Wijziging Mediawet 2008 en Tabakswet (implementatie richtlijn Audiovisuele mediadiensten); Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31876, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31876 nr. 7

06-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31876Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 876Wijziging van de Mediawet 2008 en de Tabakswet ter implementatie van
de richtlijn Audiovisuele mediadienstennr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 6 mei 2009I. ALGEMEEN DEELInleidingHet doet mij genoegen te kunnen vaststellen dat de leden van de verschillende
fracties met belangstelling hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel ter
implementatie van de richtlijn Audiovisuele mediadiensten. Ik zal hierna de
vragen van de leden beantwoorden in de volgorde waarin ze gesteld zijn. De
leden van de meeste fracties onderschrijven het doel van de richtlijn of zien
in enkele opzichten verbeteringen, waar de leden van de SP-fractie de Europese
bemoeienis betreuren.De richtlijn Audiovisuele mediadiensten is een herziening van de zogenoemde
richtlijn «Televisie zonder grenzen», die dateert uit 1989. Deze
richtlijn is destijds tot stand gekomen om te zorgen dat omroeporganisaties
zich vrij binnen de Europese Unie (EU) kunnen vestigen en daarbij niet gehinderd
worden door verschillen in nationale wet- en regelgeving. Binnen de EU geldt
immers het vrije verkeer van diensten. Nederland maakt samen met 26 andere
lidstaten onderdeel uit van de EU. Het tot stand brengen of herzien van een
richtlijn vergt dat er compromissen worden gesloten. De regering is van mening
dat de harmonisatie van het audiovisueel beleid ook gunstig is voor Nederlandse
aanbieders van commerciële mediadiensten die binnen de grenzen van de
EU gevestigd zijn.Audiovisuele mediadienstDe leden van de PvdA-fractie hebben in eerdere debatten
gewezen op het onwenselijke onderscheid tussen lineaire en non-lineaire diensten
en vragen of de richtlijn ruimte biedt om het onderscheid in regels zo klein
mogelijk te houden of de regels voor televisie middels lagere regelgeving
zoals een algemene maatregel van bestuur aan te kunnen passen naar gelang
de verspreiding van video via internet zich verder ontwikkelt.Zij vragen of de regering het met deze leden eens is
dat voor de kijker in de nabije toekomst (en voor de vooroplopende kijker
nu al) het onderscheid verdwijnt tussen videobeelden die via de
televisiekabel of de ether zijn televisie bereiken en videobeelden die via
internet zijn televisie bereiken.In antwoord op de vragen van de leden van de PvdA-fractie moet de regering
opmerken dat de richtlijn Audiovisuele mediadiensten (de richtlijn) geen ruimte
biedt om het onderscheid tussen regels voor lineaire diensten en niet-lineaire
diensten (diensten op aanvraag) zo klein mogelijk te maken door de regels
voor lineaire diensten soepeler te maken. De richtlijn voorziet in een minimumharmonisatie
van regels voor audiovisuele mediadiensten. Lidstaten moeten de regels uit
de richtlijn ten minste op dat minimumniveau implementeren. Het is wel toegestaan
daarbij strenger te zijn, maar niet om deze regels liberaler te implementeren.
Daarbij geldt dat de EU-wetgever heeft gekozen voor een tweeledig regime:
een licht regime voor diensten op aanvraag en een uitgebreider regime voor
lineaire diensten. Bij de implementatie van de richtlijn is dit onderscheid
in regimes een gegeven. Overigens moet wel opgemerkt worden dat de richtlijn
over het algemeen een liberalisering inhoudt ten opzichte van de vorige richtlijn.De regering is het met deze leden eens dat het onderscheid tussen verspreiding
van televisiediensten via enerzijds de ether en de kabel en anderzijds via
internet aan het verdwijnen is. Deze ontwikkeling ligt ook ten grondslag aan
de wijziging van de richtlijn. Onder de richtlijn «Televisie zonder
grenzen» was niet zonder meer duidelijk of televisiediensten die via
internet verspreid worden (zoals IPTV) al dan niet onder de richtlijn vielen.
In de nieuwe richtlijn is dit geen punt van discussie meer. Alle lineaire
televisiediensten vallen ongeacht hun wijze van verspreiding onder de richtlijn
en op basis van het onderhavig wetsvoorstel straks ook onder de Mediawet 2008.
Voor deze diensten gelden dezelfde regels. In die zin is de richtlijn techniekneutraal.
Ook televisiediensten op aanvraag vallen onder de richtlijn. Voor deze diensten
geldt echter, zoals gezegd, een lager niveau van regulering. In dat opzicht
is de richtlijn dus niet volledig techniekneutraal.De leden van de PvdA-fractie willen graag een compleet
overzicht van de onderdelen van het wetsvoorstel waar conform de richtlijn
wordt gehandeld of waar van de norm uit de richtlijn wordt afgeweken.De regering is gehouden de richtlijn te implementeren. Zij neemt de bepalingen
van de richtlijn over, maar mag ook strengere of gedetailleerdere regels stellen
op grond van artikel 3 van de richtlijn. Zij mag niet liberaler zijn; de richtlijn
geeft de ondergrens.De richtlijn geeft een versoepeling voor reclameonderbreking en maakt
productplaatsing onder voorwaarden mogelijk. In afwijking van de richtlijn
is voor de publieke mediadiensten – in overeenstemming met hun verplichte
non-commerciële karakter – niet gekozen voor die verlichting. Met
andere woorden: het huidige (strengere) reclameregime van hoofdstuk 2 van
de Mediawet 2008 is op de publieke mediadiensten van toepassing en productplaatsing
wordt niet toegestaan. Verder geeft de richtlijn een reclamebeperking voor
alcoholische dranken die minder ver gaat dan de bestaande Nederlandse wetgeving,
zoals geïntroduceerd in de Mediawet 2008, waarbij een verbod voor alcoholreclame
geldt tussen 6.00 uur en 21.00 uur.Het gaat derhalve om de volgende artikelen van de richtlijn:– 3 sexies, eerste lid, onderdeel e (reclame voor alcoholische dranken),– 3 octies (productplaatsing),– 10 (herkenbaarheid reclame (split screen);
afzonderlijke reclamespots in sportuitzendingen),– 11 (programmaonderbreking) en – 18 (hoeveelheid reclame).Niet in afwijking van, maar in aansluiting op de richtlijn wordt in het
onderhavige wetsvoorstel ook een wettelijke basis gelegd voor:a) het aanmelden van commerciële mediadiensten op aanvraag bij het
Commissariaat voor de Media (artikel 3.29b),b) het vaststellen van toezichtskosten voor deze diensten (artikel 3.30),c) het bewaren van media-aanbod dat niet meer op aanvraag beschikbaar
is.Deze bepalingen, die zijn opgemaakt naar het voorbeeld van bestaande wettelijke
voorschriften voor lineaire mediadiensten, zijn nodig voor een goede uitvoering
en handhaving van de wet.De leden van de SP-fractie merken op dat in het wetsvoorstel
wordt gesteld dat de richtlijn enkel geldt voor televisie en vragen of de
richtlijn niet opgaat voor programma’s die online worden uitgezonden
zoals uitzendinggemist.nl, vergelijkbare sites van commerciële omroepen,
de Nederlandse versie van youtube, de videoafdeling van een krantensite, (professionele)
weblogs of profielensites.Verder vragen deze leden of de regering een heldere
definitie kan geven van non-lineaire diensten waarvoor deze wet gaat gelden.De richtlijn gaat ook over internet voor zover het gaat om televisiediensten.
Binnen de categorie audiovisuele mediadiensten maakt de richtlijn onderscheid
tussen lineaire audiovisuele mediadiensten en audiovisuele mediadiensten op
aanvraag. De lineaire audiovisuele diensten zijn televisieprogramma’s.
Deze televisieprogramma’s kunnen ontvangen worden via de televisie,
maar ook via het internet (online). Bij mediadiensten op aanvraag gaat het
om programma’s op aanvraag waarbij de kijker het moment bepaalt waarop
het programma uit de catalogus van de dienstaanbieder wordt gestart. Hieronder
vallen diensten als uitzendinggemist.nl.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat
de regering ervoor kiest om de richtlijn zo uit te leggen dat zij uitsluitend
betrekking heeft op vormen van televisieaanbod, daar waar de Europese wetgever
duidelijk wilde maken dat het toepassingsgebied van de richtlijn techniekneutraal
is en er om die reden niet langer gesproken wordt van televisiediensten. De
leden vragen in hoeverre de uitleg van de regering recht doet aan de voortschrijdende
technologische ontwikkelingen, waardoor het onderscheid tussen televisie en
internet steeds verder zal vervagen. Zij vragen verder of deze uitleg kan
betekenen dat via internet verspreide beelden straks een soepeler regime kan
gelden dan voor via televisie verspreide beelden.Graag geeft de regering de leden van de ChristenUnie-fractie een nadere
toelichting op het toepassingsgebied waarop de richtlijn ziet. Hiervoor is
naar aanleiding van vragen van de leden van de PvdA-fractie al het een en
ander gezegd over het toepassingsgebied van de richtlijn en de mate van techniekneutraliteit
van de richtlijn. Duidelijk is dat alle lineaire televisiediensten onder het
toepassingsgebied van de richtlijn vallen. Dus ook lineaire televisiediensten
die via internet verspreid worden vallen onder de richtlijn. Voor deze diensten
gelden dezelfde regels als voor meer traditioneel verspreide televisiediensten.
Dit is alleen anders voor televisiediensten die op aanvraag geleverd worden.
Deze diensten vallen ook onder de richtlijn, maar voor hen geldt een lichter
regelgevingsregime.Evenals de Europese wetgever is de regering een voorstander van techniekneutrale
regelgeving. De richtlijn kiest echter voor het onderscheid lineaire diensten
en diensten op aanvraag en is derhalve niet techniekneutraal. De audiovisele
mediadiensten die de richtlijn regelt zijn de facto, zoals in
de toelichting op het wetsvoorstel uiteengezet is, televisiediensten. Dit
is een relevante constatering. Zij is ook van principieel belang in het licht
van grondrechtelijke vragen die de richtlijn kan oproepen en waarop later
wordt ingegaan.Redactionele verantwoordelijkheidDe leden van de CDA-fractie merken op dat de kabelaars
en providers niet vallen onder de werkingssfeer van de wet omdat zij uitsluitend
programma’s doorgeven en geen redactionele verantwoordelijkheid hebben.
De leden vragen of hiermee bedoeld wordt dat providers geen verantwoordelijkheid
hebben in bijvoorbeeld het doorgeven van kinderporno.Nu er providers zijn die wel degelijk een oogje in
het zeil houden wat betreft de inhoud van chatrooms en sites, vragen deze
leden hoe de regering de verantwoordelijkheid ziet van providers.Deze leden vragen of ook kabelbedrijven direct content
kunnen doorgeven en/of aanbieden en vragen of hun activiteiten onder de werking
van de richtlijn vallen.De regering is van mening dat dienstaanbieders van lineaire diensten en
diensten op aanvraag naast een juridische plicht ook een maatschappelijk verantwoordelijkheid
hebben. De providers en kabelaars hebben de verantwoordelijkheid om bijvoorbeeld
kinderporno te weigeren of te verwijderen in verband met overtreding van bepalingen
uit het wetboek van Strafrecht. Justitie houdt toezicht op de naleving van
het Strafrecht. Maatschappelijke en juridische verantwoordelijkheid staat
los van de redactionele verantwoordelijkheid in de zin van de richtlijn.Kabelbedrijven die op een gegeven moment direct content gaan doorgeven
kunnen onder de werking van de richtlijn gaan vallen, mits zij redactionele
verantwoordelijkheid uitoefenen. Dat wil zeggen dat er doorslaggevende invloed
wordt uitgeoefend op zowel de keuze van de inhoud van de audiovisuele mediadienst
als op de wijze van plaatsing.ProgrammaDe leden van de CDA-fractie willen weten waarom het
onderscheid gemaakt wordt tussen enerzijds elektronische versies van kranten
en tijdschriften, die niet onder de richtlijn vallen, en anderzijds zelfstandige
en uit audiovisuele media-inhoud bestaande onderdelen van sites van kranten
of tijdschriften die wel onder de richtlijn vallen. Verder willen zij weten
wat de consequenties van dat onderscheid zijn.De leden van de CDA-fractie merken op dat dit onderscheid
ook van toepassing is bij de kansspelen en vragen naar de precieze afbakening
van het «hoofddoelcriterium».Met elektronische versies van kranten bedoelt de regering de elektronische
varianten van krant of tijdschrift die alleen uit tekst en stilstaande beelden
bestaan, ze bevatten dus geen audiovisueel materiaal of enkel als ondergeschikt
doel. Websites van kranten die als hoofddoel het aanbieden van programma’s
hebben kunnen wel onder de werking van de richtlijn vallen.Het hoofddoel is één van de criteria die bepalen of een
mediadienst onder de reikwijdte van de richtlijn valt. Het hoofddoel van een
mediadienst moet het aanbieden van een programma zijn. Programma’s kunnen
worden aangeboden via een chronologisch schema of een catalogus. Een bruikbaar
criterium om te bepalen of sprake is van een programma uit een catalogus,
is of er wel of niet een zoekmachine aanwezig is. Indien het gaat om een door
de aanbieder van de mediadienst verzorgde zoekmachine, is er sprake van een
mediadienst op aanvraag. Artikel 7 GrondwetDe leden van de VVD-fractie constateren dat de regering
de richtlijn zo uitlegt dat zij uitsluitend betrekking heeft op een vorm van
televisieaanbod. Zij vragen zich in dit verband af hoe de lineaire mediadiensten
en de mediadiensten op aanvraag gezien moeten worden in het licht van artikel
7 Grondwet. Zij vragen waarom naast de traditionele televisie-uitzendingen
ook andere lineaire mediadiensten en mediadiensten op aanvraag onder lid 2
van artikel 7 GW worden gebracht.Deze leden vragen zich verder af of deze interpretatie
van lid 2 niet veel te ruim is, ook gelet op de veel geringere impact van
de reclame op consumenten bij mediadiensten op aanvraag.Verder vragen zij
of als gevolg hiervan «multimediale diensten», die thans onder
artikel 7, lid 3, GW vallen, in de toekomst onder lid 2 zullen vallen.De leden van de VVD-fractie vragen waarom er niet voor
is gekozen om in ieder geval de mediadiensten op aanvraag onder lid 3 van
artikel 7 GW te laten vallen en waarom dit kabinet terzake een ander standpunt
inneemt dan een vorig kabinet naar aanleiding van het rapport van de Commissie «Grondrechten
in het digitale tijdperk».De regering is zich er terdege van bewust dat de implementatie van de
richtlijn op dit onderdeel vragen kan oproepen van constitutionele aard. Om
die reden heeft de regering aan dit onderdeel expliciet aandacht besteed in
de memorie van toelichting op het wetsvoorstel. De regering komt daarin tot
de conclusie dat het goed verdedigbaar is dat de diensten die de richtlijn
wil reguleren onder artikel 7, tweede lid, van de Grondwet begrepen kunnen
worden. Zoals de regering in de toelichting heeft aangegeven roept de formulering
in de richtlijn verwarring op over de vraag op welke diensten de richtlijn
betrekking heeft. De facto gaat het niet over multimediale diensten of audiovisuele
mediadiensten in brede zin maar over televisiediensten. Tevens is de regering
van mening dat de richtlijn niet volledig techniekneutraal is. Traditionele
televisiediensten vallen ongeacht de wijze van verspreiding zonder meer te
brengen onder het televisiebegrip van artikel 7, tweede lid, van de Grondwet.
Daarnaast meent de regering dat ook televisiediensten op aanvraag onder het
tweede lid van artikel 7 grondwet gereguleerd kunnen worden. Multimediale
diensten die niet het karakter van televisie hebben, vallen nog steeds onder
artikel 7, derde lid, van de Grondwet. Dat de diensten op aanvraag onder een
lichter reguleringsregime vallen dan de lineaire televisiediensten is een
keuze die in de richtlijn wordt gemaakt. En daarmee een gegeven voor de nationale
wetgever om daaraan uitvoering te geven. Zou hij dit niet doen dan zal de
Europese Commissie een ingebrekestellingsprocedure op grond van het EG-Verdrag
tegen Nederland kunnen starten.Zoals de leden van de VVD-fractie stellen, neemt de regering nu een ander
standpunt in dan een vorig kabinet naar aanleiding van het rapport van de
Commissie Franken inzake grondrechten in het digitale tijdperk. Dat standpunt
had overigens betrekking op een nieuw te formuleren artikel 7 Grondwet. Dit
rapport heeft echter nog niet geleid tot een (voorgenomen) aanpassing. Het
onderwerp grondrechten in het digitale tijdperk zal opnieuw worden bezien
door de binnenkort in te stellen staatscommissie Grondwet. Recente ontwikkelingen
in het media-aanbod en Europese wetgeving die daarvan het gevolg is, brengen
de regering tot andere inzichten dan een vorig kabinet. De regering meent
dat artikel 7 van de huidige Grondwet voldoende ruimte laat om aan deze ontwikkelingen
een constitutionele basis te verschaffen. JurisdictieDe leden van de CDA-fractie vragen wat het betekent
voor de zenders waar de regering een samenwerkingscomponent van artikel 3
van de richtlijn Audiovisuele mediadiensten (AVMD-richtlijn) wil inzetten
om regels van algemeen publiek belang (alcoholreclameverbod voor 21.00 uur)
ook op de op Nederland gerichte zenders die vanuit Luxemburg opereren, van
toepassing te laten zijn. Is Nederlands recht op hen van toepassing?In de richtlijn wordt het beginsel van het land van oorsprong gehanteerd.
Het land van oorsprongbeginsel en de criteria die de bevoegdheid vaststellen,
zijn niet gewijzigd in de richtlijn. De op Nederland gerichte zenders die
vanuit Luxemburg opereren, blijven onder Luxemburgse jurisdictie vallen. In
artikel 3 van de richtlijn is echter wel een samenwerkingsprocedure opgenomen
ingeval een televisie-uitzending zich volledig of hoofdzakelijk op een andere
lidstaat richt. Nederland kan, bijvoorbeeld in het geval van RTL, een met
redenen ingekleed verzoek bij de Luxemburgse overheid indienen, indien zij
daartoe aanleiding ziet. Nederland kan Luxemburg verzoeken om de RTL-zenders
de regels van algemeen publiek belang (denk aan het alcoholreclameverbod of
de ondertitelingsverplichting) te laten naleven. Mocht Luxemburg geen actie
ondernemen dan kan Nederland, mits omzeiling wordt aangetoond, passende maatregelen
nemen tegen de RTL-zenders. De Europese Commissie toetst of de maatregelen
proportioneel zijn.De leden van de SP-fractie merken op dat de regering
in overleg kan treden over regels met betrekking tot televisie met een lidstaat
waar een omroep gevestigd is die uitzendingen verzorgd gericht op Nederland
om zo deze regels te beïnvloeden ten gunste van de Nederlandse situatie
en vragen in hoeverre dit afwijkt van de huidige situatie en wat de verhouding
is met het «land-van-oorsprongbeginsel».Gezien deze mogelijkheid, vragen de leden van de SP-fractie
waarom de regering toch ruime reclameregels voor de commerciële omroep
wil om concurrentienadeel te verminderen ten opzichte van RTL die vanuit Luxemburg
uitzendt.Deze leden vragen in hoeverre de AVMD-richtlijn toestaat programmaonderbrekende
reclame in te perken bij commerciële omroepen.Zoals hiervoor beschreven naar aanleiding van een vraag van de CDA-fractie
zijn het land van oorsprongbeginsel en de criteria die de bevoegdheid vaststellen
niet gewijzigd. Nieuw in de richtlijn is de samenwerkingsprocedure in artikel
3. Het is natuurlijk altijd mogelijk om tussen lidstaten samen te werken maar
deze bepaling legt de procedure en spelregels vast.De samenwerkingsprocedure heeft alleen betrekking op de regels die van
algemeen publiek belang zijn (denk aan het alcoholreclameverbod of de ondertitelingsverplichting).
Zoals eerder aangegeven in de memorie van toelichting streeft de regering
naar een gelijk speelveld voor Nederlandstalige zenders die al dan niet onder
de bevoegdheid van een andere lidstaat vallen. Daarom kiest de regering slechts
bij hoge uitzondering voor een nationale regeling die strenger is dan de richtlijn
voorschrijft.Kwalitatieve reclamebepalingenDe leden van de CDA-fractie vragen wat wordt verstaan
onder de «gratis producten met een grote waarde» die de richtlijn
onder de regels voor productplaatsing plaatst.Deze leden vinden het niet duidelijk welke mogelijkheden
er nog zijn voor programmasponsoring «in natura». Productplaatsing
(artikel 2.88a) is verboden, maar programmasponsoring «in
natura» (artikel 2 108) mag nog wel. Zij vragen welke mogelijkheden
er zijn om programma-elementen te laten sponsoren, als er niets meer in beeld
te zien mag zijn?Bij productplaatsing moet sprake zijn van vergoeding voor het plaatsen
van een product in een programma. Dit kan een financiële vergoeding zijn
voor elke keer dat het product bijvoorbeeld 5 seconden in beeld komt. Er kan
ook worden afgesproken dat er geen financiële vergoeding staat tegenover
het opnemen en tonen van een product of dienst in een programma, maar dat
het product zelf een zodanige grote waarde heeft dat daarmee in feite de vergoeding
voor het programma is geleverd. De regering heeft ervoor gekozen om productplaatsing
te verbieden bij de publieke omroep. Het is echter niet de bedoeling van de
regering dat de bestaande mogelijkheden voor de publieke omroep worden doorkruist.
In praktijk leidt dit ook niet tot problemen. Door artikel 4 van de Beleidsregels
sponsoring publieke omroep 2005 van het Commissariaat voor de Media van 5 juli
2005 is het nu al mogelijk om programma’s «in natura» te
sponsoren. Het product mag in beeld komen mits:– het niet identificeerbaar is en door een derde in bruikleen is
gegeven dan wel,– het niet identificeerbaar en niet van grote waarde is.De leden vragen de regering voorts waarom gekozen is
om bij de berekening van de duur van een kinderprogramma uit te gaan van de
bruto berekening, zodat kinderprogramma’s die 20 minuten duren, de reclamezendtijd
mee mogen rekenen en daardoor alsnog op 30 minuten uitkomen en dus onderbroken
kunnen worden door reclame.Vooropgesteld dient te worden dat het wetsvoorstel hierin de richtlijn
volgt. Van belang is verder te weten dat commerciële omroepen die uitsluitend
kinderprogramma’s uitzenden voor hun bestaan afhankelijk zijn van de
reclame-inkomsten. De meeste kinderprogramma’s duren netto meestal maar
20 à 25 minuten. Om te zorgen dat de inkomsten en het bestaan van deze
zenders niet in gevaar komen, heeft de regering ervoor gekozen voor kinderprogramma’s
uit te gaan van de brutoberekening.De leden van de CDA-fractie vragen wat de reden was
van de bepaling in de richtlijn die het mogelijk maakt dat lidstaten het vertonen
van een logo in kinderprogramma’s mogen verbieden. Deze leden vragen
ook, evenals de leden van de SP-fractie en de fractie van de ChristenUnie,
waarom de regering van die mogelijkheid geen gebruik maakt. De leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen daarbij in te gaan op het feit dat voor
andere vormen van reclame, waaronder productplaatsing, wel beperkingen worden
opgelegd voor programma-aanbod dat in het bijzonder bestemd is voor kinderen
jonger dan twaalf jaar.Daarnaast willen de leden van de CDA-fractie graag
weten wat het verschil is tussen het vertonen van een logo in een kinderprogramma
en productplaatsing in een kinderprogramma. Ervaren kinderen een logo anders
dan productplaatsing, zo vragen deze leden.De bepaling in de richtlijn die het mogelijk maakt dat lidstaten het vertonen
van het logo tijdens een kinderprogramma mogen verbieden, is eigenlijk overbodig
omdat een lidstaat strenger mag zijn dan de richtlijn. De regering kiest er
echter niet voor om het vertonen van het logo van de sponsor tijdens het programma
te verbieden. Het vertonen van het logo tijdens
het programma is alleen toegestaan aan het begin of het einde van de in het
programma opgenomen reclameboodschap of reclameboodschappen. De mogelijkheid
om het logo aan het begin of einde van het programma te tonen is niet gewijzigd.
Het logo van de sponsor kan dus worden getoond tijdens een programma,
maar maakt geen deel uit van de plot. Bij productplaatsing is de verwijzing
naar het product/logo ingebed in de actie van een programma en maakt dus wel
deel uit van de plot. Daarmee worden kinderen vaker en duidelijker geconfronteerd
met de commerciële boodschap, wat de regering onwenselijk acht.De leden van de SP-fractie merken op dat kijkers niet
gewezen hoeven te worden op productplaatsing als het programma niet is geproduceerd
door de aanbieder van mediadiensten zelf. Zij vragen hoe wordt voorkomen dat
de regels rondom productplaatsing worden omzeild door een nieuwe rechtspersoon
in het leven te roepen onder wiens naam de programma’s worden geproduceerd.De aanbieder van een mediadienst of een onderneming van de aanbieder mag
onder geen beding, ook niet door omzeiling via een met de aanbieder van mediadiensten
verbonden onderneming, bij de productie van het programma betrokken zijn geweest.
Het Commissariaat voor de Media zal hierop toezicht houden.Deze leden vragen verder waarom de regels rondom sponsoring
van programma’s worden versoepeld.De versoepeling van de sponsoringregels heeft betrekking op:a) de mogelijkheid een ander symbool dan de naam van de sponsor te vermelden
of vertonen,b) de mogelijkheid om de sponsorvermelding ook rond de reclameonderbreking
in het programma op te nemen, enc) de vermeldingen, die geen rechtstreekse
aansporingen tot afname van producten of diensten mogen inhouden.De versoepeling vloeit rechtstreeks voort uit de tekst van de richtlijn.
Een lidstaat heeft de mogelijkheid om de richtlijn strenger te implementeren
in haar wet- en regelgeving, maar de regering heeft in verband met het totstandbrengen
van een gelijk speelveld gekozen om zo dicht mogelijk bij de tekst van de
richtlijn te blijven.De leden van de SP-fractie vinden het een slechte zaak
dat er meer reclame komt in en rondom kinderprogramma’s en vragen waarom
de regering de motie Kant1 niet uitvoert.Deze leden vragen voorts waarom kinderprogramma’s
mogen worden gesponsord met producten, terwijl productplaatsing verboden is.Verder vragen zij of alle bedrijven kinderprogramma’s
mogen sponsoren en of het daarbij uitmaakt hoe oud de doelgroep van het programma
is.De regering deelt de mening van de leden van de SP-fractie niet dat er
meer reclame komt rondom kinderprogramma’s. Een kinderprogramma bij
een commerciële omroep (bij de publieke omroep blijft programmaonderbrekende
reclame verboden) mag nog steeds maar één keer per geprogrammeerd
tijdvak van ten minste 30 minuten worden onderbroken. Dit verschilt niet met
de tekst van de vorige richtlijn.Hiervoor is in antwoord op vragen van de leden van de CDA-fractie en de
fractie van de ChristenUnie uitgebreid ingegaan op de vraag waarom kinderprogramma’s
wel mogen worden gesponsord, terwijl productplaatsing is verboden.De wettelijke bepalingen voor sponsoring zijn van toepassing voor alle
bedrijven en ten aanzien van alle programma’s. Er wordt geen verschil
gemaakt tussen bedrijven en de doelgroep van het programma.De motie Kant is op 18 november 2003 beantwoord (Kamerstukken II,
2003–2004, 29 200 VII, nr. 82). Verder vragen de leden van de SP-fractie waarom de reclametijd van een
kinderprogramma meetelt als programmatijd waardoor meer reclame mag worden
gemaakt en vragen zij of de richtlijn het toestaat dit te verbieden.Hiervoor is naar aanleiding van vragen van de leden van de CDA-fractie
reeds antwoord gegeven op de vraag over de reclametijd van kinderprogramma’s.
Het staat de lidstaten echter vrij om strenger te zijn dan de richtlijn voorschrijft.
De regering heeft hier echter niet voor gekozen.Kwantitatieve reclamebepalingenDe leden van de SP-fractie vragen wat de reden is dat
religieuze erediensten niet mogen worden onderbroken voor televisiereclame
of telewinkelen en in hoeverre deze regeling uit te breiden is naar andere
dan religieuze uitzendingen.Het niet onderbreken van religieuze erediensten vloeit voort uit de richtlijn.
Deze bepaling is niet gewijzigd ten opzichte van de vorige richtlijn. Gezien
de aard van het programma zou elke onderbreking de integriteit en kwaliteit
van dit type programma aantasten. Hoewel een lidstaat ook voor andere type
programma’s een dergelijk verbod mag opleggen, kiest de regering niet
voor dergelijke strengere regelgeving uit het oogpunt van het beginsel van
een gelijk speelveld.Toegankelijkheid voor gehandicaptenDe leden van de CDA-fractie merken op de houding van
de regering ten aanzien van Gesproken Ondertiteling vrijblijvend te vinden.
Zij vragen of de Nederlandse regering met de commerciële Nederlandstalige
zenders in overleg is over Gesproken Ondertiteling en of de regering andere
mogelijkheden ziet dan wetgeving om hierover afspraken te maken.De regering kiest op dit punt bepaald geen vrijblijvende opstelling. Dat
zou ook niet stroken met de verplichting die uit artikel 3 quater van de richtlijn
voortvloeit. Dat artikel bepaalt dat de lidstaten de onder hun bevoegdheid
vallende aanbieders van mediadiensten aansporen ervoor te zorgen dat hun diensten
gefaseerd toegankelijk worden voor onder meer personen met een visuele handicap.
De lidstaten moeten uiterlijk op 19 december 2009 aan deze richtlijn
voldoen. Vooruitlopend daarop volgt de regering de ontwikkelingen op dit terrein
nauwlettend en heeft zij daarover inmiddels contact gehad met enkele commerciële
Nederlandstalige zenders. Volgens eigen opgave van SBS worden door SBS twee
systemen van Gesproken Ondertiteling ondersteund. Beide systemen zijn operationeel
voor de zenders SBS 6, Net 5 en Veronica. Alle buitenlandstalige gesproken
programma’s worden daarbij volgens SBS van Gesproken Ondertiteling voorzien.
De bedoeling van de regering is om de hiervoor bedoelde contacten uit te breiden
tot alle Nederlandstalige zenders die onder de Nederlandse bevoegdheid vallen.
De regering wil daarbij trachten in goed overleg tot resultaten te komen.
Zoals eerder aangegeven in de memorie van toelichting streeft de regering
naar een gelijk speelveld voor Nederlandstalige zenders die al dan niet onder
de bevoegdheid van een andere lidstaat vallen. Daarom kiest de regering slechts
bij hoge uitzondering voor een nationale regeling die strenger is dan de richtlijn
voorschrijft. Dat de regering de uitvoering van de bepaling uit de richtlijn
serieus oppakt, blijkt ook uit het feit dat zij verder gaat dan uit de richtlijn
voortvloeit en over dit onderwerp ook een aantal malen heeft gesproken met
RTL Nederland. Deze aanbieder van mediadiensten valt zoals bekend onder de
bevoegdheid van Luxemburg. Volgens eigen opgave van RTL worden
ook door RTL twee systemen van Gesproken Ondertiteling ondersteund. Het ene
systeem zou bijna operationeel zijn en het andere systeem is sinds het najaar
van 2008 operationeel voor de zenders RTL 4, RTL 5, RTL 7 en RTL 8. Alle buitenlandstalige
gesproken programma’s worden daarbij volgens RTL geautomatiseerd van
Gesproken Ondertiteling voorzien.Verder vragen de leden van de CDA-fractie naar de stand
van zaken met betrekking tot ondertiteling (zowel voor blinden en slechtzienden
als voor doven en slechthorenden) bij de publieke omroep. Ook vragen deze
leden wat de regering vindt van de mogelijkheid om met het oog op Gesproken
Ondertiteling de ondertiteling als losse stroom mee te sturen.Op grond van het Mediabesluit 2008 dient de NPO met ingang van 1 januari
2009 85 procent van zijn Nederlandstalige programmaonderdelen te ondertitelen
ten behoeve van doven en slechthorenden. Met ingang van 1 januari 2010
dient het te gaan om 90 procent van de Nederlandstalige programmaonderdelen
en met ingang van 1 januari 2011 om 95 procent. De NPO geeft aan op dit
punt goed op schema te liggen. Het is aan het Commissariaat voor de Media
om te beoordelen of aan deze verplichting wordt voldaan. Verder is er volgens
eigen opgave van de NPO Gesproken Ondertiteling bij 60 tot 70 procent van
de ondertitelde buitenlandstalige programma’s. Deze Gesproken Ondertiteling
wordt aangeboden op vrijwillige basis. De leden van de CDA-fractie merken
terecht op dat de Gesproken Ondertiteling niet functioneert indien de ondertiteling
is ingebrand. Het los beschikbaar zijn van de ondertiteling is daarvoor inderdaad
de oplossing. De afgelopen tijd heeft de NPO daarvoor bij het aanleveren van
de programma’s dan ook meer aandacht gevraagd.De leden van de SP-fractie vragen naar de mogelijkheden
voor doven en slechthorenden bij internetdiensten. Zij vragen of de verplichting
voor de NPO om 95 procent van de Nederlandstalige programma’s te ondertitelen
ook geldt voor programma’s die niet via televisie worden uitgezonden,
maar bijvoorbeeld via uitzendinggemist.nl. Ook vragen deze leden waarom de
norm van 95 procent niet geldt voor commerciële omroepen en wat de sancties
zijn indien deze omroepen de voor hen gestelde norm niet halen. Daarnaast
vragen zij of deze norm ook geldt voor RTL.De regering merkt op dat de in het Mediabesluit 2008 opgenomen verplichting
om te ondertitelen voor doven en slechthorenden alleen geldt voor het televisieprogramma-aanbod.
Dit betekent dat deze verplichting niet geldt voor mediadiensten op aanvraag
zoals uitzendinggemist.nl. Overigens heeft het Commissariaat voor de Media
aan de NPO voor 2009 een ontheffing verleend voor de ondertitelingverplichting
voor de themakanalen. Deze ontheffing is verleend omdat ondertiteling op deze
kanalen technisch nog niet goed te realiseren is.De regering acht het van groot maatschappelijk belang dat de anderhalf
miljoen doven en slechthorenden in Nederland niet alleen in staat worden gesteld
de programma’s van de NPO te volgen, maar ook de programma’s van
de commerciële omroepen. Daarom heeft de regering er destijds bij de
introductie van de ondertitelingplicht voor gekozen om deze plicht ook aan
de landelijk opererende commerciële omroepen op te leggen. Het einddoel
voor de commerciële omroepen is daarbij wel beduidend lager gesteld dan
het einddoel voor de NPO (50 procent tegenover 95 procent), maar niettemin
gaat het om een substantiële verplichting. De publieke taak van de NPO
brengt naar de mening van de regering met zich dat het in de rede ligt aan
de NPO ook wat ondertiteling betreft strengere eisen te stellen dan aan de
commerciële omroepen. Nederland loopt wat dit punt betreft
ook in de pas met het beleid dat in andere EU-lidstaten wordt gevoerd. Het
percentage voor de commerciële omroepen is daarnaast lager gesteld om
de lasten voor het bedrijfsleven zoveel mogelijk te beperken. Daardoor kunnen
de commerciële omroepen in beginsel zelf bepalen welke programma’s
zij willen ondertitelen. Dit biedt de commerciële omroepen wat de ondertiteling
betreft een maximale flexibiliteit. Voor een uitgebreide uiteenzetting over
de achtergrond van de ondertitelingplicht ten behoeve van doven en slechthorenden
verwijst de regering naar de toelichting bij de desbetreffende wijziging van
het Mediabesluit1. Indien de commerciële
omroepen de voor hen gestelde norm niet halen, kan het Commissariaat voor
de Media een boete opleggen.De in het Mediabesluit voorgeschreven percentages voor commerciële
omroepen gelden niet voor RTL omdat deze aanbieder van mediadiensten onder
de bevoegdheid van Luxemburg valt. Het is dus aan Luxemburg om RTL (in ieder
geval) aan te sporen om ervoor te zorgen dat zijn diensten gefaseerd toegankelijk
worden voor personen met een (visuele of) auditieve handicap. De regering
zou het op prijs stellen als RTL ook op het punt van ondertiteling voor doven
en slechthorenden zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid op vrijwillige
basis wil oppakken. Daarover is de regering nog met RTL in gesprek. Mochten
de voorgaande mogelijkheden niet tot een bevredigend resultaat op dit terrein
leiden dan zal de regering hierover met Luxemburg in overleg treden. Zoals
hiervoor onder het opschrift «Jurisdictie» in het antwoord op
een vraag van de CDA-fractie is aangegeven, kan Nederland eventueel op grond
van de samenwerkingsprocedure, bedoeld in artikel 3 van de richtlijn, proberen
tot ondertiteling van de RTL-zenders te komen.Inhoudelijke voorschriften en verboden voor bepaalde vormen
audiovisuele commerciële communicatieDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering
de derving van reclame-inkomsten ten gevolge van het verbod op alcohol, tabaks-
en kredietreclames denkt te compenseren.Het verbod op televisiereclame en sponsoring voor tabaksproducten was
al onderdeel van de «Televisierichtlijn» van 1989. In de gewijzigde «Televisierichtlijn»
van 1997 is daar het verbod op telewinkelboodschappen voor tabaksproducten
bijgekomen. In de richtlijn Audiovisuele Mediadiensten wordt nu ook productplaatsing
voor tabaksproducten verboden. Omdat het tonen van tabaksproducten (in het
kader van het sponsorregime) al verboden was in Nederland heeft het wetsvoorstel
geen verdergaande negatieve gevolgen voor de reclame-inkomsten. De Tabakswet
wordt in onderhavig wetsvoorstel verduidelijkt in de zin dat legislatief helder
is dat alle richtlijnbepalingen uitdrukkelijk gelezen moeten worden in het
huidige artikel 5 van de Tabakswet (artikel II «wijzigingen Tabakswet»
en de desbetreffende artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel).Alcoholreclame wordt niet verboden door de richtlijn, de richtlijn bevat
alleen inhoudelijke normen voor alcoholreclame. De Mediawet gaat verder dan
de richtlijn door het verbieden van (radio- en) televisiereclame tussen 6.00
uur en 21.00 uur. Dit gedeeltelijke verbod is al geregeld in de Mediawet 2008.
In de memorie van toelichting bij die wet is ingegaan op de bedrijfseffecten.Wat betreft kredietreclames bevat de richtlijn geen regeling en ook in
onderhavig wetsvoorstel is daarover geen bepaling opgenomen. Er is recent
wel door de Tweede Kamer1 zelf een initiatiefwetsvoorstel
ingediend met een beperking voor kredietreclames tussen 6.00 uur en 21.00
uur.De leden van de SP-fractie vragen wat concreet wordt
bedoeld met de opmerking dat «de bescherming van minderjarigen in audiovisuele
commerciële communicatie» geregeld blijft.Met de opmerking dat «de bescherming van minderjarigen in audiovisuele
commerciële communicatie» geregeld blijft, wordt gedoeld op de
inhoudelijke voorschriften die specifiek gelden voor minderjarigen. Deze voorschriften
zijn opgenomen in artikel 3 sexies, eerste lid, onderdeel g, van de richtlijn.
Er mag op grond van deze bepaling bijvoorbeeld niet rechtstreeks worden aangezet
tot het kopen van een product door te profiteren van de onervarenheid of goedgelovigheid
van minderjarigen en er mag niet geprofiteerd worden van het vertrouwen dat
minderjarigen hebben in ouders of leerkrachten. Deze bepaling geldt voor alle
audiovisuele mediadiensten.De leden van de SP-fractie vragen voorts waarom televisiereclame
voor alcohol niet in zijn geheel wordt verboden, net als reclame voor tabak
en vragen wat het principiële verschil is tussen beide schadelijke genotsartikelen.De beperking van alcoholreclame voor radio en televisie (verbod van uitzending
tussen 6.00 en 21.00 uur) is al geregeld in de Mediawet 2008. De regering
heeft in de nota naar aanleiding van het verslag bij dat wetsvoorstel aangegeven
een totaalverbod op alcoholreclame disproportioneel te achten. Het doel van
de maatregel is de bescherming van jongeren. Door de uitzendtijden van alcoholreclame
te beperken wordt de kans dat jongeren door deze reclame worden bereikt aanzienlijk
verkleind. Er blijft ruimte voor alcoholreclame die gericht is op volwassenen.Deze leden merken op dat het gebruik van alcohol is
toegestaan voor kinderen vanaf 16 jaar, programma’s die geschikt
zijn voor personen van 16 jaar en ouder mogen pas vanaf 22.00 uur worden
uitgezonden. Zij vragen waarom alcoholreclame al een uur eerder mag worden
uitgezonden.Voor de beantwoording van de vraag van de leden van de SP-fractie wil
de regering verwijzen naar de nota naar aanleiding van het verslag bij de
vaststelling van Mediawet 2008 waarin uitgebreid is gegaan op de keuze van
het tijdstip van 21.00 uur (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 356,
nr. 7, blz. 18).De leden van de VVD-fractie zijn geïnteresseerd
in de wijze waarop het Commissariaat voor de Media toezicht zal houden op
reclame-uitingen bij audiovisuele diensten op aanvraag in het algemeen en
in het bijzonder waar het gaat om tijdgebonden reclame-uitingen, zoals die
voor alcoholische dranken tussen 06.00 uur en 21.00 uur. Zij vragen naar de
omvang van de in rekening te brengen toezichtkosten en de inhoud van de ministeriële
regeling terzake.Allereerst dient benadrukt te worden dat voor de audiovisuele diensten
op aanvraag alleen inhoudelijke (kwalitatieve) reclamevoorschriften gelden
en geen beperkingen qua tijdsduur (dus geen kwantitatieve normen). Het wetsvoorstel
gaat voor de commerciële mediadiensten op aanvraag niet verder dan de
richtlijn. Ook het reclameverbod voor alcoholische dranken tussen 06.00 en
21.00 uur geldt niet voor de diensten op aanvraag. Het Commissariaat voor de Media zal net als bij lineaire diensten toezicht
houden op de inhoudelijke reclamenormen bij diensten op aanvraag.De ministeriële regeling voor de toezichtkosten is nog niet afgerond;
OCW en het Commissariaat voor de Media zijn hierover nog in bespreking.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nader toe
te lichten waarom commerciële mediadiensten op aanvraag zijn uitgezonderd
van de bepaling dat tussen 06.00 uur en 21.00 uur geen alcoholreclame mag
worden uitgezonden, nu volgens hen uit de formulering van het coalitieakkoord
is op te maken dat deze beperking ook dient te gelden voor commerciële
mediadiensten op aanvraag.Volgens de richtlijn gelden geen beperkingen voor tijdsduur van reclame
voor audiovisuele mediadiensten op aanvraag, ook niet voor alcoholreclame.
De kwalitatieve reclamevoorschriften gelden wel voor de mediadiensten op aanvraag.
Daaronder valt ook de bepaling dat audiovisuele commerciële communicatie
voor alcoholische dranken zich niet specifiek mag richten op minderjarigen
en niet mag aanzetten tot overmatig gebruik van alcoholische dranken. De regering
kiest ervoor om voor commerciële mediadiensten op aanvraag niet verder
te gaan dan de basisvoorschriften in de richtlijn. Dat is in eerste instantie,
zoals eerder aangegeven, een principiële keuze. Die keuze hangt verder
samen met de omstandigheid dat een beperking in termen van klokuren voor audiovisuele
mediadiensten op aanvraag praktisch moeilijk te handhaven is.Gedragscode vette voeding reclameDe leden van de CDA-fractie vragen waarom de aanscherping
van de regels voor reclame over voedingsmiddelen rond kinderprogramma’s
niet in dit wetsvoorstel wordt meegenomen, maar in een overgewichtnota van
het ministerie van VWS.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen in dit
verband toe te lichten welke maatregelen worden overwogen om te voorkomen
dat ongeschikte reclame voor vette voeding kinderprogramma’s vergezelt
of daar deel van uitmaakt.In de nota Overgewicht, die op 19 maart jongstleden naar de Kamer
is gezonden (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 899, nr. 1), is het
uitgangspunt van het kabinet opgenomen dat beperking van reclame voor ongezonde
voeding gericht op kinderen door zelfregulering tot stand komt. Dit is in
lijn met de richtlijn waarin aanbieders van audiovisuele mediadiensten worden
aangemoedigd een gedragscode te ontwikkelen voor reclame in en rondom kinderprogramma’s
voor producten die niet passen in een gezond voedingspatroon. In Nederland
kan de Reclamecode voor voedingsmiddelen, als onderdeel van de Nederlandse
Reclame Code, worden aangemerkt als bovengenoemde gedragscode. De Nederlandse
Reclame Code bevat ook een bijzondere code voor reclame-uitingen die tot kinderen
en jeugdigen zijn gericht (de Kinder- en Jeugdreclamecode).De Reclamecode voor voedingsmiddelen van de Federatie Nederlandse Levensmiddelen
Industrie (FNLI) is op 2 juni 2005 van kracht geworden. Deze code bevat
een onderdeel «kinderen» waarin onder meer actieve aanprijzing
door kinderidolen niet is toegestaan. Maatschappelijke druk noopt de FNLI
de code verder aan te scherpen als het gaat om ongezonde voedingsreclame die
gericht is op kinderen. De minister voor Jeugd en Gezin heeft de levensmiddelenindustrie
opgeroepen geen reclame voor ongezonde voeding te maken die gericht is op
kinderen onder de twaalf jaar. Diverse (inter)nationale bedrijven doen dit
al uit eigen beweging. In de voornoemde nota Overgewicht is de doelstelling opgenomen dat kinderen
onder de 12 jaar zoveel mogelijk worden gevrijwaard van een reclameaanbod
voor voedingsmiddelen die niet passen in een gezond voedingspatroon.De leden van de SP-fractie vragen of de regering nog
steeds van mening is dat zelfregulering werkt als het gaat om reclame voor
ongezond voedsel gericht op kinderen. Zij vragen wat de sancties zijn wanneer
een bedrijf zich niet houdt aan de gemaakte afspraken hierover en hoe ernstig
of grootschalig de overtreding moet zijn voordat de regering komt met wettelijke
maatregelen.Indien een bedrijf zich niet houdt aan de Reclamecode voor voedingsmiddelen
dan geldt de systematiek van de Nederlandse Reclame Code. De controle op de
naleving van de code wordt uitgeoefend door de Reclame Code Commissie en,
in appèl, door het College van Beroep. Voor de publieke en commerciële
omroepinstellingen geldt, op grond van de Mediawet 2008, een verplichte aansluiting
bij de Nederlandse Reclame Code. Bovendien hebben de omroepinstellingen zich
op voorhand verbonden aan de uitspraken van de Reclame Code Commissie en het
College van Beroep. In de overeenkomst is opgenomen dat als de overtreding
een reclame betreft die op televisie (en radio) wordt uitgezonden door organisaties
die op grond van de Mediawet 2008 zijn aangesloten bij de Stichting Reclame
Code, deze organisaties de gewraakte reclame niet meer uitzenden.De regering is van mening dat (het toezicht op) de Nederlandse Reclame
Code in het algemeen goed werkt. Voor wat betreft de code voor voedingsmiddelen
doet de regering een dringend beroep op de voedingsmiddelenindustrie om de
code voor voedingsmiddelen aan te scherpen, zodat ook kinderen tot 12 jaar
onder de bescherming vallen tegen reclame voor voedingsmiddelen die niet in
een gezond voedingspatroon passen.Bescherming minderjarigen bij mediadiensten op aanvraagDe leden van de SP-fractie vragen hoe de regering de
bescherming van jeugdigen tegen beeldmateriaal dat hun lichamelijke, geestelijke
of zedelijke ontwikkeling ernstig zou kunnen aantasten concreet gaat vormgeven.
Zij vragen op welke termijn de Kamer voorstellen kan verwachten en binnen
welke termijn de AVMD-richtlijn lidstaten verplicht dit, wettelijk of niet,
te regelen.Het Commissariaat voor de Media ziet al toe op het verbod voor media-instellingen
dergelijke beelden te verspreiden via lineaire diensten (art. 4.1, eerste
lid, van de Mediawet 2008) evenals het verbod die te verspreiden via publieke mediadiensten op aanvraag (art. 4.6 van de Mediawet
2008). In dit wetsvoorstel wordt de bescherming van jeugdigen daarom conform
de richtlijn uitgebreid naar commerciële audiovisuele mediadiensten op
aanvraag. Het Commissariaat zal er daarbij op toezien dat media-instellingen
zodanige maatregelen treffen dat dergelijk aanbod op zo’n manier beschikbaar
wordt gesteld dat jongeren onder de 16 jaar dit normaliter niet te horen of
te zien krijgen. Te denken valt aan pincodes of meer geavanceerde identificatiesystemen
waarover de ouders het beheer voeren. Europese producties bij audiovisuele mediadiensten op
aanvraagDe leden van de CDA-fractie zijn benieuwd wat de wettelijke
verplichting om Europese producties te vervaardigen precies inhoudt en vragen
of hier een percentage aan is verbonden.Nee, er is geen wettelijk percentage opgenomen. De richtlijn biedt ruimte
doordat in de bepaling is opgenomen «voor zover haalbaar en met passende
middelen». Bovendien bevat de bepaling niet, net als in de bepaling
voor lineaire mediadiensten, de verplichting om «het grootste gedeelte»
van de zendtijd of het budget te wijden aan Europese producties. Bij de diensten
op aanvraag heeft het Commissariaat voor de Media bij het toezicht dus meer
ruimte om rekening te houden met de specifieke situatie van de aanbieder.Europese producties bij lineaire mediadienstenDe leden van de SP-fractie vragen wat de regering vindt
van de Europese verplichting ten aanzien van de hoeveelheid Europese producties
die Nederlandse omroeporganisaties moeten uitzenden en vragen of er een quotum
is.De bepalingen met betrekking tot de bevordering van Europese producties
(voor traditionele televisiediensten) staan vanaf het begin in de richtlijn «Televisie
zonder grenzen» (artikelen 4 en 5 van de richtlijn uit 1989). In de
Mediawet is de quotumbepaling van artikel 4 geïmplementeerd door middel
van een (concrete) verplichting om meer dan 50% Europese producties
uit te zenden (artikelen 2 115 en 3.20 Mediawet 2008). Zowel bij de herziening
van de richtlijn «Televisie zonder grenzen» in 1997 als in de
richtlijn Audiovisuele Mediadiensten zijn de artikelen 4 en 5 inhoudelijk
niet gewijzigd. In de overwegingen van de richtlijn Audiovisuele mediadiensten
is wel een nieuw element opgenomen, namelijk om bij de uitvoering van artikel
4 aan te moedigen dat een voldoende groot aandeel Europese producties uit
andere lidstaten komt (dus niet nationaal wordt ingevuld). Deze overweging
is terecht opgenomen ter bevordering van de Europese culturele diversiteit.Korte nieuwsverslagenDe vraag van de leden SP fractie over het land van oorsprongbeginsel is
hiervoor beantwoord onder het opschrift «Jurisdictie».Bedrijfseffecten en administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie vragen wat de gevolgen
van de voorgenomen reclamebeperkingen zijn voor de STER en daarmee de financiering
van de publieke omroep.De geldende beperkingen voor reclame bij de publieke omroep worden door
het wetsvoorstel niet uitgebreid. Ook het nieuwe verbod op productplaatsing
heeft geen invloed op de reclame-inkomsten, omdat een dergelijke vorm van
reclame nu al niet is toegestaan. Het wetsvoorstel heeft dus geen nadelige
gevolgen voor de STER.De leden van de SP-fractie vragen waarom het tijdvak
vervalt tussen de reclameblokken van ten minste 20 minuten en individuele
spots bij sportprogramma’s worden toegestaan. Zij vragen of Amerikaanse
praktijken, waarbij soms iedere vijf minuten een reclameblok wordt uitgezonden,
niet ten koste zouden gaan van het kijkgenot.Door amendering bij het wetsvoorstel Mediawet 2008 is de verplichting
van het tijdvak tussen reclameblokken van ten minste 20 minuten reeds vervallen.Individuele spots bij sportprogramma’s worden conform de richtlijn
toegestaan. Voorwaarde is hiervoor wel dat de integriteit, de waarde, het
karakter en de samenhang van de programma’s niet worden geschaad. Ook
dient er rekening te worden gehouden met de natuurlijke pauzes in het sportprogramma.De regering gaat ervan uit dat deze bepalingen niet zullen leiden tot
Amerikaanse praktijken, omdat audiovisuele mediadiensten gebonden zijn aan
de norm dat niet meer dan twaalf minuten per uur reclame mag worden uitgezonden
(artikel 3.8) en de aanbieders zich heel goed bewust zijn van het feit dat
kijkers snel afhaken bij te veel of te vaak reclame.II. ARTIKELSGEWIJSArtikel I (wijzigingen Mediawet 2008)De leden van de CDA-fractie merken op dat het gevolg
van dit wetsvoorstel is dat voor via internet verspreide beelden straks een
soepeler regime zal gelden dan voor via televisie verspreide beelden. Het
zou kunnen betekenen dat ingeval een televisiezender beelden via internet
verspreidt hiervoor een strenger regime geldt dan ingeval dezelfde beelden
door een andere partij via internet worden verspreid. De leden vinden dit
niet wenselijk en zouden ervoor willen pleiten dat voor mediadiensten die
voor de kijker/consument niet of nauwelijks van elkaar verschillen, hetzelfde
wettelijke regime geldt en willen graag een reactie van de regering op dit
punt.In het voorafgaande is onder het opschrift «Audiovisuele mediadienst»
in antwoord op vragen van de leden van de PvdA-fractie al uitvoerig ingegaan
op de omstandigheid dat de richtlijn twee regimes voorschrijft. Hieraan moet
de regering uitvoering geven. Hopelijk is de regering erin geslaagd de zorg
van de leden van de CDA-fractie en misverstanden over de strekking van het
wetsvoorstel weg te nemen. Voor alle duidelijkheid: voor lineaire televisiediensten
verspreid via internet gelden dezelfde regels als voor televisiediensten die
op meer traditionele wijze verspreid worden. Voor televisiediensten op aanvraag
voorziet het wetsvoorstel nu ook in een zekere mate van regulering.Naar het oordeel van de leden van de VVD-fractie is
in het wetsvoorstel in enkele opzichten sprake van onduidelijkheden. Zo is
voorgeschreven dat de noodzakelijke catalogus bij mediadiensten op aanvraag
een zoekmachine bevatten. Zij vragen of men als gevolg van het verwijderen
van de zoekoptie van een website, niet meer onder de Mediawet valt.Krantensites met louter bewegende fragmenten vallen
onder dit wetsvoorstel, omdat het hoofddoel van die sites het aanbieden van
audiovisueel materiaal is. De leden van de VVD-fractie vragen zich af of zij
daaruit mogen afleiden dat deze sites niet onder de Mediawet vallen als deze
bewegende fragmenten als ondersteunend materiaal bij de berichten op de krantensite
worden geplaatst.Sommige criteria en begrippen in het wetsvoorstel zijn
naar het oordeel van deze leden nogal gevoelig voor interpretatie en vragen
zij hoe het «hoofddoel» van een site wordt bepaald en wat wordt
verstaan onder «effectieve controle» als het gaat over redactionele
verantwoordelijkheid.Verder vragen leden van de VVD-fractie waar de redactionele
verantwoordelijkheid ligt als er sprake is van een programma in een programma,
een programma door samenwerking of bij programma’s «on demand»
op een website, waarbij de sitebeheerder de aanbieder kiest maar niet de content.De richtlijn stelt duidelijk dat een audiovisuele mediadienst als hoofddoel
het aanbieden van programma’s heeft. Bij audiovisuele mediadiensten
op aanvraag worden programma’s aangeboden via een catalogus. Het Commissariaat
voor de Media is momenteel bezig met het ontwikkelen van een beleidslijn voor
dit onderwerp. De regering en het Commissariaat voor de Media denken dat een
bruikbaar criterium voor het bepalen of een programma wordt aangeboden via
een catalogus, de aanwezigheid van een door de aanbieder van de mediadienst
verzorgde zoekmachine is. Als de zoekmachine wordt verwijderd dan zou het
kunnen zijn dat de dienst niet meer onder werking van de Mediawet 2008 valt.
De regering denkt echter niet dat aanbieders van mediadiensten hierdoor hun
zoekmachine weghalen, omdat uit een eerste inventarisatie van het Commissariaat
voor de Media blijkt dat mensen eerder naar een dienst gaan als zij makkelijk
via een zoekmachine in een catalogus kunnen zoeken.Hiervoor wordt onder de opschriften «Redactionele verantwoordelijkheid»
en «Programma» uitgebreid ingegaan op de interpretatie van die
begrippen en het begrip hoofddoel.Om onder de werking van de richtlijn te vallen, moet een dienst een audiovisuele
mediadienst zijn. Voor het bepalen of een dienst een audiovisuele mediadienst
is moet aan de daarvoor geldende criteria worden voldaan, te weten;– het hoofddoel is het leveren van programma’s die vergelijkbaar
zijn met televisie-uitzendingen;– de redactionele verantwoordelijkheid van de dienstaanbieder;– een economische dienst in de zin van het EG-verdrag;– een massamedium.Sommige krantensites zullen aan alle criteria voldoen en andere niet.Onderdelen L, M en N (artikelen 3.5a en 3.7)De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de kijker ingeval
van productplaatsing gewezen gaat worden op reclameboodschappen in de uitgezonderde
programmasoorten. Zij vragen op welke wijze de kijker wordt gewezen op een
bewust in beeld gebracht product in de tv-serie als Baantjer of op een merk
dat voorbij komt in een licht amusementsprogramma zoals Life and Cooking.
Zij vragen of tijdens het vertonen van een product worden aangegeven dat sprake
is van reclame.Deze leden vragen verder hoe de uitzondering moet worden
gelezen voor productplaatsing in kinderprogramma’s, mits deze goederen
of diensten gratis worden geleverd.Aan het begin en het einde van het programma en eveneens aan het begin
of het einde van de in het programma opgenomen reclameboodschap of reclameboodschappen
wordt, ter informatie van het publiek, duidelijk vermeld dat het programma-aanbod
voorzien is van productplaatsing.In de richtlijn is het opnemen van productplaatsing verboden bij kinderprogramma’s
als het tegen betaling plaatsvindt. Artikel 3 octies, tweede lid, tweede streepje,
van de richtlijn stelt dat gratis producten met het oog op de opneming ervan
in een programma zijn toegestaan bij kinderprogramma’s. De regering
heeft gekozen deze bepaling over te nemen om zenders die uitsluitend kinderprogramma’s
uitzenden niet in een nadeliger positie te brengen ten opzichte van andere
omroepen die in andere lidstaten van de EU gevestigd zijn. Onderdeel X (artikel 3.27)De leden van de PvdA-fractie vragen welke consequenties
het verdwijnen van het voorkeursrecht kan hebben voor de mogelijkheden van
de NOS om evenementen van nationale betekenis uit te kunnen zenden.De NOS krijgt in dit wetsvoorstel, evenals de commerciële
omroepen, het zogenaamde flitsenrecht waarmee korte fragmenten gebruikt kunnen
worden in uitzendingen. De leden vragen zich af hoe dit onderdeel in het wetsvoorstel
zich verhoudt tot het principe van nieuwsexceptie van het auteursrecht, dat
nieuwsmedia sowieso al het recht geeft om nieuwswaardige fragmenten te gebruiken
uit auteursrechtelijk beschermd werk. Deze leden vragen of de te betalen vergoedingen
voor het gebruik van flitsen slechts bedoeld zijn om de productiekosten van
de beelden te vergoeden of er ook een auteursrechtelijke component is die
de hoogte van de vergoeding mag bepalen. Deze leden vragen in het laatste
geval in te gaan op de precedentwerking van de vergoedingsverplichting voor
nieuwsmedia.In de toelichting van het wetsvoorstel is gewezen op de juridische en
technische gebreken in de regeling van het huidige voorkeursrecht, waarop
het Commissariaat voor de Media, de rechtbank Amsterdam en de Raad van State
hebben gewezen. Artikel 3.27 zou derhalve aanpassing of vervanging behoeven.
De regering heeft ervoor gekozen om de regeling te vervangen door de flitsenregeling
en niet een nieuw voorkeursrecht in de wet op te nemen.Op basis van de flitsenregeling heeft de NOS de mogelijkheid om nieuwswaardige
sportfragmenten uit te zenden in dagelijkse nieuwsprogramma’s, mocht
zij niet zelf de uitzendrechten van een bepaald evenement hebben verworven.
Verder heeft de NOS, op basis van artikel 2 van het Mediabesluit 2008, als
taak het verzorgen van «actuele sportverslaggeving». Dit moet
uitgelegd worden als sportverslaggeving in brede zin: zowel aandacht voor
populaire sporten als voor minder populaire sporten, zowel in nationaal verband
als in internationaal verband. Aan welke sporten de NOS in een bepaald jaar
aandacht besteedt is afhankelijk van de mogelijkheid tot het verwerven van
uitzendrechten. In de praktijk blijkt er, ook zonder een beroep op het voorkeursrecht,
een goed evenwicht te zitten tussen de verschillende soorten sport en de mate
van populariteit. Het schrappen van het voorkeursrecht zal naar verwachting
dan ook geen negatieve consequenties hebben voor de sporttaak van de publieke
omroep.De flitsenregeling brengt voor omroepaanbieders (de exclusief rechthebbenden)
de verplichting met zich om beelden van evenementen af te staan. Met andere
woorden: iedere andere aanbieder van omroepdiensten heeft het recht om korte
fragmenten op te vragen en heeft daarin ook een eigen keuze. De nieuwsexceptie
van het auteursrecht geeft een ieder wel de mogelijkheid om zonder toestemming
van de auteursrechthebbende nieuwsfragmenten uit te zenden, maar die mogelijkheid
is afhankelijk van de feitelijke toegang tot het materiaal. Die feitelijke
toegang is bij sportevenementen vaak alleen mogelijk voor de omroep die opnamen
(in het stadion) mag maken. Een andere omroeporganisatie kan in dat geval
de beelden van televisie opnemen of bijvoorbeeld van internet afhalen, maar
de kwaliteit daarvan is minder goed en bovendien is de omroep dan beperkt
in zijn keuze, omdat hij afhankelijk is van hetgeen hij aantreft (vaak is
er meer beeldmateriaal beschikbaar dan wordt uitgezonden). De meerwaarde van
de flitsenregeling is dus gelegen in keuze en kwaliteit.De vergoeding die voor het gebruik van een kort fragment mag worden gevraagd,
betreft alleen de productiekosten. Het gaat enkel en alleen om de technische
kosten en bewerkingskosten die samenhangen met de beschikbaarstelling
van de beelden, bijvoorbeeld kosten voor de tape
en arbeidskosten.Onderdeel DD (artikel 5.4)De leden van de CDA-fractie willen graag een reactie
van de regering op de opmerkingen van de Raad van State over de volledigheid
van de implementatie van de richtlijn voor de commerciële mediadiensten
op aanvraag en de voorwaarden voor uitzending van korte fragmenten van evenementen
van groot belang voor het publiek.Verwezen wordt naar punt 1 van het nader rapport waarin de opmerkingen
van de Raad van State op dit punt worden besproken. Daarin is aangegeven dat
de memorie van toelichting is verduidelijkt. In de memorie van toelichting
is opgenomen dat ook het bieden van de mogelijkheid om een compilatie van
fragmenten in een algemeen nieuwsprogramma op te nemen, een onaanvaardbare
grote inbreuk zou maken op de exclusieve rechten van televisieomroepen.De leden van de VVD-fractie vragen of inzake evenementen
van aanzienlijk belang voor de samenleving, een ruimere tijdsduur mogelijk
is dan maximaal 90 seconden voor een kort fragment van een evenement.Verder vragen deze leden of de richtlijn ertoe dwingt
dat een speeldag van een sportcompetitie of evenement wordt beschouwd als één
evenement.De leden van de VVD-fractie vragen verder om een reactie
op het bezwaar van de Raad van State om het geven van een overzicht van de
uitslag van een competitieronde in een «kort fragment» te gebruiken
in de relatie tot de vrijheid die aanbieders in de richtlijn hebben om zelf
de fragmenten te kunnen kiezen.In artikel 3 duodecies, zesde lid, van de richtlijn staat weliswaar dat
lidstaten zelf de maximale duur van de korte fragmenten bepalen, maar in overweging
39 van de richtlijn is bepaald dat korte fragmenten niet langer mogen zijn
dan 90 seconden. Een overweging heeft dan wel geen bindende rechtskracht maar
is ter verduidelijking van de bedoeling van de wetgever wel van toegevoegde
waarde. Een lidstaat kan er wel voor kiezen om minder dan 90 seconden als
maximum te nemen. Het is ook niet wenselijk om een ruimer maximum dan 90 seconden
op te nemen omdat dit een onaanvaardbaar grote inbreuk zou maken op de (vaak
duur verworven) exclusieve uitzendrechten. In overweging 39 van de richtlijn
staat dat het flitsenrecht geschiedt «met inachtneming van de exclusieve
rechten».De richtlijn dwingt er niet toe om een speeldag van een sportcompetitie
of evenement als één evenement te beschouwen. Dit is een keuze
van de regering met als achtergrond het evenwicht tussen het belang van de
exclusieve rechtenhouder en het recht op vrije nieuwsgaring. Zou een omroeporganisatie
(tegen een te verwaarlozen vergoeding), 90 seconden van iedere wedstrijd of
ieder onderdeel van een evenement dat op die dag plaatsvindt kunnen uitzenden,
dan zou dat onaanvaardbare consequenties hebben voor exclusieve rechtenhouders.
Het recht op vrije nieuwsgaring is voldoende gediend met de mogelijkheid om
anderhalve minuut beeld van de hoogtepunten op die dag bij een nieuwsitem
te kunnen laten zien.Zoals in het nader rapport is aangegeven is de memorie van toelichting
verduidelijkt bij artikel 5.4, derde lid, onderdeel b, van de richtlijn. Daarin
wordt nu aangegeven dat het bieden van de mogelijkheid om een compilatie van
fragmenten in een algemeen nieuwsprogramma te tonen, een onaanvaardbaar grote
inbreuk zou maken op de exclusieve rechten van televisieomroepen. Artikel VIDe leden van de SP-fractie vragen of de uiterlijke
implementatiedatum van 19 december 2009 haalbaar is en waarom het wetsvoorstel
nu pas naar de Kamer is gestuurd.Verder willen deze leden weten waarom is niet eerder
aangevangen met het drieluik mediawetten en van de consequenties wanneer dit
wetsvoorstel niet tijdig wordt geïmplementeerd.Een tijdige implementatie is bij een voorspoedig verloop van de procedure
in beide Kamers zeker haalbaar. Het wetsvoorstel heeft tot dusver de procedure
doorlopen die daarvoor staat. Na een zorgvuldige voorbereiding ten departemente
is via de weg van de ministerraad het wetsvoorstel eind november voor advies
aangeboden aan de Raad van State. Het wetsvoorstel, vergezeld van het nader
rapport in reactie op het advies van de Raad, is daaropvolgend bij koninklijke
boodschap van 27 februari jongstleden bij uw Kamer ingediend. Vergeleken
met meeste andere landen is Nederland daarmee in een verdergevorderd stadium
voor wat betreft de procedure ter implementatie van de richtlijn. Indien Nederland
niet tijdig de richtlijn heeft geïmplementeerd, zal de Europese Commissie
tegen Nederland een inbreukprocedure kunnen beginnen, waarna eventueel het
Hof van Justitie sancties kan opleggen.De regering heeft al bij de totstandkoming van de Mediawet 2008 betoogd
met haar drieluik een voortvarende route te bewandelen voor elk van haar wetsvoorstellen.
Daarbij heeft de Mediawet 2008 een solide basis gelegd voor de implementatie
van de richtlijn, onder meer door haar opzet en terminologie1.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. Plasterk XNoot1Kamerstukken II, 2002–2003, 28 600 VIII, nr. 89.XNoot1Stb. 2006, 438.XNoot1Voorstel van wet van de leden Blanksma–van den Heuvel en Spekman
tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht met betrekking tot televisiereclame
over geldkrediet (Kamerstukken II, 2008–2009, &31 911, nr.
2).XNoot1Kamerstukken II, 2007–2008, 31 356, nr. 4, blz. 3–5. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31876-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl