Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2021-12-29 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2021-2022
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 995
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2022 (Incidentele suppletoire begroting inzake het steunpakket in het eerste kwartaal van 2022 en regeling omzetderving waterschade Limburg)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A
 Artikelgewijze toelichting bij het wetsvoorstel
 
 Wetsartikelen 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
 Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de Staten Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van de spoedeisende maatregelen die in deze incidentele suppletoire begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze incidentele suppletoire begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd via de Kamerbrief Steunpakket in het eerste kwartaal van 2022 van 14 december 2021, de Kamerbrief Aanvullende steun voor evenementen van 14 juli 2021 (Kamerstuk 35 420, nr. 354), de Kamerbrief Steun- en herstelpakket van 28 augustus 2020 (Kamerstuk 35 420, nr. 105) en de Kamerbrief Brief over stand van zaken schadeafhandeling waterschade Limburgvan 17 december 2021.
 De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
 
 S.A.
 Blok
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 Artikelgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor wat betreft het toelichten van significanteverschillen in de uitgaven, ontvangsten en verplichtingen zijn de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 2.1
 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei
 
 
 Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022 incl. NvW en amendementen
 
 
 Mutaties ISB
 
 
 Stand ISB
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.960.189
 
 
 
 
 3.681.000
 
 
 
 
 8.641.189
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.735.006
 
 
 
 
 2.581.000
 
 
 
 
 6.316.006
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 2.606.144
 
 
 
 
 2.495.000
 
 
 
 
 5.101.144
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 25.908
 
 
 
 25.908
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 19.583
 
 
 
 19.583
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bevorderen ondernemerschap
 
 
 27.107
 
 
 
 27.107
 
 
 
 
 
 
 
 
 Biobased economy
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cofinanciering EFRO
 
 
 38.335
 
 
 
 38.335
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ROM's
 
 
 8.477
 
 
 
 8.477
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 23.936
 
 
 
 23.936
 
 
 
 
 
 
 
 
 Startup beleid
 
 
 16.900
 
 
 
 16.900
 
 
 
 
 
 
 
 
 Urgendamaatregelen Industrie
 
 
 35.300
 
 
 
 35.300
 
 
 
 
 
 
 
 
 Invest-Nl
 
 
 10.802
 
 
 
 10.802
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodloket (TOGS)
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodloket (TOGS) Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Qredits
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 2.080.000
 
 
 1.888.000
 
 
 3.968.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten Caribisch Nederland
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Europees Defensie Fonds cofinanciering
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omscholing naar tekortsectoren
 
 
 40.000
 
 
 
 40.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten Startersregeling
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuur duurzame industrie (PIDI)
 
 
 13.500
 
 
 
 13.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Herstructurering winkelgebieden
 
 
 11.200
 
 
 
 11.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 R&D mobiliteitssectoren
 
 
 37.500
 
 
 
 37.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 TRSEC
 
 
 0
 
 
 350.000
 
 
 350.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project AiNed
 
 
 8.800
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project Groenvermogen van de Nederlandse economie
 
 
 21.530
 
 
 
 21.530
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project Health-RI
 
 
 4.400
 
 
 
 4.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project RegMed XB
 
 
 12.800
 
 
 
 12.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project kwantumDeltaNL
 
 
 33.100
 
 
 
 33.100
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indirecte Kosten Compensatie ETS
 
 
 81.600
 
 
 
 81.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 IPCEI CIS
 
 
 10.000
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 IPCEI ME2
 
 
 30.000
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project Nationaal Onderwijslab
 
 
 5.460
 
 
 
 5.460
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanvullende Tegemoetkoming Evenementen
 
 
 0
 
 
 245.000
 
 
 245.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzetderving Limburg
 
 
 0
 
 
 12.000
 
 
 12.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 4.906
 
 
 
 4.906
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 80.000
 
 
 
 
 27.000
 
 
 
 
 107.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 0
 
 
 4.000
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Qredits
 
 
 80.000
 
 
 23.000
 
 
 103.000
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 157.541
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 157.541
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 37.624
 
 
 
 37.624
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klein Krediet Corona garantieregeling
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.172
 
 
 
 8.172
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering
 
 
 11.745
 
 
 
 11.745
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 11.939
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11.939
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 4.455
 
 
 
 4.455
 
 
 
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 1.083
 
 
 
 1.083
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT beleid
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regeldruk
 
 
 2.336
 
 
 
 2.336
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regiekosten regionale functie
 
 
 665
 
 
 
 665
 
 
 
 
 
 
 
 
 Invest-NL
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Small Business Innovation Research
 
 
 3.400
 
 
 
 3.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 92.678
 
 
 
 
 59.000
 
 
 
 
 151.678
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 92.135
 
 
 59.000
 
 
 151.135
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage Agentschap Telecom
 
 
 543
 
 
 
 543
 
 
 
 
 
 
 
 
 Invest-NL
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 340.286
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 340.286
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TNO
 
 
 178.863
 
 
 
 178.863
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 135.958
 
 
 
 135.958
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan NWO-TTW
 
 
 25.465
 
 
 
 25.465
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 13.998
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.998
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 13.998
 
 
 
 13.998
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 432.420
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 432.420
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Internationaal Innoveren
 
 
 52.766
 
 
 
 52.766
 
 
 
 
 
 
 
 
 PPS toeslag
 
 
 199.068
 
 
 
 199.068
 
 
 
 
 
 
 
 
 TO2 (excl. TNO)
 
 
 55.880
 
 
 
 55.880
 
 
 
 
 
 
 
 
 Topsectoren overig
 
 
 10.749
 
 
 
 10.749
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ruimtevaart (ESA)
 
 
 72.726
 
 
 
 72.726
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage NBTC
 
 
 9.425
 
 
 
 9.425
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige bijdragen aan organisaties
 
 
 5.806
 
 
 
 5.806
 
 
 
 
 
 
 
 
 Economische ontwikkeling en technologie
 
 
 10.000
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 EU-cofinanciering JTF
 
 
 16.000
 
 
 
 16.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Storting reserve BMKB
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting reserve Klein Krediet Corona
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting reserve Groeifaciliteit
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting reserve GO
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting reserve MKB financiering
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 672.151
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 672.151
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Luchtvaartkredietfaciliteit
 
 
 1.712
 
 
 
 1.712
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksoctrooiwet
 
 
 47.041
 
 
 
 47.041
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 4.250
 
 
 
 4.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 F-35
 
 
 9.000
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 1.648
 
 
 
 1.648
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 89.500
 
 
 
 89.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodloket (TOGS)
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vast lasten
 
 
 465.000
 
 
 
 465.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve BMKB
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Klein Krediet Corona
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klein Krediet Corona
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Groeifaciliteit
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve GO
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 MKB financiering
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 2 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2022 incl. NvW en amendementen
 
 
 Mutaties ISB
 
 
 Stand ISB
 
 
 Mutatie 2023
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.960.189
 
 
 
 
 3.681.000
 
 
 
 
 8.641.189
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 1.250.000
 
 
 0
 
 
 1.250.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 3.710.189
 
 
 3.681.000
 
 
 7.391.189
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 Het juridisch verplichte deel van het uitgavenbudget is 45%. Van de 55% budgetflexibele ruimte heeft circa 35 procentpunt betrekking op de TVL waarvoor nog verplichtingen zullen worden aangegaan in 2022.
 Toelichting
 In deze incidentele suppletoire begroting wordt het parlement om autorisatie verzocht voor het aangaan van verplichtingen en doen van uitgaven voor de TVL, de Tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19, de Aanvullende tegemoetkoming evenementen en Qredits, zoals voorgesteld in de Kamerbrief Steunpakket in het eerste kwartaal van 2022 van 14 december 2021. Daarnaast worden in deze begroting opgenomen een budget voor de Leningsfaciliteit garantiefondsen reissector, de kosten van RVO voor uitvoering van de coronasteunmaatregelen in 2022 en de regeling omzetderving waterschade Limburg.
 Verplichtingen en uitgaven
 Subsidies
 Tegemoetkoming Vaste Lasten mkb (TVL)
 
 Het budget voor de TVL in het jaar 2022 wordt verhoogd met € 1,9 mld in verband met openstelling van de TVL in het eerste kwartaal van 2022. Bij deze openstelling wordt aangesloten bij de TVL zoals deze gold in het vierde kwartaal van 2021. Om in aanmerking te komen voor de TVL moet dus het omzetverlies in het eerste kwartaal van 2022 ten minste 30% zijn. Het subsidiepercentage blijft gelijk aan 100%. De maximale subsidiebedragen blijven € 550.000 voor mkb-ondernemingen en € 600.000 voor niet-mkb-ondernemingen. Daarnaast blijft binnen de TVL de ophoging van de staatssteungrens in lijn met de verruimde Tijdelijke Kaderregeling COVID-19 van € 1,8 mln naar € 2,3 mln gelden.
 Het verplichtingenbudget voor de TVL in 2022 wordt verhoogd met € 3,0 mld. Dit is € 1,1 mld hoger dan het kasbudget, omdat bij het vastleggen van verplichtingen rekening wordt gehouden met de eventuele maximale subsidieverlening bij 100% omzetverlies.
 
 Tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19 (TRSEC)
 Het budget voor de TRSEC in het jaar 2022 wordt verhoogd met € 350 mln in verband met verlenging van deze regeling tot en met het derde kwartaal van 2022.
 Aanvullende Tegemoetkoming Evenementen (ATE)
 Het budget voor de ATE wordt verhoogd met € 245 mln. Hiervan heeft € 120 mln betrekking op de periode van 10 juli tot en met 31 december 2021. Dit budget was naar aanleiding van de Kamerbrief Aanvullende steun voor evenementen van 14 juli 2021 opgenomen op de Aanvullende Post bij het Ministerie van Financiën, van waar het in deze begroting wordt overgeboekt naar de begroting van EZK. Daarnaast heeft € 125 mln betrekking op verlenging van de ATE van het eerste tot en met het derde kwartaal van 2022, zoals aangekondigd in de Kamerbrief Steunpakket in het eerste kwartaal van 2022 van 14 december 2021.
 Leningsfaciliteit garantiefondsen reissector
 In de Kamerbrief Steun- en herstelpakket van 28 augustus 2020 (Kamerstuk 35 420, nr. 105) is een leningruimte van € 150 mln beschikbaar gesteld aan Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) en van € 10 mln aan kleine garantiefondsen. Door de leningen kunnen deze fondsen consumenten schadeloos blijven stellen bij faillissement van aangesloten reisorganisaties. Van de € 10 mln voor kleine fonsen zal in 2022 naar verwachting voor maximaal € 4 mln aan uitgaven plaatsvinden. Het budget in 2022 wordt dan ook met dit bedrag verhoogd.
 Qredits
 Het budget voor Qredits in 2022 wordt verhoogd met € 23 mln. Dit is bestemd voor overbruggingskredieten voor zowel reguliere als startende ondernemers.
 Tegemoetkoming omzetderving Limburg
 In de Kamerbrief «Brief over stand van zaken schadeafhandeling waterschade Limburg» van 17 december 2021 is aangekondigd begin 2022 een eenmalige omzetdervingsregeling die ziet op omzetderving in het vierde kwartaal van 2021 open te stellen in verband met de waterramp in Limburg in juli 2021. Het kabinet heeft hiertoe besloten vanwege de opeenstapeling van de coronacrisis en de waterramp. De regeling voorziet erin dat ondernemingen die in aanmerking komen gecompenseerd zullen worden voor 10% van de genoemde omzetderving. De kosten van deze regeling worden gebudgetteerd op € 12 mln. Hiervoor is ruimte binnen het huidige budget voor de TVL.
 Bijdrage aan agentschappen
 Het budget voor de uitvoeringskosten van de coronasteunmaatregelen door RVO wordt voor 2022 geraamd op € 59 mln.
 Het kabinet monitort voortdurend hoe het pakket van generieke crisismaatregelen voor diverse economische actoren uitwerkt en of het pakket nog adequaat is. Als de uitgaven hoger uitvallen dan de huidige ramingen dan zal dit generaal worden gecompenseerd. Bij onderuitputting na definitieve beëindiging van de crisismaatregelen vloeien de middelen terug naar het algemene beeld.