Wet inkomstenbelasting 2001; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19992000-26727, nr. 202b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-05-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26727 nr. 202b

27-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENWet inkomstenbelasting 20011. Verkenning naar herziening1.1. Inleiding1.2. De belastingherziening 20011.3. Hoofdlijnen van de Wet Inkomstenbelasting 20012. Vormgeving3. Inkomen uit werk en woning3.1. Ondernemerschap en economische dynamiek3.1.1. Algemeen3.1.2 Fiscale begeleiding fusie en splitsing3.2 Inkomsten uit arbeid3.2.1. Arbeidskosten3.2.2. Resultaat uit overige werkzaamheden3.2.3 Loon3.3. Eigen woning3.3.1. Algemeen3.3.2. Tweede eigen woning3.3.3. Kapitaalverzekering4. Inkomen uit sparen en beleggen4.1. Algemeen4.2. Groenfondsen5. Oudedagsvoorzieningen5.1. Algemeen6. Specifieke onderwerpen6.1. Vrijwilligerswerk6.2. Overige7. Budgettaire en inkomensgevolgen8. UitvoeringsaspectenInvoeringswet Wet inkomstenbelasting 20019. Invoeringswet9.1. Inleiding9.2. Dividendbelasting9.3 Spaar- en beleggingsproducten en levensverzekeringen9.4. Saldo lijfrente9.5. Kapitaalverzekering bij eigen B.V.9.5 KapitaalverzekeringenARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 2.2.3 Keuzerecht voor buitenlandse belastingplichtigenArtikelen 3.4.1 t/m 3.4.2.5 Resultaat uit overige werkzaamhedenArtikelen 4.1.1 t/m 4.10 Aanmerkelijk belangArtikel 3a DividendbelastingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26727Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26728Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 140 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 727Wet inkomstenbelasting 2001 (Belastingherziening 2001)26 728Invoeringswet Wet inkomstenbelasting 2001nr. 202bVERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN1Vastgesteld 27 april 2000De memorie van antwoord gaf de commissie aanleiding tot het maken van
de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.ALGEMEENWet inkomstenbelasting 20011. Verkenning naar herziening1.1. InleidingDe leden van de commissie zouden graag een overzicht ontvangen van de
wetsvoorstellen die nog dit jaar zullen worden ingediend met het oog op de
belastingherziening voor de 21e eeuw.De leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van de memorie van antwoord. Zij waardeerden dat de bewindslieden
de inbreng van de fracties in het voorlopig verslag een goede basis achten
voor een constructieve inhoudelijke gedachtewisseling over een aantal belangrijke
wijzigingen van het belastingstelsel. Zij waren de bewindslieden erkentelijk
voor deze kwalitatieve waardering van de inbreng van de fracties in het voorlopig
verslag. Des te meer zeiden zij de weinig toeschietelijke houding te betreuren
die spreekt uit de beantwoording op de vele serieuze vragen die door alle
fracties zijn gesteld. Evenzeer zeiden zij een meer inhoudelijke reactie te
missen op fundamentele vragen zoals de waarde van een toezegging, de eerbiedigende
werking, ongelijke behandeling, overkill e.d. Voorts wilden zij nog een aantal
nadere technische vragen stellen.Voor een constructieve gedachtewisseling zijn constructieve bijdragen
in de discussie nodig van beide zijden. Deze leden wilden de bewindslieden
daarom gaarne uitnodigen voor een verdere inhoudelijke discussie met name
over de meer fundamentele kwesties die door de leden naar voren zijn gebracht.
Een inhoudelijke gedachtewisseling, die leidt tot breed gedragen conclusies
zal zeker bijdragen aan de wens van het kabinet om voor de stemmingen
in het kader van deze belastingherziening een zo breed mogelijk draagvlak
te verwerven.De bewindslieden bevinden zich in het kader van deze belastingherziening
in de gelukkige omstandigheid dat ruime budgettaire middelen aanwezig zijn
om over de gehele linie positieve inkomenseffecten te realiseren, zodat daardoor
een goede balans is gevonden met het door hen gecreëerde overgangsrecht.
De leden van de CDA-fractie waren echter van mening dat de balans niet alleen
wordt bepaald door positieve inkomenseffecten maar zeker ook door de kwaliteit
van het overgangsrecht, zeker bij fundamentele inbreuken in het bestaande
systeem. In dit verband waren de leden van deze fractie verontrust over de
opmerkingen van de bewindslieden dat «een toezegging de wet niet te
veranderen nooit een juridische strekking kan hebben» en «dat
zo'n toezegging vooral de personen bindt die haar hebben gedaan». Deze
laatste stellingname is voor deze leden onbegrijpelijk. Met name in het belastingrecht
wordt vanouds grote waarde toegekend aan toezeggingen c.q. uitleg tijdens
de parlementaire behandeling. Deze toezeggingen maken immers onderdeel uit
van de parlementaire geschiedenis en spelen daardoor een belangrijke rol in
de uitvoeringspraktijk. In procedures kan daarop een beroep worden gedaan.
Zo geldt bijv. in de Eerste Kamer het gebruik dat een (kamerbreed gesteunde)
motie niet wordt ingediend indien de staatssecretaris een toezegging doet.
Daarbij wordt vanzelfsprekend aangenomen dat deze toezegging ook de opvolger
bindt. Deze lijn werd – zeker voor zover deze leden het kunnen overzien –
tot op heden altijd gerespecteerd. De bewindslieden maken echter een tournure
van 180 graden door te stellen dat een toezegging slechts de bewindspersoon
bindt die haar heeft gedaan. Daarmee zou de toezegging worden gebonden aan
de persoon en niet aan de functie, waarmee de waarde van de toezegging wordt
gedegradeerd en uitgehold.Wat zijn de consequenties van deze stellingname? Indien de bewindspersoon
die een toezegging doet (en daarmee bijv. de stemming over een controversieel
wetsvoorstel in zijn voordeel weet te beslissen) een week later aftreedt zou
daarmee dan aan de toezegging de kracht ontvallen? Wat betekent dit in de
praktijk? Wordt b.v. de belastingplichtige wiens aanslag conform de toezegging
is opgelegd anders behandeld dan de persoon in gelijke omstandigheden wiens
aanslag een week later in behandeling wordt genomen?Is deze opmerking van de bewindslieden een stellingname namens het kabinet
of is deze slechts beperkt tot de parlementaire behandeling van fiscale wetgeving?
Het onderwerp is van fundamenteel belang voor het parlementair verkeer en
zeker in de Eerste Kamer waarin aan de toezegging van bewindspersonen grote
waarde wordt toegekend.Deze leden toonden zich zeer verontrust over deze in hun ogen –
fundamentele – koerswijziging. Aangezien de bewindslieden de wetsvoorstellen
verdedigen namens het kabinet verzochten zij de bewindslieden vóór
de plenaire behandeling namens het kabinet een notitie aan de Kamer te doen
toekomen over dit onderwerp en met name over de vraag of een toezegging uitsluitend
de bewindspersoon bindt die deze toezegging heeft gedaan zodat tijdens de
plenaire behandeling in een «constructieve» gedachtewisseling
duidelijkheid kan worden verkregen over de vraag of hier sprake is van een
ingrijpende beleidswijziging van de zijde van het kabinet en wat de consequenties
daarvan zijn.Deze leden hadden kennis genomen van de opmerking van de bewindslieden
dat het veegwetproject beoogd is als een voertuig voor technische aanpassingen.
Dat deze opzet bekend is in andere landen, is in dit opzicht irrelevant. De
bewindslieden onderstrepen dat deze aanpak te verkiezen is boven het laten
meelopen van technische wijzigingsvoorstellen in andere wetsvoorstellen c.q.
in het reguliere belastingplan en dat het wetsvoorstel niet bedoeld
is om «stevig de bezem te halen» door wat in de thans volgende
wetsvoorstellen voorligt. Deze leden zeiden te onderschrijven dat een veegwet
geen «bezemwet» moet zijn in de zin zoals de bewindslieden die
omschrijven.Dit neemt echter niet weg dat de Veegwet – mede gezien de gedachtewisseling
die tussen de bewindslieden en de vaste Kamercommissie Financiën heeft
plaatsgevonden – in de context van een grote belastingoperatie mogelijkerwijs
bij voortschrijdend inzicht zou kunnen leiden tot een enkele reparatie op
onderdelen waarvan reeds nu duidelijk wordt dat deze in de praktijk (grote)
spanningen zullen oproepen bij de belastingplichtigen c.q. in de uitvoeringspraktijk.
Zo hebben deze leden vernomen dat overwogen wordt om het voorgestelde artikel
17a Wet vennootschapsbelasting terug te nemen c.q. in die zin aan te passen
dat de thans bestaande toestand grosso modo gehandhaafd blijft. Kunnen de
bewindslieden zich hier nader over uitspreken?Eventuele reparaties van knelpunten via de Veegwet doen uiteraard niets
af aan de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer nu met name
een aantal aanpassingen onder ongebruikelijk grote tijdsdruk tot stand is
gekomen zonder dat de draagwijdte van deze wijzigingen voldoende kon worden
onderkend. Mochten uit de constructieve gedachtewisseling in de Eerste Kamer
dergelijke punten naar voren komen dan kan een heroverweging terzake van een
enkel onderwerp op zijn plaats zijn. Dan kan het in belang zijn van alle partijen,
de belastingdienst en de belastingplichtigen daaronder begrepen, dat een aanpassing
op onderdelen wordt overwogen al dan niet in het kader van het ondernemerspakket,
de veegwet of het reguliere belastingplan zonder aan het stelsel als zodanig
afbreuk te doen. Deze leden zeiden op dit moment niet te willen preluderen
op de vraag of en in hoeverre sprake is van aanpassingen waarvoor een breed
draagvlak bestaat in deze Kamer. Dit zal duidelijk worden bij de verdere behandeling
van deze wetsvoorstellen.De leden van de VVD-fractie zeiden van mening
te zijn dat in de memorie van antwoord enkele punten die naar hun mening van
zeer wezenlijk belang zijn onvoldoende belicht zijn.De leden van de PvdA-fractie hadden grote
verwachtingen gehad van de antwoorden nadat zij gelezen hadden dat nieuwe
vragen nauwelijks meer mogelijk werden geacht. De teleurstelling dat nog veel
in het vage is gebleven, met name de invoeringsproblematiek en de samenhang
met andere wetgeving, was daardoor des te groter en noopte hen aanvullende
vragen te stellen. De positieve insteek van de zijde van het kabinet om, voor
het constructieve debat met de Eerste Kamer, alles zo helder mogelijk neer
te zetten kon daarmee, zo meenden zij, worden gediend. Zonder duidelijkheid
over de gevolgen voor burgers en instellingen bij de invoering van de wet
en het vertrouwen dat de wet ook in redelijkheid kan worden ingevoerd leek
het deze leden niet verantwoord de wet op 1 januari in te voeren. De beantwoording
in de memorie van antwoord gaf deze leden het vertrouwen nog niet. Veel van
de technische vragen met betrekking tot de invoering zijn doorverwezen naar
de werkzaamheden van de werkgroep Thunissen/De Waard. Wanneer kan het rapport
van deze werkgroep worden verwacht en zal dat rapport dan ook aan de beide
Kamers der Staten Generaal ter beschikking worden gesteld? Eenzelfde vraag
geldt overigens ook het rapport van de werkgroep De Boer 1 waarvan verschijning
eind april wordt verwacht. Hoewel de harmonisatie van het loonbegrip deels
een ander terrein bestrijkt dan waarop deze wet van toepassing is, is er toch
onmiskenbaar sprake van samenhang. Het valt dus te betreuren dat de eventueel
daaruit voortvloeiende wijzigingen niet tegelijk kunnen worden meegenomen
als gevolg van de grote haast die invoering van het belastingplan kennelijk
heeft. De leden van de fracties van RPF/GPV en SGP hadden naar aanleiding van de memorie van antwoord
nog de behoefte een aantal vragen stellen.De leden van SP-fractie hadden evenals andere
fracties nog de behoefte een aantal nadere vragen te stellen.1.2. De belastingherziening 2001De leden van de CDA-fractie dankten de bewindslieden
voor het overleggen van een uitputtend overzicht van de delegatiebepalingen
in de Wet inkomstenbelasting 2001. Zij zeiden gaarne ook een overzicht te
ontvangen van de delegatiebepalingen in de Invoeringswet.Zij zeiden kennis te nemen van de opmerkingen van de bewindslieden dat
de voorliggende wetsvoorstellen geen algemene
delegatiebepalingen bevatten in tegenstelling tot de Wet IB 1964, artikel
76.De bewindslieden stellen dat het niet de bedoeling is om meer principiële of inhoudelijke punten via een algemene
maatregel van bestuur of ministeriële regeling te regelen. Deze leden
toonden zich erkentelijk voor deze aanpak die zij zeiden te onderschrijven.
Dit neemt niet weg dat er delegatiebepalingen kunnen zijn die mogelijkerwijs
meer invloed hebben op de toepassingen en interpretatie van de wet dan hetgeen
de bewindslieden omschrijven als «de uitwerking van details voor regelingen».
Dit zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn bij uitvoeringsbepalingen waarbij
bewijsmiddelen worden voorgeschreven, voorkoming dubbele belasting wordt geregeld
of de waarde in het economisch verkeer van opgebouwde pensioenaanvragen wordt
bepaald, etc. Kunnen de bewindslieden zich vinden in de conclusie dat bepalingen
die invloed hebben op de hoogte van de belastingheffing dan wel op de rechten
c.q. verplichtingen van belastingplichtigen beter kunnen worden geregeld in
de Wet technische aanpassingen zodat deze dan tevens kunnen worden getoetst
door de Raad van State en de Tweede Kamer? Of zijn ze van oordeel dat in dergelijke
gevallen beter kan worden gewerkt met een amvb waarvoor een voorhangplicht
geldt zodat de Staten-Generaal vooraf kennis kan nemen van de voorgenomen
uitvoeringsbepalingen?Deze leden verwezen in dit verband naar de opmerking van de bewindslieden,
dat de amvb terzake van sociaal-ethisch beleggen (mva blz. 72) vooraf zal
worden voorgelegd aan de Tweede en Eerste Kamer. Kunnen deze bewindslieden
aangeven bij welke andere amvb's toezending vooraf aan de Staten-Generaal
is voorzien?Op blz. 13 van de mva wordt gesteld dat de totale grondslag voor de loonbelasting
en inkomstenbelasting als gevolg van deze belastingherziening per saldo smaller
wordt. Hoe verhoudt deze opmerking zich tot het dragend kenmerk «grondslagverbreding»
van de belastingherziening?Kan inzicht in de bedragen worden verschaft?De leden van de PvdA-fractie meenden dat het
welhaast onverantwoord is dat thans nog niet bekend is op welke wijze de voorliggende
wetgeving van invloed zal zijn op andere inkomensafhankelijke regelingen.
Burgers willen weten wat wetswijziging voor hen betekent, het is niet alleen
uitermate vervelend daarop nog geen antwoord te kunnen geven het maakt het
ook moeilijk de wet op al haar merites te beoordelen. Hoe kan er adequate
voorlichting worden gegeven over een wet als de gevolgen daarvan voor burgers
bijvoorbeeld met betrekking tot het recht op huursubsidie, de toegang tot
het ziekenfonds en dergelijke nog onbekend is. Wanneer is het de bedoeling
dat de nog in te dienen Aanpassingswet Wet Inkomstenbelasting 2001 het Staatsblad
zal gaan bereiken?De invoering van de wetgeving is beoogd op 1-1-2001. Alle mogelijke uitvoeringsmaatregelen
moeten nog komen. Er is een bijlage toegevoegd over de delegatiebepalingen
Wet IB. De aan de regelgeving verwante wijzigingen loonbelasting zijn ook
nog onbekend, terwijl dit b.v. van belang is voor de vraag voor
welke kapitaalverzekeringen je nu eigenlijk het spaarloon mag deblokkeren.
De wetgever legt een grote inspanning op aan het bedrijfsleven maar wat er
precies moet gaan gebeuren is nog onduidelijk. Eveneens is nog niet duidelijk
of er van het SOFI-nummer gebruik mag worden gemaakt. Het onderzoek bevindt
zich in een oriënterende fase. Als na de afronding van het onderzoek
ook nog regelgeving vereist is wanneer kan dan een administratie daarop worden
ingevoerd? Toch zullen geautomatiseerde administraties tijdig in gereedheid
moeten worden gebracht.De lezing van de memorie van antwoord roept het beeld op van een ministerie
dat uitsluitend bezig is te kijken naar de gevolgen die verandering van wetgeving
heeft voor de eigen organisatie (en voor de belastinginkomsten), maar weinig
oog heeft voor de vragen en de administratieve lasten vanuit de samenleving
in het geheel en de burger in het bijzonder. Hoewel de toon van de memorie
van antwoord het beeld oproept van ongeïnteresseerdheid en onwelwillendheid
gingen deze leden er van uit dat het te maken heeft met onbekendheid en onwetendheid.
Overleg met betrokkenen en de positieve bereidheid de invoeringsproblemen
serieus te nemen zal oplossingen kunnen bieden. Deze leden verwachtten toch
erop te kunnen vertrouwen dat die bereidheid aanwezig is.1.3. Hoofdlijnen van de Wet Inkomstenbelasting 2001De leden van de CDA-fractie memoreerden dat
zij evenals de leden van de VVD-fractie in het
voorlopig verslag hebben opgemerkt het niet redelijk te vinden dat een verlies
uit aanmerkelijk belang in het geheel niet kan worden verrekend met het inkomen
uit box 1. Ook de leden van de PvdA-fractie hebben
in het voorlopig verslag gevraagd waarom niet gekozen is voor een éénmalige
boxoverschrijdende verliesrekening per jaar.De bewindslieden stellen dat het systeem van gesloten boxen als «logische
consequentie» heeft dat geen verliesregeling tussen de verschillende
boxen kan plaatsvinden, ook niet volgens de zogenoemde creditmethode. Deze
leden zeiden deze redenering niet te kunnen volgen. De bewindslieden hebben
immers zelf de wetsvoorstellen gekwalificeerd als een synthetisch systeem
met analytische elementen. Dit zou in bijzondere omstandigheden boxoverschrijdende
verliesverrekening moeten toelaten. Dit geldt met name voor verliezen waarvan
kan worden voorzien dat zij nooit voor verrekening in dezelfde box in aanmerking
kunnen komen (bijvoorbeeld verlies uit aanmerkelijk belang als gevolg van
liquidatie van een bedrijf). De bewindslieden stellen dat het systeem van
gesloten boxen mede gekozen is om een dam op te werpen tegen belastingbesparende
constructies. Indien dit dan de dragende redenering is voor het uitsluiten
van verliesverrekening in algemeen belang situaties, dan zou het op zijn minst
logisch (zo niet redelijk) zijn om een verliesverrekening wel toe te staan
mits daardoor geen belastingbesparende constructie wordt gecreëerd of
oneigenlijk gebruik van de wet wordt gemaakt. Zouden de bewindslieden het
niet redelijk achten om met inachtneming van een dergelijk beperkende randvoorwaarde
verliesverrekening mogelijk te maken via verrekening met box 1 c.q. via de
credit methode?De leden van de SP-fractie waren, in tegenstelling
tot wat de memorie van antwoord stelt, van mening dat de afschaffing van de
vermogensbelasting leidt tot een eenmalig voordeel voor vermogende belastingplichtigen.
Zij meenden dat formeel geen sprake is van een
verkeerde aansluiting maar in de praktijk wel.
Aan de hand van het volgende schema wilden zij dit misschien verduidelijken: Jaar 200020012002Heffingen die betaald
worden in dat jaar     VB 2000 (peiling per 1-1-2000)   IB 1999IB 2000IB 2001 (incl. VRH)  Voorheffingen (o.a. LB 2000)Voorheffingen (o.a. LB 2001) incl.
VRHVoorheffingen (o.a. LB 2002) incl. VRHIn tegenstelling tot wat de memorie van antwoord stelt is het dus niet
voldoende dat in 2001 al voorheffing wordt geheven voor de vermogensrendementsheffing.
Kern van het bezwaar van deze leden is dat in 2001 belastingplichtigen bij
de aangifte inkomstenbelasting 2000 nog geen vermogensrendementsheffing betalen,
terwijl de vermogensbelasting al wel is afgeschaft. Zoals uit het schema blijkt
is in 2002 van een andere situatie sprake waardoor «het gat» verdwenen
is: vermogende belastingplichtigen betalen vermogensrendementsheffing via
hun aanslag inkomstenbelasting 2001 en de voorheffing voor 2002. Het kabinet
merkt terecht op dat de vermogensrendementsheffing ook in de plaats komt van
de inkomstenbelasting over vermogensresultaat. Omdat deze in 2001 nog gewoon
geheven wordt via de aangifte inkomstenbelasting 2000 treedt een vergelijkbaar
«gat» hier niet op. Graag zouden de leden van de SP-fractie op
het bovenstaande een reactie ontvangen.Ook waren de leden van de SP-fractie het niet eens met de opvatting van
het kabinet dat het uitstellen van de afschaffing van de vermogensbelasting
tot 1 januari 2002 tot dubbele heffing zou leiden. Ten eerste is daar materieel
al geen sprake van zoals zij hierboven reeds hadden uitgelegd. Bovendien kan
hier ook formeel geen sprake van zijn omdat het om twee verschillende heffingen
gaat. De vermogensbelasting heeft als heffingsgrond economische beschikkingmacht
terwijl de heffingsgrond van de vermogensrendementsheffing het forfaitair
belasten van vermogensinkomsten is. Ook hierop zouden deze leden graag een
reactie ontvangen.2. VormgevingDe leden van de CDA-fractie memoreerden dat
in het voorlopig verslag praktisch alle fracties vragen hebben gesteld bij
het vervallen van het 20%-tarief in geval van overlijden of invaliditeit.
Voorts is gerefereerd aan de bespreking in de Tweede Kamer naar aanleiding
van het amendement Reitsma/Van der Vlies over de handhaving van een 20%-tarief
voor overlijdenswinst en belastbaar loon voor zover dat wordt genoten in de
vorm van uitkeringen en verstrekkingen in eens wegens overlijden of invaliditeit
ten gevolge van een ongeval (Kamerstukken II, 26 727, nr. 40). Besproken
is dat dit onderwerp bij het wetsvoorstel inzake het ondernemerspakket zou
kunnen worden betrokken. Voorts ligt er een toezegging van de bewindslieden
op het amendement Reitsma/Van der Vlies (Kamerstukken 26 727 II 1999/2000,
nr. 41) om te bezien of er op het vlak van de stakingsfaciliteiten iets gedaan
kan worden voor de oudere ondernemer die in het verleden een bescheiden inkomen
had, en vervolgens staakt.De bewindslieden rechtvaardigen de afschaffing van het 20%-tarief met
de overweging dat over de gehele linie de tarieven worden verlaagd en vereenvoudiging
voortvloeit uit het afschaffen van de bijzondere tarieven. Voorts is gesteld
dat de budgettaire opbrengst van het afschaffen van de bijzondere tarieven
zal worden ingezet voor een integraal pakket fiscale maatregelen (ondernemerspakket
21ste eeuw) waarover met de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven
overeenstemming is bereikt, in die zin dat de beschikbaar komende
middelen beter kunnen worden aangewend voor maatregelen gericht op de continuïteit
en versterking van het ondernemersschap.Nu kennelijk reeds buiten het kabinet overeenstemming is bereikt zouden
de leden hier aan het woord graag vernemen wat de budgettaire opbrengst is
van de afschaffing van het 20%-tarief en op welke wijze deze wordt ingezet
voor maatregelen gericht op de continuïteit en versterking van het ondernemerschap,
mede in het licht van de opmerkingen van de bewindslieden dat handhaving van
het 20% tarief in geval van staking van de onderneming door het overlijden
van de ondernemer zal moeten leiden tot een herschikking van het ondernemerspakket
21ste eeuw.Voorts wilden de leden van de CDA-fractie vernemen wat de bewindslieden
voornemens zijn te doen voor de oudere ondernemer die in het verleden een
bescheiden inkomen had, en vervolgens staakt. Met behulp van deze informatie
kunnen deze leden de beantwoording van hun vraag en de rechtvaardiging van
de afschaffing beter evalueren.De leden van de VVD-fractie deelden mee dat
de voorgestelde meesleepregeling (artikel 3.4.1.2 en 3.4.1.2a) op ernstige
bezwaren stuit die geenszins zijn weerlegd. Het is toch wel zeer de vraag
of in de familieverhouding een maatstaf voor de heffing kan worden gevonden
als er tussen die familieleden gewoon zakelijk en marktconform gehandeld wordt.
De vraag of deze regeling in strijd kan zijn met het gelijkheidsbeginsel behoeft
een uitvoerig antwoord dat thans nog niet gegeven is. Hierbij is ook van belang
of er voor de ongelijkheid in de behandeling een rechtvaardiging bestaat.
Het kwam de leden hier aan het woord voor dat die rechtvaardiging op zijn
minst dubieus is. De regeling en de verdediging ervan lijken te suggereren
dat er een ernstig probleem is, dat slechts door de omstreden regeling kan
worden opgelost. Veeleer is echter het tegendeel waar. In fiscaal-wetenschappelijk
opzicht is de verhuur aan ondernemende familieleden of aan de «eigen»
BV geen probleem. De belastingdienst dient de zakelijkheid te beoordelen en
zij kan dat als vanouds heel goed doen.De meesleepregeling is daarom een inconsequentie die geen problemen oplost
maar wel nieuwe schept. Wij hebben hier te doen met een nagalm van het oude
systeem. Oude vormen en gedachten sterven nu eenmaal niet zo snel.De wetgever dient echter consequent te zijn, want alleen daardoor worden
praktijkproblemen en manipulaties voorkomen. De verhuur van een bedrijfspand,
een boerderij of een ander vermogensbestanddeel aan wie dan ook moet daarom
altijd in box 3 vallen. Dat is nu eenmaal de consequentie van het gekozen
systeem en het is bij een objectieve beoordeling moeilijk in te zien dat daar
iets mis mee is.Deze zienswijze wordt geheel ondersteund door het voorbeeld dat de bewindslieden
op blz. 39 van de memorie van antwoord gegeven hebben. Dit voorbeeld is bij
de gegeven vooronderstellingen geheel juist, maar het demonstreert dat het
voordeel dat de ondernemer in het midden- en kleinbedrijf zou gaan genieten
als de omstreden regeling zou ontbreken, niets te maken heeft met de familieverhouding
of de relatie met de «eigen» BV. Ieder andere eigenaar van een
overeenkomstig courant zakenpand dat op de markt wordt verhuurd krijgt immers
het fiscale voordeel dat door de meesleepregeling aan sommigen wordt onthouden.
Wel kan er gedacht worden aan een regeling inhoudende dat in familieverband
etc. de risicofactor in de vergoeding (rente) fiscaal moet worden uitgeschakeld.
Dit zou wellicht aansluiten bij de maatschappelijke opvattingen.De omstreden meesleepregeling kan ook nadelig uitpakken voor de fiscus,
want het gaat niet altijd om courante objecten die, zoals op dit moment, een hoog rendement geven. In de haarvaten van de economie is heel veel
mogelijk. Voor courante goederen zullen andere oplossingen worden gezocht.
De adviezen – «men koopt geen bedrijfsmiddelen, men least ze» –
worden nu reeds gegeven. De ondernemingen zullen zo veel mogelijk met vreemd
vermogen gefinancierd worden. De leden van de VVD-fractie herhaalden hun opvatting
dat het heel jammer is dat de fiscale neutraliteit die elders in de voorstellen
met succes werd nagestreefd hier zo zeer in het gedrang is geraakt. Achten
de bewindslieden dit werkelijk onvermijdelijk of bestaat er enig begrip voor
de algemene opvatting in de fiscale wandelgangen dat er sprake is van onvoldoende
doordacht haastwerk bij de vierde nota van wijziging? Deze leden verwezen
hier naar de heldere en verstandige opmerkingen die de huidige staatssecretaris
hierover reeds aanstonds als lid van de Tweede Kamer heeft gemaakt.Giftige gronden, niet renderende bospercelen, bouwvallige panden, noodlijdende
obligaties en andere rampspoedige zaken zullen wel – juist door de meesleepregeling –
ter beschikking van een onderneming worden gesteld. De belastingdienst zal
ook hier kunnen toetsen aan de zakelijkheid, maar dat wordt een eindeloos
gevecht, waarmee geen enkel goed doel is gediend. Dit zal het gevolg zijn
van de inconsequentie.De laatste weken wordt in de fiscaal-juridische literatuur de meesleepregeling
bij herhaling belachelijk gemaakt, omdat de regeling naast zeer vervelende
ook heel koddige gevolgen kan hebben. Is het aanvaardbaar dat de grootte van
het belastingbedrag afhankelijk is van een handelen van een familielid waarop
men geen invloed heeft? Dit belachelijk maken gebeurt zelfs door hoogleraren
die in het zeer recente verleden wel golden als adviseur van de staatssecretaris.
De meesleepregeling zal ook de reputatie van de belastingdienst van redelijkheid
en zakelijkheid – fortiter in re, suaviter in modo – verder kunnen
aantasten, nu de meesleepregeling op velen een wat rancuneuze indruk zal maken.Het bestaan van de bijzondere tarieven is sinds jaar en dag een van de
goede verworvenheden van het fiscale recht. De berekening van het bijzondere
tarief heeft in het verre verleden tot problemen geleid, maar sinds er vaste
tarieven gehanteerd worden is geen kritiek meer vernomen. Het wijzigen van
goede en alom aanvaarde situaties is geen goede zaak. De burger wenst bestendigheid
en heeft daar ook recht op, want met wisselvalligheid kan hij geen plannen
maken.In de fiscale wetenschap is altijd aangenomen dat er ontvangsten zijn
die een zwak inkomenskarakter hebben en daarom belast moeten worden met een
matig tarief.Hebben de bewindslieden redenen om deze alom aanvaarde opvatting opzij
te zetten? Wordt daardoor ook niet het rechtskarakter van het belastingrecht
aangetast? Zou niet gezegd moeten worden dat het algemene tarief een politieke
keuze is, maar het bijzondere tarief vooral een kwestie van belastingwetenschap?
De uitvoerbaarheid van het vaste tarief is geen probleem. Nu buiten de winstsfeer
de waardestijging van onroerende zaken en andere zaken en rechten onbelast
wordt gelaten is er op z'n minst reden om binnen de winstsfeer een bijzondere
tarief toe te passen.Bovendien zal de stille reserve van een onderneming veelal ontstaan door
de inflatoire waardestijging. Ook om deze reden is de toepassing van het volle
progressieve tarief, dat vrijwel altijd zal neerkomen op 52 procent, niet
redelijk.Het gaat hier en bij de meesleepregeling om de fiscale belangen van vele
honderdduizenden ondernemers, boeren, middenstanders en andere zelfstandigen.
Deze mensen die doorgaans heel hard werken dragen reeds de last van zware
administratieve verplichtingen, ook ten dienste van een goede belastingheffing.
De algemene tariefsverlaging zal natuurlijk ook voor hen gelden,
maar welke reden kan er zijn om hen te treffen met bijzondere belastingverzwaringen?De leden van de VVD-fractie zouden menen dat een vast tarief van ten hoogste
30 procent van de stakingswinst en de overlijdenswinst een redelijk tarief
zou kunnen zijn, gelet op het bijzondere karakter van deze winst en de samenhang
met de grote financieringsproblemen bij de bedrijfsopvolging. Hoe groot zouden
de budgettaire gevolgen daarvan zijn?De leden van de VVD-fractie waren van mening
dat de afschaffing van het bijzondere tarief voor uitkeringen bij invaliditeit
en dood door ongevallen, er in het algemeen toe zullen leiden dat deze uitkeringen
in den vervolge onbelast zullen zijn. Het bestaan van het bijzondere tarief
van 20 procent was in het verleden een heel sterk argument voor belastingheffing.
Als het bijzondere tarief wordt afgeschaft, zal weer kunnen worden teruggekeerd
naar het goede fiscale beginsel dat de vergoeding die staat tegenover de aantasting
van het lichaam niet tot het inkomen kan worden gerekend. Dit geldt zelfs
als de vergoeding afkomstig is van de werkgever (vgl. BNB 1984/2, met de noot
van Van Dijck en de Fiscale Monografie, nr. 13).De leden van de PvdA-fractie constateerden
dat hun vragen en opmerkingen met betrekking tot de effecten van het vervallen
van het bijzonder tarief wat verspreid door de tekst zijn beantwoord. Dat
de budgettaire opbrengst van het vervallen van dit tarief zal worden gebruikt
voor het ondernemerspakket is van weinig belang voor werknemers die als gevolg
van een ongeval een eenmalige uitkering ontvangen vanwege een (collectieve)
verzekering waarvan de premie wordt betaald door de werkgever. De opmerking
dat met een kleine verhoging van de premie het verzekerde bedrag hoger kan
worden gesteld zodat de belastingafdracht daardoor wordt gecompenseerd is
niet nieuw. Ook toen van belastingvrijdom werd overgegaan naar belastingheffing
van deze uitkeringen (Wet IB 1964) suggereerde het kabinet deze trouvaille.
Kan een rekenvoorbeeld worden gegeven van de effecten van de belastingheffing
inclusief de (verlengde) middeling in de nieuwe situatie voor een modale werknemer
waarvoor de werkgever een verzekering heeft afgesloten van een eenmalige uitkering
bij ongeval/overlijden van 1 jaarsalaris (55 000 gulden) ten opzichte
van de oude situatie? Hoe hoog zou het te verzekeren bedrag moeten zijn om
hetzelfde bedrag te genereren in de nieuwe situatie ten opzichte van de huidige
situatie? Kan tevens worden uiteengezet hoe bij een vergoeding van de werkgever
voor een dergelijke verzekering het onderscheid wordt aangebracht tussen een
onbelaste vergoeding (de verzekering ziet toe op een ongeval in relatie tot
de arbeid) en een belaste vergoeding (de verzekering geldt een ongeval in
het algemeen dus ook in de arbeidssituatie) in geval van werksituaties «in
de 24 uurs economie»? Als overigens een vergoeding wordt belast zal
dit inkomen dan ook behoren tot het coördinatieloon sociale zekerheid?Vervolgens gingen de leden van de PvdA-fractie
in op de vormgeving in relatie tot de bijstandswet. Is de vormgeving in overleg
met Divosa voor de wijze waarop met de heffingskortingen rekening wordt gehouden
bij de uitvoering van de bijstandswet inmiddels uitgevonden? Wat betekent
dit voor de werkzaamheden van gemeenten? Kunnen deze op tijd worden uitgevoerd?
Het kabinet is immers gehouden aan een invoeringstermijn van zes maanden als
het gaat om wijzigingen met grote administratieve gevolgen voor de gemeentelijke
uitvoeringsorganisatie. Bovendien lijkt een termijn van zes maanden kort als
computerprogramma's moeten worden aangepast en contact met de softwareleverancier
pas kan worden opgenomen als voldoende duidelijkheid is verkregen over de
vormgeving. Wat is het draaiboek? Wat zijn de kosten van deze operatie voor
de gemeenten? Worden deze gecompenseerd? De leden van de fracties van RPF/GPV en SGP merkten op dat ongehuwd samenwonenden zonder partnerregistratie
de vrije keuze hebben tussen behandeling als partners of als alleenstaanden.
Het ligt voor de hand dat zij, onafhankelijk van de aard van hun samenwoning,
de voor hen voordeligste keuze zullen maken. De meetrekregeling is een voorbeeld
waar het fiscaal voordelig is geen officiële relatie te hebben. Waar
gehuwden en geregistreerde partners deze keuze niet hebben, vroegen deze leden
of de bewindslieden bereid zijn de gevallen waarin de optie om als twee alleenstaanden
te worden behandeld, de voordeligste is, tot het uiterste te beperken.3. Inkomen uit werk en woning3.1. Ondernemerschap en economische dynamiek3.1.1. AlgemeenDe antwoorden met betrekking tot het vervallen van de landbouwvrijstelling
vonden de leden van de PvdA-fractie niet bevredigend.
Zij konden zich niet aan de indruk onttrekken dat de combinatie van de meesleep-
en meetrekregeling met het doen vervallen van de landbouwvrijstelling in een
aantal gevallen zeer vergaande gevolgen zal hebben voor betrokken burgers.
De wel zeer summiere reactie (dan moet het familielid maar als medegerechtigde
betrokken blijven bij het landbouwbedrijf) achtten deze leden een onvoldoende
overtuigend antwoord op de vragen terzake.3.1.2 Fiscale begeleiding fusie en splitsingDe leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling
kennis genomen van de onderbouwing van de redenering dat de voorstellen en
aanpassingen van de doorschuiffaciliteit bij aandelenfusie, juridische fusie
en juridische splitsing niet in strijd is met de fusierichtlijn en met het
arrest Leur-Bloem. Naar het oordeel van deze leden vindt door opname van het
bewijsvermoeden in de wettekst de facto een omkering van de bewijslast plaats
waardoor het uiteindelijk toch weer op de belastingplichtige aankomt om te
bewijzen dat hij onschuldig is. Deze leden waren echter de mening toegedaan
dat de fiscus moet bewijzen dat er sprake is van fraude etc. en niet omgekeerd
de belastingplichtige dat daarvan geen sprake is. Bovendien wordt in de wettekst
toch weer via de achterdeur de materiële fusie-eis ingevoerd door te
spreken van «de actieve werkzaamheden van de bij de fusie betrokken
rechtspersonen», terwijl Leur-Bloem dit nu juist integraal afwijst;
aandelenfusie met een pure holding is toegestaan juist ook als daar geen materiële
onderneming in zit. Deze leden konden derhalve niet de mening van de bewindslieden
delen dat er geen sprake is van strijd met het arrest Leur-Bloem.Voorts zouden zij graag vernemen waarom de term belastingontwijking in
de Richtlijn niet zonder meer toepasbaar is in de Nederlandse belastingwetgeving.
Is het niet zo dat de term «ontgaan of uitstellen van belastingheffing»
een méér omvattend begrip is dan de term «belastingontwijking»?
Zo ja, dan lijkt er eerder sprake van uitbreiding dan van meer duidelijkheid
geven aan de belastingplichtige.De leden van de CDA- fractie vernamen gaarne de reactie van de bewindslieden.3.2 Inkomsten uit arbeid3.2.1. ArbeidskostenDe leden van de fracties van RPF/GPV en SGP verwezen naar blz. 32 van de memorie
van antwoord. De bewindslieden merken daar op dat een werknemer die procedeert
tegen ontslag, veelal niet zelf de proceskosten zal hoeven dragen als hij
in het gelijk wordt gesteld. Deze geruststelling bevat twee voorbehouden:
«in veel (dus niet: alle) gevallen» en het winnen van het geding.
Waar moet de werknemer heen, als hij het geding verliest, zolang er nog geen
collectieve rechtsbijstandsverzekering in zijn cao zit? Zal het risico van
de kosten niet velen van het voeren van een proces afschrikken?Op blz. 33 en 34 wordt ervan uit gegaan dat de hoogte van de niet door
de werkgever vergoede arbeidskosten gelijke tred houdt met het loon. Waarop
berust deze gedachte?Voorts gaan de bewindslieden er impliciet van uit, dat de werkgever alle
vergoedingen zal toekennen die de wet op de loonbelasting hem toestaat. Kan
hij daartoe verplicht worden? Zo niet, zal dan de bereidheid daartoe niet
variëren met de krapte op de arbeidsmarkt?Welk effect voorzien de bewindslieden op bijvoorbeeld de begroting van
onderwijs, cultuur en wetenschappen, indien schoolbesturen alle kosten die
de wet toestaat, aan hun docenten gaan vergoeden en daarvoor van het rijk
verhoging van hun budget vragen?3.2.2. Resultaat uit overige werkzaamhedenOp de uitbreiding van de bepalingen inzake het resultaat uit overige werkzaamheden
tot de voordelen terzake van het ter beschikking stellen van vermogensbestanddelen
(meesleep-, meetrekregeling) waren de leden van de CDA-fractie uitgebreid ingegaan. Met name vroegen zij zich af of deze
uitbreiding niet discriminerend is gezien het verschil in behandeling ten
opzichte van de belastingplichtige die goederen verhuurt of geldleningen verschaft
aan derden.In de memorie van antwoord (blz. 44 en 45) worden de «twee gezichten»
van de algemeenbelanghouder geschetst. Enerzijds kan hij worden gezien als
een belegger, anderzijds als een ondernemer die zijn onderneming middellijk
drijft. Daarbij wordt opgemerkt dat met ingang van 1 januari 1997 een beweging
in gang is gezet waarbij de positie van de a.b.-houder als ondernemer meer
op de voorgrond is getreden en dat deze ontwikkeling in de belastingherziening
verder wordt doorgezet. Van een ontoelaatbare discriminatie is volgens de
bewindslieden geen sprake «gezien de wenselijke ontwikkeling alsmede
de noodzaak om ongewenste arbitrageprocessen zoveel mogelijk te voorkomen».Naar de mening van de leden doet deze passage geen recht aan de kern van
de problematiek. Een grondiger analyse van de vraag naar de verhouding tot
het gelijkheidsbeginsel zou naar hun mening nodig zijn. Daarbij zouden de
posities van een belegger met een belang van 4,9% en een a.b.-houder met een
belang van 5,1% vergeleken kunnen worden. Aan de hand van de belangwekkende
jurisprudentie van de Hoge Raad over het gelijkheidsbeginsel als beginsel
van behoorlijke wetgeving, lijkt het goed het beslissingsmodel van de Hoge
Raad te volgen:a. is sprake van gelijke gevallen?b. worden die gelijke gevallen ongelijk behandeld?c. zo ja, is er dan een objectieve en redelijke rechtvaardiging voor de
ongelijke behandeling?d. is er geen sprake van gelijke gevallen, is er dan een behandeling die
niet onevenredig is aan de mate van ongelijkheid?Gezien het toenemend beroep in rechterlijke procedures over artikel 26
IVBPR en 14 EVRM lijkt meer aandacht voor het gelijkheidsbeginsel wenselijk.
Deze leden vernamen gaarne de visie van de bewindslieden.Deze leden begrepen, dat de bewindslieden de plaatsing van het door de
directeur groot aandeelhouder (DGA) aan zijn BV verhuurde pand in box 1 rechtvaardigen
met een beroep op de leer van het zogenaamd natuurlijk evenwicht. Dit natuurlijk
evenwicht argument zou echter even goed te gebruiken zijn voor
verplaatsing naar box 3, aangezien wetsystematisch het pand eerder in box
3 thuishoort. Tegenover de aftrekbaarheid van de huur bij de vennootschapsbelasting
staat dan de forfaitaire rendementsheffing in box 3. Weliswaar verschilt dan
de belastingheffing voor de eigenaar/verhuurder, maar tegelijkertijd vervallen
ook allerlei aftrekposten in box 3, zoals het recht op aftrek van financieringslasten,
onderhoud, afschrijving etc., hetgeen de uitvoeringslasten ten goede komen.Indien de bewindslieden de DGA in feite als ondernemer willen behandelen,
dan zou het ook passen aan de DGA (a.b.-houder) de ondernemersfaciliteiten
(zoals de zelfstandigenaftrek) te verlenen. Zelfs de commandite krijgt nog
investeringsgerelateerde faciliteiten zoals de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
en de willekeurige afschrijving. De redenering van de bewindslieden ontbeert
een consistente benadering waarbij met name de last minute introductie van
een vermogenswinstbelasting alle elementen van «overkill» in zich
bergt, terwijl de regeling bovendien op gespannen voet staat met het gelijkheidsbeginsel.
Het kwam de leden van de CDA-fractie mitsdien voor, dat de bewindslieden tussen
twee conflicterende benaderingen balanceren bij hun verdediging van de behandeling
van de terbeschikkingstelling van bedrijfsmiddelen door de DGA aan zijn BV.Deze leden zeiden reeds geconstateerd te hebben dat het beleid van dit
kabinet sterk anti-DGA is gericht. Het is dan ook begrijpelijk, dat velen
zich afvragen waarom niet is gekozen voor de voor de hand liggende conclusie
om terbeschikkingstelling van bedrijfsmiddelen door DGA's fiscaal niet anders
te behandelen dan de terbeschikkingstelling door derden. Deze leden hadden
van diverse zijden vernomen, dat er situaties bestaan in de praktijk, waardoor
ex-DGA's twee panden hebben, waarvan één wordt verhuurd aan
de zoon/opvolger en de tweede aan een onafhankelijke derde. Het is aan betrokkenen
niet uit te leggen waarom zo'n fundamenteel verschil in behandeling noodzakelijk
of gewenst is. Te meer, indien men in aanmerking neemt, dat gelijke behandeling
de robuustheid van het stelsel, door middel van het ontbreken van recht op
aftrek van financieringslasten, onderhoud, afschrijving, etc. in ruime mate
bevordert.De bewindslieden constateren dat er bij de overgang naar het nieuwe stelsel
geen zorgen behoeven te bestaan voor onmiddellijke belastingheffing op vermogenswinsten
bij vervreemding (vanwege de step up). Deze conclusie is zonder meer juist.
De bewindslieden gaan dan echter voorbij aan de grote onrust, die deze (last
minute) regeling heeft veroorzaakt bij de vele duizenden betrokkenen. Dit
heeft er nu reeds toe geleid, dat velen overwegen niettemin voortijdig hun
bedrijfsmiddelen af te stoten aan derden, teneinde de potentiële heffing
in de toekomst te ontgaan. De leden hier aan het woord achtten deze ontwikkeling
niet gewenst. Het is immers niet zo, dat – zoals de bewindslieden stellen –
de conclusies bij financiering door derden materieel niet veel zullen afwijken
van financiering door familieleden. Veel relevanter is, dat bij financiering
door familieleden de kredietwaardigheid van de debiteur een minder grote rol
speelt waardoor starters eerder kansen krijgen dan zij bij financiering door
een onafhankelijke derde zouden hebben gehad.Hetzelfde geldt voor de toegankelijkheid tot kredietfaciliteiten, voor
de flexibele leningscondities, het afzien van rente en andere overwegingen
die in de familiale relatie eerder een kans krijgen dan in een relatie met
een onafhankelijke derde financier.Het spijt deze leden dan ook niet anders te kunnen concluderen, dan dat
dit beleid (met name veroorzaakt door de overheveling van de ter beschikking
stelling bepalingen van DGA's van box 2 naar box 1, zonder dat de Tweede Kamer
in staat is geweest de consequenties hiervan voldoende te evalueren) schadelijk
is voor het midden- en kleinbedrijf en voor het bedrijfsleven in het algemeen.
Naar het oordeel van deze leden verdient deze problematiek een nieuwe bezinning,
gezien de zwakkeschakel in het kader van de handhaving en de
uitvoering (strijd met gelijkheidsbeginsel) en de introductie van een geïsoleerde
vermogenswinstbelasting in een stelsel, dat voor een vermogensrendementsheffing
opteert.Bij deze leden is ook nog de vraag gerezen hoe de opvatting van de bewindslieden,
dat bij de a.b.-houder het ondernemerschap steeds meer op de voorgrond wordt
gesteld, zich verhoudt tot de opvatting dat de commanditaire vennoot geen
«echte ondernemer» is. Is het niet zo dat het meer nadruk leggen
op het ondernemerschap wel voor de hand ligt indien het gaat om een a.b.-houder
die daadwerkelijk in de onderneming actief is, maar niet voor een a.b.-houder
die uitsluitend financiële middelen aan de BV ter beschikking heeft gesteld
(zoals de commanditaire vennoot)?De leden van de VVD-fractie verwezen hier
naar hun opmerkingen over de meesleep- en meetrekregeling gemaakt in het hoofdstuk
vormgeving.De meesleep- en meetrekregeling kon nog niet op instemming rekenen van
de leden van de PvdA-fractie. Met name ook de
kring van familieleden die erbij worden betrokken was naar het oordeel van
deze leden te ruim. Graag vernamen deze leden de opvatting van de bewindslieden
over de column van professor Stevens in het fiscaal weekblad van 13 april
jl. De hier geschetste situatie konden deze leden overigens nog tot in het
absoluut absurdistische doortrekken.De leden van de PvdA-fractie waren niet gerustgesteld door de veronderstelling
van het ministerie dat er geen problemen bij de verliesverrekening behoeven
te worden verwacht. Zij wezen opnieuw op de situatie van een ondernemer/DGA
die – bijvoorbeeld door arbeidsongeschiktheid – al geruime tijd
nauwelijks tot geen winst maakt integendeel zich met verliezen geconfronteerd
ziet. Eenmaal per leven zou verliesverrekening dan toch mogelijk moeten zijn
over de boxgrenzen heen. Het kunnen verrekenen met voorbijgegane (en eventuele
toekomstige) jaren is immers niet aan de orde.3.2.3 LoonDe leden van de fractie van het CDA hadden
de bewindslieden gevraagd waarom de belastingherziening niet is aangegrepen
om het loonbegrip voor de loonbelasting en de werknemersverzekeringen te harmoniseren
teneinde daarmee een belangrijke impuls te leveren aan de vermindering van
de administratieve lasten voor het bedrijfsleven.De bewindslieden merken op, dat zij nog in afwachting zijn van het eindrapport
van de Werkgroep De Boer (ingesteld door de Commissie Vermindering Administratieve
Lasten), die de harmonisatie van het loonbegrip voor de loonbelasting en de
werknemersverzekeringen bestudeert. Deze werkgroep zou 1 april haar eindrapport
afronden en naar aanleiding van het rapport van de Werkgroep de Boer haar
standpunt bepalen.Deze leden meenden dat de Werkgroep De Boer eerst is ingesteld na de Verkenning
en nadat de contouren voor de belastingherziening reeds waren vastgesteld.
Zij waren dan ook van mening dat het kabinet op andere gronden heeft besloten
deze harmonisatie (waarvan een grote vereenvoudigende werking uitgaat) niet
mee te nemen in de belastinghervormingsvoorstellen. Dat neemt niet weg dat
de leden van de CDA-fractie de nieuwe inzet van de bewindslieden op prijs
stellen om op zo korte mogelijke termijn tot een zo volledig mogelijke coördinatie
en uniformering van heffingsloon, premieloon en uitkeringsloon te komen. In
dat verband zouden zij graag vernemen wat de huidige stand van zaken is met
name gezien publicaties in de pers dat sinds de benoeming van de voormalige
staatssecretaris van Financiën tot minister van Sociale Zaken een
doorbraak zou zijn bereikt in die zin dat de«uniformeringsoperatie»
in 2001 wordt aangevangen en in 2002 moet zijn voltooid.De bewindslieden merken voorts op dat de vereenvoudiging als algemene
doelstelling minder belicht is geweest maar dat daarbij als randvoorwaarden
hebben gegolden het verbeteren van de doeltreffendheid en de doelmatigheid
van de belastingheffing. Dit verbaast deze leden, aangezien doeltreffendheid
en doelmatigheid eerder een product van vereenvoudiging zouden moeten zijn
dan los daarvan staande randvoorwaarden. Dit neemt niet weg dat op een aantal
punten het stelsel minder doeltreffend en minder doelmatig is geworden dan
wellicht mogelijk was geweest binnen de kaders van de gekozen methodiek.De leden van de CDA-fractie konden zich niet vinden in de argumentering
van de bewindslieden terzake van de afschaffing van de werkelijke kosten aftrek.
In het stelsel dat in box 1 wordt gehanteerd past een volledige aftrek van
werkelijke kosten die gediend hebben ter verwerving van looninkomsten. Dit
is een fundamenteel uitgangspunt bij het inkomensbegrip. Het gaat, naar het
oordeel van deze leden, niet aan een dergelijke afschaffing uitsluitend te
beargumenteren met de overweging dat «het totaal aan voorziene maatregelen
van de belastingherziening 2001 naar verwachting een positief effect op de
werkgelegenheid zal hebben». Dan zou toch de vereenvoudigingsdoelstelling
een betere redengeving zijn geweest maar die wordt niet aangevoerd. Deze leden
zeiden geen relatie te zien tussen de afschaffing van de werkelijke kostenaftrek
en het positieve effect op de werkgelegenheid. Kunnen de bewindslieden dit
staven met berekeningen van het Centraal Plan Bureau of anderszins.Deze leden zouden in dit verband gaarne van de bewindslieden vernemen
om welke budgettaire bedragen het gaat alsmede de hoeveelheid geschatte posten
(in verhouding op het totaal van de loonposten). Zij waren van mening dat
in het kader van de afwegingen een principiële inbreuk op het loonbegrip
zich niet verhoudt tot een relatief gering (en in ieder geval niet duidelijk
identificeerbaar) effect op de werkgelegenheid.Terzake van de symmetrie gedachte merken de bewindslieden op dat deze
wordt vervangen door een zelfdragend regime inzake belastingvrije vergoedingen
en verstrekkingen in de loonbelasting.De bewindslieden wekken ten onrechte de indruk dat de afschaffing van
de werkelijke kostenaftrek voor loontrekkenden een positief effect heeft op
de werkgelegenheid. Het zou toch veeleer het geheel van maatregelen (met name
heffingskortingsysteem, verlaging toptarief e.d.) zijn dat per saldo een positief
effect heeft op de werkgelegenheid ondanks de afschaffing van de werkelijke
kostenaftrek. Deze leden zouden gaarne een berekening zien van de bijdrage
die de werkelijke kostenaftrek in de ogen van de bewindslieden heeft geleverd
aan dit positieve effect.Deze leden meenden verder dat er niet voldoende objectieve en redelijke
rechtvaardiging is voor doorbreking van de symmetrie gedachte, ook wederom
een belangrijk element bij de toepassing van het inkomensbegrip. Juist bij
het belastingrecht is het van belang de zuiverheid van gevestigde begrippen
zoveel mogelijk te bewaren (zo niet te koesteren). Zeker indien deze niet
te kort doen aan de opzet van het nieuwe stelsel.Deze leden hadden in hun inbreng in het voorlopig verslag een opmerking
gemaakt over «all-in» uitkeringen aan werknemers waaruit deze
zakelijke beroepskosten kunnen financieren. Zij hadden de indruk dat bij de
bewindslieden misvatting bestaat met betrekking tot de achtergrond van deze
opmerking. Het betreft hier niet zo zeer een vaste vergoeding van kosten die
onder de bestaande loonbelasting wetgeving aan bepaalde eisen moet voldoen,
maar veeleer wordt hier bedoeld dat de werkgever een volledig belaste loonbetaling
doet aan de werknemer. De werknemer claimt vervolgens een kostenaftrek in
de inkomstenbelasting ter grootte van de werkelijke beroepskosten. Dit nu
zou door de afschaffing van de symmetrie gedachte in de praktijk niet meer
mogelijk zijn en daarmee afbreuk doen aan één van
de instrumenten waarmee flexibele beloning zijn weg vindt in de huidige praktijk.Over de betekenis van het arrest van de Hoge Raad van 15 december 1999,
nr. 34 916 VN 2000, 5.20 verschilden de leden van de CDA-fractie van
mening met de bewindslieden. In het arrest geeft de Hoge Raad aan als hoofdregel:
«indien in de IB sfeer geen kostenaftrek bestaat dan kan in de loonbelastingsfeer
ook geen onbelaste vergoeding plaatsvinden en dan dus ook geen onbelaste verstrekking
in de loonbelastingsfeer». Deze leden waren van mening dat de Hoge Raad
wel degelijk een «trio» vergelijking maakt. In de spiegelbeeld
situatie geldt dan: indien in de loonbelastingsfeer een onbelaste verstrekking
plaatsvindt, dan ook in de loonbelastingsfeer een onbelaste vergoeding en
dus ook in de inkomstenbelastingsfeer een kostenaftrek. Zij zouden graag van
de bewindslieden vernemen of zij zich kunnen vinden in deze interpretatie.Zoals gezegd voeren de bewindslieden de positieve effecten op de werkgelegenheid
(en dientengevolge motieven van sociaal-economisch-politieke aard) als objectieve
rechtvaardigingsgrond voor een ongelijke behandeling (asymmetrie tussen kostenvergoeding
en kostenaftrek). De leden van de CDA-fractie waren van mening dat bij het
zoeken naar objectieve rechtvaardigingsgronden niet voorbij kan worden gegaan
aan hetgeen in de Europese jurisprudentie in vergelijkbare kaders aan de orde
is geweest. Immers deze jurisprudentie werpt steeds meer zijn schaduw vooruit
bij de toepassing en de interpretatie van de nationale wetgeving.Hoe verhoudt, zo vroegen de leden van de fracties van RPF/GPV en SGP, de mededeling op blz.
44 van de memorie van antwoord, dat het kabinet nog zijn standpunt moet bepalen
over een nog niet uitgebracht rapport, zich tot de mededeling van de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat het fiscale loonbegrip en het loonbegrip
in de sociale verzekeringen volgend jaar aan elkaar gelijk gemaakt zullen
worden?3.3. Eigen woning3.3.1. AlgemeenDe leden van CDA-fractie hadden goede nota
genomen van de stelling van de bewindslieden dat «het kabinet er zeer
bewust voor heeft gekozen om de bestaande fiscale behandeling van de eigen
woning voort te zetten. Deze keus is ook vastgelegd in het Regeerakkoord».
Voorts merken de bewindslieden op dat de fiscale behandeling van de eigen
woning zich kenmerkt door enerzijds aftrekbaarheid van financieringsrente
en anderzijds de forfaitair bepaalde bijtelling terzake van het woongenot
(het zogenaamde huurwaardeforfait of het eigen woning forfait).Deze leden zeiden deze duidelijke stellingname te waarderen. De bestaande
fiscale behandeling houdt in dat ook aftrekbaar is rente over «onderhoudsschuld»
en rente over «bijleenrenteschuld». In de bestaande fiscale behandeling
zijn rente over «onderhoudsschuld» en rente over «bijleenrenteschulden»
aftrekbaar. Met betrekking tot deze beide categorieën treden nu echter
zeer ingrijpende wijzigingen op, zonder een redelijke overgangsregeling.Naar aanleiding van de vragen van deze leden merken de bewindslieden op,
dat de criteria voor de rente-aftrek in de Wet IB 2001 op bepaalde onderdelen
«iets strakker zijn geformuleerd» dan onder de Wet IB 1964 en
dat de aftrek van rente bij de eigen woning «wat nadrukkelijker»
dan thans het geval is, is toegespitst op alleen die rente die rechtstreeks
verband heeft met leningen die zijn aangegaan ter bekostiging van aankoop,
onderhoud of verbetering van de eigen woning.Deze leden waren de mening toegedaan, dat voor bewoners van huizen die met deze wat strakker geformuleerde aftrekcriteria worden geconfronteerd,
wel degelijk sprake is van een forse koerswijziging, temeer daar zij dat niet
hadden hoeven te verwachten gezien de inhoud van het regeerakkoord en de bewuste
keuze van het kabinet om «de bestaande fiscale behandeling van de eigen
woning voort te zetten».De staatssecretaris wekt de indruk, dat onder de huidige wetgeving (Wet
IB 1964) de rente over de bijleenrenteschuld een aftrek wordt toegestaan op
grond van een goedkeuringsregeling zijnerzijds. Dit is echter niet het geval.
Deze aftrekbaarheid vloeit rechtstreeks voort uit het huidige wettelijke systeem,
zo meenden deze leden. Kunnen de bewindslieden dit bevestigen?Deze leden hadden nota genomen van de opmerking, dat de rente die wordt
betaald op leningen die in het verleden zijn aangegaan ter bekostiging van
onderhoud of ter verbetering van de eigen woning onder de werking van de Wet
IB 2001 gewoon aftrekbaar blijven, ook wanneer het betreft persoonlijke leningen
die gebruikt zijn om het onderhoud of verbetering te financieren. Deze leden
meenden uit het antwoord op de vraag inzake het niet (meer) beschikken over
de schriftelijke bescheiden uit het verleden ter zake van onderhoud/verbetering
te mogen afleiden, dat dit geen probleem oplevert, in die zin, dat de belastinginspecteur
dat deel van de schuld, dat betrekking heeft op de financiering van deze uitgaven
niet in box 3 zal plaatsen. De leden hier aan het woord konden deze conclusie
onderschrijven, omdat het op basis van de huidige wetgeving voldoende is,
dat aannemelijk wordt gemaakt, dat de betreffende onderhouds- en/of verbeteringsuitgaven
zijn gedaan. Het beschikken over schriftelijke bescheiden is momenteel immers
geen vereiste. Belastingplichtigen (particulieren) hebben momenteel ook geen
bewaarplicht. De veronderstelling dat «belastingplichtigen geneigd zullen
zijn om deze schriftelijke bescheiden geruime tijd te bewaren» is een
veronderstelling, die in vele gevallen waar zal zijn, maar – voor de
interpretatie van de wet – irrelevant. Hetzelfde geldt voor de opmerking,
dat het eenvoudig is alsnog afschriften van rekeningen te verkrijgen. Bovendien
kan er sprake zijn van veel kleinere uitgaven die contant zijn afgerekend
bij bouwmarkten e.d.. Deze leden meenden mitsdien te mogen concluderen, dat
niet met terugwerkende kracht een bewaarplicht terzake wordt geïntroduceerd.
Het zou dan ook eerder voor de hand liggen om bij wijze van uitvoeringsmaatregel
te bepalen dat alle aan de eigen woning toerekenbare schulden per 31/12/2000
geacht worden schulden te zijn die zijn aangegaan ter verwerving van de woning.
Bovendien wordt dan recht gedaan aan de uitlatingen ter zake van de voortzetting
van de bestaande fiscale behandeling (memorie van antwoord, blz. 12), passend
en redelijk overgangsrecht (memorie van antwoord, blz. 8) en het redelijkerwijs
kunnen vertrouwen op het geldende belastingregime (memorie van antwoord, blz.
4). Met betrekking tot onderhouds- en verbeteringsuitgaven na 31/12/2000 weet
de belastingplichtige dat hij de schriftelijke bescheiden moet bewaren.Ter zake van de zogenaamde bijleenrente merken de bewindslieden op, dat
opzet van de Wet IB 2001 met zich meebrengt, dat een dergelijk bijgeleend
bedrag niet langer in verband kan worden gebracht met een eigen woning en
dus zal moeten doorschuiven naar box 3, mitsdien zal de rente die op dat bijgeleende
bedrag betrekking heeft niet meer bij de woning in aftrek kunnen worden gebracht.
De bewindslieden stellen «dat dit uitgangspunt geldt voor, rente die
betrekking heeft op, alle tussen 1 januari 1996 en 31 december 2000 bijgeleende
bedragen die zijn aangewend om rente te betalen. Op de kwalificatie van rente
die vóór 1 januari 1996 is bijgeleend, wordt op grond van artikel
3.6.11, achtste lid, niet meer teruggekomen» (memorie van antwoord,
blz. 54/55). Artikel 3.6.11, achtste lid, ziet – naar de mening van
deze leden – echter uitsluitend op hypothecaire schulden.
Deze bepaling ziet niet op 1 januari 1996 bijgeleende rente door middel van
een niet-hypothecaire schuld.Op basis van de huidige wetgeving is een «bijleenrenteschuld»
een schuld die volledig aan de eigen woning is toe te rekenen en wordt de
bijleenrente volledig gekwalificeerd als aftrekbare kostenrente. Door nu plotseling
deze bijleenrenteschuld niet meer te kwalificeren als een aan de eigen woning
toerekenbare schuld (en daardoor indeling in box 3) is naar de mening van
deze leden een ingrijpende wijziging, die zonder overgangsregeling, c.q. aanpassing,
niet zou mogen worden doorgevoerd.Ook hier ligt, aldus de leden van de CDA-fractie een eenvoudige afdoende
oplossing «binnen handbereik» in het kader van de uitvoeringspraktijk.
Indien wordt bepaald, dat alle aan de eigen woning toerekenbare schulden per
31.12.2000 (dus ook de bijleenrenteschulden) geacht worden schulden te zijn
die zijn aangegaan ter verwerving van de woning (dus conform de bestaande
Wet IB 1964) dan is het probleem opgelost. Bovendien wordt dan ook op dit
punt recht gedaan aan de uitlatingen van voortzetting bestaande fiscale behandeling,
passend redelijk overgangsrecht en het redelijkerwijs kunnen vertrouwen op
het geldend belastingregime.Deze leden vernemen gaarne of de bewindslieden zich kunnen vinden in deze
oplossingen in het kader van de uitvoeringspraktijk.Ter zake van de lage lastenhypotheek merken de bewindslieden op, dat dergelijke
hypotheekvormen destijds vanuit fiscaal-technisch en beleidsmatig oogpunt
niet wenselijk werden geacht, waarna door middel van een besluit is aangegeven,
dat de goedkeuring voor een dergelijke hypotheekvorm met ingang van 1 juni
1987 zou vervallen (vanaf die datum zou de aftrek van – periodiek –
bijgeschreven rente vervallen). De bewindslieden stellen, dat deze aanscherping
niet geldt voor op dat moment lopende contracten. Mag uit deze stellingname
worden geconcludeerd dat dit geldt ongeacht of men op basis van lopende contracten
na 31.12.1995 verhuist of verhuisd is naar een andere eigen woning?Met betrekking tot de reactie op de aftrekbaarheid van de rente van een
hypotheek in het kader van de Algemene Bijstandswet merkten de leden van de
PvdA-fractie op het antwoord van de bewindslieden niet bevredigend te vinden.
In het verleden was het immers niet van belang of de hypotheek werd opgenomen
voor consumptieve doeleinden. Ook thans is consumptieve rente – zij
het beperkt – nog aftrekbaar. Het vervallen van de mogelijkheid consumptieve
rente te kunnen aftrekken maakt de situatie van de overheidsverplichting een
hypotheek voor consumptieve doeleinden op te moeten nemen des te schrijnender.
Graag zouden deze leden vernemen of deze problematiek is afgestemd met de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.3.3.2. Tweede eigen woningIn het nieuwe belastingstelsel 2001, zo merkten de leden van de CDA-fractie op, is de fiscale behandeling van de eerste
eigen woning overeenkomstig het regeerakkoord gehandhaafd.Naar aanleiding van de opmerkingen van deze leden omtrent de bevordering
van employability en arbeidsmobiliteit bij het ontbreken van een fiscale facilitering
van een tweede eigen woning (pied-à-terre) merken de bewindslieden
op, dat in de memorie van toelichting de positie is ingenomen, dat een belastingplichtige
die in het kader van zijn werk ook een pied-à-terre aanhoudt in zijn
directe werkomgeving voor de toepassing van deze regeling maar één
eigen woning heeft. Deze leden zouden gaarne een reactie van de bewindslieden
ontvangen op reëel voorkomende situatie(s), waarbij twee personen (ieder
met een eigen woning) een duurzame relatie hebben, maar vanwege
hun werkzaamheden in verschillende delen van het land wonen die het voor hen
onmogelijk maakt samen te gaan wonen. Is het juist, dat in deze situatie beide
personen kunnen opteren voor een volledige aftrek hypotheekrente eigen woning?3.3.3. KapitaalverzekeringDe leden van de CDA-fractie vroegen de bewindslieden
of het mogelijk is om vrijstelling voor de kapitaalverzekering eigen woning
tussen partners over te dragen, in welk geval er op de polis geen twee verzekeringnemers
en twee begunstigden staan. De bewindslieden constateren terecht, dat vrijstelling
van kapitaalverzekering ook nu al volledig is geïndividualiseerd. In
zoverre wordt dit probleem niet veroorzaakt door de Wet IB 2001, maar wel
versterkt, met name doordat de uitkering ten gevolge van overlijden ook nu
wordt gemaximeerd. Het betreft dan ook niet zozeer de juistheid van de wetsystematiek,
maar meer de uitvoering. Indien in de praktijk zou blijken, dat de gekozen
systematiek uitvoeringstechnisch problemen meebrengt zien de bewindslieden
dan mogelijkheden om deze uitvoeringslasten te verlichten, op de wijze zoals
deze leden hebben genoemd.De leden van de PvdA-fractie hadden nog een
aantal vragen m.b.t. de kapitaalverzekering.De voorlichting over de kapitaalverzekeringen is, zo meenden deze leden,
uitermate relevant.Wil een burger kunnen beoordelen of het wijsheid is de kapitaalverzekering
alsnog aan de eigen woning te koppelen dan wel deze in box 3 te laten vallen
dan zal hij immers inzicht moeten hebben over de (te verwachten) hoogte van
de uitkering. Op wie, zo vroegen de leden hier aan het woord, rust nu de voorlichtingsverplichting?
Gaat het ministerie er van uit dat dat volledig een zaak is voor de hypotheekverstrekkers?
Kan die voorlichting tijdig geschieden? Het is niet zonder meer gemakkelijk
te beoordelen welke keuze moet worden gemaakt.Bovendien zal de administratieve bewerkelijkheid van deze kapitaalverzekeringen
fors zijn. Immers, om de vrijstelling te kunnen beoordelen zal toch jaarlijks
een opgave moeten plaatsvinden. Een oplossing hiervoor hadden deze leden helaas
niet kunnen bedenken.Zij toonden zich gelukkig met de toezegging veel makkelijker te identificeren
polissen voor begrafenisverzekeringen en de kleine zogenaamde «volksverzekeringetjes»
volledig vrij te stellen. Zij wachtten de uitwerking af maar wezen er voorshands
op dat de eenvoud vereist dat de vrijstelling per polis geldt en niet voor
de som der polissen. Aangezien in het laatste geval de uitvoering bijkans
onmogelijk wordt. Waar het altijd gaat om kleine bedragen, en een veelheid
aan begrafenisverzekeringen ook niet in de rede ligt leek hen dat ook geen
probleem.Voor de uitvoering zou het handig zijn snel te vernemen of het beoogde
bedrag het reeds genoemde bedrag (max. 12 200 per polis) zal zijn.Overgangsrecht voor de lopende «tante Agaath leningen» en
groenleningen zeiden deze leden graag tegemoet te zien. Zij wezen er verder
op dat het gegeven dat veel participaties in groen beleggen lager zijn dan
50 000 gulden niets zegt over de individuele beleggingshoogte. Door de
diverse uitgiftemomenten samenhangend met de afgegeven beschikkingen is het
zeer wel mogelijk dat deelnemers meerdere participaties met een verschillende
looptijd (en verschillend rentepercentage) bezitten met een gezamenlijke omvang
van ruim boven de 100 000 gulden.Waar het gaat om de studieverzekering voor kinderen hadden de leden van
de PvdA-fractie begrepen dat behalve afspraken met betrekking tot de voorwaarden waaraan de polis moet voldoen er geen nadere regelen zijn
vereist om te controleren of de belastingplichtige ook werkelijk het kapitaal
benut voor de studie van de kinderen en dat er ook geen sprake zal zijn van
sancties. Is dan nog wel een uitvoeringsbesluit noodzakelijk, dat kan toch
in een simpel vormvereiste met betrekking tot de polis worden afgesproken
of zal in het uitvoeringsbesluit ook worden ingegaan op de wijze waarop een
beleggingsverzekering moet worden getoetst?Deze leden handhaafden overigens hun standpunt dat ook door de koppeling
aan de ouder(s) en niet aan het, aantal kinderen, de regeling ondoordacht
lijkt.4. Inkomen uit sparen en beleggen4.1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie constateerden,
dat de regeling terzake van terbeschikkingstelling van vermogensbestanddelen
door DGA's de facto kwalificeert als een vermogenswinstbelasting, hetgeen
door de bewindslieden niet wordt ontkend.Zij begrepen dan ook moeilijk hoe dit zich laat rijmen met de stelling
van de bewindslieden terzake van inkomen uit sparen en beleggen. Immers, in
de memorie van antwoord (5.1 Algemeen) kiezen de bewindslieden duidelijk voor
de vermogensrendementsheffing als de dragende systematiek voor de nieuwe Wet
IB 2001. Deze leden konden daarom moeilijk begrijpen waarom op zo'n fundamenteel
punt de bewindslieden te elfder ure (en ook nog in feite onnodig) kiezen voor
een beperkte vermogenswinstbelasting voor een bepaalde categorie belastingplichtigen
met het risico een regeling te introduceren, die ook nog in strijd is met
het gelijkheidsbeginsel.Naar aanleiding van vragen van deze leden merken de bewindslieden op,
dat zowel in OESO-verband als tijdens bilaterale besprekingen met een aantal
Europese landen over de herziening, dan wel aanpassing, van het bestaande
belastingverdrag van Nederlandse zijde «aandacht is gevraagd»
voor de in het onderhavige wetsvoorstel opgenomen vermogensrendementsheffing.
Volgens de bewindslieden zou tijdens deze contacten door geen enkel land de
stelling worden betrokken, dat de vermogensrendementsheffing niet kan worden
beschouwd als een inkomstenbelasting. Deze leden zouden graag vernemen of
en in hoeverre deze conclusies van de betrokken landen zijn vastgelegd in
schriftelijke stukken en zo ja, wat de rechtskracht van deze stukken is en
of zij ter beschikking kunnen worden gesteld, c.q. kunnen worden gepubliceerd.
Moeten de leden uit de beantwoording begrijpen, dat de bewindslieden twijfelen
of onder de vermogensrendementsheffing het avoir fiscal en de tax credit zelf
aan de heffing van inkomstenbelasting zijn onderworpen? Op welke wijze zal
worden getracht om binnen afzienbare tijd op dit punt duidelijkheid te verkrijgen
en zal dit dan ook worden gepubliceerd (ook al zal de uiteindelijke vormgeving
wellicht zijn beslag krijgen bij onderhandeling van het verdrag, c.q. verdragsaanpassing)?De leden van de CDA-fractie hadden opgemerkt, dat de kwalificatievraag
bij heronderhandelingen van verdragen Nederland tot concessies op andere onderdelen
zou kunnen dwingen. In antwoord hierop merken de bewindslieden op, dat tijdens
de hierboven genoemde «contacten» hiervan niet is gebleken. Dit
was echter ook niet de stelling. Pas bij echte onderhandelingen zal blijken
of en in hoeverre «concessies» van verdragspartners terzake van
dit punt zullen moeten worden gecompenseerd door concessies op andere punten.
Deze leden zeiden deze ontwikkelingen met belangstelling te zullen volgen. De leden hier aan het woord hadden kennis genomen van de stelling van
de bewindslieden, dat het bronland gehouden is aan een inwoner van Nederland
verdragsvoordelen toe te kennen, ongeacht of de inkomsten uit het andere land
in Nederland feitelijk aan de heffing van inkomstenbelasting zijn onderworpen.4.2. GroenfondsenDe leden van de CDA-fractie hadden met zorg
geconstateerd dat de regeling voor groen beleggen tot grote onrust heeft geleid.
Deze leden leidden dit af uit de reacties die zij o.m. van individuele belastingplichtigen
hebben vernomen. Op 17 maart antwoordde de toenmalige staatssecretaris op
vragen van de Tweede Kamerleden Bos, De Boer en Veenstra, dat voorstellen
van het kabinet terzake zouden worden gedaan in het kader van het ondernemerspakket.
De leden hier aan het woord meenden dat een dergelijk uitstel gezien de grote
onrust niet opportuun is. De bewindslieden stellen nu dat (naar verwachting)
een vergroeningsbrief zal worden aangeboden aan de Tweede Kamer rond 1 juni.
Voorts zal er in het ondernemerspakket een aanvullende tegemoetkoming worden
opgenomen voor de investeerders in groene beleggingen als uitwerking van eerdere
toezeggingen.De leden van de CDA-fractie zeiden deze toezegging van de bewindslieden
op prijs te stellen. Zij verzochten de bewindslieden met klem in de nota naar
aanleiding van het verslag duidelijk te maken welke «eerdere toezeggingen»
zullen worden uitgewerkt ten behoeve van investeerders in groene beleggingen.
Uit de memorie van antwoord is niet af te leiden of deze verduidelijking zal
worden vorm gegeven in de vergroeningsbrief en/of in het ondernemerspakket.
Deze leden waren van mening dat verdere vertraging schadelijk is.Terzake van de groenfondsen hadden de leden hier aan het woord opgemerkt,
dat de voorgestelde wetgeving nu al een negatieve invloed heeft op de koersen
van de groenfondsen. Ook andere fracties hebben terzake kritische opmerkingen
gemaakt en aandacht gevraagd voor de verminderde interesse van beleggers in
groen beleggen ten gevolge van de invoering van de Wet IB 2001.De bewindslieden merken op, dat groene beleggingen tot de weinige financiële
producten behoren die binnen grenzen volledig zijn vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing.
Tegelijkertijd is groen beleggen – in de optiek van het kabinet –
een wezenlijk en belangrijk onderdeel van de vergroening, die mede vanwege
de brede spreiding over de sectoren (energie, landbouw, volkshuisvesting)
die plaats moet behouden. Deze leden zeiden dan ook te waarderen, dat het
kabinet de lijn van de verschillende fracties deelt, dat het groen beleggen
bestaansrecht heeft en past binnen het vergroeningsbeleid, dat door het kabinet
wordt gevoerd.Zij waren verbaasd over de verschillende inschattingen van het aantal
grote participaties (boven f 100 000,00) per belastingplichtige.
Ingevolge de schatting van de NVB zouden deze grote participaties worden gehouden
door circa 30% van de beleggers in groenfondsen, terwijl de bewindslieden
zelf op circa 6% van het totaal aantal deelnemers in de groenfondsen komt.
Kunnen de bewindslieden dit percentage nader onderbouwen? Kunnen zij aangeven
hoe het komt, dat de NVB op een ander percentage uitkomt, dat circa vijf keer
hoger ligt?De leden van de CDA-fractie waardeerden het zeer, dat de bewindslieden
in ieder geval bereid zijn om te bezien of voor de huidige participaties overgangsrecht
zou moeten worden getroffen, wellicht vanuit de overweging, dat de groene
beleggingen een gezamenlijke vrijstelling delen met overige maatschappelijke
beleggingen. Deze leden waren echter van mening, dat het hier, gezien de bestaande
onrust, «koersgevoelige» informatie betreft. Zij verzochten de
bewindslieden op zo kort mogelijke termijn verduidelijking te geven over de
vertaling van de eerdere toezeggingen in wetsaanpassingen c.q.
over de contouren van de nadere tegemoetkoming aan investeerders in groene
beleggingen. Zij verzochten de bewindslieden tevens bij de nota naar aanleiding
van het verslag een duidelijke indicatie te geven, zodat deze overwegingen
mede kunnen worden genomen bij de plenaire behandeling van de Wet IB 2001.
Aangezien de bewindslieden er naar streven een tegemoetkoming in de Wet IB
2001 op te nemen, ligt dit ook in de lijn en is het niet nodig of wenselijk
om daarmee te wachten op het zogenaamde ondernemerspakket of de groenbrief.5. Oudedagsvoorzieningen5.1. AlgemeenDe bewindslieden erkennen, aldus de leden van de CDA-fractie, dat er een verschil in fiscale faciliëring bestaat
tussen de tweede en derde pijler, maar constateren dat ingevolge de tweede
nota van wijziging gerealiseerde wijzigingen deze verschillen ten opzichte
van de oorspronkelijke voorstellen verder zijn verkleind. Zo wordt ter rechtvaardiging
van het beperktere stelstel in de derde pijler aangevoerd, dat door de verruiming
van het percentage in de jaaraftrek van 15 naar 17 een pensioen van 70% op
65-jarige leeftijd ruim kan worden gehaald. Dat was echter niet het probleem.
Het gaat erom, dat in de tweede pijler het pensioen van 70% reeds op 60-jarige
leeftijd kan worden gehaald en in de derde pijler niet.Dit betekent, dat de belastingplichtige dus niet in de derde pijler een
aanvullende oudedagsvoorziening kan opbouwen om eerder met pensioen te gaan,
terwijl dit in de tweede pijler wel mogelijk is. Dit is een vorm van ongelijke
behandeling, die naar het oordeel van deze leden niet te rechtvaardigen is
met een beroep op de verschillende situaties waarin belastingplichtigen zich
bevinden die van de regimes gebruik zullen maken. Ook het feit dat de materiële
benutting van de mogelijkheden in de tweede pijler achter blijft bij de formele
grenzen is geen afdoend argument. Zien de bewindslieden andere rechtvaardigingsgronden
voor dit verschil in behandeling?Deze leden begrijpen niet waarom – zoals de bewindslieden stellen –
«alternatieven om ook tot een formele gelijkheid te komen, meer moeten
worden gezocht in de richting van een beperking van de mogelijkheden in de
tweede pijler, dan een verdere oprekking van de mogelijkheden in de derde
pijler tot het niveau van de tweede pijler». De mogelijkheden in de
tweede pijler zijn na uitvoerige behandeling in de Staten-Generaal per 1 juni
1999 vastgesteld. Kabinet en Staten-Generaal waren het er toen over eens,
dat een in 35 jaar op te bouwen oudedagsvoorziening van 70% van het laatste
salaris ingaand op 60 jaar maatschappelijk gebruikelijk is. Kunnen de bewindslieden
aangeven waarom dat een half jaar later opeens anders zou zijn? Hoe strookt
dit met het beeld van een betrouwbare overheid, dat de bewindslieden –
naar deze leden aannemen – wensen uit te stralen?De bewindslieden merken op, dat een pensioenverevening op zichzelf beschouwd
in fiscale zin geen pensioentekort kan veroorzaken. Deze leden zouden graag
vernemen of dit ook zo is, indien gekozen wordt voor conversie, op grond waarvan
de ex-echtgenote een zelfstandige aanspraak krijgt die ten koste gaat van
de aanspraken van de andere echtgenoot.Terzake van de door werkgevers gerealiseerde pensioenverbeteringen met
terugwerkende kracht voor werknemers die intussen zelf in de lijfrentesfeer
maatregelen hebben getroffen om tot een verbetering van de oudedagsvoorziening
te komen, stellen de bewindslieden «dat de voorgestelde regeling is
bedoeld om situaties van ongewenst gebruik van de lijfrentemogelijkheden te
voorkomen en ook vanuit die gedachte toepassing zal vinden».
Hoe gaat dit concreet vorm krijgen? Stel een werknemer in een collectieve
regeling trekt een lijfrentepremie af. Na een aantal jaren verbetert de werkgever
de pensioenregeling door de franchise te verlagen van f 35 000 naar
f 21 062. Deze verbetering werkt ook door naar de reeds opgebouwde
rechten, waardoor de werknemer geen pensioentekort meer heeft. Wordt bij hem
nu de lijfrentepremie teruggedraaid?De leden van de PvdA-fractie waren verheugd
dat inmiddels goed overleg heeft plaatsgevonden over de fiscale behandeling
van kapitaalverzekeringen met een pensioenclausule. Deze leden hadden uit
het veld begrepen dat nog tot finale afronding van het overleg moet worden
gekomen. Zij vertrouwden er op dat zo nodig wijzigingen in de thans aangegeven
afspraken nog zullen kunnen worden gemaakt.Het was deze leden thans duidelijk dat met de fiscale ruimte voor pensioenopbouw
wordt aangesloten bij datgene wat voor werknemers – zoals de pensioenmonitor
aangeeft – zo ongeveer gebruikelijk is. Dus niet gelijk maar nauwer
aansluitend. Als de werkgever hecht aan een goede pensioenvoorziening zal
de tweede pijler dus meer ruimte bieden dan de derde pijler. Graag ontvingen
zij alsnog de reeds gevraagde gehanteerde uitgangspunten voor de berekening
zodat zij zelf konden narekenen welk pensioen in de derde pijler nu werkelijk
te bereiken is.De leden van de PvdA-fractie constateerden
met betrekking tot pensioenopbouw die achteraf blijkt geen fiscaal gefasciliteerde
pensioenopbouw te kunnen zijn dat kennelijk drie regimes gelden:a) de parallelle «bovenmatige» opbouw.De belastingplichtige doet in enig jaar een te hoge storting, bijvoorbeeld
door twee maal gebruik te maken van de basisruimte bij twee verschillende
maatschappijen of omdat bij een fluctuerend inkomen hij er prijs op stelt
(of niet precies kan berekenen wat de jaarruimte zal zijn) de premie voor
een langlopendere lijfrenteopbouw niet te wijzigen. Achteraf wordt de aftrekbaarheid
van de premie gecorrigeerd bij de belastingaanslag. De waarde van de niet
gefasciliteerde storting verhuist naar box 3. Splitsing is noodzakelijk. Betekent
dit dat in het geval van twee maal benutten van de basisruimte dat een van
de twee, en zo ja welke, verzekeringen in box 3 komt of geldt dit voor beide
voor de helft? Hoe moeten de onderscheiden verzekeringsmaatschappijen weten
dat de belastingplichtige de grenzen heeft overschreden? Zij moeten het immers
weten voor de renseigneringsverplichting met betrekking tot opgebouwde kapitaalverzekeringen
in box 3. Overigens heeft bij parallelle opbouw de belastingplichtige uitsluitend
te maken met een naheffing over de niet gefasciliteerde premie, het opgebouwde
kapitaal valt gewoon in box 3, het rendement wordt volgens de daar geldende
regels belast.b) de seriële «bovenmatige» opbouw.De belastingplichtige wordt geconfronteerd met een goede werkgever die
de pensioenregeling opkrikt. Hij had echter al zelf, want dit was niet vooruit
in te schatten, en als burger achtte hij het ook een eigen verantwoordelijkheid,
voorzien in inkomsten na de pensioengerechtigde datum. Nu treedt een ander
effect op. De reeds betaalde premie (welke eigenlijk? de eerst betaalde conform
de jaarruimte of de later betaalde vanwege het pensioen vanuit de werksituatie)
wordt alsnog belast en er komt een «boete» overheen. Wat er met
het inmiddels opgebouwde kapitaal (en het rendement) gebeurt is onduidelijk.
Gaat dat naar box 3?Deze leden vonden overigens dat bij de voorbeelden wel sterk is verwezen
naar situaties vergelijkbaar met een DGA, namelijk daar waar de werknemer
zelf de keuze kan beïnvloeden. Het kan een werknemer ook
gewoon «overkomen» dat de werkgever de pensioenregeling verbetert,
zij begrepen niet waarom dat zou moeten worden «bestraft».c) de achteraf gezien niet fiscaal te fasciliëren opbouw.De belastingplichtige heeft conform de spelregels pensioenkapitaal opgebouwd
maar is c.q. ziet zichzelf genoodzaakt het pensioenrecht af te kopen. Nu wordt
niet alleen de reeds afgetrokken premie alsnog onder de belastingheffing gebracht
(met «boete») maar ook het behaalde rendement wordt alsnog progressief
belast in box 1. De argumentatie hiervoor wordt gevonden door een vergelijking
te maken met iemand die gewoon heeft gespaard vanuit een netto inkomen. Die
vergelijking klopt niet. De gewone spaarder spaart immers in box 3 waar geen
progressieve heffing geldt maar de veel lagere rendementsheffing. Het is dan
ook op zijn minst bevreemdend dat in dit laatste geval het rendement niet
naar box 3 maatstaven wordt beoordeeld als er al sprake moet zijn van alsnog
een heffing.De leden van de PvdA-fractie wensten graag een uiteenzetting waarom in
de verschillende situaties waar een belastingplichtige de fiscale grenzen
overschrijdt de reactie van de fiscus zo verschillend is alsmede antwoord
op de door hen in deze voorbeelden gestelde vragen. Zo wilden zij technisch
kunnen bevatten hoe de splitsing (in geval van parallelle opbouw) uitwerkt.
Zij pleitten er opnieuw voor de werknemer niet «de dupe» te laten
zijn van eigen goed gedrag en het goede gedrag van zijn werkgever. Zij meenden
dat de revisierente voor het behaalde rendement bij pensioenafkoop in ieder
geval niet slechter dan gemeten naar box 3 maatstaven behoort te worden berekend.6. Specifieke onderwerpen6.1. VrijwilligerswerkDe leden van de CDA-fractie waren van mening
dat naast een gericht arbeidsmarktbeleid ook nadrukkelijk rekening moet worden
gehouden met de betekenis van onbetaalde zorg, opvoeding, mantelzorg en vrijwilligerswerk.
Er zijn meerdere mogelijkheden om vrijwilligerswerk fiscaal te faciliëren.
Zo kan men denken aan de verhoging van de onbelaste vergoeding van vrijwilligers.
Dit tegen de achtergrond van het schriftelijk antwoord en de inbreng van de
woordvoerder van de CDA-fractie over de ondersteuning van vrijwilligers in
het kader van de begrotingsbehandeling VWS. Nu het tegen eind maart in het
vooruitzicht gestelde plan vrijwilligerswerk nog niet is verschenen vroegen
deze leden of een voorstel tot verhoging van de onbelaste vergoeding van f 1435,–
per jaar zonder nader bewijs in de Veegwet kan worden meegenomen. Een verhoging
tot f 2000,– per jaar zou dan reëel zijn.Weliswaar mogen ook thans reeds de werkelijke kosten boven deze omvang –
mits aangetoond – worden afgetrokken, maar hiervan blijkt geen stimulans
tot het verrichten van vrijwilligerswerk uit te gaan terwijl dit bovendien
juist voor vele vrijwilligers/sters geen gemakkelijke opgave lijkt te zijn.
Vrijwilligerswerk is in toenemende mate noodzakelijk om de kwaliteit van onze
samenleving via allerhande maatschappelijke, culturele en sportvoorzieningen
op peil te houden. Juist nu er tekorten dreigen, dienen in ieder geval geen
financiële beletselen te worden opgeworpen. De leden van de CDA-fractie
sloten met deze vraagstelling aan bij het pleidooi van hun collega's in de
Tweede Kamer dat in de fiscaliteit sterker rekening moet worden gehouden met
het vrijwilligerswerk.Voor de uitkeringsgerechtigde dient dan uiteraard een oplossing te worden
gevonden in een bescheiden verhoging van de vrijstelling in de bijstand
voor inkomsten uit arbeid. Deze leden vernemen gaarne de visie van de bewindslieden.De leden van de PvdA-fractie verzochten nog
een reactie op de noodkreet die hen had bereikt van een hardwerkende alleenstaande
die de verzorgingskosten van haar ouders op zich heeft genomen. Zijn deze
kosten niet meer aftrekbaar en hoe verhoudt zich dat tot de wens het belastingstelsel
ook af te stemmen op de «vergrijzende en meer zorg behoevende»
samenleving?6.2. OverigeDe leden van de CDA-fractie verwezen naar
hun opmerkingen terzake van de kosten van de opleiding van verkeersvliegers.
De bewindslieden merken naar aanleiding daarvan op, dat de studenten aan een
zogenaamde bekostigde opleiding of aan een aangewezen opleiding recht hebben
op studiefinanciering en dat zij dus een verzoek tot bekostiging of aanwijzing
doen, indien particuliere vliegopleidingen onder
de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW) vallen (blz.
91). Voorts wijzen de bewindslieden erop, dat de nationale luchtvaartschool
in Beek een zogenaamde korte HBO-opleiding is met overgangsrechtelijke status,
hetgeen betekent, dat de opleiding niet wordt bekostigd, maar dat de studenten
wel recht hebben op studiefinanciering. Kunnen de bewindslieden duidelijk
maken of zij hiermee willen aangeven, dat particuliere vliegopleidingen onder
de WHW kunnen vallen? En zo ja, onder welke voorwaarden? Zien de bewindslieden
andere mogelijkheden om tegemoet te komen aan de bijzonder situatie waarin
deze studenten verkeren c.q. in situaties waarin studenten hun opleiding moeten
afbreken als gevolg van de gewijzigde wetgeving?De leden van de PvdA-fractie bleven problemen
houden met de beperking van de aftrekbare scholingskosten temeer ook omdat
de rente voor studiekostenleningen ook geheel niet in aftrek kan worden genomen.
De rente voor de studiefinanciering van de IBG wordt wel gefaciliteerd. Zou
een oplossing kunnen zijn rente voor leningen voor particuliere opleidingen
als «scholingsuitgaven» te bestempelen zodat ze op die wijze toch
in aftrek kunnen worden gebracht zonder de consumptieve aftrek over de hele
linie weer in te voeren?De leden van de fracties van RPF/GPV en SGP vroegen aandacht voor een brief van de Nederlandse
vereniging van particuliere woon-, zorgvoorzieningen, betreffende de situatie
dat een verplegingsbehoeftige bejaarde vanwege de wachtlijsten niet terecht
kan in een door de AWBZ bekostigd verpleeghuis en een kind de kosten van opname
in een particulier verzorgingshuis grotendeels op zich neemt. Zou het niet
redelijk zijn dat deze kosten hetzij als buitengewone last worden aangemerkt,
hetzij langs andere weg mede door de overheid gedragen worden?7. Budgettaire en inkomensgevolgenDe FNV heeft, aldus de leden van de PvdA-fractie, –
bij brief van 13 april 2000 – geattendeerd op de gevolgen voor grensarbeiders.
Deze gevolgen zoals zijn berekend in eerdere stukken komen niet overeen met
de uitkomsten van het door de Belgische en Nederlandse vakbeweging ingeschakelde
fiscaal adviesbureau Loyens & Loeff. Hieruit zou blijken dat voor bepaalde
(tarief)groepen grensarbeiders de inkomenseffecten aanzienlijk slechter zijn
dan werd verondersteld. Graag hierop een reactie. Graag zouden deze leden
een grensarbeiderseffectrapportage zien voor zowel de Nederlands-Belgische
als de Nederlands-Duitse grensarbeiders.Is het overigens correct dat co-ouderschap door de fiscus – in tegenstelling tot de Sociale Verzekerings Bank – niet kan worden
gehonoreerd? Wat is hiervan de achtergrond?8. UitvoeringsaspectenJuist de uitvoeringskant (en de invoeringsaspecten) zijn voor de leden
van de PvdA-fractie een punt van grote aandacht
en zorg. Deze leden hadden echt de indruk dat er vanuit de (papieren) wet
en de uitvoeringsproblemen bij de belastingdienst wordt geredeneerd en niet
vanuit de samenleving. Een antwoord als: «Anders dan deze leden veronderstellen
is het niet nodig dat verzekeraars en pensioenfondsen reeds per 1 januari
2001 de extra inspanning verricht moeten hebben. Informatie over een mogelijk
pensioengat behoeft pas in de loop van 2002 aan de deelnemers te worden verstrekt»
is wereldvreemd. Hieruit blijkt dat het ministerie zich absoluut geen voorstelling
heeft kunnen maken van wat deze wetgeving in werkelijkheid teweeg kan brengen.
Natuurlijk willen burgers weten, vermoedelijk al bij ontvangst van de aangekondigde
huis aan huiskrant, wat hun pensioengat zal zijn. Wellicht hebben zij een
langerlopende overeenkomst op lijfrentegebied. Mag deze fiscaal gefascilieerd
doorlopen, zal de burger willen weten, of kan ik hem beter «bevriezen»
of wellicht zelfs afkopen. Ook zullen er in het jaar 2001 mensen overlijden.
Alsdan moet er een belastingaangifte worden gedaan. Dus zijn er werkzaamheden
die zullen moeten worden verricht deels al in het jaar 2000, in ieder geval
in het jaar 2001. Werkzaamheden ten faveure van burgers en deels ook voor
de belastingdienst.Dat de belastingdienst de aanslag over 2001 pas behoeft te verwerken (voor
alle nog levenden) in het voorjaar van 2002 en zij dus pas in de loop van
2002 behoefte heeft aan die informatie is correct, maar daar ging de vraag
niet over. Is het, zo vroegen deze leden dus opnieuw, reëel te veronderstellen
dat de werkzaamheden vanuit pensioenfondsen en verzekeraars tijdig kunnen
worden verricht of doen burgers en bedrijven er niet toe? Delen de betrokken
instellingen deze opvatting?Invoeringswet Wet inkomstenbelasting 20019. Invoeringswet9.1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie waren verheugd
dat voor de artiesten ook de fictieve dienstbetrekking blijft bestaan. Zij
hadden eerder begrepen dat de onder dit artikel genoemde artiestenregeling
in de plaats kwam van de bestaande regelgeving. Dat betekent, aldus deze leden,
dat er feitelijk niets is veranderd voor de artiesten behoudens voor hen die
er niet voor kiezen een fictieve dienstbetrekking aan te gaan en niet beschikken
over een zelfstandigenverklaring. Bij een fictieve dienstbetrekking zal, zo
veronderstelden deze leden, de sociale verzekering gewoon van toepassing zijn
zoals ook thans gebruikelijk.Het was deze leden opgevallen dat in het geval van een fictieve dienstbetrekking
ook onbelaste onkostenvergoedingen tot de mogelijkheden kunnen behoren. De
artiestenregeling kan niet, zo namen deze leden aan, buiten de wens van de
artiest aan de artiest worden opgelegd. Graag hiervan een bevestiging.Dat laat onverlet dat zij toch nog een aantal vragen hebben met betrekking
tot de artiestenregeling. Deze leden bleven problemen houden met de waardering
van de natura verstrekking naar de waarde in het economisch verkeer. Zij wezen
op een uitspraak van de Hoge Raad (BNB 1986/317) waar nu juist werd uitgesproken
dat natura-inkomsten voor de besparingswaarde tot winst uit de onderneming
moest worden gerekend. Aangezien volgens de memorie van toelichting met de
invoering van artikel 3.2.2.1 geen wijziging wordt beoogd te
brengen in artikel 7 Wet IB 1964 zal deze uitspraak dan toch haar waarde behouden.
Bovendien, zo hadden deze leden al eerder gesteld, zal voor artiesten het
probleem bestaan dat zij de gemaakte kosten moeilijk in aftrek kunnen brengen
aangezien de bonnen niet in hun bezit zijn. Het was deze leden gebleken dat
niet alleen de artiesten (en hun organisaties) maar ook de organisatoren grote
praktische problemen voorzien met de voorgenomen waardering van loon in natura
voor de economische waarde.Vanuit de praktijk kregen deze leden nog meer argumenten aangereikt waarom
de belastbaarheid van kostenvergoedingen in de artiestenregeling op bezwaren
stuit. Zo wordt gewezen op artikel 17 van het OESO-verdrag waar het gaat om
buitenlandse artiesten. Nederland heeft voor buitenlandse artiesten de heffingsbevoegdheid
toebedeeld gekregen op grond van art. 17 van het OESO Modelverdrag, waarin
wordt bepaald dat «voordelen en inkomsten» van artiesten (en sporters)
mogen worden belast in het land van het optreden. Vergoedingen voor reële
kosten behoren hier niet toe en zouden derhalve buiten de heffing dienen te
blijven.Positief is dat de loonverdelingsverklaring blijft gehandhaafd. De opmerking
dat de LVV niet van toepassing is op artiesten die onder het regime overige
werkzaamheden vallen is verwarrend. Wat wordt daar mee bedoeld?De praktisch lijkende maar in de werkelijkheid niet makkelijk uitvoerbare
oplossing dat artiesten zelf toch kunnen kiezen geen netto-afspraken te maken
gaat voorbij aan de werkelijkheid. Een buurthuis of jongerencentrum zou dan
ter plekke moeten kunnen uitrekenen wat de netto uitbetaling zal moeten zijn.
Het voordeel van netto-afspraken is immers dat de zaalhouder gewoon het nettobedrag
uitbetaalt aan de band of groep en daarna verantwoordelijk is voor de afdrachten
Waar artiesten veelal geen hoge inkomsten zullen genieten zou het, zo meenden
deze leden, toch ook verstandiger zijn het tarief voor de loonbelasting te
stellen op het tarief van de eerste knip van de eerste schijf. Juist voor
lage inkomens is het direct kunnen beschikken over de onkosten in plaats van
achteraf een groot voordeel.Alles bijeen genomen begrepen deze leden niet waarom er bij derde nota
van wijziging plotseling zo'n grote behoefte is ontstaan voor artiesten een
geheel gewijzigde regeling op te stellen en waarom daarvoor als het dan toch
noodzakelijk was, niet veel dichter bij de praktijk is gebleven. Waar toch
op een later tijdstip de positie van artiesten in sociale zekerheid en belastingen
nog aan de orde zal komen, na de kabinetsreactie op het rapport van de commissie
Habbema, adviseerden deze leden de artiestenregeling thans in de ijskast te
plaatsen en deze later op adequate wijze te behandelen.9.2. DividendbelastingTerzake van artikel 4.c dividendbelasting merkten de leden van de CDA-fractie het volgende op. In de huidige redactie mag
de 10x gem. dividend over de laatste 5 jaar niet worden overschreden, op straffe
van het verlies van de totale faciliteit. Dat lijkt merkwaardig. Kunnen de
bewindslieden aangeven waarom niet is gekozen «voor zover»? Het
eerste lid zorgt ervoor dat zelfs de emissie van aandelen ter voldoening aan
stockoptie verplichtingen jegens werknemers de inkoop doet diskwalificeren.
Is dat gewild, en zo ja, waarom?9.3 Spaar- en beleggingsproducten en levensverzekeringenDe leden van de CDA-fractie memoreerden dat
door vele fracties in het voorlopig verslag vragen zijn gesteld naar het overgangsrecht
voor de lijfrenteverzekeringen van vóór de Brede Herwaardering.
De bewindslieden stellen, dat zij zijn ingegaan op de reikwijdte
van het overgangsrecht in de inleiding. De beantwoording stelt deze leden
echter teleur. De bewindslieden stellen, dat de uitlatingen van de toenmalige
staatssecretaris bij de parlementaire behandeling van de Brede Herwaardering
in hun optiek moet worden bezien in het licht van de destijds voorgestelde
wijzigingen. Zij achten een bij een vorige wijziging in het lijfrenteregime
bij de Brede Herwaardering gemaakte keuze niet bij voorbaat doorslaggevend.
In feite stellen de bewindslieden hiermee de waarde van een toezegging ter
discussie, zodat deze niet meer «zelfdragend» is.Deze leden betreurden het dat de bewindslieden niet echt ingaan op de
overwegingen die zij naar voren hebben gebracht terzake van de waardering
van de eerbiedigende werking in het algemeen en meer specifiek in het kader
van het overgangsrecht. Het zal de bewindslieden bekend zijn dat met name
onderwerpen als terugwerkende kracht en eerbiedigende werking zwaar wegen
voor de Eerste Kamer, die met name toeziet op elementen als doelmatigheid,
handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en redelijke overgangsregelingen. Daarnaast
staat de betrouwbaarheid van de overheid ter discussie indien wordt afgeweken
van eerdere toezeggingen zonder dat dit wordt geschraagd met steekhoudende
argumenten.Dit is speciaal het geval nu de bewindslieden een principiële tournure
in het kabinetsbeleid hebben geponeerd door te stellen dat een opvolgend bewindspersoon
niet gebonden is aan toezeggingen van zijn/haar voorganger. Dit is in strijd
met gewoonte en gebruik tot op heden. Vandaar dat deze leden de bewindslieden
een notitie namens het kabinet hebben gevraagd op dit punt teneinde hierover
met hen te kunnen debatteren bij de plenaire behandeling.Het argument dat belastingplichtigen met een polis van vóór
16 oktober 1990 inmiddels al 10 jaar van de mogelijkheden van vóór
Brede Herwaardering gebruik hebben kunnen maken (blz. 114), terwijl andere
belastingplichtigen veelal slechts beperktere mogelijkheden hebben, is irrelevant
en doet niet terzake. Dit was toch immers uitdrukkelijk voorzien en meer nog
beoogd in 1990, aangezien men wist dat een polis een langere looptijd zou
kunnen hebben dan bijvoorbeeld 10 jaar. Het kan dus niet anders zijn dan dat
deze consequentie destijds door de wetgever is voorzien en vervolgens is geaccepteerd
door kabinet en Staten-Generaal. Het gaat dan niet aan om deze regeling te
wijzigen (ongeacht of men op grond van voortschrijdend inzicht er thans anders
over mocht denken), nu destijds door het kabinet geen enkel voorbehoud is
gemaakt.De leden van de PvdA-fractie merkten op dat
ook bij een vrijstelling van een kapitaalverzekering de «lastige waardering
van polissen in box 3» nooit achterwege zal kunnen blijven. Rendementsheffing
wel – dus fiscaal gezien niet lastig – maar de opgave van de waarde
niet. Jammer dus, een gigantische administratieve last waarvoor helaas deze
leden ook geen oplossing hadden kunnen verzinnen. Wel versterkte deze beantwoording
hun beeld dat op het ministerie onvoldoende inzicht bestaat in de werkelijke
taakstelling die dit belastingplan neerlegt bij uitvoerders van dergelijke
regelingen. Deze leden herhaalden hun oproep om in goed overleg met betrokkenen
tot mogelijke oplossingen te komen.Bij de antwoorden op de benadering van kapitaalverzekeringen waarbij een
wijziging is opgetreden na 14-9-2000 en voor 11-1-2000 voegde weinig toe aan
de reeds gegeven antwoorden in de Tweede Kamer, in tegendeel, er word zelfs
een toezegging teruggenomen. De staatssecretaris gaf aan dat naast de hier
herhaalde «toezeggingen» voor een aantal concreet genoemde situaties,
andere situaties «met coulance tegemoet zouden worden getreden».
Die coulance lijkt nu te zijn verdwenen. De leden hier aan het woord betreurden
dat.Het blijft immers zo dat als burgers zouden hebben geweten dat er op 11
januari 2000 toch weer andere spelregels dan de reeds aangekondigde zouden
intreden zij hun gedrag daarop hadden kunnen aanpassen. Het voelt aan als
oneerlijk om de spelregels tijdens het spel te veranderen en dan te roepen
«als we ze niet hadden veranderd had u ook niets gehad». De verandering
heeft immers wel plaats gevonden.Dat tijdens een wetgevingsproces van alles kan veranderen ligt in de aard
van het proces besloten. Maar juist omdat bij belastingwetgeving vaak gebruikt
wordt gemaakt van «inwerking treding bij persbericht», wat eigenlijk
al een slechte zaak is, maar kan worden getolereerd als er een goed onderbouwd
beroep kan worden gedaan op de mogelijke financiële gevolgen als het
normale wetgevingsproces moet worden afgewacht, mag er toch tenminste op worden
vertrouwd dat er bij wijzigingen gedurende het wetgevingsproces meer rekening
wordt gehouden met de gevolgen daarvan voor de burger.De leden van de PvdA-fractie wensten hun verbazing uit te spreken over
de passage waar het kabinet expliciet wijst op de vangnetconstructie van de
bijstandswet om burgers te ontmoedigen of te weerhouden zelf zorg te dragen
voor een adequate inkomensvoorziening. Voor de invoering van de WAZ heeft
het kabinet immers de omgekeerde opvatting als rechtsgrond gehanteerd.De onmogelijkheid tekorten bij een onvolledige AOW-opbouw in te lopen
door middel van aanvullende pensioenopbouw wordt reeds op voorhand grotendeels
afgesloten terwijl de SER hier nog over adviseert, nota bene op verzoek van
de Tweede Kamer der Staten-Generaal.Wat mag dan de toezegging dat het SER advies bij een andere gedachtewisseling
zal worden benut inhouden?Met betrekking tot de beeldvorming over de derde pijler en een pensioentekort
constateerden deze leden dat – na de tweede nota van wijziging –
er wel een zeer grote verandering had plaats gevonden die hun nu in volle
omvang duidelijk is geworden. Er is geen sprake van een tekortenregeling (zoals
in de thans bestaande derde tranche). De inhaalruimte ziet slechts toe op
pensioenopbouw die eerder wel mogelijk was geweest (op basis van de aanwezigheid
van voldoende Nederlands inkomen) maar waarvoor nog geen storting is gedaan.
Met, en dat was hun wel duidelijk, een maximale storting van zo'n f 12 000
per jaar. Als een startende ondernemer de eerste jaren een zeer laag inkomen
heeft genoten of met verlies heeft gedraaid en daarna, goed draaiend, toch
een adequaat pensioen wil opbouwen is dat dus niet mogelijk. De pensioenruimte
in de voorgaande jaren is te laag dan wel afwezig, dus kan er ook geen ruimte
zijn voor een inhaalslag. Vergelijkbaar met een «zij-instromer/nieuwkomer»
die immers ook geen Nederlands inkomen heeft genoten in de jaren voordat hij
Nederland binnenkwam. Is dat echt de bedoeling van het kabinet dat mensen
met een fluctuerend inkomen alleen pensioen kunnen opbouwen over de jaren
waar hun inkomen hoog genoeg is geweest? Is dit de invulling van «een
nieuw pensioenstelsel inspelend op de veranderingen in de 21ste eeuw waaronder
ook de vergrijzing»?9.4. Saldo lijfrenteTerzake van de saldo lijfrente hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd waarom de lijfrentebetaler door het ontbreken
van een vergelijkbare overgangsmaatregel een andere behandeling krijgt dan
de lijfrente termijnontvanger. Voor hem is immers een overgangsregeling gecreëerd
(«eerbiedigende werking»). Hiermee wordt «enerzijds de fiscale
behandeling voortgezet die belanghebbende voor ogen stond ten tijde van het
sluiten van de overeenkomst. Anderzijds heeft die eerbiedigende werking tot
gevolg dat de fiscale claim die vóór de invoering van de Wet
IB 2001 rustte op die rechten niet verloren gaat». De bewindslieden:
«rechtvaardigen» dit verschil in behandeling met de opmerking:
«Er is, mede vanuit uitvoeringsoogpunt, voor gekozen om de beide situaties, betaler en ontvanger van lijfrentetermijnen, los van elkaar te bezien».
Dit kan bezwaarlijk als een «rechtvaardiging» voor deze discriminerende
behandeling worden gezien. Wat bedoelen de bewindslieden met «mede vanuit
uitvoeringsoogpunt»? Volgens hen betreft het niet veel personen, dus
kan dat in de uitvoering ook niet veel extra werk opleveren, terwijl het individuele
belang voor de betreffende belastingplichtigen wel (zeer) omvangrijk kan zijn.De bewindslieden maken nog een vergelijking met het overgangsrecht voor
lopende termijnen van huren, pachten en renten. De portee van deze vergelijking
ontgaat deze leden. Bij de saldolijfrentetermijnenbetaler gaat het niet om
een éénmalige lopende termijn, maar om structurele betalingen
over een groot aantal jaren. Kunnen de bewindslieden deze vergelijking nader
toelichten? Er zijn diverse saldolijfrentetermijnbetalers (natuurlijke personen)
die door het gemis aan een overgangsregeling zwaar worden benadeeld. De argumenten
voor een overgangsregeling voor de saldolijfrentetermijnontvanger gelden mutatis
mutandis even zeer voor de saldolijfrentetermijnbetaler als er niet ook een
vergelijkbare overgangsregeling wordt gecreëerd voor de saldolijfrentetermijnbetaler
in de zin van aftrek volgens de overschotmethode in box 1 tot 2011. De omstandigheid
dat het mogelijkerwijs een kleine groep van belastingplichtigen betreft rechtvaardigt
niet deze groep dan maar te laten lijden. Integendeel, het zou het treffen
van een overgangsmaatregel eerder moeten vergemakkelijken.De na 01.01.2001 (c.1. 14.09.1999) gesloten saldolijfrente-overeenkomsten
vallen dan in box 3. Door het treffen van de hiervoor bedoelde overgangsregeling
voor de saldolijfrentetermijnbetaler zou in ieder geval recht worden gedaan
aan de uitlatingen van de bewindslieden terzake van «het vinden van
een balans tussen de belangen van de belastingplichtigen, die redelijkerwijs
moeten kunnen vertrouwen op het geldende belastingregime». Zijn de bewindslieden
bereid de redelijkheid van een dergelijke overgangsregeling te onderschrijven
en dienovereenkomstig te handelen?9.5. Kapitaalverzekering bij eigen B.V.Deze leden achtten het antwoord van de bewindslieden op dit onderdeel
onbevredigend. In feite komt het erop neer, dat een bestaande vrijstelling
slechts kan worden gecontinueerd door de polis over te brengen naar een professionele
verzekeraar, hetgeen een gevoel oproept van gedwongen winkelnering.Uit de memorie van antwoord leiden deze leden af dat, als men ná
14-9-1999 een kapitaalverzekering die is afgesloten bij de eigen BV onderbrengt
bij een professionele verzekeraar, alsnog recht ontstaat op de extra vrijstelling
in art. I, onderdeel AN, Invoeringswet Wet IB 2001. Kennelijk is dan nog steeds
sprake van een op 14-9-1999 bestaande overeenkomst. Onder welke voorwaarde
is nog wel sprake van een op 14-9-1999 bestaande overeenkomst en wanneer niet
meer? Vrij algemeen werd tot dusver in de praktijk aangenomen dat door de
onderbrenging van de kapitaalverzekering bij een professionele verzekeraar
juist geen sprake meer is van een op 14-9-1999 bestaande overeenkomst.9.5 KapitaalverzekeringenTerzake van de werking op kapitaalverzekeringen die aangepast zijn in
de periode van 13 september 1999 tot 11 januari 2000 stellen de bewindslieden,
zo vervolgden de leden van de CDA-fractie hun
betoog, dat verhogingen die voortvloeien uit een normale en gebruikelijke
optieclausule geen verlies van het overgangsregime tot gevolg hebben. Is het
juist dat voor invulling van dit begrip aansluiting kan worden gevonden bij
het besluit van 6 augustus 1993 (BNB1993/287). Deze leden waren de bewindslieden
erkentelijk voor deze verduidelijking. Het argument dat een belastingplichtige ten tijde van een verhoging tussen
14 september 1999 en 11 januari 2000 geen recht had op eerbiedigende werking
omdat toen het voorstel hierin nog niet voorzag (blz. 116) achtten deze leden
ver gezocht. Juist om die reden mochten belastingplichtigen immers denken
dit straffeloos te kunnen doen om dan op 11 januari 2000 met het tegenovergestelde
resultaat te worden geconfronteerd. Waarom zou een belastingplichtige die
volkomen te goeder trouw op 1 januari 2000 zijn polis heeft verhoogd, anders
worden behandeld dan een belastingplichtige die dit toevallig niet heeft gedaan?
Deze leden zouden graag vernemen of hier wellicht een budgettair belang in
het spel is dan wel anticipatie effecten. Gaat het hier om een grote groep
of betreft het hier slechts geringe verhogingen, bijv. aanpassing aan de gestegen
bedragen voor bedrijfsspaarregelingen?In antwoord op de vraag over het verschil in behandeling tussen kapitaalverzekeringen
die zijn afgesloten tussen 14 september 1999 en 1 januari 2000 en soortgelijke
verzekeringen die zijn afgesloten op of na 1 januari 2000 stelt de memorie
(blz. 117): «Op deze wijze wordt namelijk de tot 2001 aangegroeide rente
behandeld conform het systeem van de wet waaronder de rente is aangegroeid,
de Wet IB 1964. Voorts wordt de nadien aangegroeide rente voor beide polissen
belast in box III». Deze leden vroegen zich af of dit juist is. Op grond
van artikel AL en AM Invoeringswet wordt de rente die is begrepen in een uitkering
uit een kapitaalverzekering die is afgesloten vóór 1 januari
2001 belast in box I conform de regels van de Wet IB 1964. Ook de rente die
wordt opgebouwd na 1 januari 2001 valt hier dus onder. Op grond van artikel
AN Invoeringswet, valt de verzekering niet onder het overgangsregime in box
3 en telt dus volledig mee voor de bepaling van de grondslag waarover de vermogensrendementsheffing
plaatsvindt. Wordt deze afgesloten na 1 januari 2001 dan geldt alleen het
regime van box 3 en is er geen sprake van heffing in box 1.Wellicht is een en ander te verduidelijken aan de hand van een voorbeeld:
stel dat een belastingplichtige zijn vrijstellingen al elders heeft verbruikt,
dan wel dat deze anderszins niet (meer) van toepassing zijn. Vervolgens sluit
hij op 31 december 2000 een kapitaalverzekering, die valt onder de omschrijving
van artikel AL en AM. Op einddatum bevat de uitkering een rentebestanddeel
van bijvoorbeeld f 30 000. Dit is belast in box 1 op grond van artikel
AL, ofwel op grond van artikel AM. Op grond van artikel AN komt de polis niet
in aanmerking voor de eerbiedigende werking, omdat hij is afgesloten na 13
september 1999.Nu sluit de belastingplichtige exact dezelfde verzekering op 1 januari
2001. Hij heeft dan niet meer te maken met artikel AL of AM, hij is gewoon
volledig gerechtigd tot het nieuw regime. Dat betekent dus alleen heffing
in box 3 en geen heffing over de uitkering op einddatum. De f 30 000
rente in de uitkering wordt nu dus niet belast. Dit is vreemd. In tegenstelling
tot wat de memorie zegt, is er dus geen sprake van «een gelijke behandeling
van de nadien aangegroeide rente voor de verschillende polissen». Dat
zou alleen zo zijn als slechts de rente die is opgebouwd tot 1 januari 2001
in de heffing zou worden betrokken, maar zo luidt de wettekst niet. Gaarne
de visie van de bewindslieden.Ook de argumentatie over de incongruentie tussen artikel AM, derde lid
en AN (blz. 118) overtuigt deze leden niet. De memorie stelt «immers,
in box 3 wordt de polis alleen voor de rentecomponent die na 31 december 2000
is opgebouwd in de heffing betrokken». Is dit wel zo? Stel de belastingplichtige
heeft een polis, die op 31 december 2000 een waarde in het economische verkeer
heeft van f 300 000. De vrijstelling voor de uitkering in box 1
bedraagt f 272 000. Door de formule van artikel AM, derde lid, wordt
bewerkstelligd dat op de uitkeringsdatum het rentebestanddeel
dat begrepen is in de uitkering voor zover die uitgaat boven f 272 000
(in casu f 28 000) toch wordt belast. Vanaf 1 januari 2001
is deze polis in box 3 echter slechts vrijgesteld tot een bedrag van f 272 000.
De rentecomponent in het gedeelte van f 28 000 is opgebouwd vóór
1 januari 2001 en wordt desondanks toch in de heffing van box 3 betrokken.
Er is dan sprake van dubbele heffing zowel in box 1 als in box 3. Dit zou
kunnen worden voorkomen door ook bij artikel AN op te nemen «...of indien
dit meer is de waarde in het economische verkeer op 31 december 2000».
Zijn de bewindslieden bereid een dergelijke aanpassing mee te nemen in de
Veegwet?Volgens de memorie van antwoord (blz. 121) heeft de AOW een opbouwkarakter
en geen verzekeringskarakter. Inherent hieraan is, volgens de memorie, dat
bij het ontbreken van opbouwjaren geen volledige opbouw kan plaatsvinden.
Dit geldt dan natuurlijk even goed voor lijfrenteverzekeringen: als de belastingplichtige
geen binnenlands inkomen heeft, kan hij ook geen premie-aftrek realiseren.
Als dit zo'n kenmerkend verschil is tussen de AOW en verzekerde oudedagsvoorzieningen,
waarom zou dan bij pensioen en lijfrenten wel rekening gehouden moeten worden
met de (volledige) AOW-inbouw? Kunnen de bewindslieden dit nader toelichten?Ook de argumentatie waarom de reserveringsregeling beperkt zou moeten
zijn kan deze leden niet overtuigen. Er wordt verwezen (memorie van antwoord
blz. 122) naar de pensioensfeer, waarbij de opbouw per dienstjaar het uitgangspunt
is. Dit is – naar deze leden meenden – nu juist een argument voor
een onbeperkte reserveringsregeling. Bij pensioenen vindt de opbouw inderdaad per dienstjaar plaats, de financiering kan (veel) later plaatsvinden. In het meest extreme geval kan de
belastingplichtige 1 dag vóór zijn pensionering nog een pensioentoezegging
krijgen die betrekking heeft op alle 40 dienstjaren die hij bij zijn werkgever
heeft doorgebracht. De koopsom voor dit pensioen, kan dan in zijn geheel ten
laste van de winst worden gebracht en behoort niet tot zijn loon. Met de lijfrente
is het precies zo. Voor elk jaar dat een belastingplichtige inkomen heeft,
kan hij aanspraken opbouwen ter grootte van de rechten die kunnen worden gefinancierd
uit 17% van zijn grondslag. Wanneer hij deze rechten feitelijk financiert,
is een geheel andere vraag. Ook dat zou net zoals bij pensioenen, gedurende
de gehele actieve loopbaan moeten kunnen, zo menen deze leden. Zij vernemen
gaarne de visie van de bewindslieden.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 2.2.3 Keuzerecht voor buitenlandse belastingplichtigenDe leden van de CDA-fractie merkten op dat
door te kiezen voor deze regeling buitenlandse belastingplichtigen globaal
gezegd worden belast als binnenlands belastingplichtigen. Dat houdt in dat
zij in beginsel voor hun wereldinkomen in de Nederlandse belastingheffing
worden betrokken (met «voorkoming» voor de niet-Nederlandse bestanddelen
daarvan, conform het vierde lid) met de tariefconsequenties daarvan, en daartegenover
recht hebben op hun persoonlijke aftrekken (de «persoonsgebonden aftrek»).
Voor inkomsten in box 1 zijn er inderdaad tariefconsequenties omdat de niet-Nederlandse
bestanddelen het gemiddelde tarief opstuwen dat op de Nederlandse bestanddelen
van het inkomen wordt toegepast. Voor inkomsten in de boxen 2 en 3, waar een
vast tarief van toepassing is, ontbreken tariefconsequenties. Doordat de niet-Nederlandse
bestanddelen tegen het zelfde (vaste) tarief worden belast als de Nederlandse
bestanddelen, is er geen tariefeffect. Het opteren door niet in Nederland
wonende genieters van inkomsten voor de regeling van art. 2.3.3 betekent dan
ook dat zij uitsluitend een voordeel deelachtig worden: het kunnen toepassen
van de persoonsgebonden aftrek, zonder dat daar enig (tarief)nadeel tegenover
staat. Verwacht lijkt daarom te kunnen worden dat niet-inwoners die uit Nederland
uitsluitend (aanzienlijke) box-3-inkomsten genieten, massaal zullen opteren
voor toepassing van art. 2.2.3, omdat zij op die wijze in Nederland een persoonsgebonden
aftrek kunnen claimen, waarvoor zij overigens ook in hun woonstaat een aftrek
kunnen claimen, nu de regeling niet als voorwaarde stelt dat hun Nederlandse
inkomsten bijv. ten minste 90% van hun wereldinkomen uitmaakt, wel sluit de
slotzin van art. 2.2.3 toepassing van de regeling uit indien de partner van de belastingplichtige in de eigen woonstaat recht heeft
op een persoonsgebonden aftrek, maar curieus genoeg niet als de belastingplichtige zelf recht op zo'n aftrek heeft.In dat verband rijst de vraag of het stelsel dat Van Raad voorstelt in
zijn bijdrage aan de Grapperhaus-bundel («Fractionele belastingheffing
van buitenlandse belastingplichtigen») waarbij de persoongebonden aftrek
beperkt blijft tot de fractie ervan die de verhouding Nederlands inkomen/wereldinkomen
weerspiegelt, niet de voorkeur verdient boven de regeling van art. 2.2.3,
die voor buitenlandse particuliere beleggers in Nederland een onverkorte dubbele
aftrek creëert voor persoonlijke aftrekposten.Artikelen 3.4.1 t/m 3.4.2.5 Resultaat uit overige werkzaamhedenDe leden van de CDA-fractie merkten op dat
het antwoord op de vraag of de duurzaam gescheiden levende belastingplichtige
niet zou moeten worden geschrapt uit art. 3.4.1.2a Wet IB 2001, zodat deze
regeling gelijk wordt getrokken met de vergelijkbare regeling in art. 3.4.1.2
Wet IB 2001, wordt beargumenteerd door te verwijzen naar art. 4.3.1 en 4.3.5
Wet IB 2001 waar ook de duurzaam gescheiden levende echtgenoot wordt genoemd.
Er zou dan een verschil ontstaan tussen de familiegroep in het resultaat uit
overige werkzaamheden (art. 3.4.1.2a Wet IB 2001) en het inkomen uit aanmerkelijk
belang, hetgeen niet wenselijk wordt geacht. Zou de oplossing niet moeten
zijn om de duurzaam gescheiden levende echtgenoot ook in art. 4.3.1 en art.
4.3.5 Wet IB 2001 te schrappen? Dan is immers niet meer voldaan aan de achtergrond
van de familiale meetrekregeling, t.w. samenwerkende groep. Daarom gingen
de echtelieden ook duurzaam gescheiden leven. Alsdan ontstaat overal in box
1 en box 2 eenzelfde familiegroep. Naar de mening van deze leden bestaat er
geen rechtvaardiging om de duurzaam gescheiden levende echtgenoot mee te tellen
in de familiegroep.Artikelen 4.1.1 t/m 4.10 Aanmerkelijk belangDe leden van de CDA-fractie vroegen of het
mogelijk is een overgangsregeling te treffen voor gevallen waarin rente die
is verschuldigd terzake van de financiering van een aanmerkelijk belang in
het kader van een zogenoemde reële bedrijfsovername op grond van artikel
20. B, derde lid van de Wet IB 1964 als persoonlijke verplichting aftrekbaar
is (blz. 131). De bewindslieden wijzen erop dat bij de vormgeving van het
overgangsrecht bewust gekozen is voor een beperkte invulling. De bewindslieden
menen dat een overgangsregeling redelijkerwijs noopt tot het opnemen van een
overgangsregeling voor overige gevallen waarin de (rente)aftrek als persoonlijke
verplichting bij wijze van uitzondering mogelijk was gemaakt in de Wet IB
1964. Deze leden zetten een vraagteken bij deze redenering. De bewindslieden
wijzen er weliswaar op dat de rente waarop zij doelen ook na invoering van
de Wet IB 2001 aftrekbaar blijft in box 2. Echter juister ware dat deze aftrek
zou plaatsvinden tegen het progressief tarief (dus in box 1) omdat op de BV/NV
winst nu eenmaal de belastingdruk aan VpB en IB/AB tezamen ongeveer 51,25%
bedraagt. Consequentie van het ontbreken van eerbiedigende werking
betekent dat zelfs in gevallen van reële bedrijfsovernames uit de jaren
1997 tot en met heden geen eerbiedigende werking van toepassing is. Zou deze
financieringsrente AB in box 1 zitten dan is er aftrek naar progressief tarief
(maximaal 52%) hetgeen in evenwicht is met de druk op de vennootschapswinsten
van 51,25%.Artikel 3a DividendbelastingDe leden van de CDA-fractie vroegen of een
nadere onderbouwing kan worden gegeven van de rechtsgrond van bovengenoemd
artikel. Dit artikel is een bijna letterlijke overname van het huidige artikel
3, tweede lid, Dividend belasting, dat artikel 44 Wet IB van toepassing verklaart
voor de Dividendbelasting (ingevoerd bij amendement Vreugenhil) en dat een
inmiddels onderkende overkill bevat. Achtten de bewindslieden het mogelijk
het overkill element te elimineren, c.q. is het mogelijk de opstapresolutie
een wettelijk kader te geven?Vertrouwende, dat deze vragen tijdig zullen worden beantwoord, acht de
commissie de openbare beraadslaging over de onderhavige wetsvoorstellen voldoende
voorbereid.De voorzitter van de commissie,StevensDe griffier van de commissie,HordijkXNoot1Samenstelling: Boorsma (CDA), Stevens (CDA) (voorzitter), Schuyer (D66), vac. (VVD), Rensema (VVD), Van den Berg (SGP), Varekamp
(VVD), Wöltgens (PvdA), (plv. voorzitter) ,
Ter Veld (PvdA), Ruers (SP), De Vries (RPF/GPV), Bemelmans-Videc (CDA) en
Platvoet (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19992000-26727-202b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl