Handhaving milieuwetgeving; Verslag algemeen overleg op 3 september 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22343, nr. 36

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

22343 nr. 36

01-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekeningBIJLAGEBijlage bij de brief van de Minister van VROM van september
1998, DGM/B/BMB Mbb 98087642
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22343Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 343Handhaving milieuwetgevingnr. 36VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 oktober 1998De vaste commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1, voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2, voor Justitie3 en voor Verkeer
en Waterstaat4 hebben op 3 september 1998 overleg
gevoerd met minister Pronk van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en minister Korthals van Justitie over:– het kabinetsstandpunt over het rapport Bestuurlijke boeten
in het milieurecht (22 343, nr. 34);– het kabinetsstandpunt over het rapport Schijn bedriegt (25 157,
nr. 3); – de landelijke coördinatiecommissie milieuwethandhaving
(LCCM)-strategiedocument (VROM-98–297);– de versterking van de samenwerking bij de milieuwethandhaving
(22 343, nr. 33);– de structuur en cultuur van de milieuwethandhaving; de stand
van zaken met betrekking tot de 69 aanbevelingen van «handhaven met
effect» (22 343, nr. 32);– de brief van de minister van VROM over het verbeteren van
het handhavingsinstrumentarium (22 343, nr. 31);– het zevende voortgangsbericht milieuwethandhaving;– de handhaving milieuwetgeving (en dwangsomregeling) (VROM-98–26);– de voortgang uitvoering vergunningverlening en handhaving
Wet milieubeheer door provincies en gemeenten (VROM 96–838);– het gemeentelijk en provinciaal milieubeleid (VROM-97–946).De schriftelijke beantwoording van vragen gesteld tijdens dit algemeen
overleg is als bijlage bij dit verslag gevoegd.Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Feenstra (PvdA) verwelkomde het dat minister Pronk
had aangegeven dat de lat op het terrein van het milieubeheer wat hoger mocht
komen te liggen en dat handhaving buitengewoon hoge prioriteit dient te krijgen.
Handhaving is om een aantal redenen belangrijk. Er is een politiek bestuurlijk
belang: afspraken moeten ook nagekomen worden, inclusief normen, doelstellingen
en jaartallen. Er is een juridisch belang: alle betrokkenen moeten onder gelijke
omstandigheden met hetzelfde beleidskader worden geconfronteerd. En er is
een economisch belang: er mogen geen concurrentieverschillen optreden. Tot
slot is er nog het milieubelang. Het milieu is ermee gediend als de doelstellingen
in het nationaal milieubeleidsplan zo dicht mogelijk benaderd worden, maar
op dat punt is er nog een lange weg te gaan. Daarvoor moeten de structuur
en de cultuur van milieuhandhaving worden verbeterd. Over het algemeen worden
de regels op milieugebied voor 80% nageleefd, maar in diffuse sectoren, met
veel afzonderlijke actoren en afzonderlijke stoffen, ligt de naleving veelal
rond de 60%. Die diffuse verontreinigingen hebben een hoge prioriteit in het
beleid. Als de naleving van 60% naar 80% stijgt, dan bespaart het allerlei
omslachtige en buitengewoon kostbare maatregelen. Dat zou een goede weg zijn
om dichter uit te komen bij de NMP-doelstellingen.In het milieubeleid is de bestuurlijke-juridische benadering altijd centraal
gesteld en is de aandacht voor de organisatorische benadering wat op de achtergrond
geraakt. Het gaat dan om de vraag: hoe wordt het geregeld en wie moet het
handhaven op basis van welke verantwoordelijkheid? De heer Feenstra had daartoe
een «handhavingsladder» opgesteld die er als volgt uitziet. In
standaardsituaties kan worden volstaan met een meldingsplicht aan de gemeente.
Complexe situaties daarentegen vragen maatwerk en dat is dan bij uitstek een
taak voor de provincie. Daar waar schaal en deskundigheid het noodzakelijk
maken, zal vergunningverlening op rijksniveau moeten plaatsvinden. Wat is
de mening van de minister hierover? Heeft deze indeling op hoofdlijnen consequenties
voor het herzien van een aantal verantwoordelijkheden die nu bij de verschillende
bestuurslagen zijn neergelegd?In het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar vergunningverlening is
aandacht gevraagd voor het bevorderen van integriteit en functiescheiding.
Hoe zou die functiescheiding eruit moeten zien? Gebeurt dat per overheid:
de ene afdeling versus de andere? Of gebeurt dat tussen overheden?
Moet handhaving worden ondergebracht in een onafhankelijke, rekenkamerachtige
organisatie? Het onderzoeksbureau K+V heeft een «quick scan» uitgevoerd,
waaruit blijkt dat bij 40% van de waterschappen, gemeenten, provincies en
politiekorpsen nog een tekort aan personeel is voor milieuhandhaving. Is samenwerking
rond strategisch gestelde prioriteiten voldoende of blijft er dan toch vraag
bestaan naar extra personeel en extra middelen? De heer Feenstra wilde daar
graag voor de begroting over geïnformeerd worden.Dit overleg kent een agenda van meer dan tien punten, met enkele kilo's
rapporten. Na de TCR-affaire is gezegd dat er veel moest gebeuren en dat er
druk op het proces moest komen. Er is toen een Kamerwerkgroep opgericht om
die druk ook daadwerkelijk uit te oefenen en het proces te bewaken. Met het
oog op de gigantische stapel rapporten en de inmiddels geboekte voortgang
legde de heer Feenstra de leden van de commissie de vraag voor of het nog
wel zinvol was om door te gaan met die werkgroep, maar hij stelde voor dit
in een volgende procedurevergadering te bespreken. De TCR-affaire vormde een
incident met structurele kenmerken. Juist aan het laatste kan veel gedaan
worden om het eerste te verminderen. Het gaat erom hoe de problemen in de
toekomst worden opgelost.De heer Feenstra had er in het verleden meermaals voor gepleit om verantwoordelijkheden
in de handhaving expliciet aan een orgaan toe te kennen. Regelgeving moet
op een stimulerende wijze worden ingericht, zodat zij ook kan worden nageleefd.
Er moeten strategische plannen worden opgesteld voor de gedifferentieerde
aanpak van koplopers, middenmoters en achterblijvers op milieugebied en natuurlijk
voor typische probleemsituaties. Hij heeft ook aandacht gevraagd voor de verhouding
handhaving en deregulering in het MDW-traject en de verhouding Wet milieubeheer
en de WVO. Hij vond het tijd om een tussenbalans op te maken omdat er veel
gaande is op het terrein van het milieu.Er zijn drie wetsvoorstellen in voorbereiding ter verbetering van het
handhavingsinstrumentarium: het verzamelwetsvoorstel handhaving, het wetsvoorstel
verbetering handhavingsbevoegdheden en het wetsvoorstel verplichte milieudoorlichting.
Wat is de stand van zaken op dit moment? In het rapport Schijn bedriegt wordt gesproken over gelegenheidsstructuren
en criminogene factoren, met name in de afvalstoffenmarkt. Dat komt vooral
door de complexiteit van en de onduidelijkheid in de regelgeving. In het kabinetsstandpunt
worden daarom vijftien acties aangekondigd. Hoe staat het daarmee?De LCCM ziet voor zichzelf een taak om gevraagd en ongevraagd advies uit
te brengen aan regering en wetgever, dus ook aan de Kamer. Van de LCCM mag
dus verwacht worden dat zij de Kamer erop zal wijzen als de regelgeving in
bepaalde wetsvoorstellen te complex is en dus niet uitnodigt tot naleving.
Is deze zienswijze correct?In de maartbrief over bestuurlijke boeten in het milieurecht staat dat
het bestuurlijk instrumentarium wordt uitgebreid met twee instrumenten: bestuurlijke
boeten en strafrechtelijke transacties. Hoever is het met de uitwerking? Kunnen
de partners die deze instrumenten gaan gebruiken hiermee daadwerkelijk uit
de voeten?In de augustusbrief wordt erop gewezen dat de inzet en de resultaten van
het handhavingsbeleid in hoge mate bepaald worden doordat alle deelnemers
voor zichzelf strategieën formuleren. Het strategiedocument van de LCCM
is een stap in de richting van verdere professionalisering van het handhavingsbeleid,
maar de vraag is of inspecties, Rijkswaterstaat, AID en andere rijksdiensten
daadwerkelijk capaciteit ter beschikking willen stellen en dat ook gestroomlijnd
en gecoördineerd ten gunste van de handhaving willen inzetten.In het LCCM-strategiedocument wordt een aantal organisatorische uitgangspunten
genoemd. Er wordt uitgegaan van een scheiding tussen vergunningverlening
en handhaving. Dit kan een personele, functionele of organisatorische scheiding
zijn. De heer Feenstra verwees ook naar de Kamervragen die hij had gesteld
over de situatie van vergunningverlening in Son en Breugel. Het adviesbureau
K+V beveelt aan om gemeenten met minder dan 50 000 inwoners gemeenschappelijke
diensten te laten opzetten of te laten bijstaan door de grotere gemeenten.
Wat is de mening van de bewindslieden daarover?De heer Feenstra had hoge verwachtingen van de bestuursakkoorden met de
provincie. Minister De Boer had er in de vorige kabinetsperiode voor gepleit
dat waterschappen, provincies en gemeenten gecoördineerd zouden samenwerken
om een landsdekkend systeem op te zetten, aanspreekbaar en afrekenbaar. Die
aanpak sprak de heer Feenstra bijzonder aan en hij zou graag van de minister
vernemen hoe het verder gaat met de bestuursakkoorden en hoe de deelname van
de participanten daarin tot een goed einde kan worden gebracht.De heer Feenstra ging tot slot nog in op het punt van de handhaving, deregulering
en het MDW-traject en de verhouding Wet milieubeheer en de WVO. Als cultuur
meer bepalend is dan structuur, dan moeten de oplossingen niet worden gezocht
in enkelvoudige structuurwijzigingen. De overheden moeten gezamenlijk nagaan
hoe het grijze, het blauwe, het rode en het groene beleid doelmatig op elkaar
kunnen worden afgestemd en gehandhaafd. Er zijn veel brieven: een junibrief
met vijf voornemens, een augustusbrief met negen acties, een handhavingsrapport
met 69 aanbevelingen en een februaribrief over de voortgang rond 69 aanbevelingen.
De heer Feenstra vroeg de bewindslieden om een transparant overzicht van de
voornemens en de daarbij behorende planning.De heer Klein Molekamp (VVD) refereerde aan het werkbezoek
van minister Pronk en staatssecretaris J.M. De Vries aan Rotterdam ter voorbereiding
van dit algemeen overleg. De minister had daarbij aangegeven een hoge prioriteit
te willen toekennen aan milieuwethandhaving. Een belangrijk punt bij de handhaving
is de uitvoerbaarheid van de milieuwetgeving. De vraag daarbij is hoe een
eenvoudiger en beter te handhaven regelgeving kan worden gerealiseerd. De
heer Klein Molekamp hoopte dat de minister dit ook als een hoge prioriteit
zou zien. Het probleem is dat de Europese en de Nederlandse wetgeving soms
niet goed op elkaar zijn afgestemd. Begrippen worden in de Nederlandse en
de Europese wetgeving vaak verschillend omschreven.In het voorwoord van het rapport Schijn bedriegt staat dat het optreden
van de overheid een van de knelpunten is voor handhaving. Het is soms onduidelijk
wie het bevoegd gezag is met betrekking tot handhaving en hoe het uitgeoefend
wordt. Hoe denkt de regering deze onduidelijkheid op te heffen? Door de onduidelijkheid
in de regelgeving kost het soms tientallen manjaren om de bewijslast rond
te krijgen en te komen tot de bijbehorende strafvervolging. De heer Klein
Molekamp verwees daarbij naar de TCR-affaire.Een van de knelpunten bij de handhaving is de functiescheiding tussen
de verschillende overheidslagen. De heer Klein Molekamp kon zich voorstellen
dat er een minimumniveau is waarop gehandhaafd wordt. Met het oog op de ingewikkelde
regelgeving zouden kleinere gemeenten zich moeten aansluiten in een gemeenschappelijke
regeling of het handhavingsbeleid zou automatisch aan de provincies moeten
toevallen. De heer Klein Molekamp voelde er veel voor om provincies de spil
te laten zijn bij handhaving van het milieubeleid, maar hij vroeg zich af
of de provinciale overheid wel in alle gevallen op haar handhavingstaak is
toegesneden. Heeft de provincie voldoende specialistische kennis voor grote
en complexe zaken als de TCR-affaire? Wat gebeurt er als milieudelicten grensoverschrijdend
zijn? Zou het in die gevallen niet wenselijk zijn dat de controlefunctie wordt
overgeheveld naar het Rijk? De Stichting natuur en milieu stelt voor een milieu-inspectie
en opsporingsdienst (MIOD) in te richten voor deze heel specifieke
categorie delicten. De heer Klein Molekamp vond deze gedachte bijzonder sympathiek,
maar hij hoorde daar graag de mening van de regering over.Een belangrijke taak van de politie is de uitvoering van de milieuwethandhaving.
Daarbij komt een drietal klachten naar voren: er is te weinig kennis bij de
politie; er is een te groot verloop bij de politie en milieuwethandhaving
heeft een te lage prioriteit bij de politie. Hoe denkt de regering deze knelpunten
weg te nemen? Het antwoord van de minister dat de politieregio's autonoom
zijn, zou de heer Klein Molekamp wat te mager vinden, temeer omdat in het
NMP2 extra geld beschikbaar is gesteld om deze taak goed te laten uitvoeren
door de politie. Zijn deze gelden daar ook daadwerkelijk voor gebruikt? Is
daar ook zekerheid over?In de kranten staan steeds berichten over illegale dumping van afval in
natuurgebieden, terwijl juist in de buitengebieden de beschikbaarheid van
politie beperkt is. De heer Klein Molekamp vroeg de regering daarom de terugkeer
van de veldpolitie te overwegen.De heer Klein Molekamp had de indruk dat zowel bij het vorige kabinet
als bij het openbaar ministerie en de politie het probleem van de milieucriminaliteit
meer gestructureerd wordt aangepakt. In de eindfase van het vorige kabinet
zijn enige belangrijke aanzetten gegeven die nu geëffectueerd moeten
worden, vooral omdat uit NMP3 en de bijbehorende RIVM-rapporten blijkt dat
een goede milieuhandhaving tot een milieuverbetering van 15% tot 20% kan zorgen.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA) vond het niet verbazend dat
milieuwetgeving en handhaving in Nederland af en toe niet loopt zoals het
moet omdat de wetgeving soms nogal onduidelijk is. Zij vond dat de overheid
haar verantwoordelijkheid op dit gebied moest nemen.Mevrouw Schreijer kon zich vinden in de conclusie van het rapport Bestuurlijke
boeten in het milieurecht en het kabinetsstandpunt om te kiezen voor een combinatie
van bestuurlijke boeten en strafrechtelijke transacties, maar zij had er nog
wel een aantal vragen over. Hoe wordt dit instrument verder operationeel gemaakt
en hoe is het tijdpad? Zij was wat huiverig voor de toenemende bestuurslasten.
Hoe wordt daarmee omgegaan? Voorts was zij er geen voorstander van dat middelen
die voortvloeien uit boeten en transacties terechtkomen in de kas van provincies
en gemeenten omdat het dan vaak wordt gezien als een manier om tekorten op
te vangen, met als gevolg dat hier dan extra op wordt ingezet.In het kabinetsstandpunt over het rapport Schijn bedriegt staan enkele
aanzetten tot het aanpakken van gelegenheidsstructuren. Er wordt in de brief
echter maar ten dele ingegaan op de vele probleempunten die in het rapport
genoemd worden. Zelfregulering lijkt op zichzelf heel mooi en de CDA-fractie
is daar ook voorstander van, maar herbergt ook mogelijkheden voor gelegenheidsstructuren.
Is het daarom niet zinvol om een onderzoek te doen naar de effectiviteit van
zelfregulering? Voorts vroeg mevrouw Schreijer de minister om een reactie
op de zeer kritische kanttekeningen in het rapport op pagina 311, met name
over de convenantenproblematiek. Hoe werkt dat in de praktijk uit?Het LCCM-strategiedocument is een ambitieus rapport, maar mevrouw Schreijer
vroeg zich af hoe hard de afspraken en de inspanningsverplichtingen zijn.
Hoe is de invulling van de tweejarige cyclus van het coördinatieproces?Versterking van samenwerking bij milieuwetgeving en de handhaving is een
goede zaak. Beoogd wordt een intensivering van de samenwerking onder regie
van de provincies. Zijn er daardoor nog extra bestuurslasten voor de provincies
te verwachten? Welke middelen heeft de minister om de gemeenten te mobiliseren
en de handhavingspartners aan te zetten tot samenwerking? Uit de praktijk
blijkt dat dit af en toe nog wel eens moeilijkheden oplevert. In het rapport Handhaven met effect worden 69 aanbevelingen gedaan. Zijn
er aanbevelingen die de minister niet onderschrijft? De CDA-fractie onderschrijft
het driesporenbeleid: verbeteren van het instrumentarium, gezamenlijke strategiebepaling
en samenwerking, maar mevrouw Schreijer had er nog wel een vraag over. Komt
er per regeling een leidraad voor de handhavingspraktijk? De minister spreekt
met betrekking tot spoor 3 van een ondersteunend regelgevingstraject. Wat
wordt hiermee bedoeld? Mevrouw Schreijer liet weten in ieder geval niets te
voelen voor een juridische verplichting tot samenwerking.In het zevende voortgangsbericht handhaving milieuwetgeving constateert
de minister dat de handhavingsstructuur nog steeds niet optimaal werkt en
dat aan de hand van de huidige gegevens moeilijk is vast te stellen wat de
resultaten van de handhaving zijn met betrekking tot het nalevingsniveau.
Is hier sinds de aanbieding van het rapport in september 1997 nog verandering
in gekomen? Deze constateringen verontrustten mevrouw Schreijer nogal, omdat
deze ook al voorkwamen in de reactie van de LCCM op het zesde voortgangsbericht.
In hoeverre is er nu zicht op de kwaliteit van de handhaving? Is er inmiddels
een goede gegevensregistratie, een gemeenschappelijk informatiesysteem en
een referentiekader, waar de LCCM in 1995 al om vroeg? Het aantal controles
door gemeenten zou volgens de CDA-fractie verhoogd moeten worden en er moet
meer aandacht komen voor nazorg.De milieuhygiënische situatie in defensie-inrichtingen baarde mevrouw
Schreijer ook enige zorgen. Hoe is de situatie op dit ogenblik en hoe staat
het met de hercontroles? Er zijn wat dit betreft nog extra inspanningen nodig.In het voortgangsbericht staat dat het aantal controles, waarschuwingen,
processen-verbaal met betrekking tot de natuurbeschermingswet sterk is afgenomen.
Zijn de provincies wel in staat om de handhaving op peil te houden? Moet er
nog een aanscherping komen of is de maatlat in het verleden te hoog gesteld?De inbedding van het milieu in de politietaak lijkt volgens het voortgangsbericht
niet echt bevredigend van de grond te komen. Hoe is de situatie op dit moment?
Mevrouw Schreijer vroeg de minister om een inventarisatie van de knelpunten.
Hoe wil de minister naar een oplossing werken?De brief over handhaving milieuwetgeving en dwangsomregeling van 10 januari
1996 en de reactie van de LCCM op de zesde voortgangsrapportage gaven mevrouw
Schreijer aanleiding tot het stellen van enkele vragen in verband met de situatie
op dit moment en de zevende voortgangsrapportage. Is er thans wel zicht op
de kwaliteit van de handhaving? Is er inmiddels een gemeenschappelijk informatiesysteem
ontwikkeld? Is sprake van een sluitende gegevensregistratie, waar in 1996
al op aangedrongen werd? Is er een referentiekader voor het toetsen van kwaliteit?
Welke knelpunten zijn er bij de samenwerking tussen de handhavingspartners?
Is sprake van een goed gebruik van beschikbare bestuurlijke handhavingsinstrumenten
en sanctietoepassingen? Welke activiteiten worden op deze punten ondernomen?
Hoe is de stand van zaken met betrekking tot het gedoogbeleid op het milieuterrein?Gemeenten en provincies vervullen een sleutelfunctie bij de handhaving
van de milieuwetgeving. Zij hebben in de afgelopen jaren grote vooruitgang
geboekt en achterstanden zijn mede dankzij de steunregelingen bijna weggewerkt.
Mevrouw Schreijer maakte zich toch zorgen over de inbedding van de milieugelden
in het Gemeentefonds. Zijn de gemeenten nu in principe niet meer verplicht
om dit geld uit te geven aan het milieu? Welke rol gaat het Rijk spelen bij
het toekomstige provinciale en gemeentelijke milieubeleid? Niet voor niets
constateerde de minister in een brief van 8 oktober dat het succes van het
provinciale en gemeentelijke milieubeleid, naast de andere factoren, vooral
komt door de financiële ondersteuning. Blijvende inspanning van het Rijk
is van groot belang bij de verdere vertaalslag van kwantiteit
naar kwaliteit bij de vergunningen en het stimuleren van de kwaliteit van
de handhaving.Mevrouw Schreijer maakte zich zorgen over de opmerking in het IPO-rapport
Samenwerking in handhaving dat als gevolg van de wijziging in de financiële
structuur, dus beëindiging van de VOGM-regeling, de handhavingssamenwerking
kan teruglopen. Deze samenwerking is juist cruciaal voor een succesvol handhavingsbeleid.
Is de minister bereid, de Kamer jaarlijks te informeren over de voortgang
rond de jaarlijkse provinciale handhavingsplannen en -verslagen? In de afgelopen
jaren is de grote achterstand in de handhaving van milieuwetgeving en -regelgeving
voor een behoorlijk deel weggewerkt. Mevrouw Schreijer sprak echter haar zorgen
uit over de vraag of deze opgaande lijn vastgehouden kan worden en de samenwerking
voldoende versterkt kan worden.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66) had bij de voorbereiding van
het algemeen overleg de indruk gekregen dat zij op een rijdende trein was
gesprongen met bijzonder veel wagons. De komende tijd zou men zich in haar
optiek vooral moeten bezighouden met de vraag in hoeverre er niet af en toe
wissels omgezet moeten worden. Handhaving van milieuwetgeving is voor de D66-fractie
buitengewoon belangrijk. Als wetgeving en beleid helder en overzichtelijk
zijn, bevordert dat ook de handhaving, zelfs op milieugebied, waar het financieel
soms bijzonder aantrekkelijk is om de wet te overtreden en mazen in de wet
te zoeken.Uit het rapport Schijn bedriegt blijkt dat er nogal wat aan te merken
is op de milieuwetgeving. Gelegenheidsstructuren blijken vaak het gevolg van
complexiteit en onduidelijkheid van de regelgeving. Er blijkt zelfs sprake
te zijn van onderling strijdige regelgeving op milieugebied. De kabinetsreactie
van maart 1998 op deze constateringen was lauw. Complexiteit en onduidelijkheid
lijken haast als een onontkoombaar natuurverschijnsel te worden geaccepteerd.
Mevrouw Scheltema vond dat het kabinet toch wat al te gemakkelijk bij de pakken
ging neerzitten. Als er wat schort aan regelgeving op het terrein van het
milieu, dan is er alle aanleiding om, in navolging van het beleid dat in gang
gezet is na het NMP1, het accent meer op verbetering van de wetgeving te gaan
leggen. Dat is een belangrijke voorwaarde voor het welslagen van een beter
handhavingsbeleid, waarop het streven sinds het NMP2 eigenlijk op is gericht.
Wat denkt de minister hieraan te gaan doen?Ter verbetering van het handhavingsinstrumentarium zal er een verzamelwetsvoorstel
handhaving komen, waarbij de politie formele bevoegdheid krijgt om toezicht
te houden op de naleving van milieuregelgeving. Het advies van de Raad van
State is begin 1998 ontvangen. Wanneer komt dat wetsvoorstel? Is er wel voldoende
milieukennis bij politie en het openbaar ministerie? Milieuovertredingen zijn
vaak bijzonder gecompliceerd van aard. Vergt dat niet een bijzonder bijscholingstraject
voor politie en openbaar ministerie?Er ligt een voorstel om over te gaan tot de introductie van een strafrechtelijke
transactiemogelijkheid voor het bestuur en er is een positieve grondhouding
ten opzichte van een systeem van bestuurlijke boeten op het terrein van milieu
en ruimtelijke ordening. Daarbij is gebleken dat dit een zeer omvangrijke
en complexe materie betreft. Er zijn al verschillende systemen van bestuurlijke
boeten, zoals bij de belastingen, maar er worden telkens andere boetesystemen
gehanteerd. Daarom leek het mevrouw Scheltema verstandig om te wachten op
de algemene regeling en de algemene wet bestuursrecht. Voorwaarde is wel dat
de vierde tranche snel komt.Naast en vooruitlopend op de bestuurlijke boete wil het kabinet overgaan
tot de introductie van de strafrechtelijke transactiemogelijkheid door het
bestuur, overeenkomstig artikel 37 van de Wet economische delicten. Op zichzelf
zag mevrouw Scheltema daar wel wat in, maar zoals het nu wordt voorgesteld
riep het bij haar toch wat vragen op. Allereerst verbaasde het mevrouw Scheltema
dat de brief niet mede was ondertekend door de minister van Justitie. Het
betreft hier toch typisch het strafprocesrecht en de rol van het openbaar
ministerie. Er wordt gesproken over een door het openbaar ministerie gegarandeerde
vervolging als een door het bestuur aangeboden transactie wordt geweigerd.
Dat leek haar toch wel heel erg in strijd met het opportuniteitsbeginsel.
Zij kon zich haast niet voorstellen dat dit de bedoeling is geweest. Het leek
haar overigens ook niet gewenst. Er moet toch altijd nog een afwegingsmoment
zijn voor het openbaar ministerie. Zowel bij de bestuurlijke boete als bij
de strafrechtelijke transactie door het bestuur doet zich het probleem van
een mogelijke samenloop met de transactiebevoegdheid van het OM voor. Is dat
nu wel gewenst? Er zal veel gevergd worden van de afstemming tussen bestuur
en openbaar ministerie, ook wat de tarieven betreft. Speelt de LCCM hier nog
een rol in? Worden in die gezamenlijke strategiebepaling ook waarborgen opgenomen?Waar volledig aan wordt voorbijgegaan is dat het bestuur in de nieuwe
situatie waarin het transactie- en boeteopleggingsbevoegdheden krijgt, wel
eens voor het probleem kan komen te staan zichzelf dan wel een aanverwant
bestuursorgaan een boete op te leggen of een transactie aan te bieden. Ook
overheden blijken helaas nog wel eens de regels de overtreden. Dat bestuur
zal die boete vervolgens weer op zijn burgers verhalen. Hoe kijken de bewindslieden
daartegen aan? Mevrouw Scheltema vond het een merkwaardige situatie dat overheden
zichzelf of andere overheden een boete opleggen. De overheid heeft natuurlijk
een voorbeeldfunctie ten opzichte van de burgers, en overheden die de regels
overtreden moeten natuurlijk strafbaar worden gesteld, maar mevrouw Scheltema
vond dat er dan wel goed naar de strafbaarstelling gekeken moest worden. Zeker
daar er op het terrein van het milieurecht veel waarde wordt gehecht aan zelfregulering,
verbaasde het mevrouw Scheltema enigszins dat geen woord wordt gewijd aan
de in de Wet economische delicten opgenomen regeling betreffende de waarborgsom.
Zou dit middel geen belangrijke rol kunnen spelen bij milieuwethandhaving?Er wordt geconstateerd dat de samenwerking tussen gemeenten en tussen
gemeenten en provincies minder lijkt te worden, wellicht als gevolg van de
ontwikkelingen op het gebied van de bestuurlijke organisatie. De provincies
hebben geld van het Rijk gekregen voor handhaving, maar mevrouw Scheltema
sprak er haar zorgen over uit of de provinciale apparaten wel voldoende op
hun taak zijn toegerust. Daarbij komt dat het milieubeleid vroeger in hoge
mate gemeentelijk was geïnstitutionaliseerd. Er kunnen natuurlijk afspraken
worden gemaakt via bestuursovereenkomsten, maar de vraag is of die wel voldoende
afdwingbaar zijn. Hoe verhoudt de prioriteitsstelling in die bestuursovereenkomsten
zich tot de bevoegdheden van politie en justitie die daarover natuurlijk ook
weer afspraken maken in het driehoeksoverleg? Hoe verhoudt dit zich tot het
strategiedocument van de landelijke coördinatiecommissie?Provincies en gemeenten spelen een belangrijke rol in het milieubeleid
en de handhaving. Sinds 1990 worden zij financieel gesteund door het Rijk
om de kwantitatieve achterstanden weg te werken. Hoe staat het daar nu mee?
Uit het rapport Handhaven met effect blijkt dat in 40% van de provincies en
gemeenten een tekort aan personeel is voor de handhaving. Mevrouw Scheltema
had de indruk gekregen dat de toon in de brieven misschien wat al te optimistisch
was. Kunnen de bewindslieden daarop ingaan?Tot slot sloot mevrouw Scheltema zich aan bij het verzoek van collega
Feenstra om een totaaloverzicht over de aanbevelingen en de acties.De heer Van der Steenhoven (GroenLinks) sloot zich aan bij
de laatste opmerking van mevrouw Scheltema. Bijna dagelijks staat er iets in de krant over milieudelicten of over
fouten die worden gemaakt bij de handhaving van milieuwetten. Veel mensen
denken daardoor dat deze wetten ongestraft kunnen worden overtreden en daarom
is het van groot belang dat er adequate maatregelen worden genomen. Het is
niet alleen een probleem van personeel, maar ook en vooral van kwaliteit.
De handhaving van milieuwetgeving moet op alle terreinen kwalitatief verbeteren.
Dat kan gebeuren door meer samenwerking en betere afstemming, integraliteit
van de handhavingsvisie, ontwikkeling van de administratieve handhaving bij
de koplopers en een forse inzet en strakke handhaving bij de achterblijvers.Een aantal van de voorgestelde actiepunten is door de regering inmiddels
in gang gezet. De heer Van de Steenhoven zag de wetgevingsinitiatieven met
spanning tegemoet. Hij vond de bestuursovereenkomsten een goed initiatief,
maar hij was benieuwd naar de uiteindelijke invulling en de resultaten, ook
op langere termijn. Wat de invulling betreft, was hij kritisch over de mate
van vrijblijvendheid en over de samenwerking. Welke middelen zullen worden
ingezet om te waarborgen dat het geen vrijblijvende afspraken worden?Gezien de analyses die ten tijde van de TCR-affaire gemaakt werden en
gezien het IMH-rapport over de gevaarlijke afvalverwerkende bedrijven is nog
lang niet alles goed geregeld en zijn de bestaande voorstellen niet structureel
genoeg. De heer Van der Steenhoven wilde daarom een tweetal voorstellen voor
een meer fundamentele herziening van de structuur van de handhavingsorganisatie
onder de aandacht brengen. Daarover zou besluitvorming op korte termijn kunnen
plaatsvinden.Het eerste punt is de preventietoets en de ontdoeningsverantwoordelijkheid.
Bij de handhaving van gevaarlijke afvalstromen is de vraag wat als centrale
ingang wordt genomen voor de sturing van die stromen. Vanuit milieuoogpunt
gaat het er natuurlijk om dat de beste verwerkingsmethode wordt gekozen; pas
dan komt de handhaving in beeld. De afgelopen jaren heeft de marktwerking
haar entree gedaan in deze sector en de voorstellen van de commissie-Hoogland
hebben deze ontwikkeling nog versterkt. Daardoor komt de milieuhygiënische
verantwoordelijkheid van de afvalontdoener tegenover de bedrijfseconomische
belangen van de verwerker te staan. Het huidige beleid kiest voor de ingang
van het bedrijfseconomische belang. De GroenLinks-fractie zou graag zien dat
de minister kiest voor de ontdoeningsverantwoordelijkheid als sturingsschakel.
Met andere woorden: de stroom van afvalstoffen moet niet de geldstroom volgen,
maar de geldstroom en de stofstroom moeten van elkaar worden gescheiden.Ontdoeningsverantwoordelijkheid betekent het uitvoeren van een preventietoets
door een specialist in opdracht van de ontdoener. Resultaat is de meest hoogwaardige
verwerkingsmethode, goedgekeurd door de overheid. De afvalstroom wordt vervolgens
worden gelabeld; mengen mag alleen bij dezelfde verwerkingsmethoden. Dit systeem
is niet alleen beter voor het milieu, het is bovendien veel beter handhaafbaar
dan de bestaande systematiek. Wat is de mening van de minister hierover en
zijn er op korte termijn voorstellen te verwachten zodat tot besluitvorming
kan worden overgegaan?Het tweede punt dat op korte termijn aangepakt zou kunnen worden, is een
landelijke ketengerichte opsporingsdienst. Minister De Boer had al aangegeven
hier iets voor te voelen en zij had ook al aangekondigd dat voorstel te willen
uitwerken. Ook in het IMH-rapport over de situatie bij de verwerkers van gevaarlijk
afval worden de ketenopsporing en het ketentoezicht aanbevolen. Wat vinden
de bewindslieden van dit voorstel? In de Volkskrant van half juni staat een stuk van commissaris D. van Dop,
getiteld «Milieucriminelen werken gewoon op kantoor». Hij schrijft
dat er in Nederland sprake is van zware milieucriminaliteit, maar dat die
voor een deel niet wordt gezien omdat de informatiepositie daarvoor te zwak is. Het milieu zou bij de politiekorpsen dan ook een hogere prioriteit
moeten krijgen. Wat is de reactie van de minister hierop?De heer Poppe (SP) wees erop dat veel van de aanbevelingen
die waren gedaan naar aanleiding van de TCR-affaire ook zijn terug te vinden
in het rapport naar aanleiding van de EMK-affaire in 1981. Met andere woorden,
het heeft allemaal wat lang stilgestaan. In het rapport Schijn bedriegt schrijven
de auteurs dat het beeld van de afvalmarkt en milieucriminaliteit nog verre
van compleet is, ondanks het opsporingsonderzoek en de wetenschappelijke studies
die de afgelopen jaren zijn verricht en voorts dat de uitvoering van het milieubeleid
te wensen over laat. Wat vindt de minister van deze uitspraak? Wordt het niet
tijd dat er een discussie komt over de fundamentele uitgangspunten van het
milieubeleid?De handhaving van de milieuwetgeving vormt op zichzelf niet het probleem.
De feitelijke schadelijke milieueffecten ontstaan doordat naast de economisch
nuttige producten die bedrijven produceren, deels ook economisch negatieve
producten ontstaan. Zij willen daar zo goedkoop mogelijk van af komen en die
producten komen vervolgens terecht bij inzamelaars en verwerkers, die te maken
hebben met dezelfde economische wetten. De wetgeving omschrijft niet helder
en eenduidig welke stoffen onder welke omstandigheden op welke manier verwerkt
moeten worden. Dus worden er wegen gezocht om ervan af te komen en veel afvalstromen
komen op die manier in de derde wereld of in de oceaan terecht.De regelgeving zou zodanig duidelijk en eenduidig moeten zijn dat handhavers
er een goed wapen mee in handen hebben. Handhaven vindt veelal plaats als
het te laat is. De heer Poppe verwees onder andere naar de TCR-affaire. Er
zou daarom een wet ketenaansprakelijkheid voor afval of voor economisch gezien
negatieve producten van bedrijfsvoering moeten komen. Het gaat erom dat er
betere wet- en regelgeving komt die meer aansluit bij de praktijk van de economie.
Er moet worden gestuurd op de gevolgen. Als procestechnische maatregelen wettelijk
worden voorgeschreven, is handhaven niet meer nodig. Er moet alleen worden
gecontroleerd of het daadwerkelijk zo gebeurt. Met de wet ketenaansprakelijkheid
en een goede afvalstoffenboekhouding kan dat goed nagegaan worden. Daarom
onderstreepte de heer Poppe het pleidooi van de heer Klein Molekamp voor een
milieu-inspectie en opsporingsdienst, de MIOD.De laatste vraag van de heer Poppe betrof de grote werkdruk bij het openbaar
ministerie. Van de 1453 milieuzaken in het arrondissement Rotterdam in 1997
die een OM-beschikking kregen, zijn er 889 met een transactie geschikt. De
bedragen lopen uiteen van f 50 tot f 30 000. Daar moeten natuurlijk
wel criteria voor zijn. De indruk mag niet ontstaan dat kapitaalkrachtige
bedrijven strafvervolging kunnen afkopen. Dan wordt er mogelijk ook minder
lering uit die overtreding getrokken. Een van de redenen voor transacties
is de grote werkdruk bij het openbaar ministerie. De heer Poppe vroeg de minister
van Justitie de Kamer op de hoogte te houden van de ontwikkeling met transacties
en de criteria die daarbij gehanteerd worden. Antwoord van de regeringDe minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer was met de commissieleden van mening dat handhaving van milieuwetgeving
een belangrijke prioriteit dient te krijgen. De nadruk moet worden gelegd
op de niet vrijblijvende wijze van de handhaving. Als handhaving geen gelijke
tred houdt met beleidsontwikkeling, is de beleidsontwikkeling niet meer geloofwaardig.
Onduidelijke regelgeving en een onduidelijke structuur kunnen een aanzet geven
tot ontduiking. Helaas heeft de regelgeving aanleiding gegeven tot zodanig
onduidelijke verantwoordelijkheden dat handhaving geen effect heeft. Daar
moet hard aan worden gewerkt omdat het milieurendement met enkele
tientallen procenten zou kunnen stijgen door goede handhaving. Het ging de
minister vooral om het doel van de handhaving en de regelgeving. De instrumentering
en de organisatie van de samenwerking dienen daarvan te worden afgeleid.De minister zei dat ook hij het gevoel had dat hij op een rijdende trein
was gesprongen met zeer veel wagons. Ook hij vond dat gekeken moest worden
of men nog wel op het juiste spoor zit, gemeten aan de hand van het effect
van de handhaving. Daarom had hij het voornemen om ieder halfjaar te komen
met een voortgangsrapportage over de handhaving. Daar worden dan allerlei
rapporten aan gehangen, waardoor men het overzicht niet uit het oog verliest.
De minister wilde in deze halfjaarlijkse tussenrapportage niet alleen ingaan
op de organisatie en de instrumenten van de handhaving, maar hij wilde dat
graag koppelen aan het beoogde en het bereikte effect.Vooralsnog baseerde de minister zich op de kabinetsstandpunten die bij
de stukken zijn gevoegd, maar dat betekent niet dat dit het laatste woord
is. Uiteindelijk moet worden gekomen tot een voorzichtige bijstelling van
wet- en regelgeving, zodat die zoveel mogelijk aansluit bij het productieproces.
Waar het om gaat is dat er zo weinig mogelijk negatief effect op het milieu
ontstaat in het economische proces. Door de kaarten nu te zetten op handhaving
kan het negatieve effect op het milieu tot een minimum worden teruggebracht,
maar dat is geen 100% oplossing voor het vraagstuk. Het beleid moet worden
gericht op preventie. Het is uitermate moeilijk om dergelijke uitgangspunten
als rijksoverheid goed inhoud te geven in beleidsregels en wetgeving. Er wordt
nu gewerkt met een bepaalde structuur en die structuur heeft een waarde die
niet zomaar veranderd kan worden. Te grote veranderingen hebben een verlammende
werking.De minister wilde in het kader van het milieubeleid ook veel aandacht
schenken aan convenanten, waarin doelstellingen met het bedrijfsleven worden
afgesproken. Deze convenanten kunnen niet allemaal dezelfde structuur hebben,
want zij moeten worden toegespitst op de verschillende problemen in de verschillende
bedrijfstakken, maar zij moeten wel een aantal algemene kenmerken hebben.
Of de waarborgsom daar onderdeel van moest uitmaken, kon de minister nog niet
zeggen, maar hij zou daar later op terugkomen. De minister wilde ook niet
alles op deze kaart zetten. Preventie in de vorm van convenanten is evenmin
als handhaving de enig zaligmakende methode. Hier wilde hij het voorlopig
bij laten wat betreft het beleid inzake de convenanten, maar hij wilde er
graag een andere keer uitgebreider op ingaan.Het voorstel om te komen tot een andere structuur bij de handhaving van
milieuwetgeving, bijvoorbeeld door de instelling van een Milieu-inspectie
en -opsporingsdienst, vond de minister interessant. Het probleem is alleen
dat de organisatie van deze nieuwe structuur heel veel tijd kost, waardoor
er in de tussentijd ook weer heel veel verloren kan gaan. Hij wilde er echter
serieus naar gaan kijken. Mocht blijken dat de huidige maatregelen onvoldoende
effect hebben, dan zou de minister er niet voor terugdeinzen om snel overleg
met de Kamer te voeren over dit voorstel, maar dan wel op basis van een goede
beoordeling van de mogelijk positieve en negatieve effecten. Een dergelijke
aanvullende handhavingsstructuur was volgens de minister alleen geschikt voor
specifieke situaties en die zou moeten worden toegespitst op grote probleemgebieden.De brief van minister De Boer over bestuurlijke boeten in het milieurecht
is natuurlijk in overleg met de minister van Justitie geschreven. De bestuurlijke
transactiebevoegdheid is een totaal nieuw instrument in het bestuursrecht
dat alleen wordt ingezet bij eerste en lichte overtredingen. Er zal worden
gekozen voor een procedure die de mogelijkheden van een strafrechtelijke benadering
op geen enkele manier ondermijnt. Er vindt op dit moment overleg plaats dat
inmiddels in een vergevorderd stadium is. Het streven is erop
gericht om de algemene maatregel van bestuur nog dit kalenderjaar voor te
leggen aan de Raad van State. Er zijn inderdaad goede argumenten voor om de
opbrengsten van dergelijke bestuurlijke transacties ten goede te laten komen
aan specifieke uitvoering van de handhaving van de milieuregelgeving, maar
er wordt nog gestudeerd op de uiteindelijke bestemming ervan. Ook wordt hard
gewerkt aan de indiening van het wetsvoorstelverbetering handhavingsbevoegdheden
en het verzamelwetsvoorstel handhaving bij de Kamer. Het wetsvoorstel milieudoorlichting
zal in een later stadium voor advies aan de Raad van State worden voorgelegd.
De afgelopen periode tussen twee kabinetten in heeft het dus niet tot vertragingen
geleid.De samenwerking tussen verschillende overheidsinstellingen bij de handhaving
is een belangrijk punt. Er is na de augustusbrief van 1997 veel werk gemaakt
van de samenwerking door middel van de bestuursovereenkomst. De bedoeling
is om de positie van de provincies op een groot aantal terreinen te versterken,
maar daar wilde de minister eerst nog overleg over voeren met de provincies.
De provincies zouden een centrale positie kunnen hebben in bestuurlijke overeenkomsten,
maar daar moeten zij dan wel toe in staat worden gesteld. Dat betekent dat
de bestuursovereenkomsten geen vrijblijvend karakter mogen hebben, maar dat
zij aan een aantal voorwaarden moeten voldoen. Zij moeten afspraken inhouden
om de verschillende overheidsinstellingen elkaar in het openbaar verantwoording
te kunnen laten afleggen.Er zal ook een afspraak moeten worden gemaakt over de methodiek van de
operationele aansturing, zodat men weet wie in een concreet geval het voortouw
kan nemen bij de handhaving. Dan moeten er wel goede afspraken worden gemaakt
over de uitwisseling van informatie. Het IPO heeft kort geleden een model
ter tafel gelegd dat dit najaar besproken wordt. De minister had de indruk
dat dit goed past bij de meeste van de criteria die zijn geformuleerd. Het
zal niet voor iedere provincie op hetzelfde moment tot een goede bestuursovereenkomst
leiden, maar de minister had goede hoop dat het in het merendeel van de gevallen
rond de jaarwisseling tot een redelijke uitkomst zou kunnen komen. Het gaat
erom dat er goede afspraken worden gemaakt die de toets der kritiek kunnen
doorstaan.De bevoegdhedenladder van de heer Feenstra is in grote lijnen ook de huidige
structuur. Er wordt niet alleen gemeld bij de gemeenten, maar er zijn natuurlijk
ook gemeentelijke vergunningen. Ook kan niet alles aan provincies worden overgelaten.
Voor de echt grote problemen met grensoverschrijdende effecten is vergunningverlening
door het Rijk noodzakelijk. Er kunnen zich natuurlijk problemen voordoen als
een groot bedrijf zich vestigt op het grondgebied van een kleine gemeente.
Op dit moment zouden zij de oplossing daarvoor moeten zoeken in de richting
van samenwerking tussen gemeenten, gemeentelijke milieudiensten, of door steunverlening
van gemeentelijke milieudiensten van grote gemeenten aan kleine gemeenten.
Als blijkt dat daar extra middelen voor nodig zijn, dan stond de minister
open voor de discussie op rijksniveau. Mocht echter blijken dat dit niet afdoende
is, dan zal worden gezocht naar betere oplossingen.Het uitgangspunt is dat milieu een onderdeel is van de integrale taakuitvoering
door gemeenten en het is de taak van de inspectie om die situatie goed te
blijven volgen. Als blijkt dat het niet goed loopt, dan zijn er een paar mogelijkheden.
De minister kan de gemeenten daarop aanspreken. De inspectie zal het zeker
niet nalaten om het te rapporteren als blijkt dat zij tekortschieten. Verder
is er de mogelijkheid van politieke controle binnen de gemeenten. De raad
kan burgemeester en wethouders erop aanspreken. Die politieke controle binnen
gemeenten kan natuurlijk alleen plaatsvinden wanneer de gemeenteraad behoorlijk
is geïnformeerd en daar kan het Rijk toe bijdragen door de regelgeving
een zekere mate van bekendheid te geven. Op de vraag of je een stap verder
zou moeten gaan wanneer dat niet lukt, durfde de minister nog
geen antwoord te geven. Hij kon zich echter voorstellen dat het op een gegeven
moment noodzakelijk is om te komen tot gesprekken met gemeenten en provincies
over de wijze waarop de taken moeten worden uitgevoerd in de praktijk.Tot slot stelde de minister voor om een aantal resterende vragen voorafgaand
aan de tweede termijn schriftelijk te beantwoorden.De minister van Justitie constateerde dat het kernwoord bij
handhaving «samenwerking» moet zijn. De diverse instanties zullen
goed moeten samenwerken en er moet een goede afstemming bereikt worden. Het
is van belang dat er deugdelijke wetgeving is op het gebied van het milieubeheer.
Daarbij zijn het ministerie van Justitie en het openbaar ministerie van het
grootste belang. Natuurlijk is iedere minister verantwoordelijk voor de kwaliteit
van de eigen wetgeving, maar ook Justitie speelt in dat verband een rol. Sinds
de jaren negentig werkt Justitie aan de dereguleringstoets. Er wordt geprobeerd
om criteria te ontwikkelen aan de hand waarvan de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid
van regelgeving wordt getoetst. Daar werken de verschillende departementen
nu ook mee. Op de wetsvoorstellen die voortvloeien uit het regeerakkoord zal
een «quick scan» worden losgelaten om te bezien of men er daadwerkelijk
mee uit de voeten kan.De bestuurlijke boete zal worden geregeld worden in de algemene wet bestuursrecht.
Het voorontwerp daarvoor wordt verwacht in januari 1999. Dat is een van de
redenen om nog even te wachten met het invoeren van de bestuurlijke boete.
Op grond van artikel 37 van de Wet economische delicten is het mogelijk om
het bestuur een transactie te laten aanbieden. Een transactie wordt aangeboden
wanneer het eenvoudige zaken zijn en wanneer het voor de eerste keer voorkomt,
bijvoorbeeld wanneer men niet voldoet aan de meldings- of kennisgevingsplicht
of wanneer men niet voldoet aan registratie- en onderzoeksverplichtingen.
Dat zal later wellicht worden uitgebreid, maar het is de bedoeling dat dit
eerst wordt geïmplementeerd, krachtens een richtlijn die waarschijnlijk
eind van dit jaar klaar zal zijn. De verwachting is dat er vanaf begin 1999
mee zal kunnen worden gewerkt.Er valt veel voor te zeggen om de opbrengst van een transactie niet in
de algemene kas te laten vloeien, maar daar wordt op dit moment nader onderzoek
naar gedaan. Doordat er twee transactiemogelijkheden naast elkaar bestaan,
de bestuurlijke transactie en de strafvorderlijke transactie van het openbaar
ministerie, is een goede afstemming vereist tussen bestuur en openbaar ministerie.
Het probleem dat een bestuur zichzelf een transactie moet aanbieden, hoeft
zich dus niet voor te doen omdat het openbaar ministerie dat kan doen. Het
openbaar ministerie houdt natuurlijk een eigen verantwoordelijkheid. Als een
zaak bewijstechnisch of strafvorderlijk niet of nauwelijks te doen is, dan
moet niet worden overgegaan tot transactie. Dat zal natuurlijk wel moeten
gebeuren wanneer er een grote fout gemaakt is door de bestuurlijke instantie.
Uiteraard heeft het openbaar ministerie te allen tijde de vrijheid om tot
vervolging over te gaan, maar dat kan niet nadat een bestuurlijke transactie
heeft plaatsgevonden in verband met de regel «ne bis in idem».
Dat accepteert de rechter niet en dat moet dus voorkomen worden.Het openbaar ministerie heeft een aantal duidelijke richtlijnen op grond
waarvan een transactie wordt aangeboden en men probeert zich aan die richtlijnen
te houden. Dat neemt niet weg dat de vraag is of zaken waarbij grote bedragen
spelen niet te allen tijde bij de rechter moeten voorkomen. Daar wilde de
minister zich nog over beraden, maar hij zou daar later nog op terugkomen.Het is van het grootste belang dat een politieagent tijdens de opleiding
zoveel mogelijk kennis vergaart over milieucriminaliteit. Daar heeft het in
het verleden nog wel eens aan ontbroken, maar daar wordt nu hard aan gewerkt.
Het doel is dat de politie als geheel een zo breed mogelijke opleiding
krijgt. De minister was geen voorstander van een specialistische veldpolitie
omdat dan de contacten met het bestuur wel eens zouden kunnen ontbreken. Hij
was ook geen voorstander van het uitbreiden van het aantal opsporingsdiensten;
hij zou het aantal liever terugbrengen. De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,ReitsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van HeemstDe voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BlaauwDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,De Gier BIJLAGEAan de voorzitters van de vaste commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer, Binnenlandse Zaken, Justitie en Verkeer en Waterstaat
uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 23 september 1998Tijdens het eerste gedeelte van het op 3 september gehouden algemeen overleg
over de handhaving van de milieuwetgeving kon door tijdgebrek een aantal vragen
niet worden beantwoord.Mede namens de Minister van Justitie zend ik u hierbij de antwoorden op
deze vragen toe.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk Bijlage bij de brief van de Minister van VROM van september
1998, DGM/B/BMB Mbb 98087642Nog niet beantwoorde vragen, gesteld tijdens het algemeen overleg over
handhaving op 3 september 1998 om 14.00 uur, met de daarbij behorende antwoordenVraag van de heer FeenstraIn het Algemene Rekenkamer-onderzoek naar vergunningverlening wordt aandacht
gevraagd voor het bevorderen van integriteit en een functiescheiding bepleit.
Hoe moet die functiescheiding er uitzien, per overheid of tussen overheden?Een personele en organisatorische scheiding tussen vergunningverleners
en handhavers binnen één overheid is over het algemeen wenselijk
vanwege het door de Rekenkamer genoemde argument. Deze scheiding is doorgaans
ook de praktijk. Waar dit nog niet het geval is, zal dit worden nagestreefd.Vraag van de heer FeenstraUit de quick scan van K+V blijkt dat bij 40% van de waterschappen, gemeenten,
provincies en politiekorpsen een tekort aan personeel voor milieuhandhaving
bestaat. Is samenwerken rond strategisch gestelde prioriteiten voldoende of
moeten extra middelen worden vrijgemaakt?Het Rijk heeft de afgelopen jaren, in aanvulling op de middelen die waarover
men zelf beschikte, substantiële structurele financiële middelen
beschikbaar gesteld waarmee de vergunningverlening en de handhaving bij de
gemeenten en de provincies op adequaat niveau is gebracht. Ook de politie
en het OM hebben in het kader van het NMP extra middelen gekregen voor de
milieuhandhaving. Al deze middelen waren eerst afzonderlijk zichtbaar op de
begroting, maar zijn nu onderdeel geworden van het normale budget.Ik kan niet uitsluiten dat hier en daar een deel van dit geld nu voor
andere prioriteiten wordt gebruikt. Dit mag natuurlijk niet ten koste gaan
van een behoorlijk niveau van de milieuwethandhaving. Overigens laat dit onverlet
dat ook binnen de milieusector prioriteit wordt gegeven aan die handhavingsactiviteiten
waarmee de grootste milieuwinst wordt geboekt. De resultaten worden zichtbaar
gemaakt in de periodieke rapportages van de verschillende handhavingsinstanties.Vraag van de heer FeenstraWat is de stand van zaken met betrekking tot het wetsvoorstel verbetering
handhavingsbevoegdheden, het verzamelwetsvoorstel handhaving en het wetsvoorstel
milieudoorlichting?Over de eerste twee is advies ontvangen van de Raad van State. Ze zullen
nog dit jaar worden ingediend bij de Tweede Kamer. Met betrekking tot het
derde wordt indiening bij de Raad van State niet voor de jaarwisseling verwacht.Vraag van de heer FeenstraDe LCCM ziet voor zichzelf ook een taak om gevraagd en ongevraagd advies
uit te brengen aan de regering en de wetgever, dus ook aan de mede-wetgever,
de Tweede Kamer. Zal de LCCM ook voorstellen doen voor handhaafbare, stimulerende
regelgeving?Dit is zeker de bedoeling. Vraag van de heer FeenstraWorden er afspraken gemaakt over de afstemming tussen de handhaving bij
«het grijze, groene, blauwe en rode milieu»?Ja, en wel zo veel mogelijk in het kader van de LCCM.Vraag van de heer Klein MolekampWat moet worden gedaan wanneer ondernemers verleid worden tot malafide
handelen omdat de risico's daarvan niet opwegen tegen de te behalen winst?Het belangrijkste is dat de handhaving op peil is. Overigens pleegt de
rechter het behaalde economische voordeel te betrekken in de strafmaat. Ook
kan wederrechtelijk verkregen voordeel langs strafrechtelijke weg worden ontnemen.Vraag van mevrouw SchreijerHoe staat het met de bestuurslasten en de administratieve rompslomp van
de bestuurlijke transactie?Wat de fase van opsporing van en bewijsvoering inzake overtredingen betreft,
blijven de bestuurslasten hetzelfde, of de transactie nu zal worden aangeboden
door het OM of het bestuur. Met betrekking tot de aanbieding en acceptatie
zullen de bestuurslasten enigszins toenemen. Op de wat langere termijn staat
daar een afname van de lasten van het OM tegenover. In de toelichting bij
de op te stellen amvb wordt aan een en ander aandacht besteed.Vraag van mevrouw SchreijerHoe staat het met de versterking van de LCCM en het LCCM-secretariaat?De LCCM-nieuwe stijl gaat in januari 1999 van start. Het is de bedoeling
binnen enkele weken een onafhankelijke voorzitter te benoemen. Het LCCM-secretariaat
is inmiddels uitgebreid.Vraag van mevrouw SchreijerHoe gaat de tweejaarlijkse cyclus die genoemd wordt in het LCCM-document
worden ingevuld?Enerzijds zal er sprake zijn van een gerichte inventarisatie van de wensen
en prioriteiten in het handhavingsveld. Anderzijds zal er vanuit de LCCM richting
worden gegeven en zullen afrekenbare landelijk afspraken worden vastgelegd.Vraag van mevrouw SchreijerZijn er aanbevelingen uit «Handhaven met effect» die de ministers
niet onderschrijven?Neen. Daaraan zij toegevoegd dat, omdat de meeste aanbevelingen niet gericht
zijn tot de rijksoverheid maar tot andere handhavingsinstanties, deze om commentaar
aan de andere partijen zijn voorgelegd. Het resultaat is weergegeven in de
bijlage bij de brief van 5 februari.Vraag van mevrouw SchreijerWat wordt bedoeld met het «ondersteunend regelgevingstraject»
ten aanzien van de versterking van de samenwerking?Zoals in de brief van 29 augustus 1997 is aangegeven, wordt een wetsvoorstel
voorbereid om een voorziening te creëren waarmee bij onverhoopte stagnatie
van het proces van vrijwillige samenwerking in een bepaald gebied
de structurele samenwerking toch kan worden verzekerd. Het is de bedoeling
het concept-wetsvoorstel binnen enkele maanden om advies voor te leggen aan
de Raad van State.Vraag van mevrouw SchreijerIs er naar aanleiding van de in het zesde en zevende voorgangsbericht
geconstateerde gebreken, inmiddels een gemeenschappelijk registratiesysteem
ontwikkeld?Binnen de LCCM zullen afspraken worden gemaakt over de kengetallen die
door de handhavingspartners zouden moeten worden geregistreerd.Vraag van mevrouw SchreijerHoe staat het met naleving van de milieuvoorschriften bij defensie-inrichtingen?De naleving is daar duidelijk verbeterd, maar nog niet overal op adequaat
niveau. Het ministerie van Defensie werkt hard aan de invoering van milieuzorgsystemen.Vraag van mevrouw SchreijerZijn de gemeenten na de overheveling van de rijksbijdragen voor milieu
naar het Gemeentefonds vrij om het geld voor andere doeleinden te gebruiken?De middelen die de gemeenten ontvangen via het Gemeentefonds zijn vrij
besteedbaar. Dat neemt niet weg dat van de gemeenten mag worden verwacht dat
zij hun wettelijke taken, waaronder vergunningverlening en handhaving, adequaat
uitvoeren.Vraag van mevrouw SchreijerHeeft het kabinet zorgen over het teruglopen van de intergemeentelijke
samenwerking? Hoe kan er weer worden gezorgd voor een opgaande lijn?Uit een inventarisatie blijkt dat de intergemeentelijke samenwerking onder
druk staat. Van de bestuursovereenkomsten wordt, voor zover het om de handhaving
gaat, een stimulans verwacht om de draad weer op te pakken.Vraag van mevrouw ScheltemaWat is de stand van zaken van het verzamelwetsvoorstel handhaving?Het advies van de Raad van State is ontvangen. Het voorstel zal nog dit
jaar bij de Tweede Kamer worden ingediend.Vraag van mevrouw ScheltemaIs een door het OM gegarandeerde vervolging wanneer een overtreder niet
ingaat op een bestuurlijk transactievoorstel niet in strijd met het opportuniteitsbeginsel?In de brief van 19 maart is aangegeven dat het van belang is dat er garanties
bestaan op vervolging door het OM als een aangeboden transactie niet wordt
geaccepteerd. Het College van PG's van het OM heeft per brief de bereidheid
uitgesproken de vervolgingsverplichting onder voorwaarden via een OM-richtlijn
te verzekeren. Binnen die richtlijn is er derhalve sprake van voldoende garanties
op vervolging. Dit laat uiteraard onverlet dat het OM, in overeenstemming
met de wet, in concrete gevallen alsnog van vervolging kan afzien als het
daartoe termen aanwezig acht. Vraag van mevrouw ScheltemaSpeelt de LCCM nog een rol met betrekking tot de bestuurlijke transactie?De LCCM zal advies uitbrengen over de regeling.Vraag van de heer Van der SteenhovenWaren de zorgen die de heer Van Dop half juni heeft geuit over de bestrijding
van de milieucriminaliteit terecht?De TCR-affaire heeft ertoe geleid dat we ons beter bewust zijn geworden
van het bestaan van milieucriminaliteit, van de factoren die daartoe kunnen
leiden, en van de maatschappelijke gevolgen. De maatregelen die naar aanleiding
van die gebeurtenissen zijn genomen, lijken succes te hebben. Uiteraard kan
niet volledig worden uitgesloten dat ook in de toekomst zich op dit terrein
criminele activiteiten zullen voordoen. Het opsporings- en handhavingsbeleid
zowel als het systeem van de regelgeving zelf zijn erop gericht om deze zo
ver mogelijk terug te dringen.Vraag van de heer PoppeRegelmatig worden – ook in milieuzaken – hoge transacties
aangegaan met criminelen. Stelt dat dergelijke criminelen niet in staat om
hun misdaden op gemakkelijke wijze af te kopen?Ingevolge de wet kan een transactie worden aangegaan als er sprake is
van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving niet
meer dan zes jaren gevangenisstraf is gesteld (art. 74 Wetboek van Strafrecht).
Voor de zwaarste feiten is dus geen transactie mogelijk. Dat neemt niet weg,
dat veel milieudelicten in beginsel met een transactie kunnen worden afgedaan.
In de brief van de procureurs-generaal aan de hoofdofficieren van justitie
van 17 juni 1987, gepubliceerd in de Staatscourant van 1987, nr. 117, zijn
de «beleidsuitgangspunten hoge transacties in misdrijfzaken» vastgesteld.
Krachtens deze richtlijn dienen in dergelijke zaken te worden afgewogen het
belang voor de gemeenschap bij een openbare behandeling van de zaak en het
privébelang van de verdachte, voorts het belang van de snelle afdoening
en ten slotte de kosten en baten van de verschillende mogelijke afdoeningswijzen.
Een (hoge) transactie komt volgens deze richtlijn alleen in aanmerking, als
het misdrijf naar het oordeel van het openbaar ministerie met een vermogensrechtelijke
sanctie kan worden afgedaan; acht de officier van justitie een vrijheidsbenemende
straf aangewezen, dan is een transactie uitgesloten. De transactie kan in
het belang van de normbevestiging worden omgeven met publiciteit. De richtlijn
schrijft ten slotte voor, dat in «gevoelige» zaken de parketleiding
overleg pleegt met de procureur-generaal, en dat deze laatste in voorkomende
gevallen de minister van Justitie raadpleegt. Aldus zijn voldoende waarborgen
geschapen om te voorkomen dat criminelen hun misdaden op gemakkelijke wijze
kunnen afkopen. XNoot1Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Van Gijzel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe
(SP), Duivesteijn (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer (CDA), Luchtenveld
(VVD), Van Wijmen (CDA), De Boer (PvdA), Van der Knaap (CDA), Ravestein (D66),
Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Van der Staaij (SGP), Van Dok-van Weele (PvdA) en Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Van Zuijlen (PvdA), Van Zijl
(PvdA), Valk (PvdA), Essers (VVD), De Wit (SP), Koenders (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Giskes
(D66), M.B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Niederer (VVD), Belinfante
(PvdA), Van 't Riet (D66), Duijkers (PvdA) en Voorhoeve (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), Schutte (GPV), Te Veldhuis (VVD),
ondervoorzitter, De Cloe (PvdA), voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van
Heemst (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Hoekema (D66),
Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Rehwinkel (PvdA), Luchtenveld (VVD), De Boer
(PvdA), Belinfante (PvdA), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA), Barth (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Kant (SP) en Balemans (VVD).Plv. leden: Van den Doel (VVD), Rouvoet (RPF), Van Beek (VVD), Duijkers
(PvdA), Ravestein (D66), Van Wijmen (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Wagenaar
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Rabbae (GroenLinks),
Schreijer-Pierik (CDA), Dittrich (D66), Cherribi (VVD), Nicolaï (VVD),
Van Oven (PvdA), Brood (VVD), Kuijper (PvdA), Apostolou (PvdA), De Milliano
(CDA), Eurlings (CDA), Albayrak (PvdA), Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP)
en Essers (VVD). XNoot3Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Middel (PvdA), Van
Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), O.P.G. Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), Patijn
(VVD), De Wit (SP), Duijkers (PvdA), De Milliano (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Halsema (GroenLinks), Weekers (VVD), Albayrak (PvdA), Van der Staaij
(SGP), Wijn (CDA) en Brood (VVD).Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Apostolou (PvdA), Van Vliet
(D66), Arib (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Barth (PvdA), De Graaf (D66),
Karimi (GroenLinks), Schutte (GPV), Santi (PvdA), Van den Doel (VVD), Rietkerk
(CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA), Buijs (CDA), Passtoors
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), De Vries
(VVD), Zijlstra (PvdA), Van Walsem (D66), Van der Hoeven (CDA) en Kamp (VVD).XNoot4Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg
(SGP), Reitsma (CDA), Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Van
Gijzel (PvdA), Valk (PvdA), Leers (CDA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Van Zuijlen
(PvdA), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), De Boer (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Van Bommel (SP), Eurlings (CDA) en Schoenmakers (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Th.A.M. Meijer (CDA), Stroeken
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Duijkers (PvdA), Herrebrugh (PvdA), Atsma (CDA),
Koenders (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Augusteijn-Esser
(D66), Schutte (GPV), Spoelman (PvdA), Geluk (VVD), Luchtenveld (VVD), Belinfante
(PvdA), Buijs (CDA), Van Walsem (D66), M.B. Vos (GroenLinks), Weekers (VVD),
Balemans (VVD), Poppe (SP), Dankers (CDA) en Bos (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22343-36.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl