Herziening zorgstelsel; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29689, nr. 258 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29689 nr. 258

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29689Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 689Herziening Zorgstelselnr. 258 Herdruk1LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 22 april 2009De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport2, heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over de brief van 23 december 2008 inzake nadere informatie
over de zak- en kleedgeldgerechtigden (Kamerstuk 29 689, nr. 245).De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben deze vragen beantwoord bij brief
van 21 april 2009.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,SmeetsAdjunct-griffier van de commissie,Clemens1Er wordt gesproken over ruim 200 000 intramuraal
verblijvenden, waaronder 4300 personen die aan de zak- en kleedgeldnorm voldoen.
Kan deze groep van 4300 personen verder worden uitgesplitst? Hoeveel hebben
deze 4300 intramuraal verblijvenden per persoon per maand te besteden?Een verdere uitsplitsing is nog te maken naar de soort instelling waarin
men verblijft en naar leeftijd. Deze groep blijkt grotendeels te bestaan uit
mensen die in een GVT (Gezinsvervangende huizen), Psychiatrische Ziekenhuizen,
RIBW (Regionale Instellingen voor Beschermd wonen) en Zwakzinnigeninstellingen
verblijven. In elk van deze instelling zit ongeveer 20% van de populatie.
De rest van de populatie verblijft in overige instellingen. Uit de CAK-gegevens
blijkt ook dat bijna de helft jonger is dan 40 jaar.In onderstaande tabel, afkomstig uit mijn brief van 23 december 2008
(Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09, 29 689, nr. 245), is het
besteedbaar inkomen weergegeven voor een alleenstaande 65-minner. In 2009
bedraagt deze € 346 als betrokkene recht heeft op een langdurigheidstoeslag
en € 318 als dit niet het geval is. Van dit besteedbaar inkomen
hoeven zij in principe geen uitgaven voor wonen en maaltijden te doen.Tabel 1: Vergelijking inkomenspositie zak- en kleedgeldgerechtigden,
2008 en 2009 (bedragen in euro’s per maand)  20082009 Zak- en kleedgeld282286 Vergoeding Zvw-premie5443Voordeel BU/nieuwe fiscale regeling1113Zorgtoeslag4658 Vergoeding CAK voor eigen risico44 Forfaitaire tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten–25 Totaal inkomen (inclusief langdurigheidstoeslag)397 (425)419 (447)Standaardpremie Zvw (incl. gem. eigen betaling)100101 Besteedbaar inkomen297 (325)318 (346)1 Voor 2008 is – naast het apothekersforfait ad € 23 –
uitgegaan van een aftrekpost van € 248 i.v.m. aanvullende verzekering
en van € 216 in verband met extra ziektekosten. In de Wtcg (2009)
is alleen de laatste post aftrekbaar. In beide jaren is verder rekening gehouden
met de minimale inkomensafhankelijke drempel (€ 115 in 2008; € 118
in 2009)2De overige van de ruim 200 000 intramuraal verblijvenden
genieten een hoger inkomen. Kan aangegeven worden hoeveel meer deze groep
aan inkomen heeft en hoe de verdeling daarvan is binnen de groep? Hoe staat
het met de besteedbare ruimte van deze groep mensen? Wordt het hogere inkomen
tenietgedaan door hogere eigen bijdragen? Kan de regering de Kamer deze gegevens
doen toekomen? Is het eerlijk om mensen die bijeen wonen, maar verschillende
vormen van inkomen hebben, verschillende hoogten van besteedbare ruimte te
laten hebben? Leidt dit tot spanningen of tot sociale uitsluiting?Mensen met een hoger inkomen dan het zak- en kleedgeld betalen eigen bijdrage
AWBZ voor zorg met verblijf. Na de eerste zes maanden in een instelling betalen
ongehuwden (of gehuwden waarvan de partner ook in een instelling verblijft)
de hoge eigen bijdrage AWBZ. Deze wordt dusdanig vastgesteld dat iedereen
op of onder het minimum inkomen minimaal het zak- en kleedgeld overhoudt1. Voor de volledigheid moet hier wel echter worden vermeld
dat het CAK geen uitkerende instantie is. Indien het inkomen van een desbetreffende
persoon onder het zak- en kleedgeld ligt betaalt hij geen eigen
bijdrage AWBZ aan het CAK en vindt de aanvulling tot het niveau van het zak-
en kleedgeld plaats via de bijstand.Figuur 1 geeft inzicht in de inkomensverdeling van intramuraal verblijvenden
die de hoge eigen bijdrage eigen AWBZ betalen.Voor Wajongers (25% van de intramurale populatie die de hoge eigen
bijdrage betaalt) en ouderen (70% van de intramurale populatie die
de hoge eigen bijdrage betaalt) geldt voor de vaststelling van de hoogte van
de eigen bijdrage AWBZ Zorg met verblijf een extra aftrekpost vanwege de fiscale
Wajong-korting respectievelijk de fiscale ouderenkorting. Dit betekent dat
mensen die onder deze groepen vallen, meer ter vrije besteding over houden
dan uitsluitend een bedrag ter hoogte van de zak- en kleedgeldnorm als bedoeld
in artikel 23 van de Wet werk en bijstand.De eigen bijdrage AWBZ zorg met verblijf is weliswaar inkomensafhankelijk,
maar dat betekent niet dat het meerinkomen boven het zak- en kleedgeld (en
de eventuele verhoging van de vrijstelling voor Wajongers en ouderen) in zijn
geheel wordt afgeroomd. In zijn algemeenheid is 25% van het meerinkomen
vrijgesteld van betaling van eigen bijdragen AWBZ. Hiernaast geldt nog een
additionele vrijstelling voor intramuraal verblijvenden die een inkomen hebben
uit netto-arbeid. Per saldo hebben mensen met een hoger inkomen dus een grotere
bestedingsruimte.Het kabinet vindt het niet onrechtvaardig dat intramuraal verblijvenden
die een verschillende inkomenshoogte hebben een verschillende hoogte van besteedbare
ruimte overhouden. Het kabinet zou het juist onbillijk vinden als intramuraal
verblijvenden die aan het werk zijn of een aanvullend pensioen genieten, in
het geheel niets zouden overhouden van hun loon dan wel aanvullend pensioen.
Er zijn ons geen signalen bekend dat verschillen in besteedbare ruimte leiden
tot spanningen en sociale uitsluiting.3In de brief wordt aangegeven dat een grote groep slechts
korter dan twee jaar intramuraal verblijft. Om welke doelgroepen gaat het
hierbij?Er is, vanuit het CBS, informatie bekend over de huishoudvorm van bijstandsgerechtigden
die in een institutioneel huishouden verblijven, uitgesplitst naar verblijfsduur.
Deze groep is iets ruimer dan de groep zak- en kleedgeldgerechtigden. Bekend
is dat het bij bijstandsgerechtigden die in een institutioneel huishouden
verblijven in het overgrote deel (86%) om alleenstaanden gaat. Ook
komen alleenstaande ouders in deze groep relatief vaak voor (13%).Verder is een onderverdeling te maken naar leeftijd (zie tabel 2). Opvalt
dat de gemiddelde leeftijd van bijstandsgerechtigden in een institutioneel
huishouden die korter dan 2 jaar verblijven (ca. 46% van de bijstandgerechtigden
in een institutioneel huishouden) lager is dan degenen die er langer dan 2
jaar verblijven (ca. 54% van de bijstandgerechtigden in een institutioneel
huishouden). Een verdere onderverdeling van verblijfsduur naar doelgroepen
is niet beschikbaar.Tabel 2: Leeftijdsverdeling bijstandsgerechtigden
die in een institutioneel huishouden verblijven, uitgesplitst naar verblijfsduur Verblijfsduur< 25 jaar25 tot 3535 tot 4545 tot 5555 tot 6565+ < 2 jaar9%23%28%25%13%2% > 2 jaar1%11%25%31%29%3%4 en 5Van welke producten hebben cliënten het recht
om af te zien?Formeel kunnen cliënten zich onttrekken aan producten
die vallen onder de vrijwillige bijdragen. Hoe zit dat feitelijk en praktisch,
bijvoorbeeld als het gaat over collectieve wasfaciliteiten en het feit dat
instellingen uit veiligheidsoverwegingen geen eigen wasmachines toestaan?Instellingsbewoners bepalen in principe zelf welke zorg en producten zij
afnemen. Dat geldt zowel voor de AWBZ-zorg als de producten en diensten die
instellingen daarnaast aanbieden. Voor de kosten van zorg en diensten die
niet onder de AWBZ vallen, maar die wel door instellingen worden geboden aan
hun bewoners, vragen de instellingen aan hun bewoners in veel gevallen een
vergoeding van de kosten. Dit wordt wel de bewonersbijdrage of de vrijwillige
bijdrage genoemd.Het ministerie van VWS heeft aan Research voor Beleid opdracht gegeven
om onderzoek te doen naar de producten en diensten die instellingen naast
de AWBZ-zorg aanbieden, welke vrijwillige bewonersbijdrage zij daarvoor vragen,
in welke mate bewoners (ook in praktijk) af kunnen zien van het afnemen van
deze producten en diensten, en hoe de communicatie over de vrijwillig af te
nemen producten en dienst met de cliënten is. In het onderzoek van Research
voor Beleid wordt ook expliciet aandacht besteed aan de wasfaciliteiten. Het
onderzoek van Research voor Beleid zal voor het zomerreces gereed zijn, en
zal dan worden toegestuurd aan de Tweede Kamer.6Hoe verhoudt voorgaande vraag zich tot de conclusie
in de brief van Platform VG en de CG-raad dat bewoners van AWBZ-instellingen
steeds vaker geconfronteerd worden met het doorberekenen van de vrijwillige
bijdragen?Op basis van de resultaten van het in vraag 4 genoemde onderzoek van Research
voor Beleid, kan worden beoordeeld in hoeverre er daadwerkelijk sprake is
van een toename in de mate van doorberekenen van de vrijwillige bewonersbijdragen.
Overigens maken Platform VG en de CG-raad deel uit van de begeleidingscommissie
voor het onderzoek dat Research voor Beleid doet. Zij zijn ook
betrokken geweest bij de opzet van het onderzoek.7Intramuraal verblijvenden zijn afhankelijk van een
aantal faciliteiten dat door instellingen wordt geboden zoals wasfaciliteiten.
Waarom wordt deze faciliteit verrekend met de vrijwillige eigen bijdrage?Het is aan de intramuraal verblijvende om zijn kleding al dan niet door
de instelling te laten wassen als de instelling dat aanbiedt. Als de instelling
die dienst aanbiedt, zal de instelling een vergoeding voor de kosten vragen.
Omdat het gaat om een vrijwillig af te nemen dienst, wordt wel gesproken van
vrijwillige bewonersbijdrage. Overigens is het wel zo, dat op het moment dat
kleding vaker dan regulier moet worden gewassen als gevolg van een aandoening
of ziekte, het extra wassen valt onder de AWBZ-aanspraak verblijf.8Waarom valt recreatie onder vaste bewonersbijdrage
en niet onder vrijwillige eigen bijdrage, gelet op het feit dat niet elke
intramuraal verblijvende in staat is deel te nemen aan recreatieactiviteiten?In tegenstelling tot wat de vraagsteller veronderstelt, vallen de uitgaven
voor recreatie wél onder de vrijwillige bewonersbijdragen. Terecht
wordt gesteld dat niet ieder bewoner in staan is deel te nemen aan recreatieve
activiteiten. Als bewoners daar wel toe in staat zijn, zijn ze vrij om wel
of niet deel te nemen aan recreatieve activiteiten. In het onderzoek van Research
voor Beleid wordt bekeken welke zorg en diensten die geen onderdeel uitmaken
van de AWBZ-aanspraak door instellingen worden geboden, welke bijdrage ze
daarvoor vragen en hoe ze daar richting hun bewoners over communiceren.9Er zijn grote verschillen te constateren in de vrijwillige
eigen bijdragen door intramuraal verblijvenden. Is bekend hoe de zorgaanbieders
deze bijdragen vaststellen en wat daarbij de rol is van cliëntenraden
c.q. wettelijke vertegenwoordigers? Waarom bestaan er grote variaties bij
de instellingen bij het aanbieden van dezelfde soort faciliteiten? En op welke
wijze kunnen deze verschillen worden gelijkgetrokken?Zie het antwoord op vraag 4.10Is de regering van mening dat als iemand geen familie
heeft die de was kan doen, de waskosten niet vrijwillig zijn? Hoe vrijwillig
is het om mee te doen met een vrijwillige eigen bijdrage voor bijvoorbeeld
tussendoortjes, maaltijden en/of activiteiten? Is de regering van mening dat
mensen die intramuraal wonen kunnen kiezen tussen velerlei vrijetijdsbestedingen?De bijdragen zijn vrijwillig in de zin dat er geen verplichting tot afname
geldt. Of en in welke mate bewoners die vrijwilligheid ook ervaren wordt onderzocht
in het eerder genoemde onderzoek van Research voor Beleid.11Is de regering bereid de vrijwillige bijdragen te harmoniseren
en te maximeren?Het is aan de instelling vrij om zijn bewoners diensten aan te bieden
die niet onder de AWBZ-aanspraken vallen en daarvoor een kostenvergoeding te vragen. De bewoner is vrij om wel of niet zo’n door de instelling
aangeboden dienst af te nemen.12De overgangsmaatregel treft de intramuraal verblijvende
Wajongers. Zij krijgen te maken met een inkomensachteruitgang. Wat voor gevolgen
ontstaan hierdoor voor deze groep? Welke oplossingen worden geboden om dit
probleem te ondervangen?In de brief van 23 december 2008 gaat de minister van SZW in op het
signaal uit het rapport dat is uitgebracht door Philadelphia Support en de
Christelijke Hogeschool. Zij constateerden dat er binnen hun onderzoekspopulatie
een groep was die een hogere eigen bijdrage AWBZ ging betalen. In de brief
geeft de minister aan dat hij dit signaal herkent. Per 1 januari 2008
is er een einde gekomen aan de verschillende behandeling tussen mensen die
vóór 2005 en na 2005 zijn ingestroomd. Conform verschillende
besluiten van vorige kabinetten werd tot 2008 voor een deel van de populatie
de inkomensafhankelijke bijdrage niet elk jaar op basis van het inkomen vastgesteld,
maar werd de oude eigen bijdrage elk jaar geïndiceerd. In een brief aan
de kamer is hier al uitvoerig op ingegaan (zie: Kamerstukken II, vergaderjaar
2007–2008, 31 294, nr. 4). In het rapport dat uitgebracht
is door Philadelphia Support en de Christelijke Hoge school zijn enkele cases
opgenomen die te maken kregen met de hier boven beschreven wijziging.In dezelfde brief is ook aangegeven dat voor een Wajonger die op jonge
leeftijd instroomt, zijn eigen bijdrage AWBZ wordt vastgesteld op basis van
het inkomen van een 18-jarige Wajonger. Deze bedraagt 45,50% van het
WML. In latere jaren groeit zijn inkomen door naar 100% WML. In deze
overgangsmaatregel groeide zijn eigen bijdrage AWBZ niet mee met zijn inkomen,
maar werd deze slechts geïndexeerd. Met het aflopen van de overgangsmaatregel
werd de nieuwe bijdrage vastgesteld op een actueler inkomen. Sinds 1 januari
2008 valt er niemand meer onder de overgangsmaatregel en betaalt iedereen
een eigen bijdrage die gebaseerd is op zijn verzamelinkomen van twee jaar
terug. Alle verzekerden met een gelijk inkomen en een gelijke huishoudsituatie
betalen sinds 2008 dezelfde eigen bijdrage. Voor de verzekerden die in het
verleden door de gehanteerde systematiek een lagere eigen betaalden dan op
basis van hun actueler inkomen verwacht kon worden, is in 2008 een gewenningsbijdrage
in het leven geroepen. Was de eigen bijdrage meer dan € 100 hoger
ten opzichte van de eigen bijdrage die zij in 2007 verschuldigd waren, dan
werd het verschil tussen de oude bijdrage en de reguliere bijdrage stapsgewijs
verkleind (Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008, 31 294, nr. 5).
In 2008 was er dus al een oplossing voor deze groep. Vanaf 2008 is dus
sprake van harmonisatie van eigen bijdragen voor mensen die vóór
en na 2005 zijn ingestroomd.13Er is een rapport uitgebracht over de inkomenspositie
van mensen met een verstandelijke beperking. In welke mate is dit rapport
representatief en schetst dit rapport een realistisch beeld van de inkomenspositie
van mensen met een beperking?Het Nibud heeft in opdracht van de CG-Raad en PlatformVG de inkomenspositie
in een AWBZ-instelling onderzocht aan de hand van 3 voorbeeldsituaties:1) een intramuraal verblijvende Wajonger;2) een semi-muraal verblijvende WSW’er3) een intramuraal verblijvende die alleen zak- en kleedgeld ontvangt. Deze 3 voorbeeldsituaties zijn niet representatief voor de totale populatie
in een intramurale instelling. Immers, de meerderheid van de intramurale populatie
bestaat uit 65-plussers, met als inkomstenbron AOW, al dan niet in combinatie
met een aanvullend pensioen.Kijken we specifiek naar de groep verstandelijk gehandicapten die in een instelling verblijven, dan gaat het in overgrote meerderheid
wél om 65-minners. Wij hebben geen exacte informatie over de inkomstenbron
en inkomenshoogte van deze groep.Onderzoek van het Nivel onder mensen met een lichte of matige verstandelijke
beperking laat zien dat bijna één op de drie mensen met een
lichte of matige verstandelijke beperking betaald werk heeft, meestal bij
een sociale werkvoorziening1. Voor te stellen
is verder dat een aanzienlijk deel van de verstandelijk gehandicapten die
niet in staat is (betaald) werk te verrichten en een Wajong-uitkering heeft,
omdat hun beperking al voor het 18-e levensjaar aanwezig is. Ofwel: een semi-muraal
verblijvende WSW’er en een intramuraal verblijvende Wajonger zijn misschien
niet representatief voor alle in een instelling verblijvende verstandelijk
gehandicapten, maar wel realistisch.De derde voorbeeldsituatie, de ontvanger van alleen zak- en kleedgeld
op grond van de Wet werk en bijstand en die dus defacto geen AWBZ-bijdrage
betaalt, lijkt minder vaak voor te komen bij verstandelijk gehandicapten.
Immers, op het moment dat een verstandelijk gehandicapte niet in staat is
arbeid te verrichten, zal hij veelal een Wajong-uitkering krijgen, en dus
meer overhouden dan louter een bedrag aan zak- en kleedgeld. Deze voorbeeldsituatie
is overigens wel beleidsmatig interessant, omdat deze inzicht geeft in de
werking van het «vangnet» voor intramuraal verblijvenden.Voor alle drie de voorbeeldsituaties geldt dat de doorrekening door het
Nibud correct is uitgevoerd, gegeven de aannamen over de hoogte van de uitgaven.14Vindt de regering het bedrag van € 26 per
maand voor sociale participatie2 toereikend? Is
volgens de regering met € 26 een avondje uit of een vakantie mogelijk?Het kabinet doet geen normatieve uitspraken over in hoeverre mensen recht
hebben op vakantie of een avondje uit. Bedacht moet worden dat het bij zak-
en kleedgeld gaat om een vangnet-voorziening, voor mensen die geen andere
bron van inkomsten hebben. Gemeenten hebben verder de vrijheid om maatwerk
te leveren met ondersteuning via de bijzondere bijstand.Overigens komt het kabinet – als beschreven in een brief van 23 december
2008 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09, 29 689, nr. 245) –
tot een hoger vrij besteedbaar bedrag voor zak- en kleedgeldgerechtigden,
te weten € 89 per maand (cijfers 2008). Dit is het saldo van € 425
aan totaal inkomen (inclusief langdurigheidstoeslag) tegen € 336
aan indicatieve bestedingen. Belangrijkste verklaring voor dit verschil is
dat Nibud (veel) hogere vrijwillige bewonersbijdragen veronderstelt. Op dit
moment loopt onderzoek naar dit thema in opdracht van de staatssecretaris
van VWS (zie ook antwoord bij vraag 4).15De staatssecretaris van VWS laat een onderzoek uitvoeren
naar de meest actuele cijfers over de hoogte van eigen bijdragen in instellingen
en de (ervaren) vrijwilligheid. Op welke wijze worden de instellingen gestimuleerd om mee te werken aan dit onderzoek? Welke instrumenten worden
toegepast en door wie wordt dit onderzoek gedaan? Worden in het onderzoek
ook de zorgzwaartepakketten in relatie tot de vrijwillige eigen bijdrage meegenomen?
In welke fase bevindt dit onderzoek zich? Wanneer precies kan dit onderzoek
worden verwacht?Het onderzoek dat door Research voor Beleid in opdracht van het ministerie
van VWS wordt uitgevoerd heeft tot doel inzicht te krijgen in de vrijwillige
bewonersbijdrage die AWBZ-instellingen vragen. Daarbij wordt gekeken naar
de diensten en producten die niet onder de AWBZ-aanspraken vallen, maar wel
door instellingen worden aangeboden, die vrijwillig kunnen worden afgenomen
en waarvoor een bewonersbijdrage wordt gevraagd. Specifiek wordt onderzoek
gedaan naar de hoogte van die bijdrage, de ontwikkeling van de bewonersbijdrage
in de afgelopen jaren, de wijze waarop de instelling het beleid met betrekking
tot vrijwillige bewonersbijdrage met de bewoners communiceert en de mate waarin
cliënten weten en ervaren dat het gaat om vrijwillige bijdragen. Het
ministerie van VWS heeft een begeleidingsgroep samengesteld waarin de brancheorganisaties
van AWBZ-instellingen en cliëntenorganisaties zijn vertegenwoordigd.
De voortgang van het onderzoek en de resultaten zullen daar besproken worden.Research voor Beleid heeft in 2005 reeds een quick scan naar aard en omvang
van de vrijwillige bewonersbijdrage in AWBZ sectoren uitgevoerd1. Research voor Beleid is begonnen met het opstellen van een internetenquête
die in februari is opgestuurd naar de instellingen en cliëntenraden.
Vervolgens zal een aantal instellingen geselecteerd worden voor persoonlijk
interview, waarbij gesprekken gevoerd zullen worden met een vertegenwoordiger
van de instelling, de cliëntenraad en één of meer cliënten.
In dit onderzoek wordt geen rekening gehouden met de zorgzwaartepakketten.
Het onderzoek van Research voor Beleid zal voor het zomerreces gereed zijn,
en zal dan worden toegestuurd aan de Tweede Kamer.16Op pagina 2 wordt gesproken over 4300 personen die
zak- en kleedgeld ontvangen, op pagina 3 wordt gesproken over 6320 personen
die bijzondere bijstand ontvangen. Hoe verhouden deze aantallen zich tot elkaar
en waarvoor ontvangen zij bijzondere bijstand?Degene die als gevolg van bijzondere individuele omstandigheden wordt
geconfronteerd met noodzakelijke bestaanskosten, waarin de algemene bijstand
of een ander inkomen niet voorziet en die de aanwezige draagkracht te boven
gaat, heeft recht op bijzondere bijstand. Voor de verlening van bijzondere
bijstand is het geen vereiste dat men algemene bijstand krachtens de WWB ontvangt.
Ook degene die uit een andere bron dan de WWB beschikt over een inkomen dat
naar het oordeel van de gemeente niet toereikend is ter voorziening in bepaalde
bijzondere noodzakelijke kosten, kan een beroep op bijzondere bijstand doen.
Vandaar dat het aantal intramuraal verblijvenden dat gebruik maakt van bijzondere
bijstand (6320) hoger kan liggen dan het aantal intramuraal verblijvenden
op het niveau van het zak- en kleedgeld (4300).Het is niet bekend waarvoor deze groep bijzondere bijstand heeft ontvangen.
Echter te denken valt aan niet gedekte medische kosten, vervoerskosten etc.17Kan de regering inzicht verschaffen in de wijze waarop
gemeenten omgaan met het verstrekken van bijzondere bijstand aan intramuraal verblijvenden en wat zijn de formele mogelijkheden daartoe?De verlening van bijzondere bijstand is financieel en beleidsmatig gedecentraliseerd
naar gemeenten. De gemeenten hebben beoordelingsvrijheid in de vaststelling
van de draagkracht van de belanghebbende. In algemene zin kan gesteld worden
dat gemeenten eerst beoordelen of de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt
gevraagd zich voordoen, vervolgens of die kosten in het individuele geval
noodzakelijk zijn en daarna of die kosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden.18Hoeveel intramuraal wonende mensen met zak- en kleedgeld
ontvangen van de gemeenten bijzondere of categoriale bijstand? Kan de regering
daarvan een overzicht geven? Is de regering van mening dat het niet terecht
is uit te gaan van het bijpassen door de gemeenten, omdat de zak- en kleedgeldregeling
afdoende zou moeten zijn om genoeg ruimte te hebben voor bestedingen en sociale
participatie? Wanneer een gemeente voor bijzondere, noodzakelijke uitgaven
verantwoordelijk is, hoe heeft de regering dat met gemeenten geregeld?Het is niet bekend hoeveel intramuraal verblijvenden met zak- en kleedgeld
bijzondere of categoriale bijstand van de gemeenten ontvangen. De regering
is van mening dat er geen indicatie is dat er sprake is van een ontoereikend
inkomensniveau voor de noodzakelijke kosten van het bestaan voor personen
met een minimumuitkering in een inrichting.De bijzondere bijstand is geregeld in artikel 35 van de Wet werk en bijstand
(WWB). Uit de bewoordingen van dit artikel blijkt dat geen sprake is van een
vrijblijvende bevoegdheid maar van een uitdrukkelijke verantwoordelijkheid.Welke kosten voor bijzondere bijstand in aanmerking komen hangt af van
de omstandigheden in het individuele geval en kan dan ook slechts van geval
tot geval worden beoordeeld. Het kan hierbij om zeer diverse kostensoorten
gaan, temeer daar het recht op bijzondere bijstand, behoudens wanneer er sprake
is van een voorliggende voorziening, niet naar kostensoort is begrensd. Bepalend
is dat sprake is van kosten die uit bijzondere individuele omstandigheden
voortkomen en die in het concrete geval als noodzakelijk moeten worden aangemerkt.
Het betreft hier dus bij uitstek een kwestie van maatwerk. Het is een uitdrukkelijke
gemeentelijke verantwoordelijkheid om uitvoering te geven aan dit maatwerkprincipe
en de (bijzondere) bijstand adequaat af te stemmen op de individuele situatie.Er kan ook bijzondere bijstand worden verleend aan een persoon behorend
tot de categorie chronisch zieken en gehandicapten, met betrekking tot kosten
in verband met chronische ziekte of handicap. Hierbij is het niet nodig om
na te gaan of ten behoeve van die persoon die kosten ook daadwerkelijk noodzakelijk
zijn of gemaakt zijn. Immers, voor chronisch zieken en gehandicapten is aannemelijk
dat zij zich in bijzondere omstandigheden bevinden die leiden tot noodzakelijke
kosten van bestaan waarin de algemene bijstand niet voorziet en die de aanwezige
draagkracht te boven gaan.19Op welke wijze kunnen intramuraal verblijvenden het
verschil tussen de indicatieve uitgaven en de beschikbare middelen aanvullen?Allereerst is het van belang op te merken dat – als beschreven in
de brief van 23 december 2008 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09,
29 689, nr. 245) – de beschikbare middelen voor
zak- en kleedgeld hoger zijn dan de indicatieve uitgaven. Ofwel: er is geen
indicatie dat er in zijn algemeenheid sprake is van een ontoereikend inkomensniveau
voor intramuraal verblijvenden op zak- en kleedgeld, laat staan voor intramuraal
verblijvenden met een hoger inkomensniveau.Intramuraal verblijvenden zullen verder, net als de rest van de bevolking,
hun uitgaven in evenwicht moeten brengen met hun inkomsten. Dit kan in de
eerste plaats door de uitgaven te beperken tot de meest noodzakelijke uitgaven.
Op het moment dat door bijzondere omstandigheden sprake is van extra uitgaven,
kan een intramuraal verblijvende met een laag inkomen, wederom net als de
rest van de bevolking, een beroep doen op bijzondere bijstand.20Wat vindt de regering van de veronderstelling dat iedereen
op gemiddelde kosten zit voor vervoer, voor verzekering en bijkomende ziektekosten?
Is de regering van mening dat mensen die buiten het gemiddelde vallen goede
instrumenten hebben om bezwaar te maken tegen de zak- en kleedgeldnorm? Zo
ja, waar kunnen zij bezwaar maken en hoe vaak wordt de zak- en kleedgeldnorm
verhoogd, omdat mensen niets overhouden in de maand, of sterker moeten lenen
voor noodzakelijke en zogenoemde vrijwillige kosten?De hoogte van het zak- en kleedgeld is niet gebaseerd op de uitgaven die
mensen hebben maar is, net als de andere bijstandsnormen, gekoppeld aan de
ontwikkeling van het minimumloon. Er is dan ook geen sprake van dat mensen
die meer dan gemiddelde kosten hebben, bezwaar kunnen maken tegen de zak-
en kleedgeldnorm. Als eerder aangegeven, kan een intramuraal verblijvende
met een laag inkomen wél op het moment dat door bijzondere omstandigheden
sprake is van extra uitgaven – net als de rest van de bevolking –
een beroep doen op bijzondere bijstand.21In een brief van de CG-raad en Platform VG wordt aangegeven
dat er te weinig geld overblijft voor sociale participatie. Kan aangegeven
worden wat er nu precies verstaan wordt onder de noodzakelijke kosten van
levensonderhoud en hoe zich dit verhoudt tot sociale participatie?Als aangegeven bij vraag 14, doet het kabinet geen normatieve uitspraken
over in hoeverre mensen recht hebben op vakantie, een avondje uit, dan wel
andere vormen van sociale participatie. Wél biedt het kabinet een vangnet –
voor intramuraal verblijvenden in de vorm van zak- en kleedgeld – voor
mensen die geen andere bron van inkomsten hebben. Door koppeling aan het minimumloon,
blijft deze vangnet-voorziening waardevast. Verder hebben gemeenten de vrijheid
om maatwerk te leveren, door ondersteuning via de bijzondere bijstand.In de brief van 23 december 2008 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09,
29 689, nr. 245) heeft de minister van SZW een overzicht gegeven
van indicatieve uitgaven van intramuraal verblijvenden.
Hierbij is – zo ver als posten relevant zijn voor intramuraal verblijvenden –
in principe aangesloten bij de posten zoals het Nibud deze opneemt in zijn
minimumvoorbeeldbegroting, te weten de basisbedragen voor de – volgens
het Nibud voor iedereen onvermijdbare uitgavenposten. In de brief van 23 december
2008 zijn op enkele posten correcties toegevoegd, bijvoorbeeld op het punt
van vervoer, aanvullende verzekeringen en vrijwillige bewonersbijdragen. Het
kabinet doet verder geen uitspraken over of dergelijke uitgaven noodzakelijk
zijn: elk huishouden zal zelf zijn afwegingen op dit punt moeten maken. 22Ziet de regering een verschil in uitgaven tussen de
verschillende doelgroepen in de AWBZ, bijvoorbeeld door het verschil in maatschappelijke
participatie? Welke conclusies trekt de regering daaruit?Er is grote individuele variatie in uitgavenpatronen, zowel bij de extramurale
als de intramurale populatie. Hierdoor is het niet goed mogelijk om op het
niveau van doelgroepen in de AWBZ uitspraken te doen over mate van maatschappelijke
participatie en de hierbij horende uitgaven.23Op het punt van de aanvullende verzekeringen gaat de
brief uit van het feit dat intramuraal verblijvenden recht hebben op tandheelkundige
hulp ten laste van de AWBZ. Is het niet zo dat lang niet alle verzekeraars
een scheiding kennen tussen een aanvullende verzekering en een tandartsverzekering
en dat derhalve dit voordeel niet voor iedere intramuraal verblijvende geldt?In de brief van 23 december 2008 is een beeld gegeven van de indicatieve
uitgaven die intramuraal verblijvenden hebben, gebaseerd op posten die volgens
het Nibud voor iedereen onvermijdbaar zijn. Het is inderdaad mogelijk dat
individuele intramuraal verblijvenden meer kosten hebben, bijvoorbeeld omdat
zij hun tandartsverzekering combineren met een (andere) aanvullende verzekering,
net als dat het mogelijk is dat mensen minder kosten hebben, bijvoorbeeld
omdat zij in het geheel geen aanvullende verzekering hebben.24Erkent de regering dat het verschil tussen de indicatie
van de uitgaven (€ 336) en het besteedbaar inkomen over 2008 een
negatief resultaat kent? Waarom is er in 2009 bij de tabel over de inkomenspositie
uitgegaan van een hogere zorgtoeslag, terwijl mensen juist de hoogte van de
toeslag zien dalen door een hoger besteedbaar inkomen en door het vervallen
van aftrekposten in de buitengewone uitgavenregeling. Is hier een fout gemaakt?
Zo nee, waar komt de verhoging van de zorgtoeslag dan vandaan? Zo ja, erkent
de regering dat er bij een gemaakte fout op papier slechts sprake is van een
relatieve stijging van € 10 per maand?In de brief van 23 december 2008 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2008/09,
29 689, nr. 245), wordt een totaal bedrag aan indicatieve uitgaven
van € 336 gepresenteerd voor het jaar 2008. Het totale inkomen bedraagt –
inclusief langdurigheidstoeslag – € 425. Ofwel: het inkomen
ligt volgens deze berekeningen € 89 hoger dan de indicatieve uitgaven.
Er is dus geen sprake van een negatief resultaat.Een mogelijke bron van verwarring is dat in Tabel 2 van deze brief ook
het besteedbaar inkomen is weergegeven, het totaal inkomen dat te besteden
is na betaling van de nominale premie Zorgverzekeringswet. Dit is met een
hoogte van € 325 (inclusief langdurigheidstoeslag) wel lager dan
de totale bestedingen ad € 336. Echter, deze twee getallen zijn
niet goed vergelijkbaar. De nominale premie voor de Zorgverzekeringswet telt
immers ook al mee in de bestedingen, zodat het inkomen hiervoor niet meer
hoeft te worden gecorrigeerd.In 2009 zullen zak- en kleedgeldgerechtigden – als weergegeven in
tabel 2 van de brief van 23 december 2009 – een hogere zorgtoeslag
ontvangen. Belangrijke verklaring hiervoor is dat voor alleenstaanden met
een minimuminkomen het percentage van hun inkomen dat zij maximaal kwijt zijn
aan nominale premie Zorgverzekeringswet is verlaagd van 3,5% naar 2,7%.
Hierdoor stijgt – ceteris paribus – de zorgtoeslag voor alleenstaanden. Het klopt dat door het vervangen van de buitengewone uitgavenregeling
door de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) het verzamelinkomen
voor zak- en kleedgeldgerechtigden toeneemt. Hun inkomen is echter dan nog
dusdanig laag dat zij recht hebben op het (verhoogde) maximale bedrag aan
zorgtoeslag voor alleenstaanden. Ofwel: er is dus geen sprake van een rekenfout
op dit punt in de brief van 23 december 2008.25Erkent de regering dat de totale berekening van het
inkomen enorm bureaucratisch is? Kan de nominale zorgpremie verlaagd worden,
waardoor de rompslomp met de zorgtoeslag en het eigen risico en de compensatie
daarvoor kan worden afgeschaft?Bij de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006 is ervoor gekozen
voor het kostenbewustzijn en de eigen verantwoordelijkheid van burgers te
vergroten, door de helft van de totale macropremielast in de vorm van een
nominale premie door de burgers te laten dragen. Compensatie voor zorgkosten
wordt verleend via de zorgtoeslag, hierbij wordt een relatie gelegd tussen
de standaardpremie (gemiddelde premie in de markt plus gemiddelde eigen betaling)
en de normpremie (een in de wet bepaald aandeel van het inkomen). Het kabinet
ziet geen redenen om een principiële wijziging in deze systematiek aan
te brengen.26In het kader van participatiebevordering zouden intramuraal
verblijvenden kunnen deelnemen aan activiteiten op het gebied van sport, cultuur
en recreatie die niet worden aangeboden door de instellingen. Aan wie worden
deze kosten ten laste gelegd?Deze kosten van activiteiten op het gebied van sport, cultuur en recreatie
die niet worden aangeboden door de instellingen en die niet onder de AWBZ-aanspraken
vallen, komen voor rekening van de intramuraal verblijvende zelf. Het staat
intramuraal verblijvenden vrij om hun vrij besteedbare inkomen naar eigen
keuze te besteden. Bewoners van gezinsvervangende tehuizen en andere semi-murale
instellingen kunnen verder – afhankelijk van de invulling die gemeenten
geven aan hun taken op dit gebied – mogelijk ondersteuning krijgen bij
maatschappelijke participatie op basis van de Wmo.XNoot1I.v.m. correctie in de aanhef en de ondertekening. Het eerder als kamerstuk
29 689, nr. 258 gepubliceerde dcument komt hierbij te vervallen.XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Koşer Kaya (D66),
Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven
(SP), Wolbert (PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema
(PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU),
Sap (GL) en De Roos-Consemulder (SP).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt (CDA), Langkamp
(SP), Vermeij (PvdA), Arib (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), Bosma (PVV),
Luijben (SP), Tichelaar (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL) en De Wit
(SP).XNoot1Strikt genomen houden zij nog meer over. Immers, de hoogte van de eigen
bijdrage AWBZ wordt dusdanig vastgesteld dat iedereen ten minste zak- en kleedgeld
overhoudt. Op deze eigen bijdrage geldt echter – op grond van de Wet
tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten – nog een korting van
8% voor 65-plussers dan wel 16% voor mensen die zelf (of hun
partner) jonger dan 65 jaar zijn. Deze korting zorgt ervoor dat na betaling
van eigen bijdrage AWBZ een bedrag groter dan het zak- en kleedgeld resteert.XNoot1P. van den Hoogen, M. Cardol, M. Speet, P. Spreeuwenberg, M. Rijken. Deelname
aan de samenleving van mensen met een beperking. Participatiemonitor 2007.
Utrecht: Nivel, 2008.XNoot2Rapport Nibud: Inkomsten en uitgaven van mensen die wonen in een AWBZ-instelling
(februari 2009).XNoot1B. Noordhuizen, M. Hollander, C. Scholten. Vrijwillige bewonersbijdragen
in AWBZ sectoren. Quick scan naar aard en omvang. Leiden: Research voor Beleid,
januari 2006. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29689-258-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl