Wet investeren in jongeren; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20082009-31775, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

18-06-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31775 nr. C

15-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31775Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 775Bevordering duurzame arbeidsinschakeling jongeren tot 27 jaar (Wet investeren
in jongeren)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 15 juni 2009De regering heeft geïnteresseerd kennis genomen van de bijdragen
van de fracties aan het voorlopig verslag inzake het wetsvoorstel Bevordering
duurzame arbeidsinschakeling jongeren tot 27 jaar (Wet investeren in jongeren).
In deze memorie van antwoord gaat de regering in op de vragen van de verschillende
fracties. Om vragen zoveel mogelijk in samenhang te beantwoorden is daarbij
op een aantal plaatsen afgeweken van de volgorde van het voorlopig verslag.InleidingDe leden van de fracties van CDA en de PvdA hebben met belangstelling,
en het CDA ook met bevreemding, kennis genomen van het Wetsvoorstel investeren
in jongeren (WIJ). De leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van het
wetsvoorstel. De leden van de SP-fractie hebben met zorg van het wetsvoorstel
kennis genomen. De leden van ChristenUnie en SGP hebben gemengde gevoelens
ten aanzien van het wetsvoorstel en de leden van de GroenLinks-fractie heeft
met veel interesse kennis genomen van het wetsvoorstel. Genoemde fracties
hebben ten aanzien van het wetsvoorstel enkele vragen.Zo vragen de leden van de PvdA-fractie waaruit blijkt dat de WIJ er toe
leidt dat de problematiek die door middel van voorliggend wetsvoorstel wordt
aangepakt SZW-overstijgend is. Naar het oordeel van de leden is dat namelijk
het geval.Met de leden van de PvdA-fractie is de regering het eens, dat het investeren
in jongeren het SZW-domein overstijgt. De participatie van jongeren vergt
een afgestemde aanpak op verschillende beleidsterreinen. Een prettige leefomgeving
en thuissituatie vormt voor jongeren de basis van waaruit zij zich kunnen
ontwikkelen. Door middel van onderwijs en scholing kunnen jongeren de nodige
kwalificaties behalen zodat zij goed voorbereid zijn op deelname aan de arbeidsmarkt.
Hierbij is niet alleen een kabinetsbrede aanpak nodig, maar ook de inbreng
van betrokken partijen, zoals gemeenten, het onderwijsveld, werkgevers, werknemers
en jeugdzorg.In het Coalitieakkoord dat de basis vormt voor het kabinet Balkenende
IV is de noodzaak van blijvende aandacht voor de arbeidsparticipatie van jongeren tot uiting gekomen. Zoals in de memorie van toelichting op
voorliggend wetsvoorstel genoemd, heeft dit kabinet het project«Iedereen
doet mee» gestart met als doel mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
aan de slag te helpen. In aansluiting hierop is in«Samen aan de slag.
Bestuursakkoord rijk en gemeenten» het werkleerrecht opgenomen. Onder
leiding van de minister voor Jeugd en Gezin werkt het kabinet aan preventief
samenhangend jeugdbeleid, zoals de laagdrempelige opvoedondersteuning via
landelijke invoering van Centra voor Jeugd en Gezin, de pilots met de campussen
en de totstandkoming van de Verwijsindex risicojongeren. Daarnaast wil het
kabinet dat hulpverleners bij het begeleiden en behandelen van jongeren ook
oog hebben voor toekomstige participatie van jongeren. Het streven van het
kabinet is verder een sluitende aanpak voor schoolverlaters.Het kabinet heeft verder op 29 mei 2009 het Actieplan voor de aanpak
van de jeugdwerkloosheid naar de Tweede Kamer gezonden1. Ook hierin komt de noodzaak van een afgestemde aanpak op verschillende
beleidsterreinen naar voren. Het Actieplan benoemt concrete acties op die
beleidsterreinen en stelt daarvoor € 250 miljoen beschikbaar voor
de jaren 2009, 2010 en 2011.Zo worden jongeren die binnenkort hun opleiding afronden actief benaderd
met als doel hen langer op school te houden. Verder worden met 30 regio’s
convenanten afgesloten waarin concrete maatregelen staan voor iedere regio
gericht op arbeidsparticipatie van jongeren. Er zal ook een «matching-offensief»
komen teneinde de vraag van werkgevers en de kwaliteiten van jongeren beter
bij elkaar te brengen. Daarnaast wordt een financiële bijdrage geleverd
voor het realiseren van de afspraak met sociale partners in het sociaal akkoord
om iedere schoolverlater die langer dan drie maanden thuis zit een stageplaats
aan te bieden. Tot slot moeten op basis van het Actieplan extra voorzieningen
worden gecreëerd, gericht op de integrale aanpak van de problemen van
kwetsbare jongeren. Daar bestaat het beste zicht op de problematiek en de
maatregelen die nodig zijn om hieraan iets te doen. Gemeenten moeten vanuit
hun brede verantwoordelijkheid voor de regionale arbeidsmarkt een regisserende
en initiërende rol spelen. Met de WIJ hebben gemeenten hiervoor een stevig
instrument in handen.Juist door de gewenste participatie van jongeren gezamenlijk op diverse
beleidsterreinen aan te pakken kunnen adequate maatregelen worden getroffen.
Zo is het bij de bevordering van de arbeidsparticipatie, zowel op het preventieve
vlak als daarna, bij bijvoorbeeld de diagnosestelling, van het grootste belang
dat een verbinding wordt gemaakt tussen onderwijs, jeugdzorg en arbeidsmarkt.
Bij het aanbieden van een werkleeraanbod door gemeenten kan gedacht worden
aan werk, scholing of een combinatie van beiden. In sommige gevallen kan het
nodig zijn eerst zorg te bieden of bijvoorbeeld een jongere een inburgeringscursus
te laten volgen. Een dergelijke integrale aanpak overstijgt het SZW-domein.Het belang dat het kabinet ziet in deze aanpak is zichtbaar met de ondertekening
van het voorliggende wetsvoorstel door de bewindslieden van SZW, OCW en voor
Jeugd en Gezin.Relatie met de Wet werk en bijstandDe leden van de fracties van CDA, Christen Unie en SGP, PvdA, SP, GroenLinks
en VVD vragen waarom de regering gekozen heeft voor een afzonderlijke wet
in plaats van voor een wijziging van de Wet werk en bijstand (WWB). Hierbij
verwijzen deze leden onder meer naar het advies van de Raad van State, waarin
kanttekeningen zijn geplaatst bij de meerwaarde van een afzonderlijke wet
en naar de resultaten die gemeenten boeken met de WWB. Tevens vragen de leden
van de fractie van GroenLinks of de regering kan toelichten waarom
jongeren buiten de bijstand worden geplaatst, terwijl nog nooit zoveel jongeren
een opleiding volgden en deze combineerden met werk als tegenwoordig. Voorts
vragen de leden van de fractie van GroenLinks de regering aan te geven wat
er is veranderd ten opzichte van het najaar van 2008, toen het aantal jongeren
in de bijstand historisch laag was, dat een besparing van € 143
miljoen op de bijstand nodig is.De regering onderschrijft dat in veel gemeenten en voor een groot deel
van de jongeren met de WWB goede resultaten worden geboekt. De regering waardeert
dit.Zoals in de memorie van toelichting op het wetsvoorstel is uiteengezet,
levert de gemeentelijke aanpak op basis van de WWB een betekenisvolle bijdrage
aan het terugdringen van de jeugdwerkloosheid. Meer dan 80% van de
gemeenten zet de WorkFirst-aanpak in. In gemeenten die de WorkFirstaanpak
hanteren, neemt het aantal bijstandsuitkeringen meer dan gemiddeld af. De
sluitende aanpak vertoont in de periode 2003–2006 bij jongere bijstandsgerechtigden
een stijgende lijn van 44% naar 62%. Het WorkFirsttraject wordt
ook door de meeste deelnemers positief gewaardeerd.Het gaat dus goed en het kan nog beter. Geconstateerd moet worden dat
niet alle gemeenten even succesvol zijn in de aanpak van de jeugdwerkloosheid.
Want het hiaatpercentage voor jongeren, dat zich richt op de groep die niet
binnen de zes maanden uit de werkloosheid is en inzicht geeft in het deel
van deze groep dat in de voorgaande zes maanden geen ondersteuning bij re-integratie
heeft ontvangen, bedraagt in 2006 voor bijstandsgerechtigden tot 23 jaar 49%
en voor niet uitkeringsgerechtigde jongeren tot 23 jaar 71%. Dit hiaatpercentage
bedraagt in de eerste helft 2007 voor bijstandsgerechtigden tot 23 jaar 52%
en voor niet uitkeringsgerechtigde jongeren tot 23 jaar 70%1. Dit betekent dus dat in twee achtereenvolgende jaren
ruim de helft van deze jongeren in het eerste half jaar dat zij een bijstandsuitkering
ontvingen, geen ondersteuning bij re-integratie hebben ontvangen. Het wetsvoorstel
biedt juist voor deze groep een extra impuls.Uitgangspunt van de regering hierbij is dat de jongeren idealiter werken óf
leren en dat goed geschoolde dan wel over voldoende kwalificaties beschikkende
jongeren makkelijker aan het werk zullen komen en daardoor zelfstandig in
hun levensonderhoud kunnen voorzien. De regering ziet in de inbreng van vorengenoemde
fracties een bevestiging voor haar uitgangspunt.Om het gestelde doel te bereiken legt de regering de lat op essentiële
punten een stuk hoger dan nu bij de WWB het geval is. «Uitkering, mits»
wordt «geen uitkering, tenzij» (de zogenaamde paradigmawisseling),
het recht op een werkleeraanbod dat gericht is op duurzame arbeidsparticipatie
komt in de plaats van de huidige aanspraak op ondersteuning bij re-integratie.
Dit leidt tot een even zo essentiële wijziging van de set van rechten
en plichten, zowel voor jongeren als voor de gemeente. Hierin ziet de regering
gegronde redenen om het werkleerrecht in een afzonderlijke wet te regelen.
Voorts is de regering van mening dat invoering van de wijzigingen in de WWB,
gezien het essentiële karakter, zou betekenen dat die wet op twee gedachten
gaat hinken. Doordat aan bestaande regels van de WWB uitzonderingen moeten
worden toegevoegd voor jongeren ontstaat er een wet binnen een wet. Naarmate
er meer uitzonderingsbepalingen in een wet staan, wordt die wet minder eenduidig.
Deze afzonderlijke wet doet recht aan de specifieke belangen van jongeren.Dat geldt ook bij het invoeren van toekomstige wetswijzigingen. Daarentegen
biedt een afzonderlijke wet de mogelijkheid om met afgestemd maatwerk recht
te doen aan de specifieke belangen van de doelgroep.De administratieve en beleidsmatige taken van de gemeenten, waarnaar de
leden van de VVD-fractie verwijzen, verminderen niet door het werkleeraanbod
in de WWB op te nemen. Een afzonderlijke groep leidt tot afzonderlijke administratieve
taken. Ook bij het gemeentelijk beleid wil de regering dat door middel van
maatwerk recht wordt gedaan aan de specifieke belangen van de jongeren. Reden
waarom de regering met dit wetsvoorstel beoogt de condities te scheppen die
nodig zijn voor maatwerk bij het werkleeraanbod.De leden van de fractie van GroenLinks geven aan het meer dan een gradueel
verschil te vinden of een inkomensvoorziening wordt verstrekt als gevolg van
de WWB of de WIJ. Zij stellen dat een nieuwe wet het makkelijker maakt om
in de toekomst andere groepen uit te sluiten van het recht op bijstand, hetgeen
deze leden «schandalig« zouden vinden.Gevraagd om een reactie hierop deelt de regering mee dat van uitsluiting
van het recht op bijstand geen sprake kan zijn als het recht op een toereikende
bestaansvoorziening in een formele wet is verankerd. Dit wetsvoorstel verzekert
de jongere van een toereikende bestaansvoorziening, hetzij via het werkleeraanbod,
hetzij via de inkomensvoorziening.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom met dit wetsvoorstel ogenschijnlijk
gebroken is met de altijd beleden decentralisatie, die ook sterk de WWB kleurt.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering niet teveel ingrijpt
in de gemeentelijke vrijheid om accenten te leggen en of de regering met de
invoering van de WIJ bewust de pijler van decentralisatie verlaat.In antwoord hierop deelt de regering mee dat zij met dit wetsvoorstel
beoogt de kaders te bieden om de bestaande succesvolle aanpak van veel gemeenten
om te zetten in een landelijke regeling. Daarbij blijven gedecentraliseerde
bevoegdheden het uitgangspunt, omdat de colleges van burgemeester en wethouders
daarmee het maatwerk kunnen leveren waar zij als bestuursorgaan dat dicht
bij de burgers staat bij uitstek toe in staat zijn. Gezien het belang dat
de regering hecht aan duurzame arbeidsinschakeling van jongeren is er wel
voor gekozen om de huidige, gedecentraliseerde aanspraak van jongeren op ondersteuning
bij re-integratie te vervangen door het gecentraliseerde recht van de jongeren
op een werkleeraanbod, en daarmee voor de plicht van de gemeenten om zo’n
aanbod te doen. Het is aan de gemeente de inhoud van dit werkleer aanbod te
bepalen, en ook of dit aanbod het accent legt op werken of leren.DoelgroepDe leden van de SP-fractie menen dat de keuze voor de leeftijdsgrens van
27 jaar na aanpassing van de MvT naar aanleiding van het advies van de Raad
van State beter is toegelicht, maar dat de kern van de kritiek niet is weggenomen.
Deze leden herhalen het advies van de Raad van State en vragen de regering
daar alsnog op in te gaan.De leden van de PvdA-fractie vragen of het gezien de laagconjunctuur niet
voor de hand had gelegen om de wet voorshands te beperken tot jongeren t/m
23 jaar en later deze categorie uit te bouwen tot 27 jaar. Zij menen dat bij
jongeren tot 23 jaar de kern van de problematiek ligt.De keuze voor een leeftijdsgrens van 27 jaar berust op de gedachte dat
jongeren zich tot deze leeftijd zich nog ontwikkelen en voorbereiden op de
toekomst door te leren en/of te werken en in het algemeen nog weinig arbeidsverleden
hebben opgebouwd. Met de afbakening van de doelgroep tot 27 jaar heeft de
regering nadruk willen leggen op het belang van de ontwikkeling, scholing
en activering van jongeren. Deze maximum leeftijdsgrens sluit aan bij de algemene
notie dat de verantwoordelijkheid van de samenleving voor de opleiding afneemt
en de eigen verantwoordelijkheid toeneemt naarmate mensen ouder
worden. Verder sluit de leeftijdsgrens van 27 jaar aan bij fiscale wetgeving
en bij het gehanteerde onderscheid in de gemeentelijke praktijk en het beleid,
zoals de jongerenloketten tot 27 jaar. De gehanteerde leeftijdsgrenzen zijn
tevens ter beoordeling voorgelegd aan de Commissie Gelijke Behandeling (CGB).
Gezien het grote belang dat de regering hecht aan het bestrijden van de jeugdwerkloosheid
en het voorkomen dat jongeren in de bijstand terecht komen en daarmee (langdurig)
buiten de maatschappij komen te staan, heeft de CGB geconcludeerd dat de leeftijdsgrenzen
in dit wetsvoorstel objectief gerechtvaardigd zijn.De regering ziet in de huidige economische situatie geen aanleiding om
de doelgroep van de WIJ te beperken tot jongeren tot 23 jaar. De geschiedenis
leert ons dat jongeren in tijden van crisis extra kwetsbaar zijn. Jongeren
komen nieuw op een arbeidsmarkt met weinig vacatures, hebben weinig werkervaring
en krijgen dikwijls tijdelijke contracten aangeboden. Als er minder banen
zijn, raken zij vaak als eerst hun baan kwijt, of slagen ze er sowieso niet
in een baan te vinden. Voorgaande geldt niet alleen voor jongeren tot 23 jaar,
maar ook voor jongeren tot 27 jaar. Om die reden acht de regering het van
belang dat het onderhavige wetsvoorstel, ook in het huidige economische klimaat,
gaat gelden voor de beoogde doelgroep van jongeren tot 27 jaar. Jongeren tot
27 jaar die er niet in slagen om een baan te vinden, kunnen zich dan tot hun
gemeente richten om ondersteuning te vragen in de vorm van een werkleeraanbod.
De WIJ helpt te borgen dat gemeenten jongeren het aanbod doen dat zij nodig
hebben. Bij een aantrekkende economie zijn jongeren dan in staat om snel volop
mee te draaien.De leden van de fractie van GroenLinks vragen welke rechten en plichten
een alleenstaande ouder met een kind jonger dan vijf jaar op grond van het
voorliggende wetsvoorstel heeft voor wat betreft het werkleeraanbod. Zij vragen
of deze groep een recht op scholing en werk heeft of een scholingsplicht en
welke maatregel prevaleert. Zij vragen uit te leggen waarom de regering verschillende
doelen nastreeft voor ogenschijnlijk identieke jonge mensen die een beroep
doen op een werkleeraanbod op grond van het voorliggende wetsvoorstel, een
uitkering op grond van de WWB of een uitkering op grond van de WW.De toepassing van de rechten en plichten uit hoofde van het werkleeraanbod
op grond van het voorliggende wetsvoorstel voor de alleenstaande ouders tot
27 jaar met een ten laste komend kind tot vijf jaar lopen parallel met de
rechten en plichten die zijn opgenomen in de WWB (artikel 17, vierde lid,
van het onderhavige wetsvoorstel versus artikel 9a van de WWB). Dit houdt
in dat alleenstaande ouders met een ten laste komend kind jonger dan vijf
jaar aangeboden werk niet hoeven te accepteren. Zij moeten wel scholing of
opleiding aanvaarden die de toegang tot de arbeidsmarkt bevordert, behalve
als die scholing of opleiding naar de mening van het college de krachten of
bekwaamheden van die alleenstaande ouder te boven gaat. In dat geval wordt
wel gezocht naar een adequate vorm van activering om aansluiting met de arbeidsmarkt
niet te verliezen. Dit kan bijvoorbeeld een stage, vrijwilligerswerk of sociale
activering zijn. Ook in de WW kunnen alleenstaande ouders voor de terugkeer
op de arbeidsmarkt zijn aangewezen op aanvullende scholing. In dat geval zijn
zij ook vrijgesteld van de sollicitatieplicht.Zowel op grond van de WWB als op grond van het voorliggende wetsvoorstel
hoeft de alleenstaande ouder met een kind jonger dan vijf jaar niet te kiezen
voor respectievelijk een ontheffing van de arbeidsverplichting of een werkleeraanbod
inhoudende scholing. Als de alleenstaande ouder dat wil kan hij/zij met ondersteuning
van de gemeente aan het werk. Hij/zij heeft daarin de keuze. Het is naar de
mening van de regering van belang meer keuzemogelijkheden aan deze alleenstaande
ouders te geven in de combinatie van arbeid en zorg. Zij kunnen
daarmee beter een afweging maken tussen gaan werken of eerst betere kwalificaties
behalen door scholing of opleiding. Dit is mede afhankelijk van hun opleiding,
achtergrond en persoonlijke voorkeuren. Uitgangspunt is dus steeds maatwerk,
waarbij de afweging en de uiteindelijke beslissing over de combinatie van
arbeid en zorg ligt bij de alleenstaande ouder. Anders dan de leden van de
fractie van GroenLinks veronderstellen streeft de regering daarmee niet verschillende
doelen na voor alleenstaande ouders met een kind jonger dan vijf jaar die
een uitkering op grond van de WWB of op grond van het voorliggende wetsvoorstel
ontvangen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen wat volgens de regering
het verschil is tussen een werkloze 30-jarige, een werkloze 55-jarige en een
werkloze 24-jarige dat de andere behandeling voor de laatste rechtvaardigt.
Deze leden vragen of de regering kan uitleggen waarom de eerste twee wel een
recht op bijstand hebben en de laatste niet en waarom de laatste wel een recht
op scholing en werk heeft en de eerste twee niet.Tevens vragen deze leden de regering te reageren op het volgende voorbeeld.
Drie jonge mensen, de eerste 25 jaar en VMBO afgemaakt, de ander 26 jaar met
een afgeronde HBO en tot slot een 27-jarige met een MBO diploma, worden als
gevolg van de huidige crisis werkloos. De 25-jarige heeft aanvankelijk als
BBL-er altijd gewerkt naast de studie en heeft recht op WW, de 26-jarige heeft
altijd bestuursfuncties naast zijn studie bekleed, heeft geen WW-rechten opgebouwd
en heeft als gevolg van de WIJ ook geen bijstandsrecht. De 27-jarige heeft
een te kort arbeidsverleden voor WW en komt in aanmerking voor bijstand. Deze
leden vragen hoe de regering aan de 25-jarige met WW en alleen VMBO uitlegt
dat zijn HBO-vriend recht heeft op een werkleeraanbod en de 27-jarige geen
WW krijgt, maar wel bijstand.De WWB garandeert op dit moment aan alle personen die in de voorbeelden
worden genoemd in ieder geval een bestaansminimum en heeft een activerend
karakter. Daarnaast kent Nederland een verzekeringsplicht voor de werknemer
tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. In het kader van de WWB is de
gemeente verantwoordelijk voor het ondersteunen van bijstandsgerechtigden
die niet op eigen kracht aan de slag komen. Aanvullend op deze re-integratieopdracht
van de gemeente heeft de bijstandsgerechtigde een aanspraak op ondersteuning
bij zijn re-integratie door de gemeente. De werknemer die (tijdelijk) zonder
werk komt, heeft onder voorwaarden recht op een WW-uitkering om de inkomensgevolgen
van de (tijdelijke) werkloosheid te dempen. Eenmaal in de WW moet de werkloze
werknemer er alles aan doen om snel weer aan het werk te komen.In de WIJ wordt het bestaansminimum, anders dan in de WWB, niet in de
eerste plaats gegarandeerd door een uitkering, maar door het recht op een
werkleeraanbod dat een toereikend inkomen moet genereren. In het geval dat
het werkleeraanbod onvoldoende inkomen genereert, bestaat er in het kader
van de WIJ recht op een inkomensvoorziening.Wat de re-integratie betreft gaat de WIJ een stap verder: de jongere heeft
(onder voorwaarden) recht op een werkleeraanbod en de gemeente is verplicht
hem dat aanbod op verzoek te doen. Dit houdt verband met het bijzondere belang
dat de regering hecht aan het bevorderen van de duurzame arbeidsparticipatie
van jongeren. Arbeidsparticipatie beschermt jongeren tegen sociale problemen
zoals armoede en sociale uitsluiting. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt
beoogd een substantiële bijdrage te leveren aan het realiseren van een
sluitende aanpak voor jongeren.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering niet teveel ingrijpt
in de gemeentelijke vrijheid om accenten te leggen binnen de totale gemeentelijke
doelgroep, waarvoor de doelgroeploze WWB volgens deze leden ideaal was. De
leden van de CDA-fractie vragen of het onderhavige wetsvoorstel voldoende
draagvlak heeft bij gemeenten omdat het verplichtende karakter van het werkleeraanbod
belemmerend zou kunnen werken.Zijn de verantwoordelijke bewindspersonen, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie,
niet bang dat gemeenten als gevolg van de aparte behandeling van jongeren,
namelijk de scholing en het werk die zij kunnen opeisen, oudere bijstandsgerechtigden
minder aandacht gaan geven, omdat er altijd een grens zit aan wat je maximaal
kan doen? Zoals de financiële prikkel aanvankelijk aanzette tot een overmatige
aandacht voor de meest kansrijken, zo zou de afzonderlijke aanpak voor jongeren
die de regering middels de WIJ nu wil invoeren, tot onevenwichtige aandacht
kunnen leiden, die niet wordt ingegeven door de vraag «wat hebben mensen
nodig», maar door de vraag «waar rekent het rijk mij het scherpst
op af». Voorts vragen zij waarop de opeenvolgende keuzes bij de participatieagenda,
mobiliteitsagenda en jongerenagenda op gebaseerd zijn.De leden van de fractie van GroenLinks merken voorts op dat uit het rapport
van de Commissie Bakker blijkt dat jongeren in de nabije toekomst niet de
grootste probleemgroep vormen waar het gaat om het niet participeren op de
arbeidsmarkt. Volgens deze leden wordt de probleemgroep gevormd door de 45-plussers
en de mensen met een arbeidsbeperking, maar met veel eigen mogelijkheden en
in elk geval dromen om mee te doen. De leden vragen waarom daarop niet fors
wordt ingezet.Op grond van de WWB zijn gemeenten verantwoordelijk voor de re-integratie
van alle bijstandsgerechtigden, inclusief oudere bijstandsgerechtigden. De
financiële prikkel uit de WWB geldt hierbij als een stimulans voor gemeenten.
Deze prikkel blijft onverkort van kracht.Met voorliggend wetsvoorstel beoogt de regering jongeren die niet werken
of leren door middel van een werkleeraanbod beter toe te rusten en toegerust
te houden voor reguliere arbeid. De regering wil hiermee ook een maatschappelijk
signaal afgeven dat een uitkeringsaanvraag nooit een vanzelfsprekend perspectief
mag zijn op jonge leeftijd. Jongeren raken er zo van doordrongen dat werken
en/of leren vanzelfsprekend onderdeel uitmaakt van hun toekomst. Het nieuwe
accent dat de regering met dit wetsvoorstel legt op het bevorderen van de
duurzame arbeidsparticipatie van jongeren doet niet af aan het belang van
arbeidsmarkttoeleiding van andere, kwetsbare groepen. De maatregelen die nodig
zijn voor de duurzame arbeidsinschakeling van jongeren zijn van een andere
orde dan die voor andere, kwetsbare groepen die door de huidige laagconjunctuur
worden getroffen. Zo zijn het volgen van regulier onderwijs en/of stages maatregelen
die specifiek kunnen worden ingezet bij jongeren. Voorts behouden de gemeenten
onverkort hun huidige vrijheid om, naast het werkleeraanbod aan jongeren,
accenten te leggen. De vormgeving van de financiële prikkel in de WWB
en de evenwichtige doelgroepenbenadering die de WWB aan gemeenten voorschrijft,
borgen dat gemeenten ook voldoende aandacht hebben voor andere (kwetsbare)
doelgroepen.Naast de zorg om langdurige werkloosheid van jongeren te voorkomen, blijft
voorop staan dat ook oudere werklozen en arbeidsgehandicapten individueel
in de vorm van maatwerk zoveel als mogelijk naar de arbeidsmarkt moeten worden
toegeleid om bij een aantrekkende economie naar vermogen betaald werk te verrichten.
Een forse inzet voor werkloze 45-plussers en mensen met een arbeidsbeperking
blijft zeker gerechtvaardigd en kan zonder belemmering door gemeenten
ook in praktijk worden toegepast. Het participatiebudget plus het WSW-budget
staan gemeenten daarvoor ter beschikking.Bovendien hebben VNG en SZW in het bestuursakkoord de ambitie geformuleerd
om zo veel mogelijk mensen weer volop mee te laten doen in de samenleving.
De regering gaat er daarom vanuit dat gemeenten actief aan de slag blijven
om zo veel mogelijk bijstandsgerechtigden aan de slag te helpen of op andere
wijze maatschappelijk actief te laten zijn. Gemeenten kunnen daartoe het hun
ter beschikking staande participatiebudget inzetten en in geval zij niet beschikken
over voldoende middelen voor oudere bijstandsgerechtigden een beroep doen
op het ESF. Dit biedt immers mogelijkheden om middelen in te zetten voor achtergestelde
groepen met een achterstand op of tot de arbeidsmarkt. Hieronder vallen ook
ouderen vanaf 55 jaar.De leden van de fracties van ChristenUnie en SGP merken op dat het aanspraak
maken op een re-integratievoorziening zoals bedoeld in de Wajong minder uitzicht
op een baan biedt dan een tegen de gemeente afdwingbaar recht op een werkaanbod,
terwijl Wajongers een zeer kwetsbare positie op de arbeidsmarkt innemen. De
leden van deze fracties vragen waarom de regering de keuze tussen de bij de
Wajong behorende re-integratievoorzieningen en het tegen de gemeente afdwingbare
recht op een werkleeraanbod niet bij de Wajonger zelf heeft gelegd, in plaats
van deze groep uit te sluiten. Zij vragen voorts of de regering bereid is
dit op korte termijn te wijzigen, in die zin dat de mogelijkheid van een werkleeraanbod
facultatief wordt uitgebreid voor Wajongers.De regering is het met de leden eens dat ook een Wajonger – met
(gedeeltelijk) perspectief – zoveel mogelijk naar werk geleid moet worden.
De regering zet alles op alles om jongeren met een beperking maar met (gedeeltelijk)
perspectief te ondersteunen en te stimuleren om gebruik te maken van de mogelijkheden
die zij hebben, zodat voorkomen wordt dat zij buiten de arbeidsmarkt vallen.
Dat is de reden dat de regering bij uw kamer het wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten in verband
met het bevorderen van de participatie door werk en arbeidsondersteuning (Wajong)
heeft ingediend.In de gewijzigde Wajong draait het primair om de ontwikkeling van de jonggehandicapten
zodat zij zelfstandig in de maatschappij kunnen staan. Voorop staat dat iedereen
die perspectief heeft op regulier werk, de kans moet krijgen om te (blijven)
werken en actief deel te nemen aan de samenleving. Dit vergt specialistische
aandacht en zorgvuldige begeleiding. De gewijzigde Wajong stelt arbeidsondersteuning
voorop, juist met het oog op duurzame participatie op de arbeidsmarkt. Nadat
de jonggehandicapte zich heeft aangemeld voor de Wajong legt UWV het arbeidsperspectief
vast, zijn mogelijkheden en de ondersteuning die hem zal worden geboden. Ook
wordt het traject uitgestippeld dat naar een baan bij een reguliere werkgever
moet leiden. Hierbij is ruimte voor inbreng van de jonggehandicapte, zijn
ouders en/of begeleiders. Elke jongehandicapte met (gedeeltelijk) perspectief
wordt tot zijn 27e intensief ondersteund bij het vinden en behouden van werk
en wordt opgepakt bij uitval. UWV blijft de jonggehandicapte gedurende deze
periode volgen en op de juiste momenten zorgen dat optimale ondersteuning
beschikbaar is.Niet-meldersDe leden van de CDA-fractie vragen zich af of het afschaffen van de bijstand
tot 27 jaar succesvol zal zijn ten aanzien van met name de groep jongeren,
die voor de uitkeringsinstanties onzichtbaar zijn gebleven. Te denken
valt aan de zwerfjongeren, jongeren met psychiatrische problemen, alleenstaande
ouders. Zal die groep niet groeien als het vangnet van de WWB wegvalt?De leden van de fractie van PvdA vragen of de regering kan toelichten
hoe het op het ogenblik zit met de niet-melders. Pakken de gemeenten deze
problematiek nu actief aan? Zij vragen hoeveel jongeren er nu nog naar schatting
buiten de boot vallen en of gemeenten nu ten aanzien van de niet-melders ook
goed samenwerken met onderwijs en zorginstellingen. Of is er, zo vragen de
leden, naar het oordeel van de regering hier ruimte voor verbetering. Ook
vragen deze leden of alle gemeenten een actief beleid hebben met betrekking
tot het bereiken van de niet-melders en op welke wijze dit beleid er in grote
lijnen uitziet. Verwacht de regering op grond hiervan een verbetering of verslechtering
van het bereiken van niet-melders onder de nieuwe wet? Voorts vragen de leden
van de fractie van de PvdA of de gemeenten naar het oordeel van de regering
over voldoende diagnosevaardigheden beschikken om tot een adequaat aanbod
aan niet-melders te komen en om goed samen te werken met onderwijs en vooral
zorginstellingen. Welke inspanningen hebben de gemeenten zich de laatste jaren
getroost om de diagnosevaardigheden van haar medewerkers te verbeteren, als
er op dit punt nog veel ruimte voor verbetering is, zo vragen deze leden.
Hoe verhoudt zich dat dan naar het oordeel van de regering tot de zorgen die
gemeenten met betrekking tot niet-melders hebben?De regering gaat in het navolgende op de vragen in.De inzet van de regering is dat het werkleerrecht zoveel mogelijk werkloze
jongeren bereikt om te voorkomen dat jongeren buiten beeld vallen. Het wetsvoorstel
versterkt de positie van jongeren waar het gaat om hun recht op ondersteuning.
De regering heeft geen kwantitatief beeld van de niet-melders, maar wil hierover
het volgende opmerken. Het is aan gemeenten om vanuit de participatiedoelstelling «iedereen
doet mee» initiatieven te ontplooien gericht op het bereiken van de
groep «niet-melders». De regering heeft er vertrouwen in dat gemeenten
ook diegenen bereiken die zich in eerste instantie niet melden. Uit een ambtelijke
verkenning, gepresenteerd tijdens de SZW-Gemeentedagen in januari/februari
2008 kwam naar voren dat gemeenten zelf pro-actief op zoek zijn naar niet-melders
en dat gemeenten hierin succesvol zijn. Het aantal gemeenten gemeenten dat
actief beleid voert met betrekking tot het bereiken van de niet-melders, is
de regering niet bekend.Met de WWB hebben gemeenten ervaring opgedaan met het bieden van maatwerk
en met een outreachende en persoonlijke aanpak. Door een aantrekkelijk aanbod
aan jongeren te bieden, kunnen gemeenten jongeren «via mond tot mond-reclame»
verleiden om zich bij gemeenten te melden. Daarnaast kan de gemeente door
bestandsvergelijking zicht krijgen op de groep niet-melders. Hierbij is een
rol weggelegd voor het Inlichtingenbureau, dat bestanden met gegevens van
de Informatiebeheergroep, UWV, gemeenten en GBA kan vergelijken. Gemeenten
kunnen de aldus verkregen informatie benutten bij de activering van niet-melders.De regering verwacht ook een positief effect van de met het Actieplan
Jeugdwerkloosheid ondersteunde maatregel tot invoering van een School Ex Programma.
Op basis van dit programma worden leerlingen die dit jaar de MBO-opleiding
afronden gericht benaderd en gestimuleerd om langer door te leren. Als doorleren
geen optie is, worden jongeren doorverwezen naar het betreffende Werkplein
in de regio. Het streven is de jongeren die kort na de zomer nog niet actief
zijn een traject aan te bieden met extra scholing of werk. De gemeente kan
hierin met de WIJ een belangrijke rol vervullen.De diagnosestelling van een jongere dient in een zo vroeg mogelijk stadium plaats te vinden. Jongeren die kampen met uiteenlopende problemen
(gezinssituatie, schulden, verslaving, fysieke of psychische problemen) lopen
het grootste risico om voortijdig uit te vallen uit het onderwijs en vervolgens
geen passende arbeid te vinden. Via een jongerenloket kan een goede vroegtijdige
diagnosestelling plaatsvinden. In een jongerenloket zijn de expertise en mogelijkheden
van verschillende partijen verenigd, zoals UWV Werkbedrijf, gemeenten, RMC,
GGZ, Justitie. Hierdoor kunnen problemen bij jongeren vroegtijdig worden gesignaleerd
en kunnen tijdig adequate maatregelen worden getroffen. Daarmee wordt ook
de diagnosestelling verbeterd en kan de gemeente een passend werkleeraanbod
doen. Een leeraanbod of werkaanbod of combinatie van beide moet zo dicht mogelijk
aansluiten bij de mogelijkheden van de jongere. Een dergelijk aanbod kan in
aanvang ook meer accent leggen op zorg- en hulpverlening als dit op termijn
biedt op duurzame arbeidsparticipatie.De regering verwacht verder dat met
de integrale dienstverlening op de werkpleinen en het door instanties meer
en meer op elkaar afstemmen van werkwijzen er goede diagnose-instrumenten
beschikbaar kunnen komen. Concreet investeren instanties nu al in het stroomlijnen
van indicatiestelling, in het integreren van diagnose-instrumenten en betere
informatie-uitwisseling tussen hulpverleners.Tot slot verwacht de regering dat de uitvoering van het in het Actieplan
Jeugdwerkloosheid genoemde project MKB/MOgroep jeugdzorg nadere inzichten
zal bieden in hoe de verbinding tussen de terreinen onderwijs, jeugdzorg en
arbeidsmarkt kan worden geïntensiveerd en wat op regionaal niveau daarvoor
nog nodig is. In dit project wordt een verbinding gemaakt tussen deze terreinen.
Vanwege het nut dat van dit project wordt verwacht, wordt dit ondersteund
met een eenmalige bijdrage in het kader van het actieplan. Ook in de campus-pilots
en de Wijkschool, het project Zorg op het MBO in Rotterdam en het initiatief
van MKB-Nederland en de MO-groep Arbeidstoedeling voor jeugdzorg jongeren,
wordt ervaring opgedaan met verschillende, integrale aanpakken voor deze groep
jongeren.De fractie van GroenLinks stelt voor om te meten of de arbeidsparticipatie
de komende jaren toeneemt en of het aantal niet-participerende jongeren afneemt.
De regering zal deze vraag betrekken bij de opzet van de evaluatie die is
voorzien binnen twee jaar na invoering van de WIJ.Nut en noodzaakDe leden van de fractie van GroenLinks merken op dat de noodzaak van de
WIJ regelmatig wordt onderbouwd met de jaren tachtig. De leden vragen de regering
om uitleg aan de hand van een deugdelijke vergelijking van de demografie van
de jaren tachtig en nu en aan de hand van de oorzaken van de crisis van de
jaren tachtig en nu waarom zo’n vergelijking zou opgaan.De ervaringen uit de jaren tachtig van de vorige eeuw hebben ons geleerd
dat het loont om op een goede manier in jongeren te investeren. De filosofie
van de WIJ is om jongeren betrokken te houden, door middel van deelname aan
onderwijs, werk etc. In de ogen van de regering kan de WIJ worden gezien als één
van de manieren om het risico op (langdurige) jeugdwerkloosheid te beperken.
Dat is niet alleen voor de jongeren zelf van belang, maar ook voor de economie
en samenleving als geheel omdat iedereen nodig is om aan de (toekomstige)
arbeidsvraag te kunnen voldoen. Op de huidige situatie zal immers een nieuwe
periode van (structurele) krapte volgen. De WIJ is dan ook zowel in tijden
van hoogconjunctuur als wanneer het economisch minder goed gaat van groot
belang.Op het oog lijkt de situatie voor jongeren nu gunstiger dan in de jaren
tachtig van de vorige eeuw. Hun onderwijsdeelname is nu hoger dan toentertijd.
Dat levert kwalificaties op die belangrijk zijn om (duurzaam) op de arbeidsmarkt
te kunnen deelnemen. Ook is de verhouding tussen het aantal jongeren en ouderen
nu gunstiger; er zijn nu verhoudingsgewijs minder jongeren en bovendien zal
een grote groep oudere werknemers de komende jaren de arbeidsmarkt verlaten.
Beide omstandigheden leiden ertoe dat de kansen voor jongeren op de arbeidsmarkt
relatief gunstig zijn. Tegelijkertijd hebben veel jongeren tijdelijke contracten.
De ervaring heeft geleerd dat dit hen in tijden van crisis kwetsbaar maakt
op de arbeidsmarkt.De leden van de fractie van GroenLinks vinden het van groot belang dat
zoveel mogelijk jongeren goed terechtkomen, via opleiding, werk of een combinatie.
De regering onderschrijft het standpunt van deze leden van harte. De leden
merken verder op, dat sinds de invoering van de WWB de arbeidsparticipatie
van jongeren is toegenomen en de jeugdwerkloosheid is gedaald. De leden van
de GroenLinks-fractie vragen de regering of de WIJ hier iets aan gaat toevoegen.Zoals eerder in deze memorie van antwoord aangegeven, levert de gemeentelijke
aanpak op basis van de WWB een betekenisvolle bijdrage aan het terugdringen
van de jeugdwerkloosheid. De positieve resultaten heeft de regering eerder
in deze memorie van antwoord geschetst. De regering waardeert de inzet van
gemeenten op dit punt. Tegelijkertijd blijkt, dat in de eerste helft van het
jaar 2007 52% van de bijstandsgerechtigden tot 23 jaar in het voorafgaande
half jaar geen ondersteuning bij re-integratie heeft ontvangen. Voor de niet-uitkeringsgerechtigden
was dit percentage nog hoger, namelijk 70%.De regering wil met de WIJ prioriteit geven aan de toekomst van jongeren.
Met de WIJ wordt aan gemeenten een extra impuls gegeven om met directe aanpak
van jongeren tot 27 jaar een start te maken of om de reeds ingezette aanpak
door te ontwikkelen. De regering wil de door de gemeenten ingeslagen weg met
de WIJ landelijk verankeren. De gemeenten zijn verplicht elke jongere die
zich meldt een werkleeraanbod te doen.De werkloosheid neemt in 2009 als gevolg van de economische crisis toe.
Jongeren krijgen hier extra mee te maken. Zoals eerder in deze memorie van
antwoord opgemerkt leert de ervaring dat jongeren in crisistijden als deze
extra kwetsbaar zijn. Dit is de reden waarom het kabinet onlangs het Actieplan
Jeugdwerkloosheid heeft gelanceerd. In het Actieplan staan concrete maatregelen
ter bestrijding van de oplopende jeugdwerkloosheid. De maatregelen moeten
vooral in de regio’s uitgevoerd gaan worden. De maatregelen kunnen snel
tot resultaat leiden als alle partijen, dat wil zeggen gemeenten, sociale
partners, UWV, onderwijs, jeugdzorg en kenniscentra, zich volledig hiervoor
inzetten. Gemeenten worden in het Actieplan opgeroepen om vanuit hun brede
verantwoordelijkheid voor de regionale arbeidsmarkt een regisserende en initiërende
rol te spelen. Met de WIJ hebben gemeenten een stevig instrument in handen.Plicht tot werkleeraanbod en arbeidsmarktDe leden van de fracties van de ChristenUnie en de SGP hebben een vraag
met betrekking tot de definitie van het recht op een werkleeraanbod krijgen
en vragen wat van de gemeente wordt verwacht indien een jongere met succes
een HBO-opleiding heeft afgerond, maar het hem niet in deze economisch moeilijke
tijd lukt een baan te vinden. De leden van de PvdA fractie vragen of het klopt
dat een jongere van 26 jaar met een afgeronde HBO opleiding die na enkele
weken werken in deze crisis op straat wordt gezet, ook een leerwerkaanbod
krijgt en zo ja, waaruit dat aanbod dan bestaat.In dit wetsvoorstel wordt onder een werkleeraanbod verstaan het aanbieden
van algemeen geaccepteerde arbeid, een voorziening gericht op arbeidsinschakeling,
waaronder begrepen scholing, opleiding, of sociale activering, en ondersteuning
bij de arbeidsinschakeling. Het einddoel van het werkleeraanbod is duurzame
arbeidsparticipatie. De inhoud van het werkleeraanbod is afhankelijk van de
krachten en bekwaamheden, alsmede de omstandigheden en mogelijkheden van de
jongere. Het college stemt het werkleeraanbod daarop af. Of het enkel aanbieden
van algemeen geaccepteerde arbeid adequaat is of dat een reeks van voorzieningen
nodig is, is afhankelijk van de situatie waarin de jongere verkeert, het gaat
om maatwerk.Als de jongere de gemeente om een werkleeraanbod vraagt, is de gemeente
verplicht om een aanbod te doen. Bij een jongere die recentelijk met succes
een HBO-opleiding heeft afgerond, lijkt scholing of opleiding niet in de rede
te liggen, tenzij de gevolgde opleiding niet (voldoende) aansluit op de arbeidsmarkt.
Mogelijk kan deze jongere worden bemiddeld naar een (reguliere) vacature,
maar het aanbod hoeft niet noodzakelijk te bestaan uit het aanbieden van een
baan. Het aanbod kan ook bestaan uit het aanbieden van een stageplaats om
zo de nodige werkervaring op te doen en kwalificaties te behouden.De leden van de VVD-fractie vragen -naar aanleiding van het signaal van
de VNG dat het vooral gaat om jongeren met een meervoudige problematiek- in
hoeverre het reëel is te veronderstellen dat ten aanzien van deze jongeren
niet gewoon gestart moet worden met een re-integratie traject, conform de
WWB, omdat zij waarschijnlijk een te grote afstand van de arbeidsmarkt hebben.Aan jongeren met meervoudige problematiek moet op verzoek een werkleeraanbod
worden gedaan met als doel de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. De
gemeente kan beoordelen of de jongere algemeen geaccepteerde arbeid kan worden
aangeboden of dat de jongere ondersteuning nodig heeft richting duurzame arbeidsparticipatie.
De regering vindt het niet wenselijk om vanuit het Rijk voor te schrijven
welk aanbod in een individueel geval moet worden ingezet. Het college van
burgemeester en wethouders is goed in staat maatwerk te leveren.De gemeente beschikt, net als in de WWB, over alle nodige ruimte bij het
aanbieden van voorzieningen, maar houdt rekening met de wensen van de jongere.
Het werkleeraanbod kan dus bestaan uit werk, uit scholing of een combinatie
van beide. Gemeenten beschikken daarbij over diverse instrumenten die ingezet
kunnen worden, zoals re-integratietrajecten, participatieplaatsen, scholing
of loonkostensubsidies. Wanneer het doen van een werkleeraanbod in de vorm
van werk en/of scholing niet direct mogelijk is, kunnen voorzieningen worden
aangeboden die op termijn uitzicht bieden op duurzame arbeidsparticipatie.
De voorzieningen kunnen gelijktijdig worden aangeboden, maar ook volgtijdelijk.
Soms is het nodig eerst zorg- en hulpverlening in te schakelen, bijvoorbeeld
wanneer sprake is van psychische, sociale of cognitieve problematiek. Een
andere keer kan behoefte bestaan aan het ontwikkelen van de zelfstandigheid
van de jongere of het aanleren van competenties als communicatie en samenwerking.
Hiermee wordt ook deze jongeren perspectief geboden op deelname aan de arbeidsmarkt.De leden van de VVD-fractie geven aan dat gemeenten niet degenen die leerwerkplekken
voorradig hebben aangezien zij afhankelijk zijn van met name werkgevers. Zij
vragen in hoeverre het hebben van een «plicht» er nu voor zorgt
dat gemeenten er wèl in slagen, beter dan op basis van de WWB, werkplekken
te creëren. Dit mede gezien de economische crisis met oplopende
werkloosheid èn minder werkleerplekken, het feit dat er nog steeds
een hardnekkige groep ongekwalificeerde jongeren is die werkloos blijft en
het wetsvoorstel Wajong dat beoogt meer jongehandicapten naar een reguliere
werkplek toe te leiden. Ook de leden van de fractie van de ChristenUnie en
de SGP vragen waar de gemeente deze banen vandaan moet halen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen welk breekijzer de regering
gemeenten biedt om werk op te eisen bij werkgevers voor werkloze jonge mensen.
Verder vragen zij met welk breekijzer de gemeente tegemoet kan komen aan het
recht op scholing en werk van de goed opgeleide jongere, terwijl hij/zij,
als gevolg van de crisis, juist werkloos is geworden vanwege een (tijdelijk)
gebrek aan werk.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering het realistisch acht
om te veronderstellen dat in de huidige laagconjunctuur gemeenten in staat
zijn jongeren een adequaat school- en werkaanbod aan te bieden. Voorts vragen
zij zich af of gemeenten in staat zijn in deze tijd een adequaat aanbod aan
te bieden en hoe een en ander zich verhoudt met het in de maand mei aan de
Tweede Kamer aangeboden plan met betrekking tot de jeugdwerkloosheid.Sleutelwoord bij het doen van een aanbod is samenwerking. Gemeenten hebben
vanuit hun voortrekkersrol op het terrein van het regionale arbeidsmarktbeleid
mogelijkheden om (samen met het UWV en andere partijen) afspraken te maken
met werkgevers over de beschikbaarheid van werk voor jongeren. In de uitvoering
van de WIJ is samenwerking tussen gemeenten, werkgevers, UWV, scholen en andere
bij de begeleiding en bemiddeling van jongeren betrokken partijen cruciaal
voor zowel het beschikbaar krijgen van werkplekken als ook het geschikt maken/krijgen
van de jongere voor die plekken.Daarom ook is in het recent uitgebrachte Actieplan Jeugdwerkloosheid deze
samenwerking prominent aan de orde gesteld en zijn bij de geambieerde acties
(o.a. het matchings-offensief, extra leerbanen en stageplaatsen) zowel werkgevers,
het UWV als ook de scholen aan zet. In het kader van het Actieplan stelt de
regering extra incidentele middelen beschikbaar voor de jaren 2009, 2010 en
2011, in totaal gaat het om 250 miljoen euro. Ondersteunend hieraan zijn de
afspraken van de sociale partners in hun akkoord in de Stichting van de Arbeid
van 25 maart 2009 om iedere schoolverlater die langer dan drie maanden
werkloos is een stageplaats aan te bieden. Voorts zullen werkgevers middels
voorlichting over o.a. fiscale voordelen en de inzet van instrumenten actief
worden benaderd om meer banen en leerwerkplekken aan te bieden.Zeer binnenkort wordt een begin gemaakt met de uitvoering van de concrete
acties in de vorm van het opmaken van regionale convenanten en het verzilveren
van banen en stages bij werkgevers. Hierin gaat het kabinet afspraken maken
over aantallen te vervullen vacatures, leerwerkplaatsen, stages en vrijwilligersplaatsen.
Expliciet is gevraagd om in deze convenanten ook aandacht te hebben voor de
kwetsbare, meer hardnekkige groep ongekwalificeerde groep jongeren. Het Actieplan
Jeugdwerkloosheid ondersteunt deze voornemens financieel met de incidentele
extra middelen voor de bestrijding van de jeugdwerkloosheid. Voorts kunnen
gemeenten de structurele middelen in het kader van het participatiebudget
inzetten voor re-integratie en worden in verband met het wetsvoorstel WIJ
middelen toegevoegd aan de begroting van OCW voor meer beroepsopleidingen.Gemeenten hebben tot slot ook een financieel belang de jongeren die een
werkleeraanbod aanvragen zo adequaat mogelijk te begeleiden naar de arbeidsmarkt.De leden van de GroenLinks-fractie vragen welk breekijzer gemeenten wordt
geboden om een jongere die zich vandaag meldt, morgen op een opleidingsplaats
van het ROC te krijgen. Zij vragen of het daarbij uitmaakt of een gemeente
in het verzorgingsgebied van een ROC zit dat al zes instapmomenten per jaar
kent of er slechts twee kent. Voorts vragen zij naar een overzicht van de
toegankelijkheid van scholen in Nederland en hoeveel procent van de scholen
voor voortgezet en beroepsonderwijs voldoen aan het in de WIJ verankerde recht
van jongeren om hun plek op een opleiding vandaag op te eisen.Onder een werkleeraanbod wordt verstaan het aanbieden van algemeen geaccepteerde
arbeid, een voorziening gericht op arbeidsinschakeling, waaronder begrepen
scholing, opleiding, of sociale activering, en ondersteuning bij de arbeidsinschakeling.
In bovengenoemd geval kan er sprake zijn van twee situaties: ten eerste kan
de gemeente een werkleeraanbod voor werkloze jongeren inkopen bij mbo-instellingen,
ten tweede kan de gemeente een jongere stimuleren weer terug naar school te
gaan voor een reguliere (beroeps)opleiding.Ten eerste kan de gemeente dus een werkleeraanbod via aanbesteding inkopen
bij roc’s (contractonderwijs). Denk hierbij aan korte, vakgerichte trainingen
die niet vallen onder het reguliere mbo-aanbod op basis van de Wet educatie
en beroepsonderwijs. Het roc is hierbij een marktpartij, vergelijkbaar met
andere re-integratiebedrijven. Dit is een werkleeraanbod op basis van de Wet
investeren in jongeren. De gemeente kan hierbij zelf de specificaties bepalen
van het aanbod door bijvoorbeeld in het contract met een roc overeen te komen
dat een dergelijk scholingstraject terstond moet aanvangen als de gemeente
een werkloze jongere hiervoor naar het roc stuurt. De gemeente beschikt dan
dus over een «breekijzer».Ten tweede kan de gemeente een (ongekwalificeerde) werkloze jongere, die
geschikt is om een reguliere (beroeps)opleiding naar verwachting met succes
te volgen, stimuleren zich vrijwillig weer in te schrijven voor een (beroeps)opleiding.
In het kader van de aanpak voortijdig schoolverlaten gebeurt dit al jaren
via de gemeentelijke regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig
schoolverlaten (RMC-functie). Een (beroeps)opleiding die valt onder de Wet
educatie en beroepsonderwijs (WEB) of onder de Wet voortgezet onderwijs (WVO)
is echter geen werkleeraanbod op grond van de Wet investeren in jongeren,
maar een zogenaamde «voorliggende voorziening» met o.a. een eigen
publieke financiering en regels voor toegankelijkheid. De gemeente kan een
werkloze jongere daarom niet verplichten zich bij een school of ROC voor een
reguliere (beroeps)opleiding in te schrijven. De gemeente kan wel, op grond
van de Wet investeren in jongeren, aanvullend
op het reguliere beroepsonderwijs een werkleeraanbod doen gericht op duurzame
arbeidsparticipatie en aan dat werkleeraanbod eisen stellen. Bijvoorbeeld
een jobcoach voor begeleiding op de werk- c.q. stageplek. Dergelijke samenwerking
kan de effectiviteit van reguliere beroepsopleidingen voor werkloze jongeren
bevorderen.Op basis van de WEB kennen mbo-instellingen voor ongekwalificeerde instroom
in reguliere beroepsopleidingen (met name mbo niveau 1) de zogenaamde drempelloze
toegang. Binnen de bestaande financiële en organisatorische mogelijkheden,
hebben instellingen de taak dergelijke jongeren ook na aanvang van het studiejaar
(tussentijds) in te laten stromen. Een overzicht van het exact aantal instroommomenten
per roc is niet beschikbaar.De leden van de GroenLinks-fractie vraagt wat de gevolgen zijn als de
gemeente niet aan het recht van de jongere kan voldoen. De leden van de PvdA-fractie maken zich enigszins zorgen in hoeverre een goed aanbod
afdwingbaar is voor jongeren. Via Bezwaar en Beroep is daar weliswaar in voorzien,
maar voor een wat zwakstaande jongere is dit wel een heel bureaucratische
weg, die een zekere bureaucratische vaardigheid vraagt die lang niet alle
kwetsbare jongeren hebben, aldus de leden van de PvdA-fractie.De situatie kan voorkomen dat het college besluit dat de jongere recht
heeft op een werkleeraanbod, maar hem geen aanbod worden gedaan omdat het
college over onvoldoende aanbod beschikt. Tegen dit besluit kan de jongere
bezwaar en beroep indienen. In dat geval heeft de jongere gedurende de bezwaar-
en beroepprocedure recht op een inkomensvoorziening, want in het besluit tot
vaststelling van het recht op het werkleeraanbod is ambtshalve ook zijn recht
op inkomensvoorziening vastgesteld. Aangezien de jongere niet een werkleeraanbod
heeft geweigerd, heeft hij recht op inkomensvoorziening (mits hij aan de overige
voorwaarden van de inkomensvoorziening voldoet). Als de gemeente structureel
niet aan haar verplichting tot het doen van een werkleeraanbod kan voldoen,
zal zich dit uiten in een hoger aantal verstrekte inkomensvoorzieningen dan
bij gemeenten die wel aan deze verplichting kunnen voldoen. Door de financiële
prikkel die, conform de WWB, in het onderhavige wetsvoorstel is ingebouwd,
zal dit tot gevolg kunnen hebben dat het I-deel van de gemeente niet toereikend
zal zijn.Jongeren zullen door het college actief worden geïnformeerd over
de mogelijkheden tot het instellen van bezwaar en beroep. Het college is op
grond van artikel 3:45 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) verplicht om
bij een besluit tot vaststelling van een werkleeraanbod de jongere te wijzen
op de mogelijkheid tot het instellen van bezwaar of beroep. Hierbij wordt
ook vermeld binnen welke termijn de jongere bezwaar kan maken of beroep in
kan stellen en bij welk orgaan dat dient te gebeuren. Verder dient op grond
van artikel 6:23 van de Awb de jongere te worden gewezen op de nog openstaande
rechtsmiddelen indien een beslissing op bezwaar of beroep is genomen. In artikel
18 van de Grondwet is vastgelegd dat een ieder, dus ook een jongere in de
zin van de WIJ, zich in rechte en in administratief beroep kan doen bijstaan.
Minder draagkrachtigen kunnen via de advocaat een aanvraag bij de Raad voor
Rechtsbijstand indienen voor subsidie op de rechtshulp.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering nog eens uiteen
kan zetten hoe een wetsvoorstel dat gepaard gaat met een besparing leidt tot
meer investeren in jongeren.Het onderhavige wetsvoorstel is erop gericht jongeren zo goed mogelijk
toe te rusten voor de arbeidsmarkt en daarmee te bereiken dat jongeren zo
min mogelijk afhankelijk zijn of worden van een uitkering. Daarom verplicht
het wetsvoorstel gemeenten om jongeren tot 27 jaar die zich bij de gemeente
melden een werkleeraanbod te doen. De jongere krijgt de plicht om mee te werken
aan de totstandkoming en uitvoering van het werkleeraanbod. Zo investeren
de gemeente en de jongere over en weer via werk en/of scholing in de toekomst
van jongeren en in een verbetering van hun positie op de arbeidsmarkt. In
verband met het wetsvoorstel WIJ worden middelen toegevoegd aan de begroting
van OCW voor meer beroepsopleidingen, daarnaast kunnen gemeenten hun participatiebudget
inzetten. Er zijn gemeenten die nu reeds op deze wijze investeren in jongeren.
Met het wetsvoorstel wil de regering waarborgen dat alle gemeenten jongeren
daadwerkelijk een aanbod doen. Op deze wijze wordt voor jongeren een garantie
gerealiseerd op ondersteuning die moet leiden tot duurzame arbeidsparticipatie.
En zo zullen naar verwachting meer jongeren zelfstandig in hun
levensonderhoud kunnen voorzien en niet (meer) afhankelijk zijn van een uitkering.In paragraaf 4 van de memorie van toelichting geeft de regering aan
dat eind 2006 11% van de jongeren in de bijstand een ontheffing van
de arbeidsverplichting had. De leden van de SP-fractie vragen de regering
aan te geven waar deze jongeren straks blijven.In de WWB is sprake van een recht op bijstand met daaraan verbonden voor
de bijstandsgerechtigde een set voorwaarden gericht op arbeidsinschakeling.
De gemeente kan een bijstandsgerechtigde tijdelijk van de arbeidsverplichting
ontheffen als deze als gevolg van individuele omstandigheden tijdelijk niet
in staat is inhoud te geven aan deze verplichting, bijvoorbeeld vanwege zorgtaken,
ernstige medische beperkingen of andere dringende redenen.Met de WIJ wordt een werkleerrecht voor jongeren geïntroduceerd.
In plaats van een recht op bijstand krijgt een jongere een recht op een werkleeraanbod
gericht op duurzame arbeidsparticipatie. De gemeente is verplicht de jongere
op verzoek een werkleeraanbod te doen, afgestemd op de krachten en bekwaamheden
en op de mogelijkheden en omstandigheden waarin de individuele jongere verkeert.
Als de jongere een werkleeraanbod heeft aanvaard, daaraan meewerkt en voor
zover hij hieruit inkomen heeft dat lager is dan de WIJ-norm, heeft hij ook
recht op een inkomensvoorziening op grond van de WIJ. Als van de jongere om
redenen van lichamelijke, geestelijke of sociale aard (hiertoe kunnen ook
zorgtaken worden gerekend) niet kan worden gevergd dat hij uitvoering geeft
aan een werkleeraanbod, doet de gemeente hem ook geen aanbod. Wel bestaat
voor deze jongere recht op een inkomensvoorziening, mits hij aan de overige
voorwaarden voldoet.Verondersteld kan worden dat deze situatie van toepassing kan zijn op
de jongeren waar de leden van de SP-fractie in hun vraag op doelen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen met hoeveel jongeren minder
in de bijstand rekening wordt gehouden. Gaat het vergeleken met het voorjaar
van 2007 om minder jongeren in de bijstand of in de inkomensvoorziening, en
zo ja, om hoeveel. Tevens vragen zij waarop de besparing van € 143
miljoen is gebaseerd; dit bedrag komt overeen met circa 12 000 uitkeringen.
Hoe is de regering tot dit aantal gekomen, zo vragen deze leden.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering om haar ambities voor
2010 en 2011 uiteen te zetten.In de raming bij het wetsvoorstel is uitgegaan van een doelgroep van 25 000
personen. Deze groep gaat (na een overgangsperiode van maximaal 12 maanden)
volledig uit de WWB. Voorts wordt ervan uitgegaan dat een deel van hen afziet
van een aanvraag of scholing gaat volgen (al dan niet via het reguliere onderwijs
waarvoor studiefinanciering kan worden aangevraagd) of gaat werken. Een ander
deel, bijna de helft, zal naar verwachting in aanmerking komen voor een inkomensvoorziening
in het kader van de WIJ. Per saldo ontvangt dus iets meer dan de helft van
de doelgroep niet langer een uitkering.De ambitie van de regering is er dan ook op gericht dat meer jongeren
werken en/of leren en daardoor beter toegerust tot de arbeidsmarkt kunnen
toetreden. Tevens beoogt de regering met het onderhavige wetsvoorstel een
echt sluitende aanpak te realiseren en daardoor het eerder genoemde hiaatpercentage
(het aantal jongeren dat niet binnen de zes maanden uit de werkloosheid is
en in die periode ook geen ondersteuning bij re-integratie heeft ontvangen)
te verlagen.Het meest recente (voorlopige) cijfer over het aantal jongeren in de bijstand
heeft betrekking op eind maart 2009; volgens het CBS hadden toen
22 800 personen jonger dan 27 jaar een WWB-uitkering. Dit zijn dus 2 700
jongeren minder dan het aantal waarvan in de raming is uitgegaan.De structurele besparing op de uitkeringslasten WWB van € 143
miljoen is zoals de leden van de fractie van GroenLinks terecht constateren
gebaseerd op de hierboven beschreven helft van de doelgroep die geen inkomensvoorziening
WIJ zal ontvangen omdat zij afzien van het aanvragen van een werkleeraanbod,
ofwel omdat ze doorstuderen of gaan werken. Bij deze raming is tevens rekening
gehouden met extra uitgaven voor onderwijs.De leden van de SP-fractie vragen de regering om inzicht te verschaffen
in de meest recente cijfers m.b.t. ontwikkeling en voorspelling van jeugdwerkloosheid,
totale werkloosheid, werkgelegenheid, (openstaande) vacatures, aantallen schoolverlaters
over het afgelopen jaar, dit jaar, 2010 en 2011.De meest recente raming van de werkloosheid (de werkloze beroepsbevolking)
is die uit het Centraal Economisch Plan van maart 2009. De (geraamde) werkloosheid
bedraagt daarin 304 000 in 2008, 422 000 in 2009 en 673 000
in 2010. De jeugdwerkloosheid wordt niet apart geraamd. Eind 2008 bedroeg
de jeugdwerkloosheid (15–25 jaar) volgens het CBS 78 000. Het driemaandsgemiddelde
februari-april 2009 kwam uit op 93 000 (voorlopig cijfer). Het meest
recente voorlopige realisatiecijfer van het CBS over het aantal personen jonger
dan 27 jaar in de bijstand betreft ultimo 1e kwartaal 2009: 22 800.Het aantal openstaande vacatures ultimo 1e kwartaal 2009 bedraagt volgens
het CBS ruim 150 000. De uitstroom vanuit het onderwijs bedraagt in de
jaren 2009 tot en met 2011 naar verwachting jaarlijks zo’n 230 000
jongeren.Tabel : uitstroom uit het onderwijs van jongeren van 15
tot 27 jaar (2009/11, *1 000) 200920102011 TotaalTotaalTotaalTotaal233,4230,0227,9 Waarvan zonder startkwalificatie58,954,251,3Bron: Centrale Financiën Instellingen (Cfi)Uitvoerbaarheid/invoeringstermijnDe leden van de fracties van ChristenUnie en SGP vragen hoe de regering
aankijkt tegen de mogelijkheid, onder meer gelet op de gewijzigde economische
omstandigheden sinds indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer, om
bij aanname van de wet de wet voorlopig niet in werking te laten treden, zodat
de WWB een langere tijd de ruimte krijgt op de uitvoering te optimaliseren.
Tevens vragen deze leden de regering bij haar beantwoording de problemen ten
aanzien van de uitvoering van de wet te betrekken.Het hoofddoel van het wetsvoorstel, de duurzame arbeidsparticipatie van
jongeren in regulier werk, kan onder druk komen te staan in een tijd van toenemende
werkloosheid en een steeds minder grote vraag naar arbeid. Het wetsvoorstel
WIJ biedt echter ook in de laagconjunctuur een waarborg voor jongeren door
hen recht te geven op een werkleeraanbod. Gemeenten kunnen bij jongeren scholing
(leeraanbod, stages of werkervaringsplaatsen) inzetten om hun beroepsvaardigheden
op peil te houden of om nieuwe vaardigheden te verwerven. De jongere heeft
deze nodig om een betere positie op de arbeidsmarkt te verwerven. Daarom biedt
dit wetsvoorstel ook, of eigenlijk juist, in tijden dat het economisch minder
gaat een beter perspectief dan afhankelijkheid van een uitkering.De regering acht het niet wenselijk om, bij aanname van de wet, deze voorlopig
niet in werking te laten treden om optimalisering van de uitvoering van de
WWB af te wachten. Ten eerste omdat de regering spoedige invoering van de
WIJ van groot belang acht in het kader van de bestrijding van de jeugdwerkloosheid.
Bovendien stuit dit voorstel, hoewel het strikt juridisch gezien mogelijk
is, wel op zwaarwegende staatsrechtelijke bezwaren. De regering verwijst hierbij
naar de overwegingen van de Raad van State in het advies bij de AMvB van het
experiment Vazalo. Daarin gaf de Raad van State onder meer aan het onwenselijk
te achten om als het gehele wetgevingsproces is voltooid gedurende langere
tijd een wet niet in werking te laten treden. Dit is niet bevorderlijk voor
de rechtszekerheid omdat bestuursrechtelijke wetten niet slechts een instrument
van beleid zijn, maar ook rechten en aanspraken scheppen voor burgers.De leden van de fractie van GroenLinks en CDA vragen aandacht voor mogelijke
problemen betreffende de ICT-ondersteuning bij invoering van het wetsvoorstel
per 1 juli 2009. Zij vragen de regering de Kamer te informeren over de
tijd die gemeenten hiervoor minimaal nodig hebben voor invoering van het wetsvoorstel,
mede gelet op afspraken die het ministerie van SZW hierover met gemeenten
heeft gemaakt als er aanpassingen in ict-systemen moeten worden gedaan. Onder
verwijzing naar een tweetal brieven van o.a. VNG en Divosa van 15 januari
en 28 mei geven deze leden verder aan dat invoering van de WIJ per 1 juli
onmogelijk is. Gemeenten moeten onder andere de werkprocessen, automatiseringssystemen,
beschikkingen en verordeningen aanpassen.De fractie van GroenLinks sluit zich uitdrukkelijk aan bij de uitvoerders
die een snelle of gedeeltelijke invoering afwijzen. Deze leden vragen de regering
wat zij, gelet op bovenstaande een voor gemeenten haalbare invoeringstermijn
acht.De leden van de fracties van ChristenUnie en SGP vragen of de regering
het realistisch acht een wetsvoorstel dat mogelijk op 29 juni wordt aangenomen
en op 30 juni in het Staatsblad wordt gepubliceerd, op 1 juli uitgevoerd
kan worden.Het wetsvoorstel vloeit voort uit het Coalitieakkoord en het Bestuursakkoord
en kent een lang voortraject. De eerst beoogde invoeringsdatum was 1 januari
2009. Deze datum is niet gehaald, maar de regering hecht, gelet op de bestrijding
van de jeugdwerkloosheid, veel waarde aan invoering van de WIJ per 1 juli
2009, zodat het instrument van de WIJ ook al voor de huidige lichting schoolverlaters
ingezet kan worden. De regering realiseert zich daarbij dat bij de beoogde
invoeringsdatum van 1 juli, uiteraard onder voorbehoud van aanvaarding
van het wetsvoorstel door uw Kamer, de invoeringtermijn van de WIJ voor gemeenten
krap is. Om die reden zal de regering gemeenten ondersteunen bij de implementatie
van de WIJ. Dit zal gebeuren in de vorm van regionale voorlichtingsbijeenkomsten
en het beschikbaar stellen van onder andere een implementatieplan/draaiboek,
een model werkproces, een handreiking, voorbeeldbeschikkingen en modelverordeningen
en een modelfolder voor de doelgroep. Gelet op de beoogde invoeringstermijn
zal met deze ondersteuning reeds een aanvang zijn gemaakt bij de behandeling
van het wetsvoorstel in uw Kamer. Verder zal bij inwerkingtreding van het
wetsvoorstel per 1 juli 2009, in het inwerkingtredingsbesluit worden
geregeld dat de artikelen waarbij aan gemeenten een verordeningsplicht wordt
opgelegd per 1 oktober 2009 in werking treden om gemeenten meer tijd
te geven om de verordeningen vast te stellen. In de periode van 1 juli
tot 1 oktober 2009 kunnen gemeenten hun beleid dan vormgeven met behulp
van beleidsregels.Het CP-ICT heeft aangegeven dat de WIJ als aparte regeling buiten de WWB
vanaf 1 januari 2010 in de gemeentelijke systemen kan worden ondersteund. In een brief aan de Tweede Kamer d.d. 2 maart 2009
heeft het CP-ICT gemeld dat de gemeenten en gemeentelijke softwareleveranciers
zes maanden nodig hebben om de systemen aan te passen aan de WIJ.Inmiddels heeft het CP-ICT een werkgroep in het leven geroepen om vorm
te geven aan de systeemtechnische ondersteuning van de WIJ.In de periode van 1 juli 2009 tot 1 januari 2010 kunnen gemeenten
de nieuwe instroom in de WIJ registeren in de huidige WWB-systemen. Ook de
verantwoording in het kader van de loonaangifte kan op deze manier plaatsvinden.
De regering verwacht niet dat dit in de gemeentelijke praktijk problemen zal
opleveren. Bij de vormgeving van de WIJ is, conform het advies van het Uitvoeringspanel,
zo dicht mogelijk aangesloten bij de WWB. Dit betekent dat de automatisering
van de uitkeringsadministratie, de loonaangifte en de statistieken over uitkeringen,
debiteuren en fraude op dezelfde leest kan worden geschoeid. Ook de rekenregels
en de normen van de inkomensvoorziening in het kader van de WIJ komen grotendeels
overeen met die van de WWB.Alles overziende, acht ik invoering van het onderhavige wetsvoorstel per
1 juli 2009 nog steeds opportuun.De leden van de CDA-fractie vragen tevens een reactie van de regering
op het door de VNG gehanteerde argumenten dat de invoering van het wetsvoorstel
grote administratieve lasten zal opleveren die als zodanig niet (expliciet)
zijn meegewogen in het Actal-advies en de bespreking daarvan in de memorie
van toelichting. De fractie van GroenLinks vraagt of de regering de Kamer
kan informeren over de kosten en personele belasting die gemeenten moeten
maken om het voorliggende wetsvoorstel in te voeren.Inherent aan de invoering van een nieuwe wet of een wetswijziging is dat
de uitvoerder ervan een aantal zaken zal moeten regelen. Grotendeels gaat
het daarbij om eenmalige activiteiten (zoals het aanpassen van verordeningen
en beschikkingen). Actal adviseert de regering onder andere over de administratieve
lasten die voorgenomen wet- en regelgeving met zich meebrengen. De focus daarbij
ligt op de lastendruk voor bedrijven en burgers.Voor zover het gaat om invoeringskosten zullen deze zich beperken tot
eventueel benodigde wijzigingen in de ICT en administratie. Wat de kosten
hiervan zijn is niet precies aan te geven. Dit zal immers afhangen van de
gemeentelijke situatie en keuzes die worden gemaakt binnen de gemeentelijke
beleidsvrijheid. Gezien de beoogde aansluiting bij de bestaande uitvoeringspraktijk
is geborgd dat de benodigde aanpassingen zo beperkt mogelijk kunnen blijven.De fractie van GroenLinks verwijst naar een brief d.d. 28 mei 2009,
ondertekend door Divosa, Federatie Opvang, FNV Jong, FNV en de VNG. In deze
brief wordt gemeld dat uit een analyse van een aantal gemeenten nogal wat
verschillen tussen de Wet WIJ en de WWB naar boven zijn gekomen en ook dat
in de Wet WIJ enkele weeffouten zijn geslopen. Tevens wordt in de brief een
aantal concrete knelpunten benoemd. De fractie van GroenLinks meent dat deze
verschillen niet uitvoerbaar zijn en dat het onwenselijk is dat er op voorhand
al veel discussie bestaat over de wijze waarop wetsartikelen van de nieuwe
wet moeten worden uitgelegd. Een gemeente kan dergelijke verschillen ook niet
negeren in afwachting van een latere wetswijziging. Dat levert problemen op
in bezwaar en beroepsprocedures. Voorkomen zou moeten worden dat er onmiddellijk
herstelwetgeving moet worden doorgevoerd.Zoals eerder aangegeven is bij de vormgeving van de WIJ zo dicht mogelijk
aangesloten bij de WWB. De WIJ is echter niet identiek aan de WWB; indien
dat wel het geval was, was er geen nieuwe wet nodig geweest. Met de
WIJ beoogt de regering een paradigmawisseling tot stand te brengen: een recht
voor de jongere op een werkleeraanbod gericht op duurzame arbeidsparticipatie,
met als afgeleide een inkomensvoorziening als van de jongere niet kan worden
gevergd dat deze uitvoering geeft aan het werkleeraanbod of als dit aanbod
onvoldoende inkomen genereert. Het werkleeraanbod prevaleert dus. Dit heeft
gevolgen voor de vormgeving in de WIJ van zowel het werkleeraanbod als de
inkomensvoorziening en aan beide verbonden verplichtingen. Op een aantal punten
is nadrukkelijk een verschil beoogd tussen de WIJ en de WWB (zoals op het
punt van de premies voor werkaanvaarding en de onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk).
Verder is een aantal regels uit de WWB niet in de WIJ overgenomen uit oogpunt
van deregulering (zoals het genoemde punt van de vermogensstaffeling). De
in de brief gesignaleerde verschillen tussen de WIJ en de WWB zijn beoogd
en komen aan de orde in de handreiking die op zeer korte termijn aan gemeenten
beschikbaar zal worden gesteld. Ook de eerder genoemde voorlichtingsbijeenkomsten
zullen onder andere worden benut om de verschillen tussen het onderhavige
wetsvoorstel en WWB toe te lichten. Om bovengenoemde redenen is de regering,
anders dan de fractie van GroenLinks, niet van mening dat er veel discussie
bestaat over de wijze waarop de nieuwe wet moet worden uitgelegd.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. KlijnsmaXNoot1Kamerstuk II, 2008/09, 29 544, nr. 189.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 31 775, nr. 3, p 6. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20082009-31775-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl