Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag algemeen overleg over het eindrapport 'Markt en overheid' van de werkgroep-Cohen (24036, nr. 45)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 63

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24036 nr. 63

02-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteitnr. 63VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 september 1997De vaste commissies voor Economische Zaken1
en voor Justitie2 hebben op 25 juni 1997 overleg
gevoerd met de minister Wijers van Economische Zaken en minister Sorgdrager
van Justitie over het eindrapport van de werkgroep-Cohen «Markt
en overheid» (24 036, nr. 45).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw De Koning (D66) memoreerde dat twee jaar na het verzoek
van de Kamer er eindelijk een rapport ligt over oneerlijke concurrentie door
overheidsbedrijven, maar dat er naar de mening van de commissie nog steeds
niet voldoende informatie is verstrekt om en detail op deze kwestie in te
gaan, reden waarom is besloten de discussie eerst op hoofdlijnen te voeren.De afgelopen jaren is de Kamer bestookt met brieven van organisaties die
zich beklagen over oneerlijke concurrentie, zoals van het onderwijs, de afvalverwerking,
het energiebedrijf, het KNMI, de Arbeidsvoorziening, de brandweer, de SDU,
het NMI, de pensioenfondsen, enz. enz., met de kernwoorden «ongelijke
concurrentiecondities» die, zoals het rapport ook stelt, vele verschijningsvormen
kunnen hebben, waaronder financiële, zoals belastingen en subsidies.
Wat dit betreft vond zij het verheugend dat de vennootschapsbelasting nu ook
geldt voor overheidsbedrijven die op de markt opereren en dat is aanbevolen
om de «ja, mits» om te zetten in een «neen, tenzij».
Een ander ongelijk concurrentieaspect zijn de productiefactoren, zoals knowhow,
arbeid en middelen en vervolgens voorwaarden voor een gemakkelijke afzet,
een betrouwbaar imago, afnamegaranties, toegang tot voor anderen ontoegankelijke
klantenbestanden en ten slotte – wellicht wel het belangrijkste en zwaarwegendste –
functievermenging; de dubbelrol van speler en scheidsrechter, toezichthouder,
inspecteur en ondernemer tegelijk. Het gaat in dit geval om de OEM, de organisatie
met exclusieve of bijzondere marktrechten, en steeds is de publieke taak uitgangspositie
voor het opereren op de markt, de open en vrije markt of de zogenaamde gereserveerde
markt waar staatsmonopolie bestaat, zoals energie, post en openbaar vervoer.
Dat speelt op elk overheidsniveau.Het rapport van de werkgroep geeft op blz. 28 een interessante inventarisatie
van de argumenten tegen dat meeconcurreren, maar heeft in haar afbakening
wel een terrein buiten gelaten waar de onderhavige problematiek zich juist
op grote schaal voordoet en wel het terrein van de zogenaamde zelfvoorziening.
Zij is van mening dat de keuze voor uitbesteding c.q. zelfvoorziening een
vrije moet zijn en alleen met worden bepaald door efficiencymotieven en behoort
tot de eigen huishouding van de overheid. Dat mag dan wel de visie van de
werkgroep zijn, maar naar het oordeel van de D66-fractie is hier toch wel
degelijk sprake van een oneerlijke concurrentie. Derhalve verzocht zij de
ministers dan ook dit begrip niet uit te sluiten van toekomstige regelgeving.
Zo komen bij het afvalbeheer alle bezwaren en risico's samen: functievermenging,
speler en scheidsrechter tegelijk omdat gemeenten en provincies vergunningen
kunnen afgeven, maar ook uit een oogpunt van marktbescherming kunnen weigeren,
zij gemeenschappelijke regelingen kunnen treffen waardoor de BTW buiten beschouwing
blijft, in de praktijk geregeld bedrijfsafval wordt aangeboden als huisvuil
en de verplichtingen van het openbaar aanbesteden dikwijls worden ontdoken.Eenzelfde bezwaar kan worden ingebracht tegen archiefdiensten. Een eerder
RCO-onderzoek heeft uitgewezen dat provinciale en rijksarchieven betaalde
adviesopdrachten uitvoeren. Een opdrachtgever denkt immers dat een particulier
bedrijf zoveel mogelijk geld aan hem wil verdienen, maar dat de overheid altijd
vertrouwd is, dus ongelijke uitgangsposities. Hetzelfde geldt voor bibliotheken,
onderwijsinstellingen, Senter, ingenieursbureaus van gemeenten en provincies
sportscholen, studiefinanciering, de kamers van koophandel, het KNMI, in niet
geringe mate Defensie, woningcorporaties en de energiedistributiebedrijven.Over het Benelux merkenbureau had zij al eerder schriftelijke vragen gesteld
waarop het antwoord kwam dat de gewraakte aanbiedingen – abonnementen
op latere merken – ten nadele van particuliere merkenbureaus eigenlijk
wel net door de beugel konden. Met de markt werd weliswaar een regeling getroffen,
maar het blijft toch geld dat is verdiend met monopolistische uitoefening
van een publieke taak! Vervolgens ging mevrouw De Koning in op een zogenaamd
diepteonderzoek van VNO/NCW bij de brandweer, waarin alle vormen van concurrentievervalsing
aan de orde komen, ook het diepgewortelde vertrouwen in de overheid: fiscale
en subsidievoordelen, kruissubsidies en met name functievermenging. Bijstand
bij het opstellen van een bedrijfsnoodplan en vervolgens controleren en goedkeuren.
Is dit geen subtiele vorm van chantage? Men kan een plan toch niet afkeuren
dat men zelf heeft helpen opstellen? Tal van korpsen en individuele brandweermensen
houden er eigen adviesbureaus op na. In Zoetermeer heeft de brandweer zelfs
een eigen drukkerij. De regionale en gemeentelijke brandweer van Amsterdam
werkt naar eigen zeggen zelfs vanuit een uniek totaalconcept! Als particuliere
concurrenten de richtlijnen van de gemeentelijke brandweer van Amsterdam voor
het maken van bedrijfsnoodplannen opvragen, worden zij doorverwezen naar de
regionale brandweer Amsterdam e.o. maar geholpen door dezelfde persoon die
de richtlijnen opstelt, offertes aanbiedt en bovendien een eigen advies-,
opleidings- en trainingspraktijk! Uit de vele brieven blijkt dat velen zich
benadeeld voelen door de getolereerde praktijk van oneerlijke concurrentie,
maar uiteraard weinig brieven van de OEM's zelf. Uit veel brieven blijkt duidelijk
het grote belang van snelle wetgeving op dit punt die naar de mening van de
D66-fractie het best één centraal verbodsartikel zou kunnen
bevatten ten aanzien van nevenactiviteiten met sectorale ontheffingen, met
één onafhankelijke toezichthouder die over zo'n drie jaar best
het NMA, de Nederlandse mededingingsautoriteit, zou kunnen zijn. De bond van
uitzendondernemingen wordt bijvoorbeeld geconfronteerd met een verboden toegang
in de bouw sinds Content Beheer en het Sociaal fonds bouwnijverheid samen
zijn gegaan. Een bedrijf TeleAtlas vraagt zich in gemoede af of
de overheid nog wel op zoek moet gaan naar een oplossing voor iets terwijl
het die al lang geleden heeft gevonden, nl. een nationaal wegenplan. Na vele
brieven aan EZ daarover heeft het overigens nog steeds geen antwoord gekregen!
Bij gebrek aan «echte» medicijnen geeft de werkgroep-Cohen een
soort huismiddel aan in de vorm van gedragsregels en dan nog alleen als aan
bepaalde voorwaarden is voldaan, zoals gelijke fiscale behandeling, niet inzetten
van subsidies, toerekenen van kosten, toegang voor derden tot klantengegevens
en verbod op functievermenging. Wordt niet aan die voorwaarden voldaan, dan
komt de structuuroplossing in zicht; het afscheiden en afstoten van marktactiviteiten.
In het algemeen lijken de zogenaamde Chinese muren hiervoor geen oplossing.
De werkgroep schetst vier situaties waarin de OEM, zij het gecorrigeerd, wel
mag meeconcurreren: als kennisinfrastructuur in het geding is, als haar activiteiten
onlosmakelijk verbonden zijn aan haar publieke taak, als er sprake is van
onbenutte restcapaciteit en als er politiek is bepaald die publieke taak onder
concurrentie te plaatsen. In penitentiaire inrichtingen bijvoorbeeld wordt
tegen nogal lage tarieven geproduceerd. De Geniepoort in Alphen aan den Rijn
maakt zelfs reclame voor het totaalconcept voor de markt. Dat kan toch niet
het doel zijn van een penitentiaire inrichting? Overigens, er moet toch bepaald
worden wat de minimumcapaciteit is voordat kan worden gesproken over een restcapaciteit?Deze kanttekeningen houden niet in dat de D66-fractie de aanbevelingen
van de werkgroep niet van harte ondersteunt: een gelijk speelveld, geen marktactiviteiten,
tenzij er sprake is van een uitzondering, een preventief uniform normstelsel
over de gehele breedte van de overheid, een eenduidig en onafhankelijk toezicht,
inclusief een klachteninstantie.Over de afzonderlijk gegeven adviezen was mevrouw De Koning wellicht wat
minder enthousiast. Zij was voorstander van een wettelijke regeling, maar
vreesde wel dat een lange tijd nodig zal zijn voor de uitwerking van het conceptuele
kader en uitvoeringsaspecten, zoals de juridische en financiële. Dat
blijkt overigens wel, want was het niet de bedoeling van het kabinet om medio
juni dit jaar daarvan al een eerste tranche voor te leggen? Zij was tegen
de gedachte bagatelvoorziening, want het zijn vaak juist de kleinere bedrijven
die van deze vorm van concurrentie last ondervinden.Het rapport-Cohen biedt vooralsnog het nieuwe conceptueel kader, een op
het eerste gezicht vrij ingewikkeld plaatje dat bij nadere bestudering toch
vrij eenvoudig blijkt en duidelijk een groot aantal voordelen heeft boven
de bestaande regelgeving die is vastgelegd in aanwijzingen voor de rijksdienst
en de nieuwe Mededingingswet. Zo ontstaan er dan ten minste enkele normen
en daarmee wapens tegen ongelijke en oneerlijke concurrentie, maar wanneer
zal dat kader een weerslag in de wetgeving krijgen? Zo snel als verantwoord
zal er wetgeving moeten komen. In het rapport wordt aangegeven dat de condities,
ook de fiscale, zoveel mogelijk gelijk moeten worden getrokken en de herziening
van de vennootschapsbelastingvrijstelling is al een goede aanzet daartoe.
Wat de BTW betreft, zou zij zich kunnen voorstellen dat de gemeenten wel degelijk
BTW-plichtig worden.De werkgroep beveelt in de aanloop naar wetgeving aan aanwijzingen voor
de rijksdienst op te stellen, maar dat mocht naar de mening van de D66-fractie
niet leiden tot een langdurige status quo.Graag vernam mevrouw De Koning nog enige bespiegelingen over het Europees
recht met name op het punt van de interstatelijke effecten. Waarom wordt het
Nederlandse regime van de vennootschapsbelasting voor de OEM's nog steeds
geaccepteerd? Hoe zien de bewindslieden de concurrentiepositie van Nederlandse
OEM's ten opzichte van «ongebonden» collega's uit het buitenland,
zoals energiebedrijven die vrezen? In een wat korte reactie geeft het kabinet enkele lijnen aan waarlangs
gelopen zal worden bij de implementatie van de aanbevelingen. Waarom spreekt
de minister van EZ in zijn reactie over spelregels die, indien de noodzaak
daartoe blijkt, als eindperspectief de vorm van wettelijke regelgeving zullen
krijgen? Is hij daarvan dan nog allerminst overtuigd? Het resultaat van het
toegezegde overleg met de lagere overheden zag mevrouw De Koning met des temeer
belangstelling tegemoet na de brief die zij heden van de VNG mocht ontvangen
en die blijk geeft van een kritische houding ten opzichte van het rapport-Cohen.
In de ogen van de D66-fractie zou de overheid dienaar, regisseur en controleur
moeten zijn en niet veel anders en in die zin onderstreepte zij de opmerking
van de heer Cohen in NRC Handelsblad van 7 juni jl. dat het verstandig is
om publieke taken en marktactiviteiten zoveel mogelijk te scheiden omdat er
immers nooit een gelijk speelveld voor private activiteiten zal zijn en bij
het ontbreken van een level playing field wint er uiteindelijk niemand!De heer De Jong (CDA) had met waardering kennis genomen van
de bevindingen van de commissie-Cohen. De aanbevelingen zijn niet alleen verfrissend,
maar ook zeer duidelijk. Waar publieke en private taken zich vermengen, telt
een gewaarschuwd politicus voor twee! Hij vond het juist dat in die situaties
extra aandacht geboden is voor het veilig stellen van de belangen van de belastingbetaler.
Er kan wel worden gepleit voor toezicht, transparantie, juiste kostprijzen
en interne verrekenprijzen, maar direct daarna beginnen discussies en ruzies
over de vraag welke kostprijs nu wel de juiste is, over vrijstellingen van
kleine zaken, of de onafhankelijke toezichthouder wel mag beschikken over
de gegevens van de private tak, enz. De oplossing van de commissie is radicaal,
maar juist. Publieke ondernemingen die daarnaast op de markt opereren hebben
het zeer moeilijk om zich te ontdoen van de geur van oneerlijke concurrentie.
Het gevaar van kruissubsidies is niet uit te bannen en dan is inderdaad het
afstoten van de private neventak een juiste oplossing.Tijdens de behandeling van de Mededingingswet in de Eerste Kamer is gewezen
op een artikel van prof. In 't Veld in NRC Handelsblad van 22 april jl. De
minister van EZ bestrijdt terecht de stelling dat een bijklussende overheid
in feite niet verschilt van een privaat conglomeraat. In beide gevallen is
sprake van interne subsidiëring. Dat kan op zich geen kwaad als maar
publieke verantwoording wordt afgelegd. Daartegenover stelt de minister dat
private conglomeraten beslissen over de aanwending van commercieel behaalde
winst en het bij bijklussende overheden gaat om het vaststellen van tarieven,
tarieven die worden opgelegd aan captive users die dus geen kant op kunnen.
Het gaat een brug te ver dat de gedwongen consument, de belastingbetaler,
ondernemersrisico loopt. De minister gaf daarbij terecht het voorbeeld van
een energiebedrijf dat in Sport7 heeft geïnvesteerd.De heer De Jong was ervan overtuigd dat de minister in de weg naar wet-
en regelgeving op dit punt veel tegenstand zal ondervinden, maar er zal streng
moeten worden opgetreden. Hij stemde in met de uitzonderingsgronden –
marktactiviteiten nodig voor de uitoefening van de publieke taak, de ondeelbaarheid
van capaciteit en kennisinfrastructuur – maar ze laten nog wel enige
manoeuvreerruimte en daar wordt nu al gebruik van gemaakt. Ook wat dit betreft
is eenzelfde opstelling vereist als bij de nieuwe Mededingingswet waar het
«ja, mits» werd vervangen door een «neen, tenzij».
Uitzonderingen moeten uitzonderingen blijven.Het door het kabinet voorgestelde plan van aanpak vertoont enige terughoudendheid;
spelregels moeten nog nader worden uitgewerkt, in de besluitvorming zal de
afweging tussen het belang van gelijke concurrentieverhoudingen en andere
belangen worden gemaakt alvorens tot een eindoordeel te komen. Over het toezicht
wordt nog geen beslissing genomen. De heer De Jong vond het wel begrijpelijk
dat het kabinet niet zo uitdagend wil spreken over een zo'n gevoelig onderwerp, maar het leek hem toch goed als de minister uitlegt wat zijn inzet
in deze operatie zal zijn en hoe hij de medewerking van zijn collegae in het
kabinet denkt te verkrijgen. Zijn daarover al enige afspraken gemaakt en heeft
hij coördinerende bevoegdheden?De heer De Jong stond een voortvarende aanpak voor. In de Eerste Kamer
werd bijvoorbeeld door de PvdA opgemerkt dat de nieuwe Organisatiewet sociale
verzekering, de OSV, haaks staat op het voornemen van het kabinet inzake markt
en overheid. Hij nam aan dat bij de in de Eerste Kamer voor het volgend jaar
toegezegde evaluatie van de OSV de opstelling van het kabinet inzake het rapport-Cohen
geducht mee zal tellen. In het zojuist ontvangen rapport van de Algemene Rekenkamer
over de ontvlechting en de marktwerking in de sociale zekerheid worden alle
onzekerheden die hij had toen hij begon met het lezen van het rapport-Cohen
nog eens bevestigd en gerubriceerd. Hetzelfde geldt voor de ziekenfondsen
die volgens een ander rapport van de Rekenkamer onderdeel zijn geworden van
private verzekeringsconglomeraten: ziekenfondsdirecteuren die tevens concerndirecteur
zijn, geen enkele taak binnen de ziekenfonds vervullen, maar wel het salaris
ten koste van de publieke tak opstrijken. Voorts wees de heer De Jong op de
frontoffice van de SWI; allemaal publiek, maar in de achterkamer is er een
concurrentie tussen publiek en privaat.Hij zou het op prijs stellen als de minister alvast begon met zijn tanden
in de drie zo-even voorbeelden te zetten, want anders ontstaat het gevaar
dat veel energie wordt gestoken in nogal wat deelterreinen, terwijl de notoire
vervlechtingen van markt en overheid te lang buiten schot blijven. Ook in
de energiesector zou kunnen worden begonnen met de netten af te scheiden dan
wel af te stoten.Het toezicht zou onafhankelijk moeten zijn. Het zou goed zijn als dat
bij de nieuwe mededingingsautoriteit kan worden ondergebracht, want een proliferatie
van toezichthoudende organen had niet zijn voorkeur.Interessant vond hij ook de tweede route van het laten concurreren op
de hoofdtaak. Het zou goed zijn als de minister een inventarisatie maakte
van de takken van dienst die daarvoor in aanmerking komen. Gemeenten roepen
wat al te vroeg dat de zelfvoorziening buiten schot zou moeten blijven. Bij
een inventarisatie kan worden bezien welke takken van dienst in aanmerking
komen voor enige concurrentie. Wat dit betreft verwees hij naar het artikel
van de heer Van Driel in NRC Handelsblad van gisteren en merkte hij op dat
diens tak van dienst zich bij uitstek leent voor concurrentie met instellingen
op de markt waarvoor dan de routes kunnen worden gevolgd die door de commissie-Cohen
worden aangewezen. Vooral bij de lagere overheden zou daardoor nogal wat efficiencywinst
kunnen worden gehaald.In dit verband wijst de commissie-Cohen nog op de variant van het level
playing field en noemt zij de mogelijkheid van acceptatieplicht, verevening,
voorwaarden aan het prijsniveau, enz. Dat riep bij de heer De Jong nog enige
twijfel op. De ziektekostenverzekering kent dit soort mechanismen via WTZ,
GOTG, en het gevolg daarvan is een grote afwenteling van de risico's op de
overheid en dat kan dus geen oplossing zijn.De mogelijkheid van aanbesteding, discontinue concurrentie, leek hem wel
interessant en zou ook kunnen gelden voor bedrijven die door concessieverlening
exclusieve rechten hebben verkregen, zoals benzinepompen en detailhandel langs
de snelweg, maar ook openbaarvervoersbedrijven.Ten slotte stelde hij nog de vraag hoe buitenlandse bedrijven kunnen worden
tegengehouden die op de Nederlandse markt actief willen worden om te concurreren
maar die «druipen» van de kruissubsidies.De heer Remkes (VVD) zou het interessant vinden eens te inventariseren
hoeveel schade het bedrijfsleven de afgelopen jaren heeft ondervonden
door de onzuivere concurrentie met de overheid. Hij was ervan overtuigd dat
die schade aanzienlijk is en was het daarom van harte eens met de aanbevelingen
van de commissie-Cohen. Uitgangspunt moet zijn gelijke monniken, gelijke kappen,
hoofdregel is dat meeconcurreren ongewenst is en hij onderschreef de structuuroplossing
dat over het algemeen afscheiding dan wel afstoting de voorkeur verdient.
Een en ander houdt in dat waar de commissie-Cohen op blz. 28 enkele argumenten
pro en contra het fenomeen meeconcurreren aandraagt, de VVD-fractie de argumenten
contra zwaarder laat wegen dan de argumenten pro. Echter, inzake dit verschijnsel
moet de politiek zich toch wel bescheiden opstellen, want nog niet zo lang
geleden werd vanuit verschillende politieke gremia het publiek ondernemerschap,
de ondernemende overheid, ten zeerste aangeprezen, terwijl daardoor de zuiverheid
van de publieke taak nogal in het gedrang kan komen en het publieke ondernemerschap
op den duur heel gemakkelijk kan leiden tot verloedering van het openbaar
bestuur. De eisen die aan dat openbaar bestuur worden gesteld zijn nu eenmaal
per definitie anders dan die welke gesteld worden aan het particuliere bedrijfsleven.De praktijk geeft vele voorbeelden. Zo is onlangs nog het geweldige ondernemerschap
van de gemeente Groningen, met name de gemeentelijke kredietbank, vrij indringend
in de publiciteit gekomen. Een ander voorbeeld is de deelname van een op dit
ogenblik nog monopolistisch energiebedrijf in Sport7. In antwoord op de schriftelijke
vragen daarover zei de minister dat daarvoor voorzieningen waren getroffen,
maar die zijn toch wel opgebouwd mede dankzij de monopolistische positie van
dat energiebedrijf. Wat de VVD-fractie betreft zouden dergelijke activiteiten
niet mogen voorkomen. Nog een ander voorbeeld is de afvalsector waarop de
kwalificatie «transparant» toch zeker niet van toepassing is.
Het risico is dan dat er met kosten wordt geschoven. Zo zijn er nog talloze
andere voorbeelden te noemen, zoals brandweerdiensten, VSN, gemeentewerken,
recreatieschappen, kinderopvang, onderwijsinstellingen, archiefdiensten, raadgevende
ingenieursdiensten.De heer Remkes wilde een drietal kanttekeningen plaatsen bij het rapport
en het kabinetsstandpunt daarover. Op zichzelf kon hij wel instemmen met de
vier uitzonderingscategorieën met betrekking tot het scheiden dan wel
afstoten van activiteiten. Echter, de volledige marktwerking van de publieke
taak van energiedistributiebedrijven wordt pas voorzien in 2008 en het zal
toch niet de bedoeling zijn dat tot die tijd wordt toegelaten dat het uitgangspunt
van het level playing field verstoord blijft? Hetzelfde geldt voor het openbaar
vervoer. Zowel in het rapport als in het kabinetsstandpunt blijft onduidelijk
of de aangegeven spelregels ook van toepassing zijn op de vier sectoren die
in een uitzonderingspositie worden geplaatst, hetgeen naar de mening van de
VVD-fractie zeker het geval zou moeten zijn. Op het terrein van de kwaliteitsborging
zijn enkele particuliere organisaties werkzaam, terwijl TNO op dat terrein
soms ook actief is. Is het juist dat bij die particuliere organisaties de
indruk bestaat dat zij er met behulp van overheidsgeld niet meer aan te pas
komen?De tweede kanttekening is de bagatelregeling waar de VVD-fractie niets
voor voelde. Zo was het de heer Remkes gebleken dat de ministeries van Justitie
en van Binnenlandse Zaken een fietsenstalling hebben waar zo af en toe ook
reparaties worden uitgevoerd en dat vond hij een slecht voorbeeld.De derde kanttekening betreft de implementatie van het kabinetsstandpunt,
waarover hij zich nogal wat zorgen maakte, zeker gelet op het grote aantal
dilemma's en tegenstellingen waarmee men bij de uitvoering zal worden geconfronteerd.
Met stap 1 – de ontwikkeling van aanwijzingen voor de rijksdiensten –
ging hij akkoord en hij ging ervan uit dat de datum van 1 januari 1998 ook
zal worden gehaald. Met stap 2 ging hij eveneens akkoord, maar er zou nu al
een implementatieplan moeten liggen. De minister heeft weliswaar meegedeeld
dat dit vertraagd is, maar waar ligt dat aan? Komt dat nu echt
in september? Het kabinet heeft nog geen eindoordeel over de VPB-plicht, maar
wanneer mag dat dan worden verwacht? Hoe zit het vervolgens met het wetgevingstraject?
Is het juist dat op sommige onderdelen zelfs in de wettelijke taak voor ZBO's
een soort bijklusbepaling is opgenomen, bijvoorbeeld voor de informatiebeheergroep?
Is het ook de bedoeling om de wetgeving op dat soort onderdelen door te lichten?
Stap 3 betreft de andere overheden, zoals IPO en VNG waarmee bestuurlijk overleg
is aangekondigd. Uit de brief van de VNG leidde de heer Remkes af dat dit
overleg nog niet heeft plaatsgevonden terwijl de Kamer toch voor de zomer
geïnformeerd zou worden. Waarom heeft het nog niet plaatsgevonden? Hij
maakte zich met name zorgen omdat de geluiden die aanvankelijk vanuit de VNG
naar voren kwamen hem in hoge mate hadden gestoord: waarom maakt men zich
zo druk op toch klein ondernemersleed! Wellicht is het daarom verstandig om
dan maar de afvalsector als eerste onder de loep te nemen. Gelukkig is de
laatste brief van de VNG aanmerkelijk genuanceerder, al kunnen er inderdaad
de nodige vraagtekens worden geplaatst bij de opmerkingen over zelfvoorziening.
Stap 4 is het onafhankelijk toezicht. Wanneer kunnen daarover nadere opvattingen
van de bewindslieden worden verwacht?De VVD-fractie was het eens met de werkgroep dat uiteindelijk toch alleen
maar wetgeving soelaas kan bieden. Hoe ziet het schema daarvoor eruit? Het
is zeer gewenst dat de Kamer bij de voortgang ervan de vinger aan de pols
houdt. Zijn de bewindslieden bereid de Kamer regelmatig een voortgangsbericht
te overleggen, bijvoorbeeld in het kader van de begroting?Ook bij de discussie over de zelfvoorziening gaat het uiteindelijk om
de bereidheid om ten behoeve van het wegnemen of verminderen van de nadelen
van dit maatschappelijk zeer ongewenste fenomeen inbreuk te maken op de autonomie
van gemeenten en provincies. De VVD-fractie is van mening dat gelet op het
belang daarvan die gemeentelijke en provinciale autonomie geen absoluut gegeven
en/of dogma is. De vraag wat wel of niet een publieke taak is, staat nu niet
ter discussie, want die wordt uiteindelijk beantwoord door de politieke opvattingen.
Naar de mening van de VVD-fractie behoudt de overheid een zorgplicht, maar
dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat die zorg ook door die overheid moet
worden uitgevoerd. Dat besef dient in toenemende mate bij de rijksoverheid
aanwezig te zijn en dient ook meer op de voorgrond te komen bij provincies
en gemeenten in het kader van de nieuwe creatieve formulering van verantwoordelijkheden
van overheid en markt.De heer Van den Berg (SGP) merkte op dat de verhouding markt
en overheid veel aspecten raakt en niet alleen economische die in deze eerste
en slechts voorlopige discussie op hoofdlijnen centraal staan, maar zelfs
ook rechtsstatelijke aspecten. Veel moet nog worden uitgewerkt waarbij op
de meer principiële aspecten zal kunnen worden teruggekomen.Gelet op de visie van zijn fractie op de taak van de overheid is een duidelijke
scheiding tussen publieke en private sector essentieel. Het is van belang
dat de overheid doorzichtig is en dat er een duidelijke scheiding van verantwoordelijkheden
is. Daarbij spelen ook juridische aspecten een rol, zoals is gebleken uit
de recente discussie met de minister van Justitie over het Pikmeerarrest,
waarbij het met name ging om de vraag of de overheid specifiek als overheid
optreedt op niet. In dit verband gaat het om zaken waarin de overheid niet
specifiek als overheid optreedt, maar op gelijke voet als private personen
in het maatschappelijke verkeer, waardoor ook aspecten van strafrechtelijke
aansprakelijkheid om de hoek komen kijken. Het is daarom goed dat ook de minister
van Justitie bij dit overleg aanwezig is. De heer Van den Berg had zich ook
de aanwezigheid van de minister van Binnenlandse Zaken kunnen voorstellen,
want het gaat ook om aspecten van de overheidsorganisatie als zodanig, zoals
privatisering en verzelfstandiging en de ZBO's. Gelet op de vraagstelling heeft de commissie-Cohen een belangrijke vraag
terecht niet beantwoord, nl. wanneer iets als typische overheidstaak moet
worden gezien, maar dat is in dit verband wel een heel essentiële voorvraag.
Gelet op de door de SGP-fractie zo gewenste duidelijke scheiding van de publieke
en private sector zou daarom eerst de vraag moeten worden beantwoord of een
taak wel een typische overheidstaak is, die door de overheid zelf moet worden
behartigd, en zo ontstaat er een bepaalde visie op de structuren waarin bepaalde
taken vervuld moeten worden.Als een taak in beginsel als typische overheidstaak wordt gezien, moet
nog de vraag worden beantwoord of alle uitvoerende taken die daarmee verband
houden door de overheid zelf moeten worden gereguleerd. Daarvan zijn al veel
voorbeelden genoemd. De overheid zou wel een taak kunnen hebben waar het gaat
om het stellen van randvoorwaarden waaronder bepaalde taken moeten worden
uitgevoerd, maar de uitvoering zou kunnen worden overgelaten aan het bedrijfsleven
onder volledig gelijke concurrentieverhoudingen. Wat dit betreft was hij het
ermee eens dat de uitvoering van zo'n taak in beginsel dan geheel behoort
te worden afgestoten. Voorkomen moet worden dat er een schimmig middenveld
in stand wordt gelaten tussen publiek en privaat en dat veroorzaakt een groot
aantal van de problemen waarom het nu gaat.De heer Van den Berg onderschreef de algemene benadering van het rapport-Cohen
en had daar grote waardering voor, net als voor de aanzetten tot en aanbevelingen
voor verdere uitwerking, met name waar het gaat om de zuiverheid van de publieke
sector. Een functievermenging van de overheid – met andere woorden dubbele
petten; enerzijds de ordenende en regulerende taak en anderzijds de uitvoerende
taak – moet zoveel mogelijk worden voorkomen, want in de praktijk blijkt
dat tot grote problemen te leiden.Als wordt erkend dat bepaalde taken kunnen concurreren met die van het
bedrijfsleven maar wordt geconcludeerd dat die toch door de overheid zelf
behoren te worden uitgevoerd, dan was de SGP-fractie het eens met de benadering
van de commissie-Cohen, nl. dat concurrentievervalsing zoveel mogelijk moet
worden voorkomen. Het rapport onderscheidt twee casusposities, enerzijds dat
de overheid zich vanuit de eigen taakvervulling vanwege bepaalde omstandigheden
op de markt moet begeven en anderzijds dat marktpartijen zich op een tot nu
toe typisch overheidsterrein bewegen. De heer Van den Berg had de indruk dat
de eerste positie sterker en helderder wordt uitgewerkt dan de tweede en vroeg
of hij daarin gelijk had.Vanwege de grote belangen die hierbij in het geding zijn was hij van mening
dat de implementatie met zeer grote zorgvuldigheid ter hand moet worden genomen.
Aan een goede vervulling van de publieke taak, uitvoering van de nutsvoorzieningen,
mag zijns inziens geen afbreuk worden gedaan. Hij hechtte daarom aan een snelle
maar toch zorgvuldige inventarisatie en implementatie die ook volgens hem
zou moeten uitmonden in wetgeving, ook ten aanzien van het toezicht. Of daarvoor
nu de mededingingsautoriteit in alle gevallen de aangewezen instantie is vroeg
hij zich wel af. Zo is in de sfeer van de telecommunicatie voor een tijdelijk
OPTA gekozen, maar hij kon zich voorstellen dat op zo'n belangrijk terrein
als de telecommunicatie, waarbij de overheid toch altijd voor de infrastructuur
verantwoordelijk blijft voor een eigen toezichtsorgaan wordt gekozen.De heer Van den Berg vroeg met name nog de aandacht voor de positie van
de medeoverheden. Ook op dat niveau leek hem een zekere ordening noodzakelijk,
zoals in de sfeer van de al genoemde afvalverwerking. Of de gemeentelijke
of provinciale autonomie als argument tegen bepaalde maatregelen kan worden
gebruikt, vroeg hij zich toch af. Als er een heldere visie bestaat op de scheiding
tussen publieke en private sector dan geldt die niet alleen voor de rijksoverheid,
maar voor alle overheden. Naar dat argument moet dus ook de VNG
niet al te gemakkelijk grijpen. Er is of zal overleg worden gevoerd met IPO
en VNG, maar waarom niet met de Unie van Waterschappen? Zo wordt er op dit
moment in Zeeland een nogal hevige discussie gevoerd over de waterkwaliteitszorg,
een typische overheidstaak – de tweede casuspositie – volgens
de Wet verontreiniging oppervlaktewateren en waar in dit geval de Deltanutsbedrijven
zeggen die voordeliger te kunnen uitvoeren, in ieder geval voor de grotere
bedrijven. Consequentie daarvan zou dan wel zijn dat de taak van de waterschappen
zich beperkt tot zuivering van het afvalwater van de inwoners, hetgeen een
aanzienlijke prijsstijging tot gevolg zal hebben.Bij de nutsbedrijven is grote zorgvuldigheid geboden omdat handhaving
van de nutsvoorziening voorop moet blijven staan. Wat dit betreft verwees
de heer Van den Berg naar het MDW-project toezicht nutssector. Hoe staat het
daarmee? Wordt dat bij de verdere uitwerking en discussie betrokken? Voorts
wees hij op de discussie die vanuit VROM wordt geëntameerd over de toekomst
van de Waterleidingwet, waarbij het ook gaat om de publieke en nutsfunctie
van de watervoorziening. Hij nam aan dat al deze trajecten goed op elkaar
worden afgestemd en dat pas definitieve conclusies zullen worden getrokken
als een en ander in interdepartementaal overleg is kortgesloten.Wat het verzelfstandigen en de ZBO's betreft ligt er nog een taak voor
de Kamer in het kritisch beoordelen van verzelfstandigingsvoorstellen. De
kaderwet ZBO's waarom de Kamer zo nadrukkelijk heeft gevraagd en die er hopelijk
dan ook komt, zal duidelijk op al deze aspecten moeten ingaan. Er zijn nu
aanwijzingen voor de rijksdiensten, maar ook in wetgeving zullen die ongelijke
concurrentieverhoudingen zoveel mogelijk dienen te worden voorkomen. Daarbij
hoort dus ook dat de vennootschapsbelasting ook op de overheid van toepassing
wordt verklaard.De heer Van den Berg sloot zich aan bij de vragen over de internationale
aspecten. Komt Nederland in een uitzonderingspositie te verkeren als de geschetste
weg wordt ingeslagen?Volgens de heer Van der Ploeg (PvdA) bleef het rapport-Cohen
een beetje in gebreke waar het gaat om de verhouding tussen de rol van de
markt en die van de overheid. De werkgroep houdt zich, enigszins begrijpelijk,
verre van de vraag wat nu precies de rol van de overheid is, maar daarover
zal toch wel duidelijkheid moeten bestaan voordat er een duidelijke scheiding
kan worden gemaakt tussen het publieke en het private terrein. Er zal ook
duidelijk moeten worden aangegeven waar de uitvoering van publieke taken door
de overheid stopt en die van de markt begint. Hiermee wilde hij niet zeggen
dat waar het domein van de markt begint de rol van de overheid stopt. Door
wet- en regelgeving, fiscale subsidiëring, maar dan zoveel mogelijk generieke,
en het aanbesteden zou de overheid op het domein van de markt een actievere
rol kunnen spelen om te komen tot een betere kwaliteit van de publieke dienstverlening.
Het is niet de verantwoordelijkheid van de overheid om dingen te doen, maar
wel om ervoor te zorgen dat dingen gedaan worden, zoals de burgemeester van
New York ook zegt.De fractie van de PvdA kon de hoofdlijn van het rapport-Cohen wel ondersteunen,
nl. dat de overheid niet van twee walletjes moet eten, geen dubbele pet moet
willen hebben. Het gaat daarbij inderdaad niet alleen om de economische kosten
en verstoringen die door concurrentievervalsing worden veroorzaakt, maar –
veel belangrijker – om de integriteit en de legitimiteit van de overheid.
Gelet op het belang daarvan zou zij het op prijs stellen indien het project
snel maar zorgvuldig verloopt. Hoe zit het nu precies met het toezicht –
is dat echt afhankelijk? – en wat houdt die scan exact in? Wordt dat
toezicht opgedragen aan een aparte kamer van de Nederlandse kartelautoriteit?Het private bedrijfsleven blijkt in de praktijk veel last te hebben van
concurrentievervalsing door overheidsorganen als die naast hun wettelijke
taken gaan bijklussen en commerciële nevenactiviteiten gaan verrichten.
Naast het niet betalen van BTW en vennootschapsbelasting en andere al genoemde
voordelen leek het de Van der Ploeg nog belangrijker dat dergelijke overheidsorganen
feitelijk nooit failliet kunnen gaan.Globaal gesproken stellen zowel de heer In 't Veld als de VNG dat er eigenlijk
niets aan de hand is en dat de brandweer, het streek- en stadsvervoer, de
elektriciteitsbedrijven, gewone ondernemingen zijn die op meer markten actief
zijn en die hun sterke positie op de ene markt uitbuiten om hun positie op
de andere markt te versterken en te behouden. Als klapper op de vuurpijl suggereren
zij dat door die commerciële nevenactiviteiten overheidsinstellingen
ook leren klantgerichter te werken. Als dat consequent zou worden doorgetrokken,
vreesde de heer Van der Ploeg het failliet van de overheid. Er zijn allerlei
andere mechanismen om binnen de overheidssector een soort concurrentie te
bevorderen, zoals yardstick competition of bench marking, waarbij bedrijven
die met de minste kosten werken een deel van die besparing mogen houden terwijl
andere bedrijven gekort worden. Wat dit betreft zou hij ook graag een scan
zien – met name in de zorg en de onderwijssector en ook in de sfeer
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – om instrumenten aan te reiken
waarmee de concurrentie, het bedrijfsmatiger werken en de kosteneffectiviteit
binnen de overheidssector bevorderd kunnen worden, daarbij uiteraard in het
oog houdend dat de doelstellingen van de publieke sector niet uit het zicht
raken.Hij onderschreef de hoofdconclusie van het rapport dat oneerlijke concurrentie
niet zou mogen voorkomen en dat Chinese muren dat niet afdoende zullen kunnen
tegenhouden en dat die commerciële nevenactiviteiten daarom beter in
een apart bedrijf kunnen worden ondergebracht met eigen productiemiddelen,
eigen behuizing, eigen ondersteuning, eigen diensten en ook een belastingplicht.
De moederinstelling die dan de publieke taken verricht kan zich dan uitsluitend
op de uitvoering van die gesubsidieerde wettelijke taken richten. Nogmaals,
daar hoeft de rol van de overheid niet te stoppen want zij kan nog altijd
in de markt interveniëren, zij het onder bepaalde spelregels. Het staat
de overheid, ook de lokale en provinciale, vrij om zelf publieke taken uit
te voeren, ook al zijn er particuliere bedrijven die dat al dan niet goedkoper
ook zouden kunnen. Die besturen komen zichzelf uiteindelijk wel tegen, want
als zij die taken zelf uitvoeren tegen veel hogere kosten, zullen zij ongetwijfeld
door het electoraat worden afgestraft. Als zij het dus zelf doen, mogen zij
ook de subsidies niet gebruiken om particulieren uit de markt te verdringen.
Dan zouden zij voor die commerciële activiteiten een ander bedrijf moeten
oprichten, dus een level playing field.In de brief van de VNG wordt gesproken over de Bank van Nederlandse gemeenten.
Is de minister van EZ het ermee eens dat die eigenlijk een doorgeefluik is
of is hij van mening dat ook in dit geval sprake is van concurrentievervalsing?
Beweegt de bank zich met andere woorden ook op het terrein van particuliere
banken?Hoewel de heer Van der Ploeg de commissie-Cohen wilde complimenteren met
haar duidelijke analyse, wilde hij er toch nog een kanttekening bij plaatsen.
Het begrip OEM vond hij geen goede vondst. Daarmee worden organisaties bedoeld
met exclusieve of bijzondere marktrechten. Als econoom denk je dan al gauw
aan monopolies en dan zouden zij zich toch alleen moeten richten op het uitvoeren
van wettelijke taken. Hoe interpreteert de minister van EZ dat begrip, mede
naar aanleiding van de conclusies van de commissie?Waar het gaat om de uitzonderingen wilde hij met name wijzen op de penitentiaire
inrichtingen die op de markt blijkbaar wel alle mogelijke diensten mogen aanbieden
omdat betrokkenen zo een kans krijgen en anders helemaal buiten de boot vallen.
Het achterliggende idee is dat dit onlosmakelijk verbonden zou zijn aan de
vervulling van de publieke taak. Op zich kon de heer Van der Ploeg zich daarbij
wel iets voorstellen, maar dat ligt zijns inziens wel heel anders
bij de universiteiten. Er wordt gesteld dat universiteiten wetenschappelijke
taken moeten verrichten, maar dat zij daarbij ook best wat commerciële
adviesjes mogen geven. De achterliggende gedachte is dat de middelen voor
de universiteiten steeds krapper worden en dat de maatschappelijke baten van
kennisproductie dan blijkbaar zwaarder wegen dan de kosten van concurrentievervalsing.
Nu hebben particuliere kennisinstituten natuurlijk niet dezelfde voordelen
als universitaire faculteiten; zij betalen belasting, genieten geen kruissubsidies,
in ieder geval wordt deel van de personeelskosten door de universiteit betaald.
Natuurlijk droeg hij de fundamentele wetenschap een warm hart toe, maar zijns
inziens zou er toch wel een heldere lijn moeten worden getrokken. Als de samenleving
van mening is dat de fundamentele wetenschap vooruit moet worden geholpen,
dan moet zij de moed en het lef opbrengen om daarvoor middelen beschikbaar
te stellen. Ook hier kon hij zich wel iets bij voorstellen, maar ook als het
een uitzondering is, vreesde hij dat dezelfde argumenten de deur openen voor
allerlei andere uitzonderingen. Antwoord van de regeringHet verheugde de minister van Economische Zaken dat het gedachtegoed
van de commissie-Cohen breed door de Kamer wordt gedragen en dat er sprake
is van een inhoudelijke en niet zozeer van een ideologische benadering. Het
gaat niet om de vraag van wel of niet privatiseren, maar om een duidelijke
scheiding tussen publiek en privaat als doel op zich. Het gaat kortom om een
verstandige public governance en vooral om de integriteit van de publieke
organisatie. Er moet sprake zijn van een goede publieke sector zonder organisaties
die van twee walletjes eten. De grote verdienste van het rapport was zijns
inziens dat heldere lijnen worden getrokken in een materie die de afgelopen
decennia nogal wazig is geworden. Er zijn veel onduidelijke mengvormen ontstaan
van publieke en marktorganisaties en de uitgangspunten die de werkgroep daarbij
hanteert spreken hem bijzonder aan. De brede ondersteuning daarvan bood zijns
inziens een goede uitgangspositie om het vraagstuk aan te pakken, maar daarbij
moet men zich wel realiseren dat ook de politiek de afgelopen decennia heeft
toegestaan dat dergelijke situaties ontstonden, overigens vaak met de beste
bedoelingen en de beste resultaten. Echter, als het lang duurt kunnen ook
goede zaken zich tegen zichzelf keren. Nu gaat het erom met de nodige discipline
van Kamer en kabinet het verdere proces in te vullen. Daarop was hij niet
helemaal gerust omdat hij zich realiseert hoe lastig het vraagstuk is; zie
de reacties op het rapport. Het gaat om grote belangen en vaak is, ook in
kabinetten en parlementen, het hemd nader dan de rok, waardoor als men rechtstreeks
wordt geconfronteerd met de belangen die op een bepaald moment aan de orde
zijn snel geneigd is anders te reageren dat wanneer het gaat om de theorie
van het verhaal. Hij hoopte dan ook van harte dat op basis van de helderheid
die het rapport biedt het vraagstuk van de oneerlijke concurrentie door de
publieke sector aan te pakken. Zijn collega van Justitie en hij zullen zich
daar in het kabinet hard voor maken en dat zal een permanent en hard gevecht
worden, maar dat kan alleen maar worden gewonnen als er ook vanuit de Kamer
een eenduidig geluid komt.Het ongeduld dat uit de verschillende bijdragen bleek kwam de bewindsman
op zich wel goed uit zolang het inderdaad maar niet ten koste van de zorgvuldigheid
gaat. Het is ook inhoudelijk een complexe materie; het gaat om een zeer groot
aantal gevallen zowel bij de centrale als bij de lagere overheden. Als daarvoor
goede beleidsregels en wetten moeten komen, zal het huiswerk goed moeten worden
gedaan. Daarvoor mag best extra tijd worden genomen, want als er uitzonderingen
worden toegestaan is het van belang die exact af te kaderen.Het project op zich is redelijk samenhangend. De eerste lijn betreft het doorlichten van de OEM's op het niveau van de rijksoverheid. Overigens
gaf de bewindsman de voorkeur aan de term «HO's» (hybride organisaties)
boven «OEM's», organisaties met exclusieve of bijzondere marktrechten.
Deze doorlichting moet leiden tot nieuwe aanwijzingen voor de rijksdienst
en in januari a.s. zal het concept daarvan aan de ministerraad moeten zijn
voorgelegd. De tweede lijn betreft de inventarisatie van het gehele veld op
basis waarvan door de werkgroep-Cohen een implementatieplan wordt gemaakt.
Daarin is enige vertraging gekomen, ook al vanwege de zomerperiode en het
toegezegde bestuurlijke overleg met de lagere overheden, maar in het vroege
najaar zal dat er toch moeten liggen. Wat de VPB betreft heeft het kabinet
een principiële keuze gemaakt, maar het wil allereerst nagaan wat daarvan
de financiële consequenties zijn. Het bezien van het toezicht wordt gekoppeld
aan het andere MDW-traject en de bewindsman was het ermee eens dat een nieuwe
proliferatie van toezichthouders moet worden voorkomen. Zijn verwachting is
dat er uiteindelijk een geconcentreerd toezicht zal komen en zeker ook een
onafhankelijk. Werkendeweg zullen daarvoor conclusies moeten worden geformuleerd.In dit soort megaoperaties moest zijns inziens de moed en ook het verstand
worden opgebracht om eerst de grote zaken aan te pakken – dus niet het
kruimelwerk zoals de fietsenstalling van Justitie – en zullen er prioriteiten
moeten worden gesteld. Allereerst zal in eigen huis de zaak op orde moeten
zijn, want anders ben je niet geloofwaardig. Hij was ervan overtuigd dat als
het huiswerk goed is gedaan en goede argumenten zijn aan te dragen hij daarin
ook zijn collega's mee zal krijgen. Vanwege zijn verantwoordelijkheid voor
de ordening van het economisch leven, zijn persoonlijke grote betrokkenheid
bij de integriteit van de publieke sector, zijn coördinerende bevoegdheden
op dit punt, en vanwege de coördinerende bevoegdheden van zijn collega
van Justitie en hem voor het MDW-traject, zal hij zich maximaal inzetten om
deze zaak door het kabinet te krijgen. Naarmate het geluid vanuit de Kamer
overigens eenduidiger wordt, zal het kabinet ook gemakkelijker te overtuigen
zijn.De commissie-Cohen is niet gevraagd een oordeel te vellen over privatisering
versus zelfvoorziening. De privatiseringsdiscussie moet natuurlijk worden
gevoerd en uit de bijdragen van de leden proefde hij dat er wel meer mogelijkheden
zijn voor privatisering van de uitvoering van beleid, ook als dat als publieke
taak wordt gedefinieerd. Ook naar zijn mening zijn er veel efficiencyvoordelen
te bereiken als een en ander anders wordt georganiseerd, maar dat is en blijft
een politieke afweging waarvoor hij vooralsnog geen coördinerende bevoegdheden
ambieert.De zelfvoorziening is een discussie die in belangrijke mate de lagere
overheden regardeert. Bij aanbesteding e.d. hebben zij natuurlijk dan wel
te maken met bepaalde regels. Gemeenten mogen hun eigen huishouding runnen
zoals zij dat willen. Zelfvoorziening staat niet ter discussie. Een groenvoorzieningsdienst
behoeft natuurlijk niet weg. Het probleem ontstaat met name pas als de gemeenten
die dienst ook commerciële activiteiten laat verrichten om hem in stand
te kunnen houden. Als gemeentelijke diensten een commercieel terrein betreden,
worden ze onderhevig aan het raamwerk van Cohen! Uitgangspunt is dat in beginsel
permanente publieke exclusiviteit niet gecombineerd kan worden met de markt;
het is het een of het ander; of men blijft onder de bescherming van die publieke
dienst, of men gaat echt de markt op! Vervolgens ging de bewindsman in op
de BTW-plicht en merkte op dat activiteiten op de open markten in principe
BTW-plichtig zijn. Activiteiten in het kader van zelfvoorziening, zowel voor
bedrijven als voor overheden, zijn dat niet. Probleem ontstaat als de ene
publieke dienst activiteiten gaat doen bij aanpalende gemeenten. Dan zou er
van concurrentieverstoring sprake kunnen zijn als ook commerciële partijen
op inschrijven. Het is een grijs gebied, maar er zijn wel enkele voorbeelden
van te geven en hij zegde toe dit onder de aandacht van de staatssecretarissen
van Financiën en van Binnenlandse Zaken te brengen.Bij enkele leden had hij zorgen beluisterd over de snelheid of liever
het gebrek daaraan van het implementatieproces. Hij zal er alles aan doen
om het tempo erin te houden, maar is daarbij wel afhankelijk van andere partijen,
zoals de lagere overheden, collega's, Kamerfracties, maar ook van de geloofwaardigheid
van de politiek als het gaat om andere dossiers, zoals de Mediawet, uitvoering
van de sociale zekerheid, e.d. Niet alleen in kabinetten speelt soms het non-interventiebeginsel,
maar ook in de Kamer. In het kabinet wordt geprobeerd dat zoveel mogelijk
uit te bannen, hetgeen leidt tot vaak zeer interessante discussies, maar de
strijd wordt in ieder geval verloren als in de Kamer dat beginsel wel de doorslag
geeft. Ook zegde hij graag toe de Kamer regelmatig over de voortgang te rapporteren,
minimaal halfjaarlijks.Hij memoreerde vervolgens dat van oudsher op internationaal niveau betere
regels bestaan tegen concurrentievervalsing dan in Nederland. In die zin kan
het rapport-Cohen ook wel als inhaalslag worden gezien. Of met de implementatie
van het rapport voor de Brusselse muziek wordt uit gelopen, vroeg hij zich
af, want op allerlei gebieden wordt de rol van Brussel steeds actiever ten
aanzien van datgene wat in de lidstaten gebeurt, zoals op het gebied van de
telecommunicatie.Het rapport-Cohen voorziet in een national treatment, hetgeen wil zeggen
dat de regels gelden zonder onderscheid tussen buitenlandse of Nederlandse
hybride organisaties. Het antwoord op de vraag of Nederland op eigen houtje
een level playing field kan maken leek hem van betekenis. Daarover zijn al
contacten gelegd met de Europese Commissie. Ook is de werkgroep-Cohen gevraagd
zich daarover te buigen.In tegenstelling tot zo ongeveer de meerderheid van de Kamer wil het kabinet
graag een bagatelregeling, zeker vooralsnog, want voorkomen moet worden dat
de aandacht vooral wordt gericht op die kruimels. Er moeten gelet op de administratieve
en bestuurlijke belasting toch ook prioriteiten worden gesteld. Ook is het
van belang om het toezicht niet al te zeer te belasten met dergelijke kruimels.
Bij de nadere bespreking van de definitieve vormgeving van beleidsregels,
aanwijzingen en vormgeving zal ongetwijfeld worden teruggekomen op de principiële
vraag of er al dan niet een bagatelregeling moet komen.De minimumcapaciteit, zoals door Cohen is gedefinieerd als een van de
uitzonderingssituaties, is een technisch begrip dat inderdaad nog de nodige
uitwerking vraagt, want het is heel belangrijk om daarvoor objectieve gronden
te vinden.Zo mogelijk zullen de thans lopende klachten over oneerlijke concurrentie
worden aangepakt via de WEM, maar dat kan slechts ten dele. De klachten zijn
inmiddels geïnventariseerd en met de afhandeling is al een begin gemaakt.
Dat zal de nodige tijd vergen want de zaken liggen vaak erg diffuus. In ieder
geval zal worden gereageerd op de brieven van TeleAtlas, maar overigens wordt
vanuit EZ wel degelijk met dat bedrijf gesproken. Het gaat ook hier om een
nogal complexe zaak en op een aantal gebieden zijn er nu eenmaal gewoon geen
regels.De bewindsman was het ermee eens dat de afvalsector een voorbeeld is van
een sector met niet zo'n geweldig goede organisatie; de hybriditeit is daar
wel erg ver doorgevoerd. Hij zal dit graag onder de aandacht van de VNG brengen,
maar wees er ook op dat het in de bedoeling ligt om ook de afvalsector in
de tweede implementatielijn mee te nemen.Als eenmaal is besloten om een bepaalde hybride sector geleidelijk aan
in een marktsituatie te brengen, is gevraagd hoe met de overgangsperiode wordt
omgegaan, met name als die nogal langdurig is. De uitzondering geldt voor
de structuuroplossing. De gedragsregels die Cohen naar voren brengt –
die hebben te maken met de VPB, met kruissubsidies, met transparantie –
zullen in die overgangsperiode dus wel degelijk worden geïmplementeerd,
hetgeen ook is gedaan in de Wet energiedistributie, zij het dat
die de aanpalende activiteiten betreft terwijl ze nu ook op de niet-aanpalende
activiteiten van toepassing moeten worden verklaard. Daarop zal toezicht moeten
worden uitgeoefend en ook als het lang duurt zal het level playing field zoveel
mogelijk moeten worden gecreëerd en zal vooralsnog in enkele gevallen
moeten worden uitgegaan van de fictie van de Chinese muren.De bewindsman erkende dat er in de sfeer van TNO inderdaad nogal wat klachten
zijn ontvangen en verklaarde dat TNO derhalve ook zal moeten worden doorgelicht.Hij merkte vervolgens op dat er met IPO en VNG wel overleg heeft plaatsgevonden,
zij het op ambtelijk niveau. Hij was het ermee eens dat de lagere overheden
nu niet met echt enthousiasme op het rapport hebben gereageerd en dat de laatste
reactie in ieder geval positiever is dan de aanvankelijke. Hij zal er alles
aan doen om het enthousiasme over te brengen en zegde toe in het vroege najaar
tot bestuurlijk overleg te zullen komen. Ook met de waterschappen zal overleg
worden gevoerd, want ook als zij in concurrentie komen met private partijen
gelden de gedragsregels-Cohen.Het kabinet zal zich in september opnieuw over de kwestie van de VPB-plicht
buigen. Vooralsnog bleef hij de mening toegedaan dat ook in dit geval VPB
moet worden betaald.In het kader van het toezicht is thans de MDW-werkgroep toezicht aan het
werk. De interimrapportage, de inventarisatie, is gereed. De tweede fase beslaat
de tweede helft van 1997 en daarin zal worden bezien hoe verdere wildgroei
kan worden voorkomen. Daarbij speelt uiteraard ook een rol de toezichthouder
zoals Cohen die schetst. Het kabinet gaat in principe uit van één
algemeen toezicht, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn voor specifiek toezicht,
zoals bij de kabel.De BNG wordt in de eerste fase van doorlichting meegenomen waarbij de
vragen van de heer Van der Ploeg uiteraard zullen worden meegenomen.De bewindsman onderschreef van harte de opmerkingen van de heer Van der
Ploeg over yard stick competition bij overheidsorganisaties, nl. dat veel
verzakelijking en klantgerichtheid bij overheidsorganisaties teweeg kan worden
gebracht zonder dat ze op de markt opereren. Zijns inziens was het misverstand
dat daarvoor de markt noodzakelijk is een van de belangrijke redenen dat er
in de jaren zeventig en tachtig zoveel hybride organisaties zijn ontstaan.
Dat zal uit de weg moeten worden geruimd, hetgeen overigens de verantwoordelijkheid
is van de individuele ministers, maar waarbij zijn collega van Justitie en
hijzelf wel enige coördinerende bevoegdheid hebben. Desgevraagd zegde
hij toe in de vierde tranche van de MDW het signaal mee te nemen dat met name
de heer Van der Ploeg gaf, nl. dat zal worden aangegeven waar iets meer concurrentie
en/of kosteneffectiviteit de publieke sector kan verbeteren, zoals wellicht
in de sfeer van de arbeidsvoorziening, scholen, ziekenhuizen. Overigens staat
dit los van de algemene coördinerende bevoegdheid van de minister van
Binnenlandse Zaken ten aanzien van de gehele overheidsorganisatie. Voorzover
de bewindsman heeft kunnen waarnemen, zullen zijn collega van Binnenlandse
Zaken en de heer Van der Ploeg op dit punt niet erg van mening verschillen.
In zijn functie van minister van Economische Zaken brengt hij dit aspect waar
maar mogelijk en in verschillende gremia naar voren. Waar ook maar aspecten
aan de orde komen van de ordening van de publieke organisatie, wordt vanuit
zijn ministerie gewezen op mogelijkheden van marktwerking, privatisering,
grotere klantgerichtheid en efficiencywinsten. Waar wordt gekozen voor uitvoering
van taken door de overheid zelf, zal het aspect van grotere onderlinge concurrentie
zeker worden meegenomen. Hij zegde toe dit thema in het kabinet aan de orde
te stellen en was ervan overtuigd dat zijn collega van Binnenlandse Zaken
de Kamer daarover graag een brief wil schrijven. Ten slotte kwam hij op de vraag van de heer Van der Ploeg hoe kan worden
voorkomen dat bijvoorbeeld de uitzondering kennisinfrastructuur als het ware
vervuilt en ongewenste precedenten oproept. Het lijkt het kabinet goed dat
om de wetenschapstaak uit te oefenen wetenschapsbeoefenaren in hun werk in
echt contact komen met de samenleving. Een van de mogelijkheden daartoe is
werk voor die samenleving uit te voeren. Dat komt de publieke taak zonder
meer ten goede. Als zij dat doen, blijven de Cohengedragsregels van toepassing.
Het gaat in dit geval om de zogenaamde derde geldstroom en de erkenning dat
goede wetenschapsbeoefening niet wel mogelijk is vanuit een ivoren toren.
Voorkomen moet worden dat wetenschapsbeoefening een puur abstracte aangelegenheid
wordt, maar de minister was het ermee eens dat die uitzonderingen verder moeten
worden uitgewerkt en geconcretiseerd.De minister van Justitie was de mening toegedaan dat in het
rapport-Cohen al een goede uiteenzetting over het EG-recht is opgenomen. Het
EG-recht kent enkele regelingen die in theorie op de aan de orde zijnde materie
van toepassing zijn: kartelverbod, verbod van misbruik van machtspositie en
verbod van steunmaatregelen, alle met name gericht op interstatelijke handelsbelemmeringen.
Een eventuele klacht over een buitenlandse OEM die op de Nederlandse markt
werkt moet worden voorgelegd aan de Europese Commissie. Die zal dan de boeken
van die OEM moeten bekijken. In de rechtspraktijk blijkt die regeling vrijwel
niet te werken, ook al omdat de Commissie afhankelijk is van de informatie
van de betrokken lidstaat en omdat zij lang niet altijd voldoende deskundigheid
blijkt te hebben om die informatie op een juiste manier te interpreteren.
Op zich bestaat dat EG-recht dus wel, maar daarnaast is er een eigen nationale
regeling nodig. Om dan meteen maar tot wetgeving te besluiten ging haar wat
ver. Daarvoor moeten eerst goede argumenten worden aangedragen. Niet voor
niets besteedt dit kabinet veel aandacht aan deregulering, want in het verleden
is nogal eens te snel, verkeerd of onnodig tot wetgeving gekomen. Als op goede
gronden tot wetgeving wordt besloten, moet er wel voor worden gezorgd dat
die transparant en praktisch uitvoerbaar is.In het onderhavige geval wil de overheid normen stellen waaraan zij zichzelf
moet houden. De allereerste vraag is dan of daarvoor met gedragsregels kan
worden volstaan. De aanwijzingen voor de regelgeving zijn bijvoorbeeld zo'n
complex aan gedragsregels die iedereen bij het opstellen van regelgeving moet
hanteren. Om te bepalen wat de overheid wel of niet mag c.q. kan en wat wel
of niet een overheidstaak is, leek haar vooralsnog geen wetgeving noodzakelijk
al bespeurde zij bij de commissie een brede wens tot wetgeving. Zij wilde
dat op voorhand niet uitsluiten, maar wilde daarvoor toch graag wat tijd nemen,
ook om de nodige zorgvuldigheid te kunnen betrachten. Het is niet uitgesloten
dat wetgeving voor de medeoverheden wel wenselijk, nuttig en noodzakelijk
is. Het argument dat dan de gemeentelijke autonomie kan worden aangetast sprak
haar niet aan. De AWB bevat immers ook regels waaraan o.a. gemeenten zich
moeten houden. In ieder geval kan pas tot wetgeving worden overgegaan na een
inventarisatie en nadat is vastgesteld wat het onderscheid is tussen publiek
en privaat en wanneer een overheid als overheid functioneert of als private
organisatie.Een argument voor wetgeving zou kunnen zijn de binding voor de medeoverheden
en het belang dat derden erbij kunnen hebben. Zij kunnen zich gemakkelijker
beroepen op wetgeving en hebben ook een gemakkelijker klachtmogelijkheid dan
op dit moment, want dat loopt nu via het privaatrecht, meestal op grond van
de onrechtmatige daad of mededinging. Het is echter heel moeilijk om aan te
tonen hoe omvangrijk de schade is geweest.Als tot wetgeving wordt besloten, moet de vraag worden beantwoord welk
soort wetgeving. Is het de bedoeling om een uitgebreid normenkader
op te stellen voor alle handelingen of om een globaal kader dat in de praktijk
door de toezichthouder wordt genuanceerd of moet het worden beperkt tot een
eenvoudig middel waar klagers beter mee uit de voeten kunnen en gemakkelijker
hun recht kunnen krijgen?In sommige wetten staat inderdaad dat overheidsorganisaties of ZBO's op
de markt mogen opereren. Dat vloeit voort uit het verleden toen deze organisaties
daartoe nogal werden gestimuleerd, niet alleen vanuit bezuinigingsoverwegingen,
maar ook om hen te dwingen bedrijfsmatiger te werken, daarbij vergetend dat
zo een uiterst hybride situatie wordt geschapen waarvan nu wordt geconstateerd
dat die wat al te ver is doorgeslagen. Al deze wetten zullen in het licht
van de doelstellingen van het onderhavige proces moeten worden bezien op oneigenlijke
elementen.Het leek de bewindsvrouwe heel moeilijk om nu al een exact tijdschema
voor te leggen. Daarom gaf zij vooralsnog de voorkeur aan die regelmatige
voortgangsrapportages en sloot zij niet uit dat na de eerste of tweede wel
met een tijdschema kan worden gekomen.Wat de penitentiaire inrichtingen betreft, was zij principieel van mening
dat het gevangeniswezen, het ten uitvoer leggen van straffen, een overheidstaak
is die ook door de overheid zelf moet worden uitgevoerd. Waarschijnlijk zal
het in Nederland niet zo efficiënt gaan als in landen waar het gevangeniswezen
is geprivatiseerd, maar de Nederlandse filosofie over bejegening van gevangenen
is nu eenmaal anders en gaat nu eenmaal verder dan in veel andere landen.
Er wordt in de VS weliswaar beter gedacht over de private dan de staatsgevangenissen,
maar dat wil nog niet zeggen dat ze voldoen aan de Nederlandse standaarden.
Dat alles neemt niet weg dat binnen het gevangeniswezen een soort concurrentie
wordt geïntroduceerd door het opstellen van gemiddelden waaraan de individuele
instelling zich kan afmeten. De instellingen die daarbij achterblijven worden
tot verbetering gestimuleerd. Ook komt er een systeem van kostprijsberekening.Het werken van gedetineerden heeft met name een socialiserende functie
en heeft niet tot doel gevangenissen geld te laten verdienen. Anderzijds zit
er wel een bedrijfsmatige kant aan, want de directeuren moeten voor de orders
zorgen. Zij proberen dat in een regionaal contact met bedrijven waarbij ook
wordt geprobeerd reëel te bezien hoeveel het vervaardigen van een product
in een gevangenis zou mogen kosten. Men moet zich wel realiseren dat het vaak
mensen zijn die helemaal niet gemotiveerd zijn om te werken en dat het mede
daarom al een volstrekt irreële kostprijsberekening is. Nadere gedachtewisselingDe heer Van Walsem (D66) dankte de bewindslieden voor hun toezegging
voor een regelmatige, ten minste halfjaarlijkse voortgangsrapportage.De coördinatiebevoegdheden zag hij nooit, alleen maar de coördinatietaken
en hij zou graag zien dat aan het verschil daartussen specifieke aandacht
werd besteed.De heer Remkes (VVD) vond het terecht dat de minister van EZ
sprak over een megaoperatie. In het kader van de hybride structuren is er
sprake van nog zo'n operatie, nl. het totstandkomen van de kaderwet. Het beeld
dat daarvan is ontstaan lijkt op het zwemmen in stroop en hij hoopte dat van
deze operatie niet eenzelfde beeld zal ontstaan, maar meer een van een voorwaarts
mars! Met de bewindslieden erkende en herkende hij wel de dilemma's; zowel
de mogelijke discussies met collega-bewindslieden – de minister van
EZ wees wat dat betreft terecht naar de Kamer, want in individuele fracties
doen zich soortgelijke spanningsvelden voor – als de discussies tussen
de verschillende overheden. Het leek hem daarom goed om als het
ware een Kamerbrede motie van aanmoediging werd ingediend, waarbij de Kamer
uitspreekt achter de hoofdlijnen van het rapport-Cohen te staan, aangeeft
dat de verschillende onderdelen moeten worden uitgevoerd en dat daarvoor een
uitvoeringsschema moet worden opgesteld. Hij vond de minister van Justitie te aarzelend met wetgeving. Het leek
hem zeer gewenst dat belanghebbende burgers de overheid op grond van wetgeving
kunnen aanspreken, een veel krachtiger instrument dan gedragsregels. Die kunnen
heel misschien nog wel als de rijksoverheid zichzelf toespreekt, maar zouden
wel eens veel minder effectief kunnen zijn waar het gaat om de medeoverheden.Met de heer Van der Ploeg was hij het eens dat te gemakkelijk en te vaak
wordt gesuggereerd dat de markt wel kan werken zonder overheid. Dat is onzin.
Het is de verantwoordelijkheid van de overheid om standaarden – zoals
in het geval van de gevangenissen – te definiëren en eventueel
aan te besteden. Zo kan de overheid de kwaliteit van projecten die zij in
het kader van de ontwikkelingssamenwerking wil laten uitvoeren definiëren
en laat de medefinancieringsorganisaties daar dan maar op inschrijven. Dat
kan zijns inziens de kwaliteit van de projecten en van de uitvoering alleen
maar ten goede komen. Dergelijk onorthodox denken over waar de verantwoordelijkheden
van de overheid en van de markt liggen zou wel eens een belangrijke lijn kunnen
zijn voor een tweede paars kabinet.De heer De Jong (CDA) begreep van de minister van EZ dat hij
dit een pragmatische en geen ideologische discussie vond, maar wees erop dat
pas met Cohen kan worden begonnen nadat is vastgesteld wat al dan niet een
publieke taak is. Dat kan nog de nodige ideologische discussies oproepen.
Inderdaad was hij het met de heer Van der Ploeg eens dat ook sommige publieke
taken heel goed marktconform kunnen worden uitgevoerd. Hij wilde de minister
niet opzadelen met de zelfvoorzieningsdiscussie, maar enige stimulans op dit
punt kan toch geen kwaad. Het zijn eigenlijk toch belendende percelen: enerzijds
de bijklussende overheid – daar gaat het nu om – en anderzijds
de klussende overheid die zich willens en wetens beschermt tegen een marktpartij
die het misschien net zo goed of zelfs nog wel beter kan. Ook dat kan toch
een heel interessant thema zijn.Bij de opmerking van de minister over het non-interventiebeginsel, niet
alleen binnen het kabinet, maar ook binnen fracties, kon hij zich wel iets
voorstellen. Als elk halfjaar de discussie hierover kan worden gevoerd op
basis van argumenten die in de voortgangsrapportage worden aangedragen, kunnen
deze ministers en deze commissie proberen hun collega's bij de les te houden.De heer Van den Berg (SGP) memoreerde dat hij niet alleen de
nodige zorgvuldigheid heeft bepleit, maar ook duidelijk heeft uitgesproken
op dit punt wetgeving noodzakelijk te achten, enerzijds vanwege de binding
van de medeoverheden en anderzijds inderdaad vanwege de bescherming van derden.De heer Van der Ploeg (PvdA) herhaalde dat in de uitvoering
een duidelijk markering moet worden aangebracht waar de overheid stopt en
de markt begint, hetgeen niet wil zeggen dat daar ook de rol van de overheid
stopt. De PvdA-fractie is tegen een bijklussende overheid en groot voorstander
van een actievere, regisserende, sturende, opdrachtgevende en toezichthoudende
overheid.Hij had begrepen dat er een nadere studie zal worden verricht naar de
yard stick competition in de collectieve sector en hij vond het verheugend
dat de minister van Justitie al in die richting gaat in het gevangeniswezen. Hij herhaalde eveneens het belang van een onafhankelijk toezicht en van
een voortvarende en kabinetsbrede aanpak en wat dit betreft ondersteunde hij
het idee van de Kamerbrede ondersteunende motie.De minister van Economische Zaken dankte de commissie voor
de brede steun. Het gaat niet alleen om een push vanuit het kabinet, maar
ook om een pull vanuit de Kamer.Hij zegde de heer De Jong toe zich nog eens in de kwestie van de zelfvoorziening
te zullen duiken, maar als de strijd op verschillende terreinen wordt aangegaan
wordt zij wel minder efficiënt.In antwoord op het verzoek van de heer Van der Ploeg had hij toegezegd
zijn collega van Binnenlandse Zaken de kwestie van de yard stick competition
binnen de overheid voor te leggen. Wie dan de daarop volgende brief zal ondertekenen
leek hem van minder belang dan de kwaliteit en de ambities daarvan.Het was de minister van Justitie duidelijk dat er grote behoefte
aan wetgeving op dit terrein bestaat. Ongetwijfeld zullen enkele organisaties
daar grote moeite mee hebben. Als medeoverheden eerst worden gestimuleerd
om op de markt te gaan en vervolgens worden geconfronteerd met wetgeving die
dat verbiedt, dan zal het enige tijd kosten voordat zij van de noodzaak daarvan
zijn overtuigd en eraan zijn gewend. Wat dat betreft zag zij het liefst als
eerste stap gedragsregels en vervolgens wetgeving.Bij de penitentiaire inrichtingen gaat het om twee discussies die niet
door elkaar mogen worden gehaald. De eerste is over de vraag of die al dan
niet moeten worden geprivatiseerd. Zij zou daartegen zijn, want in haar ogen
is en blijft dat een overheidstaak. De andere discussie gaat over datgene
wat in die gevangenissen kan worden gedaan en dat heeft op zich niets met
die privatiseringsdiscussie te maken. De eerste wilde zij dus niet voeren,
de tweede natuurlijk wel, want er was ook haar veel aan gelegen om het werken
in de gevangenissen op een goede manier te laten plaatsvinden, dus zonder
concurrentievervalsing. De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,H. VosDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste commissie van Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot11Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Blaauw (VVD), Van der Vlies (SGP),
H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA), Smits (CDA), Ter Veer (D66),
De Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD), Van Wingerden
(AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Hessing
(VVD), Crone (PvdA), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA),
Van Zuijlen (PvdA), Van Walsem (D66), Houda (PvdA), Hofstra (VVD). Plv. leden:
Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop (GPV), Woltjer (PvdA), Sterk
(PvdA), De Haan (CDA), Ybema (D66), Wolters (CDA), Lansink (CDA), Terpstra
(CDA), Weisglas (VVD), Verbugt (VVD), R. A. Meijer (groep-Nijpels), M. B.
Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe (SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget
(PvdA), Adelmund (PvdA), Roethof (D66), Feenstra (PvdA), Passtoors (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van
de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Aiking-van Wage- ningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), Koekkoek (CDA),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries (VVD), O. P.
G. Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Smits (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van Traa (PvdA), Van Heemst
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA),
R. A. Meijer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Biesheuvel (CDA), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA),
Roethof (D66), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD), De
Koning (D66), Apostolou (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-63.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl