Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het fiche Voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende rookvrije ruimten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134347
 2008-2009
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 919
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 september 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 7 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Richtlijn ouderschapsverlof (Kamerstuk 22 112, nr. 914);
 2. Mededeling inzake motorvoertuigensector (Kamerstuk 22 112, nr. 915);
 3. Mededeling inzake duurzame toekomst vervoer (Kamerstuk 22 112,
nr. 916);
 4. Mededeling betreffende Alzheimer en andere vormen van dementie (Kamerstuk
22 112, nr. 917);
 5. Voorstel inzake maatregelen ter bestrijding van neurodegeneratieve
ziekten (Kamerstuk 22 112, nr. 918);
 6. Voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende rookvrije ruimten;
 7. Voorstel betreffende een besluit tot instelling Europese microfinancieringsfaciliteit(Kamerstuk
22 112, nr. 920).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende
rookvrije ruimten
 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: Aanbeveling van de Raad betreffende
rookvrije ruimten
 
 
 Datum Commissiedocument: 30 juni 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009)328 definitief
 
 
 Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198 401
 
 
 
 Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: SEC(2009)894 & 895 respectievelijk 896.
 
 
 Behandelingstraject Raad: In Raadswerkgroepen
Volksgezondheid vanaf juli 2009 en waarschijnlijk behandeld in EPSCO Raad
van 30 november 2009.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: VWS
 2. Essentie voorstel
 Dit voorstel sluit aan bij het eerder uitgebracht Groenboek «Op
weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau» en bij het
WHO Kaderverdrag voor bestrijding van tabaksgebruik (FCTC), in het bijzonder
bij artikel 8. De voorgestelde aanbeveling is hoofdzakelijk gericht op de
effectieve tenuitvoerlegging van dit artikel binnen de EU.
 
 Artikel 8 van het WHO FCTC-verdrag betreft effectieve bescherming tegen
blootstelling aan tabaksrook in afgesloten werkplekken, afgesloten openbare
ruimten, openbare vervoermiddelen en waar van toepassing ook in overige openbare
ruimten. Nederland is samen met nog 25 EU-lidstaten verdragspartij (in totaal
166 verdragspartijen) en dient de verplichtingen voorvloeiende uit voornoemd
artikel 8 op te volgen. Er bestaan zowel tussen als binnen EU-lidstaten nog
veel verschillen in niveau van bescherming.
 Bescherming tegen blootstelling van tabaksrook is zowel vanuit financieel
als ook vanuit gezondheidperspectief effectief en zinvol. De Commissie stelt
dat een breed «rookvrij»-beleid (reeds bestaand in diverse lidstaten
en landen buiten de EU), tabaksgerelateerde lasten kan verlichten zonder daarbij
de economie te schaden.
 Het voorstel heeft als doel om lidstaten te ondersteunen bij de implementatie
van WHO FCTC artikel 8. Om dit voorstel te concretiseren, doet de Commissie,
aanvullend op FCTC artikel 8, een viertal aanbevelingen. Deze zijn:
 1) maatregelen om de blootstelling van kinderen en jongeren aan omgevingstabaksrook
aan te pakken;
 2) flankerende maatregelen zoals effectief beleid om rokers te helpen
te stoppen en waarschuwende afbeeldingen op verpakkingen van tabak;
 3) ontwikkeling van brede multisectoriële strategieën en adequate
instrumenten om die uit te voeren;
 4) regelmatige uitwisseling van informatie en beste praktijken en coördinatie
van beleid tussen lidstaten door een netwerk van nationale knooppunten. Tot
slot wordt samenwerking tussen lidstaten onderling en met de Commissie aan
de ontwikkeling van gemeenschappelijke definities, benchmarks en indicatoren
voor de tenuitvoerlegging van de aanbeveling voorgesteld.
 3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete
wet- en regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit
en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in?
 Er wordt geen nieuwe wet- en regelgeving aangekondigd; het gaat om ondersteuning
aan lidstaten bij implementatie van WHO FCTC artikel 8 verplichtingen. Afspraken
en verplichtingen volgend uit FCTC artikel 8 worden niet aangescherpt of overstegen.
Nederland hecht waarde aan het WHO FCTC verdrag en een succesvolle nationale
en internationale implementatie ervan. Daarnaast sluit het aan bij het Groenboek
van de Commissie en uitspraken van de Raad waarin werd aangegeven dat de Gemeenschap
de bevordering van rookvrije ruimten in de EU moet aansturen en dat communautaire
steun voor coördinatie en nationale maatregelen nodig is. Het Nederlandse
kabinet heeft hierover geoordeeld en was van mening dat er ten aanzien van
de rol van de Gemeenschap geen wijziging nodig was ten opzichte van de bestaande
situatie. In relatie tot de aanbevelingen van
de Commissie om dit proces te ondersteunen luidt het subsidiariteit- en proportionaliteitsoordeel
positief. Artikel 152 van het EG-Verdrag regelt dat de Gemeenschap aanvullende
bevoegdheden heeft en gaat in het voorstel niet verder dan de bevoegdheden
die de EG heeft. Het betreft in het voorstel aanbevelingen die de lidstaten
naar eigen inzicht kunnen uitwerken en opvolgen (er is geen dwingende verplichting).
Van belang blijft wel dat de aanbeveling en positie van de Gemeenschap ook
in praktische, uitvoerende zin, de reikwijdte van FCTC artikel 8 niet overstijgen.
Daarnaast wil Nederland graag benadrukken dat de Commissie terughoudend zou
moeten zijn op die terreinen waar lidstaten, gezien het subsidiariteitsbeginsel,
een eigen afweging plegen te maken over de te nemen maatregelen.
 Voor wat betreft de eerste drie aanbevelingen heeft NL reeds lange tijd
binnen het nationale tabaksontmoedigingsbeleid de nodige maatregelen genomen
en activiteiten uitgewerkt, al dan niet in nationale wet- en regelgeving.
Op deze vlakken zouden de aanbevelingen van de Commissie, nog los van het
feit dat het hier niet gaat om verplichtingen, niet leiden tot wijzigingen
in het nationale beleid. Omdat er nu nauwelijks sprake is van kennisuitwisseling
en implementatieondersteuning, in relatie tot FCTC artikel 8, maar dat dit
wel efficiënt kan zijn, acht Nederland een vorm van coördinatie
ten gunste van een effectieve implementatie en kennisuitwisseling zinvol.
 Omdat het bij het Commissievoorstel gaat om een aanbeveling, zijn er ook
geen dwingende financiële gevolgen te verwachten. Het Nederlandse beleid
komt grotendeels overeen met de aanbevelingen van de Commissie. In zo verre
er aanvullende middelen nodig zijn om samenwerking ter bevordering van de
implementatie van artikel 8 te steunen, dienen deze te worden gevonden binnen
de bestaande begroting van het beleidsverantwoordelijke departement. Potentieel
nodige middelen op EU niveau dienen volgens NL gevonden te worden binnen de
bestaande kaders van de EU begroting. Indien samenwerking en kennisdeling
efficiënt verloopt kan dat op termijn kostenvoordelen met zich meebrengen
doordat ontwikkelingskosten van instrumenten en nationale inspanningen ten
behoeve van kennisontwikkeling en evaluatie van nationaal beleid kunnen worden
gedeeld. De omvang van mogelijke kostenvoordelen is zeer afhankelijk van de
gecoördineerde activiteiten en kan nu nog niet op basis van deze aanbevelingen
worden vastgesteld door Nederland.
 4. Nederlandse positie over de mededeling
 Nederland vindt de in het voorstel benoemde multisectoriale benadering
van nationaal tabaksontmoedigingsbeleid van groot belang. Dit biedt niet alleen
de (noodzakelijke) mogelijkheid om op lidstaatniveau essentiële accenten
te geven aan het beleid en rekening te houden met culturele verschillen, maar
ook te leren van (innovatieve) toepassingen en strategieën in andere
lidstaten. Doordat deze kennisdeling ter ondersteuning van effectieve implementatie
op Europees niveau nog onvoldoende gebeurt, kan de Commissie hierin een coördinerende
functie vervullen. Nederland kan zich erin vinden om in lijn met de FCTC afspraken
via een netwerk van nationale knooppunten te komen tot regelmatige uitwisseling
van informatie en beste praktijken en coördinatie van beleid tussen lidstaten
Desalniettemin heeft Nederland ook enkele opmerkingen:
 – de aanbeveling en positie van Gemeenschap mag niet de reikwijdte
van het FCTC artikel 8 overstijgen. Nederland wenst geen «dubbele ambitie».
Artikel 8 FCTC en daarmee ingestemde richtsnoeren zijn leidend.
 – Nederland ondersteunt het door de Commissie nagestreefde doel
via een netwerk van nationale knooppunten te komen tot regelmatige uitwisseling
van informatie en beste praktijken en coördinatie van beleid tussen lidstaten
Hierbij dient zoveel mogelijk aangesloten te worden bij de thans beschikbare
nationale en internationale gegevensbronnen, zoals bijvoorbeeld de data die
worden verzameld in het kader van de WHO Framework Convention on Tobacco Control
(WHO FCTC) alsmede de gegevens welke worden verzameld in het kader van de
Verordening betreffende communautaire statistieken over de volksgezondheid
en de gezondheid en veiligheid op het werk. Bij
het maken van afspraken over de verdere ontwikkeling van vergelijkbare informatie
die nodig is voor beleid en actie dienen het statistisch bureau van de Europese
Unie (Eurostat), de nationale statistische bureaus alsmede deskundigen van
de lidstaten (zoals voor Nederland b.v. RIVM) te worden betrokken.
 – de aanbeveling omtrent waarschuwingen op pakjes door middel van
zogenaamde «pictorial warnings» wordt te veel gepositioneerd als
een verplichting die overgenomen zou moeten worden en niet als optie. Zoals
eerder aangegeven is WHO FCTC voor verdragspartijen leidend. In de daar relevante
artikelen wordt ten aanzien van «pictorial warnings» altijd een
formulering gekozen die genuanceerder en niet van verplichtende aard is. Daar
komt bij dat op basis van de richtlijn 2001/37/EG en de bijbehorende beschikkingen
van de Commissie (C(2005), 1452 def.; en C(2006), 1502 def.) het toevoegen
van afbeeldingen aan de (verplichte) gezondheidswaarschuwingen op tabaksverpakkingen
facultatief is. Het is de wens van Nederland om de teksten in deze aanbeveling
gelijk te trekken met de formulering en toon van het FCTC en de genoemde EU-documenten.
Het onder de aandacht brengen van deze tabaksontmoedigende optie en het rapporteren
van resultaten uit landen waar dit geïmplementeerd is, ter stimulans
en kennisdeling, wordt door Nederland positief ontvangen.
 
 
 
 Kamerstuk IZ-2 761 877, 15 mei 2007 http://www.minvws.nl/kamerstukken/iz/2007/groenboek-op-weg-naar-een-rookvrij-europa.asp
 
 
 Verordening (EG) Nr. 1338/2008 van het Europees Parlement en de Raad van
16 december 2008 betreffende communautaire statistieken over de volksgezondheid
en de gezondheid en veiligheid op het werk.