Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2010; Brief ministers over het bericht dat het gebiedsverbod dat de burgemeester van Eindhoven heeft ingesteld voor een pedofiel, in afwachting van de bezwaarprocedure is geschorst door de voorzieningenrechter
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136703
 2009-2010
 
 32 123 VI
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 65
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE, EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 3 november 2009
 
 In de Regeling van Werkzaamheden van dinsdag 27 oktober jl. heeft
uw Kamer besloten tot een spoeddebat over het bericht dat het gebiedsverbod
dat de burgemeester van Eindhoven heeft ingesteld voor een pedofiel, in afwachting
van de bezwaarprocedure is geschorst door de voorzieningenrechter. Deze brief
dient ter voorbereiding op dit spoeddebat.
 Feitenrelaas
 De heer Van der V. werd op 22 juni 2009 door het Gerechtshof te ’s Hertogenbosch,
in verband met ontucht met kinderen jonger dan 16 jaar veroordeeld tot 36
maanden gevangenisstraf waarvan 9 maanden voorwaardelijk met een proeftijd
van 5 jaren. Als bijzondere voorwaarde is opgelegd dat Van der V. zich
gedurende die proeftijd dient te stellen onder het toezicht van de Reclassering
Nederland en zich moet gedragen naar de voorschriften en aanwijzingen door
de Reclassering aan hem gegeven. Na de uitspraak heeft Van der V. cassatie
ingediend tegen het arrest.
 
 Op 20 september jl. had Van der V. de 27 maanden uitgezeten in voorlopige
hechtenis en is hij in vrijheid gesteld, overeenkomstig het bepaalde in het
arrest van het hof. De bijzondere voorwaarde van reclasseringstoezicht wordt
van kracht gedurende de proeftijd. Op grond van artikel 14b wetboek van strafrecht
gaat een proeftijd in wanneer de uitspraak onherroepelijk is geworden. Door
het instellen van beroep in cassatie door Van der V., is het arrest van het
Gerechtshof nog niet onherroepelijk en is de proeftijd nog niet ingegaan.
Daardoor is ook de bijzondere voorwaarde van reclasseringstoezicht nog niet
van kracht.
 
 Gezien het bovenstaande kon naleving van de bijzondere voorwaarden zoals
aan Van der V. opgelegd bij arrest van het Gerechtshof, hangende het cassatieberoep
niet worden afgedwongen. 
 
 De burgemeester van Eindhoven is over deze casus geïnformeerd in
het kader van de nazorgtrajecten. Die stelde zich op het standpunt dat de
vrijwillige afspraken die Van der V. met de reclassering wilde maken,
onvoldoende basis vormden om de vrees voor verstoring van de openbare orde
weg te nemen. Terugkeer van Van der V. naar zijn oude woonwijk zonder
verplicht reclasseringstoezicht was, aldus de burgemeester, ongewenst uit
oogpunt van mogelijke verstoring van de openbare orde. Toen gesprekken tussen
gemeente en Van der V. niet leidden tot een bindende overeenkomst, heeft
de burgemeester op 16 september jl. een gebiedsverbod ingesteld op grond
van artikel 172 van de gemeentewet.
 
 Op 21 september jl. heeft Van der V. vrijwillig afspraken gemaakt
met de reclassering. Daartoe is een overeenkomst getekend. Hij zou contact
met slachtoffers vermijden en twee keer per week contact met de reclassering
hebben. Tijdens de contacten met de reclassering zou hij zich laten begeleiden
en zijn behandelmogelijkheden laten onderzoeken door de GGZ. Hiermee werden
begeleiding van en toezicht op de veroordeelde vormgegeven.
 
 Tegen het besluit van de burgemeester heeft Van der V. op 29 september
bezwaar gemaakt. In de voorlopige voorzieningenprocedure die Van der V. heeft
aangespannen, heeft de voorzieningenrechter op 27 oktober het bevel geschorst.
De voorzieningenrechter sprak uit dat de omstandigheid dat kan worden gesteld
dat de vrees voor het wederom plegen van strafbare feiten – vanuit strafrechtelijk
oogpunt bezien – een ernstige inbreuk op de rechtsorde zal vormen, niet
met zich brengt dat ook de openbare orde in het geding is. Voorts heeft de
burgemeester naar het oordeel van de rechter onvoldoende onderbouwd waarom
voor een verstoring van de openbare orde zou moeten worden gevreesd. Omdat
de ordeverstorende gedragingen van derden worden verwacht en niet van Van
der V., is de burgemeester niet bevoegd een bevel aan Van der V.
op te leggen.
 
 De burgemeester moet nog een besluit nemen op het bezwaarschrift van Van
der V. met betrekking tot het gebiedsverbod. Als de burgemeester het bezwaar
afwijst en de gebiedsontzegging handhaaft, kan Van der V. in beroep gaan
bij de rechtbank (bodemprocedure).
 Beleid
 Kwesties rond de terugkeer van pedoseksuelen in de maatschappij hebben
de volle aandacht van het kabinet, zoals onder meer tot uitdrukking komt in
de brief over de terugkeer van pedoseksuelen in de maatschappij (8 oktober
2009, Kamerstuk 32 123 VI, nr. 9). Wij hebben daarom begrip
voor de verantwoordelijkheid die de burgemeester heeft gevoeld voor de mogelijke
maatschappelijke ophef die de terugkeer van Van der V. zou hebben kunnen veroorzaken.
Op dit moment vindt een pilot Bestuurlijke Informatievoorziening plaats aan
gemeenten inzake ex-gedetineerden. Deze informatie moet bijdragen aan het
voorkomen van verstoringen van openbare orde en veiligheid bij terugkeer van
zware gewelds- of zedendelinquenten in de maatschappij. Aandachtspunt hierbij
is op welke wijze de informatie in de praktijk wordt benut om de terugkeer
goed te laten verlopen. Een ander aandachtspunt is, zoals de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het algemeen overleg met de Vaste
Commissie voor BZK op 30 september jl. heeft aangegeven, welke mogelijkheden
de burgemeester heeft om op basis van de verkregen informatie een gerede belangenafweging
te maken en te handelen. In het tweede kwartaal van 2010 zullen de resultaten
worden opgeleverd. Op basis daarvan kan worden besloten over het vervolg.
Wij onderkennen hierbij het dilemma dat burgemeesters wel worden geïnformeerd,
maar een beperkt handelingsperspectief hebben. Naar verwachting biedt de evaluatie waardevolle inzichten over dit dilemma. Voorafgaand aan de
proef is met burgemeesters overeengekomen de uitkomsten van de evaluatie af
te wachten. Vragen over het intrumentarium en de bevoegdheden van de burgemeester
zullen deel uitmaken van de evaluatie.
 
 Dit staat naast de mogelijkheid van de rechter om voorwaarden op te leggen
in het kader van de schorsing van de voorlopige hechtenis of in het kader
van een veroordeling tot een voorwaardelijke straf. Met een wetsvoorstel dat
thans bij de Raad van State aanhangig is, wordt de regeling van de voorwaardelijke
straffen versterkt en aangescherpt. De voorwaarden betreffen bijvoorbeeld
een locatieverbod, een contactverbod of een verplichting zich onder behandeling
te stellen van een zorginstelling. De voorwaardelijke straf gecombineerd met
reclasseringstoezicht is een belangrijk element in ons beleid om recidive
terug te dringen. Strikt reclasseringstoezicht is noodzakelijk voor de geloofwaardigheid
van de voorwaardelijke straf. Cruciaal voor een goede werking van voorwaardelijke
sancties is, dat er consequenties volgen op het niet naleven van de voorwaarden.
Wij wijzen hierbij ook op het nieuwe reclasseringstoezicht, aan de architectuur
waarvan momenteel de laatste hand wordt gelegd. Op korte termijn zullen wij
uw Kamer hierover nader informeren.
 Wetgeving
 Tenuitvoerlegging van dwingend reclasseringstoezicht is pas mogelijk nadat
de rechterlijke uitspraak onherroepelijk is geworden. In gevallen als het
onderhavige is dat een ongewenste situatie, want het toezicht kon niet worden
opgelegd, terwijl betrokkene wel op vrije voeten werd gesteld. Gezien dit
belang zal worden bezien op welke wijze de wetgeving zodanig kan worden aangepast
dat in nader te bepalen gevallen de rechter op vordering van de officier van
justitie kan bepalen dat de tenuitvoerlegging van maatregelen die gericht
zijn op het beperken van recidivegevaar eerder plaatsvindt. Van belang hierbij
is het internationaal geldende beginsel van onschuldspresumptie. Een soortgelijke
afweging doet zich voor bij het aan uw Kamer gezonden wetsvoorstel Aanpassing
tbs met voorwaarden (Kamerstuk 31 823, nr. 2). Uit in dat kader
uitgevoerd onderzoek is gebleken dat een ernstig delict gepleegd in een toezichtloze
periode, zeer grote maatschappelijke onrust teweeg brengt. Ook is gebleken
dat de kans op recidive toeneemt naarmate deze toezichtloze periode langer
duurt. Daarom is in dit wetsvoorstel voorzien dat de rechter in geval van
tbs met voorwaarden met een combinatievonnis kan bepalen dat de tbs met voorwaarden
bij voorraad uitvoerbaar is, ter voorkoming van de zogenaamde toezichtsloze
periode. Een zorgvuldige toepassing daarvan is van belang.
 
 Naast bovenstaand onderzoek is het van belang te vermelden dat de minister
van Justitie een wetsvoorstel in consultatie zal geven dat het de rechter
mogelijk maakt een locatie- of contactverbod niet als voorwaarde bij een voorwaardelijke
straf, maar als zelfstandige maatregel op te leggen. Hierin wordt de modaliteit
van directe tenuitvoerlegging opgenomen.
 
 Met bovengenoemde maatregelen zal de problematiek die hiervoor is besproken
op een goede wijze kunnen worden aangepakt.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst