Evaluatie werkprogramma commissie voor de Rijksuitgaven; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25238, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

24-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25238 nr. 2

18-02-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Samenvatting en conclusiesBegrotingsonderzoek: na 10-jarig bestaan een blijvertjeGrote projectenregeling: steeds grotere uitstralingActuele verdiepingscursussen: reactivering gewenstBehandeling van Rekenkamerrapporten: toenemend parlementaire
activiteitBeheer en controle van EU-uitgaven en -ontvangsten: Europa
is dichterbij gekomenDoelmatigheidsbevordering en kengetallen: kleine stappen,
nog geen grote doorbraakMisbruik en oneigenlijk gebruik: coördinatie komt
niet uit de verfStaatsbalans: de belangstelling ebt wegKapitaaldienst en baten-lastenstelsel: marsroute dringend
gewenstVerzelfstandigingen/agentschappen: aandacht mag niet verslappenTaken en bevoegdheden Algemene Rekenkamer: voorstellen
blijven uitDe overige budgetsectoren: vormgeving aan de betrokkenheid
van RijksuitgavenCommissie Rijksuitgaven: het gaat niet alleen om de reglementair
vastgelegde positie2. Begrotingsonderzoek: na 10-jarig bestaan een blijvertje3. Grote projectenregeling: steeds grotere uitstraling4. Actuele verdiepingscursussen: reactivering gewenst5. Verantwoordingsprocedure: aanzienlijke versnelling
gewenst en verantwoord ProbleemstellingVoordelen versnellingHaalbaarheid versnellingDoelstelling en draagvlak6. Behandeling van Rekenkamerrapporten: toenemend parlementaire
activiteit7. Beheer en controle van EU-uitgaven en -ontvangsten:
Europa is dichterbij gekomen8. Doelmatigheidsbevordering en kengetallen: kleine stappen,
nog geen grote doorbraak9. Misbruik en oneigenlijk gebruik: coördinatie komt
niet uit de verf10. Staatsbalans: de belangstelling ebt weg11. Kapitaaldienst en baten-lastenstelsel: marsroute dringend
gewenst12. Verzelfstandigingen/agentschappen: aandacht mag niet
verslappen13. Taken en bevoegdheden Algemene Rekenkamer: voorstellen
blijven uit14. De overige budgetsectoren: vormgeving van de betrokkenheid
van Rijksuitgaven15. Commissie Rijksuitgaven: het gaat niet alleen om de
reglementair vastgelegde positie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25238Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 238Evaluatie werkprogramma commissie voor de Rijksuitgavennr. 2RAPPORTOntvangen 18 februari 1997 1. Samenvatting en conclusiesHieronder zijn de titels van de paragrafen uit dit rapport weergegeven,
met de conclusie die in die paragraaf getrokken wordt. Begrotingsonderzoek: na 10-jarig bestaan een blijvertjeConclusie: Continuering huidige aanpak begrotingsonderzoek in het
najaar van 1997, met extra aandacht voor tijdige onderwerpselectie, het aanwijzen
van woordvoerders/rapporteurs bij de onderwerp-selectie en vooroverleg tussen
woordvoerders. Alvast aparte aandacht voor de financiële verantwoordingen.
Daarnaast wellicht briefing over procedurele aspecten voor griffiers, commissievoorzitters
en de beoogde voorzitters van het begrotingsoverleg.De Kamervoorzitter suggereren de Ministers schriftelijk te verzoeken
af te zien van ongewenst vrije nieuwsgaring van stafnotities.Voor de periode vanaf 1998 aanpak opnieuw bezien in relatie tot de
versnelling van de verantwoordingsprocedure. Zie onderdeel 5. De financiële
verantwoording zou dan reeds voor het zomerreces door de commissie voor de
Rijksuitgaven met elk der Ministers in Algemeen Overleg besproken kunnen worden,
in samenwerking met de betrokken vaste commissie, uiteraard alleen waar nuttig
en nodig.Grote projectenregeling: steeds grotere uitstralingConclusie: om de bekendheid van de regeling vooral extern te vergroten
wordt de nieuwe regeling onder de aandacht gebracht van alle ministers. De
minister van Financiën wordt gevraagd de regeling officieel bekend te
maken door opneming in het Handboek Financiële Informatie en Administratie
Rijksoverheid (Hafir).Actuele verdiepingscursussen: reactivering gewenstConclusie: nader voorstel cursusaanbod Voorjaar 1997 laten voorbereidenBehandeling van Rekenkamerrapporten: toenemend parlementaire
activiteitConclusie: in hoofdzaak vasthouden aan eerder afgesproken behandelingsopties
maar verslagen in de vorm van vragenlijsten als optie te aanvaarden, betere
afwegingen per rapport over de te kiezen procedure; overleg met Rekenkamer
over hardheid van publicatieplanningBeheer en controle van EU-uitgaven en -ontvangsten: Europa
is dichterbij gekomenConclusie: net als in 1995 aan de hand van een verslag van het bezoek
aan Brussel en Luxemburg een concrete follow up met actiepunten opstellen.Doelmatigheidsbevordering en kengetallen: kleine stappen,
nog geen grote doorbraakConclusie: voortgang op dit gebied volgen bij de begrotingsbehandelingen
en bij de financiële verantwoordingen.Misbruik en oneigenlijk gebruik: coördinatie komt
niet uit de verfConclusie: aan de regering een rijksbrede «update» van
het M & O beleid (misbruik en oneigenlijk gebruik) en de bereikte resultaten
vragen; formele coördinatiefunctie van de commissie op het punt van ISMO
aan de orde stellen na wijziging RvO.Staatsbalans: de belangstelling ebt wegConclusie: de naderende kabinetsnota over kapitaaldienst en baten/lastenstelsel
biedt een nieuwe gelegenheid om vermogensbeheer en -registratie binnen de
rijksdienst te bediscussiëren.Kapitaaldienst en baten-lastenstelsel: marsroute dringend
gewenstConclusie: nota afwachten.Verzelfstandigingen/agentschappen: aandacht mag niet verslappenConclusie: afgesproken procedures doorlopen met de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en druk op de ketel houden.Taken en bevoegdheden Algemene Rekenkamer: voorstellen
blijven uitConclusie: de Rekenkamer vragen de inventarisatie van artikel 59-ervaringen
en het oordeel daarover, alsmede de beleidsvisies met betrekking tot de Single
Auditgedachte, tot controle op Europese geldstromen en tot de controle bij
lagere overheden ook aan de commissie voor te leggen, en op basis daarvan
allereerst een gesprek met de Rekenkamer voeren. Algemeen overleg voeren naar
aanleiding van de brief van het Kabinet d.d. 17 december jl. zodra de genoemde
visies van de Rekenkamer bekend zijn.De overige budgetsectoren: vormgeving aan de betrokkenheid
van RijksuitgavenConclusie: nadere discussie voeren in de commissie over de vormgeving
van het takenpakket van de commissie op dit terrein.Commissie Rijksuitgaven: het gaat niet alleen om de reglementair
vastgelegde positieConclusie: binnen de commissie Rijksuitgaven experimenteren met de
figuur van rapporteur, in eerste instantie voor een onderwerp als kengetallen.
Bezien of de commissie spontaan in voorkomende gevallen een brief aan andere
commissies zou moeten schrijven over financiële aspecten van zaken die
in die andere commissie aan de orde zijn. Gesprek arrangeren met DG-Rijksbegroting
over kansen en bedreigingen in begrotingsland.2. Begrotingsonderzoek: na 10-jarig bestaan een blijvertjeNa het verschijnen van het werkprogramma zijn er over de begrotingen voor
1996 en 1997 begrotingsonderzoeken gehouden. In 1995 hielden 9 van de 13 vaste
commissies een begrotingsonderzoek, in 1996 12. In beide jaren is een toenemend
accent gelegd op rol en kwaliteit van kengetallen in de begrotingsinformatie.
Een en ander heeft merkbaar geleid tot een grotere aandacht bij ministeries
voor kengetallen. Zo hebben twee ministeries interne werkconferenties georganiseerd
waarbij ook de (staf van de) commissie voor de Rijksuitgaven betrokken is
geweest.Daarnaast is – uiteraard alleen waar noodzakelijk – aandacht
besteed aan Rekenkamerrapporten bij de financiële verantwoording. Andere
agendapunten zijn geweest: herschikkingen, ombuigingen, doorlichting van specifieke
begrotingsonderdelen, de begrotingsuitvoering en wijzigingen van de begrotingspresentatie.In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat de begrotingsonderzoeken ook
dit jaar weer hebben bijgedragen aan een grotere betrokkenheid van Kamerleden
bij de financiële en beheerstechnische aspecten van de begroting. Op
de ministeries zorgen de begrotingsonderzoeken nog steeds voor een sterkere
positionering van de financiële functie. Daar staat tegenover –
deze constatering is niet nieuw – dat begrotingsonderzoeken soms voor
deelnemende Kamerleden en ministers een plichtmatig karakter lijken te hebben,
waardoor de inhoud van de geselecteerde onderwerpen niet steeds ten volle
uit de verf komt. De notities van de staf van de commissie Rijksuitgaven dragen
enerzijds bij tot een serieuze voorbereiding, maar kunnen anderzijds ook er
toe leiden dat de deelnemers aan de vergaderingen te veel vertrouwen op die
notities en zich de materie onvoldoende eigen maken.Om de betrokkenheid van Kamerleden verder te vergroten is te overwegen
bij de selectie van onderwerpen door commissies direct ook de woordvoerder/rapporteur
in de commissie aan te wijzen. Het desbetreffende kamerlid kan dan ook betrokken
worden bij het voorbereiden door de staf van het desbetreffende onderwerp.
Op verzoek van enkele commissies is het voorzitterschap van het begrotingsoverleg
van de commissie vervuld door een lid dat tevens lid was van de Commissie
voor Rijksuitgaven. Vanwege het mogelijke gunstige effect op de voorbereiding
van het begrotingsoverleg, verdient het aanbeveling deze mogelijkheid nadrukkelijker
onder de aandacht van de vaste Commissies te brengen. Door «vrije nieuwsgaring» slagen veel ministeries (bureaus
SG, FEZ-directies) of bewindspersonen zelf er in de dagen voorafgaande aan
het begrotingsonderzoek beslag te leggen op de stafnotitie. Dit leidt er soms
toe dat in vergaderingen antwoorden worden gegeven op niet door Kamerleden
gestelde vragen. Ook komen soms verrassend sterke antwoorden op ogenschijnlijk
lastige vragen. De behoefte van ministeries om enige indicatie te hebben over
de inhoud van de te stellen vragen is op zichzelf begrijpelijk, maar de vrije
nieuwsgaring ondermijnt wel het door de commissie Rijksuitgaven nagestreefde
verrassingseffect van begrotingsonderzoeken, terwijl voorts het risico ontstaat
dat de discussie feitelijk over de hoofden van de politici heen gevoerd wordt
tussen de ambtenaren van het parlement en van het departement. Bij de voorbereiding
van de begrotingsonderzoeken zou de Kamervoorzitter elk der Ministers een
brief kunnen schrijven waarin hij uiteenzet waarom deze vrije nieuwsgaring
ongewenst is en vraagt daarvan af te zien.Overigens is bij veel vaste commissies een ongecoördineerde samenloop
ontstaan van de schriftelijke voorbereiding van de begrotingsbehandeling (inclusief
financiële verantwoording en slotwet) en de onderwerpen die bij begrotingsonderzoek
aan de orde zijn gesteld. Dit leidde er in sommige gevallen toe dat antwoorden
die voor het begrotingsonderzoek relevant zouden kunnen zijn pas kort of soms
na het begrotingsonderzoek aan de Kamer werden gezonden.Met het oog op een zo goed mogelijke voorbereiding van begrotingsonderzoeken
zou overwogen kunnen worden de commissievoorzitters en de griffiers elk jaar
voorafgaande aan de indiening van de rijksbegroting te briefen over de complexe
procedurele aspecten ervan.In het vervolg van deze notitie worden voorstellen gedaan voor een aanzienlijke
versnelling van de verantwoordingsprocedure, leidende tot een aanbieding van
de verantwoordingsstukken in mei van het jaar na afloop van het begrotingsjaar.
Op de gevolgen voor het begrotingsonderzoek wordt op die plaats ingegaan.
Voor de begrotingsonderzoeken 1998 zou voorshands zoveel mogelijk aangesloten
kunnen worden op de werkwijze en themakeuze van de begrotingsonderzoeken 1997.
Omdat een vroegtijdige en weloverwogen selectie van onderwerpen en vooroverleg
tussen woordvoerders de kwaliteit van begrotingsonderzoeken ten goede blijkt
te komen, zou daarvoor in de begrotingsonderzoeken 1998 in het bijzonder de
aandacht moeten worden gevraagd.Conclusie: Continuering huidige aanpak begrotingsonderzoek in het
najaar van 1997, met extra aandacht voor tijdige onderwerpselectie, het aanwijzen
van woordvoerders/rapporteurs bij de onderwerp-selectie en vooroverleg tussen
woordvoerders. Alvast aparte aandacht voor de financiële verantwoordingen.
Daarnaast wellicht briefing over procedurele aspecten voor griffiers, commissievoorzitters
en de beoogde voorzitters van het begrotingsoverleg.De Kamervoorzitter suggereren de Ministers schriftelijk te verzoeken
af te zien van ongewenst vrije nieuwsgaring van stafnotities.Voor de periode vanaf 1998 aanpak opnieuw bezien in relatie tot de
versnelling van de verantwoordingsprocedure. Zie onderdeel 5. De financiële
verantwoording zou dan reeds voor het zomerreces door de commissie voor de
Rijksuitgaven met elk der Ministers in Algemeen Overleg besproken kunnen worden,
in samenwerking met de betrokken vaste commissie, uiteraard alleen waar nuttig
en nodig.3. Grote projectenregeling: steeds grotere uitstralingVlak voor het zomerreces heeft de Kamer op voorstel van de commissie voor
de Werkwijze een door de staf van de commissie Rijksuitgaven voorbereide nieuwe
procedureregeling Grote Projecten met toelichting vastgesteld (24 752).
De nieuwe regeling is geactualiseerd en gestroomlijnd en noemt nu ook expliciet
de criteria waaraan een groot project moet voldoen. De aanwijzingen voor de
informatievoorziening zijn aangescherpt.Sedert het verschijnen van het werkprogramma van de commissie zijn de
volgende nieuwe projecten door de Kamer aangewezen:– Reorganisatie Openbaar Ministerie (commissie Justitie)– Modernisering ouderenzorg (commissie VWS)– Hoge Snelheidslijn Zuid (commissie V en W).– Vaste Oeververbinding Westerschelde (commissie V en W)– Verkleining groepsgrootte basisonderwijs (commissie OCW);Van de 11 thans actieve grote projecten (fase van besluitvorming of uitvoering)
betreffen er 6 niet-infrastructurele projecten. Juist bij deze projecten is
zichtbaar dat de Kamer in toenemende mate het belang van de procedure onderkent,
met name op het punt van het van begin af aan zorgvuldig monitoren en toetsen
van de informatievoorziening en het welbewust nemen van stappen in het besluitvormingsproces.
De regeling heeft zijn waarde bewezen, maar grotere bekendheid ervan, vooral
ook buiten de Kamer, kan de effectiviteit verder vergroten.Conclusie: om de bekendheid van de regeling vooral extern te vergroten
wordt de nieuwe regeling onder de aandacht gebracht van alle ministers. De
minister van Financiën wordt gevraagd de regeling officieel bekend te
maken door opneming in het Handboek Financiële Informatie en Administratie
Rijksoverheid (Hafir).4. Actuele verdiepingscursussen: reactivering gewenstIn de notitie taakvervulling/werkprogramma heeft de commissie het voornemen
kenbaar gemaakt jaarlijks actuele verdiepingscursussen voor Kamerleden, fractiemedewerkers
en Kamerpersoneel te organiseren. In het voorjaar van 1995 is door de staf
Rijksuitgaven in samenwerking met de Vakopleiding Openbare Financiën
een verdiepingscursus voor Kamerleden en fractiepersoneel gegeven over de
onderwerpen Europese begroting, het begrotingsbeleid, grote projecten en financiële
gevolgen van wetgeving en andere beleidsvoornemens. In september jl. is op
verzoek van de DCP een korte introductiecursus door de staf verzorgd voor
fractiepersoneel en parlementaire pers over het lezen en doorgronden van begrotingsstukken.Het verdient overweging in het voorjaar van 1997 opnieuw een verdiepingscursus
aan te bieden. Dit is de laatste keer in deze parlementaire periode dat daar
praktisch gelegenheid voor is. Gedacht kan worden aan de volgende onderwerpen:– agentschappen en het baten/lastenstelsel;– zelfstandige bestuursorganen: de aanwijzingen, de toetsingsoperatie
en de controlerende rol van de Kamer;– kapitaaldienst en baten/lastenstelsel (afhankelijk van het stadium
van parlementaire behandeling van de nog te verschijnen nota van minister
Zalm);– doelmatigheidskengetallen.Daarnaast is te overwegen een herhalingscursus begrotingsbeleid (ijklijnen
etc.) te organiseren voor Kamerleden en fractiemedewerkers die de afgelopen
twee jaar zijn ingestroomd. Conclusie: nader voorstel cursusaanbod Voorjaar 1997 laten voorbereiden5. Verantwoordingsprocedure: aanzienlijke versnelling
gewenst en verantwoord ProbleemstellingDit jaar is voor het eerst ervaring opgedaan met de gescheiden indiening
van slotwetten en financiële verantwoordingen, een gevolg van de zesde
wijziging van de Comptabiliteitswet. De ministeries zijn er in geslaagd zoveel
mogelijk eventuele overlapping tussen informatie in slotwetten en financiële
verantwoordingen te voorkomen.Daar staat tegenover dat er op het punt van kengetallen sprake is van
enerzijds een overlap tussen begroting voor twee jaar later en verantwoording,
terwijl anderzijds soms ook in de financiële verantwoording meer en andere
informatie staat dan in begrotingen.In het verleden heeft de commissie voor de Rijksuitgaven herhaaldelijk
aangedrongen op een vroegere toezending van de verantwoordingsstukken aan
de Tweede Kamer, d.w.z. voor het zomerreces van de Tweede Kamer. Momenteel
bereiken de verantwoordingsstukken in gedrukte vorm de Kamer in de tweede
en derde week van september. De minister van Financiën heeft zich altijd
bereid getoond verdere versnelling na te streven, maar praktische (o.a. vanuit
de Algemene Rekenkamer) bezwaren stonden dit tot nu toe in de weg.Het blijft onbevredigend dat de financiële verantwoordingen van departementen
zo laat in het jaar, tezamen met de begrotingsstukken voor het nieuwe jaar
naar de Kamer worden gezonden. Een aantal constateringen en argumenten:– de Rekenkamer heeft inmiddels over 100% van de ontvangsten en
verplichtingen en over bijna 100% van de uitgaven redelijke zekerheid; het
is op zich vreemd dat dit positieve oordeel pas eind augustus gemeld wordt;– de verantwoordingsstukken kunnen niet concurreren met de vrijwel
tezelfdertijd toegezonden ontwerp-begrotingen, waarvoor veel meer belangstelling
bestaat;– het blijft moeilijk uit te leggen dat de verantwoordingsstukken
zo laat in het jaar verschijnen, daar waar gemeenten (ook een grote stad als
Den Haag) en bedrijven erin slagen al in april na afloop van het jaar gedrukte
jaarverslagen met rekeningen en accountantsverklaringen en -rapporten uit
te brengen; het rijk slaat zo langzamerhand een modderfiguur;– de verantwoordingsstukken hebben door het late verschijnen én
de onhanteerbare verschijningsvorm (de omvang in combinatie met de losbladigheid)
een zeer lage plaats in de hiërarchie van documenten, die aan de Kamer
worden gestuurd; het is overduidelijk een verplicht nummer;– er is inmiddels een verantwoordingstraditie aan het groeien voor
grote (zelfstandige) rijksdiensten, zoals de Belastingdienst, die in het voorjaar
aantrekkelijke jaarverslagen presenteren, die ook door ministers naar de Kamer
worden gestuurd; soms worden deze stukken in de Kamer ook al behandeld; de
Kordes-trofee van Arthur/Andersen is een stimulans gebleken om zbo's en overheidsdiensten
tot verbeteringen in hun verantwoordingsstukken te brengen (groot accent op
verantwoording over output en doelmatigheid);– de realisatiecijfers van het afgelopen jaar werken dikwijls door
in de voorjaarsnotamutaties in de suppletore begrotingen; op het moment dat de Kamer deze suppletore begrotingen moet beoordelen, heeft zij nog
geen inzicht in realisatiecijfers en slotwetmutaties;– het blijft in de volgorde der dingen raar dat in de periode februari-september
eerst de Voorlopige Rekening verschijnt, dan de Voorjaarsnota met suppletore
begrotingen voor het lopende jaar en daarna pas de verantwoordingsstukken
over het achterliggende jaar. Voordelen versnellingEen vervroeging van de verantwoording van de begrotingshoofdstukken en
het rijk in zijn totaliteit naar het voorjaar (bijvoorbeeld half mei) heeft
een aantal belangrijke voordelen:– de verantwoording en het oordeel daarover krijgen veel meer actualiteitswaarde
en gewicht;– ministeries worden uitgedaagd goede, toegankelijke informatie
te verstrekken;– er kan een zwaarder accent gelegd worden op output- en doelmatigheidskengetallen
en het gevoerde departementale beheer; dit alles zou in een veel aantrekkelijker
vorm gepresenteerd moeten worden (gebonden boekjes, foto's, grafieken etc.);
jaarverslagen van bedrijven, zbo's etc. kunnen als voorbeeld dienen;– van de hogere actualiteit en relevantie kan een enorme impuls
uitgaan op het presenteren van relevante kengetallen (vergelijking raming-realisatie)
op artikelniveau maar ook op hoofdstukniveau (bijvoorbeeld in de vorm van
onderling vergelijkbare benchmarks voor het departementaal beheer);– door de hogere actualiteit – in samenhang met een aantrekkelijker
vorm – zal de belangstelling binnen de Kamer veel groter zijn, terwijl
er ook geen samenloop met de begrotingsbehandeling ontstaat. Het begrotingsonderzoek
in het najaar kan volledig gewijd worden aan de ontwerp-begrotingen, zoals
oorspronkelijk ook altijd de bedoeling is geweest. Haalbaarheid versnellingKortom, op meerdere fronten lijkt heel veel te winnen met een versnelling.
Maar is het ook haalbaar? Uit een overleg tussen de commissie en de Rekenkamer
is gebleken dat er binnen de Rekenkamer aan gedacht wordt een knip aan te
brengen tussen het financieel beheer-onderzoek en het onderzoek en de rapportage
over de financiële verantwoording. Dat zou het voor de Rekenkamer mogelijk
maken sneller haar bijdrage aan het verantwoordingsproces af te ronden. Een
vervroeging van de indiening van verantwoording zou dan mogelijk zijn.Het moet ook haalbaar zijn het moment waarop de rapporten van de DAD's
gereed zijn te vervroegen.In bijlage 3 is informatie opgenomen over de huidige termijnen in de CW
voor de verantwoordingsprocedure. Doelstelling en draagvlakDe commissie zou als doelstelling kunnen formuleren de gewenste versnelling
en kwalitatieve opwaardering van de verantwoordingsprocedure met ingang van
het begrotingsjaar 1997 (of desnoods 1998) in te voeren, d.w.z. dat in 1998
(of desnoods 1999)voor het eerst over het rekeningjaar 1997 (of 1998) met
de nieuwe procedure wordt gewerkt.Dit vergt besluitvorming in de nabije toekomst. Voorgesteld wordt vanuit de commissie voor de Rijksuitgaven in april 1997
een draagvlakconferentie te organiseren, waar grondig wordt doorgesproken
over de voordelen en kansen van een versnelling van de verantwoording alsmede
over alle voorwaarden waaraan voldaan moet zijn om de versnelling tot stand
te brengen.Gedacht kan worden aan inleidingen door:– de voorzitter van de commissie– de minister van Financiën– de secretaris van de Algemene Rekenkamer– de directeur van de Gemeentelijk Accountantsdienst Den Haag (waar
versnelling is gerealiseerd)– iemand van Arthur Andersen of een ander adviesbureau, of een directeur
Financiën van een multinational.Wat betreft deelname kan gedacht worden aan:– de leden van de commissie– een aantal directeuren FEZ van de ministeries– een aantal directeuren DAD– een aantal personen van de Directie Accountancy Rijksoverheid.Als de versnelling gerealiseerd wordt, ligt het voor de hand binnen de
Kamer voor te stellen vóór het zomerreces per departement algemeen
overleg van de commissie voor de Rijksuitgaven te voeren, samen met de betrokken
vaste Commissie, over de departementale verantwoordingen. Het overleg zou
zich dan moeten concentreren op:– eventuele tekortkomingen in verantwoording en financieel beheer;– de benchmarks over departementaal beheer;– de bereikte resultaten in termen van producten en doelmatigheid
(kengetallen).Voorstel: in te stemmen met het streven naar versnelling en opwaardering
van de financiële verantwoording en de intensivering in de wijze van
parlementaire behandeling, en deze draagvlakconferentie voor te doen bereiden.6. Behandeling van Rekenkamerrapporten: toenemend parlementaire
activiteitDe Rekenkamer heeft eind vorig jaar voor het laatst in de vorm van het
decemberverslag een gebundelde rapportage over onderzoeken uitgebracht. Sedertdien
zijn er uitsluitend nog de jaarverslagen met vervolgonderzoeken, het bij het
jaarverslag uitgebrachte centraal-thema-onderzoek, de bundel Rechtmatigheidsonderzoek
(met de rapporten bij de financiële verantwoording) en alle afzonderlijke
rapporten die in de loop van het jaar verschijnen.De commissie heeft zich voorgenomen tot een meer alerte behandeling van
Rekenkamerrapporten te komen, waarbij in beginsel drie vormen ter beschikking
staan:– het voeren van algemeen overleg op korte termijn, eventueel voorafgegaan
door schriftelijke vragen en antwoorden;– het sturen van een brief aan de betrokken bewindspersoon;– het voor kennisgeving aannemen.Uit de bijlage bij deze notitie blijkt dat de Tweede Kamer de afgelopen
anderhalf jaar met grote intensiteit actie ondernomen heeft naar aanleiding
van Rekenkamerrapporten. De rapporten bij de financiële verantwoording
zijn in het kader van de begrotingsonderzoeken aan de orde gesteld. Verder
is naar aanleiding van 19 van de in totaal 43 rapporten of verslagpunten een
algemeen overleg gevoerd. Daarnaast is er in totaal in 7 gevallen
een brief gestuurd. Bij 8 rapporten/verslagpunten is geen actie ondernomen.
In 9 gevallen is volstaan met het stellen van schriftelijke vragen. Een aantal
rapporten is nog in behandeling.Geconstateerd moet worden naar aanleiding van de bijlage dat in veel gevallen
nog te veel tijd verstrijkt tussen publicatie en algemeen overleg. Ondanks
het voornemen niet meer te volstaan met het uitbrengen van vragenlijsten,
is in de praktijk behoefte gebleken aan deze wijze van behandeling en afdoening
van Rekenkamerrapporten. De brief of het ondernemen van geen actie als alternatief
voor een schriftelijke vragenronde worden nog te weinig overwogen.Met ingang van het Verslag 1995 maakt de Rekenkamer haar onderzoeksprogramma
en -planning openbaar. Binnen de Tweede Kamer wordt nog te weinig met deze
informatie gedaan. De Rekenkamer ondervindt nog problemen bij het tijdig uitbrengen
van aangekondigde rapporten, d.w.z. op de bekend gemaakte datum. Dit maakt
het voor de Kamer moeilijker in de planning van haar werkzaamheden rekening
te houden met te verschijnen rapporten.Conclusie: in hoofdzaak vasthouden aan eerder afgesproken behandelingsopties,
maar verslagen in de vorm van vragenlijsten als optie te aanvaarden, betere
afwegingen per rapport over de te kiezen procedure; overleg met Rekenkamer
over hardheid van publicatieplanning7. Beheer en controle van EU-uitgaven en -ontvangsten:
Europa is dichterbij gekomenOok met de uitvoering van het voornemen van de commissie om meer te doen
aan de controle op de Europese uitgaven en -middelen is een begin gemaakt.Genoemd kunnen worden:– het werkbezoek aan de Europese Rekenkamer;– het gevoerde schriftelijk overleg in de vorm van vragen en antwoorden
over de reactie van de regering op het rapport van de Europese Rekenkamer
over 1994; momenteel is een vergelijkbare procedure over het rapport 1995
lopende;– het rapport van de Algemene Rekenkamer over de Europese geldstromen
in Nederland, dat mede op verzoek van de commissie is uitgebracht; dit rapport
is onderwerp van schriftelijk en mondeling overleg geweest;– mede door de actieve opstelling van de commissie Rijksuitgaven
is door de Kamer uitvoerig aandacht besteed aan het Eigen-Middelenbesluit; – het bezoek aan de conferentie van het Europese Parlement over
fraudebestrijding en de daaruit voortgevloeide briefwisseling met minister
Zalm over de 10 punten van Klaus Hänsch;– het gevoerde schriftelijke en mondeling overleg over het verdrag
ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap.Begin 1997 zal de commissie zich door de Rekenkamer laten informeren over
ontwikkelingen in de controle op de Europese uitgaven en de fraudebestrijding.
Kort daarna zal de commissie een bezoek brengen aan de Europese Rekenkamer
(met name dhr. Engwirda) en aan de controlecommissie van het Europees Parlement.Conclusie: net als in 1995 aan de hand van een verslag van het bezoek
aan Brussel en Luxemburg een concrete follow up met actiepunten opstellen.8. Doelmatigheidsbevordering en kengetallen: kleine stappen,
nog geen grote doorbraakDe begrotingen bevatten thans veel informatie over uitgevoerde evalua-
ties, waaronder een verplichte bijlage met een overzicht van uitgevoerde beleidsevaluaties.
Vanaf de begrotingen 1998 zal aan elke begroting een subsidieoverzicht worden
toegevoegd, waarin onder meer wordt aangeven wanneer de laatste evaluatie
van een subsidie heeft plaatsgevonden. Interessant is het initiatief van EZ
om bij de artikelen die (zullen) worden toegelicht met kengetallen informatie
op te nemen over de uitkomsten van gehouden evaluaties naar de effectiviteit
van het beleid.De begroting biedt geen inzicht in de kwaliteit van het evaluatie-onderzoek.
Binnen de inmiddels ontstane infrastructuur voor evaluatie-onderzoek bestaat
geen counter-vailing power op basis waarvan de Tweede Kamer geïnformeerd
kan worden over de kwaliteit van beleidsevaluaties. In het reguliere overleg
met de Algemene Rekenkamer kan aan de orde worden gesteld op welke wijze de
AR in dit verband nadrukkelijker een rol kan spelen. Voorts zou de 31-augustusbrief
van de minister van Financiën informatie kunnen bevatten over het evaluatiebeleid
en de stand van zaken bij de uitvoering daarvan.De Kamer zelf zou aandacht kunnen besteden aan de kwaliteit van beleidsevaluaties
en aan de consequenties die eruit getrokken worden door bij het begrotingsonderzoek
één of twee evaluatie-onderzoeken op de agenda te plaatsen.
Het zou een fraai sluitstuk zijn van de beleidscyclus.Op het terrein van de kengetallen heeft de commissie een impuls gegeven
aan ontwikkelingen door de onderzoeken van Haselbekke & Ros naar de begrotingen
1996 van de ministeries van VROM, EZ en V & W. In de begrotingsonderzoeken
1997 is hieraan follow-up gegeven, ook bij andere ministeries. In veel begrotingsonderzoeken
zijn concrete toezeggingen gedaan.Aan de hand van de nota over de kapitaaldienst en het baten/lastenstelsel
die binnenkort verschijnt, zal de commissie de verdere beleidsinitiatieven
van minister Zalm kunnen beoordelen. De eerder in de notitie gedane voorstellen
over het verantwoordingsproces kunnen daarnaast een zeer krachtige impuls
voor de versterking van de rol van kengetallen betekenen.Conclusie: voortgang op dit gebied volgen bij de begrotingsbehandelingen
en bij de financiële verantwoordingen.9. Misbruik en oneigenlijk gebruik: coördinatie komt
niet uit de verfIn 1995 is een begin gemaakt met het maken van afspraken tussen de betrokken
commissies over de coördinatie op het gebied van misbruik en oneigenlijk
gebruik (M & O). Het is niet eenvoudig gebleken om aan deze coördinatie
uitvoering te geven. Zo worden stukken die vanuit de invalshoek van de M &
O-problematiek van belang zijn aan de verschillende betrokken commissies in
handen gesteld.Ruwweg zijn de volgende velden te onderscheiden: –
sociale zekerheidvaste commissie SZW – belastingenvaste
commissie Financiën – Europese middelencommissie RU
en algemene commissie voor EG-zaken – subsidiescommissie
RU en vaste commissie JustitieDe commissie Rijksuitgaven is voortrekker bij de laatste twee onderwerpen.
Vastgesteld kan worden dat deze onderwerpen blijvende aandacht van de commissie
ondervinden, mede door rapportages van de Rekenkamer. Minder betrokken is
de commissie bij de eerste twee onderwerpen.Momenteel is in het kader van de evaluatie van het Reglement van Orde
van de Kamer sprake van een mogelijke wijziging van het RvO, die het mogelijk
zou maken dat de Kamer besluit een kamercommissie een coördinerende taak
op een bepaald gebied te geven. Op die manier zou een titel kunnen ontstaan
voor een steviger vorm van coördinatie door de commissie Rijksuitgaven.
Die coördinerende taak zou vergemakkelijkt kunnen worden door meer coördinatie
aan regeringszijde.Conclusie: aan de regering een rijksbrede «update» van
het M & O beleid (misbruik en oneigenlijk gebruik) en de bereikte resultaten
vragen; formele coördinatiefunctie van de commissie op het punt van ISMO
aan de orde stellen na wijziging RvO.10. Staatsbalans: de belangstelling ebt wegDe belangstelling voor de vermogensaspecten van de financiële huishouding
van het rijk is in het begin van deze parlementaire periode groter geweest
dan thans het geval is. Inmiddels is de staatsbalans op een nieuwe leest geschoeid,
onder invloed van nieuwe afspraken in Europees verband over de statistische
verwerking daarvan. Tot meer politieke belangstelling heeft deze wijziging
niet geleid. De nieuwe spelregels over het beleidsrelevante financieringstekort
en het fonds economische structuurversterking hebben daarnaast bijgedragen
aan het nadrukkelijker meewegen van de vermogensaspecten van uitgaven en inkomsten
van het rijk. Het recente initiatief vanuit de Kamer om te komen tot een AOW-fonds
is overigens wel een illustratie van de toegenomen belangstelling voor de
intergenerationale aspecten van de collectieve uitgaven en de financiering
ervan.Conclusie: de naderende kabinetsnota over kapitaaldienst en baten/lastenstelsel
biedt een nieuwe gelegenheid om vermogensbeheer en -registratie binnen de
rijksdienst te bediscussiëren.11. Kapitaaldienst en baten-lastenstelsel: marsroute dringend
gewenstHet Kabinet zal naar verwachting in het voorjaar van 1997 de nota «Van
uitgaven naar kosten» uitbrengen. De nota zal in eerste plaats voorstellen
bevatten ter verbetering van de bedrijfsvoering bij de overheid door meer
uitvoerende diensten gebruik te laten maken van het baten-lastenstelsel. In
de tweede plaats zal in het verlengde hiervan worden ingegaan op mogelijke
verbetering van de afweging tussen lopende uitgaven en kapitaaluitgaven door,
binnen de grenzen van de beheersbaarheid van het EMU-tekort, de beheersing
te laten aangrijpen bij kosten.Niet duidelijk is nog hoe vergaand de voorstellen (na behandeling in het
interdepartementale circuit) zullen zijn.De Commissie zal zich onder andere moeten concentreren op de volgende
punten:– heeft het Kabinet een einddoel voor ogen (integraal baten-lastenstelsel),– bevat de nota in de verdere marsroute afgebakende stappen, fasen
en/of tussenvormen. Daarbij wordt bij Financiën thans gedacht aan IBO's ter bevordering van resultaatgerichte besturing, op grotere schaal
invoeren van agentschappen, verschillende vormen van kapitaaldienst,– bevat de nota bij de verdere marsroute meerdere varianten en keuzemomenten,– omvorming van de uitgavenijklijn naar een kostenijklijn,– hoe wordt gewaarborgd dat de winst van de Operatie Comptabel Bestel,
beheersing van uitgaven (en kosten) via de verplichtingenadministraties, niet
verloren gaat.Wel duidelijk is dat definitieve besluitvorming over een eventuele kapitaaldienst
pas zal plaatsvinden in het kader van het volgende regeerakkoord.Conclusie: nota afwachten.12. Verzelfstandigingen/agentschappen: aandacht mag niet
verslappenNaar aanleiding van het Rekenkamerrapport uit 1995 is met het kabinet
een drieslag afgesproken over de zelfstandige bestuursorganen (z.b.o.'s):– het opstellen van aanwijzingen voor zelfstandige bestuursorganen;– het doorlichten van alle bestaande z.b.o.'s– het voorbereiden van een basiswet voor z.b.o.'s en de saneringswetgeving.Onlangs heeft de staf de stand van zaken rond dit onderwerp nog eens op
een rijtje gezet. Alertheid bij de Kamer blijft geboden. De staf stelt zich
ten doel nieuwe verzelfstandigingsvoorstellen (zoals Staatsbosbeheer) van
kritisch commentaar te voorzien als hierom wordt gevraagd door de desbetreffende
vakcommissie.Met betrekking tot de agentschappen is een evaluatie afgesproken die in
1997 zal plaatsvinden.Conclusie: afgesproken procedures doorlopen met de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en druk op de ketel houden.13. Taken en bevoegdheden Algemene Rekenkamer: voorstellen
blijven uitMede naar aanleiding van de gerezen competentieproblemen bij de uitvoering
van het Rekenkameronderzoek naar het toezicht van de Verzekeringskamer op
Vie d'Or is door de Rekenkamer een nota aangekondigd met haar visie taken
en bevoegdheden. Behalve aan de taken en bevoegdheden ex artikel 59 CW –
mede in relatie tot andere wettelijke regels – zou in die nota ook aandacht
worden geschonken aan de controle op Europese geldstromen en de controle bij
de lagere overheden. De in 1994 gestarte bezinning op taken en bevoegdheden
heeft naar buiten toe nog geen resultaten opgeleverd. De meest actuele stand
is dat de Rekenkamer begin 1997 aan de regering een inventarisatie wil presenteren
van haar ervaringen met artikel 59-onderzoek, voorzien van voorstellen voor
oplossing van gesignaleerde knelpunten, en aparte beleidsvisies wil uitbrengen
over de twee andere onderwerpen.Toen de competentieproblematiek rond het Vie d'Or-onderzoek zich openbaarde
heeft de Kamer zich op het standpunt gesteld dat het door haar gevraagde Rekenkameronderzoek
in ieder geval mogelijk zou moeten zijn. In het wetsvoorstel tot wijziging
van de financiële toezichtswetten wordt dat evenwel niet geregeld. Dit
voorstel moet nog behandeld worden. Het zou op zichzelf beschouwd uiteraard
verre de voorkeur verdienen als de Kamer bij de afhandeling van genoemd wetsvoorstel
over de Rekenkamervisie op de reikwijdte van artikel 59 had kunnen beschikken. Extra dimensie heeft de hier geschetste problematiek gekregen door de
reactie van het kabinet op het Rekenkamerrapport over financiële relaties
met grote ondernemingen. In zijn brief van 17 december 1996 heeft de minister
van Financiën naar aanleiding van het gesprek tussen een kabinetsdelegatie
en de Algemene Rekenkamer bevestigd dat de taken van de Rekenkamer zijn vastgelegd
in Grondwet en Comptabiliteitswet. Als binnen de Kamer primair verantwoordelijke
commissie voor de comptabiliteitswetgeving heeft de commissie voor de Rijksuitgaven
een rol in de interpretatie van de CW.Voor de commissie voor de Rijksuitgaven ligt er verder een taak om in
de Kamer, in lijn met de grondwettelijk verankerde positie van de Rekenkamer
als onafhankelijk controle-orgaan, te bewaken dat onafhankelijke controle
ook plaatsvindt als publieke taken door zbo's worden verricht, en dat verlegging
van verantwoordelijkheden naar andere overheidslagen (lagere overheid, EU)
geen controle-gap met zich brengt.Conclusie: de Rekenkamer vragen de inventarisatie van artikel 59-ervaringen
en het oordeel daarover, alsmede de beleidsvisies met betrekking tot de Single
Auditgedachte, tot controle op Europese geldstromen en tot de controle bij
lagere overheden ook aan de commissie voor te leggen, en op basis daarvan
allereerst een gesprek met de Rekenkamer voeren. Algemeen overleg voeren naar
aanleiding van de brief van het Kabinet d.d. 17 december jl. zodra de genoemde
visies van de Rekenkamer bekend zijn.14. De overige budgetsectoren: vormgeving van de betrokkenheid
van RijksuitgavenSedert de oprichting van de commissie in jaren twintig is sprake geweest
van de opkomst van de twee omvangrijke onderdelen in de collectieve sector:
de sociale zekerheid en de zorg. De Tweede Kamer is in toenemende mate betrokken
geraakt bij budgettaire afwegingen binnen en tussen deze sectoren en houdt
zich in toenemende mate bezig met de kwaliteit van de financiële informatievoorziening
(zie bijvoorbeeld discussies over het J.O.Z.) en de verantwoordingsinformatie.Conclusie: nadere discussie voer in de commissie over de vormgeving
van het takenpakket van de commissie op dit terrein.15. Commissie Rijksuitgaven: het gaat niet alleen om de
reglementair vastgelegde positieMet de heropneming van de commissie met inbegrip van een adequate taakomschrijving
in het Reglement van Orde is de vaste plaats van de commissie verzekerd. De
ontwikkeling van taken van de commissie binnen de Kamer is daarmee echter
niet stilgelegd. Uit de horizontale, adviserende taak van de commissie vloeit
voort dat zij andere commissies of de Kamer als geheel van «rijksuitgaven-noties»
moet trachten te doordringen. Feitelijk gebeurt dat nu bij wijze van delegatie
door middel van stafnotities, terwijl in de eindafweging over sommige zwaardere
onderwerpen in fracties individuele leden van de commissie Rijksuitgaven aandacht
voor de typische rijksuitgaven-invalshoek zullen vragen. De vraag is of het
denkbaar en wenselijk is de horizontale advisering ook op andere wijze te
laten plaatsvinden.In een aantal gevallen is het wellicht denkbaar de methode die de commissie
hanteert bij begrotingsonderzoeken (brief met aandachtspunten voor alle en
voor afzonderlijke commissies) ook te gebruiken voor andere rijksbrede thema's.
Daarnaast valt te overwegen om in speciale gevallen een afzonderlijke vaste
commissie te wijzen op aspecten van doelmatigheid, doeltreffendheid of andere
budgettaire aspecten van een voorstel van de regering. Dit zou
bij voorbeeld kunnen geschieden door (bijvoorbeeld naar aanleiding van een
stafnotitie) een brief naar een vaste commissie te sturen over zo'n onderwerp.Ook het gebruikmaken van de figuur van de rapporteur zou in sommige gevallen
kunnen bijdragen aan een groeiend commitment van de Kamer aan een efficiënte
en effectieve overheid. Daarbij moet in het oog worden gehouden dat de commissie
voor de werkwijze in haar brief van 26 november 1996 (Kamerstuk 25 118,
nr. 1, punt 8), weliswaar meldt «dat er kennelijk geen behoefte is aan
het instrument rapporteur», maar in punt 7 van die brief de rapporteur
alleen zinvol acht «wanneer het gaat om min of meer omvangrijke, maar
politiek minder gevoelige wetsvoorstellen, waarbij de rapporteur als neutraal
wordt beschouwd en een neutrale bijdrage levert». De commissie voor
de werkwijze oordeelt positief over taakverdeling in commissies zoals bij
begrotingsoverleg veelvuldig voorkomt.In de rij suggesties die in dit kader passen valt ook te denken aan het
voorstel van de voorzitter van de commissie, gedaan in de jubileumbundel van
de Inspectie Rijksfinanciën (zie bijlage 4) om een jaarlijks gesprek
te arrangeren met de DG Rijksbegroting.Conclusie: binnen de commissie Rijksuitgaven experimenteren met de
figuur van rapporteur, in eerste instantie voor een onderwerp als kengetallen.
Bezien of de commissie spontaan in voorkomende gevallen een brief aan andere
commissies zou moeten schrijven over financiële aspecten van zaken die
in die andere commissie aan de orde zijn. Gesprek arrangeren met DG-Rijksbegroting
over kansen en bedreigingen in begrotingsland.Bijlagen ter inzage:11. Werkzaamheden van de staf van de commissie2. Overzicht behandeling Rekenkamerrapporten3. Verantwoordingsprocedure in de CW4. Bijdrage Jos van Rey aan «Goed besteed en niet zo zuinig ook,
Inspectie der Rijksfinanciën 1921–1996».XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25238-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl