Wet beslistermijnen sociale verzekeringen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27248, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

24-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27248 nr. 6

20-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Verhouding tussen Awb, wetsvoorstel Eerste evaluatiewet
Awb, BBSV en voorliggend wetsvoorstel2.1. Awb en wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb2.2. BBSV2.3. Voorliggend wetsvoorstel3. Mogelijk maatregelen jegens uitvoeringsinstanties bij
overschrijding van beslistermijnen4. Opmerkingen bij enkele voorgestelde termijnen4.1. Kwantitatieve vragen4.2. Beschikkingen inzake de verzekeringsplicht van door
de uvi's uitgevoerde wetten4.3. Beschikkingen inzake arbeidsongeschiktheid4.4. Beschikkingen op grond van de Wet REA4.5. Beschikkingen op grond van hoofdstuk IV WW5. Verlenging indien informatie in het buitenland of aan
externe deskundigen is gevraagdOndertekeningBijlage 1 bij de nota naar aanleiding van het verslag op het wetsvoorstel
Wet beslistermijnen sociale verzekeringenA: Artikelen 4:13 en 4:14 Awb zoals deze nu luidenArtikel 4:13Artikel 4:14B: Artikelen 4:13 en 4:14 Awb zoals deze zullen luiden
na inwerkingtreding van het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet AwbArtikel 4:13Artikel 4:14Bijlage 2 bij de nota naar aanleiding van het verslag op het wetsvoorstel
Wet beslistermijnen sociale verzekeringenAlgemene Kinderbijslagwet (AKW) Algemene nabestaandenwet (ANW) Algemene Ouderdomswet (AOW) Coördinatiewet Sociale Verzekering (CSV) Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 (OSV 1997) Toeslagenwet (TW) Werkloosheidswet (WW) Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(WAJONG) Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA) Ziektewet (ZW) 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27248Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 248Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten ter verkorting van
beslistermijnen bij beschikkingen op aanvraag (Wet beslistermijnen sociale
verzekeringen)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 20 oktober 2000Inhoud 1.Algemeen12.Verhouding
tussen Awb, wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb, BBSV en voorliggend wetsvoorstel52.1.Awb en wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb62.2.BBSV72.3.Voorliggend wetsvoorstel73.Mogelijke maatregelen jegens uitvoeringsinstanties bij
overschrijding van beslistermijnen124.Opmerkingen bij
enkele voorgestelde termijnen134.1.Kwantitatieve vragen134.2.Beschikkingen inzake de verzekeringsplicht van
door de uvi's uitgevoerde wetten144.3.Beschikkingen inzake
arbeidsongeschiktheid144.4.Beschikkingen op grond van de
Wet REA164.5.Beschikkingen op grond van hoofdstuk IV WW185.Verlenging indien informatie in het buitenland of aan
externe deskundigen is gevraagd18   Bijlage 1: artikelen 4:13 en
4:14 van de Algemene wet bestuursrecht21Bijlage 2: bijgestelde
tabel huidige en voorgestelde beslistermijnen221. AlgemeenMet belangstelling las ik de vragen die de leden over het wetsontwerp
Wet beslistermijnen sociale verzekeringen hebben gesteld. Net als ik zijn
zij van mening dat de uitvoerings-instanties van de sociale verzekeringen –
Sociale Verzekeringsbank (SVb), Landelijk instituut sociale verzekeringen
(Lisv) en uitvoeringsinstellingen (uvi's) – zo snel mogelijk op aanvragen
moeten beslissen. Het doet mij deugd dat de leden aan de andere kant begrip
hebben voor het uitgangspunt dat de wettelijke beslistermijnen die voor deze
instanties zullen gaan gelden, wel in de praktijk haalbaar moeten zijn. Anders
zullen de nieuwe termijnen immers slechts ongewenste gevolgen hebben: òf
de besluitvorming geschiedt tijdig maar onvoldoende zorgvuldig,
òf er moeten vele verlengingsbriefjes en kennis-gevingen verzonden,
hetgeen de bureaucratie vergroot en de werkelijk gehaalde termijnen niet verkort.
Dit uitgangspunt brengt voor de uitvoering van de werknemersverzekeringen
met zich, dat sommige van de bestaande beslistermijnen voorlopig gehandhaafd
moeten blijven.Ik wil voorop stellen, dat er een verschil is tussen dewettelijke beslistermijnen en de werkelijke
beslistermijnen. De werkelijke beslistermijnen zijn de termijnen die de uitvoerders
in werkelijkheid halen bij afgeven van beschikkingen op aanvraag. De wettelijke
beslistermijnen zijn de termijnen die de uitvoerders maximaal hebben voor het nemen van dergelijke beschikkingen. Is niet binnen
de wettelijke beslistermijn besloten, dan kan de belanghebbende hier via bezwaar
en beroep tegen opkomen.Het is van belang dat de wettelijke termijnen zo goed mogelijk aansluiten
op de werkelijke termijnen. Zijn zij korter dan de doorgaans gehaalde werkelijke
termijnen, dan leidt dat tot de hiervoor beschreven ongewenste situatie. Zijn
zij langer, dan neemt dat een prikkel tot efficiënt handelen bij de uitvoerders
weg. Het hoeft geen betoog dat de uitvoerders er daarnaast voor ieder individueel
geval naar moeten blijven streven de werkelijke termijnen zo ruim mogelijk
binnen de wettelijke termijnen te laten vallen. In het ideale geval zou nog
dezelfde dag op een aanvraag beschikt moeten worden, dat wil zeggen: zou de
werkelijke beslistermijn een dag zijn. Dit in antwoord op de vraag van de
leden van de fracties van D66 en GroenLinks, die mij verzochten aan te geven
welke termijnen ik wenselijk zou achten indien geabstraheerd zou worden van
technische haalbaarheid. Echter, in werkelijkheid kan natuurlijk niet worden
geabstraheerd van deze praktische haalbaarheid, en dat is dan ook de reden
dat zowel de werkelijke als de wettelijke beslistermijnen aanzienlijk langer
zijn dan een dag.Zoals in de memorie van toelichting (mvt) aangegeven, is ernaar gestreefd
de wettelijke beslistermijnen ten opzichte van de huidige, in het Besluit
beslistermijnen sociale verzekeringen (BBSV) neergelegde termijnen te verkorten,
waarbij de aandacht vooral is uitgegaan naar de beslistermijnen die op dit
moment langer zijn dan acht weken. Er is geen zelfstandig kwantitatief onderzoek
verricht naar de uitvoerbaarheid van de beslistermijnen zoals deze in het
voorliggend wetsvoorstel zijn neergelegd, zo kan ik de leden van de fracties
van D66, GroenLinks, RPF, GPV en SGP meedelen. Wel zijn de medewerkers van
de SVb, het Lisv en van alle uvi's nagegaan of en zo ja, met hoeveel tijd,
de huidige beslistermijnen verkort konden worden. Daarbij is rekening gehouden
met beschikbaar materiaal over doorlooptijden. Ook is nagegaan welke processtappen
gezet moeten worden om tot een bepaalde beschikking te komen en of de tijd
die voor die stappen staat niet bekort kan worden dan wel of bepaalde stappen
niet gelijktijdig kunnen worden gezet. Bovendien is rekening gehouden met
de tijd die het gemiddeld genomen kost om noodzakelijke informatie van derden
te verkrijgen. Daar waar verkorting uitvoerbaar bleek, is dat in dit wetsvoorstel
neergelegd. In het algemeen huldig ik namelijk inderdaad het standpunt –
dit in antwoord op een vraag van de leden van de fracties van RPF en GPV –
dat termijnen verkort moeten worden waar dit haalbaar is. Daar waar dit niet
kon, zijn de huidige termijnen in dit wetsvoorstel ongewijzigd overgenomen.
Betekende dit laatste dat termijnen langer blijven dan (maximaal) acht weken,
dan is daar in hoofdstuk 3 van de mvt op ingegaan. Zoals uit dat hoofdstuk
blijkt, zijn voor sommige beschikkingen zelfs de huidige beslistermijnen te
kort: de werkelijke termijnen overschrijden voor deze beschikkingen te vaak
de wettelijke. Dit is met name het geval bij beschikkingen die een oordeel
over de arbeidsongeschiktheid vergen en bij beschikkingen in het kader van de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA). Desalniettemin
heb ik er in dit wetsvoorstel niet voor gekozen
termijnen te verlengen. Ik vind dat het Lisv en de uvi's de komende tijd alle
zeilen moeten bijzetten om de bestaande termijnen, die ik in dit wetsvoorstel
uit het BBSV heb overgenomen, alsnog te halen. Op langere termijn streef ik
alsnog naar een verkorting. Meer hierover in hoofdstuk 4 van deze nota.Hier wil ik nog opmerken dat met name de SVb over betrouwbare doorloopcijfers
beschikte. Berekend kon worden dat in 1999 reeds 84% van de beschikkingen
op grond van de Algemene Ouderdomswet (AOW), 87% van de beschikkingen op grond
van de Algemene nabestaandenwet (ANW) en zelfs 93% van de beschikkingen op
grond van de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) binnen acht weken werd afgegeven,
althans voorzover het ging om gevallen waarin geen informatie uit het buitenland
hoefde te worden gevraagd. Op basis van die informatie is besloten, de beslistermijnen
voor de volksverzekeringen integraal terug te brengen van dertien weken naar
de redelijke termijn. In antwoord op een vraag hierover van de leden van de
PvdA-fractie merk ik op, dat dit voor de SVb slechts tot een kleine wijziging
in de uitvoeringspraktijk AOW aanleiding zal geven.Aan de leden van de fractie van GroenLinks wil ik mededelen dat over dit
wetsvoorstel geen overleg is gevoerd met cliënten of cliëntenraden.
Mijn inzet is namelijk steeds geweest dat de termijnen waar dit haalbaar was –
dat wil zeggen zonder kwaliteitsverlies – verkort moesten worden. Ik
kan mij niet voorstellen dat cliënten(raden) dit uitgangspunt niet zouden
kunnen onderschrijven.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom het zeven jaar heeft
moeten duren voordat de beslistermijnen uit het toch tijdelijk bedoelde Besluit
beslistermijnen sociale verzekeringswetten (BBSV) in de formele wetten zelve
worden opgenomen. Hier zijn, zoals in hoofdstuk 1 van de mvt is aangegeven,
twee redenen voor. De eerste reden is, dat de termijnen indertijd tijdelijk
in het BBSV zijn neergelegd om na te gaan of ze uitvoerbaar waren en of ze
niet verkort konden worden. Geregeld werd dan ook dat het BBSV vijf jaar na
inwerkingtreding, derhalve op 1 januari 1999, zou vervallen. Op 1 januari
1998 traden echter ten gevolge van de zogenaamde «PEMBA-operatie»
de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jong-gehandicapten (WAJONG) in werking, terwijl ook de Wet op de arbeidsongeschiktheids-verzekering
(WAO) ingrijpend gewijzigd werd. Vervolgens werd op 1 juli 1998 de Wet REA
van kracht. Al deze wetten leidden tot nieuwe soorten beschikkingen, en ook
hier kwam telkens de vraag op, welke wettelijke termijnen voor het nemen van
deze beschik-kingen uitvoerbaar waren. Om ook hiermee de eerste tijd wat ervaring
op te kunnen doen, is de vervaldatum van het BBSV met een jaar verlengd tot
1 januari 2000. Toen vervolgens in 1998 met de voorbereidingen voor het voorliggende
wetsvoorstel werd gestart bleek al snel, dat indien vastgehouden zou worden
aan het voornemen de in het BBSV neergelegde beslistermijnen zoveel mogelijk
te verkorten, dit onder meer aanzienlijke aanpassingen in de automatisering
met zich zou brengen. Deze aanpassingen zouden dan precies samenvallen met
de wijzigingen nodig ter voorkoming van het millenniumrisico. Omdat ik enerzijds
hechtte aan verkorting van de termijnen, en anderzijds het uiteraard van groot
belang achtte dat de programmatuur van de uitvoeringsinstanties de millenniumwisseling
goed doorkwam, heb ik in het wetsontwerp voor de Veegwet SZW 1999 voorgesteld
de vervaldatum voor het BBSV nogmaals uit te stellen, en wel tot een bij koninklijk
besluit (kb) te bepalen datum. Ik beoogde met die bij kb vast te stellen datum
de voorgenomen verkorting van de beslistermijnen goed af te kunnen stemmen
op de inwerkingtreding van het zogenaamde «SUWI-complex»
(Structuur Uitvoering Werk en Inkomen). Zou deze inwerkingtreding snel kunnen
gebeuren, dan zou ervoor gekozen kunnen worden de beslistermijnen eerst via
een aanpassing van het BBSV te verkorten, waarna de beslistermijnen via de
Invoeringswet SUWI in één keer in de socialeverzekeringswetten
zelve neergelegd zouden kunnen worden. Zou de inwerkingtreding van het SUWI-complex
op zich laten wachten, dan zou een tussentijdse wetswijziging zoals de voorliggende
worden overwogen. Uw Kamer kon instemmen met het niet laten vervallen van
het BBSV per 1 januari 2000, maar regelde via amendement een exacte vervaldatum,
namelijk 1 januari 2001.De leden van de fractie van de RPF en het GPV vragen mij nu, hoe opportuun
het is om de voorliggende wetswijziging al volgend jaar in werking te laten
treden. Is het, gezien SUWI, het advies van de Raad van State, en het feit
dat het niet gelukt is het wetsvoorstel reeds in het eerste kwartaal van dit
jaar bij de Tweede Kamer in te dienen, niet verstandiger om de inwerkingtreding
alsnog een jaar uit te stellen?Het voorliggende wetsvoorstel leidt tot verkorting van een groot aantal
beslistermijnen, terwijl anderzijds de uitvoerbaarheid in het oog wordt gehouden.
De uitvoeringsinstanties houden er inmiddels rekening mee dat er per 1 januari
aanstaande kortere beslistermijnen met beperktere verlengingsmogelijkheden
zullen worden ingevoerd. Daarnaast is het zo dat indien het voorliggend wetsvoorstel
niet per 1 januari 2001 in werking treedt, er vanaf die datum binnen de socialeverzekeringswetten
geen beslistermijnen meer zouden zijn geregeld. Het BBSV zal immers op 1 januari
2001 vervallen. Dat zou zijn beurt betekenen dat voor alle beschikkingen de
redelijke termijn uit de Awb gaat gelden. Dit zou tot een onuit-voerbare situatie
leiden voor die beschikkingen, waarvoor een langere beslistermijn dan die
redelijke termijn nodig is. Het is derhalve inmiddels niet alleen opportuun,
maar zelfs noodzakelijk dat het voorliggende wetsvoorstel op 1 januari 2001
in werking treedt.In het nader rapport heb ik aangegeven dat ik mij terdege realiseer dat
de invoering van SUWI grote inspanningen van het Lisv en de uvi's zal vragen.
Immers, er zullen aanzienlijke personele en organisatorische wijzigingen moeten
worden doorgevoerd terwijl tegelijkertijd een goede uitvoering van de materiewetten
gegarandeerd moet blijven. De implementatie van SUWI bij alle betrokken instanties
zal worden begeleid door de Veranderingsorganisatie SUWI. Daarnaast zijn de
betrokken organisaties zelf – voor de werknemersverzekeringen dus het
Lisv en de uvi's – verantwoordelijk voor een goede voortgang van de
uitvoering van de materiewetten zolang SUWI nog niet van kracht is. Het spreekt
vanzelf dat de Veranderingsorganisatie zeer nauw contact onderhoudt met de
bestaande organisaties, en dat continu in de gaten wordt gehouden dat de implementatie
van SUWI de uitvoering van de materiewetten niet belemmert. Daarnaast merk
ik op dat de voorstellen in voorliggend wetsontwerp in overleg met het Lisv
en de uvi's zijn voorbereid. Dit heeft ertoe geleid dat een aanzienlijk aantal
beslistermijnen, ondanks mijn wens tot verkorting, voorlopig toch op langer
dan de redelijke termijn wordt gesteld: het Lisv en de uvi's achtten kortere
termijnen in die gevallen (op dit moment) echt niet haalbaar. Het wetsvoorstel
zoals dat nu bij uw Kamer is ingediend vinden de uitvoeringsinstanties wèl
uitvoerbaar. Gezien het voorgaande heb ik, zo kan ik de leden van de CDA-fractie
antwoorden, niet overwogen de huidige beslistermijnen bij de werknemersverzekeringen
voorlopig te handhaven en alleen de beslistermijnen voor beschikkingen op
grond van de volksverzekeringen te verkorten. Overigens merk ik op dat ik,
gezien de plenaire behandeling van de Veegwet SZW 1999 en ook de vragen in
dit verslag, heb begrepen dat ook uw Kamer er aan hecht dat beslistermijnen
voor beschikkingen op grond van de werknemersverzekeringen zo snel mogelijk
worden verkort. De leden van de fracties van de RPF en het GPV vroegen mij nog of ik van
plan ben mijn greep op de beslistermijnen in de sociale verzekeringen te vergroten.
Het antwoord hierop is dat na inwerkingtreding van het SUWI-complex de invloed
van de bewindslieden van SZW op de gehele uitvoering van de werknemersverzekeringen
en derhalve ook op het onderdeel «tijdig besluiten op aanvragen»,
groter zal zijn. Immers, er zal één uitvoeringsinstantie voor
de werknemersverzekeringen ontstaan (het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen;
UWV), daar waar we nu te maken hebben met vijf uvi's die in opdracht van een
zesde instantie, het Lisv, de betreffende wetten uitvoeren. De relatie tussen
de bewindslieden van SZW en de daadwerkelijk uitvoerenden zal derhalve directer
worden. Bovendien zal in het kader van SUWI worden voorgesteld dat de Minister
van SZW het UWV een aanwijzing kan geven, iets wat op dit moment jegens het
Lisv niet mogelijk is. Dit betekent overigens niet, dat de situatie gelijk
zal worden aan die bij de belastingdienst. Laatstgenoemde dienst ressorteert
immers direct onder de Minister van Financiën, terwijl het UWV een zelfstandig
bestuursorgaan zal zijn. Dit brengt onder meer met zich dat de Minister van
SZW niet zal kunnen ingrijpen – ook via een aanwijzing niet –
in de behandeling van individuele gevallen.2. Verhouding tussen Awb, wetsvoorstel Eerste evaluatiewet
Awb, BBSV en voorliggend wetsvoorstelVele vragen zijn gesteld over de verhouding tussen dit wetsvoorstel, de
Algemene wet bestuursrecht (Awb) en het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb
(Kamerstukken II 1998/1999, 26 523, nrs. 1–3 e.v.).Zo vragen de leden van de PvdA- en SGP-fracties waarom – als hoofdregel –
gekozen is voor de redelijke termijn in plaats van voor vaste termijnen. Ook
bij de leden van de CDA-fractie leeft deze vraag. Deze leden hebben uit het
advies van de Raad van State begrepen dat de redelijke termijn vooral bedoeld
is als vangnetbepaling. In ieder geval mag het gebruik van de redelijketermijnbepaling
er in hun ogen niet toe leiden dat afgezien wordt van een afweging per geval.
Tevens merken zij op dat de redelijke termijn met een redelijke termijn verlengd
zal kunnen worden, terwijl verlenging van vaste termijnen alleen in een zeer
beperkt aantal gevallen mogelijk zal zijn. Om die redenen zal het gebruik
van vaste termijnen de uitvoerders een sterkere prikkel tot snel besluiten
geven dan gebruik van redelijke termijnen, zo stellen deze leden. Voorts vragen
de leden van de CDA-fractie op welke wijze bewerkstelligd zal worden dat de
redelijketermijnclausule in de praktijk ook daadwerkelijk tot zo kort mogelijke
beschikkingen leidt en dat de verlengingsmogelijkheid zo min mogelijk wordt
gebruikt. Is overwogen hiertoe in de wet een concrete bepaling op te nemen?Om deze vragen goed te kunnen beantwoorden, zal ik eerst het systeem van
beslistermijnen en verlengingsmogelijkheden van de Awb en het wetsvoorstel
Eerste evaluatiewet Awb bespreken (zie voor de tekst van de betreffende twee
Awb-artikelen voor en na inwerking-treding van laatstgenoemd wetsvoorstel
bijlage 1 bij deze nota), en daarna het systeem van het huidige BBSV. Daar
zal ik het in het voorliggend wetsvoorstel gekozen systeem vervolgens tegen
afzetten. Overigens is het voor een goed begrip wenselijk een aantal vragen
die in het verslag in het hoofdstuk over verlenging (hoofdstuk 3) zijn opgenomen,
reeds hier te bespreken. Hoofdstuk 5 van deze nota zal daarom alleen ingaan
op de specifieke verlengingsmogelijkheden voor gevallen waarin gewacht moet
worden op informatie uit het buitenland of waarin – in het kader van
een arbeidsongeschiktheidsoordeel – extern deskundigen zijn ingeschakeld. 2.1. Awb en wetsvoorstel Eerste evaluatiewet AwbIn artikel 4:13, eerste lid, Awb, is op dit moment neergelegd dat bestuursorganen
een beschikking moeten geven binnen een bij wettelijk voorschrift bepaalde
(vaste) termijn, of, als die termijn er niet is, binnen een redelijke termijn
na ontvangst van de aanvraag. Het tweede lid van artikel 4:13 Awb stelt vervolgens
dat de redelijke termijn in ieder geval verstreken is wanneer binnen acht
weken na ontvangst van de aanvraag geen beschikking is gegeven, noch een kennisgeving
als bedoeld in artikel 4:14 Awb is gedaan. Artikel 4:14 bepaalt dat indien,
bij het ontbreken van een vaste beslistermijn, een beschikking niet binnen
acht weken kan worden gegeven, het bestuursorgaan de aanvrager daarvan in
kennis moet stellen, en daarbij een redelijke termijn moet noemen waarbinnen
de beschikking wel tegemoet kan worden gezien. Doordat in artikel 4:13, tweede
lid, Awb wordt verwezen naar de kennisgeving als bedoeld in artikel 4:14,
betekent het tijdig (dat wil zeggen: binnen acht weken na de aanvraag) doen
van deze kennisgeving, dat de beslistermijn niet na acht weken na de aanvraag
verloopt, maar pas op het moment dat de in de kennisgeving genoemde redelijke
termijn verstreken is (tenzij de belanghebbende de door het bestuursorgaan
in die kennisgeving genoemde termijn als zijnde niet redelijk want te lang
aanvecht en die procedure wint). De kennisgeving van het huidige artikel 4:14
heeft derhalve het rechts-gevolg dat de achtwekentermijn voor het nemen van
beschikkingen waarvoor geen vaste beslistermijn geldt, met een redelijke termijn
wordt verlengd. Merk op dat de Awb geen verlengingsmogelijkheid kent voor
de situatie dat een bij wettelijk voorschrift vastgelegde vaste beslistermijn
niet wordt gehaald.Bij de evaluatie van de Awb is gebleken dat veel bestuursorganen die bij
hun besluiten een vaste beslistermijn in acht moeten nemen, bij dreigende
overschrijding van die termijn toch een kennisgeving aan belanghebbenden zenden.
Deze praktijk vindt het kabinet wenselijk, en daarom is in het wetsvoorstel
Eerste evaluatiewet Awb voorgesteld deze te codificeren: voorgesteld wordt
een nieuw eerste lid in artikel 4:14 Awb op te nemen, met de volgende redactie:
«Indien een beschikking niet binnen de bij wettelijk voorschrift bepaalde
termijn kan worden gegeven, deelt het bestuursorgaan dit aan de aanvrager
mede en noemt het daarbij een zo kort mogelijke termijn waarbinnen de beschikking
wel tegemoet kan worden gezien.» De bestaande tekst van artikel 4:14
zal in een derde lid van dat artikel worden opgenomen, terwijl de verwijzing
naar artikel 4:14 in artikel 4:13, tweede lid, zal worden gewijzigd in een
verwijzing naar artikel 4:14, derde lid.Hoewel de tekst van het voorgestelde artikel 4:14, eerste lid, ten aanzien
van de kennisgeving bij overschrijding van een vaste termijn sterk lijkt op
die van de huidige kennisgeving bij overschrijding van de achtwekentermijn
indien de redelijke termijn geldt, is er toch een belangrijk verschil in uitwerking.
De kennisgeving van een dreigende overschrijding van een vaste termijn, zal
namelijk geen rechtsgevolg hebben. Ondanks een dergelijke kennisgeving zal
de belanghebbende dus in bezwaar (en daarna beroep) kunnen komen zodra de
vaste termijn verstreken is. De reden hiervoor is, dat het kabinet vindt dat
indien vaste termijnen zijn gegeven, het bestuursorgaan altijd binnen de vaste
termijn moet beschikken. De kennisgeving van een dreigende overschrijding
van de achtwekentermijn voor beschikkingen waarvoor de redelijke termijn geldt,
heeft echter, zoals in het voorgaande reeds uiteengezet, wèl rechtsgevolg.
Dit komt door de verwijzing in het tweede lid van artikel 4:13 naar artikel
4:14 (na inwerkingtreding van het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb: 4:14,
derde lid). Anders dan de leden van de fracties van de RPF en het GPV stellen,
kan de zienswijze van de Raad van State dat na inwerkingtreding van de Eerste
evaluatiewet Awb vaste termijnen verlengd kunnen worden, derhalve niet met een beroep op de voorgestelde redactie van artikel 4:14 Awb worden
gerechtvaardigd.Samengevat kan het Awb-stelsel als volgt worden omschreven. De kennisgeving
die wordt gedaan indien er geen vaste beslistermijn geldt en het bestuursorgaan
derhalve binnen een redelijke termijn moet beschikken, leidt tot een daadwerkelijke
verlenging. De kennisgeving in geval van (dreigende) overschrijding van een
vaste termijn leidt niet tot verlenging.2.2. BBSVIn het BBSV zijn nu nog voor alle beschikkingen op aanvraag vaste termijnen
opgenomen. Deze termijnen kunnen op grond van artikel 15 BBSV allereerst een
half jaar worden verlengd in gevallen waarin op informatie vanuit het buitenland
moet worden gewacht. Het BBSV kent in artikel 16 daarnaast echter een algemene
verlengingsmogelijkheid. Indien de termijnen overschreden dreigen te worden
dienen de uitvoeringsinstanties de aanvrager hiervan schriftelijk in kennis
te stellen onder vermelding van een redelijke termijn waarbinnen de beschikking
wel tegemoet kan worden gezien, aldus dat artikel. Het BBSV wijkt in die zin
af van het beoogde Awb-systeem, dat de hier bedoelde kennisgeving het rechtsgevolg
van verlenging van de vaste termijn heeft.2.3. Voorliggend wetsvoorstelOp grond van het voorgaande kan geconstateerd worden dat het BBSV wat
betreft de algemene verlengingsmogelijkheid van vaste termijnen met een redelijke
termijn duidelijk afwijkt van wat het kabinet inmiddels via het wetsvoorstel
Eerste evaluatiewet Awb aan het parlement heeft voorgesteld. Nu het BBSV op
1 januari 2001 zal vervallen en er nieuwe beslistermijnen – dit maal
in de socialeverzekeringswetten zelve – moeten worden geregeld, is bij
het opstellen van voorliggend wetsvoorstel uiteraard de vraag aan de orde
gekomen of in het nieuwe beslistermijnenstelsel het Awb-systeem zou worden
gevolgd (redelijke termijn: wel verlenging mogelijk; vaste termijn: geen verlenging
mogelijk) dan wel of via de socialeverzekeringswetten een afwijking op dat
stelsel zou worden geregeld en vast zou worden gehouden aan het stelsel uit
het BBSV (vaste termijnen èn verlenging mogelijk).Enerzijds speelde hierbij een rol dat de SVb, het Lisv en de uvi's hadden
aangegeven dat sommige van de vaste termijnen uit het BBSV verkort konden
worden, maar dat er dan wel een verlengingsmogelijkheid moest zijn. Ter illustratie
kan worden gewezen op de hiervoor genoemde cijfers van de SVb: 84% van de
beschikkingen op grond van de AOW, 87% van de beschikkingen op grond van de
ANW, en 93% van de beschikkingen op grond van de AKW (percentages exclusief
beschikkingen waarvoor in het buitenland informatie moet worden opgevraagd)
werd in 1999 binnen acht weken genomen. Deze cijfers zijn zodanig dat zij
het terugbrengen van de dertienwekentermijn naar een achtwekentermijn rechtvaardigen,
hetgeen dan ook in het voorliggend wetsontwerp wordt voorgesteld. Uiteraard
zal de SVb er via stroomlijning van werkprocessen naar streven een nog groter
percentage van de beschikkingen binnen acht weken af te geven. Echter, er
zal behoefte blijven bestaan aan een verlengingsmogelijkheid voor die gevallen
waarin dat niet lukt (in 1999 bijvoorbeeld nog: 16% voor de AOW, 13% voor
de ANW en 7% voor de AKW).Anderzijds speelde een rol dat het kabinet uiteraard van mening was dat
hetgeen voor de Awb wordt voorgesteld een voor het gehele bestuursrecht wenselijk
systeem geeft, waarvan niet licht bij bijzondere wet dient te worden afgeweken. Op zich zou uit voornoemde impasse kunnen worden geraakt door in voorliggend
wetsvoorstel louter te werken met vaste, niet verlengbare termijnen, maar
deze termijnen dan zo lang te maken, dat verlenging nooit nodig is. Dit zou
de facto echter betekenen dat de termijnen uit het BBSV niet verkort, maar
juist verlengd zouden moeten worden, waarbij dan eventueel – zoals het
geval is bij de belastingdienst – getracht zou moeten worden via beleidsregels
de werkelijk gehaalde termijnen toch weer kort te laten zijn. Afgezien van
het feit dat hiervan een ongewenst signaal jegens de uitvoerders uit zou gaan,
ben ik ook van mening dat een dergelijke oplossing de positie van de aanvrager
eerder zou verzwakken dan versterken. De cliënt kan in dit geval immers
pas in bezwaar en vervolgens beroep komen na verloop van de vaste termijn,
die doorgaans langer zal zijn dan strikt noodzakelijk is. Bovendien zal de
oplossing binnen de huidige uitvoeringsorganisatie sociale verzekeringen waarschijnlijk
slecht werken en veel uitvoeringskosten met zich brengen. In het nader rapport
ben ik hier uitgebreid op ingegaan.Uiteindelijk is een andere oplossing gevonden, en wel een oplossing waarin
zowel de wens om termijnen zoveel mogelijk te verkorten, àls de wens
van uitvoerbaarheid, àls de wens om niet af te wijken van het beoogde
Awb-stelsel gecombineerd zijn. Uitgangspunt daarbij is geweest dat die BBSV-termijnen,
die nu langer zijn dan acht weken en die ook nog alle met een redelijke termijn
verlengd kunnen worden, òf worden omgezet in redelijke termijnen (conform
het Awb-stelsel dus maximaal acht weken met de mogelijkheid van verlenging
met een redelijke termijn), òf worden omgezet in vaste termijnen van
langer dan acht weken (maar niet langer dan de huidige termijnen, zie hiervoor)
zonder algemene verlengingsmogelijkheid. Op basis van dit uitgangspunt zijn
de medewerkers van de SVb, het Lisv en de uvi's nagegaan wat voor iedere soort
beschikkingen het beste was. Voor de volksverzekeringen heeft dit, zoals in
het voorgaande reeds aangegeven, ertoe geleid dat voor alle beschikkingen
de redelijke termijn zal gaan gelden. Voor de werknemers-verzekeringen is
er een gedifferentieerder stelsel ontstaan: daar waar duidelijk was dat een
achtwekentermijn in het merendeel der gevallen zou leiden tot een verlengingsbericht
is gekozen voor een langere, vaste termijn zonder algemene verlengingsmogelijkheid.
Daar waar de achtwekentermijn haalbaar werd geacht, is overgegaan op de redelijke
termijn.Uiteindelijk is er in het voorliggende wetsvoorstel een met de Awb en
het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb sporend systeem neergelegd dat bovendien
voor het nemen van vrijwel alle beschikkingen strengere regels bevat dan het
BBSV:1. voor een groot aantal beschikkingen – waaronder alle beschikkingen
ingevolge de volksverzekeringen – gaat de termijn van een vaste termijn
van meer dan acht weken + verlengingsmogelijkheid, naar de redelijke termijn
(maximaal acht weken + verlengingsmogelijkheid);2. voor een aantal door de uvi's en het Lisv te geven beschikkingen blijft
een vaste termijn van langer dan acht weken gelden maar vervalt de verlengingsmogelijkheid;3. voor beschikkingen over het (her)plaatsingsbudget Wet REA gaat de termijn
van een vaste termijn van maximaal acht weken + verlengingsmogelijkheid naar
een vaste termijn van maximaal zes weken zonder verlengingsmogelijkheid;4. voor de beschikkingen waarvoor nu op grond van het BBSV al een kortere
vaste beslistermijn dan acht weken + verlengingsmogelijkheid geldt, zal deze
kortere vaste termijn blijven gelden, maar vervalt de verlengingsmogelijkheid;5. voor die beschikkingen waarvoor nu een vaste termijn van acht weken
+ verlengingsmogelijkheid geldt zal de redelijke termijn (maximaal acht
weken + verlengingsmogelijkheid) gaan gelden. Slechts voor deze beschikkingen
verandert er materieel dus weinig;6. voor geen enkele soort beschikking worden de beslistermijnen en/of
verlengingsmogelijkheden soepeler dan in het BBSV.Conform het in het Eerste wetsvoorstel evaluatiewet Awb voorgestelde artikel
4:14, eerste lid, Awb, is voorts telkens waar in de sociale verzekeringen
een vaste termijn zal gelden geregeld, dat bij dreigende overschrijding een
kennisgeving moet worden gezonden waarin een zo kort mogelijke termijn wordt
genoemd waartegen de beschikking wel tegemoet kan worden gezien. Zoals u uit
het voorgaande zult kunnen afleiden, heeft deze kennisgeving echter geen rechtsgevolg.Slechts op één onderdeel wordt met het voorliggend wetsvoorstel
nog afgeweken van het (beoogde) Awb-stelsel. Dit betreft de mogelijkheid vaste
beslistermijnen met maximaal zes maanden respectievelijk vier weken te verlengen
(dus met rechtsgevolg) indien op informatie uit het buitenland moet worden
gewacht respectievelijk indien bij arbeids-ongeschiktheidsbeoordelingen een
extern deskundige is ingeschakeld. Voor eerder bedoelde «buitenlandgevallen»
is dit op dit moment ook al in het BBSV opgenomen. In hoofdstuk 5 van deze
nota wordt nader aangegeven waarom dit ook echt nodig is. Voor arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen
was dit een noodzakelijk uitruil tegen het laten vervallen van de algemene
verlengingsmogelijkheid met een redelijke termijn van het BBSV. Het kabinet
is van mening dat deze verlengingsmogelijkheden zo noodzakelijk en zo specifiek
zijn, dat niet van een hinderlijke inbreuk op het Awb-systeem kan worden gesproken.Ik ben van mening dat aldus met voorliggend wetsvoorstel een optimale
combinatie van cliëntvriendelijkheid en uitvoerbaarheid is bereikt, een
combinatie die ook nog past binnen het (beoogde) Awb-systeem. Het stelsel
is bovendien zo vormgegeven, dat zo weinig mogelijk zal hoeven te worden verlengd.
Overigens – dit nog in antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie –
vergt verlenging het verzenden van een kennisgeving en daarmee een extra uitvoeringshandeling.
Ook daarvan gaat een prikkel uit om zo mogelijk binnen de acht-wekentermijn
te blijven. Een aparte bepaling is hiervoor niet nodig.De leden van de PvdA-fractie vragen of het Ctsv er inmiddels van overtuigd
is dat het nieuwe stelsel even helder, duidelijk en rechtszeker voor de cliënt,
uitvoerder en toezichthouder is als het bestaande. Wat dit betreft het volgende.
Het Ctsv heeft in zijn toezichtbaarheidstoets in feite gevraagd om vaste termijnen
met een verlengingsmogelijkheid. Uit het voorgaande zal duidelijk zijn geworden
dat een dergelijk systeem niet past binnen het (beoogde) Awb-systeem. De bepalingen
die via voorliggende wetsvoorstel in alle socialeverzekeringswetten zijn opgenomen
zijn zo vormgegeven, dat zij los van de Awb leesbaar zullen zijn. Zo is bijvoorbeeld
telkens waar de redelijke termijn wordt voorgeschreven, apart bepaald dat
die termijn na acht weken verlopen zal zijn, tenzij tijdig is verlengd. De
helderheid en toezichtbaarheid van het voorgestelde systeem neemt mede hierdoor
naar mijn mening niet af ten opzichte van het bestaande systeem. Dit is in
een brief van juni dit jaar aan het Ctsv meegedeeld.De leden van de fracties van D66, GroenLinks, RPF, GPV en SGP merken op
dat het voorliggende wetsvoorstel de indruk wekt, dat daar waar de redelijke
termijn als beslistermijn wordt geregeld, deze altijd – tenzij tijdig
is verlengd – maximaal acht weken bedraagt. Zij vragen zich af of dit
niet is gebaseerd op een verkeerde uitleg van artikel 4:13 Awb. Inderdaad is het zo dat de in de Awb bedoelde redelijke termijn niet per
definitie altijd maximaal acht weken is. Hij kan, afhankelijk van het soort
beschikkingen, ook korter zijn. Artikel 4:13, tweede lid, Awb bepaalt slechts
dat zij in ieder geval verstreken is, indien niet binnen acht weken beschikt
of verlengd is. Indien een aanvrager van een beschikking vindt dat in zijn
geval een redelijke beslistermijn korter is dan acht weken, kan hij derhalve
na verloop van de volgens hem redelijke termijn tegen het uitblijven van de
beschikking in bezwaar en vervolgens beroep komen. Komt een dergelijke zaak
voor de rechter, dan zal deze moeten nagaan of de volgens de belanghebbende
redelijke termijn ook daadwerkelijk redelijk is. Uiteindelijk is derhalve
het oordeel van wat een redelijke termijn is overgelaten aan de rechter. Dit
zal na invoering van het voorliggende wetsvoorstel binnen de sociale verzekeringen,
daar waar de redelijke termijn zal gaan gelden, in principe niet anders zijn.
Aan de leden van de fractie van D66 kan derhalve worden geantwoord, dat een
aanvrager inderdaad reeds in de periode van acht weken in bezwaar (en daarna
beroep) kan komen tegen het uitblijven van een beschikking indien hij vindt
dat de redelijke termijn voor het nemen van die beschikking korter dan acht
weken is en wel zo kort, dat deze inmiddels verlopen is.De leden van de CDA-fractie vroegen mij om per soort beschikking waarvoor
de redelijke termijn zal gelden aan te geven waarom niet voor een (nog) kortere
beslistermijn is gekozen. Het gaat mij te ver om dit hier per soort beschikking
aan te geven. Daarbij moet worden bedacht dat een overgang van de redelijke
termijn naar een termijn van korter dan acht weken gezien het Awb-systeem
niet alleen betekent dat de normaal geldende termijn korter wordt, maar ook
dat er geen verlengingsmogelijkheid meer zal zijn. Wel kan ik de leden van
de CDA-fractie antwoorden, dat het gebruik van de redelijke termijn onverlet
laat dat de uitvoeringsinstanties er voor iedere beschikking naar moeten blijven
streven de werkelijke beslistermijn zo ruim mogelijk binnen de achtwekentermijn
te laten vallen.In het voorgaande is uiteengezet dat daar waar de redelijke termijn zal
gelden, met een redelijke termijn verlengd zal kunnen worden indien niet binnen
acht weken kan worden beschikt. De leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks
vragen of een redelijke verlengingstermijn ook maximaal acht weken is. Kan
bij de verlenging van de redelijke termijn niet worden gekozen voor de formulering
«zo kort mogelijke termijn waarbinnen de beschikking tegemoet kan worden
gezien», uit de Eerste evaluatiewet Awb, zo vragen de leden van de fracties
van de PvdA, D66, GroenLinks. En indien dat niet mogelijk is, zou dan niet
beter gekozen kunnen worden voor een verlenging met een vaste termijn, aldus
de leden van de fracties van de PvdA (bij de artikelsgewijze toelichting),
GroenLinks en SGP?Ik zou het onverstandig vinden om voor de verlenging van de redelijke
termijn te kiezen voor de formulering «zo kort mogelijke termijn waarbinnen
de beschikking tegemoet kan worden gezien». Dit is immers de formulering
die op grond van het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet Awb en in navolging
daarvan in het voorliggende wetsvoorstel wordt gebruikt bij kennisgevingen
indien de vaste termijn dreigt te worden overschreden. Als eerder gezegd heeft
een dergelijke kennisgeving geen rechtsgevolg. Zou deze formulering nu ook
worden gebruikt voor verlengingen in redelijketermijngevallen, die wel rechtsgevolg
moeten hebben, dan zou daarmee grote onduidelijkheid ontstaan.Dat in redelijketermijngevallen met een redelijke termijn kan worden verlengd
betekent niet, dat deze verlengingstermijn standaard (maximaal) acht weken
zal bedragen. Op het moment dat de uitvoeringsinstantie tot de conclusie komt
dat tot verlenging moet worden overgaan, dient zij ook een beeld
te hebben van de benodigde verlengingstermijn. Indien een beschikking eerder
dan na een nieuwe termijn van acht weken te verwachten is, dient de uitvoeringsinstantie
deze te verwachten termijn mee te delen, en niet «voor de zekerheid»
voor een nieuwe achtwekentermijn te kiezen. Ik ben het dan ook met de leden
van de fracties van het CDA, de RPF en het GPV eens dat verlengingen zo kort
mogelijk moeten zijn. Overigens geldt ook hier, dat een aanvrager die vindt
dat met een onredelijke verlengingstermijn is verlengd, in bezwaar (en beroep)
kan gaan wegens het uitblijven van een tijdige beschikking. Verlenging met
een vaste termijn zou, zo wil ik de leden van de fracties van GroenLinks en
de SGP nog antwoorden, een ongewenste en gezien het voorgaande ook onnodig
afwijking van de Awb met zich brengen.In het wetsvoorstel is niet geregeld wat er moet gebeuren indien zelfs
na verlenging de beschikking niet tijdig wordt gegeven, aldus paragraaf 4.3
van de mvt. Dit omdat dit niet dient voor te komen, aldus het kabinet. De
leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe vaak dit desondanks toch gebeurt,
en wat er dan dient te gebeuren. Zal voor dit soort gevallen worden geregeld
dat het bestuursorgaan een schadevergoeding aan de aanvrager betaalt? De leden
van de PvdA-fractie vragen of meerdere keren kan worden verlengd.Het aantal malen waarin ondanks een verlenging toch nogmaals moet worden
verlengd, is niet bekend. Zoals in het voorgaande reeds aangegeven, dient
de uitvoeringsinstantie op het moment van verlenging inzicht te hebben in
de extra tijd die nodig is voor het nemen van de beschikking. Hiermee verdraagt
zich niet, aldus p. 11 van de memorie van antwoord bij de Eerste-Kamerbehandeling
van de Eerste tranche Awb (Kamerstukken I 1991/1992, 21 221 enz., nr.
174b), dat na (dreigende) ommekomst van de verlengde termijn nogmaals wordt
verlengd. Het valt echter niet geheel uit te sluiten dat omstandigheden die
bij het noemen van de termijn waarmee verlengd werd niet te voorzien waren,
het onmogelijk maken binnen deze termijn te beschikken. In dat geval kan het
bestuursorgaan ervoor kiezen tijdig nogmaals een verlengingsbrief te sturen.
Komt een dergelijk geval voor de rechter, dan zal het bestuursorgaan wel met
sterke argumenten voor de verdere verlenging moeten komen, wil dit door een
rechter geaccepteerd worden, zo kan in eerdergenoemde memorie van antwoord
worden gelezen. Bij deze opvatting sluit ik mij aan. Op de vraag van de leden
van de fractie van GroenLinks over schadevergoeding indien zelfs na verlenging
niet is besloten, zal ik in paragraaf 3 van deze nota ingaan.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het juist is dat bij het
hanteren van vaste termijnen de aanvrager in beroep kan gaan na verloop van
die termijnen plus de «zo kort mogelijke termijn», die de uvi
heeft aangegeven, waarbij dan ook rente kan worden bedongen.Dit is niet juist. De aanvrager zal namelijk direct na verloop van een
vaste termijn in bezwaar (en vervolgens beroep) kunnen komen, zelfs al heeft
de uitvoeringsinstantie een kennisgeving gestuurd waarin een zo kort mogelijke
termijn wordt genoemd waarbinnen de beschikking alsnog te verwachten valt.
Een dergelijke kennisgeving heeft immers geen rechtsgevolg.Voorts vragen deze leden of het juist is dat niet in beroep kan worden gegaan bij het hanteren van redelijke termijnen
plus verlenging, althans niet totdat de daadwerkelijke beschikking is afgegeven,
en of de mogelijkheid van het bedingen van rente bij het hanteren van redelijke
termijnen geheel ontbreekt.Ook dit is niet geheel juist. Een aanvrager kan namelijk binnen de achtwekentermijn
of binnen een door de uitvoeringsinstantie redelijk bevonden, aan hem gemelde
verlengingstermijn in bezwaar (en vervolgens beroep) komen indien
hij vindt dat de redelijke termijn verstreken is. Hierop is reeds in het voorgaande
ingegaan.Ingevolge de jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) kan
rente worden bedongen vanaf de eerste van de maand volgende op de maand waarin
een onjuist besluit is genomen. Dit geldt ongeacht de vraag of voor het nemen
van dat besluit de redelijke termijn gold of een vaste termijn. Heeft de uvi te laat een toekennende of verhogende beschikking gegeven,
dan kan de aanvrager de uvi verzoeken de wettelijke rente te vergoeden vanaf
de eerste van de maand volgende op de maand waarin het besluit genomen had
moeten zijn. Aldus is neergelegd in beleidsregels van het Lisv (mededeling
99 018). Of de rente daad-werkelijk zal worden vergoed hangt af van de
omstandigheden van het geval. Dit ligt bijvoorbeeld minder in de rede indien
de aanvrager er (mede) toe heeft bijgedragen dat de beschikking niet tijdig
kon worden genomen (voorbeeld: aanvrager van een WAO-uitkering komt op de
voor de keuring vastgestelde datum niet opdagen) en ligt weer meer in de rede
als een uvi niet tijdig heeft verlengd noch een kennisgeving heeft gestuurd.De leden van de CDA-fractie willen weten welke acties aanvragers kunnen
ondernemen indien de beschikking op hun aanvraag langer dan vier weken op
zich laat wachten en zij daardoor in geldnood komen. De meeste wetten kennen
de mogelijkheid om een voorschot op de uitkering aan te vragen. Een aanvrager
die bang is in geldnood te komen als de beschikking meer dan vier weken uitblijft,
kan tegelijk bij zijn aanvraag een voorschot aanvragen. Uiteraard kan dat
ook later nog. Daarnaast kan een betrokkene indien hij bezwaar heeft ingesteld
tegen het uitblijven van een beschikking een voorlopige voorziening aan de
president van de rechtbank vragen.3. Mogelijk maatregelen jegens uitvoeringsinstanties bij
overschrijding van beslistermijnenDe leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks vragen of het niet
wenselijk zou zijn de uvi's bij overschrijding van de beslistermijnen sancties
op te leggen. Als een aanvrager van een beschikking te laat is met het leveren
van informatie krijgt deze immers ook een sanctie (boete)? Welke sancties
jegens uitvoeringsinstanties bestaan er al, en wel sancties zouden kunnen
worden ingevoerd, zo vragen deze leden. Zijn of komen er ook positieve prikkels
voor uvi's die wèl goed presteren? Zou in ieder geval niet in een schadevergoeding
moeten worden voorzien indien de uvi zelfs na verlenging geen besluit heeft
genomen?Haalt een uvi in een individueel geval de beslistermijn niet, dan staat
daar voor die uvi op dit moment geen sanctie op. Wel zal in voorkomende gevallen
de wettelijke rente moeten worden betaald vanaf de eerste dag van de maand
volgende op de maand waarin de beslistermijn – al dan niet na verlenging –
ongebruikt is verlopen (zie boven). In die zin is dus wel al in een schadevergoeding
voorzien. Haalt een uvi meer structureel (bepaalde) beslistermijnen niet,
dan zal dat ertoe leiden dat die uvi (voor de betreffende wet of wetten) een
slechte rechtmatigheidsscore haalt. Een te laat gegeven besluit telt voor
de rechtmatigheidsscore namelijk als een onrechtmatig besluit, zelfs al is
het uiteindelijk afgegeven besluit verder geheel rechtmatig. Zo'n lage score
kan voor het Ctsv aanleiding zijn om de betreffende uvi daarop aan te spreken.
Daarnaast zal een lage score door Ctsv in zijn jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek,
dat openbaar is en ook aan Uw Kamer wordt gezonden, worden gesignaleerd. Een
uvi die slecht presteert, zal daardoor slecht in de publiciteit komen. Er
zijn geen positieve prikkels voor uvi's die de beslistermijnen juist wel halen,
anders dan dat zij – via eerdergenoemd rechtmatigheidsonderzoek –
als naar behoren functionerende uvi bekend komen te staan. Niet alleen de uvi's overschrijden voor bepaalde soorten beschikkingen
de voor hen geldende beslistermijnen te vaak. De Commissie Evaluatie Algemene
wet bestuursrecht heeft in haar verslag getiteld «Toepassing en effecten
van de Algemene wet bestuursrecht 1994–1998» (op 21 december 1998
aan beide Kamers der Staten-Generaal aangeboden) geconstateerd dat termijnoverschrijdingen
bij allerlei bestuursorganen (te) veelvuldig voorkomen. Ook de Nationale ombudsman
heeft dit in zijn jaarverslagen geconstateerd. In het kabinetsstandpunt «Juridisering
in het openbaar bestuur» (Kamerstukken II 1998/99, 26 360, nr.
1) is daarom aangekondigd dat de bewindslieden van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie een notitie zullen opstellen waarin aangegeven wordt welke
wegen kunnen worden bewandeld om bestuursorganen tot snellere besluitvorming
te bewegen. Deze notitie zal naar verwachting op zeer korte termijn aan uw
Kamer worden toegezonden. Ik ben van mening dat het verstandig is de uitkomst
van de discussie met uw Kamer over die notitie af te wachten, vooraleer over
te gaan tot implementatie van die onderdelen uit de notitie, die binnen de
sociale verzekeringen een bijdrage aan een snellere besluitvorming kunnen
leveren.Terzijde merk ik overigens op dat een aanvrager die te laat is met het
leveren van voor de beoordeling van zijn aanvraag benodigde informatie, geen
boete kan krijgen. Ik vermoed dat de leden van de PvdA-fractie doelen op de
situatie waarin eenuitkeringsgerechtigde desgevraagd
of uit eigen beweging informatie die van belang is voor het recht op, de duur
van of de hoogte van de uitkering niet, onvolledig of niet tijdig meldt. In
dat geval is boete-oplegging inderdaad in principe aan de orde.Op de vraag of het verstandig zou zijn om in de Wet REA nu al te regelen
dat het niet tijdig beschikken leidt tot het van rechtswege verstrekken van
het aangevraagde instrument, wordt in paragraaf 4.4 ingegaan.4. Opmerkingen bij enkele voorgestelde termijnen4.1. Kwantitatieve vragenDe leden van de fracties van de VVD, GroenLinks en de SGP zouden graag
inzicht willen krijgen in het aantal beschikkingen op aanvraag dat jaarlijks
wordt afgegeven. Tevens vragen zij hoe groot het percentage is waarbij de
beslistermijnen de laatste vijf jaar zijn overschreden, zo mogelijk uitgesplitst
naar wet. De leden van de SGP-fractie zouden dit graag willen weten met het
oog op een verdere verkorting van de beslistermijnen in de WW. De leden van
de VVD-fractie hebben gevraagd met cijfers inzichtelijk te maken in welke
mate het aantal beschikkingen op aanvraag over de verzekeringsplicht voor
de werknemersverzekeringen de laatste jaren stijgt.Ik heb voornoemde vragen uitgezet bij de SVb, het Lisv en de uvi's. Zij
hebben mij laten weten dat het beschikbare materiaal niet zodanig is, dat
op deze vragen een betrouwbaar antwoord kan worden gegeven. Wat betreft de
beschikkingen op aanvraag over de verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen
kan kwalitatief wel het volgende worden gezegd. De stijging is met name aan
de orde bij het Gak, de grootste uvi. Het Gak schrijft de stijging toe aan
het feit dat branches, specifieke beroepsgroepen en freelancers in algemene
zin steeds meer overleg met de uvi zoeken over de vaststelling van de verzekeringsplicht.
Teneinde zekerheid te krijgen omtrent verzekerings- en premieplicht wordt
vaker dan voorheen een beschikking over de verzekeringsplicht aangevraagd.
Ook de toename van (losse) flexibele arbeidsverhoudingen heeft naar indruk
van het Gak geleid tot een toename van het aantal aanvragen. De vraag van de leden van de PvdA-fractie, welk aandeel beschikkingen
bij de werknemersverzekeringen voortaan in principe binnen acht weken wordt
gegeven en welk aandeel binnen dertien weken of langer, is niet te beantwoorden.
In de huidige conjunctuur worden er relatief weinig WW-uitkeringen aangevraagd,
terwijl het aantal aanvragen op grond van de arbeidsongeschiktheidswetten
minder is gedaald dan gewenst. Aangezien de termijn voor arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen
dertien weken zal blijven gelden, terwijl voor de meeste WW-uitkeringen de
redelijke termijn zal gelden, zal het aandeel beschikkingen waarvoor de dertienwekentermijn
geldt op dit moment – en ook de eerste maanden na invoering van voorliggend
wetsvoorstel – waarschijnlijk groter zijn dan het aandeel beschikkingen
waarvoor de redelijke termijn geldt. Echter, een kleine conjunctuurwijziging
kan hierin al grote veranderingen brengen.Er is noch bij SZW, noch bij de SVb, het Lisv of de uvi's cijfer- of onderzoeksmateriaal
beschikbaar op grond waarvan kwantitatief kan worden aangetoond dat de kwaliteit van de beschikkingen afneemt naarmate de beschikbare
tijd afneemt, zo kan ik de leden van de fracties van D66 en GroenLinks antwoorden.
Beredeneerd kan echter worden dat de kwaliteit van beschikkingen inderdaad
afneemt naarmate de beschikbare tijd afneemt. Of men zal trachten binnen de
beschikbare tijd te besluiten, met als gevolg dat de besluiten niet zorgvuldig
genoeg tot stand komen (met als gevolg extra bezwaar- en beroepsprocedures),
òf men zal niet tijdig besluiten dan wel vaak moeten verlengen, met
als gevolg extra uitvoeringskosten en de mogelijkheid van bezwaar- en beroepsprocedures.4.2. Beschikkingen inzake de verzekeringsplicht van door
de uvi's uitgevoerde wettenDe leden van de VVD-fractie hebben geconstateerd dat voor beschikkingen
inzake de verzekeringsplicht werknemersverzekeringen in het voorliggend wetsvoorstel
een beslistermijn van dertien weken is neergelegd. Zij vragen, mede gezien
hetgeen in de m.v.t. over de afgifte van zelfstandigheidsverklaringen is gemeld,
waarom niet is gekozen voor de redelijke termijn.Voor mensen die als zelfstandige willen werken is het van groot belang
dat zij vooraf een indicatie van de belastingdienst en van de uvi hebben of
zij bij het door hen voorgenomen werk als zelfstandige zullen worden beschouwd.
Is dit het geval, dan zullen zij namelijk gemakkelijker opdrachten kunnen
verwerven. De opdrachtgever zal in dan immers niet worden beschouwd als werkgever,
hetgeen voor de sociale verzekeringen betekent dat hij niet in de premieheffing
betrokken wordt. Met het oog daarop ben ik voornemens te regelen, dat een
(aspirant-) zelfstandige de uvi kan vragen een uitspraak te doen over zijn
status als zelfstandige gedurende een bepaalde periode. Het is van belang
dat zo'n uitspraak snel na de aanvraag wordt gedaan, aangezien het kan zijn
dat de aspirant-zelfstandige anders contracten met aspirant-opdrachtgevers
misloopt. Voor het afgeven van zo'n beschikking zal dan ook de redelijke termijn
van maximaal acht weken gaan gelden. Een en ander zal worden geregeld in een
apart wetsvoorstel, waarin ook nader zal worden ingegaan op de samenwerking
met de belastingdienst. In de toekomst, zo kan ik de leden van de VVD-fractie
antwoorden, zal derhalve daar waar dit vooral van belang is, wel degelijk
de redelijke termijn gaan gelden.4.3. Beschikkingen inzake arbeidsongeschiktheidDe leden van de fracties van VVD, CDA, GroenLinks en SGP stellen vragen
over de termijn van dertien weken die voorlopig gehandhaafd blijft voor WAO-, WAZ- en WAJONG-beschikkingen waaraan een arbeidsongeschiktheidsoordeel
ten grondslag ligt. Zij betreuren het dat deze termijn niet bekort wordt,
en vragen of deze termijn op termijn niet korter zou kunnen zijn, en of het
handhaven van deze termijn niet betekent dat de uvi's geen prikkel ondervinden
om sneller te beslissen.Het is helaas een gegeven dat de uvi's thans een achterstand hebben bij
de claimbeoordeling WAO en dat een groot deel van de beschikkingen niet tijdig
wordt afgegeven. Via verschillende wegen wordt getracht de achterstanden weg
te werken. De uvi's zijn bezig met werving van extra verzekeringsartsen en
arbeidsdeskundigen en met experimenten waarbij paramedici worden ingeschakeld
bij de claimbeoordeling en waarbij meer administratieve ondersteuning de verzekeringsarts
kan ontlasten. Op deze wijze worden de capaciteitsproblemen bij verzekeringsartsen
en arbeidsdeskundigen zo veel mogelijk opgelost. Ook worden tijdelijk meer
externe professionals ingehuurd in verband met de achterstanden.De leden van de fractie van VVD en GroenLinks vragen in dit verband naar
meer informatie over de experimenten om niet-medici in te zetten bij de keuringen,
en naar het oordeel van de regering hierover.In reactie hierop kan de volgende informatie gegeven worden. Bij Cadans
start een experiment waarbij paramedici op HBO-niveau (bijvoorbeeld verpleegkundigen)
als medewerker verzekeringsarts onder diens verantwoordelijkheid worden ingeschakeld
bij de claimbeoordelingen WAO. De verzekeringsarts selecteert welke cliënten
door deze medewerkers kunnen worden gezien. Indien betrokkene dit wenst, kan
een gesprek met de verzekeringsarts volgen. Dit zal ook het geval zijn als
de problematiek complex blijkt te zijn. De medewerker rapporteert aan de verzekeringsarts,
die verantwoordelijk is voor de conclusie. Tijdens het experiment worden de
resultaten wat betreft productiviteit, kwaliteit en tevredenheid gemonitord
en geëvalueerd. Bij andere uvi's vinden vergelijkbare experimenten plaats
waarbij een medewerker op bepaalde punten de arts ondersteunt en ontlast.
Zoals ook al in de Voortgangsnota arbeidsongeschiktheidsregelingen (Kamerstukken
II 1999–2000, 22 187, nr. 104) is aangegeven, acht ik experimenten
waarbij anderen dan medici worden ingeschakeld bij de claimbeoordeling WAO
zinvol. Dergelijke experimenten kunnen – naast andere maatregelen –
bijdragen aan een oplossing van de capaciteits-problemen, en dragen er toe
bij de kwaliteit van de keuringen te verbeteren en het vak van verzekeringsarts
aantrekkelijker te maken.Alle inspanningen moeten er de komende jaren op gericht zijn, de dertienwekentermijn
voor arbeidsongeschiktheidsbeschikkingen daadwerkelijk te halen. Gegeven de
huidige termijnoverschrijdingen en het feit dat het aantal WAO-aanvragen de
laatste jaren sterk gestegen is, is de verwachting dat de komende jaren de
werkelijke termijnen nog verder terug kunnen worden gebracht dan die dertien
weken niet reëel. In dit licht is een bekorting van de wettelijke beslistermijn
naar de redelijke termijn op dit moment niet haalbaar, terwijl deze hoogstwaarschijnlijk
ook nog niet per 1 januari 2003 haalbaar zal zijn. Een dergelijke bekorting
zou slechts, via het verzenden van kennisgevingen of verlengingsbriefjes,
leiden tot extra uitvoeringskosten zonder dat de aanvragers erop vooruit gaan.
Bovendien wijs ik er nogmaals op dat verkorting van de beslistermijn voor
een beschikking op een eerste aanvraag van een arbeidsongeschiktheidsuitkering
van dertien weken naar – bijvoorbeeld – de redelijke termijn niet
zo zinvol is, nu arbeidsongeschiktheidsuitkeringen dertien weken voor het
einde van het wachtjaar moeten worden aangevraagd. In het wetsvoorstel over
de poortwachter, waarnaar de leden van de PvdA- en CDA-fracties vroegen, zullen
overigens geen voorstellen worden gedaan die betrekking hebben op beslistermijnen,
behoudens de mogelijkheid dat het Lisv de wachttijd verlengt indien de werkgever
en werknemer hier gezamenlijk om vragen. Ook hier blijft echter
het principe dat een aanvraag dertien weken voor het verstrijken van de (verlengde)
wachttijd wordt gedaan, gelden. Verlenging van de wachttijd brengt voor het
Lisv een verlichting van het werk mee, omdat voorlopig – en indien de
werknemer tijdens de verlengde wachttijd helemaal herstelt zelfs helemaal –
geen WAO-keuring hoeft te worden uitgevoerd. Ik verwacht dat het wetsvoorstel
over de poortwachter voor het einde van dit jaar bij uw Kamer kan worden ingediend.Ten slotte merk ik op dat er op het terrein van de beslistermijnen voor
de hier bedoelde beschikkingen met voorliggend wetsvoorstel wel degelijk al
een strenger regime wordt ingevoerd. Immers, kan de dertienwekentermijn nu
nog met een redelijke termijn worden verlengd, straks is verlenging alleen
toegestaan indien een extern deskundige is ingeschakeld, en bovendien mag
de verlenging dan niet langer dan vier weken zijn.Gezien het voorgaande ben ik er geen voorstander van om, zoals de leden
van de fracties van de VVD, het CDA en GroenLinks opperen, nu al te regelen
dat per 1 januari 2003 de wettelijk beslistermijnen voor beschikkingen die
een arbeidsongeschiktheidsoordeel vergen, teruggebracht worden tot de redelijke
termijn. Dat wil echter niet zeggen dat ik vind dat nooit tot verkorting kan
worden overgegaan. Als gezegd is deze verkorting de eerste jaren waarschijnlijk
echt niet mogelijk – alle aandacht zal erop gericht moeten zijn de dertien-wekentermijn
te halen – maar daarna kan wellicht worden verkort tot de redelijke
termijn. Zoals reeds in de m.v.t. is aangegeven, zal ik intensief laten monitoren
welke werkelijke beslistermijnen de komende jaren gehaald worden. Ik zeg u
toe de resultaten hiervan tezamen met het oordeel daarover, toe te zenden.
Met het oog hierop heb ik bij deze nota naar aanleiding van het verslag een
nota van wijziging gevoegd waarin is neergelegd dat uiterlijk op 1 januari
2003 een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van de voorgestelde
beslistermijnen aan uw Kamer wordt aangeboden.Deze evaluatie zal zich overigens niet beperken tot de beslistermijnen
bij arbeidsongeschiktheidsbeschikkingen, maar alle beslis- en verlengingstermijnen
zoals in het voorliggend wetsvoorstel geregeld, bezien. Naar aanleiding van
de evaluatie en de daaraan te verbinden conclusies kan worden besloten via
een nieuw wetsontwerp de wettelijke beslistermijnen verder te verkorten.Overigens vrees ik niet dat de voorlopige handhaving van de beslistermijn
van dertien weken voor arbeidsongeschiktheidsbeschikkingen er toe zou leiden
dat de prikkel om de achterstanden weg te werken zou verdwijnen. Ik heb de
indruk dat het management bij de uvi's zich er terdege van bewust is dat de
huidige achterstanden niet acceptabel zijn. De uvi's zijn in samenwerking
met het Lisv actief doende deze aan te pakken.4.4. Beschikkingen op grond van de Wet REAKan ingegaan worden op het beleid dat op dit moment door het Lisv wordt
ontwikkeld om de werkelijk gehaalde beslistermijn voor het toekennen van instrumenten
op grond van de Wet REA naar de wettelijke terug te brengen, zo vragen de
leden van de VVD-fractie.Het Lisv zal de uvi's een aantal aanbevelingen doen die erop zijn gericht
de eigen interne organisatie van die uvi's op dit punt te verbeteren. Het
Lisv zal bovendien regionale bijeenkomsten organiseren met de uvi's over de
uitvoering van de Wet REA, waarbij de doorlooptijden veel aandacht zullen
krijgen. Verder zal door middel van periodieke terugkoppeling worden bezien
of en in hoeverre de aanbevelingen van het Lisv hebben geleid tot verkorting
van de doorlooptijden. Om dezelfde redenen als uiteengezet in paragraaf 4.3, ben ik van
mening dat het onverstandig is om, zoals de leden van de VVD-fractie voorstellen,
in het voorliggende wetsvoorstel al te regelen dat de beslistermijnen voor
beschikkingen over toekenning van voorzieningen voor arbeidsgehandicapte niet-werknemers
en over instrumenten voor arbeidsgehandicapte zelfstandigen over twee jaar
van dertien weken naar de redelijke termijn teruggaan. Ook hier zullen vrijwel
steeds, in het kader van de beoordeling van de vraag of sprake is van een
arbeidshandicap, arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen een rol spelen. Wat dit
betreft spelen hier dus dezelfde problemen als bij de arbeidsongeschiktheids-wetten.
Voor REA-beschikkingen voor zelfstandigen komt daar nog bij, dat er in de
praktijk veel tijd heengaat met het vaststellen van het inkomen van een zelfstandige.De leden van de fractie van D66 vragen zich af of het niet mogelijk zou
zijn in de wet te regelen dat de beslistermijnen voor REA-beschikkingen die
betrekking hebben op personen die van rechtswege arbeidsgehandicapt zijn (waaronder
(ex-)WAO, (ex-)WAZ- of (ex-)WAJONG-gerechtigden), terug te brengen naar de
redelijke termijn. Immers, voor deze personen zal geen tijdrovende arbeidsgehandicaptetoets
nodig zijn.Anders dan de leden van de D66-fractie vooronderstellen, is de voorgestelde
wettelijke beslistermijn voor REA-beschikkingen al vrijwel steeds gelijk aan
de redelijke termijn van maximaal acht weken, of zelfs korter. Dit is –
op instituutssubsidiebeschikkingen van het Lisv na – slechts anders
voor beschikkingen ten aanzien van niet-werknemers of zelf-standigen: alleen
daar geldt een dertienwekentermijn. Het feit dat het hier juist vaak gaat
om mensen van wie eerst door middel van de arbeidsgehandicaptetoets moet worden
vastgesteld of er wel een arbeidshandicap bestaat – dus mensen zonder
arbeidsongeschiktheidsuitkering – vormde nu juist aanleiding om hier
een dertienwekentermijn te handhaven. Zou voor deze gevallen geregeld worden
dat de beslistermijn slechts dan dertien weken is, indien een arbeidsgehandicaptetoets
moet worden verricht (en dat deze in de overige gevallen de redelijke termijn
is), dan zou dat dus weinig effect hebben.De leden van de PvdA informeren naar de mogelijkheid om in de wet een
bepaling op te nemen die ertoe leidt dat aanvragen op grond van de Wet REA
van rechtswege gehonoreerd zullen zijn op het moment dat de beslistermijn
is overschreden.De regering hecht grote waarde aan een zo snel mogelijke afdoening van
aanvragen, omdat op deze wijze de drempel voor werkgevers om arbeidsgehandicapten
in dienst te nemen kan worden verlaagd en de werknemer sneller aan de slag
kan als hij eenmaal werk heeft aanvaard. Voor het nemen van een beslissing
op een aanvraag moet veelal nadere informatie bij derden worden ingewonnen
en moet de geleverde informatie worden beoordeeld op juistheid en volledigheid.
Verkorting van deze procedures is mogelijk door het uitvoeringsproces verder
te stroomlijnen. Zoals ik elders reeds heb opgemerkt is het Lisv doende om
samen met de uvi's dit uitvoeringsproces te bezien en aanbevelingen te doen
die erop zijn gericht dit proces te verbeteren. Alvorens de door de Kamer
gedane suggestie in overweging te nemen wil ik eerst de resultaten van de
acties van het Lisv afwachten.Voorts wordt momenteel de Wet REA geëvalueerd,
waarbij expliciet naar dit punt zal worden gekeken. Bij de aanbieding van
laatstbedoelde evaluatie aan de Kamer zal ik expliciet op dit punt ingaan
en indien nodig met verbetervoorstellen komen.Ten slotte merk ik op dat in het schema dat ik in hoofdstuk 2 van de mvt
heb opgenomen een foutje is geslopen: ten onrechte is in de op de Wet REA
betrekking hebbende tabel niet opgenomen dat de beslistermijn voor het nemen
van beschikkingen over het herplaatsingsbudget en het plaatsingsbudget
verkort wordt van acht naar zes weken. Bijlage 2 bevat het gecorrigeerde overzicht.4.5. Beschikkingen op grond van hoofdstuk IV WWDe leden van de VVD-fractie hebben in de mvt gelezen dat een beslistermijn
van zes maanden bij beschikkingen op grond van hoofdstuk IV WW (overname verplichtingen
bij betalingsonmacht van de werkgever) in een substantieel aantal gevallen
echt nodig is. Zij vragen om hoeveel gevallen het hier gaat.Drie van de vijf uvi's konden als antwoord op deze vraag voor het jaar
1999 percentages geven. Het Gak gaf 80% van de beschikkingen binnen acht
weken af, maar had in 20% een termijn van veel langer dan acht weken nodig.
Cadans had voor 60 à 70% van de beschikkingen een termijn van negentien
weken tot zes maanden nodig en overschreed in 5% van de gevallen de beslistermijn
van zes maanden. Het Sfb gaf 22% van de beschikkingen binnen dertien
weken, 45% binnen dertien weken tot zes maanden, en heeft in 33% van de gevallen
zelfs meer dan zes maanden nodig gehad. Van het GUO zijn geen cijfers bekend.
De WW is nog niet van toepassing op overheidswerkgevers en -werknemers, zodat
er geen USZO-cijfers zijn. Aangezien betalingsonmacht bij overheidswerkgevers
(vrijwel) nooit voorkomt, zullen er naar verwachting bij de USZO ook in de
toekomst nauwelijks of geen cijfers op dit punt zijn.5. Verlenging indien informatie in het buitenland of aan
externe deskundigen is gevraagdIn het wetsvoorstel is neergelegd dat termijnen met maximaal zes maanden
kunnen worden verlengd indien gewacht moet worden op informatie uit het buitenland.
De leden van de fracties van de PvdA, VVD, D66 en GroenLinks stellen hier
allen kritische vragen over. Waarom is precies voor een half jaar gekozen?
Is dat wel altijd toereikend? En in welke gevallen is een half jaar juist
langer dan nodig? Zou het niet mogelijk zijn de verlengingstermijn indien
informatie van een ander EU-land gevraagd is op korter dan een half jaar te
stellen? Leiden de moderne communicatiemiddelen er niet toe dat de verlengingstermijn
veel korter kan zijn? De leden van de PvdA-fractie vroegen ten slotte nog
of het wenselijk is een aparte, beschermende bepaling op te nemen voor het
geval de aanvrager zelf alle nodige informatie heeft geleverd en de uitvoeringsinstantie
toch, naar ik aanneem omdat de informatie in het buitenland moet worden geverifieerd,
met zes maanden heeft verlengd.De verlengingstermijn van maximaal zes maanden is voor een groot aantal
beschikkingen toereikend. Echter, er zijn enkele landen waar veel cliënten
wonen – met name kan gewezen worden op Marokko en Turkije – waarin
de halfjaarstermijn veelal toch te krap blijkt te zijn. Op zich zou dit aanleiding
kunnen zijn om voor gevallen waarin gewacht moet worden op informatie uit
deze landen een verlengingstermijn van langer dan een half jaar te regelen.
Hier ben ik echter, zoals in meer algemene zin reeds in hoofdstuk 1 van deze
nota is aangegeven, vooralsnog geen voorstander van. Ik vind dat eerst geprobeerd
moet worden de informatieverstrekking uit deze landen te versnellen. Wat dit
betreft wijs ik op een onlangs in verband met de Wet beperking export uitkeringen
met Marokko gesloten wijzigingsverdrag en op een reeds gesloten maar nog niet
in werking getreden aanvullend verdrag met Turkije. Op grond van deze verdragen
zullen de SVb en de uvi's aangevraagde AOW-, ANW-, AKW- en WAO-uitkeringen
mogen weigeren indien niet binnen drie maanden na een verzoek daartoe vanuit
Marokko respectievelijk Turkije de gevraagde inlichtingen zijn verstrekt.
Het moge duidelijk zijn dat indien deze verdragsbepalingen de
beoogde uitwerking blijken te hebben, de verlengingstermijn niet nog langer
zou moeten worden, maar juist terug zou kunnen worden gebracht tot dertien
weken. Ik vind het echter, gezien het feit dat op dit moment nog te vaak niet
binnen zes maanden wordt gereageerd, te vroeg om daar nu al toe over te gaan.
In het kader van de evaluatie van voorliggend wetsvoorstel zal worden nagegaan
of verkorting van de verlengingstermijn van zes maanden tot de mogelijkheden
behoort.In het algemeen kan niet gezegd worden dat informatie uit landen binnen
Europa sneller beschikbaar is dan uit landen buiten Europa. Het ene Europese
land verschaft sneller informatie dan het ander. Toch moet gezegd worden dat
het verkrijgen van informatie ook van landen binnen Europa geruime tijd in
beslag neemt. Hierbij moet met name gedacht worden aan de tijd die het uitvoeringsorgaan
van het andere land nodig heeft voor verificatie van gegevens, voor het vaststellen
van tijdvakken van verzekering en de vaststelling van de hoogte van de uitkering
op grond van de socialezekerheidswetgeving van het betreffende land. De verschillende
benadering en werkwijzen in de diverse landen, de mate waarin gegevens voorhanden
zijn en de mate van flexibiliteit en coöperatie van de plaatselijke instanties
zijn ook indien informatie uit EU-landen moet komen bepalend voor de tijd
die nodig is voor het verkrijgen van genoemde gegevens.Uiteraard laat het voorgaande onverlet, dat de Nederlandse uitvoeringsinstanties
zowel in individuele gevallen moeten aandringen op tijdig leveren (bijvoorbeeld
door te rappelleren) als in overleg met buitenlandse zusterorganisaties moeten
trachten meer structureel een snellere informatieverstrekking te bewerkstelligen.
Zo is de uvi Gak er in geslaagd met Turkije en Suriname een netwerk op te
bouwen, hetgeen de doorlooptijden voor in die landen te verrichten keuringen
voor de WAO heeft verlaagd.Wat betreft de vraag over de moderne communicatiemiddelen het volgende.
De Nederlandse uitvoeringsorganen beschikken weliswaar over moderne communicatie-apparatuur
(e-mail, fax), maar buitenlandse zusterorganen lang nog niet altijd. Gevolg
is dat de communicatie met laatstbedoelde organen toch via de post moet geschieden.
Overigens kan uit het voorgaande worden afgeleid dat de tijd die gemoeid is
met het verkrijgen van informatie niet alleen afhankelijk van moderne communicatiemiddelen,
maar ook van andere factoren.De leden van de fractie van de PvdA wil ik nog antwoorden dat niet gedacht
is aan een bepaling ingevolge welke de uitvoeringsinstanties een kortere verlengingstermijn
zouden krijgen indien de aanvrager wel alle benodigde informatie heeft geleverd,
maar deze in het buitenland moet worden geverifieerd. Ook een dergelijke verificatie
kan immers veel tijd kosten.In het wetsvoorstel is ten slotte nog opgenomen, dat de dertienwekentermijn
voor het nemen van WAO-, WAZ- of WAJONG-beschikkingen waaraan een oordeel
over de arbeids-ongeschiktheid ten grondslag ligt, met vier weken mag worden
verlengd indien op advies van een extern deskundige moet worden gewacht. De
leden van de VVD-fractie vragen, waarom hier juist voor vier weken is gekozen.
Op dit moment is reeds in de WAO (artikel 87d), de WAZ (artikel 96) en de
WAJONG (artikel 70) geregeld dat de beslistermijn op een bezwaarschrift tegen
een besluit waaraan een medisch of arbeidskundig oordeel ten grondslag ligt
met vier weken kan worden verlengd, indien op informatie van een extern deskundige
moet worden gewacht. Aangezien het in de primaire fase – waarop dit
wetsvoorstel betrekking heeft – en in de bezwaarfase om een zelfde soort deskundigen-oordeel gaat, zou het merkwaardig zijn de termijn waarmee
maximaal kan worden verlengd in de primaire fase af te laten wijken van die
in de bezwaarfase.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst Bijlage 1 bij de nota naar aanleiding van het verslag op het wetsvoorstel
Wet beslistermijnen sociale verzekeringenIn deze bijlage worden de artikelen 4:13 en 4:14 Awb weergegeven zoals
ze nu luiden (A) en zoals ze zullen luiden na inwerkingtreding van het wetsvoorstel
Eerste evaluatiewet Awb (B)A: Artikelen 4:13 en 4:14 Awb zoals deze nu luidenArtikel 4:131. Een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij wettelijk voorschrift
bepaalde termijn of, bij het ontbreken van zulk een termijn, binnen een redelijke
termijn na ontvangst van de aanvraag.2. De in het eerste lid bedoelde redelijke termijn is in ieder geval verstreken
wanneer het bestuursorgaan binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag
geen beschikking heeft gegeven, noch een kennisgeving als bedoeld in artikel
4:14 heeft gedaan.Artikel 4:14Indien, bij het ontbreken van een bij wettelijk voorschrift bepaalde termijn,
een beschikking niet binnen acht weken kan worden gegeven, stelt het bestuursorgaan
de aanvrager daarvan in kennis en noemt het daarbij een redelijke termijn
waarbinnen de beschikking wel tegemoet kan worden gezien.B: Artikelen 4:13 en 4:14 Awb zoals deze zullen luiden
na inwerkingtreding van het wetsvoorstel Eerste evaluatiewet AwbArtikel 4:131. Een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij wettelijk voorschrift
bepaalde termijn of, bij het ontbreken van zulk een termijn, binnen een redelijke
termijn na ontvangst van de aanvraag.2. De in het eerste lid bedoelde redelijke termijn is in ieder geval verstreken
wanneer het bestuursorgaan binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag
geen beschikking heeft gegeven, noch een kennisgeving als bedoeld in artikel
4:14, derde lid, heeft gedaan.Artikel 4:141. Indien een beschikking niet binnen de bij wettelijk voorschrift bepaalde
termijn kan worden gegeven, deelt het bestuursorgaan dit aan de aanvrager
mede en noemt het daarbij een zo kort mogelijke termijn waarbinnen de beschikking
wel tegemoet kan worden gezien.2. Het eerste lid is niet van toepassing indien het bestuursorgaan na
het verstrijken van de bij wettelijk voorschrift bepaalde termijn niet langer
bevoegd is.3. Indien, bij het ontbreken van een bij wettelijk voorschrift bepaalde
termijn, een beschikking niet binnen acht weken kan worden gegeven, stelt
het bestuursorgaan de aanvrager daarvan in kennis en noemt het daarbij een
redelijke termijn waarbinnen de beschikking wel tegemoet kan worden gezien. Bijlage 2 bij de nota naar aanleiding van het verslag op het wetsvoorstel
Wet beslistermijnen sociale verzekeringenOmdat in het overzicht zoals gepresenteerd in de mvt in het onderdeel
«Wet REA» een fout is geslopen, worden in het hiernavolgende de
beslistermijnen waaraan de socialeverzekeringsinstanties zich moeten houden
nogmaals weergegeven. De kolom «nu» bevat de op dit termijn in
het BBSV neergelegde termijnen (overigens zijn dit maximumtermijnen, dus eerder
beschikken mag en is zelfs wenselijk), de kolom «straks» bevat
de beslistermijnen die zullen gelden na inwerkingtreding van voorliggend wetsvoorstel.Algemene Kinderbijslagwet (AKW)  nustraks alle
beschikkingen13 wekenredelijke termijn(maximaal 8 weken)Algemene nabestaandenwet (ANW)  nustraks alle
beschikkingen13 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Algemene Ouderdomswet (AOW)  nustraks alle
beschikkingen13 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Coördinatiewet Sociale Verzekering (CSV)  nustraksbeschikking
over wat tot het loon behoort13 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)overige beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal
8 weken)Organisatiewet sociale verzekeringen 1997 (OSV 1997)  nustraksbeschikking
indeling werkgever in sector13 weken13 weken overige beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Toeslagenwet (TW)  nustraks indien
aanvraag van toeslag tegelijk met aanvraag loondervingsuitkeringtermijn die geldt voor het geven van een beschik-king
inzake de loondervingsuitkeringtermijn die nu
geldt voor het geven van een beschikking inzake de loondervingsuitkeringoverige beschikkingen8 wekenredelijke termijn
(maximaal 8 weken)Werkloosheidswet (WW)  nustraksbeschikking
over verzekeringsplicht13 weken13 weken beschikking geldend
maken recht op uitkering13 wekenredelijke termijn(maximaal 8 weken)voorschotbeschikking4 weken4 weken beschikking ingevolge hoofdstuk IV WW (overname verplichtingen bij betalingsonmacht
werkgever)26 weken26 weken overige beschikkingen8 wekenredelijke
termijn (maximaal 8 weken)Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ)  nustraksbeschikking
over verzekeringsplicht13 weken13 weken beschikking inzake
recht op, geldend maken en betaling uitkering13 wekena. beschikkingen die (her)beoordeling
arbeidsongeschiktheid vergen: 13 wekenb. overige beschikkingen: redelijke
termijn (maximaal 8 weken) overige
beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(WAJONG)  nustraksbeschikking
inzake recht op, geldend maken en betaling uitkering13 wekena. beschikkingen die (her)beoordeling
arbeidsongeschiktheid vergen: 13 wekenb. overige beschikkingen: redelijke
termijn (maximaal 8 weken) overige
beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)  nustraksbeschikking
over verzekeringsplicht13 weken13 weken beschikking inzake
recht op, geldend maken en betaling uitkering13 wekena. beschikkingen die (her)beoordeling
arbeidsongeschiktheid vergen: 13 wekenb. overige beschikkingen: redelijke
termijn (maximaal 8 weken) overige
beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken)Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA)  nustraksbeschikking
over toekenning voorzieningen voor arbeidsgehandicapte niet-werknemers en
over instrumenten voor arbeidsgehandicapte zelfstandigen13 weken13 wekenbeschikking over herplaatsingsbudget of plaatsingsbudget8 weken6 weken beschikking over proefplaatsing met reïntegratie-uitkering2 weken2 weken beschikking over scholing met reïntegratie-uitkering4 weken4 wekenbeschikking over verlening subsidie aan niet-scholingsinstituten17 weken na deadline voor indienen17 weken na deadline voor indienen beschikking over vaststelling subsidie aan niet-scholingsinstituten13 weken13 wekenoverige beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal
8 weken)Ziektewet (ZW)  nustraksbeschikking
over verzekeringsplicht13 weken13 weken beschikking die
uitsluitend betrekking heeft op het al dan niet bestaan of voortbestaan van
ongeschiktheid tot werken4 weken4 weken overige beschikkingen8 wekenredelijke termijn (maximaal 8 weken) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27248-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl