Wijziging o.m. Financiële-verhoudingswet i.v.m. het stellen van nadere regels over uitkeringen uit de algemene fondsen en over specifieke uitkeringen; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31327, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31327 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Verruiming werking algemene fondsen3. Specifieke uitkering3.1 Definitie specifieke uitkering3.2 Vormen specifieke uitkeringen en de rol van de
Fv-beheerdersDe rol van de Fv-beheerders4. Single information en single auditAlgemene uitgangspunten single information en single auditSingle informationSingle auditReikwijdte single information en single auditVerantwoordingsinformatieBeleidsinformatieInformatievoorziening: verantwoordelijkheid en procesAccountantscontroleSpecifieke controlevoorschriftenControlevoorschriften voor de controle van specifieke
uitkeringenControlevoorschriften door Europese eisenRapporteringtolerantieControleprotocollenBorging kwaliteit accountantscontrole/review5. Specifieke uitkeringen van meerdere departementen
of met meerjarige verantwoording6. Informatievoorziening van medeoverheden aan het
RijkInformatievoorziening single information en single auditInformatievoorziening overzicht Informatie voor derdenOpschorten bevoorschotting algemene uitkering7. Totstandkoming van deze wet8. AdviezenAdvies VNGAdvies IPOAdvies RFvAdvies Algemene RekenkamerReactie op adviezen9. Invoering9.1 Invoering bij besluit9.2 Invoering bij deze wetArtikelsgewijsArtikel IOnderdelen B en COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdeel KOnderdeel LArtikel II en IIIArtikel IVArtikel VABArtikel VIArtikel VIIOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DArtikel VIIIArtikel IXArtikelen X tot en met XIVBeeld van de uitvoeringUitsluitend verantwoording over SZW-uitkeringen door individuele
gemeentenArtikel XVArtikel XVIArtikel XVIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31327Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 327Wijziging van de Financiële-verhoudingswet en enkele andere wetten
in verband met het stellen van nadere regels over uitkeringen uit de algemene
fondsen en over specifieke uitkeringennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingHet voorliggende voorstel van wet voorziet in een wijziging van de Financiële-verhoudingswet
en enkele andere wetten in verband met uitkeringen aan gemeenten en provincies.
Voor uitkeringen aan openbare lichamen, die op grond van artikel 8, eerste
lid van de Wgr, zijn ingesteld (gemeenschappelijke regelingen) gelden deze
voorschriften via de regelingen op basis waarvan die uitkeringen zijn ingesteld.
Dit wetsvoorstel biedt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en minister van Financiën belangrijke instrumenten om vier doelen uit
het Coalitieakkoord van februari 2007 (Kamerstukken II 2006/07, 30 891,
nr. 4) te realiseren.1. de overheid schenkt vertrouwen en werkt in dialoog met de medeoverheden2. bestuurlijke drukte wordt verminderd;3. decentralisatie van taken en bevoegdheden door het Rijk en zelfstandigheid
van provincies en gemeenten wordt met kracht bevorderd, o.a. door het omzetten
van 50% van de specifieke uitkeringen in een bijdrage uit de algemene
fondsen en door vermindering van de bestuurslasten4. minder «bureaucratische» drukte op rijksniveau.Tot de instrumenten om deze doelen te bereiken behoort ten eerste, zoals
in paragraaf 2 beschreven, de mogelijkheid om naast integratie-uitkeringen
decentralisatie-uitkeringen op te nemen in het provinciefonds en gemeentefonds.
Decentralisatie-uitkeringen zijn uitkeringen ten behoeve van tijdelijk beleid
en ten behoeve van beleid, waarbij nog geen termijn aan de integratie in de
algemene uitkering kan worden verbonden. Daardoor kan het aantal specifieke
uitkeringen flink dalen en worden de rijksregels en de bestuurslasten beperkt.
In de algemene fondsen zijn uitkeringen, waarbij de termijn van opname in
de algemene uitkering bekend is, opgenomen. Met dit wetsvoorstel krijgen deze
uitkeringen een begripsnaam, zijnde integratie-uitkeringen. Daarmee wordt
het onderscheid met decentralisatie-uitkeringen expliciet gemaakt. In tegenstelling tot specifieke uitkeringen is er bij decentralisatie- en integratie-uitkeringen
sprake van beleids- en bestedingsvrijheid.Het in paragraaf 3.3 geïntroduceerde instrument «verzameluitkering
per departement» draagt tevens bij aan de realisatie van de in de eerste
alinea aangehaalde doelen. In een verzameluitkering worden alle financieel
geringe bedragen aan een medeoverheid opgenomen. Het aantal voorschriften
per verzameluitkering is geminimaliseerd en de rijksuitvoering wordt uit efficiencyoverwegingen
bij één departement – het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties – gelegd. De verzameluitkering is een bijzondere
vorm van een specifieke uitkering. In paragraaf 3.2 is dit laatste begrip
toegelicht.Verder wordt het principe van enkelvoudige informatie, controle en terugblik
op deze informatie en controle in de Financiële-verhoudingswet opgenomen.
In het vervolg van het wetsvoorstel wordt dit principe aangehaald als single
information, single audit en single review. Daarmee wordt de verantwoording
en controle van specifieke uitkeringen vereenvoudigd. De verwachting is dat
de bestuurslasten voor specifieke uitkeringen bij de medeoverheden en het
Rijk daardoor met 10 tot 20% afnemen. Het principe is in eerder met
het Besluit van 4 juli 2006 (Stb. 2006, 328) voor een deel van de specifieke
uitkeringen ingevoerd. Door single information en single audit vervallen de
afzonderlijke verantwoordingen en accountantsverklaringen per specifieke uitkering én
wordt de informatie- en controle-intensiteit beperkter. In paragraaf 4
is dit systeem nader omschreven. Verder is in dit wetsvoorstel single information
en single audit tussen medeoverheden opgenomen. Daarnaast is een aantal sectorale
wetten gewijzigd in verband met de invoering van het systeem van single information
en single audit.De Comptabiliteitswet wordt – zoals in paragraaf 5 aangehaald –
gewijzigd, waardoor meerjarige afrekening van specifieke uitkeringen en financiering
van departementsoverstijgend beleid via één departement beter
mogelijk wordt.Tenslotte wordt in paragraaf 6 het totale handhavingsbeleid van informatieverstrekking
door medeoverheden aan de beheerders van de financiële verhoudingen,
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie
van Financiën – beschreven. Een nieuwe bevoegdheid voor de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is het opschorten van de bevoorschotting
van (een deel van) de algemene uitkering van een medeoverheid, indien medeoverheden –
zonder gegronde reden – niet voldoen aan de gestelde eisen van informatieverstrekking.2. Verruiming werking algemene fondsenBij de verhouding tussen Rijk, provincies en gemeenten past een financieel
arrangement dat rekening houdt met de voorkeursvolgorde voor de bekostiging
van provinciale en gemeentelijke taken: eigen inkomstenbronnen, de algemene
uitkering uit het provincie- en gemeentefonds en ten slotte de specifieke
uitkering. De voorkeur voor algemene fondsen boven de specifieke uitkering
past bij de vermindering van het aantal specifieke uitkeringen (onderdeel
van de decentralisatie-impuls) en de transactiekosten. Onder dat laatste worden
de financiële gevolgen verstaan van de onderlinge bestuurlijke contacten
en uitvoerings- en controlelasten (tegenwoordig ook wel bestuurlijke drukte
genoemd). Die vermindering wordt bereikt doordat voor de algemene fondsen
geldt dat de provincies en gemeenten vrij zijn in beleidskeuzes, de besteding
van de gelden en dat over die besteding geen verantwoording aan
het Rijk behoeft te worden afgelegd.De algemene fondsen bestaan uit drie vormen van uitkeringen, namelijk
de algemene uitkering, en, met invoering van deze wet, de integratie-uitkering
en de decentralisatie-uitkering.De verdeelsystematiek van de algemene uitkering is dermate generiek dat
het meeste beleid kan worden gefinancierd via de algemene uitkering. Voor
de integratie-uitkering en decentralisatie-uitkering geldt dat zoveel mogelijk
wordt gestreefd naar een generieke verdeling.Integratie-uitkeringen zijn uitkeringen waarbij de termijn van overgang
naar de algemene uitkeringen is vastgesteld, maar de generieke verdeling nog
niet (geheel) is bepaald dan wel gedurende enkele jaren wordt nagegaan of
de generieke verdeling juist is bepaald. Het beleid is er op gericht deze
termijn zo veel mogelijk te beperken tot maximaal 3 jaren. Deze categorie
van uitkeringen krijgt met dit wetsvoorstel een expliciete benaming (artikel
13, derde lid). Er wordt voornamelijk een overgangstermijn gehanteerd om te
bepalen of de gekozen verdeling van gelden aansluit op de gewenste herverdeeleffecten
of om te grote herverdeeleffecten op te vangen. Herverdeeleffecten betreffen
financiële voor- of nadelen voor medeoverheden die worden veroorzaakt
door een andere verdeling van gelden.Met dit wetsvoorstel wordt het tevens mogelijk om uitkeringen voor beleid
met een tijdelijke looptijd en voor beleid waarbij de termijn van de overgang
van de uitkering naar de algemene uitkering nog niet is vast te stellen, op
te nemen in de algemene fondsen. Deze uitkeringen, zijn zoals in het voorgetelde
artikel 13, vierde lid, aangehaald als decentralisatie-uitkeringen. Jaarlijks
zal worden bezien of overgang van decentralisatie-uitkering naar algemene
uitkering opportuun is of dat de looptijd van het beleid is beëindigd
en de betreffende decentralisatie-uitkering komt te vervallen. De termijn
van overgang naar de algemene uitkering is voornamelijk afhankelijk van het
moment dat een generieke verdeling van de uitkering, zoals wordt bedoeld in
het geval van een algemene uitkering, mogelijk is. In het Periodiek Onderhoudsrapport
gemeentefonds en in het Periodiek Onderhoudsrapport provinciefonds, bijlagen
bij de toelichting op de begrotingen van het provincie- en het gemeentefonds,
zal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties jaarlijks rapporteren
over de uitkomsten van deze analyse. Met het oog op de introductie van de
decentralisatie-uitkeringen wordt artikel 13 van de Financiële-verhoudingswet
met dit wetsvoorstel aangepast.Op grond van artikel 13, eerste lid, wordt voor iedere integratie- en
decentralisatie-uitkering in een algemene maatregel van bestuur de wijze van
verdeling van de bedragen en de wijze van vaststellen van het volume, bepaald.
Daardoor wordt inzicht geboden in de onderbouwing van de gehanteerde verdeling
en het volume. Onder volume wordt de (ontwikkeling van de) financiële
omvang van een uitkering verstaan.3. Specifieke uitkering3.1 Definitie specifieke uitkeringVoor specifieke uitkeringen geldt, in tegenstelling tot de algemene fondsen,
dat zij voor een bepaald doel worden gegeven; het Rijk kan maatregelen treffen
(bijvoorbeeld terugvordering), indien het geld niet wordt besteed aan het
voorgeschreven doel of als een doelstelling niet wordt gerealiseerd.De definitie van het begrip specifieke uitkering wordt in artikel 15a
van de Financiële-verhoudingswet opgenomen. Daardoor wordt helderheid
voor de belanghebbenden gecreëerd. Ten eerste dienen de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Financiën
hun verantwoordelijkheid voor de financiële verhoudingen – verder
de Fv-beheerders genoemd – kunnen uitoefenen overeenkomstig de artikelen
2 en 18 van de Financiële-verhoudingswet. Ten tweede hebben de medeoverheden
belang bij een eenduidig systeem van specifieke uitkeringen, waarbij de bemoeienis
van het Rijk beperkt is tot het noodzakelijke. Ten derde hebben de departementen
behoefte aan adequate richtlijnen wanneer zij de Fv-beheerders bij hun uitkeringsbeleid
dienen te betrekken overeenkomstig artikel 18 van de Financiële verhoudingswet.Iedere financiële bijdrage van het Rijk aan medeoverheden om bepaalde
activiteiten uit te voeren is een specifieke uitkering voor zover die middelen
worden verstrekt met het oog op een daarmee te dienen openbaar belang. Onder
dienen van een openbaar belang worden in dit verband alle activiteiten van
een medeoverheid verstaan, behalve voor zover die medeoverheid optreedt als
marktpartij of werkgever, of als eigenaar of huurder van een onroerende en
roerende zaak en voor zover bovendien andere natuurlijke en rechtspersonen,
niet zijnde medeoverheden ook onder dezelfde voorwaarden voor de betreffende
bijdrage in aanmerking komen. Bij het uitvoeren van een wettelijke taak zal
steeds sprake zijn van het dienen van een openbaar belang.Een specifieke uitkering kan voortvloeien uit een regeling waarvoor tevens
anderen (niet zijnde medeoverheden) in aanmerking komen. Als gevolg hiervan
zal voor een deel van de uitkeringen titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) van toepassing zijn op de verstrekking daarvan. Artikel 4:45 van de
Awb laat echter ook een verantwoording over het bestede bedrag toe langs de
weg van single information en single audit.Er wordt onderscheid gemaakt naar twee vormen van specifieke uitkeringen.
In paragraaf 3.2 van deze memorie van toelichting zijn beide vormen verder
uitgewerkt.Er zijn enkele uitzonderingen waarvoor het principe van single information
en single audit niet geldt. Deze uitzonderingen worden in paragraaf 5
behandeld.3.2 Vormen specifieke uitkeringen en de rol van de
Fv-beheerdersHet Coalitieakkoord heeft, zoals in paragraaf 1 aangehaald, onder
meer tot doel om taken en bevoegdheden te decentraliseren door onder meer
het aantal specifieke uitkeringen met de helft te verminderen. Dat dient vooral
gerealiseerd te worden door overheveling van deze uitkeringen naar de algemene
fondsen. Ook de bestuurslasten (administratieve lasten voor bestuurslichamen)
worden beperkt. Daarbij past het om specifieke uitkeringen te voorzien van
een zo breed mogelijke doelstelling, waarbij de ruimte voor de invulling door
medeoverheden zo groot mogelijk is. Hierbij passen geen financieel geringe
specifieke uitkeringen. Het kabinet en de Tweede Kamer hebben echter, blijkens
de ervaringen in de afgelopen decennia, behoefte om ook geld beschikbaar te
stellen om beleid met financieel geringe consequenties te realiseren. Het
betreft beleid dat ondanks expliciete afweging niet via andere geldstromen
of door bundeling met andere specifieke uitkeringen kan worden gefinancierd.
Om in deze behoefte te voorzien maar wel onder de condities van het Coalitieakkoord
wordt in de wet een bijzondere vorm van de specifieke uitkering geïntroduceerd;
de «verzameluitkering». Het uitgangspunt is om zo min mogelijk
gebruik te maken van deze vorm van specifieke uitkering, omdat de
voorkeur blijft uitgaan (in deze volgorde) naar het afzien van een nieuwe
uitkering, dan wel opname in de algemene fondsen of het toevoegen aan een
bestaande reguliere specifieke uitkering.Ter voorkoming van veel verzameluitkeringen is per begroting maximaal één
verzameluitkering mogelijk. Deze verzameluitkering bestaat niet uit bijdragen
van meerdere ministeries. Verder worden de voorschriften voor de besteding
en verantwoording van deze specifieke uitkeringen sterk vereenvoudigd en geminimaliseerd,
waardoor de beleids- en bestedingsvrijheid voor medeoverheden zo maximaal
mogelijk is. Tevens zal door het principe van shared services, zoals hieronder
in deze paragraaf uitgewerkt, de bureaucratische drukte op rijksniveau worden
beperkt.De verzameluitkering wordt opgebouwd uit alle huidige financieel geringe
specifieke uitkeringen, die niet op andere wijze kunnen worden gefinancierd.
Hiermee wordt een substantiële afname van het aantal specifieke uitkeringen
gerealiseerd. De regelgeving van deze uitkeringen wordt dan aan de hand van
de gestelde eisen aan de verzameluitkering aangepast. In het vervolg van deze
paragraaf zijn de systematiek van en de eisen aan de verzameluitkering nader
geduid.Een verzameluitkering betreft één specifieke uitkering.
Deze uitkering bestaat uit één of meer bijdragen voor verschillende
beleidsthema’s. De medeoverheden ontvangen, indien daarvoor in aanmerking
komende, een bijdrage per beleidsthema. Deze verdeling naar medeoverheid wordt
door het vakdepartement bepaald. Een beleidsthema is een beleidsvoornemen
dat het ministerie door één of meerdere medeoverheden wil laten
realiseren.De verzameluitkering is, zoals aangegeven, een instrument om voor beleid
met financieel geringe consequenties voor de gemeenten en provincies zoveel
mogelijk bestedingsruimte en zo min mogelijk verantwoordingslasten te creëren.
Bij algemene maatregel van bestuur wordt door de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, na overleg met de departementen, de maximale
financiële omvang van een beleidsthema bepaald. Door het bedrag bij algemene
maatregel van bestuur te regelen kan de omvang per verzameluitkering, dus
per departement, verschillen. Vooralsnog wordt aan een grensbedrag van € 10
mln. per beleidsthema per jaar gedacht.De medeoverheden hoeven de bijdragen niet per beleidsthema te besteden,
maar kunnen de bijdragen besteden aan de brede doelstelling van de verzameluitkering.
De doelstelling van de verzameluitkering is de brede doelstelling van het
departement. De verantwoordingsinformatie per medeoverheid, zijnde informatie
ten behoeve van de financiële vaststelling door het Rijk, blijft daardoor
beperkt tot de verzameluitkering, dus niet per beleidsthema, en omvat als
enige de indicator «besteed bedrag aan de verzameluitkering van de betreffende
minister». De accountant van de medeoverheid zal deze informatie controleren
op rechtmatigheid, dat wil zeggen dat het geld besteed moet zijn aan de doelstelling
van de betreffende verzameluitkering. De minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties verzorgt de eventuele terugvordering van niet rechtmatig
bestede gelden. Deze minister kan daarover nadere regels stellen.Het departement dat de uitkering verstrekt mag in voorgesteld artikel
19 leden twee en drie van de Financiële-verhoudingswet onder de volgende
voorwaarden beleidsinformatie, zijnde andere informatie dan verantwoordingsinformatie,
aan een medeoverheid vragen:– De beleidsinformatie dient meerjaarlijks te worden verstrekt óf– De beleidsinformatie wordt jaarlijks gevraagd, maar niet van alle medeoverheden die een bijdrage voor het betreffende beleidsthema ontvangen, óf– De beleidsinformatie dient eenmalig na afloop van de uitvoeringsperiode
te worden verstrekt. In dat geval mag dit verzoek aan alle ontvangers zijn
gericht.– De beleidsinformatie zal niet ten behoeve van het Rijk gecontroleerd
worden door de accountant van de medeoverheid.De minister die verantwoordelijk is voor het doen uitvoeren van een verzameluitkering,
is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van de financiële middelen
en voor de regelgeving over de verdeling daarvan. De verzameluitkering zal,
op grond van artikel 6 van de Comptabiliteitswet 2001, als begrotingspost
op het begrotingsartikel Algemeen van betreffend ministerie worden opgenomen.
Deze minister kan tevens beleidsinformatie opvragen bij de medeoverheden.
Voor de overige taken is uit efficiencyoverwegingen de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk. Deze taken omvatten het vaststellen
en uitvoeren van eventuele verleningsbesluiten, het verzorgen van de bevoorschotting,
de vaststelling of de gelden rechtmatig zijn besteed en het zorgdragen voor
de eventuele (gedeeltelijke) terugvordering. Door deze taken bij het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te leggen, is er sprake van
shared services. Ter uitvoering van de taken door deze minister worden de
beschikbaar gestelde middelen overgemaakt naar de begroting van die minister.De rol van de Fv-beheerdersVoor de reguliere specifieke uitkering, dus niet zijnde de verzameluitkering,
blijft gelden dat op grond van de Financiële-verhoudingswet (artikelen
2 en 18) tijdig overleg met de Fv-beheerders, de ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Financiën, noodzakelijk
is. Op grond van artikel 2 moet worden bezien via welke bekostigingswijze
de financiële gevolgen voor provincies en gemeenten van beleidsvoornemens
van het Rijk kunnen worden opgevangen. Daarbij zal altijd eerst worden beoordeeld
of financiering via eigen inkomsten, algemene uitkering of door bundeling
met specifieke uitkeringen mogelijk is. De genoemde ministers dienen verder
vooraf inhoudelijk akkoord te zijn met het bestuurlijk, financieel en informatiearrangement,
zoals verwoord in het kabinetsstandpunt naar aanleiding van het rapport van
de stuurgroep Brinkman (Kamerstukken II 2005/06, 30 300 B, nr. 23) en
nader uitgewerkt in het beoordelingskader interbestuurlijke verhoudingen en
paragraaf 4 (single information en single audit) van deze memorie. Verder
geldt dat elke nieuwe of gewijzigde specifieke uitkering conform het kabinetsstandpunt
naar aanleiding van het rapport van de stuurgroep Brinkman ter goedkeuring
aan de ministerraad dient te worden aangeboden.De beide ministers wegen bij dat overleg tevens mee of de uitvoeringslasten
voor het Rijk en de medeoverheden passend zijn. Daartoe dienen de vakdepartementen
in de regelgeving over een uitkering uit de algemene fondsen en de specifieke
uitkering gekwantificeerd deze lasten te onderbouwen.Om de sturing, verantwoording en controle binnen het Rijk te verminderen,
hoeven departementen, in tegenstelling tot de reguliere specifieke uitkeringen,
voor de invulling van de verzameluitkering niet meer vooraf te overleggen
met de fondsbeheerders. Wel zullen de fondsbeheerders halfjaarlijks toetsen
of voldaan is aan de stringente voorwaarden, zoals eerder vermeld. Indien
nodig zal ook in het bestuurlijk overleg financiële verhoudingen aandacht
zijn voor het stelsel van specifieke uitkeringen. Voor deze toetsen
dienen de departementen halfjaarlijks, voor 1 februari en voor 1 augustus,
aan de fondsbeheerders te rapporteren over welke beleidsvoornemens met welke
voorwaarden middels een verzameluitkering bekostigd worden en welke bedragen
daarvoor verstrekt worden aan de medeoverheden. De gestelde data passen bij
de gestelde termijnen voor het in het artikel 20 geïntroduceerde Onderhoudsrapport
specifieke uitkeringen, uit te brengen uiterlijk op de derde woensdag van
mei, en de Periodieke Onderhoudsrapporten als bijlage bij de begrotingen van
het gemeentefonds en het provinciefonds, uit te brengen op de derde dinsdag
van september.4. Single information en single auditHet principe van single information en single audit is eerder, als gevolg
van het kabinetsstandpunt over het rapport «Anders gestuurd, beter bestuurd:
De specifieke uitkeringen doorgelicht» van de stuurgroep Brinkman (Kamerstukken
II 2004/05, 29 800 B, nr. 16), vastgelegd in artikel 27 van het Besluit
financiële verhouding 2001 (Stb. 2006, 328). Door de wettelijke borging
wordt er voor zorg gedragen dat voor de medeoverheden in principe voor alle
specifieke uitkeringen één verantwoordingssysteem van toepassing
is, waardoor heldere en uniforme regelgeving met zo min mogelijk bestuurslasten
wordt gerealiseerd. In het vervolg van deze paragraaf wordt het principe van
single information en single audit nader toegelicht. Afwijkingen in de toelichting
ten opzichte van de eerder genoemde vastlegging in het Besluit financiële
verhouding 2001 zijn aangegeven.Algemene uitgangspunten single information en single auditHet Rijk vraagt bij single information en single audit naar informatie
die zo veel mogelijk aansluit bij de informatiebehoefte en verantwoordingsmomenten
van de gemeenten en provincies zelf. Dat betekent dat het Rijk in principe
voldoende heeft aan het jaarverslag inclusief de jaarrekening van een gemeente,
gemeenschappelijke regeling en provincie. Deze jaarstukken moeten ieder jaar
volgend op het jaar waarover verantwoording wordt afgelegd, uiterlijk 15 juli
aan het Rijk worden aangeleverd. Inherent aan invoering van single information
en single audit is dat er geen aparte verantwoording en accountantsverklaring
per specifieke uitkering meer wordt gevraagd. Daarvoor in de plaats wordt
een bijlage bij de jaarrekening van iedere medeoverheid opgenomen. In deze
bijlage wordt alleen de noodzakelijke verantwoordingsinformatie per specifieke
uitkering opgenomen, zodat het Rijk zijn verantwoordelijkheid voor het beheer
van specifieke uitkeringen kan waarmaken.In deze toelichting worden daarom de begrippen single information en single
audit gehanteerd in de volgende betekenis:Single informationVoor de verantwoordingen (jaarstukken incl. bijlage over specifieke uitkeringen)
naar het bestuur van medeoverheden en naar het Rijk wordt dezelfde verantwoordingsinformatie
over specifieke uitkeringen gebruikt. Met het bestuur wordt voor het jaarverslag
de gemeenteraad, provinciale staten of bestuur van een gemeenschappelijke
regeling bedoeld.Single auditVoor de verantwoording, zijnde de verantwoording waarop de controle betrekking
heeft, naar de besturen van de medeoverheden en naar het Rijk wordt van dezelfde
controle gebruik gemaakt. Met het bestuur wordt voor het jaarverslag de gemeenteraad,
provinciale staten of bestuur van een gemeenschappelijke regeling bedoeld.Reikwijdte single information en single auditHet kabinetsstandpunt, en daarmee ook het principe van single information
en single audit, is van toepassing op de verhouding tussen het Rijk en de
decentrale overheden, zijnde de provincies, gemeenten en gemeenschappelijke
regelingen. Daartoe behoren alle organisatieonderdelen waarvoor de besturen
van deze medeoverheden verantwoordelijk zijn.In dit wetsvoorstel is de werking van het principe van single information
en single audit in vergelijking met het Besluit financiële verhouding
2001 verbreed. Het principe geldt door het voorgestelde artikel 17a, eerste
en derde lid van de Financiële verhoudingswet tevens voor specifieke
uitkeringen die door medeoverheden aan andere medeoverheden worden verstrekt.
Dit betekent dat afzonderlijke verantwoordingen en accountantsverklaringen
over specifieke uitkeringen, die door medeoverheden aan medeoverheden worden
gevraagd, vervallen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
draagt daarbij zorg voor het verzamelen van de benodigde informatie en het
onverwijld verstrekken van deze informatie aan de relevante medeoverheden.
Door de verbreding van het principe en door de rijksfaciliteiten wordt een
efficiencyslag behaald en wordt de verantwoordings- en controlebureaucratie
verminderd.Single information en single audit geldt niet in de volgende gevallen,
zoals verwoord in artikel 17a, zesde lid:• EG-subsidies. Deze worden soms verstrekt door tussenkomst van de
rijksoverheid. Ze komen dus voor de ontvangers «uit ’s Rijks kas»
en vallen daarmee onder de definitie van specifieke uitkeringen in artikel
1. Er zijn aan de wijze van verantwoorden van die subsidies echter vaak uit
hoofde van het EG-recht specifieke voorwaarden verbonden die onverenigbaar
zijn met het uitgangspunt van single information en single audit.• Uitkeringen die medeoverheden ontvangen in hun hoedanigheid van
schoolbestuur en uitkeringen die medeoverheden ontvangen in het kader van
het investeringsbudget van de Wet inrichting landelijk gebied, voor zover
gerelateerd aan de bestuursovereenkomsten die gesloten zijn op grond van artikel
7 van voornoemde wet zijn vooralsnog uitgesloten. In 2009 wordt samen met
de betrokken ministeries onderzocht of en zo ja, waneer er sprake kan zijn
van toepassing van single information en single audit op deze uitkeringen.
Deze laatste bepaling is neergelegd in het voorgestelde artikel 24a van de
Financiële-verhoudingswetVerantwoordingsinformatieUitgangspunt voor de verantwoordingsinformatie is de wettelijke taak/doelstelling
waarvoor de minister verantwoordelijk is. Deze taak/doelstelling leidt tot
een bepaalde informatiebehoefte van de minister voor het beheer van de specifieke
uitkering. Vanuit deze informatiebehoefte, die gekoppeld is aan de bevoorschotting
en afrekening per specifieke uitkering, wordt verantwoordingsinformatie aan
medeoverheden gevraagd. Daarnaast moet de minister zich in het jaarverslag
kunnen verantwoorden over de hoofddoelstellingen. Welke verantwoordingsinformatie
is vereist, is gebaseerd op de wet- en regelgeving per specifieke uitkering.
Deze informatiebehoefte dient voor het uitgangspunt van sturen op hoofdlijnen
relevant, maar wel zo beperkt mogelijk, te zijn.Verantwoordingsinformatie is dus de informatie per specifieke uitkering
die voor het departement noodzakelijk is voor het afleggen van verantwoording
over het beheer van deze specifieke uitkering en over het behalen van de hoofddoelstellingen.
De verantwoordelijkheid voor het beheer is vastgelegd in de artikelen
21, 22 en 26 van de Comptabiliteitswet 2001. Indien voldaan wordt aan een
van de volgende criteria is sprake van verantwoordingsinformatie:1. De gevraagde informatie heeft betrekking op de hoofddoelstelling van
een specifieke uitkering. Dit is de doelstelling die conform de methodiek
van Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording (VBTB) voortvloeit uit
de vragen «wat wil het Rijk bereiken» en «welke activiteiten
moet het Rijk daarvoor doen». Over deze doelstelling dient door de ministeries
via het jaarverslag aan de Tweede Kamer te worden gerapporteerd. De informatie
moet in kwantitatieve indicatoren zijn vertaald. Daarbij is het van belang
dat het Rijk deze indicatoren van alle (en niet een selectie van) uitvoerende
medeoverheden nodig heeft.2. De gevraagde informatie heeft betrekking op de informatie die noodzakelijk
is voor de financiële afrekening van de specifieke uitkering. De wet-
en regelgeving per specifieke uitkering moet bevatten of en zo ja, op welke
wijze, er sprake is of kan zijn van financiële afrekening. Onder de benodigde
informatie kan bijvoorbeeld de geleverde prestaties en de bestedingen worden
verstaan.3. De gevraagde informatie heeft betrekking op Europese verplichtingen.
Het Rijk streeft ernaar om de Europese verplichtingen te minimaliseren, maar
deze doelstelling is niet op korte termijn te realiseren.BeleidsinformatieBeleidsinformatie behoort niet tot de verantwoordingsinformatie en daarmee
is het geen onderdeel van single information en single audit. Vakdepartementen
dienen deze informatievoorziening zelf te organiseren. Niettemin is in dit
kader beleidsinformatie gedefinieerd; enerzijds om helderheid te verschaffen
in het onderscheid tussen beleids- en verantwoordingsinformatie en anderzijds
om ook voor beleidsinformatie het belang van sturen op hoofdlijnen weer te
geven. Beleidsinformatie is gedefinieerd als de informatie die noodzakelijk
is voor het evalueren van beleid of het ontwikkelen van nieuw beleid. De vakdepartementen
hoeven deze informatie niet jaarlijks of niet van elke uitvoerende medeoverheid
te ontvangen. Als verantwoordingsinformatie tevens voor beleidsontwikkeling
en -evaluatie wordt gebruikt, dan wordt deze informatie via de bijlage bij
de jaarrekening opgevraagd.Informatievoorziening: verantwoordelijkheid en procesDe gemeenteraden en provinciale staten zijn verantwoordelijk voor het
tijdig aanleveren van de informatie (jaarverslag, jaarrekening incl. bijlage
over specifieke uitkeringen en rapport van bevindingen) aan het Rijk. Tevens
is het hun verantwoordelijkheid om informatie aan te leveren, die betrouwbaar
en rechtmatig is. Deze informatie dient daarmee vanzelfsprekend ontdaan te
zijn van door de interne organisatie of accountant geconstateerde fouten.De informatie wordt door de colleges van gedeputeerde staten en de colleges
van burgemeester en wethouders jaarlijks, uiterlijk 15 juli volgend op
het verantwoordingsjaar, aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aangeleverd. Deze datum is gelijk aan de voorschriften voor de aanlevering
van de jaarstukken aan de toezichthouder van de gemeenten en provincies. De
datum is voor de vaststelling van de begroting van het Rijk voor het volgende
jaar, maar na het moment van de vaststelling van de jaarstukken van het Rijk.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk
voor het verzamelen van de verantwoordingsinformatie in de jaarstukken en
voor het onverwijld verstrekken van deze informatie aan de vakministers. In
paragraaf 6 is deze verantwoordelijkheid nader beschreven.AccountantscontroleHet uitgangspunt is, conform het kabinetsstandpunt Brinkman, de eigen
verantwoordelijkheid van de medeoverheden, ook voor de wijze waarop medebewindstaken
worden uitgevoerd. De reguliere jaarrekeningcontrole door de accountants van
gemeenten en provincies is daarmee in beginsel ook voldoende voor het Rijk.In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
en het Besluit accountantscontrole provincies en gemeenten (BAPG) zijn algemene
eisen aan de jaarrekeningcontrole opgenomen. De uitgangspunten zijn:– 1% goedkeuringstolerantie op jaarrekeningniveau. Dat wil
zeggen dat de accountant (met een betrouwbaarheid van 95%) beoordeelt
of er in de jaarrekening een fout groter of kleiner dan 1% van het
totaal van de lasten van de provincie of gemeente is opgenomen. Voor onzekerheden
in de controle geldt een goedkeuringstolerantie van 3% van het totaal
van de lasten van de provincie of gemeente.– de accountantsverklaring bevat twee onderdelen:– Rechtmatigheid: de financiële beheershandelingen zijn conform
wet- en regelgeving.– Getrouwheid: de financiële transacties zijn juist en volledig
weergegeven.De accountant is daarbij zelf verantwoordelijk voor de professionele weging
van de invulling van de controle van de (bijvoorbeeld steekproef of systeemgerichte
controle). In lijn met de reguliere accountantsrichtlijnen is het gebruikelijk
dat voorafgaand aan een jaarrekeningcontrole wordt gestart met een risicoanalyse
(mede gebaseerd op de beoordeling van de administratieve organisatie en interne
controle), waarbij ook aandacht zal zijn voor alle specifieke uitkeringen.
Daarbij kan de accountant gebruik maken van de bevindingen uit voorgaande
jaren. De uitkomsten van de risicoanalyse zijn voor de accountant richtinggevend
voor de controle-inspanning.Als uit de accountantscontrole van de jaarrekening negatieve bevindingen
naar voren komen inzake specifieke uitkeringen, dan beoordeelt de accountant
de invloed van deze bevindingen conform reguliere accountantsvoorschriften
op de financiële massa waarop de controle betrekking heeft. De aard van
de massa kan per gemeente en provincie verschillen. Voorbeelden van massa’s
zijn de jaarrekeningpost overdrachtsuitgaven, die op alle specifieke uitkeringen
betrekking heeft, en de totale lasten van één specifieke uitkering.De gevolgen van bevindingen die de 1%-goedkeuringstolerantiegrens
voor onrechtmatigheden of 3% voor onzekerheden overschrijden worden
door de accountant verwerkt in zijn accountantsverklaring. Bij iedere niet-goedkeurende
accountantsverklaring (verklaring met beperking, oordeelonthouding of afkeurende
verklaring) moet de accountant altijd de oorzaak, aard en omvang verplicht
melden in zijn accountantsverklaring. Tevens vindt een nadere uiteenzetting
plaats in het rapport van bevindingen.Specifieke controlevoorschriftenDe ministeriële verantwoordelijkheid betreft, zoals in de bestuurlijke
reactie is aangehaald, het beheer van de specifieke uitkeringen. Dit beheer
heeft op grond van de artikelen 21, 22 en 26 van de Comptabiliteitswet 2001
betrekking op de bevoorschotting door het Rijk en de financiële afrekening
met de medeoverheden. De minister is dus verantwoordelijk voor zijn eigen
beheershandelingen en niet voor de uitvoering door de medeoverheden zelf.Voor de bevoorschotting is geen controle door medeoverheden vereist, omdat
het Rijk zelf de controle moet uitvoeren. Het Rijk voert immers de beheershandeling
uit. De rechtmatigheideisen aan de financiële afrekening zijn per specifieke
uitkering verschillend. Deze eisen zijn opgenomen in de wet- en regelgeving
per specifieke uitkering. De toets aan de specifieke voorschriften is een
belangrijk onderdeel van de risicoanalyse en de vervolgwerkzaamheden. Zoals
in de paragraaf «kabinetsstandpunt over specifieke uitkeringen»
is aangegeven wordt in de komende jaren de sturingsfilosofie van specifieke
uitkeringen – indien nodig – gewijzigd om daarmee te voldoen aan
het uitgangspunt van sturen op hoofdlijnen. Indien de eisen betrekking hebben
op de financiële afrekening met het Rijk, dan behoren deze eisen tot
de accountantscontrole van de jaarrekening van de medeoverheden. Voor afrekening
op basis van prestatieafspraken geldt daarbij dat – tenzij de specifieke
wet- en regelgeving anders voorschrijft – de accountant van de medeoverheden
in ieder geval de deugdelijke totstandkoming en de juistheid van de in de
bijlage opgenomen informatie controleert».Voor de informatie in de bijlage die niet van invloed is op de financiële
afrekening (informatie over hoofddoelstellingen in het jaarverslag van een
departement) wordt in een aantal gevallen de deugdelijke totstandkoming beoordeeld.
Dit betekent dat de accountant beoordeelt dat de informatie op betrouwbare
en rechtmatige wijze wordt geregistreerd of door een deskundige wordt onderzocht.
De juistheid van de informatie hoeft de accountant niet vast te stellen.In sommige gevallen is in de wet- en regelgeving sprake van eenmalige
financiële afrekening na afloop van de uitvoering van een specifieke
uitkering, waarbij die uitvoering meerdere jaren duurt. Het moment van controle –
jaarlijks of na afloop van de doorlooptijd van de specifieke uitkering –
door de accountant van deze specifieke uitkeringen is afhankelijk van de wet-
en regelgeving over die specifieke uitkeringen. Tot de jaarrekeningcontrole
behoort in ieder geval de controle van de rechtmatigheid van de in de jaarrekening
opgenomen bedragen over deze specifieke uitkeringen. De financiële afrekening
kan dan na afloop van de specifieke uitkering plaatsvinden op basis van de
jaarlijks ontvangen jaarstukken.Controlevoorschriften voor de controle van specifieke
uitkeringenDe accountants van de gemeentes en provincies dienen bij initiële
risicoanalyse voor de reguliere jaarrekeningcontrole aandacht te besteden
aan alle specifieke uitkeringen. Als de accountant op basis van zijn professionele
beoordeling concludeert dat er sprake is van een bijzonder risico, zal hij
hier bij de verdere inrichting van de accountantscontrole rekening moeten
houden. Specifieke uitkeringen die in het verantwoordingsjaar omvangrijker
zijn dan € 100 000 vindt het Rijk dermate materieel dat de
accountant hierbij altijd een deelwaarneming uit dient te voeren. Deze voorwaarde
is opgenomen in artikel 3a van het Besluit accountantscontrole provincies
en gemeenten. Waar de accountant heeft vastgesteld dat er een toereikende
administratieve organisatie en interne controle is, zal deze deelwaarneming
gericht zijn op het bestaan en de werking van de administratieve organisatie
en interne controle. De nadere invulling van de deelwaarneming (omvang en
doel) is afhankelijk van de uitkomsten van de initiële risicoanalyse,
en zal dus per gemeente en provincie verschillen. De accountant dient de financiële
omvang van een eventuele onrechtmatigheid of onzekerheid te bepalen. Door
deze bepaling wordt tevens tegemoet gekomen aan de informatiebehoefte van
de Algemene Rekenkamer voor de oordeelsvorming per begrotingsartikel van het
Rijk.Controlevoorschriften door Europese eisenDoor Europese voorschriften dienen soms aanvullende controlewerkzaamheden
door medeoverheden worden verricht. Deze eisen dienen in de wet- en regelgeving
per specifieke uitkering te zijn opgenomen. Er zijn dus geen generieke controlevoorschriften.
Het kabinet heeft op zich genomen om te streven naar vermindering van het
aantal Europese voorschriften en de invoering van single audit.RapporteringtolerantieIn het verslag van bevindingen van de accountant van de medeoverheid bij
de jaarrekening wordt per specifieke uitkering gerapporteerd over het totaal
van fouten en onzekerheden, die van invloed (kunnen) zijn op de financiële
afrekening met het Rijk. Fouten of onzekerheden zijn daarbij, zoals in de
paragraaf accountantscontrole beschreven, gerelateerd aan de financiële
massa waarop de fouten of onzekerheden betrekking hebben. Het gaat hierbij
om incidentele fouten en onzekerheden die de rapporteringtolerantie overschrijden
en van de overige fouten het betrokken totaal.Niet alle geconstateerde fouten en onzekerheden hoeven in het rapport
van bevindingen te worden opgenomen, omdat geringe fouten en onzekerheden
niet relevant zijn voor de ministeriële verantwoordelijkheid voor het
beheer van de specifieke uitkeringen. Wel is de rapporteringtolerantie strikter
dan de goedkeuringtolerantie voor de reguliere jaarrekeningcontrole om de
ministeries voldoende inzicht te geven in relevante bevindingen over het beheer
van de specifieke uitkeringen ten behoeve van de financiële afrekening
met de medeoverheden. Voor de financiële afrekening gelden, zoals in
de paragraaf specifieke voorschriften verwoord, de eisen in de wet- en regelgeving
per specifieke uitkering.De rapporteringtolerantie is gebaseerd op de lasten van de specifieke
uitkering in het verantwoordingsjaar of, bij meerjarige financiële afrekening
uitgaande van prestatieafspraken, gebaseerd op het totale voorschot per specifieke
uitkering. Er zijn in het vierde lid van artikel 5 van het Besluit accountantscontrole
provincies en gemeenten ondergrenzen bepaald om te voorkomen dat bij (zeer)
geringe of juist bij (zeer) omvangrijke financiële specifieke uitkeringen
geringe bevindingen moeten worden gerapporteerd. Deze rapporteringtolerantie
is:– € 10 000 indien de lasten kleiner dan of gelijk
aan € 100 000 zijn;– 10% indien de lasten groter dan € 100 000
en kleiner dan of gelijk aan € 1 000 000 zijn;– € 100 000 indien de lasten groter dan € 1 000 000
zijn.Als uit de accountantscontrole (inclusief extrapolatie e.d.) bij de jaarrekening
van een medeoverheid geen bevindingen boven de rapporteringgrens naar voren
komen inzake specifieke uitkeringen, dan hoeft de accountant daarover dus
niet te rapporteren.ControleprotocollenZoals in het kabinetsstandpunt al is aangegeven komen de controleprotocollen
per specifieke uitkering te vervallen. De combinatie van het besluit accountantscontrole
provincies en gemeenten en de wet- en regelgeving per specifieke uitkering
bevatten de benodigde controlevoorschriften.Borging kwaliteit accountantscontrole/reviewEr zal sprake zijn van single review. Dat wil zeggen dat de auditdiensten
van de departementen een gezamenlijke review uitvoeren, zodat de review zo
effectief en efficiënt mogelijk wordt uitgevoerd. De single review past
bij single information en single audit, omdat door de invoering
van single information en single audit voor de specifieke uitkeringen door
alle departementen wordt gesteund op de jaarrekeningcontrole per gemeente
en provincie.Over de nieuwe aanpak – zowel organisatorisch als inhoudelijk –
van de review zijn door het Interdepartementaal Overleg Departementale Audit
Diensten (IODAD) in afstemming met het NIVRA nadere afspraken gemaakt. Deze
afspraken worden vastgelegd in het Handboek auditing rijksoverheid. Voor de
inhoudelijke kant van de review is het uitgangspunt dat als de controleaanpak
door de accountants van de medeoverheden voldoet aan de eisen die vastgelegd
zijn in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten en
het Besluit accountantscontrole provincies en gemeenten, de review beperkt
zal zijn. Uit deze review moet dan blijken dat de controle conform deze eisen
is uitgevoerd.5. Specifieke uitkeringen van meerdere departementen
of met meerjarige verantwoordingDe in de Comptabiliteitswet 2001 voorziene controle- en verantwoordingstructuur
met betrekking tot de uitvoering van de Rijksbegroting, inhoudende een jaarlijkse
beleidsmatige en financiële verantwoording aan de hand van de (departementale)
jaarverslagen (artikelen 51, 54 en 66 van de Comptabiliteitswet 2001), blijkt
op gespannen voet te staan met de controle- en verantwoordingsarrangementen
die worden geregeld bij interbestuurlijke beleidsuitbesteding, bijvoorbeeld
via specifieke uitkeringen.Bij specifieke uitkeringen is het namelijk in toenemende mate gebruik
om de decentrale overheden zich niet jaarlijks over de rechtmatige en doelmatige
besteding van de specifieke uitkeringen tegenover de beleidsverantwoordelijke
minister te laten verantwoorden, maar meerjaarlijks, bijvoorbeeld na afloop
van het project waarvoor de specifieke uitkering is verstrekt. In dergelijke
situaties is het niet altijd mogelijk dat de minister zich tegenover de Staten-Generaal
jaarlijks verantwoordt over de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de besteding
van de betrokken specifieke uitkering. Tevens bestaat in toenemende mate een
specifieke uitkering uit middelen van verschillende departementale begrotingen,
die gebundeld aan medeoverheden worden toegekend. De gedachte hierachter is
dat de decentrale overheden op die wijze meer maatwerk kunnen leveren door
in te spelen op specifieke lokale problemen en daardoor slagvaardiger kunnen
opereren, dat wil zeggen: het beleid kunnen aanpassen zodra de omstandigheden
dat vragen. Eén van de ministers krijgt bij de uitvoering van dergelijke
specifieke uitkeringen meestal een eerste verantwoordelijkheid. De betaling
(bevoorschotting) van de gehele uitkering loopt dan ook meestal via zijn departement.
Het is bij die uitkeringen daarom doelmatiger dat de eerstverantwoordelijke
minister zich tegenover de Staten-Generaal over het beleid en over de rechtmatige
en doelmatige besteding van het geld verantwoordt, dan dat elke betrokken
minister dat afzonderlijk voor zijn aandeel in de gebundelde specifieke uitkering
doet.In de Comptabiliteitswet 2001 wordt om de voorgaande flexibiliteit en
de vermindering van de bureaucratische drukte te realiseren een vijfde en
zesde lid toegevoegd aan artikel 54 en een nieuw artikel 55a opgenomen.6. Informatievoorziening van medeoverheden aan het
RijkHet tijdig verstrekken van adequate informatie door medeoverheden aan
de Fv-beheerders is van groot belang om de verantwoordelijkheden van het Rijk
uit te kunnen oefenen. Voor de Fv-beheerders betreffen dit onder meer de informatie
over specifieke uitkeringen, zoals verwoord in paragraaf 4,
en het overzicht Informatie voor derden, zoals in deze paragraaf toegelicht.
Om er zorg voor te dragen dat de informatie conform de eisen door de medeoverheden
wordt verstrekt, kan door de Fv-beheerders een complex van maatregelen worden
ingezet. Deze maatregelen zijn in deze paragraaf per type beschreven.Informatievoorziening single information en single auditDe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk
voor het verzamelen van de adequate verantwoordingsinformatie over specifieke
uitkeringen in het kader van single information en single audit. Dat dient
hij onverwijldte doen, omdat de informatie voor
de vakministeries noodzakelijk is voor een adequate verwerking in de jaarstukken
van het vakdepartement én eventueel voor de vaststelling van het budget
voor de specifieke uitkering voor het volgende jaar. In de vervolgcirculaire
single information en single audit van december 2006 is het begrip adequate
informatie nader uitgewerkt. Vakministeries blijven echter verantwoordelijk
voor de inhoudelijke vaststelling van de specifieke uitkering.Na de inwerkingtreding van de wijziging van het Besluit financiële
verhouding 2001 (Stb. 2006, 328) dat voorziet in introductie van single-information
en single-audit voor een beperkt aantal specifieke uitkeringen, is in het
financieel bestuurlijke overleg in het najaar van 2006 tussen de Fv-beheerders
en VNG en IPO gesproken over de maatregelen die de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties kan treffen om zijn verantwoordelijkheden uit
te oefenen. Daarbij is het vertrouwen uitgesproken in de tijdige en adequate
aanlevering van de benodigde informatie. De verwachting is dat het merendeel,
gezien de aansluiting op de jaarcyclus en de geringe verantwoordings- en controlebelasting,
kan voldoen aan de gestelde eisen. Ondanks deze verwachting past het, in lijn
met het kabinetsstandpunt naar aanleiding van het rapport «Je gaat er
over of niet» van de gemengde commissie Bestuurlijke coördinatie
onder leiding van De Grave (kamerstukken 2004/05, 29 362, nr. 49), wel
dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zorg draagt
voor voldoende faciliteiten en dat de minister indien nodig passende maatregelen,
zoals opgenomen in artikel 17b van de Financiële-verhoudingswet, kan
nemen. Het complex van maatregelen is hieronder toegelicht.Tot de rijksfaciliteiten zullen, voor zover relevant, een elektronische
helpdesk, regiobijeenkomsten, informatie op internet en circulaires behoren.
Ondanks deze faciliteiten en het belang dat besturen van medeoverheden hechten
aan adequate jaarstukken kan het voorkomen dat een medeoverheid de gevraagde
informatie niet tijdig of niet adequaat aanlevert of kan aanleveren aan Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. In een dergelijk geval kan de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties een aantal maatregelen treffen.Een medeoverheid die vaststelt dat ondanks veel inzet de eisen van plausibiliteit
en tijdigheid niet haalbaar zijn, kan in het geval van overmacht bij de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zo vroeg mogelijk, maar in ieder
geval voor 1 juli, schriftelijk om uitstel van aanlevering van de jaarstukken
verzoeken. Dit verzoek moet met redenen zijn omkleed. Dat houdt in dat het
probleem, de ingezette en in te zetten maatregelen uiteengezet moeten worden.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties besluit, voor zover
relevant in overleg met de vakdepartementen, binnen twee weken over het verzoek
tot uitstel. Hij stelt de medeoverheid schriftelijk op de hoogte over zijn
besluit en de gevolgen voor de aanlevering van de jaarstukken, zoals het moment
van aanlevering of afwijkende aanlevering.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal de medeoverheden
van wie voor 1 juni nog geen verantwoordingsinformatie over de besteding
van specifieke uitkeringen is ontvangen een «attenderingsbrief»
sturen. Als daar aanleiding toe is, en dat nog niet gebeurd mocht zijn, kunnen
ze dan alsnog, voor 1 juli, een verzoek tot uitstel indienen.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal na ontvangst
van de verantwoordingsinformatie binnen twee weken aan de betrokken medeoverheid
schriftelijk melden of de informatie op de juiste wijze is verstrekt.In lijn met het vertrouwen dat past bij single information en single audit
zal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties via internet
bekend maken welke medeoverheden tijdig en op correcte wijze de jaarstukken
hebben aangeleverd. Deze bekendmaking is tevens bedoeld om het onderlinge
contact tussen medeoverheden over good practices te stimuleren.Als een college van gedeputeerde staten of een college van burgemeester
en wethouders waaraan geen uitstel is verleend zoals boven bedoeld, de verantwoordingsinformatie
niet op tijd of op 15 juli nog niet op de juiste wijze heeft verstrekt,
kunnen de FV-beheerders op grond van artikel 17b Financiële verhoudingswet
besluiten de betalingen van voorschotten op de algemene uitkering aan de desbetreffende
provincie of gemeente gedurende ten hoogste zesentwintig weken geheel of gedeeltelijk
op te schorten. Van die bevoegdheid zal, indien geen uitstel is verleend,
gebruik worden gemaakt als na tien werkdagen vanaf 15 juli de jaarstukken
nog niet op correcte wijze zijn ontvangen. Indien na de periode van opschorting
nog geen of niet op correcte wijze informatie is ontvangen dan wordt dit medegedeeld
aan de minister wie het aangaat. Deze minister kan deze mededeling betrekken
bij zijn beslissing tot vaststelling van de betreffende specifieke uitkeringen.
Deze bevoegdheid geldt tevens voor het overzicht Informatie voor derden. Dit
wordt aan het einde van deze paragraaf nader toegelicht.Informatievoorziening overzicht Informatie voor derdenHet overzicht Informatie voor derden wordt opgesteld in het kader van
onder meer het onderhoud van het gemeente- en provinciefonds, het inzicht
in de ontwikkeling van de eigen inkomsten (ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties), het inzicht in het EMU-saldo (ministerie van Financiën),
de informatievoorziening aan de Europese Unie (door CBS), het monitoren van
beleid (vakministeries, ontvangen de informatie via de Minister van BZK) en
de beoordeling of de begroting en jaarrekening sluiten (door de toezichthouders).
Gemeenten en provincies dienen jaarlijks de begrotingsgegevens voor 15 november
en per kwartaal (één maand na afloop van een kwartaal) en per
jaar de rekeninggegevens voor 15 juli via het overzicht Informatie voor
derden aan te leveren. De begroting- en jaargegevens dienen tot op heden zowel
aan de toezichthouders, zijnde het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
en de provincies, als CBS te worden aangeleverd. De kwartaalgegevens alleen
aan het CBS.De toezichthouders dienen in de huidige situatie de informatie op kwaliteit
(artikelen 190, derde en vierde lid, Provinciewet en 186, derde en vierde
lid, Gemeentewet) te beoordelen. Als de informatie te laat komt of de kwaliteit
te kort schiet kunnen zij een aanwijzing geven en, als dat niet werkt, op
kosten van de betreffende medeoverheid de informatie zelf op orde brengen.
In de praktijk wordt de toets op tijdigheid en kwaliteit met name
uitgevoerd door het CBS. Bij circulaire van 5 september 2003 (FO2003/76 714)
is aangegeven op welke manier die toets wordt uitgevoerd.Het toezichtarrangement voor het overzicht Informatie voor derden inclusief
de procedure van aanlevering en toetsing wordt met dit wetsvoorstel herzien.
In het kader van het beperken van het aantal onnodige bestuurslagen –
meerdere bestuurslagen konden maatregelen treffen en vooral de Fv-beheerders
hebben belang bij de correcte en tijdige aanlevering van het overzicht –
worden nu alleen de Fv-beheerders verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen.
Ook dienen de overzichten Informatie van derden alleen nog aan het CBS te
worden aangeleverd en voert alleen CBS de tijdigheidtoetsen en toetsen op
correcte aanlevering uit. Het CBS draagt zorg voor het verstrekken van de
relevante informatie aan andere belanghebbenden. In de volgende alinea’s
is het handhavingsbeleid nader uiteengezet.Het Rijk biedt faciliteiten om de tijdige en correcte aanlevering van
het overzicht Informatie voor derden te realiseren. Tot deze faciliteiten
behoren, voor zover relevant, een helpdesk, regiobijeenkomsten, informatie
op internet en circulaires. Bovendien kunnen medeoverheden vóóraf
via internet de uitkomst van de toets door het CBS vaststellen.Een medeoverheid die vaststelt dat ondanks veel inzet de eisen van correcte
aanlevering en tijdigheid niet haalbaar zijn, kan bij de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zo vroeg mogelijk, maar in ieder geval een maand
voor het indienen van een overzicht Informatie voor derden, schriftelijk om
uitstel van aanlevering verzoeken. Dit verzoek moet met redenen zijn omkleed.
Dat houdt in dat het probleem, de ingezette en in te zetten maatregelen uiteengezet
moeten worden. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties besluit,
voor zover relevant in overleg met de vakdepartementen, binnen twee weken
over het verzoek tot uitstel. Hij stelt de medeoverheid schriftelijk op de
hoogte over zijn besluit en de gevolgen voor de aanlevering van het overzicht
Informatie voor derden, zoals het moment van aanlevering of afwijkende aanlevering.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal na ontvangst
van de verantwoordingsinformatie steeds binnen twee werkweken aan de betrokken
medeoverheid schriftelijk melden of de informatie op de juiste wijze is verstrekt.Als gedeputeerde staten of een college van burgemeester en wethouders
waaraan geen uitstel is verleend zoals boven bedoeld, de informatie voor derden
niet op tijd of niet op de juiste wijze hebben verstrekt, geeft de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een aanwijzing om zulks alsnog
te doen. Indien het verstrekken van de aanwijzing niet binnen een maand tot
het gewenste resultaat leidt, dan kunnen de FV-beheerders besluiten om de
betalingen van voorschotten op de algemene uitkering aan de betreffende provincie
of gemeente gedurende ten hoogste zesentwintig weken geheel of gedeeltelijk
op te schorten. Indien na de periode van opschorting nog geen of niet op correcte
wijze informatie is ontvangen dan wordt dit medegedeeld aan de minister wie
het aangaat. Deze minister kan deze mededeling betrekken bij zijn beslissing
inzake te nemen maatregelen. In de Provinciewet en de Gemeentewet wordt in
dit voorstel de bepaling in artikel 17b van de Financiële-verhoudingswet
over de bevoegdheid inzake het opschorten van de algemene uitkering van overeenkomstige
toepassing verklaard ten aanzien van het overzicht Informatie voor derden.In tegenstelling tot de informatie over specifieke uitkeringen (single
information en single audit) maakt het overzicht Informatie van derden voor
de rekeningcijfers geen onderdeel uit van de reguliere jaarrekeningcyclus.
Daarom is het geven van een aanwijzing een passende tussenmaatregel.Opschorten bevoorschotting algemene uitkeringVoor beide informatievormen wordt met dit wetsvoorstel het opschorten
van de bevoorschotting van de algemene uitkering als mogelijke maatregel ingevoerd.
In beide gevallen is namelijk geconstateerd dat de bestaande bevoegdheden,
zijnde overleg en taakverwaarlozing, niet adequaat zijn.De aard van de maatregel en de keuze van het moment waarop die kan worden
ingezet, past bij het uitgangspunt van eigen verantwoordelijkheid en vertrouwen
in de medeoverheden, zoals verwoord in het Coalitieakkoord. De medeoverheden
dienen zelf – en niet door ingrijpen van het Rijk – de interne
organisatie op orde te (kunnen) brengen, zodat alsnog kan en zal worden voldaan
aan de gestelde eisen inzake het aanleveren van informatie aan de Fv-beheerders.
De maatregel heeft betrekking op het kunnen uitoefenen van de verantwoordelijkheid
van Fv-beheerders. Daarom wordt uitgegaan van de algemene uitkering.De omvang van de opschorting zal evenredig met de ernst van de tekortkoming
zijn. Onder een tekortkoming verstaan wij het ontbreken of niet juist aanleveren
van één van de jaarstukken. De criteria voor mate van opschorting
worden nader uitgewerkt in een algemene maatregel van bestuur, waarbij de
relevantie van het betreffende jaarstuk voor de financiële vaststelling
door het departement een belangrijk uitgangspunt is. De opschorting van een
deel of de gehele algemene uitkering loopt door tot het moment van aanlevering
van de gevraagde informatie conform de gestelde eisen, maar duurt in ieder
geval niet langer dan zesentwintig weken. Van de opschorting wordt de desbetreffende
gemeente of provincie schriftelijk op de hoogte gesteld door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De gemeente of provincie kan in
het geval van bijzondere omstandigheden, zijnde overmacht, schriftelijk verzoeken
om het ongedaan maken van de opschorting. De Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties besluit, voor zover relevant in overleg met de vakdepartementen,
binnen twee weken over het verzoek tot ongedaan maken. Indien het verzoek
wordt gehonoreerd, dan wordt in dat besluit een uiterlijke termijn voor het
alsnog aanleveren van de informatie opgenomen. Indien niet aan die termijn
wordt voldaan, dan zal de opschorting worden hervat. De totale lengte van
de termijn van opschorting zal niet meer dan 26 weken bedragen.Na aanlevering van de gevraagde informatie wordt het opgeschorte voorschot
respectievelijk worden de opgeschorte voorschotten bij de volgende reguliere
bevoorschotting van de algemene uitkering alsnog verstrekt. Het nadeel blijft
voor een gemeente of provincie beperkt tot een rentenadeel. Bij algemene maatregel
van bestuur zal de wijze en omvang van het opschorten van de algemene uitkering
per vorm van informatie van medeoverheden nader uitgewerkt worden. In het
geval van een gemeenschappelijke regeling wordt de algemene uitkering van
de deelnemende provincies of gemeenten daaraan naar rato van hun aandeel in
de regeling opgeschort.7. Totstandkoming van deze wetAlle partijen, of een afvaardiging daarvan, die direct belang hebben bij
de invoering van single information en single audit zijn nauw betrokken geweest
bij de uitwerking en invoering van dit principe. Deze partijen zijn de
Algemene Rekenkamer, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal
overleg (IPO), het Centraal bureau voor Statistiek (CBS) en het Koninklijk
Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA).Ook over de andere aspecten van de wet, zoals definitie specifieke uitkering
en integratie-uitkering, heeft overleg met belanghebbenden, zoals Algemene
Rekenkamer, VNG en IPO plaatsgevonden.8. AdviezenAdvies VNG1De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) staat positief tegenover
de voorgestelde wijzigingen. Met de decentralisatie-uitkering komt de decentralisatie-impuls,
zoals verwoord in het regeerakkoord, binnen handbereik. Het verwezenlijken
van single information en single audit is een mijlpaal in het terugdringen
van ongewenste bureaucratie. Ook de verzameluitkering draagt aan deze laatste
doelstelling bij, aldus de VNG.De VNG stelt voor om de decentralisatie-uitkering en integratie-uitkering
onder één noemer, de decentralisatie-uitkering, te plaatsen.
VNG acht het wenselijk het grensbedrag voor de verzameluitkering in de Financiële-verhoudingswet
vast te leggen. Verder is VNG voorstander van het verbreden van de voorwaarden
aan beleidsinformatie voor verzameluitkeringen tot alle specifieke uitkeringen.
VNG acht de sanctie van het opschorten van de algemene uitkering bij niet
tijdige en niet juiste aanlevering van verantwoordingsinformatie aan de Fv-beheerders
buitenproportioneel en niet aansluiten bij hetgeen gebruikelijk is tussen
Rijk en medeoverheden. VNG begrijpt wel de noodzaak voor een sanctiebeleid
en stelt voor om aan te sluiten bij de gangbare sanctiemiddelen zoals aanwijzing
of onder preventief toezicht stellen. VNG stelt dat single audit onvoldoende
is verankerd in het wetsvoorstel. VNG stelt voor om single information en
single audit tussen medeoverheden ook wettelijk te verankeren. Verder constateert
VNG enkele knelpunten naar aanleiding van het eerste jaar van single information
en single audit, zijnde de diversiteit in de definitie van het begrip besteed
bedrag door het Rijk en de aparte bijlage bij de jaarrekening voor de specifieke
uitkering Stadseconomie. Ten slotte stelt VNG voor om de lasten inzake het
overzicht Informatie voor derden te verminderen.Advies IPO1Het Interprovinciaal overleg (IPO) kan zich op hoofdlijnen vinden in het
wetsvoorstel. Het IPC kan zich door de vergroting van de beleids- en bestedingsvrijheid
en vermindering van de bureaucratie geheel vinden in de introductie van de
decentralisatie-uitkering. Het IPO heeft ambivalente gevoelens over de introductie
van de verzameluitkering; enerzijds een beperking van de verantwoordingslast,
maar anderzijds blijven sectorale potjes per departement bestaan. IPO vindt
de wettelijke verankering van single information en single audit een goede
ontwikkeling. IPO kan zich echter niet vinden in het geheel of gedeeltelijk
opschorten van de algemene uitkering, als onderdeel van het sanctiebeleid.
Het IPO stelt voor om de sanctie in de sfeer van de specifieke uitkering te
zoeken.Advies RFv1De Raad voor de Financiële verhoudingen (RFv) waardeert de inspanningen
en aandacht om te komen tot voortdurende vermindering van administratieve
lasten en specifieke uitkeringen zeer. Verder beschouwt de RFv de invoering
van single information en single audit als een verbetering ten opzichte van
de oude situatie. De RFv erkent dat de instelling van een verzameluitkering
gepaard gaat met duidelijke efficiëntievoordelen.De RFv heeft grote bezwaren tegen de introductie van de decentralisatie-uitkering,
omdat toevoeging aan de algemene uitkering de voorkeur verdient. De RFv is
van mening dat een termijn moet worden gesteld waarop overheveling van uitkeringen
aan de algemene uitkering aan de orde is of na vier jaar moet worden geëvalueerd
of een overheveling in de rede ligt. De RFv vreest ten aanzien van de verzameluitkering
dat een verschuiving van de vermindering van de verantwoordingslasten naar
de aanvraag van de verzameluitkering plaatsvindt. De RFv staat kritisch tegenover
het opschorten van de algemene uitkering, als onderdeel van het sanctiebeleid
inzake de informatievoorziening aan Fv-beheerders. De RFv stelt voor om gebruik
te maken van de bestaande bestuurlijke oplossingen, zoals het onder preventief
toezicht stellen van de in gebreke gebleven medeoverheden. Indien de opschortingmogelijkheid
onderdeel blijft van het wetsvoorstel, dan adviseert de RFv een overgangsprocedure
voor. De RFv vraagt aandacht voor de grote administratieve lasten die het
aanleveren van Iv3 gegevens voor gemeenten met zich mee brengt. De RFv geeft
mee dat de consequenties van de verzameluitkering en single information en
single audit voor de administratieve organisatie van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties niet moet worden onderschat.Advies Algemene RekenkamerDe Algemene Rekenkamer vindt de voorstellen passen binnen de doelstelling
van het kabinet om de bestuurlijke drukte te verminderen en de administratieve
lasten te verminderen. De Algemene Rekenkamer ziet als meest voor de hand
liggende oplossing om specifieke uitkeringen over te hevelen naar de algemene
uitkering. Verder onderschrijft de Algemene Rekenkamer de wenselijkheid van
single information en single audit.De Algemene Rekenkamer wijst in haar advies op de consequentie van het
wetsvoorstel, namelijk dat het parlement minder (gecontroleerde) informatie
ontvangt indien meerjarige verantwoording van toepassing is en/of één
minister verantwoordelijk is voor een interdepartementale specifieke uitkering
en/of sprake is van een verzameluitkering. De Algemene Rekenkamer is van mening
dat de aanpassing van de Comptabiliteitswet te ruim is verwoord en heeft een
alternatief voorstel bij het advies gevoegd. Verder vraagt de Algemene Rekenkamer
om de werking van de verzameluitkering op enkele punten te verduidelijken.
Ten slotte stelt de Algemene Rekenkamer dat de vertaling van de juridische
verankering van single information en single audit in de nota verwachtingen
accountantscontrole (onderdeel van de Circulaire SiSa van het ministerie van
BZK d.d. 12 oktober 2006, kenmerk 2006-0000322658) op enkele punten onduidelijk
is.Reactie op adviezenDe positieve adviezen van de VNG, IPO, RFv en Algemene Rekenkamer over
de invoering van instrumenten ter realisatie van doelstellingen uit het regeerakkoord
zijn ter harte genomen. De Algemene Rekenkamer constateert terecht dat een
bijbehorend gevolg van minder bestuurlijke drukte en minder administratieve
lasten is dat het parlement minder structurele informatie over de uitvoering
van rijksbeleid door medeoverheden ontvangt. Tevens is – na overleg
met het IPO – het advies overgenomen om single information en single
audit tussen medeoverheden in de wet te verankeren. Verder is op advies van
de Algemene Rekenkamer de aanpassing van de Comptabiliteitswet nader gepreciseerd.
De adviezen van VNG en RFv inzake een verdere verbreding van de lastenverlichting
door vermindering van de aanvraag- en beleidsinformatie wordt meegenomen in
de verdere uitwerking van het regeerakkoord en bestuursakkoord. De toelichtende
nota over verwachtingen accountantscontrole is verduidelijkt naar aanleiding
van de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde – voor
het Rijk onvoorziene – onduidelijkheden. De door VNG geconstateerde
knelpunten inzake single information en single audit wordt uiterlijk 2008
in de verdere ontwikkeling van dit principe betrokken. Per saldo zal door
de implementatie van single information en single audit en andere aspecten
uit het wetsvoorstel rijksbreed een flinke besparing worden gerealiseerd.
In de uitwerking van de taakstellingopdracht voor het Rijk zal daarbij aandacht
zijn voor de uitvoering van rijksbrede werkzaamheden door mijn ministerie.Verder is een aantal aspecten in de tekst verduidelijkt, bijvoorbeeld
waar het gaat om de verzameluitkering, zoals de Algemene Rekenkamer aangaf.
Nadrukkelijker is aangegeven dat een generieke verdeling van bijdragen in
de algemene fondsen de voorkeur heeft. Jaarlijks zal worden besloten of decentralisatie-uitkeringen
kunnen worden opgenomen in de algemene uitkeringen. De regering deelt de mening
van VNG dat single audit voldoende moet zijn geborgd. Deze borging is neergelegd
in het voorstel voor artikel 17a, eerste lid, onderdeel b, van de Financiële-verhoudingswet.
Er wordt geen gevolg gegeven aan de adviezen van VNG, IPO en RFv om de opschorting
van de algemene uitkering geen onderdeel te laten zijn van het sanctiebeleid
voor de informatievoorziening van medeoverheden aan Fv-beheerders. Het instrument
van het gedeeltelijk of geheel opschorten van de algemene uitkering behoort
namelijk tot het slotstuk van een complex van – ook positieve –
maatregelen en rijksfaciliteiten. Andere instrumenten zijn overwogen, maar
deze instrumenten passen niet bij de verantwoordelijkheid van de Fv-beheerders
(opschorten van een specifieke uitkering) of zijn niet op korte termijn effectief
toe te passen en tevens niet passend bij de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het Rijk en medeoverheden (op kosten van medeoverheden maatregelen
treffen in de huishouding van die medeoverheid) of niet inzetbaar voor de
informatievoorziening aan het Rijk (preventief toezicht). Tevens acht ik een
overgangsprocedure, zoals geadviseerd door de RFv, niet nodig, omdat de medeoverheden
op het moment van de invoering van dit instrument reeds twee jaren uitvoering
geven aan het principe van single information en single audit. Ik constateer
dat de kwaliteit van het overzicht Informatie voor derden nog onvoldoende
is om de aanlevering van dit overzicht minder frequent of slechts door een
selectie van medeoverheden te laten plaatsvinden.9. Invoering9.1 Invoering bij besluitMet het besluit van 4 juli 2006 (Stb. 2006, 328) is voor het begrotingsjaar
2006 voor een deel van de specifieke uitkeringen het principe van single information
en single audit al ingevoerd. Deze wijziging is al ingevoerd om de algemene
uitgangspunten al te kunnen toepassen op nieuwe specifieke uitkeringen. Bovendien
wordt, voor invoering van single information en single audit ingaande het
verantwoordingsjaar 2006 op korte termijn een vermindering van de verantwoordingsbureaucratie
gerealiseerd.9.2 Invoering bij deze wetVoor de andere specifieke uitkeringen (looptijd minimaal t/m 2007) geldt
dat de aanpassing aan single information en single audit zo spoedig mogelijk,
bij voorkeur voor het eerst ten aanzien van de verantwoording en controle
over het begrotingsjaar 2007, zal worden ingevoerd. In een aantal gevallen
is een wetswijziging nodig. Daartoe dient dit wetsvoorstel.Voor alle nieuwe specifieke uitkeringen geldt dat met ingang van de datum
van invoering voldaan moet worden aan het principe van single information
en single audit.ArtikelsgewijsArtikel IOnderdelen B en CDeze bepalingen hebben betrekking op het feit dat in het provinciefonds
en gemeentefonds naast de algemene uitkering, de integratie-uitkering en een
decentralisatie-uitkering wordt opgenomen. Dat is toegelicht in paragraaf 2
van het algemeen deel van deze toelichting.Onderdeel DDe definitie van specifieke uitkeringen is toegelicht in paragraaf 3.1
van het algemeen deel van deze toelichting. Tevens voorziet dit artikel in
een definitie van de zogenaamde verzameluitkering.Onderdeel EDe zinsnede «uit ’s Rijks kas» is overbodig geworden
als gevolg van het opnemen van een definitie van het begrip specifieke uitkering.Onderdeel FHet voorgestelde artikel 16a voorziet in een nadere regeling van de verzameluitkering.
Daarop wordt nader ingegaan in paragraaf 3.2 van deze memorie.Onderdeel GHet nieuwe artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet vormt het
centrale onderdeel van dit wetsvoorstel. Daarmee wordt het principe van single
information en single audit vastgelegd in de Financiële-verhoudingswet.
Kortheidshalve zij verwezen naar het algemeen deel van deze memorie.Het nieuwe artikel 17b van de Financiële-verhoudingswet is toegelicht
in paragraaf 6, over de inzet van het Rijk ingeval niet tijdig of niet
op correcte wijze aan de verantwoordingsvoorschriften wordt voldaan.Onderdeel HDe rol van de fondsbeheerders is toegelicht in paragraaf 3.2 van
het algemeen deel van deze toelichting.Onderdeel IAan artikel 19 worden twee leden toegevoegd die betrekking hebben op het
vragen van beleidsinformatie over de beleidsthema’s waarvoor bedragen
zijn opgenomen in een verzameluitkering. Zie verder paragraaf 3.2 van
het algemeen deel van deze memorie.Onderdeel JHet overzicht specifieke uitkeringen zoals dat tot dusverre op grond van
artikel 20 van de Financiële-verhoudingswet wordt gepubliceerd, verandert
van karakter en krijgt in verband daarmee een andere naam: onderhoudsrapport
specifieke uitkeringen. Dit naar analogie van de periodieke onderhoudsrapporten
over het gemeentefonds en over het provinciefonds, die onderdeel uitmaken
van de toelichting op de begrotingen van deze fondsen. Het onderhoudsrapport
specifieke uitkeringen krijgt het karakter van het bieden van inzicht in de
ontwikkeling van het stelsel van specifieke uitkeringen. Er is ook een nieuwe
verschijningsdatum die daarop aansluit, namelijk het moment van de behandeling
van financiële verantwoordingen door de Tweede Kamer; te
weten de derde woensdag van mei.Onderdeel KIn artikel 22, tweede lid, onderdeel c (nieuw) wordt de grondslag gecreëerd
om nadere regels te stellen voor de betalingen uit het gemeentefonds en het
provinciefonds, alsmede de opschorting daarvan.Onderdeel LDeze overgangsbepaling houdt verband met het voornemen het principe van
single information en single audit met ingang van een later, bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip, ook te doen gelden voor uitkeringen die gemeenten
ontvangen in de hoedanigheid van bevoegd gezag van een openbare school en
voor uitkeringen die provincies ontvangen in het kader het investeringsbudget
op grond van de Wet inrichting landelijk gebied. In 2009 zal onderzoek worden
gedaan of dat inderdaad mogelijk is. Als daarbij met de verantwoordelijke
ministers de conclusie wordt bereikt dat het wenselijk is de uitzondering
te handhaven, zal de uitzondering in artikel 17a, zesde lid, gehandhaafd blijven.
In het andere geval zal bij koninklijk besluit worden bepaald met ingang van
welke tijdstip deze uitzondering komt te vervallen. Zie verder paragraaf 4
van het algemeen deel van deze memorie.Artikel II en IIIHet handhavingsbeleid voor informatie van derden is in paragraaf 6
van de algemene toelichting nader uitgewerkt.Artikel IVIn paragraaf 5 is de wijziging van artikel 54 en de toevoeging van
artikel 55a van de comptabiliteitswet nader toegelicht.Artikel VAArtikel 2.5.9a, van de Wet educatie en beroepsonderwijs wordt aangepast
aan het systeem van verantwoording over specifieke uitkeringen zoals dat in
dit voorstel wordt vastgelegd in artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet.
Daartoe wordt de eerste zin van het eerste lid van dat artikel vervangen door
het eerste lid volgens dit voorstel. De rest van het eerste lid van artikel
2.5.9a is opgenomen in het tweede lid volgens dit voorstel.Het tweede en derde lid van artikel 2.5.9a kunnen nu gemist worden. In
de accountantscontrole op de besteding van specifieke uitkeringen wordt voorzien
door het Besluit accountantscontrole provincies en gemeenten en in het overleggen
van de accountantsverklaring en het verslag van bevindingen door artikel 17a
van de Financiële-verhoudingswet.BIn het negende lid van artikel 8.3.2 wordt de verwijzing naar gemeentelijke
stukken vervangen door een verwijzing naar de stukken die op grond van artikel
17a van de Financiële-verhoudingswet moeten worden overgelegd.Artikel VINu in artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet de regeling voor
verantwoording is uitgewerkt, kunnen de afzonderlijk beschreven verantwoordingsdocumenten
in de Wet op de expertisecentra vervallen.Artikel VIIOnderdeel AMet het opnemen van de definitie van «specifieke uitkering»
in artikel 15a van de Financiële-verhoudingswet vervalt de noodzaak van
een afzonderlijke definitie van dat begrip in de Wet op het specifiek cultuurbeleid.
Onderdeel c van artikel 1 van die wet wordt derhalve geschrapt.Onderdeel BIn artikel 5, tweede en derde lid, wordt «subsidie» vervangen
door «specifieke uitkering», omdat het in die leden evenals in
het eerste lid gaat om subsidies aan lagere overheden. In artikel 4 wordt
het begrip «subsidie» gehanteerd. Dat begrip komt overeen met
het subsidiebegrip van de Algemene wet bestuursrecht en daaronder vallen subsidies
aan provincies en gemeenten (die tevens het karakter van specifieke uitkering
hebben) en subsidies aan andere rechtspersonen en particulieren.Onderdeel CWaar artikel 8 reeds in werking is getreden, kan artikel 13 vervallen.Onderdeel DNu deze uitkeringen niet meer worden verstrekt, kan artikel 15 vervallen.Artikel VIIINu in artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet de regeling voor
verantwoording is uitgewerkt, vervallen in de Wet van het voortgezet onderwijs
de afzonderlijk beschreven verantwoordingsdocumenten.Artikel IXDe wijziging in artikel 76g, tweede lid, van de Wet bodembescherming biedt
de mogelijkheid om nadere regels te stellen voor de aanvraag, genoemd in het
eerste lid, en de in verband daarmee te verstrekken informatie. De aanvraag
bevat geen verantwoordingsinformatie. De verantwoordingsinformatie wordt volgens
de single information en single audit methodiek in het Besluit financiële
bepalingen bodemsanering geregeld. Voor zover beleidsinformatie niet voldoende
is af te leiden uit de verantwoordingsinformatie of de aanvraag, kunnen ook
daarvoor nadere regels bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden
gesteld.Artikelen X tot en met XIVBeeld van de uitvoeringNaast de informatie die noodzakelijk is voor het financieel beheer van
de specifieke uitkering – verkregen via de bijlage bij de gemeentelijke
jaarrekening – heeft de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW) aanvullende informatie nodig. In de eerste plaats over de uitvoering
van de Wet werk en bijstand (WWB), ten behoeve van de verantwoording aan het
parlement (in het kader van de voorjaarsnota), de raming van het macrobudget
van het inkomensdeel, de toepassing van de verdeelmaatstaven en de raming
van het bedrag dat nodig zal zijn om de verzoeken om aanvullende uitkering
op grond van artikel 74 WWB te kunnen honoreren. In de tweede plaats is informatie
nodig in het kader van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) het Besluit bijstandverlening
zelfstandigen 2004 (Bbz 2004), de Wet sociale werkvoorziening en de Wet werk
en inkomen kunstenaars (WWIK), om over te kunnen gaan tot een voorlopige verrekening
van de uitkeringskosten en – indien van toepassing –
de uitvoeringskosten, met de daarvoor verstrekte voorschotten.Om die reden is in de genoemde wetten de verplichting opgenomen tot het
verschaffen van een «beeld van de uitvoering»: het jaarlijks verschaffen
van deze voor de Minister van SZW noodzakelijke informatie. Om onnodige belasting
van gemeenten te voorkomen, zal dit beeld zo minimaal mogelijk van inhoud
zijn. Het beeld van de uitvoering wordt ingediend op basis van een bij ministeriële
regeling vastgesteld model. In dezelfde regeling worden ook regels gesteld
over de inleverdatum.Uitsluitend verantwoording over SZW-uitkeringen door individuele
gemeentenMet de Wet van 30 november 2006, houdende regels inzake de financiering
bij uitvoering van socialezekerheidswetten door intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
en inzake voorschotverstrekking op grond van de Wet werk en bijstand (Stb.
712) is met ingang van 1 januari 2007 ingevoerd dat de minister van SZW
het WWB-budget in alle gevallen aan de individuele gemeenten verstrekt, ook
in situaties waarin gemeenten de uitvoering van de WWB – en eventueel
andere SZW-relevante specifieke uitkeringen – integraal hebben overgedragen
aan een openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen
(Wgr). Hieruit vloeit voort dat het ook de individuele gemeenten zijn die
de verantwoording over de uitvoering van de WWB, IOAW, IOAZ, Bbz 2004 en WWIK
dienen af te leggen aan de minister van SZW. Hetzelfde geldt voor de informatievoorziening.
Het voorliggende wetsvoorstel voorziet hierin.Uitgangspunt bij de verantwoording over SZW-uitkeringen is dus dat de
medeoverheid die de uitkering van de Minister van SZW heeft ontvangen, zich
ook over de rechtmatige uitvoering ervan verantwoordt, ook als er sprake is
van een samenwerkingsverband op grond van de Wgr.Artikel XVNu in artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet de regeling voor
verantwoording is uitgewerkt, kunnen in de Wet werkloosheidsvoorziening de
afzonderlijke verantwoordings- en controlevoorschriften vervallen.Artikel XVIBij de Tweede Kamer der Staten Generaal is bij koninklijke boodschap van
25 augustus 2006 een voorstel van wet ingediend tot wijziging van de
Wet sociale werkvoorziening in verband met een betere realisering van de met
die wet beoogde doelen (Kamerstukken II 2005/06, 30 673, nr. 2). In artikel
XVII is een voorziening getroffen voor het geval dat voorstel eerder kracht
van wet krijgt en in werking zal treden. In dat geval vervalt artikel X van
deze wet, dat de Wet sociale werkvoorziening wijzigt zoals die thans luidt.Artikel XVIIHet nieuwe regime van informatievoorziening en verantwoording wordt voor
het eerst toegepast op de jaarstukken en de controle van de jaarrekening over
het begrotingsjaar 2008.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Th. B. Bijleveld-SchoutenXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31327-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl