Functioneren politieke commissies; Brief van het lid Duyvendak met nota "De Schaduwmacht - invloed van politieke commissies"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29508, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29508 nr. 1

31-03-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamConclusieAanbevelingen1. Minder commissies, meer gebruik bestaande onderzoeksmogelijkheden2. Open voordracht leden commissie3. Benoem meer Belgen in de commissies4. Hoorzittingen met commissieleden5. Kamer debatteert eerst met commissie6. Openbare zittingen7. Meer onderzoekscapaciteit ParlementDE SCHADUWMACHTDe invloed van politieke commissiesGROENLINKSSamenvattingDe Schaduwmacht Top 10InleidingDe schaduwmachtDe angel uit het debat: Politieke pacificatieDe gevestigde politieke ordeDe Schaduwmacht Top 10De achterkamers en het gebrek aan lefHet old-boysnetwork en het bedrijfslevenConclusies en aanbevelingen1. Minder commissies, meer gebruik bestaande onderzoeksmogelijkheden2. Open voordracht leden commissie3. Benoem meer Belgen in de commissies4. Hoorzittingen met commissieleden5. Kamer debatteert eerst met commissie6. Openbare zittingen7. Meer onderzoekscapaciteit ParlementBIJLAGE 1Overzicht van commissies en hun voorzitterBIJLAGE 2Nevenfuncties van de Schaduwmacht Top 10
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29508Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 508Functioneren politieke commissiesnr. 1BRIEF VAN HET LID DUYVENDAKAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 maart 2004Hierbij bied ik u aan de nota «De Schaduwmacht – de invloed
van politieke commissies». De nota bevat een analyse van het functioneren
van ad hoc commissies die de afgelopen acht jaar door de regering zijn ingesteld.
Op grond van deze analyse trek ik de volgende conclusie en doe ik een aantal
aanbevelingen.ConclusieDe fractie van GroenLinks is van mening dat Nederland af moet van de verstikkende
deken van consensus die de commissies over de politiek leggen. Ze verzwakken
het democratische proces. Politici moeten weer hun «eigen verantwoordelijkheid»
nemen en zelf politieke keuzes maken en verdedigen. De verantwoordelijkheid
voor de besluitvorming moet daar weer komen te liggen waar ze hoort: bij de
politici. Daarom moet er een eind komen aan de huidige praktijk van commissies.
Zowel voor de ad hoc onderzoekscommissies, die ingesteld worden met als opdracht
waarheidsvinding, als voor de grote groep ad hoc commissies van advies.AanbevelingenEen aantal aanpassingen in de werkwijze van de regering en van de Kamer
kunnen zorgen voor een transparante procedure waarbij de gevestigde orde niet
langer door politieke benoemingen het debat kan smoren. De aanbevelingen kunnen
tevens een te sterke vermenging met bedrijfsleven terugdringen.1. Minder commissies, meer gebruik bestaande onderzoeksmogelijkhedenEr moeten minder adviescommissies komen en we moeten meer gebruik maken
van de reeds aanwezige deskundigheid en de reeds bestaande onderzoeksraden.Naast adviescommissie hebben ook onderzoekscommissies te maken met politieke benoemingen. Dit kan gaan wringen
met de eis van onafhankelijkheid van de commissie. Daarom moet dergelijk onderzoek
voortaan in beginsel alleen gedaan worden door bestaande onafhankelijke onderzoeksraden,
zoals de Algemene Rekenkamer, de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid
en Raad voor de Veiligheid i.o. Het kabinet noch de Kamer kan deze raden opdracht
geven tot onderzoek. Wel kan middels een Kameruitspraak, bijvoorbeeld na een
crisis of ramp, de betreffende raad gevraagd worden onderzoek te doen. Het
kabinet kan slechts gemotiveerd afwijken van deze regel. Wanneer zij van mening
is dat een special ad hoc commissie ingesteld moet worden, legt ze dit eerst
voor aan de Kamer.Voorstel 1: De Kamer roept de regering op
zeer terughoudend te zijn in het instellen van ad hoc commissies van adviesVoorstel 2: De Kamer verzoekt de regering
onderzoek ten behoeve van waarheidsvinding in beginsel over te laten aan bestaande
onafhankelijke onderzoeksraden. De regering kan slechts gemotiveerd van deze
regel afwijken.2. Open voordracht leden commissieGroenLinks wil dat het parlement een beslissende rol krijgt in de samenstelling
van de commissie. Daartoe moet het kabinet niet meer zelf de commissieleden
selecteren, maar kandidaten voordragen. Het parlement kiest dan de leden,
waarbij er voor het voorzitterschap minimaal drie kandidaten moeten zijn.
Hiermee wordt de transparantie en de democratische controle vergroot. Deze
procedure is al gebruikelijk bij de benoeming van leden van bijvoorbeeld de
Algemene Rekenkamer. De Kamer kan er dan tevens op toezien dat de commissies
evenredig zijn samengesteld (bijvoorbeeld ten aanzien van de verhouding man-vrouw).Voorstel 3: De Kamer verzoekt de regering,
ingeval zij bij uitzondering besluit een ad hoc commissie in te stellen, een
voordracht te doen van de kandidaat-leden, waarna de Kamer een keuze maakt
uit de voorgestelde kandidaten. Voor het voorzitterschap worden minimaal drie
kandidaten voorgedragen.3. Benoem meer Belgen in de commissiesBelgische (Vlaamse) deskundigen hebben twee kenmerken die ze geschikt
maken voor het lidmaatschap van de Nederlandse commissie. Ze spreken de taal
en de kans is zeer gering dat zij verstrengelde belangen hebben. Zij behoren
per definitie niet tot het Nederlandse politieke establishment.Voorstel 4: De Kamer spreekt uit dat bij de
benoeming van leden van ad hoc commissies van advies en/of onderzoek uitdrukkelijk
gekeken dient te worden naar kandidaten uit België4. Hoorzittingen met commissieledenHet parlement moet hoorzittingen houden met (beoogde) commissieleden.
Daarin kan de Kamer de te benoemen voorzitter en leden bevragen. Zo moeten
de beoogde voorzitter en leden duidelijk maken welke nevenfuncties zij hebben
en of die mogelijk hun functioneren als commissielid beïnvloeden.Voorstel 5: De Kamer hoort de door de regering
voorgedragen leden van ad hoc commissies, voordat zij komt tot een besluit
over de samenstelling van de commissie.5. Kamer debatteert eerst met commissieDe commissie moet na afloop verantwoording afleggen aan het parlement.
Zoals gebruikelijk is bij adviezen van parlementaire onderzoeks- of enquêtecommissie
zal de Kamer eerst in debat gaan met de commissie voordat zij met het kabinet
debatteert.Voorstel 6: De Kamer spreekt uit dat de vaste
kamercommissies afspraken maken over het houden van een hoorzitting met een
ad hoc commissie, voorafgaand aan het overleg met de regering over het kabinetsstandpunt
ten aanzien van het advies of verslag van deze commissie.6. Openbare zittingenEen groot bezwaar is dat het werk van een commissie zich voltrekt achter
gesloten deuren. Daarom moet de commissie in principe in openbaarheid haar
werk doen en in ieder geval een aantal openbare zittingen houden.Voorstel 7: De Kamer verzoekt de regering
te bewerkstelligen dat de plenaire zittingen van ad hoc commissies in beginsel
openbaar toegankelijk zijn.7. Meer onderzoekscapaciteit ParlementTegelijkertijd dient het parlement haar eigen onderzoekscapaciteit te
vergroten. Om onze «eigen verantwoordelijkheid» te kunnen nemen
en niet afhankelijk te zijn van rapporten van externen zal de Kamer zelf veel
vaker op zoek moeten gaan naar feiten en omstandigheden. Als Kamer dienen
we alleen de feiten te laten tellen: naam en prestige van onderzoeksbureau,
adviesfirma, of groep van ex-politici zegt ons niets, en zal ons niet langer
imponeren.Voorstel 8: De Kamer verzoekt het Presidium
te komen met voorstellen om de onderzoekscapaciteit van de Kamer flink te
vergroten.DuyvendakDE SCHADUWMACHTDe invloed van politieke commissiesGROENLINKSSamenvattingDe «commissie Meijer» legt op dit moment de laatste hand aan
haar rapport over de toekomst van de Waddenzee. Wim Meijer, PvdA prominent,
rondt binnen drie maanden zijn tweede commissie af. Dergelijke commissies
vormen de schaduwmacht van de Nederlandse politiek. Wim Meijer is één
van de toppers daarbinnen. Onderzoek van GroenLinks laat een nauw verweven
netwerk zien van politieke benoemingen, achterkamertjespolitiek en invloeden
vanuit de top van het bedrijfsleven.Sinds 1994 heeft de regering 90 politieke commissies ingesteld. Dat zijn
gemiddeld 10 commissies per jaar. De leden van deze commissies vormen een
schaduwmacht binnen de Nederlandse politiek. Die schaduwmacht voert zijn werk
uit in achterkamers. Zonder de openheid en controle die hoort bij een parlementaire
democratie. De voorzitters en leden van de commissies zijn partijpolitiek
benoemd. Ze behoren doorgaans tot de gevestigde orde van (grote) regeringspartijen.
De voorzitter is in 82% van de gevallen lid van CDA, PvdA, VVD of D66. Er
is sprake van een nauw gesloten «old-boysnetwork» dat nauw verweven
is met de top van het bedrijfsleven. De commissie Meijer, die eind maart 2004
haar rapport presenteert, is hier een markant voorbeeld van.De Schaduwmacht Top 101. Hans Alders2. Roel In 't Veld3. Elco Brinkman4. Joan Leemhuis-Stout5. Loek Hermans6. Hans Blankert7. Jan Terlouw8. Wim Meijer9. Alexander Rinnooy Kan10. Piet Hein DonnerCommissies bouwen consensus maar ondermijnen tegelijkertijd een herkenbare
democratie. Het zijn de politici die visies moeten hebben en lastige keuzes
moeten maken. Zij moeten daarover het debat voeren en verantwoording afleggen
aan de kiezer. Politici moeten weer hun eigen verantwoordelijkheid nemen en
zich niet langer laten piepelen door al die commissies. Als Kamer dienen we
alleen de feiten te laten tellen: naam en prestige van onderzoeksbureau, adviesfirma,
of groep van ex-politici zegt ons niets, en zal ons niet langer imponeren.GroenLinks doet daarom onder andere de volgende voorstellen:1. Minder commissies, meer gebruik bestaande
onderzoeksmogelijkheden.2 Het kabinet doet een open voordracht voor
de leden van een commissie, het parlement kiest.3 Benoem meer Belgen.4 Het parlement houdt hoorzittingen met commissieleden5 De Kamer debatteert met de commissie voor
het debat met de regering6 De zittingen van commissies worden in principe
openbaar7 Het parlement krijgt zelf meer onderzoekscapaciteitInleidingDe «commissie Meijer» legt op dit moment de laatste hand aan
haar rapport over de toekomst van de Waddenzee. Wim Meijer, PvdA prominent,
rondt binnen drie maanden zijn tweede commissie af. Dergelijke commissies
vormen de schaduwmacht van de Nederlandse politiek. Wim Meijer is één
van de toppers daarbinnen.Het wordt gezien als een «goede» Nederlandse traditie: het
kabinet ziet zich gesteld voor een moeilijke taak en stelt een commissie in
om de kastanjes uit het vuur te halen. Het politieke verleden kent vele voorbeelden.
Sinds 1994 werd 90 maal een commissie ingesteld. Dat zijn gemiddeld meer dan
9 commissies per jaar.We zijn in Nederland, mede door het hoge aantal, aardig gewend geraakt
aan de commissies. Ligt er een netelige kwestie, moeten politieke meningsverschillen
weggemasseerd worden, is er een ramp gebeurd, of heeft een minister of het
kabinet geblunderd? Een commissie van «zwaargewichten» lost het
vuile werk op. Deze «goede gewoonte» kent echter een forse schaduwzijde.
De leden van de commissies vormen een schaduwmacht binnen de Nederlandse
politiek. Deze schaduwmacht voert zijn werk uit in achterkamers. Zonder de
openheid en controle die hoort bij een parlementaire democratie. Daarnaast
behoren de voorzitters en leden van de commissies vrijwel allen tot grote
partijen en/of regeringspartijen. De voorzitter van een commissie is in 82%
van de gevallen lid van CDA, PvdA, VVD of D66. Er is sprake van een nauw gesloten
«old-boysnetwork» dat nauw verweven is met de top van het bedrijfsleven.
De commissie Meijer, die eind maart 2004 haar rapport zal presenteren, is
hier geen uitzondering op. Sterker nog, het iséén van markante
voorbeelden.Commissies bouwen consensus maar ondermijnen tegelijkertijd een herkenbare
democratie. Het zijn de politici die visies moeten hebben en lastige keuzes
moeten maken. Zij moeten daarover het debat voeren en verantwoording afleggen
aan de kiezer. Politici moeten weer hun eigen verantwoordelijkheid nemen en
zich niet langer laten piepelen door al die commissies. Als Kamer dienen we
alleen de feiten te laten tellen: naam en prestige van onderzoeksbureau, adviesfirma,
of groep van ex-politici zegt ons niets, en zal ons niet langer imponeren.Samengevat kent de schaduwmacht de volgende negatieve kanten:1. De angel uit het politieke debat. De inhoud van het advies wordt in
vrijwel alle gevallen bepaald door de consensus tussen de grote drie partijen,
aangevuld met D66. Vaak wordt het advies min of meer integraal overgenomen
door kabinet en Tweede Kamer. De politieke verschillen worden weggemasseerd,
doordat partijen zich gebonden voelen aan de uitkomst van de commissie en
aan hun partijgenoten.2. De gevestigde orde maakt de dienst uit. De agenda en de uitkomst van
commissies worden bepaald door de gevestigde orde: de grote politieke partijen
en de sterke lobby's (vooral bedrijfsleven en grote instellingen)3. Gebrek aan openheid. De standpunten van de commissies komen tot stand
in de achterkamers. Als er al debat is binnen de commissie, weet niemand daarvan.
Er is geen openbaarheid, geen controle en het parlement staat aan de zijlijn.4. Ons kent ons. De voorzitters van de commissies vormen steeds meer een
old-boys-network. Het zijn steeds dezelfde mensen die de commissies vormen.
Die mensen hebben vaak een grote verstrengeling van functies en belangen in
de top van overheid, politiek en bedrijfsleven.De schaduwmachtWe gaan even terug naar 1989. In het eerste Structuurschema Verkeer en
Vervoer, van Hanja May-Weggen, werd een plan gepresenteerd voor een nieuwe
goederenspoorlijn tussen de Rotterdamse haven en Duitsland. Voor een bedrag
van circa 700 miljoen euro zou deze lijn grote hoeveelheden goederen naar
het achterland kunnen vervoeren. Na jaren van voorbereiding komt het kabinet
in 1994 met een besluit tot de aanleg van de Betuweroute. De Tweede Kamer
had echter zeer grote bedenkingen. Vooral coalitiepartner VVD ligt dwars.
Tot weerzin van het Paarse kabinet, dat in de formatie sterk belobbyd is en
met premier Kok een fervent voorstander van de lijn in de gelederen heeft.
Het verzet van de VVD lijkt te gaan leiden tot een probleem in de formatie.
Om dit te voorkomen, wordt besloten een commissie in te stellen. Commissaris
van de Koningin in Friesland en VVD-prominent Loek Hermans voert een commissie
aan, waarin ook PvdA-ers Jacqueline Cramers en Annie Brouwer-Korff zitting hebben. Secretaris van de commissie is Roel Bekker van bureau Berenschot.
Bekker, ook PvdA-er, wordt later benoemd als Secretaris-Generaal bij het ministerie
van VWS.Na maanden van onderzoek en onderhandeling achter gesloten deuren komt
de commissie met haar resultaten. Alles wijst erop dat de commissie negatief
zal adviseren: de lijn zal niet rendabel zijn, er zal te weinig goederenpotentieel
zijn om te vervoeren. Sommige journalisten hebben hun stukken de avond tevoren
al klaar, op basis van het concept-eindrapport. Tot ieders verrassing blijkt
het rapport ineens positief te oordelen. VVD-er Hermans komt met de ultieme
uitvlucht voor de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Het rapport biedt de VVD
de mogelijkheid om een inhoudelijke draai van 180 graden te maken. Vanaf dat
moment is de VVD een voorstander van de Betuweroute. VVD-woordvoerder en aanvankelijk
groot tegenstander Jan-Dirk Blaauw verschiet van standpunt en de Kamer gaat
in meerderheid akkoord. Naar later zal blijken, is die draai cruciaal.Nu, in 2004, zijn de kosten van de aanleg van de lijn opgelopen tot bijna
5 miljard euro. De lijn zal een jaarlijks exploitatieverlies kennen van meer
dan 25 miljoen euro. De commissie-Hermans heeft een prestatie van formaat
geleverd. Niet in de vorm van een rapport dat alle twijfels wegneemt, of door
een nieuw of verrassend inzicht. De prestatie was dat Hermans er voor zorgde
dat het kabinet een moeilijk besluit uiteindelijk vrij makkelijk door de Kamer
kreeg. Want het verzet was gebroken en sinds 1995 staan de drie grote partijen
fier achter de Betuweroute.Anno 2004 dreigt bijvoorbeeld hetzelfde te gebeuren met het rapport van
de commissie-Meijer over de Waddenzee. De commissie-Meijer heeft tot taak
«integraal» naar de toekomst van de Waddenzee te kijken. De commissie
is kort voor de zomer van 2003 ingesteld door staatssecretaris Van Geel (VROM).Van
Geel staat voor een lastige politieke opdracht: hoe verkopen we het boren
naar gas in de Waddenzee? En kunnen we in één moeite door iets
doen aan de kokkelvisserij? Het lijdt geen twijfel dat Van Geel wil dat de
commissie adviseert dat er geboord moet worden. Hij heeft meerdere keren publiekelijk
te kennen gegeven wel wat te voelen voor het idee van IMSA-directeur en NAM-adviseur
Wouter van Dieren: sta boren toe, en koop met de gasbaten de kokkelvissers
uit.Toch ligt het boren in de Waddenzee politiek en maatschappelijk erg lastig.
In deze constellatie is een commissie gauw benoemd. En ook hier gebeurt dit
volgens de traditie van politieke pacificatie: de commissie heeft vertegenwoordigers
van de drie grote partijen die Nederland kent: Wim Meijer (PvdA), Loek Hermans
(VVD) en Tineke Lodders (CDA). Geen van deze drie mensen heeft enige specifieke
ervaring of kennis op het terrein van de Waddenzee. Stel je voor dat de burgers
Meijer, Hermans en Lodders bij elkaar zouden gaan zitten om een boekje te
schrijven over de Waddenzee. Zou iemand in het resultaat geïnteresseerd
zijn? Nee, natuurlijk niet. Ze zijn gevraagd vanwege een heel andere expertise:
ze zijn gepokt en gemazeld als bestuurders. Ze kennen de Nederlandse bestuurspraktijk
van haver tot gort. Ze kunnen leveren wat Van Geel op eigen kracht niet vermag:
een nieuwe consensus bereiken over boren in de Waddenzee. Gedragen vanuit
de drie grote politieke formaties die Nederland rijk is. De keuze van Meijer
als voorzitter is extra opmerkelijk. Hij is namelijk ook voorzitter van de
Mijnraad. De Mijnraad heeft tot taak de Minister van Economische Zaken te
adviseren over de door de minister te verlenen vergunningen in het kader van
de opsporing en winning van delfstoffen. Op zijn minst opmerkelijk. Stel,
de commissie Meijer adviseert dat boren naar Waddengas mogelijk moet worden.
Stel, het kabinet neemt dit advies over. Dan zal zij hierover advies moeten
vragen aan ... Wim Meijer, voorzitter van de Mijnraad.De gang van zaken rond de commissies Hermans en Meijer is opmerkelijk.
Die gang van zaken is exemplarisch voor de rol die commissies spelen in de
Nederlandse politiek. Op heikele momenten in de politiek bood het advies van
een commissie vaak de helpende hand aan het kabinet om voor een moeilijk besluit
politieke en maatschappelijke steun te verkrijgen. In de bijlage is een overzicht
opgenomen van de belangrijkste commissies die sinds Paars 1 zijn ingesteld.
Dit overzicht geeft een duidelijk beeld van de schaduwzijde van de macht van
de commissies. In deze nota brengen wij die schaduwzijde verder in beeld en
doen wij voorstellen voor verandering.Voor we dat doen nog een opmerkingen over de soorten commissies die we
hier bespreken. Grosso modo zijn er twee soorten commissies, afhankelijk van
hun opdracht. Ten eerste zijn er commissies die na een ramp of crisis verantwoordelijk
zijn voor waarheidsvinding. Denk hierbij aan de commissies die ingesteld zijn
na de vuurwerkramp in Enschede (Oosting), de cafébrand Volendam (Alders)
of de mogelijke misbruik van ESF-subsidies (Koning). De tweede en grootste
categorie is die van de commissies voor politiek advies en consensus. Los
van deze categorieën worden er incidenteel commissies ingesteld om te
bemiddelen in een conflict, zoals rond de crisis bij de NS-top door Blankert
en Stekelenburg. Deze commissies zijn voor de volledigheid wel meegenomen
in deze notitie, maar zullen niet verder worden uitgewerkt.De angel uit het debat: Politieke pacificatieHet verkrijgen van consensus is diep geworteld in de Nederlandse parlementaire
democratie. Zonder consensus lijkt Nederland onbestuurbaar en die consensus
komt vaak tot stand in de achterkamertjes. De kabinetsformatie is een terugkerend
voorbeeld van deze consensuscultuur. Op de belangrijkste onderwerpen wordt
voor vier jaar vastgelegd wat de speelruimte is waarbinnen het debat gevoerd
mag worden. Vaak is die speelruimte een gedwongen compromis tussen twee of
meerdere partijstandpunten. Soms ook worden cruciale beslissingen genomen.
Neem de aanleg van de Betuweroute, of afspraken over de WAO, de groei van
Schiphol of het hoger onderwijs. Deze belangrijke voornemens zijn niet altijd
terug te vinden in de tekst van het regeerakkoord. Daarvoor liggen de onderwerpen
soms «te gevoelig» in de maatschappij of in (één
van) de partijen. Zomaar opschrijven dat Schiphol te belangrijk is om in zijn
groei geremd te worden door geluidsgrenzen, of dat er beknibbeld zal worden
op de WAO, zou zorgen voor onrust in de samenleving en in de partij. Dus moet
er een manier gevonden worden om deze besluiten voor te koken en, zonder al
teveel politieke weerstand, door te drukken.Commissies vervullen daarin een cruciale rol. De commissie haalt de kastanjes
voor het kabinet uit het vuur. Daarom zie je ook dat het kabinetsbesluit doorgaans
niet of nauwelijks afwijkt van het commissieadvies en dat een meerderheid
van de Tweede Kamer zich daar vaak tamelijk willoos naar voegt. Voorbeelden
zijn er genoeg: het advies van de commissie-Donner over de toekomst van de
WAO (2000), het rapport van de commissie In 't Veld over de milieugrenzen
van Schiphol (1998), of bijvoorbeeld de commissie Hermans over de Betuwelijn
(1995). Het kabinet neemt het advies over, en doet in lijn ermee concrete
voorstellen aan de Tweede Kamer. De Tweede Kamer gaat niet veel verder dan
het veranderen van punten en komma's. Immers, de fracties zijn op meerdere
manieren gebonden aan het commissieadvies: men steunt in principe het kabinetsbeleid,
de fracties hebben zelf hun handtekening onder het regeerakkoord gezet en
één of meerdere commissieleden zijn prominente politici uit
de eigen regeringspartij. Soms zijn er ook varianten op deze regel. Zo verscheen
onlangs het rapport van de commissie Franssen over het volgen
van inburgeringscursussen in het land van herkomst. De conclusie van de commissie,
dat inburgeren in het land van herkomst duur en nodeloos ingewikkeld is, kwam
kennelijk niet overeen met de gewenste uitkomst. Het rapport was in tegenspraak
met het standpunt van het kabinet en de grote fracties. Prompt werd Jan Franssen
door partijgenoot Hirsi Ali verweten dat «hij de opdracht niet had begrepen.»
Hij had het spel niet volgens de regels gespeeld, hij leverde niet wat was
gevraagd. De kritiek richtte zich niet op de inhoud van het advies maar op
de adviseur die niet had begrepen wat er van hem werd verwacht.Het advies van een commissie wordt vaak, mede dankzij een zorgvuldig geregisseerde
mediapresentatie, opgevat als een belangrijk nieuw politiek feit. Het advies
zorgt bijna altijd onmiddellijk voor een perspectiefwisseling in het publieke
debat. Het rapport wordt een nieuw ijkpunt. Dat is op zich al een prestatie
van formaat, want in negen van de tien gevallen geeft de inhoud daar geen
aanleiding toe. Het is de kracht van de consensus die verblindend werkt. Interessant
is hier de wisselwerking met de media. Zij besteden altijd veel aandacht aan
de (uitgelekte conceptversies) van de adviezen. Zij doen dat, zo zeggen ze,
omdat ze weten dat zo'n advies een grote impact zal hebben op het politieke
debat. Maar doordat ze hierop anticiperen en het zo prominent brengen, vergroten
ze op hun beurt weer de impact van het advies.De gevestigde politieke ordeEen analyse van de commissies sinds het aantreden van Paars I (1994) levert
een ontluisterend beeld op van de politieke kleur van die commissies. De onderstaande
figuur maakt dit duidelijk. In 88% van de gevallen heeft de voorzitter van
een commissie een duidelijke politieke kleur. Soms wordt iemand juist gekozen
vanwege zijn onafhankelijkheid (Oosting, Berkhout). Maar dit zijn de uitzonderingen:
in slechts 12% van de gevallen heeft de voorzitter geen (duidelijke) politieke
komaf.Het overgrote deel van de voorzitters bestaat uit politici die hun sporen
in Den Haag al verdiend hebben en zich in de betrekkelijke luwte van de politiek
bevinden. Vooral (oud)commissarissen van de Koningin doen het goed (Meijer,
Alders, Leemhuis-Stout, Vonhoff, Hermans, Terlouw, Franssen). Dat zij weg
zijn uit de Haagse politiek wil natuurlijk niet zeggen dat zijn geen politieke
invloed meer hebben. Integendeel. Juist doordat zij geen directe verbinding
met het kabinet of met een Tweede-Kamerfractie hebben, is hun invloed achter
de schermen vaak groter.Het is opvallend hoe sterk de «grote drie» zijn oververtegenwoordigd.
In 74% van de gevallen is de voorzitter lid van PvdA, CDA of VVD. Tijdens
de kabinetten-Kok was ook de andere Paarse partner, D66, goed vertegenwoordigd.
Slechts 3 commissievoorzitters vormen een uitzondering op de regel (Rosenmöller,
Borghouts en Schutte).Overigens is er een duidelijk verschil tussen politieke kleur en politieke benoemingen. Het lidmaatschap
van een politieke partij maakt niemand ongeschikt om een dergelijke functie
te bekleden. Wij hebben geen enkel bezwaar tegen het hebben van een politieke
kleur. Waar de schoen wringt, is waar er sprake is van politieke benoemingen. Daar is sprake van als iemand alleen aan een commissie
deel kan nemen of een commissie kan voorzitten wanneer hij of zij tot het
establishment van een bepaalde politieke partij behoort. Er is nog sterker
sprake van een politieke benoeming wanneer die benoeming uitsluitend is gebaseerd
op politieke overwegingen en niet op basis van inhoudelijke deskundigheid.
Dat de commissievoorzitter doorgaans een prominent lid is van één
van de «grote drie» is natuurlijk niet voor niets. Alleen zij
kunnen zorgen voor de essentiële verbintenis met het kabinet en de meerderheid
in de Kamer. Hun adviezen krijgen alleen deze impact door de wisselwerking
met de regering en, in mindere mate, met het parlement.Uit het overzicht komt een duidelijk top naar voren van veelgevraagde
voorzitters1.De Schaduwmacht Top 101. Hans Alders2. Roel In 't Veld3. Elco Brinkman4. Joan Leemhuis-Stout5. Loek Hermans6. Hans Blankert7. Jan Terlouw8. Wim Meijer9. Alexander Rinnooy Kan10. Piet Hein DonnerDe achterkamers en het gebrek aan lefDe adviescommissies bouwen consensus maar ondermijnen tegelijkertijd een
herkenbare democratie. Het zijn de politici die visies moeten hebben en lastige
keuzes moeten maken. Zij moeten daarover het debat voeren en verantwoording
afleggen aan de kiezer.Regering roepen de hulp van commissies niet in vanwege een gebrek aan
deskundigheid of kennis. Het kabinet kent meerdere adviesraden, die het kabinet
gevraagd en ongevraagd van advies voorzien. Denk aan de WRR, de SER, de Raad
voor Verkeer en Waterstaat of de Onderwijsraad. Zo had het kabinet voor de
vraag over boren in de Waddenzee advies kunnen vragen aan de Raad voor de
Wadden in plaats van een opdracht aan Meijer te geven. Kennelijk
geldt hiervoor het bezwaar dat deze Raad niet vermag wat een commissie wel
kan: het bereiken van een politieke consensus die het kabinet welgevallig
is.Deskundigheid staat blijkbaar niet voorop. Dan zou namelijk de deskundigheid
die het ambtelijke apparaat bevat of behoort te bevatten voldoende moeten
zijn. Als daar al hiaten zijn, kunnen die worden opgevuld met behulp van onafhankelijke
wetenschappers en deskundigen. Het ambtelijke apparaat beschikt zelf al over
een schat aan ervaring en kennis waarop beleid gebaseerd kan worden. Ministeries
blinken natuurlijk niet uit in openheid. Maar daar is wel iets voor geregeld
in onze democratie: de ministeriële verantwoordelijkheid. De minister
is altijd verantwoordelijk voor zijn eigen besluit. Hij of zij kan zich niet
verschuilen achter zijn ambtenaren.Politici verschuilen zich te gemakkelijk achter de brede rug van een commissie.
Commissies worden zo de uitdrukking van het onvermogen en gebrek aan lef van
politici om zelf keuzes (publiek) te maken, van hun eigen gebrek aan overtuigingskracht.
In de praktijk zijn dit soort commissies ook vaak een excuus om het denken
en argumenteren te stoppen. Ze zijn het eindpunt: de met moeite bereikte,
wankele consensus verdraagt geen wijzigingen meer. Zo dempen ze ook het politieke
debat, paradoxaal genoeg juist op de thema's waar de maatschappij zelf intensief
over spreekt. Zoals sinds 2002 nogmaals duidelijk is geworden, leeft er een
grote onvrede in de samenleving over de afstand tussen politiek en burger.
De burger herkent zich niet meer in de thema's waarover in het parlement wordt
gedebatteerd. De commissies zijn een belangrijke oorzaak van deze grote afstand
en vervreemding. Immers, belangrijke thema's worden in achterkamers geregeld
en voorgekookt. Het uiteindelijke debat in de Kamer verwordt, dankzij de goedkeuring
vooraf door de grote partijen, tot een schijndebat, vaak over details, waarbij
de uitkomst op voorhand vaststaat. Die uitkomst is namelijk het volgen van
het advies van de commissie.Het paradoxale is dat dit proces van politiek in de schaduw en achter
de coulissen uiteindelijk de positie van de politici zelf verzwakt. Het grootste
gezag heeft die politicus die zelf, op eigen kracht, velen weet te overtuigen.
Wie «leentjebuur» speelt bij anderen, zal op z'n best de geschiedenis
ingaan als een handig bestuurder, niet als een sterk politicus. Het wrange
is dat de afgelopen kabinetten en ook dit kabinet zich niet verantwoordelijk
lijken te voelen voor dit sluimerende proces.Het old-boysnetwork en het bedrijfslevenIn 2001 publiceerde het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks een rapport
getiteld De staatsgreep van de Zesde Macht?1 Hierin wordt een beeld geschetst van de opkomst van
de externe adviseurs bij de overheid. Er blijkt een sterke verwevenheid te
zijn tussen de top van de adviesbureaus en prominente politici. Dit werkt
beide kanten op. Adviseur bij grote bedrijven worden «gescout»
voor een politieke functie. Aart-Jan de Geus, Hans Wijers en Rogier van Boxtel
werkten bijvoorbeeld als adviseur voordat zij actief werden in de landelijke
politiek. Andersom komt ook veel voor. Ed. van Thijn, Roel in 't Veld en Marjanne
Sint gingen na hun politieke carrière aan de slag als consultant. Sommige
politici combineren advies- en politieke functies, denk aan de oud-partijvoorzitters
Eenhoorn (VVD) en Van Rij (CDA), beiden consultant bij Ernst&Young. Via
deze politieke connecties hebben adviesbureaus een grote invloed op de politieke
besluitvorming in Nederland. Extreem voorbeeld is het adviesbureau van prominent
PvdA-er Hans Andersson, dat verantwoordelijk werd gemaakt voor het ontwerp
van de nieuwe vreemdelingenwet, in opdracht van staatssecretaris
Job Cohen (ook PvdA). Maar los van de consultancy zijn veel prominente (oud)
politici goede bekenden van het bedrijfsleven. Vooral commissariaten zijn
erg geliefd bij afgezwaaide partijtijgers. Topper is Wim Kok, die in korte
tijd vier belangrijke commissariaten bemachtigde (KLM, Shell, TPG Post en
ING Groep). Goede tweede is Hans Wiegel, met commissariaten bij NOB, Arriva,
Wessanen en Grontmij1.Onze top 10 van commissievoorzitters bestaat eveneens uit graag geziene
gasten in het bedrijfsleven. De top 10 van de schaduwmacht heeft samen 31
commissariaten, waarbij Hans Blankert en Wim Meijer grootgrossier zijn met
11 respectievelijk 7 commissariaten. Blankert heeft als oud voorzitter van
werkgeversorganisatie VNO-NCW natuurlijk al sterke banden met de top van het
bedrijfsleven. Dit blijk ook uit zijn huidige CV, dat commissariaten bevat
bij onder andere Heijmans, Siemens, ING en de Jaarbeurs. Het CV van Wim Meijer,
oud fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer, is ook opmerkelijk.
Hij is president-commissaris bij de NS, uitgeverij PCM en Nuon en commissaris
bij onder andere de NOS en bouw- en techniekbedrijf TBI. Dat laatste bedrijf
is overigens, net als Heijmans, in opspraak geraakt tijdens de bouwfraude-affaire.De Raden van Commissarissen zijn ook meer en meer een ontmoetingsplaats
voor (oud-)politici. Tineke Lodders en Wim Meijer kennen elkaar van PCM Uitgevers
en de Raad van Beheer van de Rabobank. Wim Meijer zwaait de scepter bij de
Raad van Commissarissen van de NS, waar ook Sybilla Dekker, minister van VROM
deel van uitmaakte en Neelie Kroes nog steeds commissaris is. Meijer is als
president commissaris toezichthouder van NS topman Aad Veenman. Deze twee
komen elkaar weer tegen bij de Rabobank, als lid van Raad van Beheer respectievelijk
de Raad van Commissarissen. Herman Wijffels, oud bestuursvoorzitter van de
Rabobank, was op zijn beurt weer voorzitter van de commissie die adviseerde
over de toekomst van de intensieve veehouderij. Nu is hij voorzitter van de
SER en tevens commissaris bij Sara Lee/DE en de Jaarbeurs, dit laatste onder
voorzitterschap van collega CDA-er Hans Blankert.Hieruit blijkt dat de term old-boysnetwork niet exclusief gereserveerd
kan worden voor de top van het bedrijfslijven. De top van de landelijke politiek,
van de «grote drie», is grotendeels verweven met dit netwerk en
vormt hierbinnen een netwerk op zich. De gevestigde belangen van de grote
politieke partijen en het bedrijfsleven worden hiermee versterkt, zeker wanneer
zij via de commissies ook nog eens rechtstreeks invloed uitoefenen op de politieke
besluitvorming.De zesde macht, die van de adviseurs, kwam net al aan de orde. Ook in
commissies spelen deze adviseurs een grote en soms zelf doorslaggevende rol.
Het gros van het werk van een commissie wordt niet uitgevoerd door de leden
van de commissie zelf. Daar zouden ze ook de tijd niet voor hebben. Grote
adviesbureaus, zoals Berenschot, TwijnstraGudde, KPMG en Boer&Croon, worden
ingehuurd om een politiek besluit voor te koken. Een goed voorbeeld hiervan
vinden we ook in de actualiteit: de commissie-Meijer (Waddenzee). Zoals gezegd
is opdrachtgever Van Geel erg gecharmeerd van het plan van Van Dieren, directeur
van onderzoeksinstituut IMSA, om de kokkelvissers uit te kopen. Dit idee van
Van Dieren is mede de aanleiding geweest voor het instellen van de commissie
Meijer. Het is dan ook op zijn zachts gezegd opmerkelijk dat de commissie
inhoudelijk ondersteund wordt door onderzoekers van het IMSA. Daarbij mag
niet onvermeld blijven dat Van Dieren ook betaald adviseur is voor de NAM,
de beoogde exploitant van het Waddengas.De autoriteit die de politiek, maar ook de media, nog steeds aan deze
onderzoeken ontlenen, is zeer opmerkelijk. Inmiddels zijn de rapporten die na korte of langere tijd ondeugdelijk bleken niet meer te tellen.
Maar toch papagaaien politici en journalisten de conclusies direct na, vaak
ook nog alleen op basis van lezing van het persbericht of de samenvatting.
Het is dan ook niet voor niks dat over de formulering van het presbericht
en van de samenvatting vaak langdurige onderhandelingen plaatsvinden tussen
onderzoeker en de persafdeling van bijvoorbeeld een ministerie.Het is eveneens onwenselijk dat adviesbureaus zich laten inhuren om een
kabinetsbesluit, bijvoorbeeld middels een «second
opinion», te voorzien van een «wetenschappelijke»
onderbouwing. De adviesbureaus of professoren maken hun rapporten in directe
opdracht van de politieke verantwoordelijke. Deze bepaalt ook de onderzoeksopdracht,
en de context van het project. En hij of zij betaalt. Een «onwelkome
boodschap» ligt onder die omstandigheden niet snel voor de hand. Professor
Köbben liet in zijn onderzoeksverslag «de onwelkome boodschap»
(1998) zien hoe groot die druk kan worden. Voorbeelden van «gestuurde»
onderzoeken in de politiek zijn er legio, bijvoorbeeld rondom de besluitvorming
van de Betuweroute, of bij de uitbreiding van Schiphol. Het recent verschenen
onderzoek van het Lucht en Ruimtevaart Laboratorium (NLR) naar de kosten van
het eventueel niet herstellen van de zogenaamde «rekenfout» (die
omwonenden benadeelt) is een schrijnend voorbeeld. Niet alleen omdat het NLR
volstrekt niet onafhankelijk is (het bestuur ervan wordt gevormd door de gehele
luchtvaartsector) maar ook omdat het onderzoek zelf zo is opgezet dat het
resultaat van te voren al vast moet hebben gestaan. Net als bij veel vergelijkbare
onderzoeken, is het ook hier al misgegaan bij de verschillende «alternatieven»
die in het onderzoek worden meegenomen. Deze worden zo beperkt, dat de gewenste
uitkomst ook zo ongeveer de enige uitkomst kan zijn.Conclusies en aanbevelingenNederland moet af van de verstikkende deken van consensus die de commissies
over de politiek leggen. Ze verzwakken het democratische proces. Politici
moeten weer hun «eigen verantwoordelijkheid» nemen en zelf politieke
keuzes maken en verdedigen. De verantwoordelijkheid voor de besluitvorming
moet daar weer komen te liggen waar ze hoort: bij de politici. Daarom moet
er een eind komen aan de huidige praktijk van commissies. Zowel voor de onderzoekscommissies,
die ingesteld worden met als opdracht waarheidsvinding, als voor de grote
groep commissies van advies. De volgende aanpassingen kunnen zorgen voor een
transparante procedure waarbij de gevestigde orde niet langer door politieke
benoemingen het debat kan smoren. De aanbevelingen kunnen tevens een te sterke
vermenging met bedrijfsleven terugdringen.1. Minder commissies, meer gebruik bestaande onderzoeksmogelijkhedenEr moeten minder adviescommissies komen en we moeten meer gebruik maken
van de reeds aanwezige deskundigheid en de reeds bestaande onderzoeksraden.Naast adviescommissie hebben ook onderzoekscommissies te maken met politieke benoemingen. Dit kan gaan wringen met de
eis van onafhankelijkheid van de commissie. Daarom moet dergelijk onderzoek
voortaan in beginsel alleen gedaan worden door bestaande onafhankelijke onderzoeksraden,
zoals de Algemene Rekenkamer, de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid
en Raad voor de Veiligheid i.o. Het kabinet noch de Kamer kan deze raden opdracht
geven tot onderzoek. Wel kan middels een Kameruitspraak, bijvoorbeeld na een
crisis of ramp, de betreffende raad gevraagd worden onderzoek te doen. Het
kabinet kan slechts gemotiveerd afwijken van deze regel. Wanneer zij van mening
is dat een special ad hoc commissie ingesteld moet worden, legt
ze dit eerst voor aan de Kamer.2. Open voordracht leden commissieGroenLinks wil dat het parlement een beslissende rol krijgt in de samenstelling
van de commissie. Daartoe moet het kabinet niet meer zelf de commissieleden
selecteren, maar kandidaten voordragen. Het parlement kiest dan de leden,
waarbij er voor het voorzitterschap minimaal drie kandidaten moeten zijn.
Hiermee wordt de transparantie en de democratische controle vergroot. Deze
procedure is al gebruikelijk bij de benoeming van leden van bijvoorbeeld de
Algemene Rekenkamer. De Kamer kan er dan tevens op toezien dat de commissies
evenredig zijn samengesteld (bv hoeveelheid vrouwen).3. Benoem meer Belgen in de commissiesBelgische (Vlaamse) deskundigen hebben twee kenmerken die ze geschikt
maken voor het lidmaatschap van de Nederlandse commissie. Ze spreken de taal
en de kans is zeer gering dat zij verstrengelde belangen hebben. Zij behoren
per definitie niet tot het Nederlandse politieke establishment.4. Hoorzittingen met commissieledenHet parlement moet hoorzittingen houden met (beoogde) commissieleden.
Daarin kan de Kamer de te benoemen voorzitter en leden bevragen. Zo moeten
de beoogde voorzitter en leden duidelijk maken welke nevenfuncties zij hebben
en of die mogelijk hun functioneren als commissielid beïnvloeden.5. Kamer debatteert eerst met commissieDe commissie moet na afloop verantwoording afleggen aan het parlement.
Zoals gebruikelijk is bij adviezen van parlementaire onderzoeks- of enquêtecommissie
zal de Kamer eerst in debat gaan met de commissie voordat zij met het kabinet
debatteert.6. Openbare zittingenEen groot bezwaar is dat het werk van een commissie zich voltrekt achter
gesloten deuren. Daarom moet de commissie in principe in openbaarheid haar
werk doen en in ieder geval een aantal openbare zittingen houden7. Meer onderzoekscapaciteit ParlementTegelijkertijd dient het parlement haar eigen onderzoekscapaciteit te
vergroten. Om onze «eigen verantwoordelijkheid» te kunnen nemen
en niet afhankelijk te zijn van rapporten van externen zal de Kamer zelf veel
vaker op zoek moeten gaan naar feiten en omstandigheden. Als Kamer dienen
we alleen de feiten te laten tellen: naam en prestige van onderzoeksbureau,
adviesfirma, of groep van ex-politici zegt ons niets, en zal ons niet langer
imponeren.BIJLAGE 1Overzicht van commissies en hun voorzitterNaamPolitieke partijOnderwerpJaartalTypeAlbedaCDAGezondheidsverschillen inkomensgroepen1995Advies   Arbitragecommissie in de publieke sector1996Divers     AldersPvdABestrijdingsmiddelen1999Advies  Millenniumbug1999Advies  Rotterdamse Haven en Schiphol2000Advies  Voorbereiding Euro 20002000Divers  Café-brand Volendam2001waarheidsvinding  Pluimveehouderij1999Advies     Berkhout Geluid Schiphol2002Advies     BlankertCDAToekenning onderzoeksgelden1995Advies   Snelweg A4 Amsterdam Antwerpen2001Advies   Vertrouwenscrisis NS2001Bemiddeling      BorghoutsGLAmbtelijke commissie Toezicht2001Advies     Bouw Radiofrequenties2001Advies     BrinkmanCDAGrote-stedenbeleid1996Advies  Computernetwerken politie2000Advies  Snelweg A4 Amsterdam-Antwerpen2000Advies     De KoningCDAStaatkundige vernieuwing1998Advies     De RuiterCDAHerziening echtscheidingsprocedures1995Advies   Crisis rechtshandhaving Aruba1996bemiddeling  Arbitragecommissie in de publieke sector1996Divers      DeetmanCDAStaatkundige vernieuwing (voorloper cie De Koning)1994Advies     DonnerCDAWAO2001Advies     EversdijkCDAGeluid Schiphol (overgenomen van Berkhout)loopt nogAdvies      FranssenVVDVerbetering defensieoragnisatie2002Advies   Hoger onderwijs (onderwijskeurmerk)2002Advies   Inburgering allochtonen2004Advies      HavermansCDABestuurlijke evaluatie AIVDLoopt nogWaarheidsvinding     Herkströter–Energiemarkt1999Advies     HermansVVDBetuweroute1995Advies  Studiefinanciering1997Advies     HoekstraCDABestuur rechterlijke macht1995Advies  Bijlmerramp1997waarheidsvinding  Problemen veenkoloniën2000Advies      In 't VeldPvdAThoraxchirurgie1996Advies  Basisonderwijs1996Advies  Toekomst universiteiten2000Advies  Groei Schiphol en milieu1998Advies     Jesurun Staatskundige verhoudingen met Aruba en Antillenloopt nogAdvies     KoningVVDBeroepsgroepen1999Advies  Taxivergunningen2001bemiddeling  Misbruik ESF-subsidies2001waarheidsvinding     KordesCDAJoodse tegoeden1998Advies     LangmanVVDRuimtelijke economische perspectieven noorden1996AdviesLeemhuis-StoutVVDBesturing rechtspraak1998Advies  Pachtbeleid2000Advies   Greep overheid op grondgebruik2000Advies   Uitdieping Westerschelde2001Advies   Stuurgroep dualisering gemeentebesturenloopt nogAdvies     LuteijnVVDNoodoverloopgebieden2000Advies     MeijerPvdAhuisvesting UWV2004waarheidsvinding  Waddenzee2004Advies     Oosting–Vuurwerkramp Enschede2001waarheidsvinding  Aandelenlease-problematiekLoopt nogbemiddeling     OuwerkerkPvdARiooloverstorten en diergezondheid1998waarheidsvinding     Peters Corporate Governance1996Advies  Monitoring Corporate Governance1997Advies     Rinnooy KanD66Functioneren NWO1996Advies  Zijwind problematiek Schiphol1998Advies  Bachelor-Master systeem2000Advies  Toekomst publieke omroepLoopt nogAdvies     RosenmöllerGLArbeidsparticipatie allochtone vrouwenLoopt nogbemiddeling      ScholtenCDAJoodse Oorlogstegoeden (subcie Van Kemenade)1999Advies     SchutteCUFraude hoge onderwijsLoopt nogwaarheidsvinding     StekelenburgPvdAVertrouwenscrisis NS2001bemiddeling      TerlouwD66Vliegveld in zee1998Advies  Asielzoekerscentra1999Advies  Biotechnologie2001Advies      Van der ZwanPvdASociaal-economisch Almere1997Advies  Spreiding politie2000Advies      Van DijkCDAOrganisatie van arbeidsvoorziening1995Advies  Ceteco-affaire1999waarheidsvinding      Van Galen–Oorlogsgetroffenen2000Advies      Van KemenadePvdASrebrenica1998waarheidsvinding  Joodse Oorlogstegoeden2000Advies      Van RooyCDAVennootschapsbelasting2001Advies  Opening energiemarkten2003Advies      Van ThijnPvdAGekozen burgemeester1993Advies  Zorg voor verslaafden1995Advies     Vermeulen–Huurbeleid middellange termijn2001Advies      Ververs–Toekomst publieke omroep1995Advies      Vogtländer–Plafonnering CO2-emissies2002Advies     VonhoffVVDBesteding gelden archeologie1995Advies   Toekomst geesteswetenschappen1995Advies  Verpleeghuis1996Advies   Crisis arbeidsbureaus2001Divers      WallagePvdAToekomst overheidscommunicatie2001Advies     WijffelsCDAToekomst intensieve veehouderij2001AdviesWolfsonPvdARegulerende energieheffingen1991Advies  Internationaal Onderwijs1993Advies  Concurrentie bus-, metro- en tramvervoer1998AdviesBronnen: Elite Research/Jos van Hezewijk; www.parlement.com; Archief Tweede
Kamer der Staten-Generaal.BIJLAGE 2Nevenfuncties van de Schaduwmacht Top 10Wie?CommissariatenOverige opvallende (voormalige)
nevenfuncties Hans Alders– vz.
RvC* Aedes– vz. begeleidingscommissie
Project Mainportontwikkeling Rotterdam – vz. pensioenfonds PGGM, vanaf
maart 2001 – vz. Landelijk Beraad Rampenbestrijding – vz. Stichting
Maatschappij voor de aanleg van de Zuiderzeespoorlijn    Roel in 't Veld– vz. RvC ProRail – lid RvC I.B.M. Nederland – lid RvC
HSK-groep– senior consultant
Berenschot – lid bestuur Stichting Pensioenfonds ABP – vz. Raad
voor Milieu- en Natuuronderzoek – Decaan NSOB – Voorzitter COLO    Elco Brinkman– lid RvC FGH Bank N.V – lid RvC Du Pont de Nemours –
lid RvC NOB Holding – lid RvC Philip Morris Holland – lid RvC
AM vastgoed– vice-voorzitter
VNO/NCW – voorzitter Raad van Toezicht Verzekeringskamer – plaatsvervangend
lid S.E.R. – lid Raad van Toezicht Academisch ziekenhuis van de Vrije
Universiteit te Amsterdam – lid commissie «Platform begeleiding
grote railinfrastructuur projecten» – lid VROM-raad –
lid Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel    Joan Leemhuis-Stout – lid algemeen bestuur Vereniging
VNO-NCW – vz. NVZ Vereniging van Ziekenhuizen – vz. RvC NV Elektriciteitsbedrijf
Zuid-Holland – lid RvC Arcadis NV – vz. RvC ANWB BV –
vz. Algemeene Energieraad – lid Commissie van Wijzen ICES/KIS (subsidies
investeringen kennisinfrastructuur)   Loek Hermans– lid
RvC S.C. Heerenveen– vz. Nederlands
Uitgeversverbond – commissaris adviesbureau P.N.O. Twente b.v. –
lid RvC Blauwhoed B.V. – lid RvC Result b.v. – lid RvC Bouwcentrum
te Rotterdam – vz. RvC PRC-Bouwcentrum te Bodegraven – vz MKB
Nederland    Hans Blankert– vz. RvC Jaarbeurs – vz RvC Gastec – vz. Rvc Schreiner
 – vz. Rvc ING Dutch Residential Fund N.V., ING Dutch Office Fund N.V.,
ING Dutch Retail Fund N.V. – lid RvC Heijmans – lid RvC Siemens
B.V. – lid RvC Gilde Investment – lid RvC Beers – lid
RvC Q'Park N.V.– Voorzitter
VNO-NCW – Voorzitter NOC*NSF    Jan Terlouw– vz. RvC Nedcon Groep – lid RvC Enertel– vz bestuur E.C.N. te Petten – lid Raad voor Verkeer
en Waterstaat – vz. schippersvereniging «Schuttevaer» –
lid Gezondheidsraad – vz. RvC Gelredome – lid RvC Nedcon Groep
 – lid Raad van Advies NOvAA (Administratie Accountants)    Wim Meijer– vz. Raad van Beheer Rabobank – vz. RvC uitgeverij PCM –
vz. RvC N.V. Nederlandse Spoorwegen – vz. RvC Nuon – lid RvC
TBI Holdings BV – lid RvC N.O.S. – lid RvC Nederlandse Financieringsmaatschappij
voor Ontwikkelingslanden– vz.
Mijnraad – lid RvC F. van Lanschot bankiers – vz. Algemene EnergieraadAlexander Rinnooy Kan– Dura Vermeer– vz. VNO-NCW
 – RvB ING    Piet Hein Donner–
Geen– lid Stichtingsbestuur
Katholieke Universiteit Brabant – informateur– RvC = raad van commissarissen.Bronnen:– Elite Research/Jos van Hezewijk;– www.parlement.com;– FEM/Business okt/nov 2003.XNoot1De top 10 is samengesteld op basis van het aantal voorzitterschappen en
de importantie van het onderwerp dan wel de impact die het advies heeft gehad.XNoot1Carolien van Dullemen en Gerrit Pas (red.), 2001. De staatsgreep van de zesde macht?XNoot1FEM/Business, oktober 2003. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29508-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl