Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO); Verslag algemeen overleg van 9 december 2003 over brief minister en staatssecretaris van EZ d.d. 7 oktober 2003 met eerste analyse WTO-cnnferentie Cancun, Mexico
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25074, nr. 74

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-01-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

25074 nr. 74

13-01-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25074Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 074Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO)nr. 74VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 13 januari 2004De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 9 december 2003 overleg gevoerd met minister Brinkhorst van
Economische Zaken en staatssecretaris Van Gennip van Economische Zaken over de brief van de minister en de staatssecretaris van Economische
Zaken van 7 oktober 2003 (25 074, nr. 70).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer De Haan (CDA) kan zich goed vinden
in wat de minister in de brief schrijft. Het heeft weinig zin om schuldigen
aan te wijzen. De vraag is hoe het Doha-proces weer op de rails kan worden
gezet. Hij was er nooit voor om de Singapore-onderwerpen als een pakket te
beschouwen. Er moet worden doorgepraat over alle vier de onderwerpen, maar
het is niet realistisch om van alle ontwikkelingslanden een investeringsakkoord
te verwachten; de allerarmste landen staan nu eenmaal niet in de belangstelling
van investeerders. Meer ontwikkelde landen moeten natuurlijk wel verdragen
afsluiten ter bescherming van investeringen en ter vastlegging van de condities
waaraan de investeerders zich moeten houden. Het zou nuttig zijn, voor investeringen
eenzelfde regime te bereiken als voor de handel, zodat eventuele conflicten
kunnen worden voorgelegd aan WTO-panels.De minister wil terecht niet aan alle landen vragen om een mededingingsrecht
te ontwikkelen. Dat heeft pas zin bij een vergevorderde economische ontwikkeling.
Ook hier is differentiatie nuttig. De transparantie van overheidsaanbestedingen
acht de minister belangrijk genoeg om vast te houden aan het oorspronkelijke
voornemen. Lijkt niet ook hierin enige souplesse op haar plaats? Veel landen
hebben immers nauwelijks middelen om te besteden. Hetzelfde geldt voor de
handelsfacilitatie. Ten aanzien van het douaneregime kan de WTO zich geen
soepele houding permitteren. Anders zou zij een brevet van onvermogen tekenen.Minder helder zijn de passages uit de brief over de landbouw. Ten aanzien
van de Singapore-onderwerpen heeft de regering aangegeven dat flexibiliteit
noodzakelijk en mogelijk is. Ten aanzien van de minstens zo belangrijke landbouw
doet zij dat niet. Als de regering niet duidelijk maakt hoe het Doha-proces
hierover weer op gang te krijgen is, valt er niet uit te komen.
Nederland is tot verdergaande hervormingen van de landbouw bereid dan de EU.
Valt er iets te verwachten van het landbouwdossier, dat na een geweldig onderhandelingsproces
met de Amerikanen tot stand is gekomen?De WTO bevindt zich in een diepe institutionele crisis. Na Seattle begon
duidelijk te worden dat de besluitvormingsprocedures bij de WTO verbetering
behoeven. Het institutionele vraagstuk mag de voortgang van het Doha-proces
niet hinderen. Het is nuttig als Nederland straks als voorzitter van de EU
erover gaat nadenken hoe de WTO als organisatie moet worden herzien. De WTO
is gecreëerd voor de 27 vroegere GATT-landen en telt inmiddels 150 lidstaten.
Het desastreuze verloop van het proces is mede te wijten aan organisatorische
tekorten en aan gebrek aan groepsvorming.Mevrouw Dezentjé Hamming (VVD) onderschrijft
de brief van de minister in grote lijnen. Het vastlopen van de onderhandelingen
heeft tot een gecompliceerde situatie geleid. Er worden nu bilaterale handelsverdragen
gesloten, wat slecht is voor met name de minst ontwikkelde landen, omdat zij
bij gebrek aan marktmacht daar niet van profiteren. Hoe kunnen deze economieën
worden geholpen bij het ontwikkelen van enige marktmacht?In de brief van de minister wordt geen aandacht besteed aan maatregelen
tegen dumping. De bestaande geschillenprocedures duren veel te lang en dat
nodigt uit tot misbruik. De uitvoering moet dusdanig worden verbeterd dat
aanpassingen eerder afgedwongen kunnen worden dan het geval was in het staalconflict
met de VS, die eerst nog anderhalf jaar hun gang konden gaan.In de EU bestaat enige aandacht voor de «non-trade concerns».
Mevrouw Dezentjé Hamming vreest een scheefgroei met de ontwikkelingslanden
en vraagt om een driedimensionaal handelsbeleid, waarin handelsbevordering,
milieubeleid en sociaal beleid hand in hand lopen. Zij pleit voor een level
playing field en eerlijke concurrentie.Ten aanzien van het EU-beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking,
importheffing en exportsubsidies meent zij dat de ontwikkelingslanden meer
gebaat zijn bij een duurzame oplossing, dus het openstellen van de interne
markt. Er moet ook worden gekeken hoe effectief ontwikkelingssamenwerking
en handelsbeleid zijn, of zij samen kunnen worden verbeterd en hoe het beschikbare
geld het meest effectief kan worden besteed. Alle pogingen moeten erop gericht
zijn, de economieën te helpen zo goed mogelijk handelsbevordering tot
stand te brengen; dus «trade for aid».De VVD-fractie wilde de Singapore-onderwerpen tot nu toe op de agenda
houden, zonder er een breekpunt van te maken. Dat blijkt geen haalbare kaart
te zijn. Handelsfacilitatie is wel een erg belangrijk punt, maar op het gebied
van de investeringen moeten de onderhandelingen dan maar een versnelling lager.Als men in 2005 serieuze resultaten wil bereiken, moet er in 2004 een
opwarming plaatsvinden. Wil de minister gebruik maken van het EU-voorzitterschap
om ten aanzien van de WTO het nodige te bereiken? Voor de bijeenkomst van
half december geeft de VVD-fractie de minister de ruimte om te onderhandelen.
Het is belangrijk om prioriteiten te stellen. Wie bepaalt de agenda?De heer Douma (PvdA) meent dat de brief een
beter inzicht geeft in wat de regering beoogt. Hoe is de Doha-ronde weer aan
de gang te krijgen? Op dit moment lijken de betrokkenen vanuit de schuttersputjes
naar elkaar te kijken. Ondertussen wordt de agenda alleen maar ingewikkelder.
Zij behelst nu ook de herziening van de WTO-organisatie. De regering stelt terecht dat de agenda daar nu niet te zwaar mee belast moet worden,
anders komt er op korte termijn niets meer terecht van de ontwikkelingsronde.Het zou een belangrijk signaal zijn aan de groep van 21 landen (G21) als
binnen de WTO de bereidheid bestond om door te onderhandelen op basis van
een andere tekst. De basistekst van Cancún, die nog steeds als uitgangsdocument
geldt, draagt naar het oordeel van velen te sterk het stempel van de EU en
de VS.Over het aflopen van de «peace clause» op 31 december staat
niets in de brief van de minister. Dat moet toch relevant zijn voor de voortgang
van de Doha-ronde en het landbouwdossier? Europa moet zich op het terrein
van de landbouw nadrukkelijker bereid tonen tot concessies in het kader van
de WTO. Dit geldt voor het uitfaseren van de exportsubsidies, het opnieuw
ter discussie stellen van de productiesteunelementen, die onder Franse druk
alsnog ingang hebben gevonden in het EU-landbouwbeleid, en voor het opschonen
van de «green box» van handelsverstorende elementen. Dat zou kunnen
bijdragen tot het vlottrekken van de onderhandelingen.In de brief staat dat de EU flexibeler en opener kan zijn ten aanzien
van de Singapore-onderwerpen. Zijn de voorstellen van de minister om de onderhandelingen
weer vlot te trekken, de meest handige? Een optie is, de omstreden thema's
uit de «single undertaking» te halen. Aan het begin van de Doha-ronde
is echter gezegd dat er eerst overeenstemming moet zijn over de modaliteiten.
Deze is er niet, dus dat is thema nummer één om over te spreken.
De inhoudelijke discussie over de Singapore-issues moet wachten tot na afronding
van de Doha-ronde. Een tweede optie is een tweesnelhedensysteem met plurilaterale
afspraken. De heer Douma waarschuwt voor een situatie waarin een kopgroep
de verdragen uitonderhandelt, terwijl andere landen pas later kunnen tekenen,
zonder zelf erover meegepraat te hebben.Wat is de stand van zaken ten aanzien van de diensten die onder het GATS
(General Agreement for Trade in Services) vallen? Er is een aanbod gedaan
door de EU en ondertussen is gebleken wat de vraag is vanuit andere landen.
Hoe reageren de EU en Nederland daarop? Kan de Kamer hierover omvattend worden
geïnformeerd?Het belang van de Zuid-Zuidhandel blijkt ook weer uit de opstelling van
India. Tegelijkertijd dringt steeds meer door dat met name de 77 Cotonou-landen
een speciale positie hebben. Is het niet wonderlijk dat de EU-landen voor
Zuid-Zuidhandel pleiten, terwijl dergelijke geluiden met name uit de minst
ontwikkelde landen niet te vernemen zijn?Het zal op korte termijn niet realistisch zijn, maar de rechtsstelsels
van WTO en bijvoorbeeld WHO en ILO moeten dusdanig op elkaar worden afgestemd
dat de concurrentieverhoudingen eerlijker worden. Het moet onmogelijk worden
dat landen internationaal kunnen concurreren door zich niets aan te trekken
van de ILO-normen.De heer Vendrik (GroenLinks) is het eens met
minister Van Ardenne, die het falen van Cancún wijt aan het feit dat
tweederde van de WTO-leden niets had om mee naar huis te komen. De politieke
les uit Cancún is dat de EU en de VS de veranderende politieke verhoudingen
die zich tijdens de onderhandelingen hebben gemanifesteerd, niet op waarde
wisten te schatten. Cancún is een mislukking, omdat er geen doorbraken
zijn bereikt op een aantal dossiers. Maar het is ook een succes in die zin
dat een brede scala aan ontwikkelingslanden het tijd begon te vinden voor
boter bij de vis.Pascal Lamy zei dat de G90, de ACP, LDC en de landen van de Afrikaanse
Unie het welslagen van de onderhandelingen niet echt wilden, omdat er voor
hen domweg niet voldoende te behalen was. Dat komt overeen met wat minister
Van Ardenne zei. Deelt de minister deze analyse? Zo ja, dan is het huidige
onderhandelingsmandaat ontoereikend. Het beantwoordt immers niet
aan de verlangens van een grote groep ontwikkelingslanden, het gaat op het
cruciale landbouwdossier niet ver genoeg en het gaat te ver op het gebied
van de EU-belangen, de Singapore-issues. De meest logische reactie op Cancún
zou een heropening zijn geweest van het politieke debat over een nieuw mandaat.De Singapore-issues hebben het mislukken van Cancún misschien niet
veroorzaakt, maar zij vormden wel voor een aantal landen aanleiding om de
onderhandelingstafel te verlaten. In de recente «green room meeting»
van circa 30 leden in Genève is opnieuw geconstateerd dat de EU haar
mandaat inzake de Singapore-issues onvoldoende heeft aangepast. Als de EU
onder flexibiliteit het vormen van een «coalition of the willing»
verstaat, is dat een enorme achteruitgang. De minister wijst in zijn brief
ook harder dan de EU op het risico dat er in dat geval onder de WTO-paraplu
een oerwoud aan bi- en plurilaterale handelsverdragen groeit. Wat bedoelt
de minister met de stelling dat er voldoende landen aan mee moeten doen? Zouden
de OESO-landen voldoende zijn? Bij wijze van concessie overwegen de EU-landen
om de Singapore-issues uit de single undertaking te halen, maar daar hebben
deze nooit in gezeten. De Commissie stelt in haar mededeling daarvoor wel
iets terug te verwachten. Waarom zou iemand terugbetalen voor iets wat in
feite geen concessie is?Kernvraag blijft wat de Singapore-issues te maken hebben met ontwikkeling.
Waarom zou je landen wier economische belangen en wier landbouwbelangen je
serieus neemt, een agenda opdringen waarin zij zelf helemaal niets zien? Mededinging
is zelfs in Nederland pas acht of negen jaar geleden een thema geworden. Waarom
zouden ontwikkelingslanden met drie of vier exportproducten een verdrag tekenen
dat hun nationale soevereiniteit terzake wegneemt? De EU heeft de Singapore-issues
in 1996 niet uit altruïsme op de agenda van de WTO gezet. Het zijn gerechtvaardigde
Europese belangen en zo zouden zij dan ook gewoon genoemd moeten worden.Klopt de indruk dat de «non-trade issues» over de rand van
de tafel beginnen te vallen? Hoe zijn zij weer terug op tafel te krijgen?
In de brief van de minister valt op dat de peace clause niet meer wordt genoemd.
Op 15 december vindt in Genève de eerstkomende officiële bijenkomst
plaats van WTO-afgezanten. Wat staat daar op de agenda en wat valt daarvan
te verwachten?Mevrouw Van Velzen (SP) ziet de top in Cancún
in ieder geval als historisch, omdat ontwikkelingslanden zich niet langer
afspraken laten dicteren die zij niet willen. In tegenstelling tot de minister
meent zij dat wél alles anders is geworden. De neoliberale globalisering
is te eenzijdig. Een andere wereld is niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk.
De EU zou moeten leren van wat er in Cancún rondom de Singapore-issues
is gebeurd. De logische conclusie is om deze onderwerpen van de agenda te
halen. De ontwikkelingslanden zitten niet te wachten op bilaterale en plurilaterale
afspraken. Wat is de uitkomst van de informele bijeenkomst over Cancún?
Wat is daar besloten ten aanzien van de Singapore-issues?Het EU-voorstel om investeringen en mededinging in een deelakkoord binnen
de WTO te behandelen en handelsfacilitatie en overheidsaankopen juist wel
weer op de publieke agenda te zetten, schiet tekort. Klopt het dat vooral
Frankrijk dwarslag? Is de minister bereid om er alsnog voor te pleiten dat
de Singapore-issues van de agenda worden geschrapt? De nu voorziene splitsing
van onderwerpen in een publiek deel en een deel voor afhandeling in achterkamertjes
kan nooit tot een succes leiden. Toen immers in Cancún te elfder ure
is besloten om drie van de vier issues van de agenda te schrappen, bleek dat
onacceptabel voor de ontwikkelingslanden. Hoe kan de EU dan verwachten dat
een splitsing van de onderwerpen nu wél succesvol zal zijn? De manier van onderhandelen en het feit dat de Singapore-issues op de
agenda blijven, terwijl de meeste deelnemers hebben verzocht om verwijdering,
doet denken aan de wijze waarop de onderhandelingen rondom het Multilateraal
Akkoord inzake Investeringen (MAI) destijds zijn mislukt. In de Uruguay-ronde
kwam het akkoord er niet door en uiteindelijk strandde het ook nog binnen
het OECD-onderhandelingscircuit. Geen wonder dat er bij de ontwikkelingslanden
een zeker wantrouwen blijft bestaan. Zij vrezen na verloop van tijd geconfronteerd
te worden met de uitkomst van plurilaterale onderhandelingen tussen vooral
Westerse landen, die hun geen keuze laten anders dan slikken of stikken. Wat
bedoelt de minister als hij het heeft over «voldoende» landen
die mee zouden moeten doen aan een deelakkoord? Bedoelt hij voldoende Westerse
landen of wil hij ook voldoende steun van de ontwikkelingslanden die in Cancún
hebben dwarsgelegen?De EU en de VS zouden er goed aan doen, nu eerst te werken aan het opbouwen
van vertrouwen bij de ontwikkelingslanden. Waarom niet eerst de probleempunten
oplossen die er nog over zijn van de vorige onderhandelingsrondes? Ten aanzien
van het Verdrag inzake handelsgerelateerde intellectuele eigendomsrechten,
het zogenaamde TRIP's-akkoord, is vooruitgang geboekt, maar er moeten nog
afspraken geconcretiseerd en uitgevoerd worden. Voorts liggen er textielafspraken
die nog moeten worden uitgevoerd.Het antwoord van de bewindsliedenDe minister meent dat Cancún alle betrokken
partijen aanleiding geeft tot zelfreflectie, maar dat is niet hetzelfde als
zelfkastijding, waar een aantal critici naar neigt. De schuldvraag is niet
erg interessant, maar een goede analyse is wel van groot belang. Zij vormt
immers de basis voor herstel.In Cancún zijn drie factoren bij elkaar gekomen die tot een zekere
zelfontbranding hebben geleid. In de eerste plaats speelden geopolitieke factoren
een rol. Dit was de eerste bijeenkomst na een periode van unilateralisme en
de grootste ontwikkelingslanden hadden er behoefte aan een eigen positie in
te nemen. Dat bleek met name uit het opstaan van de G21, een tot eind augustus
non-existente groep. In de tweede plaats speelde de interne crisis in de WTO
een rol. De mislukking van Cancún kwam niet geheel onverwachts. Na
Seattle waren immers alle deadlines gemist en Doha vond kort na 11 september
plaats, waarna weer alle deadlines zijn gemist. De herziening van het besluitvormingsproces
van de WTO is erg belangrijk, maar mag geen voorwaarde worden voor een herstart
van de onderhandelingen. Het moet eerder een parallel proces worden. De derde
factor van belang was de opstelling van een groot aantal Afrikaanse landen.
De uitspraak van de heer Lamy dat er voor de ontwikkelingslanden niet genoeg
te behalen viel, heeft de minister heel anders geïnterpreteerd dan de
heer Vendrik. Een groot aantal ontwikkelingslanden was en is bevreesd voor
erosie van hun preferenties. Met name de ACP-landen vreesden het verlies van
preferenties die men nu heeft op de Europese markt.Daarnaast hebben zeker de Singapore-onderwerpen een belangrijke rol gespeeld.
Zij vormden echter slechts de aanleiding tot en niet de oorzaak van het mislukken
van Cancún. Het klopt ook niet dat uitsluitend de Europeanen zouden
hebben aangedrongen op handhaving van de Singapore-onderwerpen. Geïnsisteerd
hebben veeleer landen als Japan en Korea. Hun weerstand maakte een einde aan
het voorstel van de EU om te elfder ure twee van de vier onderwerpen van tafel
te halen.Gevraagd naar de huidige situatie meldt de minister dat Perez del Castillo
sinds oktober bezig is met een informeel consultatieproces. Wie de agenda
gaat opstellen, valt nog niet te zeggen. Flexibiliteit is van alle kanten
noodzakelijk. De EU heeft het onderhandelingsmandaat unaniem bevestigd en
aangegeven bereid te zijn tot een herstart. De consultaties zijn
gericht op de cruciale thema's van Cancún: landbouw, de Singapore-issues,
katoen en de industriegoederen. Naar het oordeel van de minister werken de
meeste partijen constructief mee. Alternatieven zijn er niet. In november
hebben in Miami de Latijns-Amerikaanse onderhandelingen plaatsgevonden. Zij
zijn minder teleurstellend afgelopen dan Cancún, maar echte vooruitgang
is er niet geboekt. De bijeenkomst in Buenos Aires heeft niet de steun gegeven
aan een harde verzoeningsloze lijn waar sommige van de G21-landen wellicht
op hadden gehoopt. Als gevolg hiervan is een aantal Latijns-Amerikaanse landen
uit het G21-proces gestapt. Al deze elementen leiden tot herbezinning en verdere
zelfreflectie. Er zijn enkele uitzonderingen. India is er een van. Dat land
wordt op dit moment bepaald door interne overwegingen, omdat er volgend jaar
verkiezingen plaatsvinden. Het is tevens een land met van oudsher belangrijke
protectionistische groeperingen. Sommige Afrikaanse landen zijn evenmin bereid
tot een compromis inzake de Singapore-onderwerpen.De agenda van 15 december zal naar verwachting worden gedomineerd door
de vraag hoe het verdere WTO-proces moet worden vormgegeven. Het nemen van
besluiten die in Cancún zijn blijven liggen, zal op 15 december
zeker niet aan de orde zijn. Eerst moet er weer vertrouwen worden opgebouwd.
In dat kader zal de minister 12 december spreken met Perez del Castillo
en waarschijnlijk ook met de Europese vertegenwoordiger. Op dezelfde dag zal
Commissaris Lamy aanwezig zijn bij een bijeenkomst van de G21, waarvan nu
nog 20 landen over zijn.Verwacht wordt dat de informele consultaties zullen doorgaan tot eind
februari 2004, het einde van de termijn van Perez del Castillo. Tegen die
tijd zal de Algemene WTO-Raad bijeenkomen om de sinds Cancún inactieve
onderhandelingsgroepen formeel te reactiveren. Zij dienen het verdere onderhandelingsproces
voor te bereiden. Nederland zal er als EU-voorzitter alles aan doen om nog
voor de zomer besluiten mogelijk te maken over de verdere onderhandelingen.
Daarna vinden de Amerikaanse verkiezingen plaats, die nu al een complicatie
vormen door de schaduw die zij vooruitwerpen. Tevens komt er een nieuwe Europese
Commissie. Er vinden verkiezingen plaats in India. Alles bij elkaar betreft
het een majeure operatie.De minister hoopt dat het informele consultatieproces een herstart mogelijk
zal maken. Formeel gebeurt dat in de WTO-Raad, die ook de onderwerpen vaststelt.
De minister gaat ervan uit dat het proces in het vroege voorjaar van 2004
weer op de rails zal zijn. Het is nog te vroeg om te bepalen wat dat betekent
voor een nieuwe ministeriële bijeenkomst. Ter voorbereiding van het EU-voorzitterschap
wil de minister eind februari een bezoek brengen aan China, India, Maleisië
en Japan.Een wellicht verrassend onderdeel van het proces kan de UNCTAD vormen,
waarvan in juni 2004 de elfde ministeriële conferentie zal plaatsvinden.
UNCTAD is in de afgelopen periode nogal verwaarloosd door de westelijke landen.
De huidige SG zal op de conferentie in Brazilië afscheid nemen. Op dat
moment kunnen Europese en andere landen een signaal geven door er op ministerieel
niveau aanwezig te zijn. Desgevraagd bevestigt de minister dat er een zekere
concurrentie is van kwaliteit en capaciteit tussen UNCTAD en WTO. Hij meent
dat de irrelevantie van de UNCTAD nu lang genoeg heeft geduurd.Ten aanzien van de landbouwproblematiek beoogde de minister in zijn brief
aan te geven dat Europa wel degelijk flexibel was. Hij bestrijdt dat er op
het gebied van het landbouwbeleid de afgelopen jaren niets zou zijn gebeurd.
Het EU-landbouwbeleid is vorig jaar juli hervormd, met name gericht op de
WTO. Dat kwam in Cancún niet ter sprake, maar feit is dat de liberalisering
van de Europese landbouwpolitiek vorig jaar juli voor het eerst zijn beslag
heeft gekregen in de keuze voor een fundamentele afbraak van inkomensafhankelijke
steun voor productie. De Nederlandse regering zou graag willen dat bepaalde
processen sneller gingen, dit ook omdat het in de EU met 25 lidstaten
ondenkbaar is dat landbouw beslag legt op 40% van het EU-budget. In september
zijn hervormingen op de gebieden suiker, tabak, katoen en olijfolie op de
agenda gezet. Ook dat is een betekenisvolle ontwikkeling. Van belang is ook
het katoeninitiatief dat in Cancún met ondersteuning van de EU is genomen.
Wat de EU betreft, zal katoen volop bespreekbaar zijn als een zelfstandig
onderdeel. Op dit ogenblik ligt de grootste pijn bij de VS. De EU is nog steeds
bereid, het «Everything-but-arms»-initiatief volledig door te
voeren. Er is nog steeds een speciaal vrijwaringsmechanisme aanwezig voor
de allerarmste ontwikkelingslanden. Er ligt dus voldoende stof voor de EU
als onderhandelaar. In tegenstelling tot de VS is de EU bereid in vergaande
mate tegemoet te komen aan de verlangens van de ontwikkelingslanden.De minister ziet rond de WTO een zekere pacificering, omdat er te veel
op het spel staat. Hoewel er geen akkoord is bereikt over de verlenging van
de peace clause, verwacht de minister niet dat het aflopen van de clause voor
het beleid van de EU grote gevolgen zal hebben. De huidige WTO-verdragen bieden
namelijk ruimte aan elementen van het Europese beleid. Uitgangspunt is –
en dat wordt ook gedeeld door een aantal ontwikkelingslanden – om te
gaan onderhandelen en niet om te gaan procederen. Brazilië heeft vlak
na Cancún aangegeven via de WTO-procedures na 1 januari 2004 druk
op de onderhandelingen te willen uitoefenen. Australië heeft gezegd te
willen afzien van WTO-procedures om het onderhandelingsklimaat niet te verzieken.
De minister juicht dat soort signalen toe. Zij geven hem het vertrouwen dat
de peace clause wel degelijk bijdraagt aan de pacificatie die nodig is voor
een herstart van de onderhandelingen.De minister verduidelijkt dat minister Van Ardenne onverkort achter het
kabinetsbesluit met betrekking tot de WTO staat. Zij ondertekent de conclusies
en de brief aan de Kamer is uiteraard ook via haar gepasseerd. Zij is volop
betrokken bij het verdere proces van de Doha-ronde, die immers een ontwikkelingsronde
is.De staatssecretaris verheldert dat de Doha-ronde
ondanks het échec van Cancún niet afgelopen is. Een herstart
van de gesprekken vereist aandacht, niet alleen voor de inhoud, maar ook voor
de atmosfeer en de manier waarop partijen met elkaar omgaan.Na Cancún bestond grote angst dat de VS zich zouden afkeren van
het multilaterale proces en in plaats daarvan bilaterale en regionale verdragen
sluiten. Daar zijn ook pogingen toe gewaagd. Daar de VS een cruciale partner
zijn voor de EU, maar ook voor veel ontwikkelingslanden, is het van groot
belang hen bij de les te houden. Zuellig speelt daar persoonlijk een grote
rol in, maar heeft natuurlijk te maken met een aantal nationale Amerikaanse
belangen. Het recente besluit van Bush om de beschermende constructie voor
de staalindustrie in te trekken, toont aan dat de VS de regels van de WTO
respecteren en dat is verheugend. Het onderstreept het belang van het rechtskarakter
van de WTO voor internationale handelsbetrekkingen en de Europese staalindustrie
heeft er baat bij. Het toont ook aan dat Europa in staat is geweest om binnen
de WTO druk uit te oefenen op de VS om zich aan de WTO-regels te houden.Er is gewezen op de noodzaak van flexibiliteit. Dat geldt voor de EU en
de VS, maar ook voor de verder ontwikkelde ontwikkelingslanden ten opzichte
van elkaar en ten opzichte van de minst ontwikkelde ontwikkelingslanden. De
belangrijkste exportmarkt voor Senegal is niet Europa of Amerika, maar India
en voor Mali is het Brazilië. Ontwikkelingslanden voldoen eenvoudiger
aan de productstandaarden van andere ontwikkelingslanden dan aan die van Europa
en de VS. Er ligt een enorm potentieel aan onderlinge handel tussen ontwikkelingslanden,
dat nu veel te weinig wordt benut. Oorzaak zijn de onderlinge barrières;
70% van de importheffingen betreft handel van ontwikkelingslanden onderling.
Dat ontslaat de EU niet van haar plicht om de markttoegang voor de minst ontwikkelde landen substantieel te verbeteren. Op termijn moet de kwestie van groter
onderscheid tussen ontwikkelingslanden op de agenda worden geplaatst, al zou
dat in deze ronde niet lukken.De conferentie bleef steken bij de vraag of er onderhandeld moest worden
over geen, één, twee of vier Singapore-issues. De staatssecretaris
acht mededinging, investeringen, handelsfacilitatie en overheidsaanbestedingen
belangrijke onderwerpen die ook thuishoren in de WTO. De vraag is wanneer
zij aan de orde moeten komen. Een open markt heeft mededingingsregels nodig.
Het klopt dat een economie er aan toe moet zijn, maar juist een land met slechts
een paar exportproducten heeft baat bij mededingingsregels. Uiteindelijk moet
er een systeem komen waarin de investeringen op eenzelfde manier worden behandeld
als handel, zodat conflicten voor een WTO-panel kunnen worden gebracht voor
een uitspraak. De staatssecretaris betwist de stelling dat het regelen van
investeringen meer in het belang van Europa is dan van de ontwikkelingslanden.
De ervaring leert dat bedrijven eerder bereid zijn te investeren in een land
als duidelijk is wat er met de investeringen gebeurt. Handelsfacilitatie is
van belang in de strijd tegen corruptie. Op dat vlak is veel concrete winst
te boeken. Transparantie bij overheidsaanbestedingen moet door iedereen wenselijk
worden geacht, juist in ontwikkelingslanden die zo weinig geld te besteden
hebben.Veel ontwikkelingslanden hebben zich laten afschrikken door de complexe
binnenlandse wetgeving die de Singapore-issues zouden vereisen, met name ten
aanzien van mededinging en investeringen. De prioriteiten van de betrokken
landen liggen gewoon niet bij dit soort regelgeving. De staatssecretaris meent
dat vooruitgang alleen mogelijk is als de vier onderwerpen worden ontkoppeld.
Zij moeten worden losgemaakt uit de single undertaking, zodat niet alle landen
de uitkomsten hoeven te onderschrijven. Daarmee komt er een parallel onderhandelingsproces.
Plurilaterale afspraken worden in tegenstelling tot regionale afspraken binnen
het WTO-kader gemaakt en moeten dus binnen het WTO-systeem passen. Iedereen
praat er ook over mee, alleen beslist ieder land individueel aan het eind
van de onderhandelingen of het de uitkomst meeondertekend of niet. Er moet
worden gekozen welk onderwerp er op welke manier aan de orde wordt gesteld.
Handelsfacilitatie zou de staatssecretaris het liefst op de agenda van de
Doha-ronde zien staan, omdat het ook in de strijd tegen corruptie zo belangrijk
is. Investeringen en mededinging zou zij willen behandelen in een voldoende
grote groep landen en overheidsaanbestedingen kunnen of in de ronde, of in
kleiner verband worden besproken. De meeste aarzelingen bestaan over mededinging
en investeringen. De EU maakt er geen breekpunt van. Als onvoldoende landen
willen meedoen, heeft onderhandelen geen zin. Het belangrijkste is op dit
moment een inventarisatie van wat de verschillende landen ervan vinden.Het is geen groot risico om met de Singapore-issues een aantal punten
uit de Doha-verklaring op te geven. Er zijn immers meer onderwerpen waarover
mensen al dan niet enthousiast zijn. Wel kan het geleidelijke loslaten van
punten het hele ambitieniveau naar beneden halen. Er moet een afweging worden
gemaakt tussen de complexiteit van de agenda en wat er met iets minder ambitie
haalbaar is.Het is afgesproken om antidumping en andere regels na Cancún aan
de orde te stellen, dus in het tweede deel van de Doha-ronde. Zodra de nu
vertraagde onderhandelingen afgerond zijn, kan hierover worden gepraat. De
non-trade concerns zijn een typisch Europees onderwerp. Zij zijn belangrijk
voor het creëren van een level playing field, maar ook voor een duurzame
ontwikkeling in de betrokken landen. De ontwikkelingslanden zijn er zelf minder
enthousiast over. De non-trade concerns zijn in Cancún niet aan de
orde geweest, maar de EU wil het onderwerp wel levend houden en ervoor zorgen
dat de dialoog doorgaat. Prioriteit heeft nu de herstart van de onderhandelingen.
Als dat lukt, komen de non-trade concerns vanzelf naar boven. Gevraagd naar de stand van zaken ten aanzien van GATS 2000 licht de staatssecretaris
toe dat de onderhandelingen tot aan Cancún redelijk voorspoedig liepen.
40 WTO-leden hebben initiële aanbiedingen gedaan. De aanbiedingen van
een aantal belangrijke handelspartners zoals India, Brazilië en Indonesië
ontbreken nog. Er zijn meer en betere aanbiedingen nodig om van de dienstenonderhandelingen
een succes te maken voor de ontwikkelingslanden en voor de ontwikkelde landen.
Na Cancún zijn de dienstenonderhandelingen nagenoeg stil komen te liggen.
Zodra de herstart van de onderhandelingen is gelukt, hoopt de staatssecretaris
zo snel mogelijk een soort routekaart voor de resterende onderhandelingen
overeen te kunnen komen, zodat de onderhandelingen over diensten een nieuwe
impuls krijgen.Tot slot acht de staatssecretaris de daadwerkelijke uitvoering van het
in augustus bereikte politieke akkoord over TRIP's van groot belang voor het
vertrouwen van de ontwikkelingslanden. Dit was immers het laatste echte resultaat
dat er voor Cancún is bereikt. Het akkoord moet nu juridisch worden
omgezet. Dat kost tijd, naar schatting tot juni 2004. In de tussentijd moeten
er allerlei nationale wetten worden aangepast. De politieke wil is er en dat
maakt het in combinatie met de overgangsregeling mogelijk voor ontwikkelingslanden
om met dwanglicenties te werken en goedkopere medicijnen te krijgen. De praktische
uitvoering is een probleem, omdat de infrastructuur in veel ontwikkelingslanden
niet goed is. Hier wordt ook door Ontwikkelingssamenwerking aan gewerkt. Juist
de uitvoering van het TRIP's akkoord kan in belangrijke mate bijdragen tot
een herstel van het vertrouwen van de ontwikkelingslanden.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,De GraveDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), De Grave (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink (LPF), Duyvendak
(GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP),
Varela (LPF), Algra (CDA), Van Fessem (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets
(PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van der Laan (D66), Heemskerk (PvdA),
Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van den Brand
(GroenLinks), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Lazrak (SP), De Ruiter
(SP), Eerdmans (LPF), De Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Hofstra (VVD), Samsom
(PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Giskes
(D66), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens(PvdA) en Szabó (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25074-74.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl