Raad voor Onderwijs, Jeugdzaken en Cultuur; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-34, nr. 109

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

21501-34 nr. 109

10-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoorzitter: Van de Camp Griffier: ArendsVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-34Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-34Raad voor Onderwijs, Jeugdzaken en Cultuurnr. 109VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 10 december 2008De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 en de algemene commissie voor Jeugd en Gezin2 hebben op 18 november 2008 overleg gevoerd met minister Plasterk
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 3 november 2008 inzake de EU-Raad Onderwijs, Jeugd
en Cultuur (21 501–34, nr. 107);– de brief van de minister voor Jeugd en Gezin d.d. 14 november
2008 over de EU-Jeugdraad van 20 november 2008 (21 501-34, nr. 108);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 5 juni 2008 inzake het verslag van de OJC-Raad van 21 en 22 mei
2008 (21 501–34, nr. 102);– de brief van de minister voor Jeugd en Gezin d.d. 1 juli
2008 inzake het verslag van de OJC-Raad van 21 en 22 mei 2008, onderdeel
Jeugd en Gezin (21 501–34, nr. 103);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 7 juli 2008 inzake de Informele Cultuur- en Mediaraad van 21 en
22 juli 2008 (21 501–34, nr. 104);– de brief van de de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
d.d. 10 oktober 2008 inzake de herziening mededeling van de EC betreffende
staatssteun publieke omroep (Omroepmededeling) (21 501–34, nr.
106);– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 16 augustus
2008 inzake de aanbevelingen voor een Europees systeem studiepuntenoverdracht
beroepsonderwijs (ECVET) en een Europees referentiekader kwaliteitsborging
beroepsonderwijs (22 112, nr. 653);– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 19 augustus
2008 inzake vier fiches in verband met de mededeling over Europese samenwerking
op schoolgebied (22 112, nr. 666).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.Voorzitter: Van de Camp Griffier: ArendsVragen en opmerkingen uit de commissiesDe voorzitter: De minister voor Jeugd en Gezin
laat zich verontschuldigen, omdat hij verplichtingen heeft in de Eerste Kamer.De heer Bosma (PVV): Voorzitter. De publieke
omroep is een dure activiteit. De teller staat volgend jaar op 900 mln. Er
wordt veel geld verspild, alleen al vanwege de inefficiënte omroepverenigingen.
De publieke omroep is enorm links georiënteerd. De publieke omroep pleegt
valse concurrentie. Het blad Maria kan comfortabel ontstaan in de warme moederschoot
van de KRO, terwijl startende ondernemers in de uitgeverij moeten beginnen
op een onverwarmde zolderkamer.Het uit de Mediawet verwijderen van het onderscheid tussen hoofd- en nevenactiviteiten
zet de deur open voor ontelbare projecten, die niet of nauwelijks te maken
hebben met de oorspronkelijke taken van de omroep. Zeker op het gebied van
de nieuwe media zal er een stortvloed van activiteiten volgen, terwijl in
ieder geval volgens mijn fractie, het bestaansrecht van de publieke omroep
marktfalen is. Op internet is geen marktfalen, tenzij de minister mij duidelijk
kan maken dat op internet bepaalde geluiden ontbreken, waardoor de publieke
omroep hier actief moet zijn. Ik kan er in ieder geval geen vinden.Wel geef ik drie voorbeelden van valse concurrentie. Wij zien nu dat de
socialistische omroepvereniging VARA met een concurrent van GeenStijl gaat
komen. Is dat nodig? Waarom moet met belastinggeld een commerciële website
beconcurreerd worden? Dat is een ongelijke strijd. Nog een voorbeeld: de nieuwssite
van de staatsomroep concurreert met die van de Volkskrant of Elsevier. Dagbladen
hebben het al moeilijk genoeg. Vandaag is er weer een verkocht. De activiteiten
en het business model in de nieuwe media zijn hoogst onzeker. Zij ontberen
de diepe zakken en ongebreidelde reclamemogelijkheden van de publieke omroep.
Waarom moet Hilversum het hen nog moeilijker maken? Een andere miskleun is
de strijd om de voetbalrechten. Voetbal kan prima commercieel geëxploiteerd
worden en is dus geen publieke taak. Met belastinggeld worden kijkcijfers
gekocht, omdat de publieke omroep kijkers nodig heeft om haar linkse propaganda
naar binnen te schuiven. Daarom is het goed dat mevrouw Kroes vanuit Brussel
aan de noodrem trekt.Economie en vrije concurrentie vormen het hart van de Europese samenwerking.
Je zou denken dat dit kabinet dat prachtig zou vinden, pro-Brussel als het
is. Uitgerekend voor dit onderwerp moet een opt out worden gecreëerd,
zoals de Denen dat hebben gedaan voor immigratie. De uitzondering op het gebied
van immigratie mag echter niet voor Nederland gelden. Dit dossier geeft de
selectiviteit van de liefde voor de EU weer. Als het niet goed uitkomt, dan
rent dit kabinet naar Brussel om de regeltjes aangepast te krijgen. Dat zou
het voor veel dossiers moeten doen, maar net niet voor dit dossier.De heer Ten Broeke (VVD): Voorzitter. Ik sluit
voor het grootste gedeelte aan bij de vorige spreker als het gaat om die zogenaamde
omroepmededeling. Het is ons ook een doorn in het oog dat het kabinet een
aantal malen heeft geprobeerd om legitieme taken van de Europese Commissie
(EC) voor de interne markt, te dwarsbomen. Dat geldt zeker ook voor de publieke
omroep. Het staat de minister vrij om steun te zoeken voor zijn, wat ons betreft
verkeerde ideeën over de bescherming van de publieke omroep. Kennelijk
werkt hij vanuit het idee dat de publieke omroepen de norm zijn en dat vrije
nieuwsgaring door vrije omroepen die hun eigen broek moeten ophouden, een
uitzondering is. Wij zijn het vanzelfsprekend niet met hem eens. Een publieke
omroep moet echt publiek zijn. Wij begrijpen niet dat Nederland
hierop allerlei uitzonderingen wil maken. Kan de minister hier iets over zeggen?De strijd rond de Europese verkiezingen volgend jaar kondigt zich nu al
aan. De beoogd lijsttrekker van de PvdA heeft aangegeven dat mevrouw Kroes
kan vertrekken. Ik wil klip en klaar van de minister weten of hij commissaris
Kroes in haar streven steunt en wat precies zijn motivering is om dit te voorkomen.Er staat vandaag ook een aantal andere zaken op de agenda, waarbij de
minister veel lankmoediger met Europa omgaat. Lankmoediger dan in onze ogen
noodzakelijk. Het gaat over het Europees Erfgoed Label (EEL). Dit is een initiatief
van Frankrijk, Spanje en Hongarije. Er is een ruime meerderheid voor in de
Raad Onderwijs, Jeugd en Cultuur (OJC-Raad). Het gaat om cultureel erfgoed,
monumenten, gebieden en immateriële, culturele erfgoederen. De deelname
daaraan is vanzelfsprekend vrijwillig. Hoe is dit gegarandeerd? Is er geld
mee gemoeid? Wat zijn de administratieve lasten en hoe garandeert de minister
dat deze laag blijven? Op dit moment hebben zestien landen 55 monumenten voorgesteld.
Ons is niet bekend of Nederland in deze groep zit. Als dat niet zo is, dan
hoor ik graag van de minister wat hij doet om dit te bevorderen.Op de agenda staat iets over architectuur en duurzame ontwikkeling. Ik
lees voor: «Nieuwe impuls voor de behartiging in het belang van architectonische
en ruimtelijke kwaliteit in de ruimste zin.» Dat gaat nog even zo door
en ineens valt mij op: publieke bewustwording. Hoe verhoudt zich dit tot de
Architectuurnota die wij niet zo lang geleden hebben besproken? Ik geef de
minister aan dat de VVD geen enkele behoefte heeft aan deze Franse interventie.Er staat een fiche op de agenda voor de bevordering van culturele diversiteit.
Ik loop even de doelstellingen door. Het bevorderen van culturele verscheidenheid
en interculturele dialoog. Dat is Europa. Dat hoeft niet bevorderd te worden,
want daar is Europa mee geboren. Het bevorderen van cultuur als katalysator
voor de creativiteit binnen het kader van de Lissabonstrategie; deze strategie
is typisch Europa: overpromise, underdeliver, veel beloven, weinig waarmaken.
Daarin zou cultuur nu ook ineens een katalyserende functie moeten vervullen.
Hoe ziet de minister dat? Ik geloof er niet in.Het bevorderen van cultuur als cruciale component van de internationale
betrekkingen van de EU. Voorzitter, is dit weer een voorbeeld van de typisch
Europese soft power? Vervolgens wordt er 30 mln. op de EU-begroting uitgetrokken
in het kader van het tiende EU-ontwikkelingsfonds om best practices te bevorderen.
De minister schrijft dat er hoge beheerslasten mee gemoeid zijn, maar toch
gaat Nederland gewoon akkoord. Nederland stelt één voorwaarde:
een duidelijke splitsing tussen public diplomacy en ontwikkelingssamenwerking.
Wat bedoelt de minister hiermee en hoe wordt het gegarandeerd?Europeana is geen Europese utopie, maar een digitale bibliotheek die binnenkort
wordt gerealiseerd. Dat gebeurt met steun van Nederland. Ik geloof dat de
Koninklijke Bibliotheek (KB) hier een soort hoedersfunctie vervult. Wat krijgt
Nederland daarvoor terug van de rest van Europa of betalen wij weer mee? Hoe
verhoudt zich dit tot beelden in de toekomst? Dit gaat toch niet weer uit
het Fonds Economische Structuurversterking (FES) gefinancierd worden? Kan
de minister mij deze zekerheid geven? Ik zie dat de minister knikt, dus die
zekerheid heb ik binnen.Mevrouw Besselink (PvdA): Voorzitter. Wij
hebben ook kennis genomen van de plannen over de omroepmededinging. Normaal
is mijn collega Martijn van Dam de woordvoerder. Hij is altijd helder in zijn
bewoordingen, dus dat zal ik ook proberen te zijn.Wij staan vierkant achter de minister. Brussel moet zich niet bemoeien
met onze publieke omroep. Wij kunnen daar als lidstaat zelf prima over oordelen.
De minister heeft een front gevormd met achttien lidstaten die daar
hetzelfde over denken, om ervoor te zorgen dat het voorstel van commissaris
Kroes ingetrokken of bestreden kan worden. Wij willen de minister hierbij
graag steunen. Kan hij aangeven hoe sterk dat front is? Ik lees dat de EC
zo meteen hierover zelfstandig een besluit zal nemen. Hoe gaat dat proces
verder en hoe sterk staan wij hierin? Wij kunnen ons helemaal vinden in het
feit dat dit een publieke taak moet blijven.De heer Bosma (PVV): Voorzitter. Mevrouw Besselink
speelt een uitwedstrijd. Dit is niet haar dossier, maar zij zegt iets heel
interessants, namelijk dat Brussel zich niet met de Nederlandse omroep moet
bemoeien, want daar kunnen wij heel goed zelf over oordelen. Is het een nieuwe
lijn van de PvdA om te zeggen dat, als wij ergens zelf over kunnen oordelen,
Brussel er niet meer over gaat? Een kleine hint naar het immigratiebeleid.Mevrouw Besselink (PvdA): Ik spreek over het
omroepbeleid. Deze discussie kunt u tot in detail met de heer Van Dam voeren.Volgens mij begrijpt u prima wat wij hiermee bedoelen. In een notitie
van de minister staat helder de rol van de lidstaat hierbij beschreven. Het
gaat over subsidiariteit, en in dit geval vinden wij dat de subsidiariteit
bij de lidstaten ligt en niet bij Europa.De heer Bosma (PVV): De stoere taal dat de
EU zich hier niet mee moet bemoeien omdat wij daar prima zelf over kunnen
oordelen, geldt zeer selectief voor dit dossier. Voor andere dossiers, zie
immigratie, geldt gewoon dat de Brusselse bureaucraten het voor ons gaan bepalen.
Wij moeten dansen naar de pijpen van Brussel.Mevrouw Besselink (PvdA): Er zijn ongelooflijk
veel gebieden waar Brussel zich al dan niet mee bemoeit. Per gebied beoordelen
wij of het iets van de lidstaten of van de EU is. Wij gaan te allen tijde
met u de strijd tegen de bureaucratie aan, want daar houdt niemand in de Kamer
van.De heer Ten Broeke (VVD): Ook ik wil u niet
extreem de maat nemen, want u spreekt namens een collega, maar in een zaal
verderop wordt de PvdA op dit moment wel de maat genomen over hoe de parlementaire
democratie werkt. Binnen Europa hebben wij een interne markt afgesproken.
Ik wil graag van u weten om welke grensoverschrijdende en commerciële
activiteiten het gaat, die niet door publieke partijen uitgevoerd kunnen worden,
en door een EU-commissaris moeten worden bekeken. U noemt zelf altijd het
voorbeeld van de woningbouwcorporaties. Daar bestaat dan de zogenaamde Chinese
muur tussen publiek en commercieel. Dat geldt ook voor de publieke omroepen.
Deze minister maakt zich sterk voor het feit dat deze Chinese muur niet zou
mogen bestaan en dat mevrouw Kroes zich daar niet mee moet bemoeien. Mevrouw
Kroes komt op voor degenen die de omroepbijdrage betalen. Hoe ziet u dat?Mevrouw Besselink (PvdA): Wij gaan hier geen
Chinese muren slechten. Wij praten over de omroepmededinging. Ik heb helder
gemaakt hoe wij daarover denken. Ik begrijp dat de heer Ten Broeke zijn collega
wil verdedigen en de markt verder wil laten oprukken in het publieke omroepbestel.
Wij verschillen op dit punt al eeuwenlang van mening.De heer Ten Broeke (VVD): Mevrouw Besselink,
het gaat hier niet over het feit dat de markt oprukt. De markt is een natuurlijk
gegeven. Publieke omroepen zijn niet natuurlijk, want u moet maar eens proberen
om de publieke omroep aan iemand anders in Europa uit te leggen. Ik wens u
veel succes.Mevrouw Besselink (PvdA): De heer Ten Broeke
geeft precies de kern aan van deze discussie. Wij zien het inderdaad niet
als een gewone markt. Wij hebben een ander doel met de publieke omroep dan
de heer Ten Broeke.Ik ga over tot het volgende onderdeel. Ik heb een vraag over cultuur namens
mijn collega Leerdam. Het gaat over de digitalisering van het Europese erfgoed.
Er is een onderzoek uitgevoerd naar de auteursrechtelijke aspecten van de
digitale ontsluiting van het historisch materiaal. Wij willen daarover graag
extra informatie ontvangen. Wanneer is het onderzoek afgerond en wat is de
stand van zaken? Hoe wordt hier binnen Europese context een oplossing voor
gevonden?Bij het onderwijs zijn wij akkoord met de inzet van de EC voor het bevorderen
van mobiliteit onder studenten en scholieren. De minister is hierbij betrokken
via zijn internationale agenda. Dit is specifiek op het hogere onderwijs gericht.
Kan de minister aangeven of het mogelijk is om de andere onderwijsvormen,
zoals mbo en wellicht vmbo, hierbij te betrekken? Hierbij zijn de internationale
aspecten ook van belang. Bij het Europese studiepuntensysteem is het belangrijk
om met elkaar samen te werken om de internationale mobiliteit tussen scholieren
en studenten te bevorderen. Ik begrijp dat de voorbereidingen voor de invoering
niet goed vlotten. Hoe staat het hiermee en worden er vorderingen gemaakt?Er is een interessant voorstel gedaan vanuit Brussel voor de jonge vrijwilligers.
Voor de jonge vrijwilligers voeren wij in Nederland een heel ander beleid.
Dat geeft de minister aan in de notitie. Ik vermoed dat dit door minister
Rouvoet wordt waargenomen. Hoe blijft het mogelijk om het beleid in Nederland
vorm te geven? Wij zijn van mening dat de Nederlandse jongeren moeten werken
of leren. Wij zijn het er allemaal over eens dat het vrijwilligerswerk een
belangrijk aspect in deze maatschappij is. Kan het in elkaar gepast worden
zonder afbreuk te doen aan het Nederlandse beleid voor werken of leren? Dat
beleid mag niet verloren gaan.De heer Jasper van Dijk (SP): Als ik kijk
naar de agenda van de OJC-Raad vind ik het verbazingwekkend waar Europa meent
zich allemaal mee te moeten bemoeien: vrijwilligerswerk, onderwijs, loopbaanbegeleiding.
Hoe verhoudt dit zich tot het streven naar minder bureaucratie en administratieve
druk en het voortschrijdend inzicht van de afgelopen jaren om de bemoeienis
van Europa op een lager pitje te zetten?De EC wil aanpassing van de mededinging in de publieke omroep. Het is
de vraag of dit tot een verbetering of een verzwakking van de publieke omroep
leidt. Wij steunen het beleid van de minister met zijn position paper, want
de publieke omroep is in eerste instantie een binnenlandse aangelegenheid.
Het position paper is ondertekend door achttien landen en nog is het gevaar
niet geweken. Dat maak ik op uit de succesvolle lobby van de minister, want
de EC neemt niet alle eisen over. Hoe kan het dat bij een grote meerderheid
de EC het toch beter meent te weten? Hierbij is vooral de zogenaamde markttoets
omstreden. Dit gaat over het meewegen van belangen van commerciële partijen
bij nieuwe activiteiten. Er is tot 15 januari tijd om te reageren. Daarna
komt de EC hoe dan ook met een herziening zonder een besluit van het Europees
Parlement (EP) of de raad, want het gaat om een interpretatieve mededeling.
Hoe ziet de minister dat? Hoe verloopt de besluitvorming politiek? Welke stappen
gaat de minister nemen?Dat geldt ook voor de programmaraden. Daar is volgens mij ook iets vreemds
aan de hand. De minister is bezig met de ontwikkeling van een model voor programmaraden
om de consumenten meer invloed te geven. De EC kondigt aan ook hiervoor een
inbreukprocedure te beginnen. Kan de minister hierop ingaan, want dit is in
feite dezelfde discussie. Wat heeft Brussel daarmee te maken?Vervolgens heb ik een vraag over het onderdeel jeugd in het verslag van
22 mei. Daar staat een stukje over de Mosquito, het apparaat dat in buurten
en bij winkels wordt opgehangen om jongeren weg te jagen. Er staat
vermeld dat België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk menen dat de
Mosquito inbreuk maakt op de mensen- en kinderrechten. België stelt dat
het apparaat gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen. Duitsland
noemt het een discriminerend apparaat. Portugal verwerpt het gebruik van de
Mosquito. Wat is de reactie van de minister? Dit apparaat wordt immers veelvuldig
door gemeenten gebruikt. Neemt de minister dit mee in het kabinetsstandpunt?Het bevorderen van de culturele diversiteit is al genoemd. Wij zijn daar
kritisch over, want het is een bonte verzameling knuffelprojecten. De raadsconclusie
roept op om de interculturele dialoog te stimuleren. Dat is volgens mij overbodig.
Ik ben het ook eens met de heer Ten Broeke als hij zegt dat Europa al divers
is. Waarom moet je daar allerlei stukken over schrijven?Bij het schoolonderwijs speelt hetzelfde verhaal. Nederland heeft zich
in het voortraject kritisch opgesteld, maar gaat nu akkoord met de raadsconclusies.
De minister is dus kritisch, maar vervolgens deelt hij de raadsconclusies.
Het is leuk om het leren van minstens twee vreemde talen te willen bevorderen,
maar het is bekend dat niet iedere leerling hiervoor de juiste competentie
heeft. Hoe past de minister dit in een dergelijk punt in?De minister is enthousiast over de mobiliteit van de jongeren. Het zou
een vanzelfsprekend onderdeel moeten worden van het opleidingsproject. Ik
vind het logisch om barrières rond mobiliteit weg te nemen, maar ik
zie niet in wat Brussel kan bijdragen aan het stimuleren hiervan.Ik sluit af met het recente bericht over de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Ik heb in de persbrief over hoger onderwijs
gelezen dat de minister opmerkt dat binnen enkele decennia de NWO door de
EU kan worden overgenomen. Meent de minister dat en waarom is dit niet eerst
met de Kamer besproken?De heer Ten Broeke (VVD): Het meest springende
punt in dit overleg lijkt te zijn dat bijna iedereen het eens is over het
feit dat Europa zich eigenlijk niet zou moeten bemoeien met de zaken die op
de agenda staan, behalve bij de omroep. Daar gaan de geesten uiteen. Ik wil
de heer Van Dijk vragen of hij het met mij eens is dat, als de publieke omroep
betaaldiensten laat verrichten, er sprake is van een markt en er dus ook een
markttoets mag plaatsvinden?De heer Jasper van Dijk (SP): De heer Ten
Broeke stelt het leuk voor, maar het is precies andersom. Iedereen is het
erover eens dat Europa terughoudend moet zijn, dus ook ten aanzien van de
publieke omroep. Dat gaat de heer Ten Broeke te ver, want als liberaal is
hij groot voorstander van de vrije markt. Plotseling merkt hij op dat de publieke
omroep in een hoek gedrukt mag worden. Nee, het is precies andersom. In Nederland
hebben wij een publieke omroep, net als in het Verenigd Koninkrijk en in België.
Daar begint het denken. Pas in laatste instantie laten wij commissaris Kroes
meekijken op dat beleid. Als de heer Ten Broeke consequent is, moet hij zeggen
dat ook op dat punt Europa terughoudend moet zijn. De markt is zeker geen
natuurlijk gegeven.De heer Ten Broeke (VVD): Volgens mij zijn
wij het eens over veel programma’s waar oneindig veel vrijwilligheid
aan vastzit. Deze vrijwilligheid bestaat in ieder geval niet daar waar men
evident kan spreken van een interne markt. Hiervoor hoeft geen belastinggeld
te worden opgehaald en er is geen sprake van publieke financiering, want het
organiseert zichzelf. Dat gebeurt naast een sterke publieke omroep, waar de
VVD voorstander van is. Dat zijn niet de molochen die wij in Nederland kennen.
Waar dezelfde molochen marktactiviteiten verrichten die ook door de markt
zelf verricht kunnen worden, zou de heer Van Dijk het met mij eens moeten
zijn dat daar een markttoets op zijn plaats is.De heer Jasper van Dijk (SP): Voorzitter.
Wij gaan uit van een verschillend paradigma. Uw denken begint bij de markt
en u ziet daarin de publieke omroep als een potentiële verstoring. Mijn
denken begint bij de publieke omroep en de vrije markt mag daar een stapje
voor opzij doen.De heer Atsma (CDA): Ik vervang voor een deel
mijn collega Ferrier.Voorzitter, ik begin met iets positiefs. Ik sluit mij aan bij wat in de
agenda wordt gezegd over het EEL. Dat zou heel goed kunnen zijn. Ik sluit
mij aan bij een van de eerdere sprekers die opmerkte dat dit voor Nederland
een plus zou kunnen bieden voor sommige erfgoederen in het kader van de cultuuragenda.
Heeft Nederland daar projecten voor ingediend? Zo niet, dan willen wij de
minister helpen, want wij kennen er een paar in alle regio’s van Nederland.Er wordt gesproken over het Europese Jaar van Creativiteit en Innovatie.
Dat klinkt allemaal veelbelovend. Wij hebben niet kunnen lezen wat het precies
betekent.Ten aanzien van de mobiliteit sluiten wij aan bij de eerder gemaakte opmerkingen
van de PvdA. De fractie van het CDA merkt op dat de studiepuntenoverdracht
bij het beroepsonderwijs op zich mogelijk is, maar wij willen inzetten op
een langere experimenteerperiode dan nu wordt voorzien. De samenwerking op
scholengebied klinkt ambitieus. Het is terecht dat men dat doet, maar het
is ook terecht dat het kabinet een voorzichtige opstelling kiest. Ook anderen
hebben gezegd dat er ruimte moet blijven voor nationaal beleid.Ik ben bij de publieke omroep gekomen. Wij zijn geschrokken van alles
wat op dit terrein op ons afkomt vanuit de krochten van Brussel. Wat commissaris
Kroes voorstelt, kan volgens ons volstrekt niet. Laat deze kroes aan ons voorbijgaan,
want dit is twee stappen te ver. De publieke omroep is voorbehouden aan de
nationale overheden in Europa en dat moet vooral zo blijven. Ik wil een paar
voorbeelden noemen. De taakopdracht voor de publieke omroep kan nooit Europees
worden bepaald. Dat is volstrekt onmogelijk en daar moet Brussel met zijn
handen vanaf blijven. Ik herhaal het nog maar eens een keer, want dit gaat
fout.De introductie van de zogenaamde markttoets wordt genoemd. Als er door
de publieke omroep initiatieven van welke aard dan ook worden genomen, moet
er eerst een toets komen waarover met marktpartijen moet worden overlegd.
Vervolgens kan er ook nog geprocedeerd worden. Wij kennen dan het einde van
het liedje, want dan wordt het allemaal niets. Kortom, wij voelen daar niets
voor.Voor de sportrechten geldt hetzelfde. Ik wijs kortheidshalve op de Europese
Richtlijn Televisie zonder grenzen. Deze geeft aan dat het open net, en dus
ook de publieke omroep, daar een expliciete taak heeft.De heer Ten Broeke (VVD): Kan de heer Atsma
uitleggen of hij het acceptabel vindt dat met Nederlands belastinggeld activiteiten
van de publieke omroep worden gefinancierd, die ook door de markt gedaan kunnen
worden?De heer Atsma (CDA): Ja, dat vinden wij, dat
zou kunnen. Ik voel mij zelfs gesterkt door de draai die de VVD aan de vooravond
van de verkiezingen heeft gemaakt. De VVD zei aanvankelijk dat de publieke
omroep geen geld in sportrechten zou moeten steken. Aan de vooravond van het
eigen congres en bij de vaststelling van het programma heeft de VVD gezegd
dat zij het prima vinden. Vervolgens hebben wij ook de VVD hierover in het
debat niet meer gehoord. Dat is geen probleem, maar de taak van de publieke
omroep kan een volstrekt andere zijn dan van de commerciële omroep. Daar
moet je ook eerlijk in zijn. De opbrengsten die bij de publieke omroep worden
binnengehaald, komen ten goede aan de kerntaak van de omroep. Dat is bij de
commerciële omroep begrijpelijk niet het geval.De heer Ten Broeke (VVD): De heer Atsma beantwoordt
mijn vraag niet. Ik snap ook wel waarom, want hij begrijpt niets van wat mevrouw
Kroes aan het doen is. Zij heeft het niet over de doelstellingen van publieke
omroep. Die zijn puur nationaal. Ik heb het over het feit dat met publieke
gelden soms grensoverschrijdende of andere marktactiviteiten worden verricht
die ook door de markt kunnen worden uitgevoerd. Als het CDA nu de houding
aanneemt dat de EU-commissaris daar niets over te zeggen heeft en deze partij
trekt die lijn door naar bijvoorbeeld de woningcorporaties en andere takken
van sport, dan denk ik dat het CDA-programma aan amendering toe is en niet
het programma van de VVD.De heer Atsma (CDA): De taak van de publieke
omroep is een hele brede. Ik weet dat de VVD al jarenlang zegt dat de publieke
omroep alleen maar hoeft te doen wat de commerciële omroepen laten liggen.
Zo kijkt het CDA er niet tegenaan. Dat zou de VVD moeten weten. Mevrouw Kroes
gaat zich wel degelijk bemoeien met de taken, doelstellingen en activiteiten
van de publieke omroep, maar daar gaat mevrouw Kroes niet over. Het is te
hopen dat de definitieve behandeling van het stuk nog even op zich laat wachten,
in ieder geval totdat mevrouw Kroes verdwenen is, althans uit Brussel.Voorzitter. Ik heb gezegd wat voor mij volstrekt niet kan. Ik vind het
een probleem dat er een Chinese muur wordt opgetrokken tussen de publieke
en commerciële activiteiten van de publieke omroepen. Transparantie is
altijd van groot belang, maar daar hebben wij goede toezichthouders voor.
Ik ben daar volstrekt helder over. Mevrouw Kroes dient zich daarmee niet te
bemoeien. In de ogen van de CDA-fractie is de omroep een van de terreinen
waar Brussel zich afzijdig moet houden. Als de heer Ten Broeke niet kan uitleggen
wat de publieke omroep in Nederland betekent en hoe deze is samengesteld,
dan is dat zijn probleem. Ik heb de minister complimenten gemaakt voor de
stevige stellingname en wij steunen hem volledig in dit dossier.De heer Ten Broeke (VVD): Mijnheer Atsma,
ik heb geen enkel probleem met het uitleggen van de publieke omroep in Nederland
en ook niet met alle uitwassen die daarmee gepaard gaan. Ik verwijs gewoon
naar uw partij en dan begrijpt iedereen dat. In het buitenland is het wat
anders. Het is niet mijn bedoeling dat er geen sterke publieke omroep zou
mogen zijn, integendeel. Wij pleiten juist voor een sterke, maar dan ook echte
publieke omroep en het liefst zonder invloed van de commercie. U gaat met
belastinggeld de commerciële weg op waardoor u zich waarschijnlijk aan
concurrentievervalsing schuldig maakt. Daarvoor bestaat een toezichthouder
en dat is mevrouw Kroes. Gelukkig hebt u daar nog zeker anderhalf jaar mee
te maken.De heer Atsma (CDA): Wat dat betreft hebben
wij onze eigen toezichthouder. Ik waag het te betwijfelen dat het in het buitenland
valt uit te leggen. Menig buitenland is jaloers op de efficiency van de publieke
omroep in Nederland en de prijs per uur die geldt voor het maken van televisieproducten
in algemene zin. Deze uurprijs is hier aanzienlijk lager dan in bijvoorbeeld
Engeland, welk land door u in verschillende debatten soms hoog geprezen wordt.Misschien kan de minister aangeven hoe een en ander straks gaat landen,
op welke termijn een beslissing wordt genomen en wat dan de positie van de
raad, de EC, het EP en de nationale parlementen zal zijn. Dat is voor ons
niet helder. Er wordt op gespeculeerd dat er niemand meer aan te pas zou komen,
maar dat lijkt ons toch iets te kort door de bocht. Anders moeten wij dit
tot inzet maken van de campagne van het CDA voor de komende Europese verkiezingen.Antwoord van de ministerMinister Plasterk: Er is een grote ongelijksoortigheid
in de belangstelling waarmee wordt gekeken naar de voorbereiding van de verschillende
onderraden in Brussel. Wanneer collega Verburg daar het landbouwbeleid gaat
bespreken, hangt er in de Tweede Kamer een wilde spanning, omdat haar mandaat
van groot belang is. Dat geldt ook voor minister Bos als hij het financiële
beleid gaat bespreken. Dat komt omdat Europa op het gebied van landbouw en
financiën grote bevoegdheden heeft.Voor dit debat is gelukkig ook belangstelling, maar hier ligt het toch
iets anders. De perstribune is bijvoorbeeld voor een groot deel niet gevuld.
Dat heeft te maken met het feit dat op veel aspecten van het onderwijs- en
cultuurbeleid Europa niet de eerste partij is die aan zet is. Dat is door
verschillende sprekers genoemd. Het gaat hier om nationale bevoegdheden en
daar is de subsidiariteit van het Europees handelen beperkt. De Kamerleden
zouden eigenlijk een keer mee moeten gaan naar een vergadering van de OJC-Raad.
Er hangt niet echt de lucht van wilde beesten, want het gaat gedeeltelijk
over het informeren van elkaar. Ik ben het eens met de opmerkingen van diverse
leden over bijvoorbeeld het architectuur- en cultuurbeleid. Ik heb in mijn
brief aan de Kamer vermeld dat de opmerkingen van de Europese Raad daarover,
niet in strijd zijn met mijn architectuurbeleid. De verschillende oproepen
die worden gedaan, gaan in dezelfde richting. Daarmee is dan meteen ook alles
gezegd. Op het gebied van architectuur hoeven wij niet iets anders te gaan
doen, indien Brussel daar anders over zou denken.De heer Jasper van Dijk (SP): Als dat door
27 landen wordt geconstateerd, waarom doet de minister dat dan nog?Minister Plasterk: Ik wil eraan herinneren
dat ik ooit heb gevraagd waarom wij met 27 tolken zitten en niet allemaal
Engels met elkaar praten. Toen kreeg ik de hele Kamer over mij heen. Dat heb
ik sindsdien nooit meer gedaan. Ik pas dus op mijn woorden.Op het gebied van het onderwijsbeleid speelt nu de discussie over bench
marks en in welke mate wij de percentages schooluitval, hoger opgeleiden of
andere doelstellingen in Europa zouden moeten vaststellen. Dan ben ik in het
hele spectrum waarschijnlijk de meest kritische als het over de meerwaarde
gaat. Bij mobiliteit in het onderwijsbeleid zie ik duidelijk subsidiariteit.
Je kunt mobiliteit niet als een land alleen regelen. Dat moet je met elkaar
regelen, want dat heeft een wederzijds aspect. Dat moet je met elkaar afstemmen.
Bij het percentage schooluitvallers ben ik niet overtuigd van de meerwaarde
van het bij elkaar optellen van de percentages in Roemenië en Noorwegen
en dat getal tot doelstelling verheffen. Dan is het wel nuttig om elkaar over
deze problemen bij te praten en hoe men daarmee omgaat en wat de best practices
zijn. Dit kun je met elkaar delen, maar daar moet je het dan bij laten. Er
zijn lidstaten die er anders over denken. Dat gesprek moet je dan met elkaar
aangaan.De heer Jasper van Dijk (SP): Ik denk dat
de minister zich veel populairder zou maken met het voorstel om deze vergaderingen
op te heffen dan om tot het gebruik van een taal over te gaan. Dat is een
suggestie.Minister Plasterk: Mijn doelstelling is niet
om mijzelf populair te maken, maar om te zeggen wat er volgens mij gezegd
zou moeten worden.Er staat een onderwerp op de agenda dat er wel toe doet en dat is de omroepmededeling.
Het is een taak van Europa – en deze wordt ook niet betwist door de
Nederlandse regering – om toe te zien op het goed functioneren van de
Nederlandse markt, om protectionisme tegen te gaan en ervoor te zorgen dat
de markt optimaal functioneert. Daarvan is een aantal systemen uitgesloten,
zoals het onderwijssysteem en de omroep. De discussie is vervolgens
net iets subtieler dan de vraag of Europa zich nergens mee mag bemoeien, dan
wel dat wij het allemaal aan de vrije markt moeten overlaten. EU-commissaris
Kroes betwist niet dat er in Nederland een publieke omroep is en dat wij deze
naar eigen wensen mogen inrichten. De Nederlandse regering betwist niet dat
commissaris Kroes moet toezien op het goed functioneren van de vrije markt.
Het gaat er nu veel meer om op welk niveau van detail de EC zich daarmee moet
gaan bemoeien. De Nederlandse positie is dat het ons vrijstaat een publieke
omroep te hebben. Er wordt overigens in de Kamer verschillend gedacht over
de inrichting van de publieke omroep. Ik heb hierover met de heer Remkes interessante
debatten gehad. De VVD is voorstander van twee netten zonder reclame, dus
een aanvullende taak. Van alle dingen die de commerciële omroepen kunnen
doen, moet de publieke omroep afblijven. De regering is voorstander van een
krachtige publieke omroep met een brede taak, die krachtiger wordt omdat deze
gevoed wordt door reclame-inkomsten en kaskrakers in het pakket heeft. Daarmee
bemoeit Europa zich niet. Vervolgens komt de vraag aan de orde wat er gebeurt
als er nieuwe activiteiten worden ontwikkeld door de publieke omroep. Moet
Europa erop toezien dat wij goed kijken of de publieke omroep als geheel een
taak heeft, die zich op een fatsoenlijke manier verhoudt tot commerciële
activiteiten van anderen? Of moet er dan een toetsing plaatsvinden per nieuwe
activiteit? Dit laatste wordt door commissaris Kroes voorgesteld. Daar zijn
wij op tegen.Ik noem twee voorbeelden. Als de website van «uitzending gemist»
als nieuwe activiteit zou worden ingevoerd, dan zou het standpunt van commissaris
Kroes zijn dat hier een markttoets voor nodig is. Dat geldt bijvoorbeeld ook
voor het journaal van de Nederlandse Omroep Stichting (NOS). Volgens een recente
enquête is, na Sinterklaas en de kerstboom, het achtuurjournaal het
hoogste culturele erfgoed van Nederland. Ik hecht eraan om, als ik het journaal
niet om acht uur thuis kan zien, dit op internet of via mijn mobiele telefoon
te volgen. Als het aanbieden van het journaal op een mobiele telefoon wordt
getoetst op marktverstoring, dan is het antwoord bevestigend. RTL zou het
ook op die manier kunnen aanbieden, terwijl zij geen inkomsten hebben uit
publieke middelen. Ik ben het met de heer Van Dijk eens dat vanuit het perspectief
van een publieke omroep met een bepaald karakter, het evident is dat het voor
een eenvoudige eindgebruiker plezierig is als je toch het achtuurjournaal
kunt zien, vergelijkbaar met het lezen van je eigen krant. Voor het publiek
lijkt mij dat plezierig. Primair vanuit de markt bekeken gaat het om marktverstorende
activiteiten. Dat geldt ook voor mijn twee favoriete websites. Dat zijn het
NOS-journaal en Elsevier. Dat laatste niet omdat het per se mijn politieke
kleur is, maar omdat het een hele goede en actuele website is. Voor de Elsevierwebsite
moet ik abonnementsgeld betalen, maar voor die van het journaal niet. Dit
is onderdeel van het aanbod dat gegenereerd is voor de omroep en dat vervolgens
op het web wordt aangeboden. Voor de publieke omroep vormt dit een meerwaarde.Ik hoop de commissie ervan te kunnen overtuigen dat zij niet moet proberen
om zo fijnmazig in het Nederlands omroepbeleid in te breken. Voor dat standpunt
heb ik steun gezocht bij andere lidstaten. Achttien landen steunen mij daarin,
waaronder Frankrijk, Duitsland en Engeland. Italië niet, maar dat heeft
sowieso een andere verhouding met de publieke omroep en de politiek. Er zijn
lidstaten in het oostelijk deel van Europa waar men de associatie legt tussen
vrijheid, absolute commercie en geen overheidsbemoeienis. Ik ga dat aanstaande
donderdag inbrengen. Wij hopen de commissarissen te kunnen overtuigen van
de opvatting van een grote meerderheid van de lidstaten om de bevoegdheid
die de EC heeft om een mededeling vast te stellen, niet te gebruiken. Ik wil
niet vooruitlopen op de mogelijkheid dat men zich niet laat overtuigen. Ik
betwist niet de bevoegdheid van de EC om een mededeling vast te stellen, want
deze bevoegdheid is gebaseerd op de regels zoals in Europa afgesproken. Vervolgens komen het EP en de Raad van de Europese Unie aan bod, die
het niet met de commissie eens zijn. Dat is een traject waar ik in eerste
instantie uit wil blijven. Ik denk dat het nu voldoende is om te concluderen
dat de EC niet betwist dat wij onze publieke omroep mogen inrichten zoals
wij dat willen. De EC kent de mening van de negentien lidstaten. Het is beter
om hierover geen botsing te veroorzaken tussen een grote meerderheid van de
lidstaten en de EC. Ik hoop dat commissaris Kroes goed luistert naar de opvatting
van de meerderheid van de lidstaten.De heer Atsma (CDA): Dit raakt de kern van
de discussie. De minister gaat niet in op de «wat, indien»-vraag.
Het is wel relevant, en daarom hecht ik eraan de minister aan te geven dat
dit absoluut niet kan. Wij hopen dat de Kamer de minister hierbij volmondig
zal steunen. Wij willen graag een Kameruitspraak voorbereiden om de minister
een steun in de rug te geven bij het verdedigen van dit standpunt in Brussel.De heer Jasper van Dijk (SP): In de startnotitie
staat dat: «Nadat u tot 15 januari de gelegenheid had om te reageren,
zal de EC zelfstandig een herziene omroepmededeling aannemen, die in de eerste
helft van 2009 in gaat.» Dit nodigt uit om te bespiegelen hoe het gaat
in Europa. Het is vreemd dat de EC überhaupt een mededeling zou mogen
aannemen die ingaat tegen het standpunt van achttien lidstaten, waaronder
zeer omvangrijke. Kan de minister niet gewoon zeggen dat dit niet kan?De heer Ten Broeke (VVD): Ik ben dankbaar
voor het feit dat de minister nog een keer aan de heer Atsma heeft uitgelegd
wat mevrouw Kroes wel of niet beoogt. De minister zit dichter bij mevrouw
Kroes dan de heer Atsma vermoedt. De minister accepteert bij Elsevier wel
dat er betaaldiensten zijn. Als het journaal zijn diensten ook gedeeltelijk
via een betaalde website beschikbaar zou stellen, dan gebeurt dat met inbegrip
van publieke gelden. Ik denk dat de minister, ook als gebruiker, daar bezwaar
tegen zou hebben. Het lijkt mij niet vreemd dat iemand die over eerlijke marktwerking
gaat, daar even naar wil kijken. Een markttoets kan gewoon worden gedaan en
is non-discriminatoir. Hier kunnen allerlei toegankelijkheidseisen aan gesteld
worden. Ik weet niet waar de minister bang voor is.Minister Plasterk: Ik dank de heer Atsma voor
de steun van het CDA. Er is geen misverstand over de mening en steun van een
grote meerderheid in de Kamer. Het is aan de Kamer om een motie in te dienen
of een apart verlengd algemeen overleg aan te vragen.De heer Van Dijk zegt wat ik ook probeer te zeggen. Het verloopt volgens
de spelregels die gelden in Europa. Het is de bevoegdheid van de EC om deze
mededeling vast te stellen. Daaraan kunnen wij niets veranderen. De commissie
is een uitvoeringsorgaan dat moet toezien op het functioneren van de markt.
Hierbij komt de vraag aan de orde waar men moet stoppen, omdat bijvoorbeeld
de publieke omroep daarvan is uitgezonderd. De discussie gaat over de grenzen.
Ik wil hier niet op vooruitlopen, maar mogelijk kan hier ten principale wel
iets over gezegd worden.Ik kom bij de opmerkingen van de heer Ten Broeke over het NOS-journaal.
Als de NOS betaaldiensten zou aanbieden, dan is het in eerste instantie aan
mij en vervolgens aan de Kamer om te bepalen of dat mogelijk is en hoe dit
zich verhoudt tot het feit dat er publieke middelen beschikbaar worden gesteld.
Er kan gezegd worden dat men geld ontvangt van de belastingen en dat het niet
nodig is dat er nog een keer apart voor betaald wordt. Ik sluit niet uit dat
bijvoorbeeld het uitbrengen van een televisieprogramma op digital versatile
disc (dvd) of iets dergelijks, dingen zijn waar wel voor betaald moet worden.
Hierop ziet het Commissariaat voor de Media en de Tweede Kamer toe. Dat zijn
zaken waar wij als land over moeten besluiten.Ik geef toe dat de publieke omroep natuurlijk marktverstorend is. Dat
geldt ook voor het openbaar onderwijs en voor alles wat met belastinggeld
betaald wordt. Aanbieders van privaat onderwijs hebben veel last van concurrentie
door bekostigd onderwijs. Dat zijn keuzes die gemaakt worden voor de inrichting
van de samenleving.Ik kom nu toe aan de punten waarover de Kamer vragen heeft gesteld. Voor
het EEL komt erfgoed in aanmerking dat gemeenschappelijk gezien van Europa
is en een Europese dimensie laat zien. Daarmee onderscheidt het zich van het
werelderfgoed. Ik benadruk dat de rechtsgevolgen van het aanwijzen van Europees
erfgoed niet dramatisch groot zijn. Men mag ervan uitgaan dat wanneer een
land iets voor het Europese erfgoed aanbiedt, het de morele verplichting met
zich meebrengt om er goed voor te zorgen. Het is een theoretische casus dat
een land iets zou voordragen en het vervolgens zou laten verslonzen. Ik kan
mij niet voorstellen dat dit zou gebeuren. Er staat bijvoorbeeld geen geld
tegenover. Het gaat meer om de vermelding en de nationale trots om enkele
mooie erfgoedobjecten op de lijst te plaatsen. Er is nog geen termijn vastgesteld
en de deelname aan dit project is vrijwillig. De lidstaten mogen zelf beslissen
wanneer en wat zij willen voordragen. Het aantal wordt door de commissie nog
gepreciseerd. In de raadsconclusies worden geen aantallen genoemd. Nederland
heeft nog geen monumenten voorgedragen. Ik ben samen met de Rijksdienst voor
Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) bezig om te bestuderen
welke monumenten daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen. Daar kan ik nog
niets over zeggen. De criteria moeten duidelijk en transparant zijn. De Europese
dimensie moet duidelijk gemaakt worden, evenals de plaats in de Europese geschiedenis.
Er moet gezorgd worden voor een goed beheer en toegankelijkheid voor een breed
publiek. Wij moeten dit niet zwaarder maken dan het is. Het is misschien aardig
voor het inzichtelijk maken van de Europese geschiedenis als men Waterloo
kan bezoeken of de Berlijnse muur kan zien. Misschien leidt het op enig moment
tot een leuke publicatie met foto’s voor een tocht die men langs het
Europese erfgoed kan maken. Het is geen nieuw stelsel van monumentenzorg.De heer Atsma (CDA): Ik moet de heer Ten Broeke
geruststellen dat wij bij het Europees cultureel erfgoed niet denken aan mevrouw
Kroes of zo. Kan de minister het verschil duiden met de UNESCO Werelderfgoedlijst?
Deze kennen wij allemaal. Straks hebben wij met een aantal Kamerleden van
verschillende pluimage een gesprek over het dorp Veenhuizen in Drenthe en
de werelderfgoedstatus. In Nederland bestaat veel belangstelling om op die
lijst te komen. In die zin kan ik het niet helemaal plaatsen, hoewel het erg
sympathiek klinkt. Als het allemaal niets voorstelt, dan moet de minister
dat in Brussel duidelijk maken. Het moet niet concurreren met de werelderfgoedstatus.Minister Plasterk: De twee lijsten staan naast
elkaar. Mensen hechten aan lijstjes en hechten eraan dat een object aangemerkt
wordt als werelderfgoed. Dat merk ik nu ook. Dat zal in Europa wellicht ook
het effect zijn. Het geeft wel een meerwaarde om binnen Europa de Europese
geschiedenis te duiden, waarbinnen een aantal plaatsen en objecten een bijzondere
plaats innemen. Het zijn richtlijnen om de Europese geschiedenis te duiden.Ik vond het aardig om de heer Ten Broeke kritische opmerkingen te horen
maken over twee producten van liberale bewindslieden. De ene is de Lissabonafspraak.
In mijn herinnering zijn deze afspraken in Lissabon gemaakt door Jozias van
Aartsen, de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken. Het andere is het
Europeana-project. De heer Ten Broeke vroeg zich af wie dit betaalt. Dit is
betaald door de heer Zalm. Dit is in de eerste twee kabinetten Balkenende
gefinancierd door de minister van Financiën. Ik hoop dat
in de even weken de VVD daar nog steeds enthousiast over isDe heer Ten Broeke (VVD): Die opmerkingen
maakt de minister elke keer als hij mij ziet. Dat is kennelijk niet heel vaak.
Als de minister beter had opgelet, dan zou hij weten dat wij al twee jaar
lang buitengewoon kritisch zijn over de Lissabondoelstellingen, overigens
niet zozeer over de doelstellingen zelf, maar wel over het halen daarvan.
Anders moet de minister maar eens bij zijn collega Timmermans te rade gaan.
Deze kritiek wordt vrij breed gedeeld, ook in het kabinet. Ik zou daar een
beetje voorzichtig mee zijn. Wordt het project Europees digitaal erfgoed wederom
niet uit het FES-geld betaald? Wij hebben eerder een discussie gehad over
het feit dat ik dat geen gelukkige financieringsbron zou vinden. Ik zie een
hoofdknik, dus ik neem aan dat dit een toezegging is.Minister Plasterk: Ik kan niet nalaten om
de heer Ten Broeke te plagen, omdat ik kritischer was over de Lissabondoelstellingen
dan de heer Van Aartsen op het moment dat hij deze vaststelde. Wij hebben
bij eerdere gelegenheden hier opvattingen over gewisseld.Europeana wordt niet uit de FES-gelden gedekt. Hierin vervult de KB een
voortrekkersfunctie. Het maakt het Europese digitale erfgoed op een georganiseerde
en moderne manier toegankelijk. Dat gaan wij lanceren op donderdag. De heer
Van Drimmelen, de gisteren vertrokken directeur van de Koninklijke Bibliotheek,
heeft daar een aantal jaren hard aan getrokken. De enige andere bibliotheek
in de wereld die op vergelijkbare manier actief is, is die van Washington.
Het is goed voor de positie van de KB dat het op deze manier gebeurt.Mevrouw Besselink vroeg naar het onderzoek over auteursrechten. Deze vraag
kan ik niet helemaal plaatsen. Ik laat de Kamer de uitkomsten van het onderzoek
schriftelijk weten, zodra deze bekend zijn.Er is gevraagd naar de mobiliteit van leraren en ander onderwijspersoneel.
Er zijn vier belangrijke Europese stimuleringsprogramma’s binnen het
Europese Leven Lang Leren Programma (LLP). Dat is het Comeniusprogramma voor
het primaire en voortgezet onderwijs, het Leonardo da Vinciprogramma voor
het beroepsonderwijs, het Erasmusprogramma voor het hoger onderwijs en het
Grundtvigprogramma voor volwassenen. Deze kennen allemaal onderdelen voor
mobiliteit van leraren en ander onderwijzend personeel.Er is een vraag gesteld over de mobiliteit van mensen in het mbo. Dat
is inderdaad heel belangrijk. In het hbo is sprake van veel meer mobiliteit
dan in het mbo. Voor een deel is dat logisch en verklaarbaar vanuit de aard
van de opleiding. In het mbo bestaat een aantal opleidingen waarvoor het op
zichzelf niet noodzakelijk is om in het buitenland gewerkt te hebben. Ik denk
dat het voor de levenservaring van mensen wel interessant is om dat gedaan
te hebben. Ik ben het niet helemaal eens met de heer Van Dijk die zegt dat
dit niet moet worden gestimuleerd, maar enkel moet worden mogelijk gemaakt.
Ik denk dat je een stapje verder mag gaan, niet met oneigenlijke financiële
prikkels, maar om het bij mensen onder de aandacht te brengen en het te stimuleren.
Een paar maanden, een halfjaar of een jaar in het buitenland werken is een
verrijking van je leven. Op het mbo gebeurt dat weinig en het zou goed zijn
om dat te stimuleren. Voor de jaarwisseling komt er een internationaliseringsagenda
voor het beroepsonderwijs naar de Kamer. Naar aanleiding hiervan kunnen wij
misschien nog eens een keer met elkaar van gedachten wisselen over de middelen.De vragen van mevrouw Besselink heb ik al samengenomen in een aantal andere
antwoorden.De heer Van Dijk vroeg specifiek naar de programmaraden. Er loopt inderdaad
al enige jaren een inbreukprocedure van de EC tegen onze programmaraden voor
de kabel. De EC vindt dat de inspraak over te veel zenders gaat
en dat het disproportioneel is. Wij doen er alles aan om ons systeem tegenover
de EC te verdedigen. Dat loopt nog.Ik heb even geen opvatting over de Mosquito, want dat ligt op het terrein
van de minister van Binnenlandse zaken. Daarvoor loopt momenteel een onderzoek.
Hier zijn recent Kamervragen over gesteld. Ik verwijs de leden naar het antwoord
op deze vragen. De regering staat geheel achter de opvattingen van de minister
van Binnenlandse Zaken.De heer Van Dijk informeerde naar mijn opvattingen over de rol van de
NWO. In mijn herinnering heb ik in de toespraak die ik daarover heb gehouden,
er nadrukkelijk bij gezegd dat ik niet pleit om binnen afzienbare termijn
het wetenschapsbudget van de NWO. via Europa te gaan besteden. Ik heb het
gedachte-experiment gedaan door het volgende te zeggen. Wanneer de enige doelstelling
is om je geld zo goed mogelijk aan de wetenschap te besteden, ga je ervan
uit dat de kosten voor degene zijn die betaalt. De baten van de wetenschap
zijn echter in principe voor de hele wereld, omdat deze baten publiek worden
gemaakt. Als iemand het kankerprobleem oplost of een oplossing vindt voor
het klimaatprobleem, dan wordt dit binnen een week gepubliceerd en kan iedereen
het lezen. Als je vanuit de wereldgemeenschap denkt, zou de meest efficiënte
manier niet zijn om bijvoorbeeld Maastrichts geld in Maastricht te besteden
en Gronings geld in Groningen. In die context heb ik gezegd te kijken naar
hoe in Amerika het wetenschapsbudget wordt besteed. Er is daar een groot federaal
budget van de National Science Foundation. Dit landt niet in gelijke mate
in alle staten van Amerika, want veel daarvan komt terecht in Massachusetts
en Californië, omdat daar nu eenmaal de beste wetenschap plaatsvindt.
Dat is voor het continent als geheel een betere bestemming van het geld dan
wanneer elke staat dat geld voor zichzelf zou uitgeven. Ik heb gezegd dat
ik er ten eerste nog niet gerust op ben dat door de manier waarop het geld
in Europa wordt bestemd, het ook altijd op de beste plekken terechtkomt. In
het verleden zijn er veel wetenschapsprogramma’s geweest met allerlei
nevendoelstellingen die ertoe leidden dat het beter was om het geld nationaal
te bestemmen. Dan kwam het bij de betere wetenschap terecht. Ten tweede spelen
andere aspecten dan alleen de output van de wetenschap een rol, zoals de werkgelegenheid,
het scholingsaspect en het feit dat elke lidstaat graag een goede universiteit
wil hebben. Dat zal ertoe leiden dat wij nooit op dezelfde manier dezelfde
omstandigheden bereiken. In die context heb ik het aan de orde gesteld.Je kunt je voorstellen dat er een wereldgemeenschap ontstaat. Er zijn
programma’s die op wereldschaal de beste projecten honoreren, zoals
het Japanse Human Frontier Science Programme. Dit wordt door een paar grote
landen gevoed. Die zijn bereid te accepteren dat het niet altijd volledig
een juste retour naar het eigen land oplevert. De wetenschap als geheel kan
daar wel beter van worden.De heer Jasper van Dijk (SP): Ik dank de minister
voor de verheldering. Ik ben het ermee eens dat als je de redenering doorzet,
je inderdaad voor een wereldformaat zou moeten pleiten. Ik begrijp dat het
Hoger Onderwijs Persbureau (HOP) dat niet als politiek standpunt, et cetera
had moeten weergeven.Minster Plasterk: Ik dank voor de gelegenheid
om dat nog even toe te lichten, want anders gaat het weer een eigen leven
leiden.Ik dank de heer Atsma voor de enthousiaste steun voor het standpunt over
de publieke omroep.Er resteren nog twee vragen. Een vraag gaat over het Europese jaar van
Creativiteit en Innovatie. Dat lees ik even voor: «Het doel is creativiteit
en innovatievermogen als kernvaardigheden voor allen te bevorderen, ervaringen
en goede praktijken uit te wisselen en beter inzicht te geven in de wijze
waarop creativiteit en innovatievermogen kunnen worden bevorderd.»
Elk jaar is er weer een ander onderwerp, het Europese onderwerp van het jaar.
Dit landt uiteindelijk in conferenties, evenementen, initiatieven, informatie-
en promotiecampagnes, goede voorbeelden, identificeren en verspreiden en op
nationaal niveau studies verrichten. De EC coördineert dat en het wordt
via de Europese website verspreid. Ook voor de lidstaten worden secties gecreëerd,
zodat zij ook hun activiteiten onder de aandacht van elkaar kunnen brengen
en daarvan kunnen leren. Nederland richt zich bij het Europese jaar vooral
op activiteiten die aansluiten bij bestaande initiatieven en structuren. De
focus van dit Europese jaar ligt bij thema’s die wij al eerder als belangrijk
hebben geïdentificeerd, zoals de creatieve industrie, ondernemerschap,
cultuureducatie en het stimuleren van innovatie in organisaties. De Stichting
Internationale Culturele Activiteiten (SICA) zal hierbij een belangrijke rol
vervullen. Dat is voor ons het aangewezen lokaal. De activiteiten die worden
uitgewerkt, zijn het cultuurnetwerk Nederland en de canon in Vlaanderen. Samen
organiseren zij in maart 2009 een internationale conferentie op het terrein
van cultuureducatie. Er komt een conferentie op het gebied van het stimuleren
van innovatie tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven. In het voorjaar
wordt in Amsterdam een conferentie over de creatieve industrie georganiseerd.
De provincie Limburg en de gemeente Maastricht organiseren in 2009 een grote
internationale conferentie met het thema creativiteit en innovatie.Wij hechten aan voldoende experimenteerruimte voor het European Qualification
Framework in het mbo, maar wij hebben nog geen termijn genoemd. Op dit moment
wordt ervaring opgedaan met de implementatie van dat framework in het mbo.
Dit behoort tot de portefeuille van collega Van Bijsterveldt. Een goede voortgang
van dit project is belangrijk en voorwaardelijk voor de implementatie van
het European Credit System for Vocational Education and Training (ECVET).
Vooral Duitsland heeft gevraagd om een langere termijn tot 2012. Hiervoor
bestond voldoende steun, waaronder van Nederland.Nadere gedachtewisselingDe heer Bosma (PVV): Ik dank de minister.
Excuses aan zijn adres dat wij vandaag niet de geur van wilde beren konden
produceren. Mijn partij is eurosceptisch tot op het bot. Ik sta vandaag geheel
tegen mijn natuur en die van mijn partij in te juichen voor iets wat Brussel
doet. Het is even wennen, maar misschien komen wij dan toch nog bij elkaar.De publieke omroep is een uitdijend iets aan het worden, zeker nu de hekken
eraf zijn. Zij gaan in de toekomst alles doen wat zij leuk vinden. De voorbeelden
die de minister geeft, zijn bijna vals. Het journaal is al te beluisteren
op internet. Het gaat juist om andere nieuwe activiteiten, zoals het concurreren
met GeenStijl en nieuwssites die concurreren met de nieuwssites van dagbladen,
et cetera. Het is heel goed dat Europa daar eens naar kijkt, want de Europese
samenwerking op Brussels niveau is heel goed. Maandag praten wij hier verder
over. Mocht de heer Atsma met een motie komen en met de minister hoop ik dat
dit niet gebeurt, dan dien ik dezelfde motie in met daaraan toegevoegd het
woordje «geen» voor het woord steun. Ik ben vooralsnog niet door
de minister overtuigd.De heer Ten Broeke (VVD): Ik sluit niet uit
dat wij die motie dan zullen steunen.Wij zijn positief over Europeana. Daar bestaat geen misverstand over.
Ik heb een vraag gesteld waar ik nog geen antwoord op heb gekregen. Als de
heer Zalm betaalt en het komt niet uit de FES-gelden, hulde daarvoor, wat
doen dan de andere lidstaten? Het lijkt mij niet terecht dat wij de enige
zijn die betalen voor het digitale geheugen van Europa.Het erfgoedlabel kan prima zijn, als er na de stickertjes niet ook een
ook een subsidiestroom volgt. Is dat zo?De mobiliteit van jongeren gaat ons ook aan het hart. Het is goed dat
Europa daarnaar kijkt. Bij het hbo bestaat maar 18,3% mobiliteit en
dat is niet genoeg. Dat moet beter.Aan een aantal zaken hebben wij echt geen behoefte, zoals architectuur
en duurzame ontwikkeling. Deze mening wordt vrij breed gedeeld. Samen met
de SP-fractie vraag ik de minister zich daartegen te verzetten. Dat is geen
schande. Het fiche over schoolonderwijs en de 21ste eeuw en het fiche over
de culturele dialoog en het fonds van 30 mln. moeten verworpen worden. Ik
zie er het voordeel niet direct van in en dat heeft de minister vandaag ook
niet duidelijk kunnen maken.Tot slot het springende punt van dit overleg: het blijvende verzet tegen
de markttoets. De minister heeft al veel relativerende bewoordingen gesproken
en, anders dan de heer Atsma, begrijpt de minister wel wat de rol is van de
Europese commissaris. Wij blijven een verschil van mening houden over wat
de publieke omroep mag doen. Ik vind dat niet moet worden verward wat de publieke
omroep doet en wat het publieke en algemene belang is. De minister geeft in
ieder geval aan dat het publieke belang ook door marktpartijen kan worden
gediend, sterker nog, daar kan het soms ook vandaan komen. De minister vindt
echter niet dat hij daar moet beginnen. Wat ons betreft moet de publieke omroep
niet een beetje commercieel bijklussen ten koste van andere gegadigden. Dat
laat onverlet dat ook de VVD voor een pure publieke omroep is en dat is inderdaad
geen zaak van Brussel.Mevrouw Besselink (PvdA): Ik dank de minister
voor de gedane toezeggingen. Wij zien een schriftelijk rapport tegemoet over
de auteursrechtelijke aspecten van de digitale ontsluiting van het historisch
materiaal.Ik dank de minister voor de toezegging voor de internationaliseringsagenda
voor het mbo. Dat is volgens mij een belangrijk aspect, waarover wij nog een
keer stevig met elkaar moeten debatteren. Ik ben het ermee eens dat het om
een belangrijke meerwaarde gaat. Het gaat erom hoe wij dat op de beste manier
vorm geven. Ik kijk daar reikhalzend naar uit.Wij staan achter de standpunten van deze minister bij de omroepmededeling.
Hij heeft goed uitgelegd hoe hij daarin staat. Ik ben blij dat het fonds van
achttien lidstaten bestaat. Ik worstel wel met het feit dat de lidstaten maar
tot 15 januari tijd hebben om te reageren en dat daarna de EC hier zelfstandig
een besluit over gaat nemen. Ik denk dat wij voor die tijd nog een keer contact
hebben met de minister om te bekijken hoe daarmee om te gaan. Ik wens de minister
succes met zijn strijd om dat te blokkeren.De heer Jasper van Dijk (SP): De vraag is
of de minister ons zo goed mogelijk op de hoogte houdt. Ik begrijp uit de
woorden van de minister dat het mogelijk is dat, ook als de lidstaten in grote
meerderheid tegen een besluit of opinie zijn, de EC een mededeling uitdoet.
Dan moet ik concluderen dat dit een dode letter wordt, want waar gaat die
mededeling dan nog over. Die vraag wordt in Brussel wel vaker gesteld.Ik ben het met de heer Ten Broeke eens om tot het lijstje van onderwerpen
dat hij noemde, ook het EEL te rekenen. Dat moet de minister niet doen. Er
wordt in Brussel dan een apparaat opgetuigd en dit worden niet alleen stickertjes,
maar ook ambtenaren. Het begint vaak klein en onschuldig en sympathiek, maar
het wordt uitgebreid tot iets onwenselijks voor ons allemaal.De heer Atsma (CDA): Ik nog geen reactie van
de minister ontvangen over een paar onderwijspunten. Ik heb aangegeven dat
wat ons betreft de experimenteerfase van de studiepuntenoverdracht beroepsonderwijs
langer zou kunnen zijn. Dit wil het CDA aan de minister suggereren. De samenwerking
op schoolgebied is ambitieus, maar onze fractie pleit voor een
voorzichtige opstelling. Dit sluit aan bij wat mijn collega’s naar voren
hebben gebracht. Een funderend onderwijs kan niet in een algemene mal worden
gegoten. Dat moeten wij ons voortdurend bewust zijn in de discussie met Brussel.Ik heb in eerste instantie gezegd dat onze fractie ten principale positief
is over het EEL, maar wij hebben een aantal vraagtekens geplaatst. In tegenstelling
tot anderen zeggen wij dat, als er geld beschikbaar is, je moet bekijken om
hierop mee te kunnen liften. Het kan wat ons betreft niet zo zijn dat dit
tot nieuwe regelgeving en nieuwe beperkingen voor een monument leidt. Daar
moeten wij buitengewoon terughoudend mee zijn. Alertheid is hier geboden.Ik hoef ons standpunt over de omroep niet te herhalen. Deze is volstrekt
helder en wij steunen voor 100% de lijn van de minister. Wij weten
heel goed waar commissaris Kroes wel over gaat en wat ons betreft kan zij
bij een aantal mededingingskwesties een paar stappen harder lopen, want soms
duurt het maanden voordat marktpartijen duidelijkheid krijgen.Ik benadruk dat de minister onze steun heeft bij zijn inzet. Het is volstrekt
duidelijk dat het onnodig is om een motie in te dienen, want een grote meerderheid
in de Kamer steunt de minister. Onnodige moties hoeven niet te worden ingediend.
Dat geldt ook voor moties die op voorhand verworpen worden. Dat zeg ik tegen
collega Bosma.Minister Plasterk: De heer Bosma heeft de
positie nog eens helder uiteen gezet. Wij zijn het niet op alle punten met
elkaar eens. Wellicht komt dat nog.De heer Ten Broeke vroeg allereerst wie er meebetalen aan Europeana. Behalve
Nederland en de EC, betalen Spanje, Duitsland en Frankrijk mee.De Kamer heeft duidelijk gemaakt dat er op een aantal terreinen überhaupt
geen sprake zou moeten zijn van enige Europese bemoeienis. Architectuur, duurzame
ontwikkeling, de culturele dialoog en het onderwijs werden als voorbeelden
genoemd. Ik heb in mijn eerste termijn al gezegd dat er op al die terreinen,
als er activiteiten zouden zijn, sprake moet zijn van een light touch van
het uitwisselen van ervaring en samenwerking waar dat nuttig en nodig is.
Het moet niet een uitgebreide bemoeienis in bestuurlijke zin zijn. Ik noem
een voorbeeld. In juli is in een mededeling van de EC een agenda vastgesteld
voor het versterken van de Europese samenwerking op het gebied van het funderend
onderwijs. De commissie sprak daarin over, en dan citeer ik: «de noodzaak
van intensivering van de hervorming in het onderwijs». Ik zet hier grote
vraagtekens bij. Het is aan de lidstaten om te beoordelen of er een noodzaak
is om het onderwijs te hervormen. Daarom heb ik een stevige positie ingenomen
bij het opstellen van de raadsconclusies. Ik heb gezegd dat ik tegen oproepen
tot stelsel- en curriculumhervorming ben. Dat standpunt werd door veel andere
lidstaten gesteund. Ook in de toekomst zal ik dat kritisch blijven volgen
en erop toezien dat de lidstaten daar hun eigen verantwoordelijkheid houden.
Ik hoop dat de Kamer er begrip voor heeft dat het geen zin heeft om totaal
buiten de boot te hangen. Ik zit in het spectrum aan de zeer kritische krant
als het gaat over de vraag of het allemaal noodzakelijk is. Het heeft geen
zin om daar alleen in te staan. Ik probeer andere landen mee te krijgen bij
een dergelijke opstelling. Dat gaat over terreinen waar ik de meerwaarde niet
zie, maar er zijn terreinen waar ik de meerwaarde wel zie, zoals bij mobiliteit
en concurrentiebevordering. Daar ligt een taak en daar zijn wij het niet over
oneens. Het is niet zo dat je altijd op de rem zou moeten staan. Dit om misverstanden
te voorkomen.Mevrouw Besselink noteerde twee toezeggingen. De eerste is dat ik op het
gebied van het mbo een notitie over de internationalisering naar de Kamer
zal sturen. De tweede wil ik proberen iets te nuanceren. Ik kan dat op dit
moment niet plaatsen. Als ik iets over een onderzoek naar auteursrechten en
erfgoed kan vinden, zal ik het aan mevrouw Besselink toesturen.Mevrouw Besselink (PvdA): Het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) heeft in opdracht van het ministerie
van Justitie een onderzoek laten uitvoeren.Minister Plasterk: Dat zal dan bij mijn collega
Hirsch Ballin zitten.Er is gevraagd naar de procedure bij de omroepmededeling. Ik doe allereerst
de toezegging na een vraag van de heer Van Dijk, dat ik de Kamer op de hoogte
houd van de stand van zaken. Het EP is actief bezig met het stellen van vragen,
maar heeft hier geen formele bevoegdheid. Na 15 januari kan de EC de
mededeling vaststellen. Het enige wat er vervolgens zou kunnen gebeuren, is
dat men zich er niets van aantrekt. Dan eindigt het uiteindelijk bij het Europese
Hof.De heer Atsma vroeg naar de overdraagbaarheid van de punten. Door Duitsland
is gevraagd om een langere termijn tot 2012. Dit verzoek is door Nederland
gesteund. De raadsconclusies zijn mede dankzij onze opstelling op dat punt
heel duidelijk geworden.De voorzitter: Wij hebben drie toezeggingen
genoteerd. Wanneer er op het dossier auteursrechten in relatie tot het WODC-onderzoek
essentiële dingen te melden zijn, zal de minister van Justitie de Kamer
daarover informeren. Voor de jaarwisseling ontvangt de Kamer de internationaliseringsagenda
mbo. De Kamer wordt op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen bij de publieke
omroep en de mededeling die daarop betrekking heeft.Ik dank de minister en de dames en heren die hem begeleidden voor de creatieve
ondersteuning.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap,ArendsXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (ChristenUnie), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk),
Van Leeuwen (SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD),
Langkamp (SP), Jasper van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand
(PvdD) en Dibi (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (ChristenUnie), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Sterk (CDA), Vietsch
(CDA), Schinkelshoek (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Dijken
(PvdA), Hamer (PvdA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP),
Jonker (CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Van Bommel
(SP), Leijten (SP), Timmer (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Halsema
(GroenLinks).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Çörüz (CDA), Tichelaar (PvdA),
Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (ChristenUnie), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP),
Ouwehand (PvdD), Agema (BVV), Leijten (SP), Dibi (GroenLinks), Heijnen (PvdA),
voorzitter, Van Toorenburg (CDA) en Uitslag (CDA).Plv. leden: Omtzigt (CDA), Heerts (PvdA), Kant (SP), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Biskop (CDA), Van der Ham
(D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester (PvdA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Schippers (VVD), Timmer (PvdA),
Gesthuizen (SP), Bosma (PVV), De Wit (SP), Azough (GroenLinks), Arib (PvdA),
Jan de Vries (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA) en Karabulut (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-34-109.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl