Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 716

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22112 nr. 716

21-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoorzitter: De Pater-van der Meer Adjunct-griffier: BeukerVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 81 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 716VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 oktober 2008De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
24 september 2008 overleg gevoerd met staatssecretaris Albayrak van Justitie
over:– de reactie op de mededeling van de Commissie
over het beleidsplan asiel d.d. 9 september 2008 (22 112, nr. 669);– de mededeling inzake het Asielbeleidsplan d.d.
3 september 2008 (22 112, nr. 676);– het Nederlandse standpunt met betrekking tot
de voorgestelde uitbreiding van Richtlijn 003/109/EG d.d. 19 september
2008 (22 112, nr. 521).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: De Pater-van der Meer Adjunct-griffier: BeukerVragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Jonker (CDA): Voorzitter. Voordat
ik aanvang met het geven van mijn visie op het Europese asielbeleid stel ik
graag een procesmatige vraag aan de bewindspersoon. Wat is de formele relatie
tussen het Haags Programma en het Franse Pact? Maar ook: wat is de formele
relatie tussen het Franse Pact en de asiel- en migratievoorstellen van de
Commissie? Overruled het Pact het Haags Programma op het punt van de asiel-
en migratievoorstellen en overruled het ook de Commissievoorstellen? Wat gebeurt
er met de voorstellen die niet meer in het Pact worden genoemd? Daarop krijgt
de CDA-fractie graag antwoord.Wij, Nederland en de Europese Unie, willen voldoen aan het Vluchtelingenverdrag.
Daarvoor zijn zorgvuldige procedures nodig en ondanks het feit dat daar in
ieder geval minimale standaarden voor zijn afgesproken, schort het in veel
lidstaten van de Europese Unie aan de naleving ervan. De CDA-fractie staat
voor streng doch rechtvaardig. Met de staatssecretaris zijn wij van mening
dat de oplossing niet ligt in tijdelijke ontheffing van de zogenaamde Dublinverantwoordelijkheden,
precies om de reden die de staatssecretaris in haar brief noemt. Ondanks het
feit dat elementen in deze regeling verbeterd kunnen en moeten worden, staat
wat ons betreft het principe voorop. Het dilemma dat sommige landen, zoals
de zuidelijke lidstaten, vaker dan andere landen geconfronteerd
worden met instroom en daardoor geen belang lijken te hebben bij een adequate
en menswaardige opvang en bij voldoende procescapaciteit, is een serieus probleem
dat opgelost dient te worden. Voor de oplossing of een deel daarvan wil ik
vandaag een lans breken. Dé oplossing bestaat niet. Dé oplossing
bestaat uit vele, samenhangende elementen en uit samenwerking met velen.In 2007 alleen al arriveerden 51 000 personen aan de kust van Italië,
Spanje, Griekenland en Malta. Terecht mogen wij ons zorgen maken vanwege de
manier waarop zij opgevangen, gehoord en gehuisvest worden of hun terugkeer
vorm krijgt. Een toenemend aantal mensen komt om tijdens de steeds langere
en daardoor ook gevaarlijkere tochten. Het zou gaan om 8800 personen sinds
1993. Niet alleen het aantal doden, maar ook de steeds hogere druk op de opvangmogelijkheden
in de desbetreffende landen baart grote zorgen. Deze lidstaten roepen steeds
luider om hulp en om het delen van de verantwoordelijkheid door alle lidstaten
in de Europese Unie. Vooral kleine landen, zoals Malta, worden zwaar getroffen.
En daar zit ’m volgens de CDA-fractie de crux. Het is tijd dat de Europese
Unie stappen zet op basis van solidariteit. Terecht wijzen veel andere Europese
landen voortdurend op het niet nakomen van de minimale, internationale standaarden
en criteria door de zuidelijke lidstaten. Wij staan echter voor de opdracht
met hen samen te werken en om open te staan voor oplossingen die ook hen helpen.
Tegelijkertijd dienen de zuidelijke lidstaten de bestaande richtlijnen nauwlettend
uit te voeren en toe te passen. Het is niet het één zonder het
ander; alle lidstaten dienen voor hun aandeel verantwoordelijkheid te nemen
en daarbij te laten zien dat het Europees asielbeleid hun serieus is. Ik doe
een voorstel dat naar de mening van de CDA-fractie het draagvlak voor samenwerking
meer in zicht brengt. Ik verzoek het kabinet een onderzoek naar de mogelijkheden
van transit- en processingcentra op te laten nemen in het Pact. Ik denk hierbij
aan centra waar volgens de minimumrichtlijnen of de, wellicht in de toekomst
geldende, geharmoniseerde richtlijnen opvang en behandeling van asielverzoeken
plaatsvinden. Een voorstel voor een dergelijke studie was opgenomen in het
Haags Programma en uitwerking ervan was voorzien in 2006. Tot nu toe is het
idee door de Commissie niet opgepakt. De Raad van Europa heeft vorig jaar
een rapport over de mogelijkheden van een dergelijk centrum aangenomen en
uit dat rapport blijkt dat zo’n centrum op een goede wijze kan bijdragen
aan de oplossing van het probleem mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.
Meerdere van dergelijke centra, gelokaliseerd aan onze zuidgrens, zouden de
garantie kunnen bieden voor het hanteren van standaarden die we daar nu node
missen. De conclusie zou ook kunnen zijn dat we deze centra willen plaatsen
in de transitlanden om van daaruit de instroom van illegale migranten te keren.
Deze nieuwe aanpak zou er niet alleen voor zorgen dat asielverzoeken beter
worden verwerkt, maar ook dat de instroom van illegale migranten wordt teruggebracht,
alsmede de exploitatie, de mensenhandel en het aantal doden dat ermee gepaard
gaat. De CDA-fractie kan zich voorstellen dat dit onderzoek plaatsvindt via
een proefproject, bij voorkeur in Malta. Het mes snijdt dan aan twee kanten.
Maar ik wil niet met weer te veel wensen vooraf een open onderzoek in de weg
staan. Het bepalen wie er verantwoordelijk wordt voor de centra, de EU, de
lidstaat of beide, waar ze het beste gerealiseerd kunnen worden, in de EU, de
transitlanden of wellicht gefaseerd: eerst in de EU en dan buiten de EU, en
aan welke voorwaarden zij dienen te voldoen, wil ik graag aan de onderzoekers
overlaten. Graag vernemen wij dat de bewindspersonen bereid zijn om in de
Raad hierover te onderhandelen, zodat het voorstel voor een dergelijke studie
wordt aangenomen ... en uitgevoerd, zoals tenslotte ook met het Haags Programma
was voorzien.Zo’n centrum is geen panacee voor alles. Het kan goed functioneren
in relatie met andere activiteiten, met andere woorden: met andere delen van het geheel. Ik denk aan de Europese Commissie die er nu eindelijk
op gaat toezien dat alle Europese landen de richtlijnen te goeder trouw toepassen.
Hierbij geldt hetzelfde als bij de evaluatie van het Haags Programma. Analyseren
is één, doorpakken twee! Hoe gaat de minister hiervoor zorgen?Frontex, het Europese grensagentschap, dient meer operationele kracht
te hebben om de landen ook met maritieme middelen bij te staan. Uit een gesprek
dat ik vorige week had met de minister van Malta verantwoordelijk voor migratie,
blijkt dat deze middelen momenteel in het geheel niet beschikbaar zijn. We
hebben hierover in dit huis eerder een discussie gehad waarbij de minister
ons ervan heeft overtuigd dat wij ons deel leveren. Prima, maar het geheel
functioneert niet zoals bedoeld. Zorg dat het wel functioneert!! Ook hier
weer geldt: spreek de lidstaten aan op hun verantwoordelijkheid als zij zich
daaraan onttrekken. Hoe gaat de minister dit doen?Het gemeenschappelijk terugkeerbeleid dient vorm gegeven te worden. De
opstelling van een gemeenschappelijke lijst van veilige landen is daarvoor
een eerste stap. Een tweede stap is het maken van gemeenschappelijke afspraken
voor de terugkeer naar landen zoals Egypte, Libië, Marokko en Senegal,
de landen van waaruit de asielzoekers vertrekken.Last but not least wil ik wijzen op de noodzaak van intensivering van
de regionale programma’s en van opvang in de regio. Deze elementen zijn
al opgenomen in het Pact, dus heb ik er vertrouwen in dat zij verder worden
ontwikkeld.Ter afsluiting: Het gaat niet alleen om solidariteit binnen de EU maar
ook om solidariteit met de landen van herkomst en transit.De heer De Wit (SP): Voorzitter. De centra
waar mevrouw Jonker het over heeft, zijn transit- en processingcentra. Wat
betekent in dit verband «transit»? Moet volgens mevrouw Jonker
een soort quotumbeleid worden gevoerd, zodat de mensen die in die centra binnenkomen
worden verdeeld over de landen van Europa?Mevrouw Jonker (CDA): Ook in de Raad van Europa
heeft de term transit- en processingcentra voor heel veel onduidelijkheid
gezorgd. Er is gezocht naar een betere term. Het gaat mij echter niet om de
naam. Uit onderzoek zal moeten blijken hoe zo’n centrum er uiteindelijk
moet of kan uitzien. Ik vind het nu te vroeg om daarop vooruit te lopen en
om te zeggen hoe zo’n centrum precies zal moeten functioneren.De heer De Wit (SP): Maar vindt u dat de mensen
die daar binnenkomen vervolgens over de landen van Europa verdeeld moeten
worden? U had het in de aanvang van uw bijdrage over 50 000 mensen. Moeten
zij in de binnenkomende landen blijven of moeten zij verdeeld worden over
de landen van Europa?Mevrouw Jonker (CDA): Ik vind allereerst dat
de landen die aan de grens van Europa liggen verantwoordelijk zijn en blijven
voor de procesgang en voor het controleren of de mensen die binnenkomen illegale
migranten zijn. Die illegale migranten moeten natuurlijk terugkeren. Hen wil
ik zeker niet vanuit bijvoorbeeld Malta door laten gaan richting de lidstaten,
want in die andere lidstaten zou men alsnog tot de conclusie komen dat die
mensen terug moeten. Dat lijkt mij niet de oplossing, maar ik vind wel dat
wij als lidstaat met die landen aan de grenzen zouden moeten samenwerken.
Wij moeten die ook ondersteunen, zodat zij de «lucht» krijgen
om de terugkeer vorm te geven. Een eiland als Malta «verdrinkt»
nu onder de toestroom van illegale migranten, asielzoekers en vluchtelingen.De heer Kamp (VVD): Voorzitter. Wij willen
graag dat in Nederland en in de andere landen van de Europese Unie de mensen
die op de vlucht zijn of die door oorlogsgeweld worden bedreigd,
worden geholpen. Bij het waarmaken van die goede bedoeling houden wij ons
vooral bezig met elkaar juridisch te bevechten. Dat komt niet alleen doordat
wij ons moeten bezighouden met aanvragen van mensen die op de vlucht zijn
of door oorlogsgeweld worden bedreigd, maar ook doordat wij ons bezighouden
met veel economische migranten die de asielaanvraag zien als een mogelijkheid
om Nederland of een ander EU-land binnen te komen. De IND-juristen, de juristen
van de rechtbank en de juristen van rechtsbijstand zijn vervolgens verwikkeld
in zeer langdurige en elkaar opvolgende gevechten om onderscheid tussen die
twee groepen te kunnen aantonen. Daar gaat de meeste energie en het meeste
geld aan verloren. Ik meen dat dit in veel EU-landen het geval is en naarmate
wij het beleid van de verschillende lidstaten steeds meer op elkaar laten
lijken, zal dat in steeds sterkere mate gebeuren. Ik vind dat erg jammer.
Ik vind dat wij onze energie en ons geld moeten gebruiken voor de mensen die
echt hulp nodig hebben. Dé manier om dat te organiseren is voorkomen
dat mensen naar Nederland en de andere EU-landen komen en hier asiel aanvragen.
De mensen moeten in de regio waar het probleem zich voordoet, dus zoveel mogelijk
in hun eigen omgeving, worden opvangen. Die opvang moet je de UNHCR laten
doen en die organisatie moet je daartoe dan ook financieel in staat stellen.
Die moet je ook in staat stellen om te beoordelen of onder de mensen die opgevangen
worden mensen zijn die niet na enige tijd terug kunnen, mensen die ook niet
in de regio ergens een plek kunnen krijgen, mensen die bescherming behoeven
volgens het Vluchtelingenverdrag en die ergens anders in de wereld een plaats
moeten krijgen. Als je de UNHCR daartoe financieel en organisatorisch in staat
hebt gesteld, moeten Nederland, de andere EU-landen en vergelijkbare landen
bereid zijn om na evenredigheid de mensen die elders in de wereld geplaatst
moeten worden, op te nemen. Op deze manier kun je al het beoordeelwerk en
opvangwerk in de regio concentreren en kun je het inpaswerk voor de mensen die
een nieuwe plek ergens op de wereld moeten vinden in je eigen land doen. Daarop
kun je je dan helemaal concentreren. Dan heb je geen asielprocedures en geen
slimme advocaten meer nodig en ook geen juristen die elkaar tegenwerken, maar
alle energie en al het geld kunnen dan voor de betrokken mensen worden ingezet.
De consequentie is natuurlijk wel dat die mogelijkheid er voor de UNHCR moet
zijn, dus de mogelijkheid van opvang in de regio en die van doorverwijzing
naar landen elders in de regio. De mensen die doorverwezen worden, moeten
een plek krijgen in een ander land. Als dit allemaal is geregeld, moet je
geen aparte asielverzoeken meer in behandeling nemen. Als dan mensen zonder
gebruik te maken van de opvang van de UNHCR hier toch heen komen, stuur je
ze terug. Als wij dat systeem zouden kunnen opzetten, zou de vluchtelingenopvang
er veel beter uitzien. Dan zou de energie goed aangewend worden en dan zouden
er veel meer mensen geholpen worden dan nu het geval is. Daar zou ik erg voor
zijn.Zolang het voorgaande niet voor elkaar is, moeten wij in de Europese Unie
meer solidariteit betrachten. Wij moeten daarbij voor ogen hebben dat iemand
die Europa binnenkomt en over land naar «een» land in de Europese
Unie gaat, fout zit. Als iemand in Griekenland aankomt en daar asiel aanvraagt,
is er geen probleem. Komt hij per boot in Italië aan en vraagt daar om
asiel, is er ook geen probleem, maar komt iemand in Italië aan en reist
hij door vier veilige landen om in Nederland asiel aan te vragen, dan zit
hij fout. Dat mag niet. Je moet in het eerste veilige land asiel aanvragen.
Aan die praktijk van het doorreizen moet een eind worden gemaakt.Het komt ook voor dat mensen met paspoort en ticket op het vliegtuig stappen
en bij aankomst in bijvoorbeeld Nederland het paspoort en het ticket weggooien,
asiel aanvragen en het verhaal vertellen dat zij willen vertellen, een verhaal
waarmee zij denken de meeste kans te maken om te mogen blijven. Aan die praktijk
moet ook een eind worden gemaakt. Wij moeten afspreken dat wij
alleen nog maar aan de buitengrenzen van Europa asielverzoeken in behandeling
nemen. De asielzoekers kunnen via land of over zee komen, maar de verzoeken
worden op de plek van aankomst in behandeling genomen, bijvoorbeeld op de
luchthaven. Daarbij moet consequent de regel gelden: de papieren waarmee men
op het vliegtuig stapt, moet men ook hebben bij aankomst. Bij de landsgrenzen
moeten de mensen die in procedure worden genomen en opgevangen moeten worden
over de verschillende landen worden verdeeld. Hiermee kom ik in de buurt van
wat mevrouw Jonker ook wil. Je neemt zoveel mogelijk op de plek waar de asielzoekers
de Europese Unie binnenkomen de aanvragen in behandeling. Daar ga je na wat
er met die mensen moet gebeuren. Vervolgens laat je de landen aan de buitengrenzen
niet met de opvanglast zitten, maar nemen de landen van de Europese Unie die
gezamenlijk. Door de asielverzoeken te beoordelen op de plek waar de mensen
de EU binnenkomen, ga je veel beter, sneller en redelijker te werk. Verder
kun je op die manier de lasten van de opvang evenredig verdelen door de betrokkenen
over de landen van de Europese Unie te verspreiden. Als je dit doet, kies
je voor een veel betere opzet. Met alle respect voor wat er nu in de Europese
Unie gebeurt – ik vind het belangrijk dat wij met het beleid op dit
terrein naar elkaar toegroeien – hanteren wij toch niet het eindmodel
dat mij voor ogen staat en ik zou graag zien dat de staatssecretaris het UNHCR-model
dat ik schetste als eindmodel wil omarmen en dat zij realisering van het tussenmodel
dat ik ook geschetst heb en dat de samenwerking in de Europese Unie betreft,
wil nastreven. Op korte termijn zal zij nog wel het nodige moeten doen op
grond van de thans geldende lijn, maar ik zou graag zien dat zij de focus
richt op de meer ideale situatie.Thans moeten wij ons natuurlijk houden aan de Europese verdragen en dat
kan een probleem zijn, maar dat probleem hebben niet alleen wij, maar ook
Denemarken, Ierland en andere landen. Ik wijs er wel op dat wij een aantal
zeer redelijke eisen hebben. Ik noem het hebben van een inkomen van 120%
Wet minimumloon voor mensen die een huwelijksmigrant willen laten komen, het
hebben van de leeftijd van 24 jaar en het vereiste van het halen van het inburgeringsexamen.
Het voldoen aan die eisen wordt echter door rechters als het ware weggeschoffeld
met verwijzing naar de Europese verdragen. Ik zou dan ook graag zien dat de
staatssecretaris samen met haar collega’s van de andere EU-landen inventariseert
wat de uitvoeringsproblemen zijn, wat de landen op het punt van hun immigratiebeleid
willen realiseren en welke problemen de Europese verdragen daarbij opleveren.
Als je dat geïnventariseerd hebt, kun je vervolgens praten over oplossingen.
Ik ben er niet voor om zomaar verdragen op te zeggen, maar ik ben er wel voor
om na te gaan in welke gevallen verdragen een goed beleid in de weg staan
en om daarvoor dan samen oplossingen te zoeken.Mevrouw Jonker (CDA): Ik ben met u van mening
dat wij de mensen het beste kunnen opvangen in de eigen regio. Hoe dichter
men bij huis blijft, hoe groter de kans dat men weer terug naar huis kan.
U stelt voor om de asielaanvraag in bijvoorbeeld Afrika te organiseren. Dat
betekent dat als mensen hier asiel aanvragen, wij ze ook weer terug moeten
sturen. Dan voldoen wij weer niet aan het Vluchtelingenverdrag. Wij moeten
op grond van dat verdrag iedere asielzoeker de mogelijkheid bieden om een
aanvraag in te dienen. Zouden wij in uw optiek het Vluchtelingenverdrag moeten
opzeggen of is dat niet iets wat u wenst?De heer Kamp (VVD): Het Vluchtelingenbedrag
bepaalt dat je mensen bescherming biedt en dat je mensen niet terug stuurt
naar de onveilige situatie waar ze vandaan komen. Ik pleit er niet voor om
iemand die uit een gevaarlijk land komt waar hij vervolgd wordt en die via
de UNHCR naar Nederland is gekomen, terug te sturen naar het land waar hij bedreigd wordt. Ik pleit ervoor hem naar het UNHCR-centrum in de regio
van herkomst te sturen, zodat zijn verzoek daar behandeld kan worden. Ik weet
dat de meeste asielzoekers en ontheemden reeds in hun regio worden opgevangen;
90% of meer wordt in de eigen regio opgevangen, maar daarvoor is maar
10% van het totale budget beschikbaar. Voor de 10% van de asielzoekers
die zich over de wereld verspreiden, worden honderden en honderden miljoenen
uitgegeven om allerlei juridische gevechten te betalen. Die juridische gevechten
moeten uiteindelijk voor de schifting zorgen. Ik wil graag dat wij al het
beschikbare geld gebruiken om zoveel mogelijk die mensen te helpen die echt
steun nodig hebben.Mevrouw Jonker (CDA): Dit pleidooi kan ik
alleen maar ondersteunen. Blijft echter gelden dat wij als land verdragsplichtig
zijn en het dus heel erg lastig is om de mensen terug te sturen. Eigenlijk
kan dat niet. Ik begrijp uw punt, maar nogmaals, ik meen dat het conflicteert
met onze verdragsplicht.De heer Kamp (VVD): Ik heb al gezegd dat wij
ze niet moeten terugsturen naar een onveilige situatie, maar naar een plek
waar ze door de UNHCR op correcte wijze worden behandeld. Verder wijs ik erop
dat een verdrag niet een doel op zichzelf is. Ook hierbij zijn bedoelde verdragen
middelen om mensen die dat nodig hebben bescherming te bieden. Als het al
zo zou zijn – ik bestrijd dat dit het geval is – dat er een probleem
is met een verdrag, dan moet je nagaan hoe je het kan afstemmen op het gewenste
beleid. Een verdrag is namelijk een middel en geen doel.Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik kan mij veel
voorstellen bij opvang in de eigen regio voor een korte termijn. Ik ben in
verband met de oorlog in Irak in Syrië geweest en ik heb gezien hoeveel
miljoenen werden opgevangen in allerlei kampen, terwijl je eigenlijk nauwelijks
kon spreken van opvang. Maar meent u serieus dat een politiek vluchteling
die nog decennia moet vrezen voor zijn leven, decennia in een centrum in de
regio moet worden opgevangen?De heer Kamp (VVD): Ik vind dat mensen waar
u over spreekt daar niet moeten blijven. Stel dat de UNHCR tot de conclusie
komt: wij hebben te maken met iemand die vervolgd wordt en er is geen zicht
op een termijn waarbinnen hij naar zijn land kan terugkeren. Het is mogelijk
dat de UNHCR vindt dat er ook geen mogelijkheden zijn om de desbetreffende
persoon in de regio te huisvesten. In dat geval moet hij elders in de wereld
een plek krijgen. Deze mensen moeten naar evenredigheid over landen in de
wereld als Nederland worden verdeeld. Nederland moet dan per jaar x duizend
van die mensen opnemen en ze een goede plek in de samenleving geven. Dat heb
ik veel liever dan wat wij nu doen, namelijk worstelen, vertragingen laten
ontstaan, mensen jarenlang in procedure houden, vervolgens met een generaal
pardon werken enzovoorts. Op die manier houden wij onszelf eigenlijk bezig.
Wij doen dan meer aan bezigheidstherapie dan aan het bieden van hulp aan mensen,
en ik wil juist mensen helpen.De heer De Wit (SP): Voorzitter. Vanmorgen,
tijdens het overleg over de JBZ-raad, heb ik uitgebreid stilgestaan bij het
Franse Pact. Dat wil ik nu niet doen, maar ik wil wel constateren dat dat
Pact een politiek signaal is. Het bevat een reeks aan voornemens die in de
praktijk nog moeten worden uitgewerkt. Als dat gebeurt, is voor mij het moment
aangebroken om de concrete voorstellen te bestuderen. Ik heb nog wel een vraag.In het Pact staat dat iedere lidstaat de beslissing tot uitzetting van
een andere lidstaat dient te respecteren. Nog niet zo lang geleden hebben
wij te maken gehad met de kwestie van de Iraanse homoseksuele asielzoeker
die door Nederland werd uitgewezen naar Engeland. Er bestond het risico dat hij door Engeland teruggestuurd zou worden naar Iran. De staatssecretaris
heeft zich met de zaak bemoeid en in ieder geval haar best gedaan. Ze heeft
duidelijk haar mening gegeven en gezegd wat Nederland zou doen als deze persoon
toch teruggestuurd werd naar Iran en wat in een dergelijk geval Engeland zou
moeten doen. Die opstelling heb ik toegejuicht en die juich ik nog steeds
toe. Ik hoop dat ondanks de desbetreffende passage in het Pact een dergelijke
actie mogelijk zal blijven. Dit middel bleek namelijk buitengewoon belangrijk
te zijn.Het beleidsplan van de EU bevat een reeks aan goede voornemens. Wij zijn
het met die voornemens in grote lijnen eens. Als het uitgangspunt is de vluchtelingen
in alle landen van de EU een gelijkwaardig en hoog beschermingsniveau te laten
genieten, dan is dat een buitengewoon belangrijk en lovenswaardig streven.
Zo moeten wij handelen. Alleen is het de vraag of deze doelstelling in 2010
gerealiseerd zal zijn. Daar moeten wij in ieder geval wel naar streven.Mijn fractie is van mening dat wij nog een ander probleem met dat beleidsplan
hebben: wij hebben nog steeds te maken met de eerste fase van de harmonisatie
van het asielbeleid. In eerdere debatten is er door mijn fractie, maar ook
door andere op gewezen dat de richtlijnen van die eerste fase nog niet overal
op dezelfde manier en op hetzelfde niveau zijn geïmplementeerd. Ook de
UNHCR heeft daarop gewezen. De vraag is dan ook wie houdt nog in de gaten
dat de uitvoering van de eerste fase goed verloopt, zodat alle landen op hetzelfde
niveau komen? Bestaat daar überhaupt nog aandacht voor, gelet op de grote
plannen die wij nu hebben?De staatssecretaris heeft aangegeven dat de voortgang van de uitvoering
van het beleidsplan regelmatig gecontroleerd moet worden. Hoe concreet gebeurt
dat? Wat houdt het regelmatig controleren van de voortgang in? Zullen voortdurend
evaluaties plaatsvinden, worden elke maand controles uitgevoerd? Wil de staatssecretaris
enige helderheid op dit punt bieden?Voor de fractie van de SP is het buitengewoon belangrijk dat, zoals de
staatssecretaris ook zegt, er een gegarandeerde toegang tot de procedures
en de rechtshulp is. De vraag is dan onvermijdelijk hoe het staat met de procesgang
in Griekenland? Is enige verbetering merkbaar? Griekenland is namelijk het
land waar de rechtshulp zeer krakkemikkig is georganiseerd.Hiermee kom ik te spreken over de Dublinverordening. Wat is erop tegen
om de mensen die nu in Nederland zijn en die naar Griekenland teruggestuurd
zouden moeten worden, tijdelijk in Nederland te houden, omdat wij Griekenland
toch al met het probleem van de grote toevloed opzadelen? Zou dat niet in
belangrijke mate bijdragen aan het bieden van mogelijkheden voor Griekenland
om orde op zaken te stellen? Welke steun zou Nederland verder Griekenland
kunnen geven? Hierop krijg ik graag een reactie van de staatssecretaris.Ik herhaal verder wat ik eerder over Frontex en de grensbewaking heb gezegd,
namelijk dat wij nog steeds bezorgd zijn. Daarbij denk ik aan het in acht
nemen van de verdragsrechtelijke verplichtingen bij het optreden van Frontex
als mensen een beroep doen op de mogelijkheid van het aanvragen van asiel.De staatssecretaris heeft allerlei plannen met betrekking tot de rechtsbijstand
voor asielzoekers. Zou de aangekondigde bezuiniging van enigerlei invloed
kunnen zijn op het recht op rechtshulp voor asielzoekers? Ik hoop dat dat
niet het geval is.De uitgangspunten van de huidige Vreemdelingenwet voldoen volgens de staatssecretaris
aan criteria als eenvoud, rechtvaardigheid, snelheid en effectiviteit van
procedures. Wij hebben heel vaak gediscussieerd over de wijze waarop de procedures
in Nederland verlopen en ook over het onrecht dat zich daarbij voordoet. Die
discussies hoeven wij niet te herhalen. Ik heb wel een aantal vragen. In hoeverre
voldoen de bepalingen van de door de staatssecretaris voorgestelde nieuwe
Vreemdelingenwet aan de eisen die nu worden geformuleerd? In welke mate is
bij de uitwerking van het voorstel rekening gehouden met de op
handen zijnde harmonisatie? Ziet de staatssecretaris de nieuwe Vreemdelingenwet
als het uitgangspunt voor het bepalen van het gewenste beschermingsniveau
van alle lidstaten? Zullen de gedwongen aanpassingen van de Nederlandse wet
en regels ertoe leiden dat Nederland het beschermingsniveau naar beneden moet
bijstellen? Ik zou dat betreuren, vooral omdat de staatssecretaris meermalen
heeft gezegd dat de minimumnormen die door Europa ontwikkeld worden niet de
maximumnormen zouden moeten zijn.Een nieuw initiatief is de oprichting van een Europees asielondersteuningsbureau.
Wat zullen de status en de bevoegdheden van dit bureau zijn en op welke wijze
wordt verantwoording afgelegd?Vanmorgen is al gezegd dat in het kader van asiel 560 000 mensen
opnieuw gevestigd moeten worden. Zou Nederland daarom niet een ruimer quotum
moeten hanteren?De bepalingen voor terugkeer vormen een belangrijk onderdeel van het asielbeleid.
Het betrachten van zorgvuldigheid bij het nakomen van verdragsrechtelijke
verplichtingen moet vooropstaan. Er moet aandacht zijn voor de belangen van
alle betrokken partijen, ook bij zo’n belangrijk onderwerp als terugkeer.
Bij belangen van alle betrokken partijen denk ik aan de belangen van de asielzoekers,
de belangen van Nederland en de belangen van het land van herkomst. Ik hoop
dat daarvoor met het Europese asielplan aandacht is en blijft.Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks
is traditioneel groot voorstander van een Europees systeem voor asiel. Het
zou immers niet uit moeten maken waar iemand in de Europese Unie asiel aanvraagt.
Aan de hand van dezelfde criteria, voortvloeiend uit het Geneefse vluchtelingenverdrag,
zouden in alle lidstaten van de EU dezelfde procedurele rechten en opvangvoorzieningen
moeten gelden bij het bieden van asielbescherming aan hen die dat behoeven.
Dat klinkt simpeler dan het is. Dat blijkt ook uit de eerste fase van de harmonisatie
van het asielbeleid en ook uit het feit dat die eerste fase, helaas, nog lang
niet overal tot hetzelfde resultaat heeft geleid. Van groot belang voor de
tweede fase is dat die gepaard gaat met het verstrekken van heldere informatie,
met transparant overleg en met samenwerking met ngo’s en het maatschappelijk
middenveld. Hierbij hoort natuurlijk ook het goed informeren van het parlement.
Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris zal aangeven hoe zij in de komende
maanden aan dit verzoek gevolg geeft.De intenties van de Europese Commissie met het Beleidsplan asiel zijn
goed. Het is heel terecht dat een strategie wordt voorgesteld die moet leiden
tot een betere kwaliteit, tot meer harmonisering, tot verbetering van de praktische
samenwerking en tot meer solidariteit tussen niet alleen lidstaten, maar ook
tussen lidstaten en derde landen. Het is wel de vraag hoe die strategie precies
gaat uitwerken. Het verbaast mij enigszins dat de staatssecretaris vasthoudt
aan de einddatum van 2010. Ik begrijp dat wel uit strategisch oogpunt, maar
de vraag is hoe realistisch het hanteren van deze einddatum is. Graag hoor
ik hoe zij denkt die ambitie concreet te verwezenlijken, gelet op de tijdspanne
die beschikbaar is en de aanwezige knelpunten. Er valt nog veel werk te doen.
Er komen nog allerlei wijzigingsvoorstellen van de Commissie met betrekking
tot de opvangrichtlijn, de procedurerichtlijn et cetera. De staatssecretaris
heeft al aangegeven wat haar ambitie is bij de uitvoering van een aantal richtlijnen.
In dit verband denk ik aan de opvangrichtlijn. Bij de uitvoering daarvan gaat
het ook om vrijheidsontneming. Zal voor deze staatssecretaris vrijheidsontneming
het uiterste redmiddel zijn? Zal de detentie aan duidelijke voorwaarden voldoen?In 2009 komt de Commissie met voorstellen ter zake van de procedurerichtlijn.
De staatssecretaris geeft aan dat ook voor haar gegarandeerde toegang tot
die procedure van groot belang is. Het bieden van meer waarborgen
voor de rechtsbijstand hoort daar bij. Dat betekent dat er meer duidelijkheid
moet komen over de termijnen en de minimumwaarborgen, zowel bij de kort durende
als bij de lang durende asielprocedures.De uitvoering van de kwalificatierichtlijn zal nog wat langer op zich
laten wachten en het effect daarvan is onduidelijk. Er moeten duidelijke criteria
komen voor het verlenen van subsidiaire bescherming bij categorale groepen.
Dat is van belang in het kader van de harmonisatie. Ik denk in dit verband
aan vluchtelingen uit Somalië. In de afgelopen tijd hebben wij gezien
wat er gebeurde. Wat is precies de inzet van de staatssecretaris op dit punt?Ik denk verder aan het binnenlandse vestigingsalternatief. Het verbaast
mij enigszins dat de staatssecretaris met haar brief helemaal niet is ingegaan
op de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in het arrest-Salah Sheekh.
Dat heeft natuurlijk gevolgen voor ons binnenlands vestigingsalternatief.
Ik wil graag weten wat de ambitie van de staatssecretaris op Europees niveau
is.Er wordt gesproken over een Europees asielondersteuningsbureau. Gelet
op het gestelde in de toelichting lijkt het erop dat het bureau vooral administratieve
en onderzoekstaken krijgt. Welke bevoegdheden krijgt dit bureau precies om
de harmonisering en samenwerking te bevorderen? Krijgt dit bureau ook een
taak als bijvoorbeeld grote stromen asielzoekers naar één bepaald
land ontstaan? Nu gebeurt het helaas te vaak dat een lidstaat geconfronteerd
wordt met een buitengewoon hoge instroom.De staatssecretaris schrijft in haar brief dat er ook bij Frontex aandacht
moet zijn voor asielgerelateerde aspecten, zoals toegang tot asielprocedures
bij grensoperaties. Zij heeft dat wel vaker in AO’s naar voren gebracht.
Wat zijn echter precies de concrete ambities van de staatssecretaris? De huidige
praktijk is namelijk heel ondoorzichtig. Er zijn geen instrumenten om toezicht
te houden op de grensbewakingsoperaties. Wat is de inzet van de staatssecretaris
voor het verbeteren van de huidige situatie in de komende tijd?De staatssecretaris geeft aan dat zij niets ziet in het voorstel van de
Commissie om de Dublinverordening op te schorten als een lidstaat niet in
staat is om de overgedragen asielzoeker op te vangen. Zij gebruikt vooral
het argument van de poolfactor: een land kan extra populair worden. Het gestelde
betekent wel dat individuen worden teruggestuurd naar een land waar zij onvoldoende
bescherming genieten en waar niet voldoende opvang is. Daarover hebben wij
veelvuldig met de staatssecretaris gesproken vanwege de problemen in Griekenland.
Uit deze brief blijkt nogmaals dat de staatssecretaris het belang van de individuele
asielzoeker uitwisselt voor het belang van de beheersing van asielstromen.
Dat is geen oplossing voor het probleem. Op deze manier kunnen namelijk asielzoekers
in bepaalde lidstaten hun recht op asiel niet laten gelden en daarvoor zouden
wij medeverantwoordelijk zijn. Ik wil daarom de andere kant belichten. Wij
hebben het voortdurend over solidariteit, maar laten wij wel wezen: de grootste
problemen hebben de lidstaten in het zuiden van Europa, de landen waar de
asielzoekers het eerst aankomen. Met het niet opschorten van Dublinverordening
ontbreekt wellicht bij de overige lidstaten, die niet met dit probleem te
kampen hebben, de wil om de situatie in landen als Griekenland en Malta op
te lossen. Het lijkt erop dat men dan zegt: het is ons probleem niet. Dat
zou in sommige lidstaten de mentaliteit kunnen zijn. Met het opschorten van
de Dublinverordening zou de politieke druk op alle lidstaten inclusief Nederland
worden vergroot, waardoor zij ervoor gaan zorgen dat de asielprocedures in
landen als Griekenland worden verbeterd. Graag hoor ik van de staatssecretaris
wat precies haar ambitie is.Met het slotwoord van haar brief geeft zij aan dat Nederland voor de harmonisatie
aanpassing van wet- en regelgeving zal moeten accepteren. Voor ons betekent
harmonisatie dat de ene lidstaat aanmerkelijk meer zal moeten investeren in
de verbetering van de asielprocedure dan de andere. Wat is voor
de staatssecretaris onacceptabel bij de harmonisatie? Welke concrete maatregelen
mogen niet ontbreken? Als wij dat weten, hebben wij een concreet aanknopingspunt
voor de discussie over de harmonisatie. Nu tasten wij nog enigszins in het
duister. Er zijn allerlei voorstellen, bijvoorbeeld gedaan met het Franse
Pact. De samenhang tussen dat Pact en deze Commissievoorstellen is voor mij
nog niet echt duidelijk. Het feit dat er zoveel verschillende voorstellen
komen, lijkt mij een snelle harmonisering niet echt bespoedigen. Wat is de
indruk van de staatssecretaris?De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Europese samenwerking op het terrein van asiel is niet genoeg. Wij moeten
namelijk niet alleen de situatie in Europa in aanmerking nemen, maar die in
de hele wereld. Wij moeten letten op het functioneren van de UNHCR, dus op
de rol van de VN bij de opvang van vluchtelingen. Ook voor ons is het einddoel:
toetsing en opvang in de regio. Pas daarna kan de hervestiging in een land
als Nederland en andere landen van Europa aan de orde zijn.In het verleden is meer dan eens gesproken over het perspectief van toetsing
en opvang in de eigen regio. Daaraan zijn aparte overleggen gewijd. Welke
aanknopingspunten of mogelijkheden biedt de nieuwe fase van het Europees asielbeleid
om in Europees verband aan dit idee meer gestalte te geven?Meer Europese samenwerking blijft wel hard nodig. Wij kunnen niet wachten
op wat er ooit mondiaal aan verbeteringen worden doorgevoerd. Wij hebben nu
te maken met de eerste fase van de harmonisatie van het Europees asielbeleid.
De SGP-fractie is bepaald geen voorstander van Europese verdichting op allerlei
terreinen en van het overdragen van bevoegdheden naar Europees niveau, maar
wij vinden wel degelijk dat op het terrein van het asielbeleid in Europa nieuwe
stappen nodig zijn. Juist op dit terrein is het nodig tot een verdere afstemming
van regelgeving en praktijken van de verschillende lidstaten te komen.De SGP-fractie kan zich op hoofdlijnen vinden in de richting die met het
thans voorgestane gemeenschappelijke asielstelsel wordt ingeslagen. Ons lijkt
de koers realistisch, omdat aan de ene kant wordt ingezet op verdere harmonisatie
van de regelgeving en aan de andere kant op vergroting van de praktische samenwerking
tussen de lidstaten.Ook bij ons leeft de vraag in hoeverre de harmonisatie van de regelgeving
wordt bemoeilijkt door onvoldoende zicht op de implementatie en de evaluatie
van de werking van de richtlijnen die zijn voortgekomen uit de eerste fase.
Wij weten bijvoorbeeld nog niet goed wat de evaluatie van de kwalificatierichtlijn
oplevert. Wanneer zal er over de evaluatie van de richtlijnen van de eerste
fase meer duidelijkheid zijn?Er zijn problemen met de ratificatie van het Verdrag van Lissabon. In
hoeverre zal dat vertragend of verstorend werken op dit beleidsplan of staan
die problemen daar los van? Kunnen wij op basis van de huidige regelgeving
en dus zonder het Verdrag van Lissabon goed verder komen?Het lijkt mij op zichzelf een goed idee om een Europees bureau op te richten
die de praktische samenwerking tussen lidstaten ondersteunt. De uitvoerbaarheid
van de structurele samenwerking is door de Commissie onderzocht. Zijn van
dat onderzoek resultaten bekend? Wat ons betreft hoeft de oprichting van het
ondersteuningsbureau niet te wachten op meer duidelijkheid over de tweede
fase, maar kan het al direct zijn diensten bewijzen. Wij zijn het wel met
het kabinet eens dat voor zoiets niet een nieuw bureau moet worden opgetuigd,
maar dat gezocht moet worden naar een manier om bij bestaande structuren aan
te sluiten, dus met de oprichting van het nieuwe bureau zou men zo eenvoudig
mogelijk te werk moeten gaan.In de brief ontbreekt informatie over de keus voor een gemeenschappelijke
afhandeling van asielverzoeken. In een verslag van een eerder overleg
las ik dat over de keus van het model voor een gemeenschappelijke afhandeling
nog duidelijkheid moet komen. Is al iets meer bekend?Uitgangspunt voor de harmonisatie is dat het nationale procesrecht zo
min mogelijk wordt doorbroken. De staatssecretaris heeft aangegeven te zullen
onderzoeken of er in dat verband knelpunten zijn in verband met de werking
van de AWB. Is daarover al meer bekend? Dit punt is van betekenis nu men het
asielbeleid van de lidstaten van de EU wil harmoniseren. Nederland heeft namelijk
een aantal jaren geleden een slag gemaakt met de harmonisatie van het bestuursprocesrecht
op verschillende beleidsterreinen. Daarvoor is de AWB aangenomen. Met de Europese
afstemming van de regels zouden wij niet het bestuursrecht moeten doorkruisen,
want dat zou bij dat recht weer allerlei ingewikkelde uitzonderingen nodig
maken. Dit blijft een aandachtspunt.Wij vinden evenals het kabinet dat de koppeling met het terugkeerbeleid
meer aandacht verdient evenals de bezwaren tegen de ontheffing van de Dublinverordening.
Ook op het gebied van hervestiging mag er wat ons betreft een schepje bovenop.Dan wil ik nog iets zeggen over de termijn waarin het gemeenschappelijk
Europees asielbeleid gerealiseerd moet worden. De staatssecretaris vindt de
termijn tot 2010 zeer ambitieus. De Commissie houdt rekening met 2012. Ik
kan niet inschatten wat echt realistisch is, maar de juiste datum zou wel
eens dichter bij het jaar 2012 dan het jaar 2010 kunnen liggen.De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Eigenlijk
zijn alle leden van de Kamer voor een gemeenschappelijk asielbeleid, maar
het probleem is dat alles zo langzaam gaat. Dat komt doordat niemand de touwtjes
echt in handen heeft en doordat niemand het proces kan versnellen. Dat is
voor mij het moeilijkste aspect; het heeft te maken met de aard van Europa.
Wij vinden Europa belangrijk, maar het is een groot, zwart gat. Je gooit er
iets in, maar je weet nooit precies wat er uitkomt. Daarover zouden wij meer
open tegen elkaar moeten zijn. Wie zijn onze bondgenoten bij het betrachten
van een beetje tempo en bij het vormgeven van een enigszins goed, rechtvaardig
en menselijk asielbeleid? Is Frankrijk dan onze bondgenoot, is Spanje dat?
Deugt Griekenland niet, deugt Polen niet? Nogmaals, wie zijn onze bondgenoten?
Ik vind het van belang dat de Kamer scherp op de hoogte is en weet welke belangen
spelen op het Europese slagveld.Ik kan het standpunt van de staatssecretaris volgen dat de tijdelijke
ontheffing van de Dublinverordening een averechts effect kan hebben, hoe vreselijk
ik dat ook vind. Het is namelijk heel moeilijk te aanvaarden dat de gevoerde
strategie tot nu toe nul komma nul effect heeft gehad op het Griekse beleid.
Daarom wil ik nadrukkelijk van de staatssecretaris horen welke acties zij
heeft ondernomen, wat de resultaten ervan zijn, welke resultaten zij beoogt
en op welke termijn conclusies getrokken moeten worden. Nu zijn wij namelijk
machteloos. Met een geheel andere werkwijze wordt de situatie ook niet beter.
Wij zitten hopeloos vast. Het gevaar is ook dat als wij eenmaal een gemeenschappelijk
asielbeleid hebben de lidstaten toch met eigen oplossingen weg kunnen komen.
Dat lijkt mij niet de bedoeling.Frontex voert de grensbewakingsoperaties uit. Welke rechten hebben de
mensen die aan de grens worden aangehouden? Krijgen die een rechtvaardige
procedure? Dat hoort wel het geval te zijn. Ik heb het idee dat men bij Frontex
betrekkelijk weinig aandacht besteedt aan het opsporen van de boevenbendes
die de operaties leiden, de mensenhandelaars. Er wordt weinig capaciteit gestoken
in vervolging van die mensen. Is de staatssecretaris bereid om met het Europese
asielbeleid meer prioriteit te geven aan gemeenschappelijke vervolging en
opsporing van de mensensmokkelaars en de mensenhandelaars? Zij verdienen goudgeld
over de ruggen van andere mensen. Er is reeds gewezen op het gevolg van deze
vorm van smokkel, dat is de dood van de slachtoffers. Ik vind opsporing van
de mensenhandelaren echt belangrijk. Wij richten ons veel te vaak, overigens
niet alleen bij het asielbeleid, op vervolging van de slachtoffers, maar zelden
speuren wij de daders op.Moeten wij ook niet meer letten op de bewegingen aan de Oost-Europese
grens? Ik krijg namelijk de indruk dat er steeds meer populaire routes voor
mensensmokkel komen via die grens. Daarbij gaat het vooral om vrouwenprostitutie.
De reis van die vrouwen eindigt niet zelden in Nederland. Van de IOM hoor
ik dat de smokkelroute van die vrouwen vaak via de Oost-Europese landen loopt.
Ik vind het zeer belangrijk dat aan deze kwestie aandacht wordt besteed. Van
de ngo’s hoor ik dat in Oost-Europese landen de taxichauffeur soms beter
te vertrouwen is dan de politieagent. Dat zegt wel iets als men uitgaat van
de Nederlandse verhoudingen. Dus wat daar gebeurt, is niet goed. Ik vind daarom
echt dat er anders moet worden opgetreden en dat het probleem aan de bron
moet worden aangepakt. Laten wij de mensenhandelaars en de mensensmokkelaars
opsporen. Die aanpak moet meer prioriteit krijgen. Tegelijk moeten wij proberen
om de corruptie in sommige landen tegen te gaan. Bij deze ambitie past wel
nederigheid, want wij zijn een klein land en sommige landen zijn hier helemaal
niet bij gebaat. Toch vind ik dat harder en feller mag worden opgetreden.Wij zijn een groot voorstander van het hervestigingsbeleid. Wij zien dan
ook graag dat Nederland de Europese samenwerking op dit punt bevordert. Hoe
gaan wij dat doen? Wat is de stand van zaken? Welke initiatieven worden door
Nederland genomen en wie zijn in dezen onze bondgenoten?Wij vinden praktische samenwerking ontzettend goed. Wat is de stand van
zaken bij de oprichting van het Europese ondersteuningsbureau? De taken van
dat bureau zouden zijn: monitoring, beheer op allerlei terreinen, verstrekking
van landeninformatie, het beheer van een opleidingsprogramma enzovoorts. Ik
wijs er met nadruk op dat de taken van dit bureau niet moeten bestaan uit
een stapeling op wat in Nederland gebeurt. Verder moet het bureau op een transparante
wijze te werk gaan. Het liefst zien wij dat het bureau door een onafhankelijke
partij, zoals de UNHCR of andere maatschappelijke organisatie, wordt opgezet.
Wij vinden ook echt belangrijk dat de bevoegdheden van dit bureau duidelijk
zijn en de activiteiten ervan voor iedereen te volgen en dus transparant.
Er bestaat onduidelijkheid over de status en het mandaat van het bureau. Voor
je het weet heb je te maken met het slechtste aspect van Europa: er komen
wel allerlei bureaus bij, maar er gaat niets weg en niemand weet dan waar
het bureau precies over gaat. Wij staan er dan allemaal naar te kijken en
kunnen er niets meer aan doen.Antwoord van de staatssecretarisStaatssecretaris Albayrak: Voorzitter. Ik
wil eerst een opmerking maken over het type debat dat wij vandaag voeren,
want van wat wij nu doen word ik echt gelukkig. Vaak discussiëren wij
namelijk naar aanleiding van de concrete agenda van de eerstvolgende JBZ-raad
en dan blijkt dat wij weer een piepklein stukje wel of niet kunnen opschieten
met de behandeling van een specifiek onderwerp. Er kan echter ook een scala
aan zeer verschillende onderwerpen, onderwerpen die het gehele JBZ-terrein
betreffen, aan de orde zijn. Dat vind ik daarom goed, omdat wij bij dergelijke
discussies proactief bezig kunnen zijn. Dat zijn wij bijvoorbeeld als een
voorzitterschap de plannen voor de komende zes maanden bekend maakt. Dan gaan
wij na welke prioriteiten worden gesteld, hoe het voorzitterschap met de onderwerpen
die aan de orde zijn of die door een vorig voorzitterschap nog niet zijn afgehandeld,
wil omgaan. Dergelijke discussies hebben wij dus twee keer per jaar en op
die momenten kunnen wij vooruitkijken en kunnen wij als het ware een beetje
los komen van de JBZ-agenda. Zo’n debat biedt ons de gelegenheid om
de positie van Nederland te bepalen bij de behandeling van de
onderhavige vraagstukken en om te zeggen hoe wij denken over de toekomst van
Europa.Wat dat laatste betreft zeg ik en blijf ik zeggen dat samenwerking in
Europa de oplossing is voor onze nationale uitdagingen en problemen. Wij weten
namelijk dat je, gelet op de ontwikkeling van migratiestromen in een globaliserende
wereld, als lidstaat alleen in de Europese Unie heel veel kunt, maar zeker
niet alles. Een goed voorbeeld daarvan vormt het terugkeerbeleid. Als je als
land alleen probeert om afspraken te maken met herkomstlanden, sta je bijna
met lege handen en hebben je inspanningen weinig effect, terwijl je met een
gezamenlijke aanpak in Europa veel meer kunt verwachten.Er is nu een asielbeleidsplan en de publicatie ervan wordt naar mijn mening
terecht gebuikt om terug te blikken. Wat is er met het Haags Programma gebeurd?
Eigenlijk moeten wij bij de terugblik beginnen bij Tampere, waar de discussie
in 1999 startte. Er zijn meerjarenprogramma’s opgesteld en de lidstaten
hebben afgesproken op het terrein van asiel samen te werken. Zij willen in
de EU tot een uniform asielstelsel komen. De uitvoering van het Haags Programma,
dat na de meerjarenprogramma’s kwam, loopt ten einde en inmiddels denken
wij aan plannen voor de volgende fase. Wat gaan wij met het Stockholmprogramma
doen? Brengt ons dat dichterbij het doel en, zo ja, gebeurt dat ook zo snel
als wij willen? In hoeverre past het programma bij onze nationale uitdagingen?Ik wil onderstrepen dat ik in dit debat proef dat geen van de aanwezige
woordvoerders twijfelt aan de noodzaak van bescherming van vluchtelingen op
het continent Europa. De verantwoordelijkheid voor de wereldwijde problemen
wordt gevoeld en er is het besef dat wij ons aandeel zullen moeten nemen bij
bescherming van de mensen die wij moeten en willen beschermen.Terecht wordt vrij indringend door de heer Kamp een belangrijke vraag
gesteld. Zijn betoog was mij overigens uit het hart gegrepen. De vraag was:
wie willen Nederland als lid van de Europese Unie beschermen? Zijn de mensen
die wij beschermen de mensen die ook echt onze bescherming nodig hebben? Wij
steken heel veel energie en geld in langdurige procedures met heel veel rechtswaarborgen,
terwijl vaak op de vraag die ik zojuist stelde het antwoord eerder nee dan
ja is. Hebben de personen die wij helpen bescherming nodig? Dat zet je aan
het denken en je vraagt je af of het stelsel dat wij voor een deel hebben
gewild, omdat het is gebaseerd op de bepalingen van internationale verdragen
voor de rechten van de mens, juist is. Ik sta in ieder geval hartstochtelijk
achter de naleving van de verdragen en dat doet ook het kabinet. Echter, ons
stelsel is voor een deel gegroeid. In 1951 is het VN-vluchtelingenverdrag
tot stand gekomen, terwijl nu, in 2008, het vluchtelingenvraagstuk van wezenlijk
andere aard is. Dan constateer ik met alle woordvoerders dat de werkelijke
uitdagingen nog niet goed worden onderkend. Een van de belangrijkste redenen
waarom ik geloof in een Europese aanpak heeft juist te maken met die uitdagingen.
De huidige werkelijkheid is namelijk dat degene die nu bescherming zoekt in
Nederland vaker iemand is die op de vlucht is vanwege een intern conflict
of vanwege crises in landen en soms in regio’s. Die mensen slaan groepsgewijs
en soms met zeer grote groepen – denk aan Irak – op de vlucht.
Eén land en zeker een land met het karakter van Nederland heeft maar
een beperkte opvangcapaciteit. Aan de ene kant moet je je dan realiseren dat
een land als Nederland zijn levensstandaard hoog wil houden. Je wilt bijvoorbeeld
het socialezekerheidsstelsel niet onder druk zetten door een ongebreidelde
migratie, langs welk kanaal dan ook. Aan de andere kant wil je bescherming
blijven bieden aan de mensen die dat echt nodig hebben. Dat dilemma zijn wij
nu nationaal aan het adresseren, maar tegelijk weten wij dat de echte oplossing
op Europees niveau gevonden zal moeten worden. Dan zien wij dat het Europese
antwoord op het probleem van mensen die groepsgewijs op de vlucht slaan niet
echt wordt gegeven. Dat antwoord wordt niet gegeven door de bron
van het kwaad aan te pakken. Men doet bijvoorbeeld niets aan de crisis in
het land zelf via het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het antwoord wordt ook niet gegeven met regionale protectie en met het ondersteunen
van de landen die de eerste en de grootste klappen opvangen, doordat honderdduizenden
zo niet miljoenen mensen daar moeten worden opgevangen. Het antwoord wordt
ook niet gegeven met het ondersteunen van transitlanden die er eigenlijk geen
belang bij hebben om vluchtelingenstromen tegen te houden dan wel voor een
oplossing te zorgen. De autoriteiten daar kijken eigenlijk de andere kant
op omdat zij denken: die vluchtelingen blijven hier toch niet. Het antwoord
wordt ook niet gegeven door te bepalen wie bescherming nodig heeft. De eerste
fase van de harmonisatie is namelijk niet verlopen zoals wij gewild hadden.
Wij hebben heel veel niet voor elkaar gekregen. Dat is overigens niet zo nadelig
als het lijkt, want de vertraging brengt ook een kans met zich mee. Door de
uitbreiding van de EU tot 27 lidstaten wordt het namelijk mogelijk om op grotere
schaal bescherming te bieden. Dus via de praktische samenwerking zouden wij
ervoor kunnen zorgen dat in landen als Griekenland, waar de asielpraktijk
nog steeds anders is dan in Nederland, hetgeen wij hebben afgesproken, wordt
geïmplementeerd. Daarbij denk ik aan de opvangrichtlijn, de procedurerichtlijn,
de kwalificatierichtlijn en de terugkeerrichtlijn. De standaarden moeten ook
in de landen van eerste opvang minimaal op het niveau komen dat wij met deze
richtlijnen hebben afgesproken. Dat laat ruimte om, zolang wij geen uniform
beleid hebben, met het nationale beleid af te wijken van hetgeen minimaal
vereist is. Dat is weer niet het maximum. Dat mag het ook niet zijn. Dus de
visie die aan het pleidooi van de heer Kamp ten grondslag ligt, kan ik onderschrijven.Ook mevrouw Jonker en impliciet de heer Van der Staaij spraken ook dit
idee. Als wij vandaag met een schone lei zouden kunnen beginnen en zouden
kunnen zeggen welk antwoord niet alleen Europa, maar de hele wereld op het
vraagstuk van de vluchtelingenstromen zou moeten geven, dan zouden wij waarschijnlijk
ons daarbij baseren op deze visie. Echter, wij beginnen niet met een schone
lei. Wij gaan aan het werk met inachtneming van de gegroeide werkelijkheid.
Wij hebben te maken met internationale verdragen voor de rechten van de mens.
Die brengen met zich mee dat als je niet weet dat de persoon die bij ons aanklopt
veilig teruggestuurd kan worden, wij hem tot de procedure moeten toelaten,
hoezeer het ook irriteert dat soms op grote schaal mensen zonder documenten
aankloppen. Er wordt wel nagegaan of het iemand te verwijten valt dat hij
geen documenten heeft. Echter, je mag iemand niet terugsturen als niet is
gegarandeerd dat dat kan zonder gevaar voor zijn leven en zonder het gevaar
van marteling. Dit is bepaald met artikel 3 van het EVRM. Nogmaals, dit is
een gegeven en wij vertrouwen erop dat alle Europese landen niet door de bodem
zakken die met de internationale verdragen is gelegd.Op grond van dat vertrouwensbeginsel maak ik gebruik van de Dublinverordening
en stuur ik nog steeds mensen terug naar Griekenland, terwijl ik weet dat
Griekenland en misschien ook andere landen niet hetzelfde niveau van bescherming
hebben als Nederland. Wij hebben namelijk nog geen Europees asielstelsel,
maar je mag van Griekenland verwachten dat het artikel 3 van het EVRM in acht
neemt en dat het dus mensen niet terugstuurt naar gevaarlijke situaties. Ik
kan echter niet besluiten om iemand niet terug te sturen naar Griekenland
omdat hij daar niet die status krijgt die hij in Nederland zou krijgen. Daarvoor
is eerst een gemeenschappelijk Europees asielstelsel nodig. Daar blijven wij
aan werken.Interessant vond ik het pleidooi van de heer De Wit. Hij heeft eerder
aandacht gevraagd voor de situatie in Griekenland. Mevrouw Azough en de heer
Spekman hebben hierover ook gesproken. Zij zeggen eigenlijk: wij kunnen Griekenland
niet vertrouwen. Ik zeg: wij kunnen dat wel totdat het tegendeel
is bewezen. Je moet ervan uit kunnen gaan dat de lidstaten van de EU de minimale
verplichtingen in acht nemen, dus dat elke lidstaat het minimumniveau handhaaft.
Tegelijk zegt de heer De Wit: we moeten solidair zijn met de landen in de
periferie van de Europese Unie. In die landen arriveren grote groepen vluchtelingen
het eerst. Het is waar dat daar grote groepen asielzoekers heenkomen. De Griekse
minister schreeuwt dan ook op elke JBZ-vergadering moord en brand en wijst
er daarbij bijvoorbeeld op dat Griekenland 114 000 illegalen heeft opgepakt.
Je vraagt je natuurlijk wel af wat er met die mensen is gebeurd. Heel weinig
mensen wordt daar namelijk asiel verleend. Je hoopt dat die mensen niet worden
teruggestuurd naar gevaarlijke situaties. Wij houden natuurlijk in de gaten
of dat gebeurt, maar het allerbelangrijkste is dat je ervoor zorgt dat Griekenland
de geldende asielprocedure toepast, de procedure waarover wij in Europa afspraken
hebben gemaakt.De heer Spekman vroeg wat het effect van mijn inspanningen is geweest?
Welk resultaat hebben die gehad en doet Griekenland wat? Wordt het niveau
van de opvang inderdaad beter door de zogenaamde verbreding van Europa? Gelet
op de specifieke vraag van de heer Spekman wil ik voorlezen wat desgevraagd
de Griekse Permanent Vertegenwoordiger te Brussel op 23 september per
e-mail liet weten: «I have good news for your State Secretary. As my
minister promised to the Council, both the Directives have already adopted.»
Daarbij gaat het om de procedurerichtlijn en de kwalificatierichtlijn. De «minister»
in dit bericht is de Griekse minister tegen wie wij op de JBZ-raad, maar ook
in bilaterale contacten steeds zeggen: hoe kunnen wij u helpen, moeten wij
mensen van onze IND sturen, heeft u expertise nodig, kunnen wij u tolken sturen?
Daarbij gaat het dus om de meest praktische samenwerking. Wij zeggen ook dat
het belangrijk is dat zij de richtlijnen implementeren; daarvoor moeten wij
ook zorgen. Daarmee ben je er echter nog niet, je moet er ook voor zorgen
dat zij de normen toepassen. Uit deze e-mail blijkt dat Griekenland weer een
stap heeft gezet. De Commissie heeft de landen die dat nog niet hadden gedaan,
gevraagd om de richtlijnen snel te implementeren. Er is al een inbreukprocedure
opgestart bij het Hof, maar nu blijkt dat een land als Griekenland in beweging
komt. Als je dus gelooft in verbreding en je bij je voornemen blijft, lukken
de pogingen. Deze opmerkingen maakte ik naar aanleiding van de inbrengen van
de leden over de Dublinverordening.Ik zei al dat ik dit een interessant debat vind, omdat de inbreng van
de leden de nationale visie betreft. Er zijn accentverschillen bij de pleidooien
van de leden. Soms zijn dat forse accentverschillen, maar zij betreffen alle
de noodzaak van het ook in de toekomst bieden van bescherming aan vluchtelingen
in een land als Nederland, een land dat lid is van de Europese Unie. Ik vind
dat wij dit type debatten veel vaker moeten voeren, met name als wij het idee
van de heer Kamp willen realiseren. De vraag is dan namelijk hoe wij ervoor
kunnen zorgen dat wij niet alleen komen te staan. Met andere woorden: hoe
zorgen wij ervoor dat Nederland niet het enige land is dat niemand meer toelaat
omdat er opvang in de regio is? Als wij namelijk daarbij het enige land zijn,
werkt het concept niet. De vraag is dus allereerst hoe wij in de Europese
Unie hiervoor de handen op elkaar krijgen. Daarom moet je eerst zorgen voor
een gemeenschappelijk Europees asielstelsel. Anders krijg je nooit die transiten
processingcentra. Stel dat men in niet-Europese landen asielprocedures mogelijk
maakt en dat aan de hand van die procedures kan worden besloten of iemand
tot Europa kan worden toegelaten. Dan is vervolgens de vraag of die procedure
komt naast datgene wat hier gebeurt. Mag iedereen die hier aankomt ook hier
asiel aanvragen, terwijl in niet-Europese landen ook aanvragen worden behandeld?
Als dat mag, zal nog gebruik worden gemaakt van bestaande asielroutes, ook
door niet-vluchtelingen. Echter, het is ook mogelijk om te doen wat de heer
Kamp voorstelt, dus om de aanvragen alleen te behandelen in de regio. Aan
die mogelijkheid zouden wij kunnen werken.Nogmaals, daarvoor is eerst een gemeenschappelijk asielstelsel nodig.
Als wij dat hebben, lijken wij met onze manier van handelen al een beetje
op de Verenigde Staten. We vangen dan heel veel mensen op en doen heel veel
aan legale migratie. Je zult wel een eerlijk debat met de landen van herkomst
moeten voeren om de druk op het aanvragen van asiel te laten afnemen. Tegelijk
gaan wij dan met de UNHCR en andere organisaties selecteren. «Selecteren»
klinkt raar, maar op die manier kun je de meest kwetsbaren en de mensen die
acuut bescherming nodig hebben, helpen. Zo’n systeem kan het systeem
zijn waar men in Europa naar wil streven. De heer Kamp wees ook op het belang
van Europese samenwerking en de aanpak voor de korte termijn, maar de huidige
manier van werken is niet de manier van werken waarop wij uiteindelijk moeten
willen uitkomen, want het gaat ons beiden om dat grote proces. Eigenlijk willen
wij dat de Europese Unie noch een afzonderlijke lidstaat het asielbeleid bepaalt,
maar dat de internationale gemeenschap dat doet. Misschien moet het gehele
concept van vluchtelingschap in VN-verband worden besproken.Er zit een fors gevaar aan: elk debat dat je voert over het anders definiëren
van het vluchtelingenschap, leidt ertoe dat je in de Algemene Vergadering
van de VN een groot aantal landen tegenover je krijgt die je confronteren
met de gevolgen voor de regio’s waar de grootste groepen vluchtelingen
zitten. Als je wilt onderhandelen over dat debat, moet je allereerst zelf
een antwoord hebben op hoe je met veel grotere vraagstukken over migratie
en ontwikkeling omgaat. Dit is een globaal debat, waarvan migratie een onderdeel
is. Ik denk dat wij op korte termijn een nationale en een Europese strategie
moeten hebben die past in het traject van «beschermen wij nu echt de
mensen die bescherming nodig hebben?». Het antwoord daarop is «ja»:
op dit moment hebben wij een nationaal asielstelsel dat hoog gehouden kan
worden. Wij stoppen er heel veel energie en geld in om vooral de mensen eruit
te filteren die die bescherming niet nodig hebben, waarmee wij voorlopig doorgaan.
Als je het omdraait, treed je het concept van bescherming van vluchtelingen
met voeten. Dit is mijn visie op het vluchtelingschap en het Beleidsplan asiel
daarbinnen.Wij denken dat wij binnen dit grote plan onze eigen accenten moeten leggen,
waar wij soms een nationaal belang bij hebben. Wij ondersteunen het proces
voor een belangrijk deel. Wij hebben het asielpact van Frankrijk ondersteund,
niet eens omdat dat zoveel nieuws bracht, maar omdat het een politiek moment
creëerde waarop de noodzaak van de harmonisatie in Europa en de uniformering
van het asielbeleid politiek werden ondersteund door een niet-onbelangrijke
Europese lidstaat. Het feit dat dit in onze land zoveel media-aandacht heeft
gekregen, toont de relevantie aan van wat wij aan ambities hebben op het terrein
van asiel en migratie in Europa voor onze nationale oplossingen. In de nadagen
van het verwerpen van het Lissabonverdrag door Ierland is dit niet onbelangrijk.
De meerwaarde van Europa houdt in dat je de bevolking zult moeten laten zien
welke visie je daarop hebt en waarom de oplossingen voor de problemen in Europa
gezocht en gevonden moeten worden. Ik ben hier zo uitgebreid op ingegaan,
omdat ik bij de leden proef dat zij veel behoefte hebben aan een langetermijnvisie.
Ik hoop dat daarmee alle voorstellen die de leden vanaf nu zien, zo worden
gewaardeerd.De heer De Wit (SP): De staatssecretaris wierp
in haar betoog de vraag op of wij de mensen hier die bescherming nodig hebben
wel beschermen. Zij beantwoordde die vraag bevestigend. Maar vindt zij dan
dat toch moet worden bekeken hoe andere mensen dan degenen die hier komen
kunnen worden beschermd? Vindt zij dat het vluchtelingenverdrag moet worden
veranderd?Mevrouw Jonker (CDA): De staatssecretaris
heeft gezegd dat wij eens moeten gaan praten over een andere inrichting van
het vluchtelingenverdrag. Op dit moment wordt druk uitgeoefend
op veel transitlanden die momenteel geen lid zijn van het vluchtelingenverdrag.
Ik ben erg bang dat bij het starten van de discussie over het binnen de EU
organiseren van deze zaak, andere landen gaan twijfelen over de ondertekening.
De landen die nu niet verdragsplichtig zijn, willen wij betrekken bij de hele
mondiale aanpak en het daar opbouwen van de infrastructuur. Ik vind het levensgevaarlijk
om dit punt in het openbaar zo op te voeren.Staatssecretaris Albayrak: Ik benoemde zelf
al de nodige risico’s van het op dit moment ter discussie stellen van
het vluchtelingenverdrag. Je hebt dat niet eens nodig om een aantal dingen
op korte termijn te doen. Als een Europees asielstelsel al bestond, zat je
al in een heel andere werkelijkheid. Of wij anderen willen beschermen? Wij
zitten in een discussie met de UNHCR over hervestiging, waarvoor wij jaarlijks
500 plekken hebben. Een aantal van u vraagt of dat aantal niet kan worden
uitgebreid. Als wij in het systeem van de heer Kamp terecht zouden kunnen
komen, gaat het over substantieel meer mensen die je via hervestiging kunt
accepteren. Maar daar zitten wij nu niet. Hervestiging komt voor ons bovenop
de royale bescherming die wij bieden aan asielzoekers die vluchteling blijken
te zijn. Elk aantal is volgens mij arbitrair. Ik zet in op het geaccepteerd
krijgen door 27 Europese lidstaten dat hervestiging nodig is, aangezien nu
nog maar zes landen dat officieel doen. Ik heb het initiatief genomen om dat
in Europa te verbreden, en dat gaat lukken. Landen tekenen mee, zij nemen
deel aan missies, zodat er een soort zwaan-kleef-aaneffect ontstaat, waarin
meer landen de facto met quota gaan werken. Daar heb ik veel meer aan. Anderen
beschermen: ja, maar dan vooral via de verbreding die ik zoek in Europa. Wij
passen artikel 1f van het vluchtelingenverdrag erg strak toe. Wij zijn koploper
in de wereld als het gaat om het niet-geven van een status aan verdachten
van oorlogsmisdadigers. Wij staan achter dat beleid, dat wij onlangs nog in
de Kamer hebben verdedigd. In sommige landen staan onze praktijken ter discussie.
Zaken waarvan wij voordeel hebben, worden daar dan ook bij betrokken. Inderdaad
zijn er transitlanden die het vluchtelingenverdrag niet hebben ondertekend.Naast het Europese asielstelsel moet de kortetermijnstrategie zijn de
essentie van het vluchtelingenverdrag blijvend onder de aandacht van die landen
te houden. Een van die landen is Turkije, dat een wonderbaarlijke, rechtvaardige
praktijk heeft. Zij hebben het Verdrag van 1951 goed begrepen en het intussen
nooit veranderd. Zij vangen alleen vluchtelingen op uit het Europees continent.
Daar was dit verdrag kort na de Tweede Wereldoorlog natuurlijk wel voor bedoeld.
Zij hebben heel ruimhartig veel mensen uit West-Europa opgevangen, wat laat
zien dat een land niet meebeweegt. Zij zien zich als buffer voor dat rare
Europa. Misschien betekent dat uiteindelijk voor Nederland dat, als daar geaccepteerde
vluchtelingen worden toegelaten terwijl de levensstandaard daar lager is dan
hier, zij doorreizen naar Europa. Dit laat zien dat een transitland op meerdere
manieren interessant kan zijn voor ons, zeker als het gaat om erkenning van
vluchtelingen.Mevrouw Jonker heeft gevraagd wat de formele relatie is tussen het Haags
Programma, het Franse Pact en de voorstellen van de Commissie inzake asiel.
Ik zei al dat het Pact vooral een politiek statement is. Er staat eigenlijk
niets nieuws in, maar er zijn met onze instemming enkele nieuwe accenten gezet.
Maar in de aanloop naar het Stockholms programma is dit wel een belangrijk
document. Daarmee in handen kunnen wij zeggen wat de prioriteiten zijn. De
Commissie heeft het initiatiefrecht op het hele beleidsterrein van vrijheid,
recht en veiligheid, waar asiel dus ook onder valt. Het Beleidsplan waarover
wij nu spreken, is een basisdocument, waarin de globale richting en de contouren
van de wetgevende voorstellen worden aangekondigd. Dat wordt dus al een slag
concreter. De uiteindelijke uitwerking komt in de voorstellen voor de richtlijn
en, via de BNC-fiches en de JBZ-agenda weer op de agenda van de Tweede Kamer.De heer Van der Staaij vroeg naar de gevolgen van het voorlopig niet doorgaan
van het Verdrag van Lissabon. Op het terrein van asiel zou het Verdrag van
Lissabon niet veel verschil maken, want wij hadden voor de tweede fase van
de asielharmonisatie al afgesproken dat er medebeslissingsrecht van het Europees
Parlement zou komen en dat wij zouden gaan besluiten op basis van gekwalificeerde
meerderheid. Als je het Verdrag goed leest, zie je dat het wel ambitieuzer
is. Ik doel op het nieuwe artikel 78, waarin de vorderingen worden onderstreept
die zijn gemaakt door middel van de eerste fase van de harmonisatie, wat de
weg heeft vrijgemaakt voor een gemeenschappelijk asielbeleid. Als ambitie
om er te komen is het een belangrijk signaal, maar voor het daar kunnen komen
heeft het nauwelijks toegevoegde waarde. Dat ambitieniveau kunnen wij ook
zonder dit Verdrag wel hooghouden.Over de regionale beschermingsprogramma’s kan ik het volgende zeggen.
In het Beleidsplan asiel is te lezen dat terecht sterk de nadruk wordt gelegd
op de externe dimensie. Die dimensie hebben wij tot nu toe niet zeer betrokken
bij alle plannen die wij hebben. Wij ondersteunen dat, vooral ook omdat wij
vinden dat meer aandacht moet worden gevraagd voor externe solidariteit met
landen buiten de EU. Regionale bescherming vormt daarvan een onderdeel. Er
zijn ook andere lidstaten die hebben gereageerd op het Groenboek over het
gemeenschappelijk asielbeleid, waaruit blijkt dat er een breed draagvlak is
voor het conceptprogramma bescherming in de regio, maar er worden veel vraagtekens
gezet bij de manier, waarop het beleidsconcept vorm heeft gekregen, waarbij
het vooral gaat om de pilots. Ook Nederland heeft hierbij vraagtekens gezet,
vooral omdat een regionaal beschermingsprogramma in deze vorm erop neer zou
komen dat wij het gaan doen op basis van kleine, niet noodzakelijkerwijs samenhangende
projecten, waardoor het beoogde effect niet wordt bereikt. De Kamer kan hierover
op korte termijn een brief verwachten van minister Koenders en mij.Nederland is ongeveer het laatste land dat vasthoudt aan de termijn van
2010. In het Pact wordt voor het eerst, zonder 2010 los te laten, gesproken
van een mogelijke uitloop tot 2012. Wij hebben dat realisme gesteund, maar
wij hebben er toch voor gevochten 2010 erin te laten staan, niet omdat wij
naïef zijn, maar omdat er landen zijn die bij het loslaten van die termijn
achterover gaan leunen. Als stok achter de deur is die termijn van 2010 dus
nodig, vooral ook om de ambitie van achtereenvolgende voorzitterschappen te
kunnen waarmaken. Als wij daaroverheen gaan – dat zal waarschijnlijk
gebeuren – zien wij wel weer verder.Mevrouw Azough vroeg naar de coördinatie van de implementatie van
de eerste fase en de verdere invulling van de tweede fase. Op het moment dat
het politiek akkoord is bevonden en in de vorm van een plan is gegoten, dat
wordt uitgewerkt in de voorstellen voor een nieuwe richtlijn, is het de Commissie
die het voortouw heeft. De Commissie heeft ook het voortouw als het gaat om
de implementatie: er wordt nauwkeurig bijgehouden of landen op tijd implementeren.
Nederland heeft de Commissie ook wel eens zien dreigen met hoge boetes omdat
het te laat was met implementatie, waarbij ik de kwalificatierichtlijn noem.
De Commissie heeft daarvoor sancties, waarvan het regelmatig gebruik maakt.
Van praktische samenwerking op bilaterale basis is veel meer heil te verwachten.Mevrouw Jonker en de heer De Wit vroegen, hoe wij ervoor gaan zorgen dat
alle richtlijnen worden toegepast. De Commissie controleert met enige regelmaat
implementatie en toepassing. Het instrument van de inbreukprocedure wordt
regelmatig van stal gehaald. Ook burgers kunnen overigens klagen over het
uitblijven van implementatie, waaraan zij rechten zouden kunnen gaan ontlenen.De heren Spekman en De Wit vroegen naar het Europees ondersteuningsbureau.
Eigenlijk zijn status en mandaat, zeggen zij, nog erg onduidelijk. Wij wachten
op de uitkomsten van de visibility-studie, die zeer binnenkort worden verwacht.
De Commissie hoopt in januari 2009 met voorstellen te komen.
Het besluit zal waarschijnlijk nog voor de zomer in de JBZ-raad worden genomen.
Wij hopen dat in de tweede helft van 2009 het ondersteuningsbureau, waarin
de meest praktische samenwerking tussen de immigratiediensten zal plaatsvinden,
van de grond is gekomen. Status en mandaat zijn in dit stadium dus nog onduidelijk.
In onze visie moet het vooral een bureau zijn dat heel erg dicht bij de lidstaten
staat, en dus niet weer een log Brussels instituut moet worden. Uiteraard
moet het transparant zijn, met duidelijke bevoegdheden, wat ook geldt voor
de financiële onderbouwing van dit bureau. Wie waaraan bijdraagt moet
helder zijn. Het moet vooral een nadere uitwerking van de GDISC zijn (GDISC
= General Directors Immigration Services Conference, een informeel forum waarop
de leidinggevende ambtenaren van migratie- en asieldiensten uit Europa punten
van het asiel- en migratiebeleid bespreken). Dat moet uitmonden in het ondersteuningsbureau.
Er is veel steun voor, zij het dat sommige landen andere accenten leggen omdat
hun IND’s soms geheel onafhankelijk zijn. Daarvoor worden nog oplossingen
gezocht. Verder zijn er landen die graag vestigingsplaats willen worden van
het Europees ondersteuningsbureau, zoals Griekenland. Dat is overigens helemaal
niet zo’n gek idee, want als je daar het bureau vestigt, gaat de ontwikkeling
daar misschien sneller.De heer Spekman (PvdA): Hoe voorkomen wij
dat er een stapeling komt met wat wij in Nederland al hebben? Wordt het opgezet
met ondersteuning van de UNHCR en andere maatschappelijke organisaties? In
hoeverre is dat geborgd?Staatssecretaris Albayrak: Niet voor niets
zei ik dat het een heel praktische samenwerking is tussen de hoofdambtenaren
van de immigratiediensten. Je zult dus iets meer moeten weten over het mandaat
en de bevoegdheden, voordat je zegt wat rol en betrokkenheid van de internationale
organisaties en de UNHCR daarbij kan zijn. Een van de voorbeelden die ik kan
geven, onlangs door mij in Parijs bepleit, is dat, nu men aan het denken is
over een integraal Irak-plan, de hoofden van de immigratiediensten bij elkaar
gaan zitten om na te denken over hoe dat moet gebeuren. Hoe kunnen wij de
informatie en de verschillende Europese lidstaten bij elkaar brengen en een
gezamenlijk landenbericht maken, op basis waarvan wij met zijn allen vinden
op welke manier de terugkeer kan plaatsvinden, en hoe wij dat proces kunnen
ondersteunen? Ik heb voorgesteld dat ze als eerste casus Irak bij de kop pakken.
Dan leren ze in de praktijk hoe je moet samenwerken met de UNHCR. De Kamer
krijgt daar waarschijnlijk begin 2009 nog informatie over.De heer Spekman (PvdA): Maar juist op dat
punt staat of valt het vaak met de uitvoering. Als het asielbeleid fout wordt
uitgevoerd, stort het in elkaar. Wat de landeninformatie betreft, is ook in
Nederland iedere keer de discussie of die objectief genoeg is. Nu komt er
een groter orgaan, iets verder weg van de Nederlandse praktijk, dus ik maak
mij van tevoren al zorgen over de ontwikkeling daarvan, en de invloed van
maatschappelijke organisaties daarop.Staatssecretaris Albayrak: Die zorg deel ik.
Dat is precies de reden waarom wij steeds bepleiten, en met ons veel andere
landen in de JBZ-vergadering, dat het niet weer een Brusselse bureaucratie
mag worden. Er komt geen Europees asielbureau waar alles wordt bedacht, het
is een vorm van samenwerking van de bestaande immigratiediensten, waarmee
wij stapeling willen voorkomen. Als voorbeeld noem ik de tolken die wij ter
beschikking stellen. Als wij hier heel veel dialecten uit een bepaald Arabisch
land hebben, met heel veel expertise, en andere landen hebben instroom uit
dat land, terwijl ze de tolken niet hebben, kun je dat op praktische manier,
bijvoorbeeld digitaal, oplossen.Mevrouw Jonker (CDA): Ik ben het helemaal
eens met wat u zegt. Maar wij zijn altijd tegenstander van een nieuw soort
agentschap, terwijl andere landen daar vaak voorstander van zijn. Griekenland
lijkt zich op te werpen als mogelijke vestigingsplaats, waarmee wij weer dreigen
te vervallen in een discussie over een bureaucratie, in plaats van de netwerkfunctie
die wij nastreven. Ik voorzie hier dus een glijdende schaal, wat wij echt
willen voorkomen.Staatssecretaris Albayrak: Die glijdende schaal
voorzie ik niet, want wij zitten er zelf bij. Zodra de invulling van de voorstellen
duidelijk is, praten wij daar weer over. In feite bestaat die samenwerking
al in GDISC-verband. Nederland is voorzitter, in de persoon van Peter Veld,
directeur IND. GDISC is een soort reizende vergadering, met een ondersteuningsbureau
van twee mensen in Rijswijk. U moet niet denken aan een soort groot gebouw.Lidstaten zijn gebonden aan het asielacquis van de EU, en ook alle mensenrechteninstrumenten.
Nederland heeft het initiatief genomen om het met de voeten treden van het
recht op asiel te voorkomen. Hoe om te gaan als Frontex-materieel mensen aantreft?
Dit is onderwerp van bespreking bij de opstelling van de practical guidelines,
waarbij wij inzetten op duidelijkheid: toegang tot asiel moet zijn gegarandeerd.
Inmiddels zijn er afspraken gemaakt over het trainen van Frontex-medewerkers
op het gebied van asiel. Dat is op ons initiatief in het Pact opgenomen. Wij
zullen blijven toezien op de uitwerking.De beschikbaarheid van het materieel van Frontex is een interessant punt.
De lidstaten van de EU hebben het materieel ondergebracht in het Centralised
Record of Available Technical Equipment (CRATE), een soort databestand waarin
alles wat ter beschikking van Frontex wordt gesteld, zoals het fregat dat
Nederland ter beschikking heeft gesteld, wordt opgenomen. Het materieel staat
ter beschikking, en dat kan uit het bestand worden gehaald voor specifieke
missies. Het materieel kan onder bepaalde voorwaarden, bepaald door de lidstaten
in een memorandum of understanding, worden ingezet voor specifieke operaties.
Het gaat daarbij vaak om EU-lidstaten die worden geconfronteerd met grote
stromen illegale migranten. Waar zien die voorwaarden op? Die zien vooral
op het operationele gebied: waar worden Frontex-instrumenten ingezet, op de
maximale duur en op de termijn waarop het materieel kan worden ingezet. Het
gevolg is dat niet alle middelen te allen tijde inzetbaar zijn. Elke operatie
is maatwerk. Op dit moment wordt erkend dat die systematiek nog niet goed
werkt. In de operationele overleggen zijn wij nu aan het bezien, onder coördinatie
van Frontex, hoe de effectiviteit kan worden vergroot. Daarnaast heeft Frontex
op basis van haar oprichtingsverordening de mogelijkheid om zelf materieel
aan te schaffen, wat dus op termijn tot de mogelijkheden kan behoren. Frontex
is nu aan het bekijken of het materieel kan leasen. Allemaal heel technisch,
maar het laat zien dat het nog in wording is en dat het afhankelijk is van
het type operatie of je de spullen hebt.De heer Spekman vroeg wat wij doen aan de oostgrens van de EU. Dat is
een interessante opmerking, die bij mij een gevoelige snaar raakt. Iedereen
die de asieldiscussies in Europa de laatste jaren heeft gevolgd, weet dat
het vooral een zuid/noord-discussie is. Het gaat terecht heel veel over Afrika,
gelet op de grote problemen daar. Maar als ik feitelijk kijk naar de aantallen
migranten die naar West-Europa komen, is de oostgrens van Europa een veel
interessantere. Wij moeten meer inzetten op onderzoek om te begrijpen wat
de mensensmokkelroutes zijn. Twee weken geleden was ik in Oekraïne, waar
ik sprak met de UNHCR en enkele ngo’s. Op dat moment werd mij duidelijk
dat Oekraïne wordt gebruikt voor de smokkel van Afrikanen. Oekraïne
is partij bij het vluchtelingenverdrag, waar het niet functioneert zoals hier.
Wij zetten via bilaterale projecten in op het opkrikken van Oekraïne.
Met Nigeria hebben wij bewezen dat je met internationaal rechercheren mensensmokkel-
en mensenhandelroutes kunt bloot leggen en de daders kunt pakken.
Ik denk dat Oekraïne zich goed leent voor zo’n aanpak. Ik heb daar
gevraagd of er ook vingerafdrukken worden afgenomen. Als mensen zonder documenten
binnenkomen, is het interessant om te weten of ze eerder in Oekraïne
zijn geweest, toen ze nog wel documenten hadden. Daar zijn ze mee begonnen
en wij gaan kijken of wij dat proces verder kunnen ondersteunen. Maar het
probleem is dat ze daar niet de databanken hebben zoals wij die hebben: het
staat daar allemaal nog in de kinderschoenen. Die discussie ga ik graag met
ze aan, want als mensen via die route komen, zou het kunnen lonen dat ze daar
vingerafdrukken hebben met identiteitspapieren, zodat wij op die manier kunnen
achterhalen wat de identiteit van mensen is als zij bij ons komen zonder papieren.
Dit illustreert de noodzaak van een intensievere benadering van de oostgrens
van de EU. Verder zijn wij bezig de grensbeambten te trainen, waartoe onlangs
Oekraïense beambten naar Nederland zijn gekomen, ook om te zien hoe zij
documentfraude kunnen herkennen. Dit is een voorbeeld van een praktische vorm
van samenwerking, waarvan veel heil is te verwachten.Mevrouw Azough vroeg naar de ambitie als het gaat om het binnenlands vestigingsalternatief,
in relatie tot de uitspraak Salah Sheekh. Zoals bekend zijn de uitgangspunten
van die uitspraak van het Hof al in beleidsregels geïmplementeerd. Wat
betekent dat voor het binnenlands vestigingsalternatief? Het moet gaan om
een gebied waar de vreemdeling geen gevaar loopt en waar de veiligheid bestendig
is. Verder moet het gaan om een gebied dat op veilige wijze te bereiken is
voor de vreemdeling, en het moet gaan om een gebied dat de mogelijkheden biedt
van vestiging en het leiden van een leven onder omstandigheden die naar de
plaatselijke maatstaven normaal zijn. Zij vroeg naar mijn inzet als het gaat
om de categoriale bescherming. Ik denk dat ik daar al uitgebreid op ben ingegaan
in het kader van artikel 15c.Mevrouw Jonker vroeg naar de Europese lijst van veilige derde landen.
Die lijst is er op dit moment nog niet, aangezien het lastig is gebleken overeenstemming
tussen de lidstaten te bereiken over de definities. Er is een uitspraak van
het Hof, gedaan op 6 mei 2008, dat de in de procedurerichtlijn neergelegde
procedure om te komen tot een lijst nietig geacht moet worden verklaard. De
Raad moet een codecisieprocedure volgen, met het Parlement als medewetgever.
Het laatste maakt het nog minder eenvoudig tot een Europese lijst te komen.
Nationaal hanteren wij natuurlijk wel lijsten. Ik denk dan aan de EU-landen
en de landen waarvoor geen mvv-procedure (machtiging tot voorlopig verblijf)
geldt. Dit zijn landen die voldoen aan de verplichtingen van het EVRM.Mevrouw Azough vroeg naar de waarborgen van de richtlijn terugkeer. De
Tweede Kamer heeft daaraan een bijdrage geleverd in de voorbereidende debatten
van de JBZ-raden, waarna ik een aantal concrete voorstellen terstond heb ingebracht
tijdens de vergadering in Brussel. Wij zien dat een aantal van die waarborgen
een prominente plaats heeft gekregen in de tekst van de richtlijn. Zij opent
in artikel 1 met een verwijzing naar de mensenrechten. Daarbij zijn uitgangspunt
het Vluchtelingenverdrag, het EVRM, inclusief het beginsel van non-refoulement
en het recht op een familie- en gezinsleven. Het gaat ook over de rechten
van het kind, eerlijke en transparante procedures en de voorkeur van vrijwillige
boven gedwongen terugkeer. Uiteraard zegt het iets over de juridische waarborgen
en de proportionaliteitsvereisten bij dwangmaatregelen, zoals vreemdelingenbewaring.
Ook is aandacht besteed aan de gezondheidssituatie van de vreemdeling. De
kwetsbare groepen komen goed aan bod in de terugkeerrichtlijn. Wij proberen
wederom de gemeenschappelijke normen tot stand te brengen voor een doeltreffend
terugkeerbeleid.De heer De Wit vraagt, in hoeverre in de asielbrief rekening wordt gehouden
met harmonisatie. Ook dat is interessant, want de winkel blijft tijdens de
rigoureuze verbouwing van de veel grotere Europese winkel gewoon open. Wij
hebben in de vormgeving van de beleidsvoorstellen en in de uitvoeringstoetsen
bekeken of het EU-proof is. Die toets heeft het doorstaan, anders hadden wij
de voorstellen niet gedaan zoals wij ze hebben gedaan. Wij denken dat de voorgestelde
plannen prima zijn bestand tegen een nog verdere harmonisatie, ook als het
tot hogere normen leidt. Hij vraagt of er aanpassingen moeten plaatsvinden
naarmate de harmonisatie voortschrijdt. Dat is niet uitgesloten, maar wij
zitten erbij en wij hebben een mening. Wij weten wat volgens ons de wenselijkheid
van bescherming is en hoever die moet reiken. Dat zal onze inbreng blijven.
Per keer zullen wij kijken wat het gemiddelde is waarop de Europese lidstaten
uitkomen om te bezien of dat voor ons een acceptabel niveau is.Nadere gedachtewisselingMevrouw Jonker (CDA): Voorzitter. De staatssecretaris
heeft geen antwoord gegeven op de vraag of zij bereid is een onderzoek te
starten naar de mogelijkheden om processing centra op te laten nemen in het
Pact, zodat iets wat al in 2006 zou worden uitgewerkt via het Haagse programma,
ook daadwerkelijk wordt uitgewerkt. Verder wil ik reageren op wat is gezegd
over Frontex. Ik kan niets afdoen aan het pleidooi van de staatssecretaris,
maar ik zie gewoon dat het niet functioneert. Even terug naar Malta: dat eiland
bestaat uit 350 vierkante kilometer, en een half miljoen vierkante kilometer
water. Frontex heeft gewoon geen maritieme middelen beschikbaar. Hoe het gebeurt,
maakt mij niet uit, maar het moet wel gebeuren. Spanje heeft het overigens
wel voor elkaar, zodat wellicht de samenwerking tussen Spanje en Malta kan
worden verbeterd en men daar de good practices overneemt. Hoe kunnen wij het
sneller voor elkaar krijgen dan te wachten totdat Frontex volledig werkt?De heer Kamp (VVD): Voorzitter. Wij moeten
ons goed realiseren dat, als wij iedereen die wij aantreffen op de Middellandse
Zee die het woord «asiel» gebruikt in Europa in procedure nemen,
dit een enorm aanzuigende werking heeft. Bij de nadere uitwerking van Frontex
zal men op de effecten daarvan stuiten.Bij het asielbeleid probeer ik mij altijd een voorbeeld voor ogen te houden,
namelijk een land waar een natuurramp is geweest. Een deel van de mensen heeft
geen schade, een deel van de mensen heeft wel schade, maar kan zich redden
en een deel van de mensen kan zich helemaal niet redden. Zo’n land moet
je als overheid helpen. Je zet dan drie grote kantoren neer: een kantoor met
een overheidsorganisatie, een kantoor met een rechtbank en één
met rechtsbijstand, die in gevecht gaan over de vraag wie moet worden geholpen.
Daar wordt dan negen keer zoveel aan uitgegeven als aan hulp voor de mensen
die dat nodig hebben. Dat is helemaal verkeerd, het is veel beter om al het
beschikbare geld te richten op de mensen die de hulp nodig hebben. Ik vind
het prettig dat de staatssecretaris op een positieve manier heeft gereageerd
op een opbouwende suggestie van mijn kant. Ik snap dat Nederland dit niet
alleen kan realiseren, maar daar moet wel over worden nagedacht. Wil de staatssecretaris
dit laten uitwerken en laten beschrijven, wellicht door de UNHCR of door een
klein ambtelijk werkgroepje uit enkele Europese landen?De heer De Wit (SP): Voorzitter. Wat de Dublinverordening
betreft, heb ik de staatssecretaris met betrekking tot Griekenland gevraagd
of het geen idee zou zijn om de bestaande gevallen uit te zonderen en niet
terug te sturen. Daar heeft de staatssecretaris niet op geantwoord. Verder
heb ik gevraagd of de mogelijke bezuinigingen op de rechtsbijstand raken aan
de rechtsbijstand voor asielzoekers. In Nederland moet een bepaald niveau
van bescherming worden gewaarborgd. Het is aan de staatssecretaris en de Kamer
om daarvoor te zorgen.Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. De
staatssecretaris is wat Frontex betreft nader ingegaan op benodigd materiaal
en de Oost-Europese routes. Maar mijn vraag was, hoe zij ervoor gaat zorgen
dat er effectief en transparant toezicht mogelijk is op grensbewakingsoperaties,
zodat is gewaarborgd dat mensen die asiel vragen in de procedure terechtkomen.De staatssecretaris stelt over de Dublinverordening dat zij op 23 september
bericht heeft gekregen dat de richtlijnen voor Griekenland in wetgeving worden
gegoten. Maar dat betekent nog niet dat het over een paar maanden is geïmplementeerd.
Zou het niet beter zijn ervoor te zorgen dat de wel functionerende lidstaten
meer politieke druk op deze lidstaten kunnen zetten om er zo voor te zorgen
dat het wel gebeurt? Welke lidstaten steunen de staatssecretaris in haar pogingen
om de situatie in Griekenland en andere landen waar het niet goed gaat, te
verbeteren? Kan er concrete druk worden gezet op deze landen?Er zijn heel veel goede woorden gewisseld. Mensenrechten en bescherming
van vluchtelingen staan wat de staatssecretaris betreft centraal. Maar welk
resultaat vindt zij onacceptabel?De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Allereerst dank ik de staatssecretaris voor de beantwoording. Mijn fractie
kan zich op hoofdlijnen goed vinden in de gepresenteerde plannen. Op de vele
uitwerkingsvragen komen wij nog terug. Ik sluit mij aan bij de wens van collega
Kamp om een impuls te geven aan toetsing en opvang in de regio, en om een
en ander in een brief te vervatten.De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Ik sluit
mij aan bij de suggestie van de heer Kamp om iets op papier te zetten over
een andere manier van inrichting van de asielprocedures. Daarbij moet er rekening
mee worden gehouden dat sommige mensen geen vluchtalternatief hebben, behalve
het vliegtuig, omdat ook in de naburige landen de situatie op dat moment niet
veilig is.De staatssecretaris heeft zich nog niet uitgelaten over de vraag welke
landen dwars liggen. Ik snap dat wel vanuit het nette standpunt dat wij meer
voor elkaar krijgen als wij dat niet benoemen, maar voor een publiek debat
is het belangrijk dat toch te weten. Er zijn landen die achterover leunen,
maar laten wij die dan gewoon benoemen. Mensen hebben er recht op dat te weten.De staatssecretaris ging in op Oost-Europa. Maar ik zou graag willen dat
wij hierbij als één Europa optreden, en niet afhankelijk zijn
van allerlei bilateraaltjes. Ik zou dus graag zien dat Frontex wat wordt verschoven.
Griekenland, Italië en Spanje zullen daar niet gelukkig van worden, maar
wij moeten kiezen. Verder zie ik graag dat er veel meer naar boven wordt gerechercheerd.Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. Het
door mevrouw Jonker gevraagde onderzoek wordt al aangekondigd in het Beleidsplan.
Het gaat daarbij om centra binnen en buiten de Unie. Zij is kritisch over
de stand van zaken rond Frontex. Ik snap haar ongeduld, maar het is een relatief
jonge organisatie, die voor een deel afhankelijk is van anderen en voor een
deel eigen budgetten heeft. Veel Europese lidstaten steunen het proces in
abstracte termen, daarbij soms ook dingen toezeggend, maar het daadwerkelijk
leveren van materieel aan Frontex laat nogal eens op zich wachten. Nederland
heeft geen te grote broek aangetrokken: als wij zeggen dat wij zullen leveren,
doen wij dat ook. Wel willen wij weten wat er gebeurt. Toezicht houden wij
door eerst te beginnen met het toepassen. Wij zitten nu bijvoorbeeld in de
fase waarin beambten leren vluchtelingen te herkennen. De voorwaarden waaronder
Nederland mee wil doen aan operaties, is nu onderwerp van onderhandelingen.
Toezicht vormt daarvan onderdeel.Mevrouw Azough (GroenLinks): Hoe zorgen wij
ervoor dat dat beeld transparanter wordt?Staatssecretaris Albayrak: Daarom zei ik dat
je afspraken moet maken over de wijze van controle. Daarmee ben je redelijk
transparant, en dat zul je neer moeten leggen in de richtlijnen waarover wij
nu aan het onderhandelen zijn. Om te beginnen zijn er de globale afspraken
met Frontex, en verder zijn er per missie nationale voorwaarden. Maar nogmaals,
het is echt work in progress!De heer De Wit vroeg mij, geen Dublinclaim te leggen op Griekenland, omdat
wij solidair zijn met landen waar heel veel mensen binnenkomen. Ik heb gezegd
dat het te makkelijk overnemen van de verantwoordelijkheid van Griekenland,
betekent dat veel mensen dat land gaan zien als first point of entry, wat
het stelsel ondergraaft. Ik zet veel liever in op het stimuleren van landen
die nog niet aan de minimumeisen voldoen om die eisen wel te halen. Ik heb
de Kamer toegezegd nog voor de behandeling van de Justitiebegroting mijn plannen
over de invulling van de 50 mln. taakstelling op de gesubsidieerde rechtsbijstand
kenbaar te maken.Mevrouw Azough vroeg of wij steun hebben als wij druk uitoefenen op Griekenland.
Ja, wij hebben daarvoor brede steun. De landen die Griekenland steunen in
het pleidooi voor meer solidariteit zijn Malta en Cyprus. Hoe verhogen wij
die druk? Aan de ene kant via een gecoördineerde actie, en aan de andere
kant via Commissie en Hof, die de instrumenten hebben om een inbreukprocedure
vorm te geven. Wat vind ik onacceptabel? Dat ligt voor de hand: als wij in
het zoeken naar Europese oplossingen door de bodem van internationale waarborgen
en verdragen dreigen te zakken. Als voorbeeld noem ik artikel 3 EVRM: als
wij dat uitgangspunt loslaten, vind ik dat onacceptabel. Een ander voorbeeld
noem ik de situatie dat oorlogsmisdadigers met een lichtere toets moeten worden
toegelaten.De heer Spekman heeft gevraagd welke landen dwars liggen. Die vraag heb
ik net beantwoord aan het adres van mevrouw Azough. Een land als Duitsland
heeft een heel andere omgang met categoriale bescherming: de facto niemand
terugsturen, maar ze geen formele status bieden. De animo om te komen tot
een Europees hervestigingsprogramma is daar niet zo groot. Duitsland gaat
nu opeens pleiten voor de hervestiging van Irakezen. Wij haken daar direct
op aan.De heer Spekman (PvdA): Ik probeer zicht te
krijgen op wat aan de oostkant van Nederland gebeurt. Ik heb het idee dat
men in Oost-Europa niet veel heeft met mensen die een andere dan de witte
huidskleur hebben. Dit heeft invloed op hoe zij zich opstellen om te komen
tot een gemeenschappelijk asielbeleid.Staatssecretaris Albayrak: Zeker. Wij zien
nu in Polen een asielpraktijk ontstaan, waar ze die nog nooit hebben gehad.
Polen is een groot land met een grote opnamecapaciteit, dus dat is echt meer
dan één druppel op een gloeiende plaat. Daarom blijven wij geloven
in praktische samenwerking en het uitoefenen van druk. Maar die landen ontwikkelen
zichzelf ook nog. Sommige zaken hebben zij onderschreven, terwijl zij weten
dat de consequenties voor henzelf misschien groter zijn dan hun publiek op
dat moment kan dragen. Het is behoorlijk moedig dat zij een aandeel nemen.
Een van de grootste uitdagingen in Oekraïne is xenofobie, echt racisme
dat nauwelijks wordt geadresseerd. Dat is niet eens gericht tegen de Afrikanen
alleen, maar ook tegen Nederlanders en anderen die als vreemd en anders worden
gezien. Die tendensen moeten goed worden geanalyseerd.De heer Kamp was aangenaam verrast door mijn steun voor zijn pleidooi.
Dat doe ik natuurlijk niet als ik daarover niet zelf al enigszins heb nagedacht.
Ik zie mijn verantwoordelijkheid zo dat ik niet alleen moet uitvoeren wat
in het coalitieakkoord is afgesproken, nee, mijn verantwoordelijkheid gaat
veel verder. Bij meerdere gelegenheden heb ik gezegd dat het migratie-instrument
een van de belangrijkste instrumenten is om de samenleving te ordenen. Wie
laat je toe, voor hoe lang en onder welke voorwaarden? Op die vragen moeten
wij een antwoord geven, wij moeten niet accepteren dat het ons overkomt. In
dat geheel is het asielvraagstuk een belangrijk element, ondanks de nieuwe
Vreemdelingenwet die de instroom drastisch omlaag heeft gebracht. In mijn
zorg een toekomstbestendig asielstelsel op te zetten, ben ik aan het nadenken
over de vraag hoe je omgaat met grote groepen ontheemden waarvan wij weten
dat zij eerder in veilige landen hebben verbleven, waar zij asiel hadden kunnen
vragen en dat niet hebben gedaan. Verder noem ik recent het voorbeeld van
Irak. Wij hebben nationaal beleid waar ik volledig achter sta, zodat ik het
ook toepas. Wat de heer Kamp vraagt, is volgens mij nog nooit eerder gedaan.
Hij vraagt om een wat diepere analyse van het punt waar wij willen uitkomen,
van de route en hoe het nationale en Europese beleid daaraan dienstbaar kunnen
worden gemaakt. Dat raakt zeer aan het proces waar ik zelf al inzat, zonder
dat daarop makkelijke antwoorden zijn te geven. Ik heb goed beluisterd dat
een aantal Kamerleden, zoals de heren Van der Staaij en Spekman, de heer Kamp
daarin hebben gesteund, zodat het goed is om dat te doen. Je zou bijna een
soort maatschappelijk debat willen over het fenomeen bescherming, je zou bijna
met de UNHCR willen praten over de toekomst van migratie, gelet op de actuele
situatie. Zo abstract moeten wij dat niet doen, wel kunnen wij het wat concreter
maken door te praten over opvang in de regio. Nogmaals, het is nog nooit gedaan
en ik denk dat het goed is als wij dat doen, vooral ook met het oog op de
bijdrage van Nederland. Wij moeten er steeds meer in slagen de oorzaken van
de problemen te vinden. Het is een groot vraagstuk, dat iets kleiner kan worden
gemaakt. Ik zeg eerst een brief toe met een outline van de inhoud van dat
grotere plan. Ik ga daarover nadenken en kom erop terug.De voorzitter: Als die brief er is, zouden
wij daarover een apart debat kunnen houden, eerst onderling en in tweede termijn
met de staatssecretaris.Staatssecretaris Albayrak: Ik wil hiervoor
capaciteit vrijmaken. Wij hebben een groot aantal beleidsbrieven naar de Kamer
gestuurd die al onze aandacht nodig hebben als het gaat om de uitvoering:
de illegalenbrief, de asielbrief, een modern migratiebeleid enzovoorts. Ergens
in de tweede helft van 2009 moeten wij dat fundamentele debat hebben. Als
het allemaal goed gaat, heb ik ruim de tijd om daarmee nog in deze kabinetsperiode
van start te gaan.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Justitie,BeukerXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Kamp (VVD),
Arib (PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Azough (GroenLinks), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Weekers (VVD),
Smeets (PvdA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA),
Roemer (SP), Jan de Vries (CDA), Halsema (GroenLinks), Dijsselbloem (PvdA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD),
Fritsma (PVV), Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD),
Spekman (PvdA), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Slob (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-716.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl