Winstbelasting multinationals; Brief van de Staatssecretaris van Financiën
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31369, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31369 nr. 6

14-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31369Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 81 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 369Winstbelasting multinationalsnr. 6BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 juni 2009In onze brief van 15 december 20081 hebben
wij aangekondigd dat nader onderzoek zou worden verricht naar maatregelen
met betrekking tot de behandeling van groepsrente en deelnemingsrente. Daarbij
zouden vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, uit de diverse sectoren en
uit de belastingadviespraktijk worden betrokken, alsmede de drie hoogleraren
die in het Weekblad Fiscaal Recht van augustus 2008 (WFR 2008/891) een voorstel
hebben gepubliceerd voor wijziging van de belastingwet met het oog op het
tegengaan van uitholling van de belastinggrondslag en verbetering van het
vestigingsklimaat. Eén en ander zou resulteren in een wetsvoorstel
dat in de eerste helft van dit jaar zou worden ingediend.Inmiddels zijn die consultaties gehouden. Hierbij zijn onder andere VNO-NCW,
MKB-Nederland, diverse vertegenwoordigers van buitenlandse ondernemingen,
de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP), belastingadviseurs
en de genoemde drie hoogleraren geraadpleegd. Met hen is van gedachten gewisseld
over de gevolgen van de invoering van een verplichte groepsrentebox, een beperking
van de aftrek van deelnemingsrente en een versoepeling van het regime van
de laagbelaste beleggingsdeelneming.De voorgelegde aanpassing van het regime van de laagbelaste beleggingsdeelneming
leidt tot een eenvoudiger toepassing van de deelnemingsvrijstelling en minder
onzekerheid, en daarmee tot verbetering van het vestigingsklimaat. In de consultaties
bleek deze aanpassing vrij brede weerklank te vinden.De voorgelegde verplichte groepsrentebox en aftrekbeperking van deelnemingsrente
dragen bij aan het tegengaan van uitholling van de belastinggrondslag en daarmee
aan een evenwichtige verdeling van de druk van de vennootschapsbelasting.
Een verplichte groepsrentebox kan tevens een positieve bijdrage leveren aan
het vestigingsklimaat.In de consultaties bleek dat er begrip bestaat voor de constatering dat
er iets moet gebeuren om grondslaguitholling door renteaftrek tegen te gaan. Wel liepen de reacties op de twee voorgelegde maatregelen, als
gevolg van verschillen in belangen, vrij sterk uiteen. Dat behoeft geen verbazing
te wekken: maatregelen die (mede) ten doel hebben grondslaguitholling tegen
te gaan, zijn niet mogelijk zonder dat er voor bepaalde bedrijven (bedoelde)
negatieve effecten optreden. Voor de verplichte groepsrentebox zijn in de
consultaties geen reële alternatieven naar voren gekomen. Wel speelt
nog de vraag of de Europese Commissie uiteindelijk de opvatting van de Nederlandse
regering deelt dat een verplichte groepsrentebox geen vorm van verboden staatssteun
behelst. Als mogelijk alternatief voor een beperking van de aftrek van deelnemingsrente
is van sommige zijden een earningsstrippingmaatregel genoemd.Voor het vestigingsklimaat is bestendigheid in de regelgeving, met andere
woorden het vasthouden aan een eenmaal ingeslagen richting, een belangrijk
element. In dat licht achten wij het, gezien de uiteenlopende opvattingen
die in de tot nu gehouden consultaties naar voren zijn gekomen, verstandig
om alvorens tot een definitieve keuze te komen, gebruik te maken van de mogelijkheden
om nog breder in beeld te krijgen welke belangen in het geding zijn en wat
de gevolgen van de genoemde alternatieven zijn. In verband daarmee is als
bijlage bij deze brief een consultatiedocument opgenomen waarin de mogelijke
maatregelen zijn geschetst. Dit consultatiedocument is tevens via de website
van het ministerie van Financiën openbaar gemaakt. Reacties zullen bijdragen
aan een verantwoorde afweging bij het bepalen van een duurzame koers.Het consultatiedocument bevat een uitwerking van een aangepast regime
voor de laagbelaste beleggingsdeelneming, de verplichte groepsrentebox en
een afzonderlijke renteaftrekbeperking. Voor de afzonderlijke renteaftrekbeperking
zijn twee varianten opgenomen: (i) een aftrekbeperking voor deelnemingsrente
in combinatie met een maatregel die er voor zorgt dat bovenmatige rentelasten
die samenhangen met een bedrijfsovername in beginsel niet in aftrek komen
op de winst van de overgenomen vennootschap en (ii) een algemeen werkende
earningsstrippingmaatregel. Voor elk van de maatregelen is een wettekst opgenomen
en een beknopte toelichting. In het document zijn nog geen maatregelen opgenomen
voor de terugsluis van opbrengst.Het kabinet is voornemens de Kamer na de zomer een wetsvoorstel te doen
toekomen, waarin rekening is gehouden met de reacties op het consultatiedocument.
Om dit mogelijk te maken, zullen die reacties vóór 1 augustus
moeten zijn ontvangen. Bij dat wetsvoorstel zal dan tevens een voorstel worden
gedaan voor de terugsluis van de opbrengst van de maatregelen. Deze terugsluis
zal in de sfeer van de vennootschapsbelasting plaatsvinden.De staatssecretaris van Financiën,J. C. de JagerMOGELIJKE AANPASSINGEN IN DE VENNOOTSCHAPSBELASTINGALGEMENE TOELICHTING1. InleidingIn de brief van 15 december 20081 inzake
de verdeling van de Vpb-druk en renteproblematiek is aangegeven dat internationaal
opererende ondernemingen in beginsel de mogelijkheid hebben om via de allocatie
van hun ondernemingsactiviteiten, respectievelijk van hun activa en passiva,
invloed uit te oefenen op de verdeling van de winst over hun verschillende
vestigingsstaten. Voor financiële activa en schulden, die relatief eenvoudig
verplaatsbaar zijn, is dit makkelijker dan voor materiële activa of «reële
activiteiten». Internationaal opererende ondernemingen kunnen met behulp
van de allocatie van groepsvorderingen, respectievelijk groepsschulden, inspelen
op de effectieve tariefverschillen die er tussen verschillende landen bestaan.
Zij kunnen ervoor kiezen hun interne financieringsactiviteiten te verrichten
vanuit een laagbelastend land; de ontvangen groepsrente wordt daar tegen een
laag effectief tarief belast. De betaalde groepsrente komt dan ten laste van
de grondslag van de actieve groepsmaatschappijen in landen met een hoger belastingtarief.Verder worden overnames van Nederlandse ondernemingen voor een groot deel
gefinancierd met schulden (groeps- en derdenleningen). Dit heeft primair een
bedrijfseconomische achtergrond (hefboomeffect). Dat hefboomeffect wordt versterkt
door het verschil in fiscale behandeling: de vergoeding op vreemd vermogen
is aftrekbaar, de vergoeding op eigen vermogen niet. Groepsleningen kunnen
daarbij vaak behulpzaam zijn voor de financiering van risico’s die voor
derden zoals banken te hoog zijn. De bijbehorende renteaftrek wordt dan ten
laste gebracht van de fiscale winst van de overgenomen onderneming. Ook daarbij
spelen, zeker als het gaat om groepsrente, de verschillen in effectieve tarieven
een rol. Net als veel andere landen heeft Nederland daarom beperkingen aangebracht
in de mogelijkheid van renteaftrek om de fiscale gevolgen van de vrije allocatie
van schulden voor de opbrengst en de verdeling van de vennootschapsbelasting
te verminderen.Een ander punt dat in die brief is aangekaart, betreft de bestaande onevenwichtigheid
in de fiscale behandeling van buitenlandse deelnemingen. De opbrengsten uit
die deelnemingen zijn in Nederland veelal vrijgesteld door toepassing van
de deelnemingsvrijstelling. Deze deelnemingsvrijstelling heeft als doel het
voorkomen van dubbele belastingheffing. Immers, de winsten van de dochtermaatschappij
worden al in het buitenland belast. De rentekosten die samenhangen met de
verwerving van de deelneming, zijn na het zogenoemde Bosalarrest van het EG
Hof van Justitie echter aftrekbaar. Daardoor ontstaat een «mismatch»:
kosten kunnen ten laste van de Nederlandse grondslag worden gebracht, terwijl
de daarmee samenhangende inkomsten in Nederland zijn vrijgesteld. De gevolgen
van deze mismatch worden versterkt door de verschillen in effectieve tarieven.Inmiddels is bezien welke maatregelen mogelijk zijn om de geschetste onevenwichtigheden
te verminderen. In dit document is een uitwerking van die maatregelen opgenomen.Voor de renteproblematiek betreft dit twee maatregelen:a. een verplichte groepsrentebox; enb. een afzonderlijke beperking van de aftrek van (groeps- en derden-)
rente.Voor de afzonderlijke renteaftrekbeperking zijn daarbij twee varianten
opgenomen:• een tweetal specifieke aftrekbeperkingen, te weten een aftrekbeperking
voor deelnemingsrente en een maatregel die er voor zorgt dat bovenmatige rentelasten
die samenhangen met een bedrijfsovername in beginsel niet in aftrek komen
op de winst van de overgenomen vennootschap;• een algemeen werkende aftrekbeperking, te weten een earningsstrippingmaatregel.Daarnaast is een versoepeling van het regime van de laagbelaste beleggingsdeelneming
opgenomen.De uitwerking van deze maatregelen heeft alleen betrekking op de structurele
vormgeving van de verschillende maatregelen. De vraag hoe moet worden omgegaan
met bestaande situaties, is nog buiten beschouwing gelaten. Dat is een punt
dat de nodige aandacht verdient, maar pas aan de orde komt na de discussie
over de structurele maatregelen. Voorts is bij de uitwerking nog slechts in
beperkte mate rekening gehouden met eventuele doorwerkingen naar andere bepalingen
in de wet.Tot slot is het de vraag of beide opgenomen varianten voor afzonderlijke
renteaftrekbeperkingen op het punt van het beperken van bovenmatige renteaftrek
als gevolg van een bedrijfsovername in alle gevallen voldoende soelaas bieden.
Hierbij is van belang dat er een balans is tussen de mogelijkheden om rente
af te trekken ingeval van een reëel gefinancierde bedrijfsovername, zonder
dat de belastingopbrengst van (normaal) renderende ondernemingen verdwijnt
door bovenmatige renteaftrek.2. Verplichte groepsrenteboxHet verschil in fiscale behandeling van eigen en vreemd vermogen is mede
oorzaak van het optreden van arbitrage bij de financiering binnen groepen.
Met een verplichte groepsrentebox, die inhoudt dat zowel ontvangen als betaalde
groepsrente nog slechts tegen een gematigd tarief (5%) in aanmerking
wordt genomen, wordt een meer gelijke behandeling van groepsrente en groepsdividend
verkregen.Volledige defiscalisering van de groepsrente, zoals door drie hoogleraren
is voorgesteld in het Weekblad Fiscaal Recht (WFR 2008/891), is niet opgenomen.
De belangrijkste reden daarvoor is dat er een reële kans is dat andere
landen tegenmaatregelen zullen overwegen als Nederland vanuit het buitenland
ontvangen groepsrente in het geheel niet zou belasten.Uitgangspunt van de regeling is dat inkomende en uitgaande groepsrente,
samen met inkomsten uit het aanhouden van een overnamekas, beperkt in de grondslag
worden begrepen. Omdat het rentepercentage fluctueert naar gelang het debiteuren-
en valutarisico, geldt de regeling ook voor waardemutaties van groepsleningen
en overnamekassen en voor de resultaten op rente- en valuta-afdekkingsinstrumenten.
Lease- en huurbedragen binnen groepen vallen onder de regeling voor wat betreft
de financieringscomponent in die bedragen.Een groepslening wordt aangemerkt als een derdenlening, indien de groepscrediteur
daarvoor extern heeft ingeleend. Om te voorkomen dat het verschil in fiscale
behandeling van groepsrente en externe rente tot een nieuwe vorm van arbitrage
kan leiden, is een bepaling opgenomen die voorkomt dat op kunstmatige wijze
groepsvorderingen worden gecreëerd door activa binnen de groep over te
dragen tegen schuldigerkenning.Voor de definitie van groep wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de commerciële
criteria op grond waarvan een groep van lichamen verplicht is een geconsolideerde
jaarrekening op te stellen.Tussen de verplichte groepsrentebox en de afzonderlijke renteaftrekbeperkingen
bestaat een wisselwerking. Daarmee is rekening gehouden bij die afzonderlijke
aftrekbeperkingen.3. Beperking aftrek van renteVoor de beperking van de aftrek van rente zijn twee varianten opgenomen:
een variant die aansluit bij de specifieke onevenwichtigheden die in paragraaf 1
zijn genoemd en een variant die een algemeen werkende renteaftrekbeperking
behelst. In beide varianten blijft de bestaande regeling tegen gekunstelde
renteaftrek via kasrondjes en dergelijke gehandhaafd (artikel 10a Wet Vpb).
Maar het is uiteraard denkbaar om die bepaling te laten vervallen. In dat
geval kan worden teruggevallen op de mogelijkheid om onder omstandigheden
te stellen dat sprake is van fraus legis.Om praktische redenen is voor elk van deze aftrekbeperkingen een drempel
opgenomen waarbij gedacht wordt aan een drempel ter grootte van een rentebedrag
van € 250 000 per jaar.3.1. Specifieke renteaftrekbeperkingen (variant 1)Deze variant bevat twee aftrekbeperkingen die specifiek werken tegen de
in paragraaf 1 genoemde onevenwichtigheden in de behandeling van de rente
van deelnemingen respectievelijk de rente bij overnames. In deze variant vervalt
de bestaande thincapregeling.Beperking aftrek deelnemingsrenteBij financiering van een deelneming met vreemd vermogen kan in de huidige
situatie sprake zijn van een mismatch: de voordelen uit hoofde van die deelneming
vallen immers onder de deelnemingsvrijstelling en blijven daardoor buiten
de belastingheffing, terwijl de rente bij het bepalen van de winst in aftrek
komt. In deze variant wordt die mismatch opgeheven: renten en kosten van geldleningen
die verband houden met deelnemingen komen niet langer in aftrek op de winst.Bij de invoering van de verplichte groepsrentebox speelt een vergelijkbare
mismatch als die vorderingen met extern vreemd vermogen worden gefinancierd.
Rentebaten uit groepsvorderingen worden dan immers slechts voor een deel in
de heffing betrokken en voor 20,5/25,5 deel vrijgesteld. Om te voorkomen dat
op dit punt een nieuwe mismatch ontstaat, wordt in de regeling het bedrag
aan deelnemingen verhoogd met 20,5/25,5 deel van de groepsvorderingen. Groepsvorderingen
worden in zoverre dus gelijkgesteld met deelnemingen.Het is in de praktijk niet eenvoudig om vast te stellen welke leningen
en overige verplichtingen zijn gebruikt voor de financiering van welke actiefposten.
Daarom wordt een rekenregel gebruikt waarmee een deel van het totaalbedrag
van de geldleningen die de belastingplichtige is aangegaan, wordt toegerekend
aan de deelnemingen en groepsvorderingen. Voor zover het gemiddeld bedrag
van deelnemingen en groepsvorderingen groter is dan het gemiddeld bedrag van
het eigen vermogen, worden de deelnemingen en groepsvorderingen geacht met
geldleningen te zijn gefinancierd. Deze toerekeningsregel gaat uit van de
gedachte dat het eigen vermogen primair wordt gebruikt voor de financiering
van deelnemingen en (het onbelaste deel van de) groepsvorderingen.Zoals rentebaten op groepsvorderingen in de verplichte rentebox voor een
deel niet in aanmerking worden genomen, zijn rentelasten ter zake van groepsschulden
voor 20,5/25,5 deel niet aftrekbaar. Dit impliceert dat schulden aan verbonden
lichamen voor 20,5/25,5 deel hetzelfde worden behandeld als eigen vermogen.
Daarom wordt voor de berekening van de financieringsschuld voor deelnemingen
en groepsvorderingen, het eigen vermogen verhoogd met 20,5/25,5 deel van de
groepsschulden.Het eigen vermogen wordt negatief beïnvloed door verliezen. Belastingplichtigen
die verlies maken kunnen door de rekenregel dus te maken krijgen met een stijging
van de financieringsschuld en daarmee met een toename van de aftrekbeperking
financieringskosten voor deelnemingen en groepsvorderingen. Om dit effect
te mitigeren wordt, voor de berekening van de financieringsschuld, het eigen
vermogen verhoogd met de bij aanvang van het boekjaar aanwezige compensabele
verliezen. Deze tegemoetkoming geldt niet voor zover deze verliezen hun oorzaak
vinden in de liquidatie van een deelneming, omdat in dat geval die deelneming
is verdwenen en er ook geen sprake meer kan zijn van een financieringsschuld
ter zake van die deelneming.Het bedrag van de aldus bepaalde financieringsschuld voor deelnemingen
en groepsvorderingen dient als basis om het bedrag van de niet-aftrekbare
financieringskosten vast te stellen. De niet-aftrekbare kosten worden berekend
als het deel van het totale bedrag aan aftrekbare renten en kosten van geldleningen
dat evenredig is met de verhouding tussen de financieringsschuld voor deelnemingen
en groepsvorderingen en het gemiddeld bedrag van alle geldleningen.Beperking aftrek excessieve rente bij overnamesBij een overname maakt de overnemende vennootschap vaak gebruik van een
overnameholding. Die overnameholding koopt de overgenomen vennootschap en
financiert die aankoop met groeps- of bankleningen. Vervolgens vormt de overnameholding
een fiscale eenheid met de overgenomen vennootschap. Dit heeft tot gevolg
dat de rentelasten die verband houden met de overname in mindering kunnen
worden gebracht op de winsten van de overgenomen vennootschap.De overnameholdingmaatregel heeft ten doel te voorkomen dat – na
de vorming van een fiscale eenheid met de overgenomen vennootschap –
de rentelasten die samenhangen met de overname kunnen worden verrekend met
de winst van de overgenomen vennootschap. De desbetreffende rentelasten kunnen
derhalve slechts in aftrek komen op de «eigen winst» van de overnemende
vennootschap.De maatregel geldt zowel voor groepsrente als derdenrente. De reden daarvoor
is dat uitholling van de Nederlandse grondslag niet alleen plaatsvindt met
interne leningen, maar ook met bankleningen.De aftrekbeperking is alleen van toepassing als de overname bovenmatig
met vreemd vermogen geschiedt. Dat is voorlopig ingevuld door alleen overnames
te treffen waarbij de verhouding EV:VV na de overname kleiner is dan 1:3.
Het is nog de vraag of deze regeling hierdoor op het punt van het beperken
van bovenmatige renteaftrek als gevolg van een bedrijfsovername in alle gevallen
voldoende soelaas biedt.3.2. Algemene renteaftrekbeperking (variant 2)Deze variant is niet toegespitst op de specifieke situaties waarin sprake
is van onevenwichtigheden in de aftrek van rente, maar behelst een algemeen werkende renteaftrekbeperking in de vorm van een earningsstrippingregeling.
Die regeling komt in de plaats van de bestaande thincapregeling.De opgenomen earningsstrippingregeling is geënt op de regeling die
enkele jaren geleden in Duitsland is ingevoerd. De maximaal toegelaten renteaftrek
wordt daarbij gekoppeld aan de hoogte van de fiscale winst. Door die koppeling
wordt gewaarborgd dat de opbrengsten van activa waarmee in Nederland belastbare
winsten worden behaald, tenminste voor een deel in Nederland kunnen worden
belast en hooguit voor een deel kunnen worden uitgehold door kosten die samenhangen
met opbrengsten die geen deel uitmaken van de grondslag. Concreet houdt de
regeling in, dat de rente niet aftrekbaar is voor zover het saldo van verschuldigde
en ontvangen (groeps- en derden)rente meer bedraagt dan 30% van de
fiscale winst vóór aftrek van rente en afschrijvingen (30%
van EBITDA, Earnings before interest, taxes, depreciation
and amortisation).Belastingplichtigen die verlies maken, zouden zonder dat er feitelijk
iets verandert in de financiering van de activa, door de rekenregel te maken
kunnen krijgen met een toename van de aftrekbeperking. Om dit effect te mitigeren
kan de rente waarvan aftrek niet mogelijk is, gedurende negen jaar worden
voortgewenteld naar volgende jaren.De regeling is niet van toepassing als:• het saldo van de verschuldigde rente en de ontvangen rente niet
boven een bepaalde drempel van uitkomt waarbij gedacht wordt aan een bedrag
van € 250 000; of• de verhouding EV:VV van de belastingplichtige niet ongunstiger
is dan die van de hele groep.Die groepsescape kan ook werken als een binnenlandse onderneming wordt
overgenomen door een zwaar ondergekapitaliseerd private equity fonds, zodat
de earningsstrippingregeling dan niet aan renteaftrek in de weg staat. Het
is hierdoor nog de vraag of deze regeling op het punt van het beperken van
bovenmatige renteaftrek als gevolg van een bedrijfsovername in alle gevallen
voldoende soelaas biedt.4. DeelnemingsvrijstellingVia het deelnemingsregime wordt economisch dubbele belastingheffing binnen
een concern voorkomen. Door de dochtermaatschappij uitgedeelde winsten worden
door de werking van de deelnemingsvrijstelling niet nogmaals bij de moedermaatschappij
belast. Het is echter ongewenst dat mobiele beleggingen onder toepassing van
de deelnemingsvrijstelling in een laagbelastende jurisdictie kunnen renderen.
Nu wordt dit voorkomen via de huidige regeling inzake de laagbelaste beleggingsdeelneming.
Deze regeling wordt in de praktijk als bewerkelijk ervaren en geeft niet altijd
de gewenste zekerheid omtrent de toepassing van de deelnemingsvrijstelling.Aan deze bezwaren kan worden tegemoet gekomen door herinvoering van een
oogmerktoets die vergelijkbaar is met de zogenoemde «niet als beleggingseis»
zoals die tot 1 januari 2007 gold. De belangrijkste reden hiervoor is
dat een oogmerktoets meer zekerheid biedt dan een balanstest die nodig is
bij de laagbelaste beleggingsdeelneming, omdat een oogmerk normaal gesproken
minder snel zal veranderen dan de verhouding tussen actieve en passieve bezittingen
op de toerekeningsbalans. Vanwege de houdbaarheid in het licht van het EG-recht
geldt de nieuwe «niet als beleggingseis» voor deelnemingen in
binnenlandse en buitenlandse lichamen.De hoofdregel is dat de deelnemingsvrijstelling van toepassing is als
de belastingplichtige de deelneming niet met een beleggingsoogmerk houdt. Om te beoordelen of een deelneming al dan niet als belegging wordt
gehouden, moet het oogmerk van de belastingplichtige worden getoetst. Een
deelneming wordt niet als belegging gehouden als de onderneming van het lichaam
waarin wordt deelgenomen in het verlengde ligt van de onderneming van de belastingplichtige.
Er is ook geen sprake van beleggen als een belastingplichtige zelf een houdstervennootschap
is en het lichaam waarin wordt deelgenomen niet onmiddellijk of middellijk
belegt, maar een onderneming drijft (schakelgedachte).Indien een deelneming wordt gehouden in een vennootschap die onmiddellijk
of middellijk belegt, maar waarin ook een ondernemingsactiviteit wordt uitgeoefend
die in het verlengde ligt van de onderneming van belastingplichtige, moet
worden getoetst bij welk oogmerk het zwaartepunt ligt: ondernemen of beleggen.Als op grond van de bovengenoemde hoofdregel de deelnemingsvrijstelling
niet van toepassing is, wordt die vrijstelling tóch toegepast als aan
een nieuwe onderworpenheidstoets of nieuwe bezittingentoets wordt voldaan.
De nieuwe onderworpenheidstoets en nieuwe bezittingentoets zijn ontleend aan
het huidige regime voor laagbelaste beleggingsdeelnemingen, maar worden anders
ingevuld. Zo wordt aan de nieuwe onderworpenheidstoets voldaan als op het
niveau van het lichaam waarin de belastingplichtige een deelneming heeft,
het reguliere (normale statutaire) tarief van de winstbelasting ten minste
10% is en de winstbelasting naar Nederlandse begrippen reëel is.
Doordat hierbij geen herrekening naar Nederlandse maatstaven nodig is, is
deze onderworpenheidstoets eenvoudiger toe te passen dan de huidige.Voor de nieuwe bezittingentoets blijft de verhouding tussen vrije beleggingen
en overige activa bepalend. Deze verhouding wordt in beginsel ook nog steeds
vastgesteld aan de hand van een toerekeningsbalans. Daarbij wordt het vrije
beleggingenbegrip ingeperkt.ARTIKELEN EN ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGVerplichte groepsrenteboxArtikel 12c1. Bij het bepalen van de winst van een jaar worden in aanmerking
genomen voor 5/H gedeelte:a. rente en kosten ter zake van geldleningen verstrekt aan een verbonden
lichaam alsmede de kosten en voordelen ter zake van rechtshandelingen welke
strekken tot het afdekken van de rente- of valutarisico’s met betrekking
tot die geldleningen;b. opbrengsten en kosten van kortlopende beleggingen, voor zover
aannemelijk is dat deze worden aangehouden met het oog op de verwerving van
deelnemingen waarop de deelnemingsvrijstelling van toepassing kan zijn, alsmede
de kosten en voordelen ter zake van rechtshandelingen welke strekken tot het
afdekken van de rente- of valutarisico’s met betrekking tot die beleggingen;c. rente en kosten ter zake van geldleningen direct of indirect verschuldigd
aan een verbonden lichaam alsmede de kosten en voordelen ter zake van rechtshandelingen
welke strekken tot het afdekken van de rente- of valutarisico’s met
betrekking tot die geldleningen;d. waardemutaties van de in onderdelen a en c bedoelde geldleningen
en de in onderdeel b bedoelde beleggingen.Daarbij staat H voor het percentage van het hoogste tarief, bedoeld in
artikel 22, geldend voor het desbetreffende jaar.2. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder een met de belastingplichtige
verbonden lichaam verstaan:a. een lichaam waarover de belastingplichtige de zeggenschap heeft;b. een lichaam dat de zeggenschap heeft over de belastingplichtige;c. een lichaam waarover een derde de zeggenschap heeft, terwijl deze
derde tevens de zeggenschap heeft over de belastingplichtige.Hierbij worden zeggenschapsrechten van een samenwerkende groep lichamen
of natuurlijke personen toegerekend aan alle leden van die samenwerkende groep.
De belastingplichtige die zekerheid wenst over het antwoord op de vraag of
in zijn geval sprake is van een samenwerkende groep, kan een verzoek indienen
bij de inspecteur, die daarop beslist bij voor bezwaar vatbare beschikking.3. Voor de toepassing van dit artikel:a. wordt onder geldlening verstaan een vordering of schuld die voortvloeit
uit een overeenkomst van geldlening of een daarmee vergelijkbare overeenkomst;b.wordt onder rente en kosten ter zake van geldleningen verstrekt of direct
of indirect verschuldigd aan een verbonden lichaam mede begrepen de financieringscomponent
in vergoedingen ter zake van het ter beschikking stellen van materiële
vaste activa aan of het direct of indirect ter beschikking gesteld krijgen
van materiële vaste activa van een verbonden lichaam;c. worden onder rente en kosten ter zake van geldleningen verstrekt
aan een verbonden lichaam mede begrepen ontvangen vergoedingen en kosten ter
zake van geldleningen die onder zodanige voorwaarden zijn verstrekt dat deze
feitelijk functioneren als eigen vermogen van het verbonden lichaam;d. worden onder waardemutaties in de zin van het eerste lid, onderdeel
d, mede begrepen waardemutaties ter zake van de in onderdeel c bedoelde leningen.4. Het eerste lid is niet van toepassing met betrekking tot rente
en kosten ter zake van een geldlening verstrekt aan een verbonden lichaam
voor zover die geldlening direct of indirect verband houdt met de vervreemding
van activa aan een verbonden lichaam, tenzij de belastingplichtige aannemelijk
maakt dat aan de geldlening en de vervreemding in onderling verband in overwegende
mate zakelijke overwegingen ten grondslag liggen. De eerste volzin is niet
van toepassing op de vervreemding van deelnemingen waarop de deelnemingsvrijstelling
van toepassing is en van activa die uitsluitend opbrengsten genereren waarop
het eerste lid van toepassing is.5. Het eerste lid is niet van toepassing met betrekking tot rente
en kosten ter zake van een geldlening verschuldigd aan een verbonden lichaam
voor zover die geldlening direct verband houdt met een geldlening die door
een verbonden lichaam is verschuldigd aan een niet verbonden lichaam.6. Een geldlening die is verschuldigd aan een niet verbonden lichaam
of aan een natuurlijk persoon wordt voor de toepassing van het eerste lid
aangemerkt als een geldlening verschuldigd aan een verbonden lichaam, voor
zover aannemelijk is dat de uit die lening verkregen middelen verband houden
met de verkrijging van opbrengsten waarop het eerste lid van toepassing is.7. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere
regels, waaronder nadere voorwaarden, worden gesteld voor de toepassing van
dit artikel. Daarbij kunnen tevens regels worden gesteld voor de bepaling
welk deel van de door een andere Mogendheid geheven belasting over voordelen
die onder dit artikel vallen, op basis van regelingen ter voorkoming
van dubbele belasting, kan worden verrekend met de verschuldigde vennootschapsbelasting.TOELICHTINGArtikel 12cIn het algemene deel van de toelichting is reeds aangegeven dat de fiscaal
verschillende behandeling van eigen en vreemd vermogen mede oorzaak is van
het optreden van arbitrage bij de financiering binnen groepen. Door zowel
ontvangen als betaalde groepsrente voortaan nog slechts tegen een gematigd
tarief in aanmerking te nemen, wordt een meer gelijke behandeling met groepsdividend
verkregen. De regeling van de groepsrentebox richt zich hierbij met name op
situaties waarin groepsleningen worden verstrekt uit binnen de groep aanwezig
eigen vermogen. Een dergelijke verplichte regeling voor betaalde en ontvangen
groepsrente biedt aldus tegelijkertijd zowel een instrument ter bescherming
van de Nederlandse grondslag tegen uitholling door middel van groepsleningen
(afkomstig uit eigen vermogen voor de groep als geheel) als een alternatief
voor de verplaatsing van mobiel kapitaal naar laag belastende jurisdicties.Eerste lidUitgangspunt van de regeling is dat inkomende en uitgaande groepsrente,
samen met inkomsten uit het aanhouden van een overnamekas, beperkt in de grondslag
worden begrepen. Door het gebruik van de factor 5/H, waarbij H staat voor
het hoogste tarief in de vennootschapsbelasting, wordt bereikt dat ontvangen
en betaalde groepsrente en de inkomsten uit een overnamekas effectief tegen
een tarief van 5% worden belast dan wel aftrekbaar zijn. Ook de kosten
ter zake van «verbonden» geldleningen en een overnamekas vallen
uiteraard in de box.De regeling wordt – verplicht – per belastingplichtige toegepast.
Deze heeft derhalve betekenis voor elke belastingplichtige waarbij enige van
de in artikel 12c genoemde inkomsten tot zijn winst behoren of enige van de
aldaar genoemde betalingen ten laste van de winst worden gebracht.In onderdeel c gaat het om rente en kosten van geldleningen die direct
of indirect zijn verschuldigd aan een verbonden lichaam. Met de woorden «direct
of indirect» wordt tot uitdrukking gebracht dat hieronder ook valt rente
die formeel aan een derde is verschuldigd maar feitelijk aan een concernlichaam.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij een back-to-backsituatie. De omstandigheid
dat een groepsmaatschappij zekerheid heeft verstrekt voor een geldlening van
derden (externe geldlening) leidt er echter in zijn algemeenheid niet toe
dat die lening als een groepslening wordt gezien.Vanwege de samenhang die bestaat tussen het rentepercentage en het debiteuren-
en valutarisico, geldt de regeling ook voor waardemutaties van groepsleningen
en overnamekassen. Om te voorkomen dat vervolgens voor de resultaten op rente-
en valuta-afdekkingsinstrumenten een afwijkend fiscaal regime zou gelden,
worden deze eveneens in de rentebox begrepen. In de praktijk kan het lastig
zijn om de aanwezige afdekkingsinstrumenten te koppelen aan specifieke (verbonden)
vorderingen en schulden, hiervoor zal een oplossing moeten worden gevonden.Tweede lidVoor de definitie van «verbonden lichaam» is afgestapt van
de term belang. Uitgangspunt is «zeggenschap» waarmee wordt beoogd
aan te sluiten bij de commerciële criteria op grond waarvan een groep
van lichamen verplicht is een geconsolideerde jaarrekening op te stellen (IAS
27). Zeggenschap betekent de macht hebben om het financiële en operationele beleid te bepalen. Deze zeggenschap dient zich tevens te vertalen
in een recht op voordelen en het lopen van risico. Het bezit van «stemrechten»
veronderstelt zeggenschap, maar ook bij een bezit van 50% of minder
van de stemrechten kan sprake zijn van«zeggenschap», bijvoorbeeld
als sprake is van de macht om de meerderheid van de leden van de raad van
bestuur of het equivalente bestuursorgaan te benoemen of te ontslaan.In de tweede volzin is een regeling opgenomen op grond waarvan lichamen
die zelfstandig niet de zeggenschap over de belastingplichtige uitoefenen,
maar waarbij wel sprake is van gezamenlijke zeggenschap met anderen, toch
als een met de belastingplichtige verbonden lichaam worden aangemerkt. Hierbij
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan bepaalde private equity structuren en
joint ventures. De toelichting op het begrip gezamenlijke zeggenschap in IAS
31 geeft in dit verband aanknopingspunten. Ook zeggenschapsrechten die verspreid
over familieleden bestaan, kunnen aanleiding geven tot het constateren van
zo’n samenwerkende groep. Voor de vraag of sprake is van een samenwerkende
groep worden alle relevante feiten en omstandigheden in aanmerking genomen.
Gelet op het verplichte karakter van de rentebox is voor wat betreft het bestaan
van een samenwerkende groep afgezien van een keuzemogelijkheid. Wel wordt
belastingplichtigen de mogelijkheid geboden om zekerheid te verkrijgen over
het al dan niet aanwezig zijn van een samenwerkende groep.Derde lidOnderdeel a omschrijft het begrip geldlening. Hiertoe behoren ook vorderingen
en schulden die berusten op een overeenkomst welke in economische zin vergelijkbaar
is met een overeenkomst van geldlening. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan
financial lease en huurkoop. Daardoor valt bij voorbeeld ook het rentebestanddeel
in de termijnen van financial leasecontracten in de box.Vanwege de economische overeenkomst met rente is de financieringscomponent
in lease- en huurbedragen voor ter beschikking gestelde materiële vaste
activa tussen verbonden lichamen ook onder de regeling gebracht (onderdeel
b). Het aandeel van de financieringscomponent in deze bedragen is afhankelijk
van diverse omstandigheden en zal van geval tot geval moeten worden bepaald.Ingevolge onderdeel c vallen ook de ontvangen vergoedingen op deelnemerschapsleningen
(ook wel hybride leningen genoemd) verstrekt aan een verbonden lichaam in
de groepsrentebox. Het gaat dan om civielrechtelijke leningen die onder zodanige
voorwaarden zijn verstrekt dat deze – volgens de criteria uit de jurisprudentie
van de Hoge Raad – feitelijk fungeren als eigen vermogen. Daarmee wordt
een toenemend gebruik van hybride leningen in verbonden verhoudingen, dat
ten koste zou kunnen gaan van de Nederlandse grondslag, tegengegaan. Voor
de rente betaald ter zake van hybride leningen blijft het bestaande regime
gelden.Ingevolge onderdeel d vallen ook de waardemutaties ter zake van verstrekte
hybride leningen onder de groepsrentebox.Vierde lidOm te voorkomen dat normaal belaste ondernemingsresultaten worden omgezet
in laagbelaste opbrengsten uit groepsvorderingen is een bepaling opgenomen
die voorkomt dat op kunstmatige wijze groepsvorderingen worden gecreëerd
door activa binnen de groep over te dragen tegen schuldig erkenning. Een uitzondering
wordt gemaakt voor situaties die op zakelijke gronden tot stand komen.Omzetting van normaal belaste opbrengsten in laagbelaste opbrengsten doet
zich niet voor bij de overdracht van deelnemingen (waarop de deelnemingsvrijstelling
van toepassing is) en groepsvorderingen. In de laatste volzin is daarom een
algemene uitzondering opgenomen die bepaalt dat dergelijke overdrachten niet
door de bepaling van het vierde lid worden getroffen. De algemene uitzondering
van de laatste volzin is niet van toepassing bij overdracht van ter beschikking
gestelde materiële vaste activa. Dit wordt tot uitdrukking gebracht door
gebruik van het woord «uitsluitend». Opbrengsten van ter beschikking
gestelde materiële vaste activa worden namelijk slechts gedeeltelijk
onder de werking van de rentebox gebracht. De overdracht van dergelijke activa
kan derhalve wel een omzetting van hoogbelaste in laagbelaste opbrengsten
tot gevolg hebben.Vijfde lidVeel bedrijven trekken hun externe vreemd vermogen centraal aan. De op
deze wijze verkregen middelen worden vervolgens in de vorm van groepsleningen
ter beschikking gesteld aan de diverse onderdelen van het concern. De op dergelijke
groepsleningen betaalde rente zou zonder nadere maatregelen op grond van artikel
12c nog maar beperkt aftrekbaar zijn, ondanks het feit dat op concernniveau
sprake is van externe financiering. In het vijfde lid is daarom een bepaling
opgenomen die bewerkstelligt dat beperkt aftrekbare groepsrente toch wordt
aangemerkt als (volledig) aftrekbare derdenrente, voor zover de groepscrediteur
extern heeft ingeleend.Voor de toepassing van het vijfde lid moet wel sprake zijn van een direct
(historisch) verband tussen de door een belastingplichtige verschuldigde groepslening
en de door een verbonden lichaam aangetrokken externe lening. Voor de aanwezigheid
van een dergelijk direct verband is vereist dat parallelliteit bestaat tussen
de groepslening en de externe lening. Of daarvan sprake is wordt voornamelijk
beoordeeld aan de hand van de looptijd, aflossing, rentevergoeding, omvang
en het tijdstip van aangaan van de leningen. Verschillen in rentevergoedingen
kunnen verantwoord zijn indien hieraan zakelijke overwegingen ten grondslag
liggen. Het om zakelijke redenen gebruiken van een tussenschakel, zoals een
regionaal financieringslichaam, hoeft niet aan het vereiste directe verband
in de weg te staan, mits alsdan tussen de door een belastingplichtige verschuldigde
groepslening aan de tussenschakel, de door de tussenschakel verschuldigde
groepslening aan het groepslichaam dat de externe lening heeft opgenomen én
de externe lening, parallelliteit bestaat. Onzakelijke omleidingen zijn niet
toegestaan. Evenmin wordt aan het vereiste directe verband voldaan indien
de aangetrokken externe lening als kapitaal wordt gestort in een tussenschakel
(zoals een taxhavenvennootschap) en deze tussenschakel vervolgens een groepslening
verstrekt aan een Nederlandse groepsvennootschap.Zesde lidIn het zesde lid is vastgelegd dat schulden aan derden als groepsschulden
worden behandeld voor zover aannemelijk is dat deze dienen ter financiering
van groepsvorderingen of andere activa die opbrengsten opleveren die in de
groepsrentebox laag worden belast. Deze bepaling vormt als het ware de tegenhanger
van het vijfde lid op grond waarvan een groepsschuld onder omstandigheden
wordt aangemerkt als een externe schuld. Net als bij het vijfde lid gaat het
hier om een historisch verband tussen, in casu, de uit een lening van derden
verkregen middelen en de verkrijging van opbrengsten die in de box vallen.Zevende lidTot slot is een delegatiebepaling opgenomen op grond waarvan nadere regels
kunnen worden gesteld voor de meer fiscaaltechnische toepassing van de regeling.
In dit kader kunnen ook nadere regels worden gesteld voor de interactie van
de rentebox met de bepalingen voor de voorkoming van dubbele belasting.Specifieke renteaftrekbeperkingen (variant 1)Artikel 10d vervalt.Artikel 13l1. Bij het bepalen van de winst van een jaar komen mede niet in aftrek
financieringskosten voor deelnemingen en groepsvorderingen voor zover deze
kosten € 250 000 te boven gaan.2. Het bedrag van de in het eerste lid bedoelde financieringskosten
voor deelnemingen en groepsvorderingen wordt bepaald volgens de formule:financieringskosten voor deelnemingen en groepsvorderingen = SDG/S x R,
waarin:SDG voorstelt: de financieringsschuld voor deelnemingen en groepsvorderingen;S voorstelt: de gemiddelde boekwaarde van de verschuldigde geldleningen;R voorstelt: het gezamenlijke bedrag aan renten en kosten van geldleningen
van het jaar, waaronder mede begrepen kosten ter zake van rechtshandelingen
die strekken tot het afdekken van renterisico’s, waarbij ter zake genoten
voordelen op die renten en kosten in mindering komen.3. Het bedrag van de in het tweede lid bedoelde financieringsschuld
voor deelnemingen en groepsvorderingen wordt bepaald volgens de volgende formule,
met dien verstande dat dit bedrag niet lager wordt gesteld dan nihil en niet
hoger dan de gemiddelde boekwaarde van de verschuldigde geldleningen:financieringsschuld voor deelnemingen en groepsvorderingen = (D + VG)
+ (VA x F/V) – (EV + SG), waarin:D voorstelt:de gemiddelde boekwaarde
van de deelnemingen waarvoor de deelnemingsvrijstelling van toepassing is; VG voorstelt:(H-5)/H deel van de gemiddelde
boekwaarde van de geldleningen ter zake waarvan de rente en kosten onder artikel
12c, eerste lid, onderdeel a, worden begrepen, alsmede van de in artikel 12c,
eerste lid, onderdeel b, bedoelde beleggingen, waarbij H staat voor het percentage
van het hoogste tarief, bedoeld in artikel 22, geldend voor het jaar; VA voorstelt:(H-5)/H deel van de gemiddelde
boekwaarde van de materiële vaste activa, bedoeld in artikel 12c, derde
lid, onderdeel b waarbij H staat voor het percentage van het hoogste tarief,
bedoeld in artikel 22, geldend voor het jaar;F voorstelt:het bedrag van de financieringscomponent,
bedoeld in artikel 12c, derde lid, onderdeel b; V voorstelt:het gezamenlijke bedrag
van de vergoedingen, bedoeld in artikel 12c, derde lid, onderdeel b; EV voorstelt:het gemiddeld eigen vermogen
van het jaar – waarbij de fiscaal toelaatbare reserves niet als eigen
vermogen worden aangemerkt – verhoogd met het bedrag van de bij het
begin van het jaar nog voorwaarts te verrekenen verliezen, voor zover deze
anders dan op de voet van artikel 13d zijn berekend; SG voorstelt:(H-5)/H deel van de gemiddelde
boekwaarde van de geldleningen ter zake waarvan de rente en kosten onder artikel
12c, eerste lid, onderdeel c, worden begrepen, waarbij H staat voor het percentage
van het hoogste tarief, bedoeld in artikel 22, geldend voor het jaar.4. Voor de toepassing van dit artikel:a. wordt onder geldlening verstaan een vordering of schuld die voortvloeit
uit een overeenkomst van geldlening of uit een daarmee vergelijkbare overeenkomst;b. wordt de gemiddelde boekwaarde bepaald door het gemiddelde te
nemen van de boekwaarde bij het begin van het jaar en de boekwaarde bij het
einde van het jaar, waarbij tijdelijke mutaties rond deze tijdstippen met
het oog op de toepassing van dit artikel worden genegeerd.5. Bij de berekening van de vermindering van belasting ingevolge
voorschriften ter voorkoming van dubbele belasting worden de financieringskosten
die op grond van het eerste lid niet in aftrek komen niet tot een hoger bedrag
in aanmerking genomen dan het bedrag dat op grond van het eerste lid bij het
bepalen van de belastbare winst niet in aftrek komt.6. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden
gegeven met betrekking tot de toepassing van het vijfde lid.Artikel 14a7a. Renten – kosten en valutaresultaten daaronder begrepen –
ter zake van geldleningen die verband houden met de verwerving van een belang
in een lichaam en waarbij na de splitsing zowel de geldlening als het vermogen
van het lichaam waarin een belang is verworven deel zijn gaan uitmaken van
het vermogen van eenzelfde lichaam, komen slechts in aftrek tot het bedrag
dat de winst van het lichaam dat de geldlening heeft opgenomen zou hebben
belopen indien de splitsing niet zou hebben plaatsgevonden. De eerste volzin
is van overeenkomstige toepassing met betrekking tot renten van geldleningen
welke verband houden met de verwerving van aandelen welke in het kader van
de splitsing zijn uitgegeven dan wel met terugbetalingen op aandelen in het
kader van de splitsing.7b. Lid 7a vindt geen toepassing:a. voor zover het ingevolge dat lid berekende bedrag dat niet in
aftrek komt minder bedraagt dan € 250 000; ofb. indien is voldaan aan de voorwaarden van artikel 15ad, tweede
lid, onderdeel b, waarbij voor de fiscale eenheid wordt gelezen de belastingplichtige.7c. Voor de toepassing van lid 7a wordt onder geldlening verstaan een
schuld die voortvloeit uit een overeenkomst van geldlening of uit een daarmee
vergelijkbare overeenkomst.Artikel 14b6a. Renten – kosten en valutaresultaten daaronder begrepen –
ter zake van geldleningen die verband houden met de verwerving van een belang
in een lichaam en waarbij na de fusie zowel de geldlening als het vermogen
van het lichaam waarin een belang is verworven deel zijn gaan uitmaken van
het vermogen van eenzelfde lichaam, komen slechts in aftrek tot het bedrag
dat de winst van het lichaam dat de geldlening heeft opgenomen zou hebben
belopen indien de fusie niet zou hebben plaatsgevonden. De eerste volzin is
van overeenkomstige toepassing met betrekking tot renten van geldleningen
welke verband houden met de verwerving van aandelen welke in het kader van
de fusie zijn uitgegeven dan wel met terugbetaling op aandelen in het kader
van de fusie.6b. Lid 6a vindt geen toepassing:a. voor zover het ingevolge dat lid berekende bedrag dat niet in
aftrek komt minder bedraagt dan € 250 000; ofb. indien is voldaan aan de voorwaarden van artikel 15ad, tweede
lid, onderdeel b, waarbij voor de fiscale eenheid wordt gelezen de belastingplichtige.6c. Voor de toepassing van lid 6a wordt onder geldlening verstaan een
schuld die voortvloeit uit een overeenkomst van geldlening of uit een daarmee
vergelijkbare overeenkomst.Artikel 15ad1. Renten – kosten en valutaresultaten daaronder begrepen –
ter zake van geldleningen die verband houden met de verwerving door een maatschappij
van een belang in een andere maatschappij, komen slechts in aftrek tot het
bedrag dat de winst van de fiscale eenheid zou belopen zonder rekening te
houden met het deel van die winst dat is toe te rekenen aan die andere maatschappij
en de maatschappijen waarin die maatschappij ten tijde van de verwerving een
belang had als bedoeld in artikel 10a, vierde lid, onderdeel a, en voorts
zonder rekening te houden met de hiervoor bedoelde renten.2. Het eerste lid vindt geen toepassing:a. voor zover het ingevolge dat lid berekende bedrag dat niet in
aftrek komt minder bedraagt dan € 250 000; ofb. als het gemiddelde saldo van de verschuldigde en uitstaande geldleningen
van de fiscale eenheid niet meer bedraagt dan driemaal het gemiddeld bedrag
aan eigen vermogen van de fiscale eenheid. Hierbij worden de fiscaal toelaatbare
reserves niet als eigen vermogen aangemerkt en worden de gemiddelden bepaald
door het gemiddelde te nemen van de boekwaarde bij het begin van het jaar
en bij het einde van het jaar en wordt het gemiddeld bedrag aan eigen vermogen
ten minste op nihil gesteld, waarbij tijdelijke mutaties rond deze tijdstippen
met het oog op de toepassing van dit artikel worden genegeerd, en wordt het
gemiddeld bedrag aan eigen vermogen ten minste op nihil gesteld. Voorts blijft
daarbij het eigen vermogen buiten aanmerking tot de gemiddelde boekwaarde
van de deelnemingen waarvoor de deelnemingsvrijstelling van toepassing is.3. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder geldlening verstaan
een vordering of schuld die voortvloeit uit een overeenkomst van geldlening
of uit een daarmee vergelijkbare overeenkomst.TOELICHTINGArtikel 10dDe thincapregeling van artikel 10d wordt vervangen door specifieke renteaftrekbeperkingen.Artikel 13lBij financiering van een deelneming met vreemd vermogen kan in de huidige
situatie sprake zijn van een mismatch: de voordelen uit hoofde van die deelneming
vallen immers onder de deelnemingsvrijstelling en blijven daardoor buiten
de belastingheffing, terwijl de rente bij het bepalen van de winst in aftrek
komt. Bij invoering van een verplichte rentebox speelt eenzelfde mismatch
als groepsvorderingen en binnen concern ter beschikking gestelde materiële
vaste activa met extern vreemd vermogen worden gefinancierd; de opbrengsten
worden gedeeltelijk vrijgesteld in de rentebox, terwijl de rentelasten volledig
aftrekbaar zijn. Artikel 13l heeft tot doel deze beide mismatches te beperken.Eerste lidHet eerste lid bepaalt dat financieringskosten die verband houden met
een deelneming en/of een groepsvordering niet ten laste van de winst komen.
Het is in de praktijk niet eenvoudig om precies vast te stellen welke leningen
zijn gebruikt voor de financiering van welke actiefposten. Daarom wordt een
rekenregel gebruikt om te bepalen welk deel van de totale rente ter zake van
geldleningen die de belastingplichtige is aangegaan, wordt toegerekend aan
de deelnemingen en groepsvorderingen. Om praktische redenen is deze aftrekbeperking
slechts van toepassing voor zover financieringskosten voor deelnemingen en
groepsvorderingen boven een bepaald bedrag uitkomen waarbij gedacht wordt
aan een bedrag van € 250 000.Tweede lidDe niet-aftrekbare financieringskosten voor deelnemingen en groepsvorderingen
worden berekend met behulp van de verhouding tussen de geldleningen ter financiering
voor deelnemingen en groepsvorderingen aan de ene kant en het gemiddeld bedrag
van alle verschuldigde geldleningen aan de andere kant. Aan de hand van deze
verhouding wordt berekend welk deel van het totale bedrag aan aftrekbare renten
en kosten van geldleningen is aan te merken als niet-aftrekbare financieringskosten.Onder renten en kosten worden ook begrepen voordelen uit rechtshandelingen
die strekken tot het afdekken van renterisico (bijv. renteswaps). Hiermee
wordt bereikt dat de feitelijk ten laste van belastingplichtige komende bedragen
in de aftrekbeperking worden betrokken.Derde lidHet derde lid bevat een rekenregel om te bepalen welk deel van het totaalbedrag
van de geldleningen die de belastingplichtige is aangegaan, wordt toegerekend
aan de deelnemingen en groepsvorderingen. Deze rekenregel gaat uit van de
gedachte dat het eigen vermogen primair wordt gebruikt voor de financiering
van deelnemingen en groepsvorderingen. Voor zover het gemiddeld bedrag van
deelnemingen en groepsvorderingen groter is dan het gemiddeld bedrag van het
eigen vermogen, worden de deelnemingen en groepsvorderingen geacht met geldleningen
te zijn gefinancierd (de financieringsschuld voor deelnemingen en groepsvorderingen).Het uitgangspunt van de rekenregel dat het eigen vermogen primair geacht
wordt te worden gebruikt voor de financiering van deelnemingen en groepsvorderingen,
beperkt de financiële gevolgen van de aftrekbeperking voor het bedrijfsleven.De regel betekent namelijk dat de financieringsschuld voor deelnemingen
en groepsvorderingen, en daarmee het bedrag van de niet-aftrekbare financieringskosten,
zo laag mogelijk wordt vastgesteld.Uiteraard kan er nooit meer financieringsschuld worden toegerekend aan
deelnemingen en groepsvorderingen dan er in totaal aan geldleningen is verschuldigd.
De op grond van de rekenregel bepaalde financieringsschuld wordt dan ook tot
geen hoger bedrag in aanmerking genomen dan de gemiddelde boekwaarde van de
totaal verschuldigde geldleningen.Indien het eigen vermogen van de belastingplichtige hoger is dan het gemiddelde
bedrag aan deelnemingen en groepsvorderingen, zou de rekenregel leiden tot
een negatieve financieringsschuld en daarmee tot een negatieve aftrekbeperking.
Om dit effect te voorkomen, wordt de financieringsschuld niet lager dan nul
vastgesteld.Rentebaten ontvangen van verbonden lichamen worden in de verplichte rentebox
slechts voor een deel belast, 20/25,5 deel wordt niet in aanmerking genomen.
Daarom wordt 20,5/25,5 deel van de groepsvorderingen meegenomen bij de berekening
van de financieringsschuld. Hetzelfde geldt voor geldleningen die onder zodanige
voorwaarden zijn verstrekt aan een verbonden lichaam dat deze feitelijk functioneren
als eigen vermogen van het verbonden lichaam. Ook ten aanzien van deze geldleningen
wordt 20/20,5 deel meegenomen bij de berekening van de financieringsschuld
Ook vergoedingen voor ter beschikking stellen van materiële vaste activa
aan verbonden lichamen worden gedeeltelijk onder de werking van de verplichte
rentebox gebracht. Dit blijft beperkt tot de financieringscomponent die in
dergelijke vergoedingen is begrepen. Uit dien hoofde wordt voor de berekening
van de financieringsschuld voor deelnemingen en groepsvorderingen dat deel
van de boekwaarde van de ter beschikking gestelde materiële vaste activa
in aanmerking genomen, dat staat tegenover het vrijgestelde deel van de ontvangen
vergoeding. Dit deel wordt bepaald als dat deel van de boekwaarde dat in dezelfde
verhouding staat tot de totale boekwaarde als 20,5/25,5 deel van de financieringscomponent
staat tot de totale ontvangen vergoeding (VA x F/V in de formule).Zoals rentebaten op groepsvorderingen in de verplichte rentebox voor een
deel niet in aanmerking worden genomen, zijn rentelasten ter zake van groepsschulden
voor 20,5/25 deel niet aftrekbaar. Dit impliceert dat schulden aan verbonden
lichamen voor 20,5/25 deel hetzelfde worden behandeld als eigen vermogen.
Daarom wordt, voor de berekening van de financieringsschuld het eigen vermogen
verhoogd met 20,5/25,5 deel van de groepsschulden.Het eigen vermogen wordt negatief beïnvloed door verliezen. Belastingplichtigen
die verlies maken kunnen door de rekenregel dus te maken krijgen met een hogere
financieringsschuld en een hogere aftrekbeperking financieringskosten voor
deelnemingen en groepsvorderingen. Daarom wordt, voor de berekening van de
financieringsschuld op de voet van het derde lid, het eigen vermogen verhoogd
met de bij aanvang van het boekjaar aanwezige compensabele verliezen. Deze
tegemoetkoming geldt niet voor zover deze verliezen hun oorzaak vinden in
de liquidatie van een deelneming. Als gevolg van de liquidatie is immers geen
deelneming meer aanwezig en kan ook geen sprake meer zijn van een financieringsschuld
ter zake van die deelneming.Vierde lidIn de rekenregels voor de berekening van de niet in aftrek komende financieringskosten,
die in het tweede en derde lid zijn opgenomen, wordt gesproken
van het begrip «gemiddelde boekwaarde». Het vierde lid geeft aan
dat de gemiddelde boekwaarde wordt bepaald aan de hand van het rekenkundig
gemiddelde van relevante balansposten bij aanvang en einde van het boekjaar.
Om kunstmatige manipulatie van de uitkomst van deze berekening te voorkomen
is opgenomen dat tijdelijke mutaties rond de overgang van het ene op het volgende
boekjaar buiten aanmerking blijven.Vijfde en zesde lidHet vijfde lid ziet op de samenloop tussen de aftrekbeperking deelnemingsrente
en de voorkoming dubbele belasting in situaties waarin een financieringsschuld
tot het vermogen van een buitenlandse vaste inrichting behoord. Het zesde
lid geeft de bevoegdheid om nadere regels te kunnen stellen met betrekking
tot het vijfde lid.Artikel 14aHet nieuwe lid 7a bevat een beperking van de renteaftrek bij overnameholdings.
Deze maatregel voorkomt dat de renteaftrekbeperking van artikel 15ad omzeild
zou kunnen worden door in plaats van een fiscale eenheid tussen de overnameholding
en de overgenomen vennootschap te vormen een juridische splitsing te laten
plaatsvinden. Op die manier kunnen de lening ter financiering van de overname
en de onderneming van de overgenomen vennootschap samen worden gebracht in
het vermogen van dezelfde vennootschap. Op die wijze zou de overgenomen vennootschap
toch zijn eigen overname kunnen financieren. De onderhavige bepaling beoogt
dat te voorkomen.Voor de renteaftrekbeperking geldt op grond van lid 7b, onderdeel a, een
drempel waarbij gedacht wordt aan een drempelbedrag van € 250 000.
Alleen het meerdere komt niet in aftrek.Lid 7b, onderdeel b, bevat een tegenbewijsregeling. De aftrekbeperking
is niet van toepassing als de door belastingplichtige verschuldigde geldleningen
niet meer bedragen dan driemaal het fiscaal eigen vermogen. Daarbij blijft
eigen vermogen buiten aanmerking voor zover dit staat tegenover deelnemingen
waarvoor de deelnemingsvrijstelling geldt. Om kunstmatige manipulatie van
de uitkomst van deze berekening te voorkomen is opgenomen dat tijdelijke mutaties
rond de overgang van het ene op het volgende boekjaar buiten aanmerking blijven.In lid 7c is geregeld dat de aftrekbeperking alleen geldt voor schulden
die voortvloeien uit een overeenkomst van geldlening of een vergelijkbare
overeenkomst, zoals finance lease en huurkoop.Artikel 14bHet nieuwe lid 6a bevat een beperking van de renteaftrek bij overnameholdings.
Deze maatregel voorkomt dat de renteaftrekbeperking van artikel 15ad omzeild
zou kunnen worden door in plaats van een fiscale eenheid tussen de overnameholding
en de overgenomen vennootschap te vormen een juridische fusie te laten plaatsvinden.
Op die manier kunnen de lening ter financiering van de overname en de onderneming
van de overgenomen vennootschap samen worden gebracht in het vermogen van
dezelfde vennootschap. Op die wijze zou de overgenomen vennootschap toch zijn
eigen overname kunnen financieren. De onderhavige bepaling beoogt dat te voorkomen.Voor de renteaftrekbeperking geldt op grond van lid 6b, onderdeel a, een
drempel waarbij gedacht wordt aan een drempelbedrag van € 250 000.
Alleen het meerdere komt niet in aftrek.Lid 6b, onderdeel b, bevat een tegenbewijsregeling. De aftrekbeperking
is niet van toepassing als de door belastingplichtige verschuldigde geldleningen niet meer bedragen dan driemaal het fiscaal eigen vermogen.
Daarbij blijft eigen vermogen buiten aanmerking voor zover dit staat tegenover
deelnemingen waarvoor de deelnemingsvrijstelling geldt. Om kunstmatige manipulatie
van de uitkomst van deze berekening te voorkomen is opgenomen dat tijdelijke
mutaties rond de overgang van het ene op het volgende boekjaar buiten aanmerking
blijven.In lid 6c is geregeld dat de aftrekbeperking alleen geldt voor schulden
die voortvloeien uit een overeenkomst van geldlening of een vergelijkbare
overeenkomst, zoals finance lease en huurkoop.Artikel 15adDit artikel bevat een beperking van de renteaftrek bij overnameholdings.
Het betreft meestal situaties waarin een overnameholding de aandelen in een
vennootschap koopt en daar een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting
mee vormt. De rente over de schuld waarmee de aankoop is gefinancierd, komt
slechts in aftrek tot het bedrag van de «eigen winst» van de overnameholding.
Dit voorkomt dat de overgenomen vennootschap zijn eigen overname zou financieren.In het eerste lid is geregeld dat ook kosten en valutaresultaten onder
de aftrekbeperking vallen.Voor de renteaftrekbeperking geldt op grond van het tweede lid, onderdeel
a, een drempel waarbij gedacht wordt aan een drempelbedrag van € 250 000
voor de renteaftrekbeperking. Alleen het meerdere komt niet in aftrek.Het tweede lid, onderdeel b, bevat een tegenbewijsregeling. De aftrekbeperking
is niet van toepassing als de door belastingplichtige verschuldigde geldleningen
niet meer bedragen dan driemaal het fiscaal eigen vermogen. Daarbij blijft
eigen vermogen buiten aanmerking voor zover dit staat tegenover deelnemingen
waarvoor de deelnemingsvrijstelling geldt. Om kunstmatige manipulatie van
de uitkomst van deze berekening te voorkomen is opgenomen dat tijdelijke mutaties
rond de overgang van het ene op het volgende boekjaar buiten aanmerking blijven.In het derde lid is geregeld dat de aftrekbeperking alleen geldt voor
schulden die voortvloeien uit een overeenkomst van geldlening of een vergelijkbare
overeenkomst, zoals finance lease en huurkoop.Algemene renteaftrekbeperking (variant 2)Artikel 10d1. Indien in een jaar sprake is van een teveel aan verschuldigde
rente van geldleningen, komt bij het bepalen van de winst van dat jaar dit
teveel niet in aftrek, maar wordt het overgebracht naar het volgende jaar
en aangemerkt als in dat jaar verschuldigde rente. In afwijking van de eerste
volzin blijft overbrenging naar het volgende jaar achterwege ingeval naar
ieder van de negen voorafgaande jaren een overbrenging van rente op de voet
van de eerste volzin heeft plaatsgevonden.2. Van een teveel aan verschuldigde rente in een jaar is sprake voor
zover het ten laste van de winst te brengen saldo aan verschuldigde en ontvangen
rente van geldleningen – kosten van geldleningen daaronder begrepen –
meer bedraagt dan 30% van de volgens het derde lid gecorrigeerde belastbare
winst van het jaar en voor zover dit saldo tevens meer bedraagt dan € 250 000.3. Voor de toepassing van het tweede lid wordt verstaan onder gecorrigeerde
belastbare winst, het bedrag aan belastbare winst dat zou ontstaan als het
in het tweede lid bedoelde rentesaldo niet in aanmerking zou worden genomen
bij de bepaling van de winst, de afschrijvingen op bedrijfsmiddelen niet ten
laste van de winst zouden komen en artikel 12b geen toepassing zou vinden.4. Het eerste lid vindt in een jaar geen toepassing als de belastingplichtige
in dat jaar niet behoort tot een groep als bedoeld in artikel 24b van boek
2 van het Burgerlijk Wetboek of een soortgelijke buitenlandse wettelijke regeling.5. Ingeval de belastingplichtige in een jaar behoort tot een groep
als bedoeld in het vierde lid, vindt het eerste lid in dat jaar geen toepassing
als bij de belastingplichtige het gemiddeld vreemd vermogen niet uitgaat boven
het gemiddeld eigen vermogen vermenigvuldigd met de factor welke overeenkomt
met de vermogensverhouding bij de groep.6. Voor de toepassing van het vijfde lid worden het vreemd vermogen
en het eigen vermogen bepaald aan de hand van de jaarrekening, opgemaakt volgens
de bepalingen van titel 9, boek 2, van het Burgerlijk Wetboek of een soortgelijke
buitenlandse wettelijke regeling. Daarbij blijft bij de belastingplichtige
het eigen vermogen buiten aanmerking tot de gemiddelde boekwaarde van de deelnemingen
waarvoor de deelnemingsvrijstelling geldt.7. Ingeval tot het vermogen van de belastingplichtige behoren dan
wel daarvan deel uitmaken vermogensbestanddelen van een samenwerkingsverband
of van een dochtermaatschappij in de zin van artikel 15, worden voor de toepassing
van het vijfde lid het vreemd vermogen en het eigen vermogen bepaald aan de
hand van een geconsolideerde balans waarop die vermogensbestanddelen afzonderlijk
zijn verantwoord.8. De factor, bedoeld in het vijfde lid, is gelijk aan het gemiddeld
vreemd vermogen gedeeld door het gemiddeld eigen vermogen volgens de geconsolideerde
jaarrekening van de groep. Indien de belastingplichtige deel uitmaakt van
meer dan één groep, vormt de groep met het grootste balanstotaal
de maatstaf.9. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder geldleningen verstaan
vorderingen of schulden die voortvloeien uit een overeenkomst van geldlening
of een daarmee vergelijkbare overeenkomst.10. De in dit artikel bedoelde gemiddelden worden bepaald naar de
stand bij het begin en het einde van het jaar, waarbij tijdelijke mutaties
rond deze tijdstippen met het oog op de toepassing van dit artikel worden
genegeerd en het gemiddeld eigen vermogen, na toepassing van het zesde lid,
tweede volzin, ten minste op € 1 wordt gesteld.11. Het eerste lid vindt geen toepassing ten aanzien van een belastingplichtige
die is aangemerkt als een beleggingsinstelling.12. Bij de berekening van de vermindering van belasting ingevolge
voorschriften ter voorkoming van dubbele belasting wordt het gezamenlijke
bedrag aan rente dat op grond van het eerste lid bij die berekening niet in
aftrek komt, niet tot een hoger bedrag in aanmerking genomen dan het bedrag
aan rente dat op grond van dat lid bij het bepalen van de belastbare winst
niet in aftrek komt.13. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden
gegeven met betrekking tot de toepassing van het twaalfde lid.TOELICHTINGArtikel 10dIn de praktijk is gebleken dat de thincapregeling van artikel 10d van
de Wet Vpb onvoldoende effectief is tegen uitholling van de heffingsgrondslag
van de vennootschapsbelasting door renteaftrek. Dat komt vooral omdat die
bepaling niet werkt tegen niet-verbonden schulden en onvoldoende rekening
houdt met de aanwending van vermogen, met name financiering van activa die
geen belastbare baten opleveren. Deze tekortkomingen kunnen worden verminderd
door de regeling uit te breiden tot derdenrente en de aftrek van rente te
beperken tot een percentage van de belastbare winst. Een dergelijke
earningsstrippingmaatregel is onlangs in Duitsland ingevoerd.Eerste lidIn het eerste lid staat het uitgangspunt van de regeling. Een teveel aan
verschuldigde rente komt niet in aftrek op de belastbare winst van het jaar
en wordt doorgeschoven naar de volgende jaren. Deze doorschuiving stopt als
in de negen voorafgaande jaren rente is doorgeschoven.Tweede en derde lidIn het tweede en derde lid is bepaald dat van een teveel aan rente sprake
is voor zover het saldo van verschuldigde minus ontvangen rente – met
inbegrip van kosten – inclusief doorgeschoven rente van voorgaande jaren,
meer bedraagt dan 30% van de belastbare winst vóór aftrek
van rente en afschrijvingen.Bij de bepaling van de belastbare winst als grondslag voor de earningsstrippingregeling
blijft de grondslagbeperking als gevolg van de octrooibox buiten toepassing.Om praktische redenen is de regeling slechts van toepassing voor zover
het ten laste van de winst te brengen saldo van verschuldigde minus ontvangen
rente, inclusief doorgeschoven rente van voorgaande jaren, uitkomt boven een
bepaald bedrag waarbij gedacht wordt aan een bedrag van € 250 000.Een voorbeeld kan het voorgaande verduidelijken:Gegevens van de belastingplichtige voor het
jaar: Belastbare winst:zonder toepassing van artikel 10d€ 350 000 Vermindering belastbare winst door toepassing artikel 12b (octrooibox):€  38 000 Ten laste van de winst gebrachte afschrijving van bedrijfsmiddelen:€ 200 000 Teveel aan verschuldigde rente van voorgaande jaren:€  12 000 Normaal belaste ontvangen rente:€ 120 000 Ontvangen rente waarvoor de rentebox van toepassing is:€  51 000 Verschuldigde normaal aftrekbare rente:€ 420 000 Verschuldigde rente waarvoor de rentebox van toepassing is:€ 255 000Verschuldigde niet aftrekbare rente krachtens artikel 10a:€ 200 000   Berekening van het rentesaldo voor toetsing
aan de 30%-norm: Teveel aan verschuldigde rente van voorgaande jaren:–/– €  12 000 Normaal belaste ontvangen rente:€ 120 000 Bij de winst getelde ontvangen rente waarvoor de rentebox geldt € 51 000
x 5/25,5:€  10 000Verschuldigde normaal aftrekbare rente:–/– € 420 000Op de winst in aftrek gekomen rente waarvoor de rentebox geldt € 255 000
x 5/25,5–/– €  50 000 Negatief rentesaldo voor toetsing aan de 30% norm:–/– € 352 000  Berekening van de gecorrigeerde belastbare
winst voor toetsing van de 30% norm: Belastbare winst:zonder toepassing van artikel 10d:€ 350 000 Vermindering belastbare winst door toepassing van de octrooibox:€  38 000 Rentesaldo voor toetsing aan de 30%-norm:€ 352 000 Ten laste van de winst gebrachte afschrijving van bedrijfsmiddelen:€ 200 000 Gecorrigeerde belastbare winst voor toetsing van de 30%
norm:€ 940 000  Berekening van het teveel aan verschuldigde
rente van het jaar:  Teveel verschuldigde rente bij toetsing aan de 30% norm
= 352 000 – (940 000 x 30%):€  70 000 Teveel verschuldigde rente bij toetsing aan de drempel = € 352 000 – € 250 000:€ 102 000 Teveel aan verschuldigde rente van het jaar is laagste van € 70 000
en € 102 000:€  70 000Vierde lidDe earningsstrippingmaatregel is gericht tegen grondslagverschuiving of
grondslaguitholling in concernverband. In het vierde lid is daarom bepaald
dat de maatregel niet van toepassing is voor belastingplichtigen die
geen deel uitmaken van een groep in de zin van artikel 24b van boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek of een soortgelijke buitenlandse regeling. De belastingplichtige
kan een belastingplichtig lichaam zijn of een fiscale eenheid, die als één
belastingplichtige wordt behandeld. De earningsstrippingmaatregel is dus niet
van toepassing als de belastingplichtige (het lichaam of de fiscale eenheid)
samenvalt met de groep.Vijfde lidVolgens het vijfde lid geldt de regeling niet, als de belastingplichtige
niet slechter is gekapitaliseerd dan de groep waar hij deel van uitmaakt.
Bij de bepaling van de kapitalisatie (verhouding tussen eigen en vreemd vermogen)
van de belastingplichtige blijft eigen vermogen buiten aanmerking voor zover
dit staat tegenover deelnemingen waarvoor de deelnemingsvrijstelling geldt..Zesde lidVolgens het zesde lid geldt een commerciële maatstaf voor vreemd
en eigen vermogen. Dit volgt uit de verwijzing naar titel 9, boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek of een soortgelijke buitenlandse wettelijke regeling. Daarvoor
is gekozen omdat fiscale gegevens voor de groep als geheel niet altijd beschikbaar
zijn. Bij de concerntoets wordt een commercieel concernbegrip gehanteerd.
Voor de toepassing van de maatregel kan de groep ook rechtspersonen en vennootschappen
omvatten waarop de bepalingen van titel 9, boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
niet van toepassing zijn.Uitgegaan kan worden van de door belastingplichtige opgemaakte commerciële
jaarrekening en de commerciële jaarrekening die is opgemaakt voor de
groep waar de belastingplichtige deel van uitmaakt. Dat geldt ook indien groepsmaatschappijen
in de consolidatie zijn betrokken zonder dat de toepasselijke bepalingen uit
het Burgerlijk Wetboek of buitenlandse wettelijke regelingen inzake de jaarrekening
daartoe verplichten. Er kan gebruik worden gemaakt van jaarrekeningen die
zijn opgemaakt in overeenstemming met daarvoor geldende bepalingen uit het
Burgerlijk Wetboek of uit buitenlandse wettelijke regelingen zoals de US GAAP
(Generally accepted accounting principles). Als bijvoorbeeld de jaarrekening
van de belastingplichtige is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke
bepalingen inzake de jaarrekening uit het Burgerlijk Wetboek, terwijl voor
de groep zowel een jaarrekening in overeenstemming met het Burgerlijk Wetboek
als een jaarrekening volgens de US GAAP is opgemaakt, moet worden uitgegaan
van de groepsjaarrekening die is opgemaakt in overeenstemming met het BW,
zodat een zo goed mogelijke vergelijkingsmaatstaf wordt gehanteerd. Het toetsingstijdvak
blijft overigens wel het fiscale boekjaar.Zevende lidIn het zevende lid is geregeld dat gevoegde dochters en transparante participaties
niet als deelneming op de geconsolideerde commerciële balans van de belastingplichtige
verschijnen, maar dat hun vermogensbestanddelen afzonderlijk op die balans
zijn verantwoord. Hiermee wordt de goede werking van de maatregel verzekerd
in gevallen waarin het fiscale vermogen van de belastingplichtige bestaat
uit vermogensbestanddelen van verschillende entiteiten. Daarbij kan het bijvoorbeeld
gaan om een fiscale eenheid Vpb of om een B.V. die participeert in een fiscaal
transparante vennootschap zoals een v.o.f. of een besloten C.V. Overigens
laat dit onverlet dat bij een fiscale eenheid Vpb de onderlinge vorderingen
en schulden bij de consolidatie verdwijnen. Indien een geconsolideerde commerciële
balans van de belastingplichtige niet beschikbaar is, wordt deze
afgeleid uit voorhanden jaarrekeningen als bedoeld in het zesde lid.Achtste lidHet is mogelijk dat een belastingplichtige, beoordeeld naar commerciële
maatstaven, deel uitmaakt van meer dan één groep waarvoor een
geconsolideerde jaarrekening is opgemaakt. Indien hij heeft gekozen voor de
concerntoets, wordt het teveel aan vreemd vermogen in dat geval berekend ten
opzichte van de groep met het grootste commerciële balanstotaal. Dit
is bepaald in de tweede volzin van het achtste lid.Negende lidKrachtens het negende lid geldt de maatregel voor rente en kosten ter
zake van een vordering of schuld die voortvloeit uit een overeenkomst van
geldlening of een daarmee in economische zin vergelijkbare overeenkomst. Daarbij
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan huurkoop en finance lease.Tiende lidAls peildata voor de bepaling van een teveel aan vreemd vermogen is gekozen
voor de balansen bij het begin van het boekjaar en bij het einde van het boekjaar.
Van de gevonden waarden wordt het gemiddelde genomen. Er kan dus worden uitgegaan
van beschikbare gegevens, waardoor de extra administratieve lasten beperkt
blijven. Dit is geregeld in het tiende lid. Om kunstmatige manipulatie van
de uitkomst van deze berekening te voorkomen is opgenomen dat tijdelijke mutaties
rond de overgang van het ene op het volgende boekjaar buiten aanmerking blijven.Het eigen vermogen wordt ten minste op € 1 gesteld. Hiermee
wordt voorkomen dat bij een negatief eigen vermogen het teveel aan vreemd
vermogen voor de toepassing van het eerste lid meer zou bedragen dan het gemiddeld
vreemd vermogen, zodat het niet aftrekbare gedeelte van de rente terzake van
geldleningen meer zou bedragen dan 100%.Elfde lidIn het elfde lid is bepaald dat de maatregel niet geldt voor fiscale beleggingsinstellingen.
Hiermee wordt voorkomen dat de earningsstripping van invloed zou zijn op de
omvang van de uitdelingsverplichting. Ook voorkomt deze uitsluiting dat tijdens
de statusperiode een niet aftrekbaar teveel aan rente wordt opgebouwd dat
na statusverlies met normaal belaste winst wordt verrekend.Twaalfde lidOm te voorkomen dat bij de bepaling van de voorkomingswinst een hoger
bedrag aan rente van aftrek wordt uitgesloten dan bij de bepaling van de totale
belastbare winst, wordt in het twaalfde lid een plafond geïntroduceerd
voor de rente die maximaal van aftrek kan worden uitgesloten bij de berekening
van de voorkomingswinst. Het plafond is gesteld op de rente die van aftrek
wordt uitgesloten bij de berekening van de totale belastbare winst. Dit heeft
als gevolg dat de regeling niet hoeft te worden toegepast bij de berekening
van de voorkomingswinst indien er bij de berekening van de totale belastbare
winst geen rente van aftrek wordt uitgesloten. Dit beperkt de administratieve
lasten.Dertiende lidIn het dertiende lid is bepaald dat voor de toepassing van de regeling
op buitenlandse vaste inrichtingen nadere regels kunnen worden gegeven. Hierbij
moet met name worden gedacht aan regels met betrekking tot de verdeling van
het in het twaalfde lid bepaalde plafond voor het geval de belastingplichtige
meerdere buitenlandse vaste inrichtingen heeft.DeelnemingsvrijstellingDe Wet op de vennootschapsbelasting 1969 wordt als volgt gewijzigd:A. Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:1. De leden negen tot en met dertien komen te luiden:9. De deelnemingsvrijstelling is niet van toepassing op voordelen
uit hoofde van een als belegging gehouden deelneming (beleggingsdeelneming),
alsmede op de kosten ter zake van de verwerving of de vervreemding van die
deelneming.10. Een deelneming wordt in ieder geval geacht als belegging te worden
gehouden indien:a. de bezittingen van het lichaam waarin de belastingplichtige een
deelneming heeft, geconsolideerd beschouwd, doorgaans grotendeels bestaan
uit belangen in lichamen als bedoeld in het dertiende lid; voor de consolidatie
worden alleen belangen van ten minste 5% in aanmerking genomen;b. de functie van het lichaam waarin de belastingplichtige een deelneming
heeft tezamen met de lichamen waarin dit lichaam een belang van ten minste
5% heeft, grotendeels bestaat uit het direct of indirect financieren
van de belastingplichtige of van met de belastingplichtige verbonden lichamen,
dan wel van bedrijfsmiddelen die door de belastingplichtige of door met de
belastingplichtige verbonden lichamen worden gebruikt, daaronder begrepen
het ter beschikking stellen van het gebruik of het gebruiksrecht van bedrijfsmiddelen.11. Een deelneming wordt geacht geen beleggingsdeelneming te zijn
indien:a. het lichaam waarin de belastingplichtige de deelneming heeft,
is onderworpen aan een belasting naar de winst met een regulier tarief van
ten minste 10% die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële
heffing;b. de bezittingen van het lichaam waarin de belastingplichtige een
deelneming heeft, onmiddellijk of middellijk, doorgaans voor minder dan de
helft bestaan uit vrije beleggingen; voor de toepassing van dit onderdeel
en artikel 13a worden vrije beleggingen niet als zodanig in aanmerking genomen
indien de bezittingen van het lichaam dat de vrije beleggingen bezit doorgaans
ten minste hoofdzakelijk bestaan uit andere bezittingen dan vrije beleggingen,
waarbij de deelnemingen die dat lichaam houdt buiten beschouwing blijven.12. Voor de toepassing van het elfde lid en artikel 13a, eerste lid,
worden als vrije beleggingen aangemerkt:a. andere beleggingen dan die welke redelijkerwijs noodzakelijk zijn
in het kader van de ondernemingsactiviteiten van het lichaam dat de beleggingen
bezit, met uitzondering van:1°. beleggingen waarvan de voordelen zijn onderworpen aan een
belasting met een regulier tarief van ten minste 10% die resulteert
in een naar Nederlandse begrippen reële heffing;2°. beleggingen bestaande uit onroerende zaken – daaronder
mede begrepen rechten die direct of indirect betrekking hebben op onroerende
zaken – die niet in het bezit zijn van een lichaam dat is aangemerkt
als beleggingsinstelling of vrijgestelde beleggingsinstelling;b. bezittingen die worden aangewend voor het direct of indirect financieren
van de belastingplichtige of met de belastingplichtige verbonden lichamen,
met uitzondering van:1°. bezittingen waarvan de voordelen zijn onderworpen aan een
belasting met een regulier tarief van ten minste 10% die resulteert
in een naar Nederlandse begrippen reële heffing;2°. bezittingen waarvan het aannemelijk is dat deze worden gehouden
door een lichaam waarvan de werkzaamheden ingevolge bij ministeriële
regeling te stellen regels kunnen worden aangemerkt als actieve financieringswerkzaamheden;3°. bezittingen waarvan blijkt dat de aanschaffingsof voortbrengingskosten
geheel of nagenoeg geheel zijn gefinancierd door van derden verkregen geldleningen;c. bedrijfsmiddelen waarvan het gebruik of het gebruiksrecht ter
beschikking is gesteld aan de belastingplichtige of aan een met de belastingplichtige
verbonden lichamen, met uitzondering van:1°. bedrijfsmiddelen waarvan de voordelen zijn onderworpen aan
een belasting met een regulier tarief van ten minste 10% die resulteert
in een naar Nederlandse begrippen reële heffing;2°. bedrijfsmiddelen waarvan het aannemelijk is dat deze worden
gehouden door een lichaam waarvan de werkzaamheden ingevolge bij ministeriële
regeling te stellen regels kunnen worden aangemerkt als actieve terbeschikkingstellingswerkzaamheden;3°. bedrijfsmiddelen waarvan blijkt dat de aanschaffings- of
voortbrengingskosten geheel of nagenoeg geheel zijn gefinancierd door van
derden verkregen geldleningen.13. Voor de toepassing van dit artikel en artikel 13a zijn bezittingen
die bestaan uit belangen in lichamen, in ieder geval een belegging indien
zij bestaan uit:1°. belangen van minder dan 5% van het nominaal gestorte
kapitaal van een vennootschap waarvan het kapitaal geheel of ten dele in aandelen
is verdeeld;2°. belangen van minder dan 5% van het aantal in omloop
zijnde bewijzen van deelgerechtigdheid in een fonds voor gemene rekening;
daarbij wordt het aantal andere dan enkelvoudige bewijzen van deelgerechtigdheid
herleid tot een daarmee overeenstemmend aantal enkelvoudige bewijzen;3°. een aandeel als commanditaire vennoot in de vennootschappelijke
gemeenschap van een open commanditaire vennootschap, welk aandeel voor minder
dan 5% deelt in het door die vennootschap behaalde voordeel.14. Bezittingen die worden aangewend voor het direct of indirect
financieren van de belastingplichtige of met de belastingplichtige verbonden
lichamen en die op grond van het twaalfde lid, onderdeel b, onder 1°,
niet als vrije beleggingen worden aangemerkt, worden voor de toepassing van
het elfde lid en artikel 13a geacht geen bezittingen te zijn van het lichaam
waarin de belastingplichtige een deelneming heeft.3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:16. De deelnemingsvrijstelling of deelnemingsverrekening is niet
van toepassing op voordelen uit hoofde van een schuldvordering als bedoeld
in artikel 10, eerste lid, onderdeel d, indien deze voordelen in aanmerking
worden genomen op grond van artikel 12c.B. Artikel 13a, eerste lid, komt te luiden:1. De belastingplichtige die al dan niet tezamen met een verbonden
lichaam een als belegging gehouden belang heeft van 25% of meer in
een lichaam:a. dat niet is onderworpen aan een belasting naar de winst met een
regulier tarief van ten minste 10% die resulteert in een naar Nederlandse
begrippen reële heffing; enb. waarvan de bezittingen, onmiddellijk of middellijk, uitsluitend
of nagenoeg uitsluitend, bestaan uit vrije beleggingen, waardeert dat belang
op de waarde in het economische verkeer.C. Artikel 13aa wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt «uit hoofde van laagbelaste beleggingsdeelnemingen»
vervangen door: uit hoofde van beleggingsdeelnemingen.2. In het derde lid wordt «laagbelaste beleggingsdeelneming»
vervangen door: beleggingsdeelneming.3. In het vijfde en zesde lid wordt «laagbelaste beleggingsdeelnemingen»
telkens vervangen door: beleggingsdeelnemingen.D. In artikel 13ba, veertiende lid, wordt «laagbelaste
beleggingsdeelneming» vervangen door: beleggingsdeelneming.E. Artikel 23c wordt als volgt gewijzigd:1. In het tweede lid, onderdeel b, wordt «laagbelaste beleggingsdeelnemingen»
vervangen door: beleggingsdeelnemingen.2. In het derde, vierde en het vijfde lid wordt «laagbelaste
beleggingsdeelneming» telkens vervangen door: beleggingsdeelneming.TOELICHTINGArtikel 13, negende lidAls belegging gehoudenOp basis van het voorgestelde negende lid is de deelnemingsvrijstelling
niet van toepassing op voordelen uit hoofde van een als belegging gehouden
deelneming.Of een deelneming als belegging wordt gehouden, hangt af van het oogmerk
van de belastingplichtige. Een deelneming wordt als belegging gehouden indien
deze wordt aangehouden met het oog op het verkrijgen van een rendement dat
bij normaal vermogensbeheer kan worden verwacht.Sommige deelnemingen kunnen naar hun aard alleen als belegging worden
gehouden, omdat het lichaam waarin wordt deelgenomen belegt. Dit is onder
meer het geval bij een deelneming in een beleggingsmaatschappij met een bijzonder
regime zoals een fiscale beleggingsinstelling, een vrijgestelde beleggingsinstelling
of een daarmee vergelijkbare buitenlandse instelling. Ook is sprake van een
als belegging gehouden deelneming ingeval van een deelneming in een lichaam
dat formeel optreedt als concern(her)verzekeringslichaam, terwijl aannemelijk
is dat in derdeverhoudingen een dergelijke verzekering niet tot stand zou
komen. Er is dan feitelijk sprake van beleggen.Verder kan een deelneming in een lichaam dat een (actieve) onderneming
drijft als belegging worden gehouden, indien de deelneming wordt aangehouden
met het oog op het behalen van een beleggingsrendement. Wel zullen de bezittingen
van een dergelijk lichaam meestal voor 50% of meer uit andere bezittingen
dan vrije beleggingen bestaan. Op grond van het elfde lid is de deelnemingsvrijstelling
dan toch van toepassing. Ook zou een dergelijk lichaam voldoende onderworpen
kunnen zijn, waardoor de deelnemingsvrijstelling toch geldt.Niet als belegging gehoudenEen deelneming wordt in ieder geval niet als
belegging gehouden als de onderneming van het lichaam waarin wordt deelgenomen
in het verlengde ligt van de onderneming van de belastingplichtige. Evenmin
is sprake van een als belegging gehouden deelneming als de belastingplichtige
een houdstervennootschap is en het lichaam waarin wordt deelgenomen niet onmiddellijk
of middellijk belegt, maar een (actieve) onderneming drijft. Ook geldt de
deelnemingsvrijstelling voor deelnemingen van een Nederlandse tussenhoudster
van een (buitenlandse) moedermaatschappij, als sprake is van een schakelfunctie.
Er is sprake van een schakelfunctie als de bedrijfsuitoefening van de door
de Nederlandse tussenhoudster gehouden lichamen in de lijn ligt van de bedrijfsuitoefening
van de buitenlandse moeder.Gemengd oogmerkIndien sprake is van een deelneming in een vennootschap waarin onmiddellijk
of middellijk beleggingen worden aangehouden, maar waarin ook ondernemingsactiviteiten
worden uitgeoefend die in het verlengde liggen van de onderneming van de belastingplichtige,
is sprake van een gemengd oogmerk. In dat geval moet worden getoetst bij welk
oogmerk het zwaartepunt ligt: beleggen of ondernemen. De samenstelling van
de onmiddellijke en middellijke bezittingen en activiteiten van het lichaam
waarin de deelneming wordt gehouden, kunnen hierbij worden meegewogen.Artikel 13, tiende lid (Uitbreiding als belegging gehouden
deelnemingen)In het tiende lid is een tweetal ficties opgenomen op grond waarvan een
deelneming in ieder geval geacht wordt als belegging te worden gehouden. Het
betreft de situatie dat het lichaam waarin de deelneming gehouden wordt, grotendeels
aandelenbelangen van minder dan 5% houdt en de situatie dat het lichaam
waarin de deelneming wordt gehouden, grotendeels een groepsfinancieringsfunctie
vervult.Hierbij is wel van belang dat ook als een deelneming als belegging wordt
gehouden op grond van deze ficties, de onderworpenheidstoets of de bezittingentoets
van het elfde lid kan worden toegepast. Indien aan één van deze
toetsen wordt voldaan, is de deelnemingsvrijstelling toch van toepassing.Onderdeel aOnderdeel a ziet op situaties waarin (aandelen)belangen van minder dan
5% worden gehouden door een lichaam waarin belastingplichtige een deelneming
heeft. Indien de belastingplichtige dergelijke belangen rechtstreeks zou houden,
zou volgens het dertiende lid sprake zijn van een belegging. Door de fictie
van het tiende lid, onderdeel a, wordt hetzelfde bereikt ingeval de bezittingen
van een dochtervennootschap voor meer dan 50% bestaan uit dergelijke
belangen.Voor de beoordeling of de bezittingen van een dochtervennootschap voor
meer dan 50% bestaan uit (aandelen)belangen van minder dan 5%
worden de bezittingen van de desbetreffende dochtervennootschap geconsolideerd
beschouwd. Voor de consolidatie worden belangen van ten minste 5% meegeconsolideerd.
Dit betekent dat ook (aandelen-) belangen van minder dan 5% van eventuele
(klein)dochtervennootschappen in aanmerking worden genomen. Er is gekozen
voor een consolidatie in plaats van een toerekeningsbalans, omdat dan eenvoudiger
kan worden aangesloten bij de reeds voorhanden zijnde cijfers.Onderdeel bOp grond van onderdeel b wordt een deelneming geacht als belegging te
worden gehouden indien het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden, tezamen
met de lichamen waarin het (direct of indirect) een belang van
ten minste 5% heeft grotendeels een groepsfinancieringsfunctie vervult.
Met de zinsnede «tezamen met» wordt bedoeld dat niet alleen gekeken
moet worden naar de functie van het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden
maar ook naar de functies van eventuele kleindochters. Hiermee wordt voorkomen
dat de beleggingsfictie voor groepsfinanciering eenvoudig kan worden ontgaan
door het tussenschuiven van een vennootschap.Artikel 13, elfde lidVolgens het nieuwe elfde lid is de deelnemingsvrijstelling van toepassing
op een beleggingsdeelneming als het lichaam waarin een deelneming wordt gehouden
voldoende onderworpen is of als de bezittingen van dat lichaam voor 50%
of meer bestaan uit andere dan vrije beleggingen. Indien aan de onderworpenheidstoets
of de bezittingentoets wordt voldaan, is de deelnemingsvrijstelling dus zonder
meer van toepassing, ongeacht het oogmerk waarmee het belang wordt aangehouden.Toepassing van deze regeling is alleen aan de orde nadat op grond van
de hoofdregel van het negende en tiende lid is vastgesteld dat de deelnemingsvrijstelling
niet van toepassing is, omdat de deelneming als belegging wordt gehouden.
Zowel de belastingplichtige als de inspecteur kan een beroep op de regeling
van het elfde lid doen.Onderdeel a onderworpenheidstoetsUit het elfde lid, onderdeel a, volgt dat de deelnemingsvrijstelling van
toepassing is indien het lichaam waarin de belastingplichtige een deelneming
heeft, is onderworpen aan een voldoende belastend regime. Dit is ook zo als
sprake is van een deelneming die met een beleggingsoogmerk wordt gehouden.
Doordat bij het lichaam voldoende belasting wordt geheven, is van het onderbrengen
van mobiel kapitaal in een laagbelastende jurisdictie hier immers geen sprake.De onderworpenheidstoets betreft de mate van onderworpenheid van het direct
gehouden lichaam. Uitgangspunt is een formele onderworpenheid aan een winstbelasting
met een regulier tarief van ten minste 10%. Registratiebelastingen,
kapitaalbelastingen, overdrachtsbelastingen en dergelijke komen dus niet in
beeld. Het is echter niet nodig dat het een heffing naar de winst is op landelijk
niveau. Ook een heffing naar de winst door een landsdeel (provincie) of regio
(gemeente) wordt in aanmerking genomen.Met de zinsnede «met een regulier tarief van ten minste 10%»
wordt bedoeld dat het normale, statutaire tarief dat van toepassing is ten
minste 10% moet zijn. Eventuele tariefsopstapjes ofafstapjes van minder
dan 10% leiden dus niet zonder meer tot onvoldoende onderworpenheid.Verder is van belang dat de winstbelasting resulteert in een naar Nederlandse
begrippen reële heffing. Hierbij wordt beoordeeld of het belastingstelsel
(passief) inkomen adequaat in de winstbelastingheffing betrekt. Dit betekent
onder meer dat bij een ander afschrijvingsregime op vastgoed dan het Nederlandse
wel sprake is van een reële heffing. Verder leiden speciale grondslagregelingen
die eigenlijk als bijzonder tarief zijn bedoeld voor passief inkomen –
zoals de rente- en octrooibox – tot een reële heffing als de uiteindelijke
druk vergelijkbaar is met de Nederlandse. Dat betekent dat concernfinancieringsvoordelen
voldoende onderworpen zijn als de feitelijke heffing 5% is.Als daarentegen als gevolg van een bijzonder regime geen heffing plaatsvindt
zoals bij het regime voor fiscale beleggingsinstellingen en het regime voor
vrijgestelde beleggingsinstellingen, is geen sprake van een reële
heffing. Hetzelfde geldt uiteraard voor vergelijkbare buitenlandse regimes.Verder is er geen sprake van een naar Nederlandse begrippen reële
heffing bij onder andere:• een tax holiday;• een cost plus benadering waarbij een (zeer) beperkte grondslag
wordt gehanteerd;• aanzienlijke grondslagverminderingen vanwege fictieve kosten of
vrijstellingen;• een van de winst aftrekbaar dividend;• een teruggave van winstbelasting bij uitkering van dividend;• uitgestelde belastingheffing over de winst, bijvoorbeeld pas bij
uitdeling van de winst;• een vanuit Nederlandse optiek te ruime deelnemingsvrijstelling,
bijvoorbeeld een deelnemingsvrijstelling die ook van toepassing is bij belangen
van minder dan 5% of op voordelen uit hoofde van als belegging gehouden
deelnemingen.Hierbij is van belang dat in de eerste plaats het (buitenlandse) winstbelastingregime
moet worden beoordeeld. Als een winstbelastingregime bijvoorbeeld een statutair
tarief kent van 10% of meer, maar pas wordt geheven bij uitdeling van
de winst, is in beginsel sprake van onvoldoende onderworpenheid. Echter, indien
aannemelijk is dat een lichaam dat onderworpen is aan een dergelijke winstbelasting
de behaalde winst regelmatig uitdeelt, is dat lichaam wel feitelijk voldoende
onderworpen.Voor de mate van onderworpenheid van een lichaam gevestigd in het ene
land met een vaste inrichting in een ander land kan een eventueel van toepassing
zijnde regeling ter voorkoming van dubbele belastingheffing van invloed zijn.
In een dergelijke situatie is de onderworpenheid van het lichaam de optelsom
van de mate van onderworpenheid in het vestigingsland en de mate van onderworpenheid
in het land van de vaste inrichting. Als door toepassing van een regeling
ter voorkoming van dubbele belastingheffing een deel van de winst niet of
laag wordt belast, kan dit leiden tot onvoldoende onderworpenheid. Een voorbeeld
hiervan is de fictieve winsttoerekening op grond van het belastingverdragverdrag
tussen Luxemburg en Zwitserland tussen het in Luxemburg gevestigde hoofdhuis
en een Zwitserse vaste inrichting die zich met financieringsactiviteiten bezig
houdt. Een ander voorbeeld betreft zogenoemde «tax sparing credits»
op interest die Nederland niet of niet in die mate verleend.Er is voor de toepassing van de onderworpenheidstoets sprake van een kwalificatieverschil
als er vanuit Nederland bezien sprake is van een dochtervennootschap, terwijl
het land waarin dat lichaam is gevestigd niet het lichaam zelf, maar de achterliggende
belanghebbende belast (in dit geval de Nederlandse belastingplichtige). In
een dergelijke situatie is het lichaam voldoende onderworpen als de achterliggende
belanghebbenden voldoende zijn onderworpen aan de winstbelasting van het land
waarin het desbetreffende lichaam is gevestigd.Onderdeel b bezittingentoetsDe doelstelling is het identificeren van laagbelaste vrije beleggingen.
De bezittingentoets houdt in dat moet worden bezien of de bezittingen van
de dochtermaatschappij (onmiddellijk of middellijk) doorgaans voor 50%
of meer bestaan uit andere bezittingen dan vrije beleggingen. Als dat het
geval is, is de deelnemingsvrijstelling van toepassing. Met de term doorgaans
wordt bereikt dat de deelnemingsvrijstelling ook van toepassing is als de
bezittingen gedurende een korte periode voor 50% of meer bestaan uit
vrije beleggingen.In het nieuwe twaalfde lid is geregeld welke bezittingen als vrije beleggingen
worden aangemerkt.Met de term «middellijk» wordt bereikt dat ingeval de dochtermaatschappij
(aandelen)belangen in andere lichamen bezit, de bezittingen van deze lichamen
voor toepassing van de bezittingentoets moeten worden toegerekend aan de dochtermaatschappij.
Deze toerekening vindt pro rata plaats. Dat betekent dat bij een 50%-belang
50% van de bezittingen van het andere lichaam wordt toegerekend aan
de dochtermaatschappij. Door de regeling van het dertiende lid is toerekening
bij de dochter alleen aan de orde bij belangen van de dochter van 5%
of meer. Volgens het dertiende lid wordt bij belangen van minder dan 5%
namelijk per definitie aangenomen dat er sprake is van beleggen. Deze 5%
is afgestemd op de 5% uit het tweede lid voor de beoordeling of een
(aandelen)belang een deelneming is.«rotte appel»-benaderingVolgens de tweede volzin van het tiende lid worden op de toerekeningsbalans
alleen laagbelaste vrije beleggingen in aanmerking genomen als zij meer dan
30% uitmaken van de bezittingen van het lichaam dat deze beleggingen
bezit. Vrije beleggingen die worden gehouden door een lichaam waarvan de bezittingen
voor ten minste 70% uit andere bezittingen dan vrije beleggingen bestaan,
tellen dus niet mee als vrije beleggingen op de toerekeningsbalans. Bij deze
beoordeling tellen eventuele deelnemingen niet mee.Artikel 13, twaalfde lidOp grond van het elfde lid wordt een deelneming niet als belegging gehouden
indien de bezittingen van het lichaam waarin de deelneming wordt gehouden,
onmiddellijk of middellijk voor 50% of meer bestaan uit andere bezittingen
dan vrije beleggingen. In het twaalfde lid wordt uitgewerkt wat onder vrije
beleggingen moet worden verstaan. Er kunnen drie categorieën vrije beleggingen
worden onderscheiden: «gewone» beleggingen, groepsvorderingen
en ter beschikking gestelde bedrijfsmiddelen.Artikel 13, twaalfde lid, onderdeel a (gewone beleggingen)Gewone beleggingen zijn vrije beleggingen als ze niet redelijkerwijs noodzakelijk
zijn in het kader van de onderneming van het lichaam dat de beleggingen bezit.
Onder andere rentedragende banktegoeden, uitstaande leningen, obligaties,
onroerende zaken en aandelen kunnen vrije beleggingen zijn. Of daadwerkelijk
sprake is van een vrije belegging hangt af van de plaats die het vermogensbestanddeel
inneemt in het vermogen van de dochtermaatschappij. Het betreft het trekken
van een grens in het grijze gebied tussen ondernemen en beleggen. Evenals
op andere plekken in de belastingwetgeving zullen de belastingplichtige en
de inspecteur (en zonodig de rechter) aan de hand van de feitelijke situatie
moeten beoordelen of het desbetreffende vermogensbestanddeel moet worden aangemerkt
als een vrije belegging. Zo is het fabriekspand van een fietsenfabriek voor
deze onderneming geen vrije belegging, evenmin als een onder hypothecaire
zekerheid verstrekte geldlening aan een particulier dat voor een financiële
instelling is. In beide gevallen heeft het activum namelijk een rol in de
normale ondernemingsuitoefening van de desbetreffende onderneming. Ook als
een dochtermaatschappij feitelijk een verzekeringsonderneming drijft, hetgeen
bijvoorbeeld tot uitdrukking kan komen door werknemers die verzekeringswerk
verrichten, verzekeringsverplichtingen op de passiefzijde van de balans en
het feit dat toezichtswetgeving van toepassing is, tellen de beleggingen op
de actiefzijde van de balans alleen mee als vrije belegging voor
de bezittingentoets voor zover deze niet dienen ter dekking van de verzekeringsverplichtingen.Ingeval overtollige liquiditeiten bijvoorbeeld op een rentedragende bankrekening
zijn gezet, is wel sprake van een vrije belegging. In een dergelijk geval
worden de liquiditeiten namelijk niet (direct) aangewend in de onderneming,
maar renderen deze als (vrije) belegging.Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel a, onder 1°, worden
gewone beleggingen niet als vrije beleggingen aangemerkt als de voordelen
uit deze beleggingen zijn onderworpen aan een belasting naar de winst met
een regulier tarief van ten minste 10% die resulteert in een naar Nederlandse
begrippen reële heffing. Deze onderworpenheidstoets kent dezelfde invulling
als de toets van het elfde lid, tweede volzin.Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel a, onder 2°, wordt
een uitzondering gemaakt voor onroerende zaken en rechten die direct of indirect
betrekking hebben op onroerende zaken. De exploitatie van een onroerende zaak
zal in de meeste gevallen in beginsel worden aangemerkt als een belegging.
Beleggingen in onroerende zaken zijn evenwel niet mobiel en bovendien is het
heffingsrecht over de inkomsten uit onroerende zaken over het algemeen toegewezen
aan de bronstaat. Er is daarom geen reden om beleggingen in onroerende zaken
en rechten die direct of indirect betrekking hebben op onroerende zaken, aan
te merken als vrije belegging. Echter, onroerende zaken en de daarop betrekking
hebbende rechten worden weer wél als vrije beleggingen aangemerkt indien
zij in het bezit zijn van een fiscale beleggingsinstelling of een vrijgestelde
beleggingsinstelling. De reden hiervoor is dat voorkomen moet worden dat de
deelnemingsvrijstelling ook zou gaan gelden voor een deelneming in een fiscale
beleggingsinstelling of een vrijgestelde beleggingsinstelling. De voordelen
uit in Nederland gelegen onroerende zaken of de daarop betrekking hebbende
rechten zouden dan niet meer in Nederland kunnen worden belast.Voor groepsvorderingen en ter beschikking gestelde bedrijfsmiddelen is
ook een uitzondering van toepassing indien zij voor ten minste 90%
extern zijn gefinancierd. Voor de gewone beleggingen geldt die uitzondering
niet. Immers, ook hier geldt dat voorkomen moet worden dat de deelnemingsvrijstelling
zou gaan gelden voor een deelneming in een fiscale beleggingsinstelling of
een vrijgestelde beleggingsinstelling.Artikel 13, twaalfde lid, onderdeel b (groepsvorderingen)Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel b, worden groepsvorderingen
als vrije beleggingen aangemerkt. Hierop bestaan drie uitzonderingen.Ten eerste, ingevolge artikel 13, twaalfde lid, onderdeel b, onder 1°,
geldt een uitzondering indien de voordelen uit groepsvorderingen zijn onderworpen
aan een belasting naar de winst met een regulier tarief van ten minste 10%
die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële heffing. In dat
geval worden groepsvorderingen niet als vrije beleggingen aangemerkt. Er is
namelijk geen sprake van mobiel kapitaal dat rendeert in een laagbelastende
jurisdictie.De onderworpenheidstoets van het twaalfde lid, onderdeel b, onder 1°,
kent dezelfde invulling als de toets in het elfde lid. Dit betekent dat onderworpenheid
naar een effectief tarief van ten minste 5% voldoende is. Immers, voordelen
uit groepsvorderingen worden in Nederland in de zogeheten rentebox belast.
Heffing in de rentebox resulteert in een effectieve heffing van 5%.
Heffing tegen een tarief van 5% over de voordelen uit
groepsvorderingen is derhalve een naar Nederlandse begrippen reële heffing.Ten tweede is er een uitzondering voor groepsvorderingen die worden gehouden
door een lichaam waarvan de werkzaamheden bestaan uit actieve financieringswerkzaamheden.
Als groepsvorderingen worden aangewend voor actieve financieringswerkzaamheden,
worden ze niet aangemerkt als vrije beleggingen. Er is sprake van actieve
financieringswerkzaamheden als wordt voldaan aan de criteria van artikel 2a
Uitvoeringsbeschikking vennootschapsbelasting 1971.Ten slotte is er een uitzondering voor groepsvorderingen die voor ten
minste 90% zijn gefinancierd met van derden verkregen geldleningen.
Met «derden» wordt hier bedoeld dat de verstrekker van de lening
een niet met de belastingplichtige verbonden persoon is. Er is echter geen
sprake van een van een derde verkregen geldlening indien die lening weliswaar
door een niet verbonden persoon, zoals een bank, wordt verstrekt maar door
een verbonden persoon wordt gegarandeerd. Bij extern vreemd gefinancierde
groepsvorderingen zal geen sprake zijn van het laagbelast laten renderen van
eigen vermogen. Er is dan geen reden om dergelijke groepsvorderingen als vrije
belegging aan te merken.Artikel 13, twaalfde lid, onderdeel c (ter beschikking
gestelde bedrijfsmiddelen)Op grond van artikel 13, twaalfde lid, onderdeel c, worden bedrijfsmiddelen
waarvan het gebruik of het gebruiksrecht ter beschikking is gesteld aan verbonden
lichamen als vrije beleggingen aangemerkt. Hierop bestaan drie uitzonderingen.Ingevolge artikel 13, twaalfde lid, onderdeel c, onder 1°, geldt een
uitzondering voor bedrijfsmiddelen als de voordelen uit deze bedrijfsmiddelen
zijn onderworpen aan een belasting naar de winst met een regulier tarief van
ten minste 10% die resulteert in een naar Nederlandse begrippen reële
heffing. Dit betekent onder meer dat voor zover die voordelen bestaan uit
de financieringscomponent van de vergoeding voor het ter beschikking stellen,
een onderworpenheid naar een tarief van ten minste 5% in beginsel voldoende
is. Immers, de voordelen die bestaan uit de financieringscomponent worden
in de rentebox belast. Heffing in de rentebox resulteert in een effectieve
heffing van 5%. Heffing tegen een tarief van 5% is een naar
Nederlandse begrippen reële heffing. Voor de overige componenten geldt
een druk van ten minste 10%.Voorts is er een uitzondering voor bedrijfsmiddelen die worden gehouden
door een lichaam waarvan de werkzaamheden bestaan uit actieve terbeschikkingstellingswerkzaamheden.
Wat onder deze werkzaamheden moet worden verstaan, moet nog worden bepaald
in een nog te ontwerpen regeling op te nemen in de Uitvoeringsbeschikking
vennootschapsbelasting 1971.Ten slotte is er een uitzondering voor bedrijfsmiddelen die voor ten minste
90% met van derden verkregen geldleningen zijn gefinancierd. Met «derden»
wordt hier bedoeld dat de verstrekker van de lening een niet met de belastingplichtige
verbonden persoon is. Er is echter geen sprake van een van een derde verkregen
geldlening indien die lening weliswaar door een niet verbonden persoon, zoals
een bank, wordt verstrekt maar door een verbonden persoon wordt gegarandeerd.Artikel 13, dertiende lidHet toepassingsbereik van het twaalfde lid is aangepast aan de nieuwe
opzet van het deelnemingsregime.Artikel 13, veertiende lidMet het nieuwe veertiende lid wordt beoogd balansverlenging tegen te gaan.
Via balansverlenging zou het mogelijk kunnen zijn om de kwalificatie als beleggingsdeelneming
te ontlopen. Het gaat om situaties waarin sprake is van in- en doorlenen van
een groepsvordering tussen groepsmaatschappijen waarbij de meeste groepsmaatschappijen
hoogbelast zullen zijn maar de echte verstrekker van de groepsvordering laagbelast
is. Indien een groepsvordering zou worden gehouden door een hoogbelast lichaam,
zou geen sprake zijn van een vrije belegging en zouden deze bezittingen als
niet vrije belegging op de toerekeningsbalans komen. Om dit te voorkomen worden
dergelijke bezittingen buiten beschouwing gelaten.Aanpassing artikel 13, zestiende lidSchuldvorderingen die onder zodanige voorwaarden zijn aangegaan dat deze
feitelijk functioneren als eigen vermogen worden op grond van jurisprudentie,
artikel 13, vierde lid, onderdeel b, en artikel 13, vijfde lid, onder het
deelnemingsbegrip gebracht. Het gevolg is dat op voordelen uit hoofde van
een dergelijke schuldvordering de deelnemingsvrijstelling of deelnemingsverrekening
van toepassing is. Het nieuwe zestiende lid strekt ertoe dat de deelnemingsvrijstelling
of deelnemingsverrekening niet van toepassing is als de voordelen van een
dergelijke schuldvordering via de verplichte rentebox in aanmerking worden
genomen.Artikelen 13a, 13aa, 13ba en 23cDe artikelen 13a, 13aa, 13ba en 23c zijn aangepast aan de wijzigingen
van artikel 13.XNoot1Kamerstukken II, 2008/09, 31 369, nr. 5.XNoot1Kamerstukken II, 31 369, nr. 5. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31369-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl