 van de Uitvoeringsregeling WNT
 
 
 
 
 
 Naast de hierboven vermelde functionarissen zijn er geen functionarissen die in 2020 een bezoldiging boven het toepasselijke bezoldigingsmaximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsgevonden of had moeten plaatsvinden. Er zijn in 2020 geen functionarissen die hun werkzaamheden als topfunctionaris hebben neergelegd en die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar aangemerkt worden als topfunctionaris. Er zijn in 2020 geen ontslaguitkeringen betaald die op grond van de WNT dienen te worden gerapporteerd. Er zijn geen functies als leidinggevend topfunctionaris bij andere instellingen(en) die op grond van de WNT gemeld en openbaar gemaakt moeten worden.