Raad voor Concurrentievermogen; Brief minister met geannoteerde agenda Raad voor Concurrentievermogen; 3-4 december 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138001
 2009-2010
 
 21 501-30
 Raad voor Concurrentievermogen
 
 
 
 
 Nr. 
 217
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 27 november 2009
 
 Mede namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bied ik u
hierbij de geannoteerde agenda van de Raad voor Concurrentievermogen van 3
en 4 december a.s. aan. In de bijlage vindt u een toelichting per onderwerp.
 
 Tijdens het gedeelte over onderzoek op 3 december zal de Raad naar
verwachting conclusies aannemen over de toekomstige prioriteiten voor Europees
onderzoek, over de toekomst van ICT-onderzoek, innovatie en infrastructuren,
en over de voortgang van het Gezamenlijk Programmeren van onderzoek. Daarnaast
zal de Raad naar verwachting een resolutie aannemen over versterkte aansturing
van de Europese Onderzoeksruimte (ERA).
 
 Tijdens het gedeelte over consumenten, interne markt en industrie op 3
en 4 december is er een beleidsdebat over het voorstel voor de richtlijn
consumentenrechten. Daarnaast zal de Raad streven naar een algemene oriëntatie
en conclusies over het gemeenschapsoctrooi en een systeem voor geschillenbeslechting.
Ook wordt gestreefd naar een politiek akkoord over het voorstel voor de verordening
voor een Europese BV. Daarnaast zal de Raad naar verwachting conclusies aannemen
over de Lissabonstrategie post 2010, het EU-programma Betere Regelgeving en
prioriteiten voor de Interne Markt.
 
 Onder het agendapunt «Diversen» zullen Commissie en Voorzitterschap
informeren over de stand van zaken van ITER, over de Commissiemededeling «Investeringen
in de ontwikkeling van koolstofarme technologieën», over het gezamenlijke
R&D-programma Baltische Zee (artikel 169-initiatief Bonus), over de Commissiemededeling «Global
Monitoring voor milieu en veiligheid» (GMES), over de Commissiemededeling
grensoverschrijdende elektronische handel, over Betere Regelgeving, Kansspelen, Google Books, en over de Verordening geharmoniseerde voorwaarden
voor het op de markt brengen van bouwproducten. Een aantal lidstaten zal informeren
over de laatste ontwikkelingen rond Opel/General Motors en over
het voorstel voor het project Extreme Light Infrastructure. Tenslotte zal het inkomende Spaanse EU-voorzitterschap een toelichting
geven op haar werkprogramma.
 
 Tijdens het AO over de Lissabonstrategie na 2010 op 11 november jl.
en het AO Innovatie op 17 november jl. heb ik uw Kamer toegezegd u nader
te informeren over het Achtste Kaderprogramma, dat in 2014 van start zal gaan.
Ik ga hier in mijn reactie op de aanbevelingen van het rapport «Impact
Europese kaderprogramma’s in Nederland» van Technopolis nader
op in. Deze reactie komt uw Kamer separaat toe.
 
 De minister van Economische Zaken,
 M. J. A. van der Hoeven
 
 Bijlage: Agenda Raad voor Concurrentievermogen 3 en 4 december
2009
 
 
 
 
 
 
 
 Gedeelte onderzoek
 
 Aard van de Raadsbespreking
 
 
 Toekomstige prioriteiten voor Europees onderzoek
 Gedachtewisseling en Raadsconclusies 
 
 
 Versterkte aansturing van de Europese Onderzoeksruimte
 Raadsresolutie
 
 
 Toekomst van ICT-onderzoek, innovatie en infrastructuren
 Raadsconclusies 
 
 
 Voortgang Gezamenlijk programmeren
 Raadsconclusies 
 
 
 
 
 
 
 
 Gedeelte consumenten,
interne markt en industrie
 
 
 
 Voorstel voor richtlijn consumentenrechten
 Beleidsdebat 
 
 
 Gemeenschapsoctrooi en een systeem voor geschillenbeslechting
 Algemene oriëntatie en Raadsconclusies 
 
 
 Verordening Europese BV
 Politiek akkoord
 
 
 Post 2010 Lissabonstrategie
 Raadsconclusies 
 
 
 Betere Regelgeving
 Raadsconclusies 
 
 
 Prioriteiten voor de Interne Markt
 Raadsconclusies
 
 
 
 
 Toekomstige prioriteiten voor Europees onderzoek Raadsconclusies
 De Raad zal waarschijnlijk conclusies aannemen over de richting van de
toekomstige prioriteiten van de Europese onderzoeksruimte in de opvolger van
de Lissabonstrategie.
 
 De conceptconclusies vormen een nadere concretisering van de reeds bestaande
prioriteiten binnen de Europese onderzoeksruimte (ERA), waarbij een sterke
koppeling gelegd wordt met maatschappelijke uitdagingen en samenhang van beleid
binnen de kennisdriehoek. De conceptconclusies geven aan hoe deze twee aspecten
verwerkt kunnen worden door de bestaande actielijnen voor de ERA verder te
verbeteren en te versterken. Hierbij wordt benadrukt dat de diverse beleidsactiviteiten
in veel gevallen op nationaal dan wel regionaal niveau moeten worden opgepakt
conform het subsidiariteitprincipe. Verder wordt voorgesteld om een beperkt
aantal ambitieuze doelstellingen te formuleren om de voortgang van de ERA
te meten.
 
 Nederland onderschrijft het belang van een focus op maatschappelijke uitdagingen.
Deze uitdagingen vergen een Europese en bredere internationale aanpak, waarbij
inzet op onderzoek en innovatie is vereist. De koppeling met de maatschappelijke
uitdagingen zal tevens het draagvlak voor investeringen in onderzoek vergroten.
Deze focus op maatschappelijke uitdagingen moet zodanig worden vormgegeven
dat de investeringen in onderzoek uiteindelijk zullen bijdragen aan het verbeteren
van het Europese concurrentievermogen. Hiervoor is het van belang dat binnen
het gestelde kader van maatschappelijke uitdagingen de kwaliteit van het onderzoek
voorop staat. Voor het vergroten van het draagvlak moet het instrumentarium
verder worden gestroomlijnd en vereenvoudigd. Dit is ook opgenomen in de Raadsconclusies.
Voor deze stroomlijning en vereenvoudiging moeten de diverse beleidsinitiatieven
binnen de kennisdriehoek beter op elkaar afgestemd worden, zonder dat hier
zware coördinatiemechanismen op worden gezet. Van belang is dat aan de
verschillende onderdelen van de kennisdriehoek in het Verdrag van Lissabon
verschillende bevoegdheden tussen de lidstaten en de EU worden toebedeeld.
Zo is onderzoek een gedeelde verantwoordelijkheid en blijven onderwijs en
industrie nationale bevoegdheden, waarbij de EU voornamelijk een coördinerende
of ondersteunende bevoegdheid kent. Wat betreft de doelstellingen voor de
ERA is Nederland van mening dat er daarbij een duidelijke relatie moet worden
gelegd met de Lissabonstrategie na 2010. In lijn met de Kabinetsreactie op
het SER-advies over de Lissabonstrategie na 2010 pleit Nederland
bij het realiseren van de Europese onderzoeksruimte voor een beperkt aantal
ambitieuze doelstellingen, waarbij het mogelijk moet zijn tussen de lidstaten
te differentiëren.
 Versterkte aansturing van de Europese onderzoeksruimte
Raadsresolutie
 Onder het agendapunt «versterkte aansturing van de Europese onderzoeksruimte»
zal naar verwachting een Resolutie worden aangenomen over de governance (aansturing) van de Europese onderzoeksruimte (ERA).
 
 In deze concept-Raadsresolutie worden de belangrijkste uitgangspunten
beschreven voor de aansturing van de ontwikkeling van de ERA. De nadruk in
de concept-Raadsresolutie ligt op het vergroten van de complementariteit en
synergie van het onderzoeksbeleid met het innovatie- en onderwijsbeleid (de
zogenaamde kennisdriehoek). Tevens wordt de betrokkenheid van stakeholders benadrukt, evenals het belang van een betere communicatie
over de verworvenheden van de ERA naar het grote publiek. Ook wordt benadrukt
dat het Europese Parlement beter betrokken dient te worden bij de ontwikkeling
van de ERA. In de concept-Raadsresolutie wordt verder de aanpassing van het
mandaat van CREST onder het komende Spaanse EU-voorzitterschap aangekondigd.
CREST is het adviescomité over wetenschappelijk en technologisch onderzoek
aan zowel de Raad voor Concurrentievermogen als aan de Europese Commissie.
Dit comité krijgt met de aanpassing van het mandaat een belangrijke
rol in de aansturing van de ontwikkeling van de ERA. Het vorige mandaat dateerde
uit 1995 en moet worden aangepast aan de ontwikkelingen sindsdien, zoals de
opvolger van de Lissabonstrategie en de implicaties van het Verdrag van Lissabon.
 
 Nederland steunt de concept-Raadsresolutie over de ERA-governance inclusief de aankondiging van het vernieuwde CREST-mandaat.
CREST moet zich daarbij met name richten op het volgen van de strategische
ontwikkeling van de ERA op zowel EU-niveau als op nationaal niveau. Het comité
zal advies geven over zowel de voortgang van de implementatie van huidige
initiatieven als over nieuwe initiatieven die noodzakelijk zijn om de ERA
te versterken en uit te bouwen. Het Zweedse Voorzitterschap had aanvankelijk
in december het CREST-mandaat willen aanpassen. Een aantal lidstaten, waaronder
Nederland, vond het daarvoor echter te vroeg. Door de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van lidstaten en Commissie voor de ontwikkeling van de Europese Onderzoeksruimte,
die in het Verdrag van Lissabon is op genomen, lijkt het raadzaam om eerst
de samenstelling van de nieuwe Commissie af te wachten alvorens dit mandaat
aan te passen.
 Toekomst van ICT-onderzoek, -innovatie en -infrastructuren
Raadsconclusies
 De Raad zal naar verwachting conclusies aannemen die zijn gebaseerd op
drie mededelingen van de Commissie: een strategie voor Onderzoek & Ontwikkeling
(O&O) en innovatie op ICT-gebied in Europa, infrastructuren voor e-wetenschap
en een mededeling inzake ICT-grenzen verleggen.
 
 De conceptconclusies gaan op de bovengenoemde drie mededelingen in. In
de mededeling over O&O en innovatie op ICT-gebied benadrukt de Commissie
het belang van een strategie voor een sterkere ICT-markt in Europa. De lidstaten
en marktpartijen worden opgeroepen om gezamenlijk meer financiële middelen
ter beschikking te stellen en beter samen te werken op het gebied van ICT-onderzoek,
-ontwikkeling en -innovatie. Inde mededeling over ICT-infrastructuren
voor e-wetenschap benadrukt de Commissie de strategische rol van ICT-infrastructuren
voor de ontwikkeling van het Europese onderzoek- en innovatiebeleid. De mededeling
roept de lidstaten, de Commissie en de wetenschapswereld op gezamenlijk sterk
in te zetten op het tot stand brengen en op niveau houden van ICT-infrastructuren
van wereldklasse. In de mededeling inzake het verleggen van ICT-grenzen benadrukt
de Commissie het belang van technologieën van de toekomst of in opkomst,
speciaal in het domein van informatie- en communicatietechnologie, voor de
(toekomstige) concurrentiepositie van de EU.
 
 De Raad benadrukt in haar conceptconclusies het belang van ICT voor economische
groei, innovatie en voor sociale veranderingen. Om de potentie van ICT ten
volle te benutten is het echter nodig obstakels weg te nemen, samenwerking
te verbeteren en fragmentering tegen te gaan. De Raad roept daarom op tot
beter geïntegreerd beleid omtrent ICT, kennisontwikkeling en onderzoek.
Zij nodigt lidstaten uit om hun steun aan ICT-onderzoek en -innovatie te verhogen,
zowel op nationaal als EU-niveau en intensievere inspanningen te leveren in
het bouwen van clusters op het gebied van onderzoek en innovatie. De Commissie
wordt uitgenodigd om initiatieven te ontwikkelen voor onderzoeksintensieve
bedrijven in het MKB, initiatieven te ontwikkelen om meer jonge mensen te
interesseren voor ICT-onderzoek, synergie te creëren tussen instrumenten
op verschillende niveaus en via onder meer openbare aanbesteding innovatie
te bevorderen.
 
 Nederland kan instemmen met de conceptconclusies. Nederland kan over het
algemeen instemmen met de door de Commissie voorgestelde acties en maatregelen.
Nederland erkent al jaren het maatschappelijke en economische belang van ICT
voor burgers en bedrijven, de overheid, kennisinstellingen en maatschappelijke
organisaties zoals geformuleerd in de ICT Agenda 2008–2011 en het kabinetsproject
Nederland Ondernemend Innovatieland. Door wetenschap te versterken en innovatie
te bevorderen speelt ICT een belangrijke rol in de Europese doelstellingen
voor duurzame groei en banen.
 Gezamenlijk Programmeren van onderzoek Raadsconclusies
 De Raad neemt naar verwachting conclusies aan over de voortgang die gemaakt
is met het Gezamenlijk Programmeren van onderzoek. Dit betreft onder meer
de voortgang van het Gezamenlijk Programmeren-initiatief op het terrein van
Neurodegeneratieve ziekten, in het bijzonder Alzheimer. Daarnaast neemt de
Raad conclusies aan over de voortgang die gemaakt is met het identificeren
en onderbouwen van Europese of mondiale maatschappelijke uitdagingen die zich
lenen als thema voor Gezamenlijk Programmeren.
 
 Door middel van Gezamenlijk Programmeren beoogt de Raad nationaal onderzoeksbeleid
van de lidstaten op het gebied van een aantal maatschappelijke uitdagingen
af te stemmen. Lidstaten zijn door de Raad voor Concurrentievermogen op 2 december
2008 uitgedaagd om 1) een aantal maatschappelijke thema’s te identificeren
voor Gezamenlijk Programmeren, 2) binnen deze thema’s een gemeenschappelijke
visie op te stellen, en 3) deze visie te vertalen in strategische onderzoeksagenda’s.
Deze onderzoeksagenda’s fungeren als overkoepelend kader voor een beter
gecoördineerde, gezamenlijke inzet van intergouvernementele, nationale
en regionale programma’s.
 
 Gelijktijdig heeft de Raad op 2 december 2008 de lidstaten opgeroepen
om reeds te starten met een Gezamenlijk Programmeren-proefinitiatief op het
gebied neurodegeneratieve ziekten, in het bijzonder de ziekte van Alzheimer.
De Commissie heeft in dit verband op 22 juli 2009 een voorstel voor aanbeveling
aan de Raad uitgebracht, waarin zij de lidstaten uitnodigt en stimuleert tot
nadere samenwerking bij het opstellen van een Europese Strategische Onderzoeksagenda
op dit gebied. Deze onderzoeksagenda omvat onder meer de volgende activiteiten:
 – Het identificeren van onderzoeksgebieden die door Europese afstemming
voordeel kunnen hebben voor de lidstaten
 – Het delen van onderzoeksinfrastructuren door EU-onderzoeksgroepen
 – Het uitwisselen van best practices
op het gebied van zorg voor mensen met deze ziekten
 – Het identificeren en uitwisselen van informatie over relevante
nationale onderzoeksprogramma’s.
 
 De Raad zal naar verwachting de relevantie benadrukken van Gezamenlijk
Programmeren op het terrein van neurodegeneratieve ziekten, in het bijzonder
de ziekte van Alzheimer. In Europa lijden volgens cijfers van de Commissie
meer dan 7 miljoen mensen aan de ziekte van Alzheimer en daaraan gerelateerde
ziekten. De verwachting is dat deze cijfers in 2020 behoorlijk hoger zijn
vanwege de toenemende levensverwachting. De Raad erkent dat lidstaten dit
niet individueel op kunnen lossen en verwelkomt daarom het Gezamenlijk Programmeren-initiatief
op het terrein van neurodegeneratieve ziekten, in het bijzonder Alzheimer.
De Raad nodigt de lidstaten uit om een gezamenlijke visie, een strategische
onderzoeksagenda een gezamenlijke managementstructuur te ontwikkelen.
 
 De Raad zal naar verwachting de voortgang die is gemaakt met betrekking
tot het identificeren en onderbouwen van een eerste aantal thema’s voor
Gezamenlijk Programmeren verwelkomen. De drie thema’s die zijn geïdentificeerd
1) landbouw, voedselzekerheid en klimaatverandering, 2) gezondheid, voeding
en de preventie van dieetgerelateerde ziekten, en 3) cultureel erfgoed. De
Raad nodigt de Commissie uit om de lancering van Gezamenlijk Programmeren-initiatieven
voor deze thema’s voor te bereiden, zodat de Raad deze initiatieven
daadwerkelijk kan lanceren. De Raad zal daarnaast naar verwachting inzetten
op verdere identificatie van thema’s.
 
 Nederland steunt het streven naar meer coördinatie tussen nationale
onderzoeksprogramma’s van de lidstaten en de grondgedachte van Gezamenlijk
Programmeren om een verbinding te leggen tussen de Europese onderzoeksruimte
en maatschappelijke vraagstukken. Vanwege het grote maatschappelijke belang
wil Nederland zich inzetten voor het gezamenlijk programmeren van Alzheimer-onderzoek
op Europees niveau.
 
 De drie thema’s die op dit moment geïdentificeerd zijn, kunnen
op Nederlandse instemming rekenen. De thema’s adresseren alle drie een
Europese of mondiale maatschappelijke uitdaging. Nederland heeft een coördinerende
rol voor het thema «gezondheid, voeding en de preventie van dieetgerelateerde
ziekten». Dit thema sluit goed aan bij een breed scala van bestaande
Nederlandse onderzoeksprogramma’s, zoals het EZ-innovatieprogramma Food
Nutrition Delta, de ZonMW-programma’s op het terrein van preventie,
voeding chronische ziekten en systeembiologie en de onderzoeksprogrammering
van TNO en Wageningen Universiteit/Dienst Landbouwkundig Onderzoek (WUR/DLO)
op gezonde voeding. Nederland wil daarnaast graag betrokken blijven bij de
verdere uitwerking van het initiatief «landbouw, voedselzekerheid en
klimaatverandering», waarvoor Nederland eveneens een goed ontwikkelde
reeds bestaande onderzoeksprogrammering kent m.n. binnen WUR/DLO. Nederland
is op dit moment ook betrokken bij het initiatief «cultureel
erfgoed». Nederland heeft enkele onderzoeksprogramma’s in huis
die relevant zijn voor dit initiatief, in het bijzonder de NWO-programma’s
omtrent archeologisch onderzoek en het in ontwikkeling zijnde NWO-programma «science
for arts». Nederland staat sympathiek tegenover dit voorstel en wil
betrokken blijven, maar nog geen definitieve toezeggingen doen. Nederland
hecht er aan dat in 2010 verder wordt gegaan met de identificatie van thema’s.
Nederland kan instemmen met de conceptconclusies.
 Richtlijn Consumentenrechten Beleidsdebat
 De Raad zal aan de hand van discussievragen een beleidsdebat voeren over
het richtlijnvoorstel ter herziening van het Europese consumentenrecht. Naar
verwachting zal de discussie zich voornamelijk richten op de bepalingen over
koop op afstand en colportage en de rechtsmiddelen die de consument hierbij
kan inroepen. Ook de reikwijdte van de richtlijn en de bepalingen over non-conformiteit
(wettelijke garantietermijn) komen waarschijnlijk aan de orde.
 
 Het richtlijnvoorstel voegt vier bestaande richtlijnen, te weten: de richtlijn
Verkoop op afstand; de richtlijn Colportage; de richtlijn Consumentenkoop;
en de richtlijn Oneerlijke bedingen, samen tot één nieuw kaderinstrument.
Het belangrijkste doel van de herziening is het realiseren van een interne
markt voor consumenten, waar naar het juiste evenwicht wordt gezocht tussen
een hoog beschermingsniveau van de consument en het concurrentievermogen van
het bedrijfsleven. De ontwerprichtlijn richt zich op verbetering, vereenvoudiging
en actualisering van het bestaande Europese consumentenrecht. Het gaat concreet
om informatieverplichtingen, het herroepingsrecht (bedenktijd voor consument)
bij verkoop op afstand en colportage, de non-conformiteitsbepalingen (wettelijke
garantie) en de algemene voorwaarden.
 
 Nederland acht het een goed moment om op politiek niveau een strategisch
debat over de ontwerprichtlijn te voeren. Dit vormt een nieuwe stap voorwaarts
in het onderhandelingsproces. Nederland zal de doelstellingen van de richtlijn
steunen en blijft het belang van het voltooien van de interne markt voor consumenten
en bedrijven onderschrijven. Nederland steunt het streven naar volledige harmonisatie
van het voorstel en zet daarbij in op een juist evenwicht tussen een hoog
niveau van consumentenbescherming en het verbeteren van het concurrentievermogen
van het bedrijfsleven. Het afgelopen half jaar hebben de onderhandelingen
in Brussel op ambtelijk niveau zich toegespitst op de regeling inzake non-conformiteit,
de reikwijdte van de richtlijn en de regeling inzake buiten verkoopruimten
en op afstand gesloten overeenkomsten. De zwarte en grijze lijst binnen de
algemene voorwaarden zijn nog geen onderwerp van bespreking geweest.
 
 Nederland heeft speciale aandacht voor de non-conformiteitsregeling in
de richtlijn, om een gelijkwaardig beschermingsniveau te realiseren op dit
punt als de huidige nationale regeling biedt. Nederland zet zich in om hiervoor
een passende oplossing te vinden, waarbij de uitwerking van de regeling op
duurzame goederen een belangrijk aandachtspunt is. De wettelijke garantietermijn
zal moeten worden gezien in onderlinge samenhang met de bewijslast en de rechtsmiddelen
die de consument heeft.
 
 Ten aanzien van het totaalpakket van rechten en plichten op het gebied
van informatieverplichtingen en het herroepingsrecht wenst Nederland dat een
goede balans wordt gevonden tussen een hoog niveau van consumentenbescherming
en het tegengaan van onnodige administratieve lastenverzwaring
voor ondernemers. Nederland is hierbij voorstander van een vaste termijn voor
het herroepingsrecht voor zowel colportageovereenkomsten als op afstand gesloten
overeenkomsten. Daarnaast zal Nederland erop aandringen dat de richtlijn ten
aanzien van het aanvangsmoment van de herroepingstermijn duidelijkheid verschaft.
Wat de reikwijdte van de ontwerprichtlijn betreft, is het Nederlandse standpunt
dat het voorstel vooralsnog onvoldoende duidelijkheid biedt over de verhouding
met sectorspecifieke communautaire regelgeving en met de dienstenrichtlijn.
Nederland zal hier aandacht voor vragen.
 Gemeenschapsoctrooi en een systeem voor geschillenbeslechting
Algemene Oriëntatie en Raadsconclusies
 De Raad zal worden gevraagd om een algemene oriëntatie overeen te
komen ten aanzien van de Verordening Gemeenschapsoctrooi. Dit is een informeel
akkoord van de Raad, voorafgaand aan de opinie van het EP, die met de inwerkingtreding
van het Verdrag van Lissabon medebeslissingsrecht krijgt over het Gemeenschapsoctrooi.
Daarnaast zal de Raad worden gevraagd conclusies aan te nemen ten aanzien
van een aantal belangrijke aspecten van de regeling voor geschilbeslechting
en een aantal aspecten van het Gemeenschapsoctrooi die buiten de Verordening
vallen.
 Wat vooraf ging
 Het huidige octrooisysteem in Europa is erg versnipperd, ingewikkeld,
kostbaar en leidt tot grote rechtsonzekerheid. Op dit moment hebben uitvinders
die hun uitvinding in meerdere lidstaten willen beschermen de keuze tussen
aparte nationale octrooien of een Europees octrooi. Europese octrooien worden
verleend door het Europees Octrooibureau (EOB) dat is opgericht in het kader
van het Europees Octrooi Verdrag (EOV). Bij het EOV zijn nu 36 landen aangesloten.
Het probleem met het Europese octrooi is dat dit na verlening feitelijk uiteen
valt in een bundel afzonderlijke nationale octrooirechten, die ook weer eens
afzonderlijk in iedere lidstaat moet worden gehandhaafd in geval van een geschil.
Dit betekent duplicatie van octrooirechten en mogelijk parallelle octrooirechtzaken,
met niet altijd een gelijkluidend eindvonnis. Een goed Gemeenschapsoctrooi,
met een bijbehorend systeem voor geschilbeslechting, kan hiervoor een oplossing
bieden.
 
 Op basis van een Commissievoorstel van 2000 bereikte de Raad in 2003 een
politiek akkoord, dat echter door het bedrijfsleven werd afgewezen. Voornaamste
bezwaren waren het uitgebreide talenregime (verleende octrooien moesten in
deze opzet, op kosten van de rechthebbende in alle Gemeenschapstalen worden
vertaald) en de zeer centralistische onderbrenging van de rechtspraak bij
het Hof van Justitie. In 2007 stelde de Commissie, na een uitgebreide stakeholders-consultatie, voor om opnieuw te proberen
het Gemeenschapsoctrooi tot stand te brengen. Sindsdien wordt langs twee parallelle
wegen verder gewerkt aan de realisatie van zowel een uniform systeem voor
geschillenbeslechting als het gemeenschapsoctrooi, met als einddoel dat beide
gelijktijdig in werking zullen treden.
 
 De opeenvolgende voorzitterschappen hebben deze gedachte verder uitgewerkt,
hetgeen heeft geresulteerd in een herziene tekst voor een Verordening Gemeenschapsoctrooi
en een voorstel voor een «gemengde overeenkomst» met betrekking
tot de beslechting van octrooigeschillen. Dit laatste betreft de oprichting
van een gespecialiseerd Octrooigerecht in het kader van het EOV, dat naast
de toekomstige Gemeenschapsoctrooien ook zal mogen oordelen over de bestaande
Europese octrooien. De overeenkomst wordt «gemengd» genoemd omdat
het gaat om een internationale overeenkomst, waarbij naast de
EU-lidstaten ook derde landen zijn betrokken. Over het idee van een gemengde
overeenkomst is door de Raad advies gevraagd aan het Hof van Justitie. Het
advies wordt in het voorjaar van 2010 verwacht.
 Inhoud van het voorliggende pakket
 Met het voorliggende pakket probeert het Zweeds Voorzitterschap op een
aantal belangrijke punten tot een akkoord te komen. Er is echter nog geen
algeheel akkoord mogelijk, vanwege de nog lopende adviesaanvraag aan het Hof
van Justitie over de verenigbaarheid van de beoogde gemengde overeenkomst
tot oprichting van een Europees Octrooigerecht, met het EG-Verdrag (geschilbeslechting).
Daarom heeft het Voorzitterschap Raadsconclusies opgesteld, met uitzondering
van die onderdelen die het onderwerp zijn van advisering.
 
 Ook het talenregime van het Gemeenschapsoctrooi is nog geen onderdeel
van het voorliggende pakket. Dit zou dan in een later stadium geregeld moeten
worden in een aparte Verordening. De strategie van het Zweedse Voorzitterschap
is om eerst op zoveel mogelijk andere belangrijkste aspecten tot een akkoord
te komen, om zo aan het eind van het proces de druk op dit extreem politiek
gevoelige punt te kunnen opvoeren.
 Geschilbeslechting
 Ten aanzien van geschilbeslechting wordt in de conceptconclusies onder
andere vorm gegeven aan de inrichting van het in te stellen gespecialiseerd
Octrooigerecht, waarbij hoge kwaliteitseisen worden gesteld aan rechters,
gebruik wordt gemaakt van een multinationale samenstelling van rechters en
technische rechters in de regionale en lokale divisies van het Gerecht, om
zo de kwaliteit van alle divisies te waarborgen. Tevens wordt richting gegeven
aan de financiering van het systeem, waarbij een model wordt voorgesteld waarin
in de aanvangfase de mogelijkheid wordt geboden voor een Communautaire bijdrage
maar wordt toegegroeid naar kostendekkendheid.
 Gemeenschapsoctrooi
 De Verordening Gemeenschapsoctrooi behelst, op het talenregime na, de
gehele materiële regeling van het Gemeenschapsoctrooi. De conceptconclusies
op het punt van het Gemeenschapsoctrooi bevatten elementen van het Gemeenschapsoctrooi
die niet onder de Verordening vallen, zoals de hoogte en verdeling van de
vernieuwingstaxen (waarbij de helft toekomt aan het Europees Octrooibureau
en de helft wordt verdeeld onder de lidstaten volgens een nader in te vullen
verdeelsleutel) en de samenwerkingsarrangementen tussen het EOB en de nationale
octrooibureaus (waarbij onderzoekers van het EOB de resultaten van eerder
onderzoek van nationale bureaus naar eigen inzicht kunnen gebruiken).
 Nederlandse inzet
 Nederland hecht sterk aan vooruitgang op het terrein van het Gemeenschapsoctrooi
met bijbehorend systeem voor geschilbeslechting. Het innovatieve bedrijfsleven
in Europa is gebaat bij een snelle invoering van een goede, snelle, kostenefficiënte
en uniforme octrooirechtspraak en Gemeenschapsoctrooi. Daarmee worden de kosten
voor het bedrijfsleven aanzienlijk gereduceerd en neemt de rechtszekerheid
toe.
 
 Nederland kan akkoord gaan met de aanpak van het Voorzitterschap. Nederland
kan de voorstellen van het Voorzitterschap steunen, alhoewel deze op het moment
van schrijven nog volop in onderhandeling zijn op ambtelijk niveau in Brussel.
Het voorliggende pakket, zoals dat er op het moment van schrijven
uitziet, komt in belangrijke mate tegemoet aan de wensen van Nederland en
het (Nederlandse) bedrijfsleven. Het definitieve oordeel over het voorliggende
pakket zal afhangen van de uitkomsten van de verdere onderhandelingen tot
aan de Raad. Ook is het belangrijk erop te wijzen dat het definitieve oordeel
van Nederland en het bedrijfsleven over het gehele pakket, te zijner tijd
in belangrijke mate zal afhangen van het talenregime van het Gemeenschapsoctrooi,
dat nu nog geen onderdeel van het pakket is.
 Geschilbeslechting
 Voor wat betreft geschilbeslechting is Nederland sterk voorstander van
de voorstellen om de octrooirechtspraak niet langer centraal bij het Hof van
Justitie onder te brengen (zoals in het compromis van 2003 het geval was),
maar bij een gespecialiseerd Octrooigerecht met een centrale divisie, en regionale
en lokale vestigingen. Verder steunt Nederland de voorstellen voor de inrichting
van het Octrooigerecht, waarbij in alle instanties een hoog kwaliteitsniveau
wordt bereikt. Met de voorstellen voor de inrichting – met hoge eisen
aan rechters, een multinationale samenstelling van het team van rechters en
het gebruik van technische rechters –, wordt een kwalitatief hoogwaardig
en efficiënt systeem van geschilbeslechting gegarandeerd. Hiermee komen
de voorstellen tegemoet aan de kritiek van het bedrijfsleven op het akkoord
dat in 2003, dat de rechtspraak te centraal was ondergebracht bij het Europees
Hof van Justitie. Een verdere afzwakking van de conclusies, die ertoe zou
leiden dat de kwaliteit en efficiëntie van het gerecht in gedrang komt,
is voor Nederland niet acceptabel. Nederland kan voorts akkoord gaan met een
Communautaire bijdrage in de financiering van het octrooigerecht in de aanvangsfase,
maar is van mening dat dit een tijdelijke bijdrage moet zijn en kostendekkendheid
als einddoel moet worden geformuleerd.
 Gemeenschapsoctrooi
 Ten aanzien van het Gemeenschapsoctrooi kan Nederland akkoord gaan met
de Verordening Gemeenschapsoctrooi. Nederland steunt de poging van het Zweeds
Voorzitterschap om het punt van het talenregime in dit stadium uit te sluiten
van het compromispakket, om zo de druk aan het eind van het proces te kunnen
opvoeren. Ook is elke stap voorwaarts in dit moeizame dossier waardevol. Nederland
zal zich in de verdere onderhandelingen inzetten voor een beperkt talenregime,
dat zo dicht mogelijk bij het regime van het Europees octrooiverdrag blijft
(Frans, Duits, Engels), aangevuld met machinevertalingen in alle EU-talen
voor informatiedoeleinden. De voorstellen in de conceptconclusies op het punt
van de hoogte en verdeling van vernieuwingstaxen en de samenwerkingsarrangementen
tussen het EOB en de nationale bureaus zijn voor Nederland omwille van een
compromis acceptabel. Verdergaande conclusies op het punt van de samenwerkingsarrangementen,
waarbij de nationale bureaus een grotere rol wordt toegedicht, zijn voor Nederland
evenwel niet acceptabel wanneer dit de onafhankelijke positie van het EOB
zou ondermijnen.
 Verordening Europese BV Politiek akkoord
 Het Zweeds Voorzitterschap stuurt aan op een politiek akkoord over de
verordening voor het statuut van de Europese besloten vennootschap (Europese
BV). Momenteel lopen de onderhandeling hierover nog. De besluitvorming over
dit voorstel vindt plaats met unanimiteit.
 
 Op 25 juni 2008 heeft de Commissie in het kader van de Small Business Act een voorstel gepresenteerd voor een verordening
voor een Europese BV. Met het voorstel voor een Europese BV wordt beoogd grensoverschrijdende
activiteiten van kleine en middelgrote ondernemingen te bevorderen
door vestiging en bedrijfsvoering op de interne markt te vergemakkelijken.
 
 Nederland heeft altijd gezegd een Europese BV te kunnen steunen mits deze
voldoende zekerheid en betrouwbaarheid biedt aan alle betrokken partijen.
Alleen dan kan een Europese BV toegevoegde waarde hebben voor grensoverschrijdende
activiteiten van ondernemers in het midden- en kleinbedrijf. Het oorspronkelijke
voorstel van de Commissie moest daartoe wat Nederland betreft op een aantal
punten worden verbeterd. Deze verbeteringen betreffen: het verduidelijken
van de verhouding tussen Europees en nationaal recht, het verbeteren van de
bescherming van crediteuren en minderheidsaandeelhouders, het verbeteren van
de medezeggenschapsrechten van werknemers, en verduidelijkingen ten aanzien
van bestuurdersaansprakelijkheid.
 
 Het huidige compromisvoorstel van het Voorzitterschap biedt wat Nederland
betreft op drie van deze punten voldoende duidelijkheid. Ten eerste is de
verhouding Europees en nationaal recht verduidelijkt doordat in de ontwerpverordening
duidelijk is aangegeven op welke punten het nationale recht prevaleert. Daarnaast
is nu vastgelegd dat minderheidsaandeelhouders de bescherming genieten die
het nationale rechtssystemen van het thuisland van de Europese BV biedt. Ook
de bestuursaansprakelijkheid is nu geregeld. Deze wordt beheerst door het
toepasselijke recht van het thuisland.
 
 Op het punt van de kapitaalbescherming heeft Nederland zich sterk gemaakt
voor een verplichte uitkeringstest, naar analogie van de voorziene aanpassing
van het Nederlandse BV-recht. Veel lidstaten zijn niet bekend met de uitkeringstest.
Zij zijn gewend de balanstest in combinatie met een minimumkapitaal voor te
schrijven en willen niet worden verplicht een andere test voor de Europese
BV voor te schrijven. In het huidige compromis wordt dan ook voorgesteld dat
per lidstaat een keuze kan worden gemaakt ten aanzien van minimumkapitaal
en kapitaalbeschermingsregime. Nederland is daarbij van mening dat de balanstest
crediteuren te weinig bescherming biedt en heeft daarom voorgesteld dat iedere
Europese BV verplicht wordt om duidelijk te maken wat haar thuisland is, hoeveel
haar kapitaal is en wat het kapitaalbeschermingsregime is dat op haar van
toepassing is. Hierdoor kunnen bedrijven zelf de afweging maken of zij de
crediteurenbescherming bij de SPE waarmee zij beogen te handelen afdoende
achten om zaken te doen. Indien voldaan wordt aan deze informatieverplichting
kan Nederland instemmen met de voorgestelde keuze voor lidstaten ten aanzien
van minimumkapitaal en kapitaalbeschermingsregime.
 
 De medezeggenschapsrechten in deze verordening betreffen zogenaamde vennootschappelijke medezeggenschapsrechten. Dat wil zeggen
de invloed van werknemers op de samenstelling van het bestuurs- en toezichtsorgaan
van de Europese BV. Dit onderwerp is, net als bij totstandkoming van eerdere
verordeningen voor Europese vennootschappen, voor Nederland een zeer belangrijk
element geweest in dit voorstel. Op dit punt wordt nog intensief onderhandeld,
met name over de hoogte van de drempel vanaf wanneer onderhandeld moet worden
over het toepasselijke medezeggenschapsregime. De Nederlandse inzet is een
zo laag mogelijke drempel. Hierbij moet worden opgemerkt dat de informatie-
en raadplegingsrechten uit de Wet op de ondernemingsraden (WOR) niet ter discussie
staan. De WOR is immers van toepassing ongeacht de rechtsvorm van de in Nederland
gevestigde onderneming.
 
 Voor het compromis over het grensoverschrijdende element is Nederland
van mening dat dit slechts een lichte variant mag zijn die voor het bedrijfsleven weinig beperkingen kent en geen grote administratieve lasten
met zich meebrengt. Hiermee komt, wat Nederland betreft, de bruikbaarheid
van de Europese BV niet in het gedrang.
 
 Zoals eerder aangegeven lopen de onderhandelingen over dit voorstel nog.
Nederland zal uiteindelijk alleen instemmen indien het voorstel als geheel
voldoende zekerheid en betrouwbaarheid biedt voor alle betrokken partijen.
 Post 2010 Lissabonstrategie: naar een competitief, innovatief
en eco-efficiënt Europa Raadsconclusies
 De Raad zal naar verwachting Raadconclusies aannemen over de bijdrage
van de Raad voor Concurrentievermogen aan de discussie over de opvolger van
de Lissabonstrategie voor duurzame groei en werkgelegenheid na 2010.
 
 In de conceptconclusies benadrukt de Raad het belang van een vervolg van
de Lissabonstrategie, met een blijvende focus op groei en werkgelegenheid.
Ten aanzien van de governance van de nieuwe strategie
wordt gewezen op het belang om de rapportagelasten van de lidstaten minimaal
te houden, en om in te zetten op een beperkt aantal concrete (SMART) doelen.
Voorts benadrukt de Raad dat een grotere betrokkenheid van de Raad voor Concurrentievermogen
in het evaluatieproces van de nationale rapporten en de landenspecifieke aanbevelingen
gewenst is. Dit zou de identificatie en uitwisseling van zogenaamde best practices kunnen versterken en de synergie tussen
nationale initiatieven onderling en de samenhang met Communautaire beleid
kunnen versterken. Ook benadrukt de Raad het belang de Communautaire elementen
van de strategie te versterken, met een duidelijke en prioritaire strategische
hervormingsagenda voor acties op Communautair niveau. In dit licht wijst de
Raad er op dat de nieuwe financiële perspectieven vanaf 2014 het
belang van de post-2010 strategie voor groei en werkgelegenheid moeten reflecteren.
 
 Als prioritaire thema’s worden genoemd 1) de transformatie van Europa
tot een eco-efficiënte economie, 2) het creëren van de beste randvoorwaarden
voor groei en werkgelegenheid (interne markt, betere regelgeving, mededingingsbeleid),
3) het intensiveren van inspanningen op het terrein van onderzoek en innovatie,
en 4) het erkennen van de rol van het MKB in het hart van de Europese economie.
 
 Nederland kan de Raadsconclusies verwelkomen. Deze komen voor een groot
deel overeen met de visie van Nederland ten aanzien van de nieuwe Lissabonstrategie
zoals uiteengezet in de kabinetsreactie op het SER-advies «Europa 2020:
de nieuwe Lissabonstrategie» en tijdens het AO Lissabonstrategie d.d.
11 november. Veel van de Nederlandse wensen zijn verwerkt in de conclusies,
zoals het belang van het behoud van focus op groei en werkgelegenheid, een
sterke Communautaire component binnen de strategie, het stroomlijnen van de
nationale rapporten en het vaststellen van een beperkt aantal concrete doelen.
Nederland herkent de vier prioriteiten die worden genoemd in de conclusies.
 
 Ten aanzien van de vier prioriteiten hecht Nederland met name aan aandacht
voor de transformatie naar een eco-efficiënte economie, als een belangrijke
voorwaarde voor toekomstige groei; het belang van open markten en de effectieve
handhaving van regels voor mededinging en staatssteun; voortgang op het punt
van betere regelgeving; aandacht voor een breed innovatieplan, dat ook maatschappelijke
uitdagingen adresseert, ingaat op het verbeteren van de kennisvalorisatie
en inzet op stroomlijning en het verbetering van de toegang tot
de verschillende innovatie- en onderzoeksinstrumenten; en de implementatie
van het Small Business Act op nationaal en Communautair
niveau als prioriteit, inclusief aandacht voor late betalingen en de zorg
voor adequate toegang tot financiering.
 Betere regelgeving Raadsconclusies
 De Raad zal naar verwachting Raadsconclusies aannemen met betrekking tot
het EU-programma Betere regelgeving. Eind januari 2010 zal de Commissie een
vierde strategische evaluatie van dit programma uitbrengen.
 
 De conceptconclusies bespreken de voortgang van het EU-programma Betere
regelgeving. Daarnaast zal de Raad naar verwachting de mededeling van de Commissie
over het Actieprogramma administratieve lastenreductie (COM (2009) 544) verwelkomen.
De Commissie heeft deze mededeling op 20 oktober jl. gepubliceerd. In
de mededeling geeft de Commissie een stand van zaken van de reductievoorstellen
binnen de 13 prioritaire gebieden die onderdeel zijn van het AL Actieprogramma.
Resultaat van het Actieprogramma is volgens de Commissie een totale potentiële
besparing van 40,4 miljard euro op EU niveau. De eerste 48 maatregelen zijn
al door de Commissie in voorstellen omgezet en voor zover nodig akkoord bevonden
door Raad en Europees Parlement. 18 maatregelen moeten nog door Raad en Parlement
worden geaccepteerd. Tenslotte zijn 31 maatregelen nog bij de Commissie in
voorbereiding. Ook presenteert de Commissie sectorale reductieplannen voor
de 13 prioritaire gebieden en doet de Commissie aanbevelingen voor uitbreiding
van het Actieprogramma voor de toekomst. In de conceptconclusies wordt de
Commissie opgeroepen meer voorstellen op te nemen in het Actieprogramma en
het Actieprogramma te verbreden naar meer prioritaire gebieden.
 
 Nederland kan instemmen met de conceptconclusies. In de Mededeling van
de Commissie is een aantal reductievoorstellen opgenomen die overeenkomen
met een aantal van de reductievoorstellen die Nederland afgelopen voorjaar
aan de Commissie stuurde. Nederland verwelkomt de sectorale reductieplannen
van de Commissie, omdat Nederland hier al lang voor pleit. De voorstellen
vormen een concretisering van de reductiedoelstellingen die de Commissie eerder
in het kader van het Actieprogramma heeft geformuleerd en dragen bij aan een
duidelijke monitoring van de voortgang van het Actieprogramma. Nederland is
voorts van mening dat het Actieprogramma verder moet worden uitgevoerd én
uitgebreid. Nederland onderschrijft de conclusies dan ook op dat punt.
 Prioriteiten voor de interne markt Raadsconclusies
 De Raad zal naar verwachting conclusies aannemen over de prioriteiten
voor de interne markt in het komende decennium.
 
 De conceptconclusies liggen in het verlengde van het uitgebreide debat
tijdens de informele Raad voor Concurrentievermogen over de toekomst van de
interne markt, waarover uw Kamer is geïnformeerd (Kamerstukken 2009–2010,
21 501-30, nr. 211 en 215). In de conceptconclusies verwelkomt de
Raad het initiatief van de Voorzitter van de Commissie om de interne markt
als belangrijk strategisch onderwerp op de agenda van de nieuwe Commissie
te zetten. Op basis van een nadere analyse van de resterende belemmeringen
op de interne markt en evaluatie van bestaande regels zal de Commissie waar
nodig voorstellen ontwikkelen voor een nieuw pakket aan maatregelen
die het functioneren van de interne markt verder kunnen verbeteren. Voorts
wordt benadrukt dat op het gebied van het vrij verkeer van diensten en goederen
ook na de implementatie van de dienstenrichtlijn respectievelijk het goederenpakket
uit 2008 nog steeds werk verzet zal moeten worden om nog aanwezige barrières
op de interne markt uit de weg te ruimen. Daarnaast wordt aandacht besteed
aan de externe aspecten van de interne markt: de EU markt moet open blijven
voor de rest van de wereld en andere markten moeten open blijven voor de EU.
De externe agenda moet onderdeel worden van de post 2010 Lissabonstrategie.
Tot slot onderschrijft de Raad de noodzaak van doelmatiger coördinatie
tussen de verschillende beleidsterreinen en roept ook de Commissie op om intern
de coördinatie op het terrein van de interne markt te verbeteren. De
Raad zal jaarlijks de voortgang van het verbeteren van de werking van de interne
markt, inclusief op het punt van de externe dimensie, monitoren. Nederland
kan de conclusies verwelkomen.