Wijziging toelatingsregeling buitenlandse investeerders
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2016-01-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2015-2016
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 30 573
 
 Migratiebeleid
 
 
 Nr. 134
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 8 januari 2016
 Inleiding
 In mijn brief van 30 september jl.1Kamerstuk 30 573, nr. 132. over de toelatingsregelingen voor zelfstandigen en start-ups heb ik aangegeven ook de toelatingsregeling voor buitenlandse investeerders te willen wijzigen. Hierbij doe ik u mijn voorstel tot wijziging van deze toelatingsregeling toekomen.
 Evaluatie toelatingsregeling buitenlandse investeerders
 Aanleiding voor het aanpassen van de regeling is het geringe aantal aanvragen om verblijfsvergunningen op basis van deze regeling. Sinds de inwerkingtreding op 1 oktober 2013 zijn er tot 1 augustus jl. tien aanvragen ingediend. Op één aanvraag, van een Zuid-Afrikaanse investeerder, heeft de IND positief beslist. Overige aanvragen zijn afgewezen omdat zij niet aan de voorwaarden voldeden of zijn buiten behandeling gesteld omdat de vereiste informatie niet is overgelegd of leges niet zijn betaald.
 Ik ben nagegaan wat de reden is van de geringe belangstelling. Uit de vele gesprekken die het Ministerie van Veiligheid en Justitie, de IND en RVO hebben gevoerd met betrokken bedrijven en personen (onder meer accountants, vreemdelingenadvocaten, investeerders, en vertegenwoordigers van het Chinese bedrijfsleven) blijkt dat de toelatingsregeling een aantal knelpunten kent. De twee belangrijkste zijn de duur van de eerste verblijfsvergunning (maximaal één jaar) en de vereiste accountantsverklaring.
 Regelingen in andere EU-lidstaten
 In mei 2015 heeft het Europees Migratie Netwerk een compilatie van soortgelijke toelatingsregelingen in andere EU-lidstaten gepubliceerd. Daaruit blijkt dat Nederland op een aantal punten aanzienlijk restrictiever is dan andere lidstaten. Het gaat daarbij om de geldigheidsduur van de eerste verblijfsvergunning, de waarborgen tegen witwassen van zwart/crimineel verkregen vermogen, de wijze waarop moet worden geïnvesteerd en de hoogte van de investering. Voor een overzicht van de belangrijkste punten uit de andere toelatingsregelingen verwijs ik u naar de tabel in de bijlage bij deze brief.
 Wijziging van de toelatingsregeling
 Het bovenstaande is voor mij aanleiding om de toelatingsregeling op drie punten aan te passen. Ik wil de geldigheidsduur van de eerste verblijfsvergunning wijzigen van één naar drie jaar, het vereiste van de accountantsverklaring laten vervallen en het toetsingskader aanpassen. Ook wil ik investeringen in onroerend goed voor bewoning uitsluiten van de regeling. Hieronder worden deze punten verder toegelicht. Uitgangspunt van de regeling blijft het aantrekken van buitenlandse investeerders die positief bijdragen aan de Nederlandse economie, waarbij witwassen wordt voorkomen.
 
 
 
 a.
 Geldigheidsduur van de eerste verblijfsvergunning
 
 De geldigheidsduur van de eerste verblijfsvergunning bedraagt één jaar; bij een aanvraag om verlenging van de verblijfsvergunning toetst de IND of nog steeds aan de toelatingsvoorwaarden wordt voldaan. Bij de buitenlandse investeerder ontstaat daardoor onzekerheid of na dat jaar het verblijf kan worden voortgezet, omdat het risico bestaat dat regelgeving en uitvoering kunnen wijzigen, waardoor zijn verblijfsvergunning niet wordt verlengd.
 Uit het EMN-rapport blijkt dat veel andere lidstaten de eerste verblijfsvergunning afgeven voor drie of vijf jaar. Ik wil dan ook de geldigheidsduur van de eerste verblijfsvergunning wijzigen van één naar drie jaar. Als bij de aanvraag om verlenging niet meer aan de toelatingsvoorwaarden wordt voldaan, wordt de verblijfsvergunning niet verlengd.
 
 
 
 b.
 De accountantsverklaring
 
 Volgens de huidige regeling moet de buitenlandse investeerder een accountantsverklaring overleggen, waarin staat dat niet is gebleken dat het te investeren vermogen een malafide herkomst heeft. Daarnaast checkt de IND bij de Financial Intelligence Unit (FIU) of de buitenlandse investeerder gelinkt kan worden aan een verdachte transactie. Is dat het geval, dan zal de IND de aanvraag om de verblijfsvergunning weigeren.
 
 Uit overleg met de accountancy-sector blijkt de accountantsverklaring op problemen te stuiten. Voor zover het al mogelijk is om het totale vermogen van de vreemdeling te traceren, is het bepalen van de herkomst ervan moeilijk, zeker wanneer die in een verder verleden ligt. Vervolgens kunnen vreemdelingen legitiem vermogen hebben opgebouwd, maar als zij daarnaast nog ander vermogen hebben, is het feitelijk niet of nauwelijks vast te stellen welk deel van het vermogen wordt aangewend voor de investering. Daarnaast wordt het onderzoek bemoeilijkt doordat dit veelal in het land van herkomst moet worden uitgevoerd (naar verwachting vooral Aziatische landen), waar financiële stromen vaak minder goed zijn geadministreerd en minder vaak verlopen via officiële financiële instellingen.
 Wanneer een accountant de vereiste verklaring afgeeft, geeft dit dan ook een hoge mate van schijnzekerheid, terwijl zij wel verwachtingen schept bij zowel de overheid als het bedrijf waarin de buitenlandse investeerder wil investeren.
 
 Op het punt van het tegengaan van witwassen is Nederland in de EU het meest restrictief. Geen enkele lidstaat stelt het vereiste van een accountantsverklaring. De FIU-verklaring wordt alleen in Hongarije gevraagd. De meeste lidstaten stellen als vereiste dat de financiële instelling een due dilligence onderzoek verricht (zoals financiële instellingen in Nederland ook zijn verplicht op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terroristische organisaties (Wwft)) en/of dat de buitenlandse investeerder een Verklaring omtrent Gedrag overlegt.
 Gelet op de problemen met het afgeven van de accountantsverklaring en de schijnzekerheid die deze verklaring biedt, ben ik voornemens om deze voorwaarde te laten vervallen. Ik handhaaf de FIU-toets. Dit is een belangrijk instrument tegen witwassen, ook in preventief opzicht.
 
 
 
 c.
 Andere toetsing
 
 
 De huidige regeling is sterk toegespitst op investeringen in innovatieve ondernemingen. De aanvraag om een verblijfsvergunning wordt getoetst aan een puntensysteem, waarbij punten kunnen worden verkregen op drie onderdelen: vergroting van innovativiteit, groei van werkgelegenheid en niet-financiële inbreng van de investeerder, zoals zijn netwerk en specifieke kennis. Het systeem is zo ingericht dat de investering altijd een innovatief element moet bevatten voordat een verblijfsvergunning kan worden verleend.
 Ik ben voornemens om de toets op de investering te wijzigen en meer te richten op een bijdrage aan de economie in bredere zin. De drie bovengenoemde onderdelen blijven bestaan. Voorwaarde voor het verlenen van een verblijfsvergunning is dat de investeerder op twee van deze drie criteria scoort. Daarbij geldt voor de werkgelegenheidsgroei dat deze ten minste 10 fte’s moet bedragen. De vereiste hoogte van de investering, € 1.250.000, die overigens nauwelijks tot kritiek heeft geleid, wil ik handhaven. Tegenover de afgifte van een vergunning dient een wezenlijke bijdrage aan de Nederlandse economie te staan.
 
 
 
 
 d.
 Onroerend goed
 
 In de huidige toelatingsregeling is investeren in onroerend goed niet uitgesloten. In de gewijzigde toelatingsregeling wil ik het investeren in onroerend goed voor bewoning uitsluiten. Bij dit soort investeringen bestaat het risico dat de investeerder vooral investeert in zijn eigen bezit. Het doel van de toelatingsregeling is echter dat wordt geïnvesteerd in het Nederlandse bedrijfsleven, waardoor werkgelegenheid en/of innovativiteit wordt vergroot.
 De inwerkingtredingsdatum van de gewijzigde regeling is 1 juli 2016.
 
 
 
 
 De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
 
 K.H.D.M.
 Dijkhoff
 
 
 
 
 
 Bijlage:
 Vergelijking toelatingsregelingen EU-lidstaten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Investerings-bedrag (€)
 
 
 Investeringsdoel
 
 
 Duur 1e verblijfs-vergunning
 
 
 Toets op witwassen
 
 
 
 
 
 
 Nederland
 
 
 1.250.000
 
 
 Primair innovatief, eventueel in combinatie met werkgelegenheid.
 
 
 1 jaar
 
 
 FIU-toets + accountantsverklaring.
 
 
 
 
 Cyprus
 
 
 300.000
 
 
 Onroerend goed.
 
 
 5 jaar
 
 
 Verklaring omtrent gedrag.
 
 
 
 
 Frankrijk
 
 
 10.000.000
 
 
 Bedrijfsleven: creatie 50 banen.
 
 
 10 jaar
 
 
 In geval van twijfel kunnen de immigratie-autoriteiten andere relevante autoriteiten raadplegen.
 
 
 
 
 Griekenland
 
 
 250.000
 
 
 Onroerend goed, specifieke sectoren.
 
 
 5 jaar
 
 
 Niet aangegeven.
 
 
 
 
 Hongarije
 
 
 250.000
 
 
 Onroerend goed, bedrijfsleven.
 
 
 5 jaar
 
 
 Raadpleging politie- en FIU-registers.
 Verklaring omtrent gedrag.
 
 
 
 
 Ierland
 
 
 500.000
 500.000
 950.000
 1.000.000
 2.000.000
 
 
 Bedrijfsleven.
 Gift liefdadigheid.
 Onroerend goed + staatsobligaties.
 Staatsobligatie.
 Aandelen onroerend goed beursfondsen.
 
 
 2 jaar
 
 
 Verklaring omtrent gedrag.
 Indien nodig due dilligence rapport.
 
 
 
 
 Letland
 
 
 35.000–250.000
 
 
 Onroerend goed, bouw, bedrijfsleven, staatsobligaties.
 
 
 5 jaar
 
 
 Verklaring omtrent gedrag.
 Er wordt gelet op risico witwassen.
 
 
 
 
 Litouwen
 
 
 260.000
 
 
 Bedrijven: creatie 5 banen
 
 
 3 jaar
 
 
 Toets openbare orde.
 
 
 
 
 Portugal
 
 
 500.000
 1.000.000
 
 
 Onroerend goed.
 Bedrijfsleven: creatie 10 banen.
 
 
 1 jaar
 
 
 Niet aangegeven.
 
 
 
 
 Roemenië
 
 
 100.000
 500.000
 
 
 Bedrijfsleven: creatie 10 banen.
 Bedrijfsleven: creatie 50 banen.
 
 
 1 jaar
 3 jaar
 
 
 Verklaring omtrent gedrag.
 
 
 
 
 Spanje
 
 
 500.000
 1.000.000
 2.000.000
 
 
 Onroerend goed.
 Aandelen/obligaties bedrijfsleven.
 Staatsobligaties.
 
 
 2 jaar
 
 
 Toets op witwassen door financiële instelling (WWFT-toets) en politie wordt geraadpleegd m.b.t. veiligheidsrisico’s.
 Verklaring omtrent gedrag.
 
 
 
 
 VK
 
 
 2.660.000
 
 
 Staatsobligaties, bedrijfsleven
 
 
 3 jaar
 
 
 Aanvragers moeten herkomst van het te investeren bedrag aantonen en/of bewijs dat zij het bedrag al 90 dagen ter beschikking hadden.