Miljoenennota 1997 (Nota over de toestand van 's Rijks Financiën); Lijst van vragen en antwoorden van de vaste commissie voor Financiën m.b.t. de Miljoenennota 1997 en de Macro Economische Verkenning 1997
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000, nr. 28

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-10-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000 nr. 28

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen met betrekking tot de Miljoenennota 12 en 34Ontwikkeling 12-maands gemiddelde beleidsrelevant financieringstekort
(in procenten BBP) 5678910 en 1112131415Gecumuleerd effect loonmatiging van 2% 16171819202122, 23, 24, 27 en 2825Tabel: Opbrengsten bestrijding btw-constructies 2629303132333435Langdurige werkloosheid in een aantal OESO-landen 3637383945Geactualiseerd overzicht Clusters Regeerakkoord + additionele
beleidsintensiveringen 1997; in miljoenen 4041424344464748 en 764950515253545556, 57, 60 en 6158596263 en 6465666768697071Bedragen aan huurwaardebijtelling. 72737475777879808182Tabel 1: Aantal asielaanvragen Tabel 2: Aantal asielzoekers per mln inwoners 8384858687888990919293949596979899100101Tabel 1: Intensiveringen (in miljoenen) Tabel 2: Bezuinigingen/Verlagingen 102103Algemene vragen betreffende de Miljoenennota 104105Vragen betreffende de macro-economische verkenning 106BBP per werkende in afwijking van Nederland Arbeidskosten pep verwerkende industrie in afwijking van
Nederland (in een gemeenschappelijke valuta) 107108109110111112113114115116117118119Tabel 1: Demografisch effect op de zorguitgaven 1984–1997 120121 en 123122
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 120 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000Nota over de toestand van 's Rijks Financiënnr. 28LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 2 oktober 1996De vaste commissie voor Financiën1 heeft,
ter voorbereiding van de financiële beschouwingen, de navolgende lijst
van feitelijke vragen met betrekking tot de Miljoenennota 1997 (25 000,
nr. 1) en de Macro Economische Verkenning 1997 van het Centraal Planbureau
opgesteld. De desbetreffende antwoorden zijn hierna eveneens afgedrukt.De voorzitter van de commissie,YbemaDe griffier van de commissie,Van Overbeeke Vragen met betrekking tot de Miljoenennota 1Welke gevolgen heeft de EMU voor de werkgelegenheid en welvaart in
Nederland? Wordt de groei van de werkgelegenheid en welvaart meer afhankelijk
van de andere EMU-landen of blijft het mogelijk om een gunstiger economische
groei neer te zetten dan de EU? (blz. 9, 10).Van de EMU mogen gunstige gevolgen worden verwacht voor de werkgelegenheid
en de welvaart. Een gezonde EMU kan leiden tot meer stabiliteit en tot een
toenemende handel, toenemende investeringen, en dus ook tot toenemende werkgelegenheid.Van belang is om te bedenken dat er bij het opgeven van het wisselkoersinstrument
altijd een afweging moet worden gemaakt tussen enerzijds het verlies van een
beleidsinstrument en anderzijds de toenemende monetaire stabiliteit en de
toenemende mogelijkheden tot internationale handel en verscherpte internationale
concurrentie. Wanneer bovendien sprake is van geconvergeerde economieën,
dan is het verlies van het wisselkoersinstrument slechts betrekkelijk.In het Nederlandse geval is de keuze om de wisselkoers als actief beleidsinstrument
op te geven in het verleden al gemaakt, namelijk op het moment dat feitelijk
de koppeling met de Duitse mark tot stand werd gebracht. De voordelen van
die stap zijn genoegzaam bekend: monetaire stabiliteit, uitmondend in een
lage inflatie en lage rente. Voor Nederland zal er wat betreft beleidsautonomie
dus niet veel veranderen. Wat wel zal veranderen is de omvang van het gebied
waarmee een vaste wisselkoers wordt gerealiseerd en daarmee de mogelijke voordelen
in termen van handel en concurrentie.Van belang is voorts dat bij het wegvallen van de nominale wisselkoers
als aanpassingsinstrument, eventuele conjuncturele landspecifieke schokken
zich ook zullen moeten vertalen in de ontwikkeling van de reële loonkosten.
Met andere woorden, verlies van werkgelegenheid zal in de nieuwe situatie
moeten worden gecompenseerd via een gematigde loonkostenontwikkeling en niet
via de wisselkoers. Maar voor de Nederlandse situatie betekent dat in feite
geen verandering. Verschillen in reële ontwikkelingen blijven ook in
een muntunie altijd mogelijk. Dat is momenteel ook waarneembaar, wanneer we
bijvoorbeeld de Nederlandse ontwikkeling vergelijken met de Duitse. 2 en 3Hoe is de verwachte overschrijding van de rijksbegroting in enge
zin in 1998 samengesteld? (blz. 11).Wat is de oorzaak van de verwachte lichte overschrijding van de uitgaven
van de Rijksbegroting in enge zijn in 1998? (blz. 11).De overschrijding van het uitgavenkader rijksbegroting in enge zin is
de resultante van een vergelijking van de uitgaven in 1998 zoals geraamd ten
tijde van de Miljoenennota 1995 (de ijklijn) met de geraamde uitgaven zoals
geraamd in de Miljoenennota 1997. Per saldo doet zich een beperkte overschrijding
voor in 1998. Een aantal meevallers die zich naar verwachting voordoen in
1997 zoals bijvoorbeeld bij de EU-afdrachten en de uitgaven voor de exportkredietverzekering
zijn niet voorzien voor 1998. De beperkte overschrijding van het kader in
1998 zal worden betrokken bij de begrotingsvoorbereiding 1998. 4Wat is de ontwikkeling van het 12-maands voortschrijdend gemiddelde
van het beleidsrelevante tekort over 1996? (blz. 12).In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het 12-maands voortschrijdend
gemiddelde van het beleidsrelevante financieringstekort weergegeven.De data tot en met juli zijn gebaseerd op definitieve realisatiecijfers.
Het gemiddelde tot en met augustus betreft een voorlopig realisatiecijfer. Ontwikkeling 12-maands gemiddelde beleidsrelevant financieringstekort
(in procenten BBP) tot en met januari3,5tot en met februari3,7 tot en met maart3,6 tot
en met april3,3 tot en met mei3,1 tot en met juni3,3tot en met juli3,4 tot en met augustus2,95Welke lastenverlichtende maatregelen zijn te verwachten vanwege de
opbrengsten van de tabaksaccijnzen? Is het ook mogelijk de opbrengsten te
besteden aan volksgezondheid? (blz. 12).Tegenover de verhoging van de tabaksaccijns is een verlaging van het tarief
in de eerste schijf met 0,1% gesteld.Voor de uitgaven in de sfeer van de volksgezondheid is het uitgavenkader
zorg bepalend. De opbrengsten uit de tabaksaccijns spelen daarbij geen rol. 6Hoe wordt het verschil verklaard tussen de ontwikkeling van het beleidsrelevant
tekort en het EMU-tekort in 1996 en 1997 (terwijl het beleidsrelevant tekort
constant blijft, daalt het EMU-tekort)? (blz. 12).Het beleidsrelevante tekort wordt voor zowel 1996 als 1997 op 2,8% BBP
geraamd. Het EMU-tekort wordt voor 1996 op 2,6% BBP geraamd, en voor 1997
op 2,2% BBP. Het verschil in ontwikkeling van het beleidsrelevante tekort
en het EMU-tekort kan goeddeels worden verklaard uit twee factoren.De eerste factor betreft de Common-Areabaten. In 1996 is in de FES-begroting
voor 2 mld aan Common-Areabaten geraamd. Het saldo van het FES is niet-relevant
voor het beleidsrelevante tekort, maar de Common-Areabaten zijn wel relevant
voor het EMU-tekort. Het eenmalige karakter van de Common-Areabaten in 1996
leidt tot een opwaartse mutatie in het EMU-tekort van 1996 op 1997 met 0,4
procentpunt BBP.De tweede factor betreft de sociale fondsen. Voor 1996 wordt een tekort
van de sociale fondsen van 0,3% BBP geraamd, terwijl voor 1997 een overschot
van 0,6% BBP wordt geraamd. Het voor 1997 geraamde overschot hangt samen met
de vermogensinhaal bij de fondsen. Het omslaan van een tekort van de sociale
fondsen naar een overschot leidt tot een neerwaartse mutatie in het EMU-tekort
van 1996 op 1997 met 0,9 procentpunt BBP. Per saldo leiden de voornoemde factoren tot een neerwaartse mutatie in
het EMU-tekort in 1997 ten opzichte van 1996 met 0,5 procentpunt BBP. Het
restant van de mutatie in het EMU-tekort in 1997 kan worden verklaard uit
een stijging van de FES-uitgaven. Deze uitgaven zijn niet-relevant voor het
beleidsrelevante tekort, maar wel voor het EMU-tekort. In totaal daalt het
EMU-tekort van 1996 op 1997 met 0,4 procentpunt. 7Hoe verloopt het economisch herstel nu de startende motor voor het
economisch herstel, met name de export, enige haperingen vertoont? (blz. 16).De huidige conjunctuurcyclus vertoont een vrij klassiek patroon, waarin
de export als startende motor fungeert, waarna vervolgens de investeringen
aantrekken en vervolgens de consumptie. In de eerste helft van dit jaar is
het vooral de particuliere consumptie die de economische groei draagt. Door
het verwachte herstel van de groei in de ons omringende landen verwacht het
CPB in de tweede helft van dit jaar weer een opleving van de export.  199519961997 IIIIIIIII Volumemutaties
t. o. v. overeenkomstige periode voorgaand jaar – particuliere
consumptie 22¼321¾2– bedrijfsinvesteringen13½6¾271¾3¼– uitvoer van goederen      (exclusief energie) 11½63½5½6¼5¾       bruto binnenlands      product 2¾1½2¼2¾2¾2¾Bron: tabel III.1.1 MEV97 blz. 57 8Zou het formeel in overeenstemming met de EMU-regels zijn indien
de Nederlandse overheid (met instemming van het ABP) een deel van de ABP-pensioenverplichtingen
zou overnemen en het daarbij behorende deel van het ABP-vermogen van het EMU-tekort
en de staatsschuld zou afboeken? Zou een dergelijke transactie in lijn zijn
met de bedoeling van het verdrag van Maastricht? (blz. 18).Het overnemen van pensioenverplichtingen van het ABP zou haaks staan op
de onlangs voltooide privatisering van het ABP en is derhalve niet aan de
orde. Of een dergelijke transactie relevant zou zijn voor het EMU-tekort,
zou in eerste instantie door de Europese Commissie en vervolgens door de Ecofin
Raad moeten worden beoordeeld. 9In welk tempo daalt de overheidsschuld bij een jaarlijks vorderingentekort
van de collectieve sector (EMU-tekort) van 2%, onder constanthouding van de
huidige inflatie en lange rente?Hoe is die ontwikkeling bij 1.5% jaarlijks EMU-tekort? (blz. 18).Uitgaande van de BBP-volumegroei en BBP-deflator van 1996 (respectievelijk
2½% en 1½%) bedraagt de daling van de EMU-schuldquote gedurende
de eerste jaren circa ½%-punt BBP.Bij een EMU-tekort van 1½% bedraagt de jaarlijkse daling van de
EMU-schuldquote gedurende de eerste jaren 1%-punt van het BBP. Bij de BBP-volumegroei en BBP-deflator van 1997 (respectievelijk 2¾%
en 2¼%) is de daling van de EMU-schuldquote in beide scenario's ½%
groter.Bij een EMU-tekort van 2% daalt de schuldquote 1% per jaar, bij een EMU-tekort
van 1½% daalt de schuldquote 1½% per jaar. 10 en 11Wat zijn de directe en indirecte gevolgen van het afbouwen van het
saldo bij De Nederlandsche Bank voor Nederland? (blz. 19).Welke gelden komen er voor de Nederlandse staat vrij door afbouw
van het saldo bij De Nederlandse Bank? (blz. 19).De afgelopen jaren zijn de met forse uitslagen gepaard gaande schatkistsaldi
de belangrijkste oorzaak geweest van mutaties in de geldmarktruimte. Deze
mutaties moeten door De Nederlandsche Bank via het monetair instrumentarium
worden opgevangen.Het directe gevolg van het terugdringen en vooral het stabiliseren van
het schatkistsaldo is dat de sturing van de geldmarktruimte door De Nederlandsche
Bank, en straks door de ECB, wordt vergemakkelijkt; dit geldt a fortiori bij
het interim monetair instrumentarium dat De Nederlandsche Bank volgend jaar,
vooruitlopend op het Europees geldmarktinstrumentarium in de derde fase van
de EMU, zal invoeren.Indirecte gevolgen van het terugdringen van het ultimo 1996 verwachte
niveau van het schatkistsaldo van f 11,2 miljard zijn gelegen in kosten-
en met name schuldbeheersing. Een structureel lager niveau van het schatkistsaldo
betekent een lagere financieringsbehoefte in 1997 en daarmee een lagere (bruto)
overheidsschuld.De modaliteiten inzake de regulatie van het schatkistsaldo worden thans
nader uitgewerkt. 12Kan een strafdeposito een lidstaat dusdanig tegenwerken dat het desbetreffende
land met grote moeite aan de budgettaire discipline kan voldoen? Welke gevolgen
heeft dit voor de andere lidstaten? (blz. 19).Over de omvang van boetes wordt op dit moment gesproken in EU-verband.
Hierover zijn nog geen conclusies bereikt. De omvang en effecten van boetes
zijn punten van toekomstige discussie in het kader van een stabiliteitspact.
Verwezen zij naar het verslag van de recent gehouden informele Ecofinraad
dat de Minister van Financiën aan de Kamer zal doen toekomen. 13Wat wordt verstaan onder evenwicht in de begrotingspositie?Wordt dan gedacht aan saldo van 0? Hoe kan de invulling per land
verschillen, anders dan door het tempo waarmee het evenwicht moet worden bereikt?Welke – de afzonderlijke lidstaten bindende – besluiten
zijn in dit verband reeds genomen of binnenkort te verwachten? (blz. 19).In het kader van versterking van de budgettaire discipline van de Lidstaten
na de ingang van de derde fase van de EMU is afgesproken dat elke Lidstaat
zal streven naar een begrotingspositie van dichtbij evenwicht op middellange
termijn. Het doel hiervan is de 3 %BBP-referentiewaarde in het Verdrag te
respecteren als plafond gedurende de gehele economische cyclus.De invulling van de algemene doelstelling «dichtbij evenwicht»
onder normale omstandigheden zal per land verschillen, alnaargelang de veiligheidsmarge
die benodigd is om het 3%-plafond te respecteren. Hierbij speelt vooral de
conjuncturele gevoeligheid van de begrotingen van de diverse Lidstaten
een rol. Ook de uitgangspositie van landen – een relatief hoog of laag
tekort, een schuldquote boven 60 % BBP – bepaalt mede de invulling die
landen dienen te geven aan de algemene doelstelling.De afspraak te streven naar een begrotingspositie dichtbij evenwicht is
bekrachtigd door de Europese Raad van Florence in juni 1996. De Ecofin-Raad
beziet nu hoe met het oog hierop het multilateraal toezicht op de Lidstaten
kan worden versterkt. De keuze van de eigen middellange-termijndoelstelling
is een nationale verantwoordelijkheid, en dient vóór 1999 plaats
te hebben. 14Wie gaat de financiële sancties tegen lidstaten uitvoeren? Kunnen
daar eenduidige criteria voor worden opgesteld? Hebben de financiële
sancties zin wanneer ze worden betaald aan de EU? (blz. 19).Financiële sancties kunnen worden opgelegd in het kader van de zgn.
buitensporige-tekortenprocedure (art.104C), nadat de Ecofin-Raad met gekwalificeerde
meerderheid van stemmen heeft vastgesteld dat sprake is van een buitensporig
tekort (ex art.104C, lid 6). Indien een lidstaat er niet tijdig in slaagt
het buitensporige tekort te redresseren dan kan de Ecofin-Raad, wederom met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen, besluiten een financiële sanctie
op te leggen (ex art.104C, lid 11). Hierbij zij opgemerkt dat – omdat
financiële sancties alleen van toepassing zijn op deelnemers aan de monetaire
unie (de «ins») – alleen deze ins stemrecht hebben bij de
besluitvorming aangaande sancties.Ook de aard van de sancties is omschreven in hetzelfde Verdragsartikel.
Er is nog niet besloten aan wie de opbrengst van de sancties ten goede zullen
komen en in welke vorm dat gebeurt. 15Kan kwantitatief aangegeven worden wat de betekenis voor de werkgelegenheid
is geweest van de verbetering van de concurrentiepositie en uitvoerprestatie?
(blz. 21).Aan de hand van spoorboekjes van het CPB kan enige duiding worden gegeven
van de kwantitatieve omvang van het effect van loonmatiging, waardoor de concurrentiepositie
en de uitvoerprestatie verbeteren (zie FKSEC, a macro-econometric model for
the Netherlands, CPB,1992). De resultaten van dit spoorboekje zijn partieel
van karakter. Gecumuleerd effect loonmatiging van 2%  na 4 jaarna
8 jaar volume uitvoer van goederen (in %)  (excl. energie)1.01.4   werkgelegenheid  – open sector (in arbeidsjaren x1000)2726 –
beschermde sector (in arbeidsjaren x1000)1317 – totaal
(in arbeidsjaren x1000)4144 – totaal (in personen
x 1000)495316Hoe verhoudt zich de voor de werkgelegenheid gunstig geachte matiging
van arbeidskosten en verbeterde concurrentiepositie (blz. 21) tot de stelling
van het CPB dat de sterkste stijging van de werkgelegenheid zich voordoet
in de afgeschermde sector? (MEV blz. 75). De Nederlandse economie is zeer open. De omvang van de uitvoer bedraagt
ruim de helft van het bruto binnenlands product. Loonmatiging is gunstig voor
de werkgelegenheid. Niet alleen voor de sector die bloot staat aan buitenlandse
concurrentie (de open sector), maar ook voor de binnenlandse sector (de beschermde
sector). Bij het antwoord op vraag 15 is daar op ingegaan. Daarnaast is voor
de binnenlandse sector van belang of sprake is van voldoende groeidynamiek.
Deze dynamiek wordt door de operatie Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit
(MDW) met sectorspecifieke wetgeving verbeterd, en hetzelfde geldt voor beleidsinitiatieven
in de sfeer van de nieuwe mededingingswet en de recente stroomlijning van
de vestigingswetgeving. Mede in samenhang met initiatieven ter versterking
van het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt ontstaat aldus perspectief
op een binnenlandse sector waar nieuwe activiteiten en nieuwe werkgelegenheid
tot ontplooiing komen. 17Wordt de technologische ontwikkeling in de zorg, als belangrijke
bepalende factor voor de kostenstijging in de zorgsector, vooral bepaald door
de zorgbehoefte of vooral door de ontwikkeling van de techniek? (blz. 25).De belangrijkste factor bij de kostenstijgingen in de zorgsector vormt
de demografie. Voor zover de technologische ontwikkelingen leiden tot kostenstijgingen
zijn daarbij zowel de kosten van de techniek als het aanbodvergrotende karakter
van dergelijke ontwikkelingen belangrijke bepalende factoren. 18Duidt de uitbreiding van de (collectieve) ziektekostenverzekeringsdekking
er op dat concurrentie tussen ziektekostenverzekeraars niet plaatsvindt op
basis van prijs, met een zo laag mogelijke premie als uitkomst, maar op basis
van verzekerd pakket, met als uitkomst een vergroting van het verzekerde pakket?
(blz. 25).De collectieve verzekeringsdekking betreft het ziekenfondspakket. De omvang
van dit pakket wordt bij wet vastgesteld en is dus niet onderhevig aan concurrentie
tussen zorgverzekeraars. De concurrentie tussen ziekenfondsverzekeraars heeft
voor wat betreft de wettelijke ziekenfondsverzekering betrekking op de nominale
premie en de kwaliteit van de gecontracteerde aanbieders. Daarnaast is tussen
ziekenfondsverzekeraars sprake van concurrentie tussen de omvang, kwaliteit
en prijs van de aanvullende verzekering. In de praktijk komt het pakket van
de particuliere verzekeraars grosso modo overeen met het pakket van de ziekenfondsen.
De concurrentie tussen particuliere ziektekostenverzekeraars heeft betrekking
op de kwaliteit en de prijs van het totale verzekerde pakket alsmede op de
omvang van de aanvullende verzekering. 19Welke Europese landen kennen een fiscale faciliëring van pensioenregelingen
die beperkter is dan in Nederland? (blz. 26).De vormgeving van pensioenen, daaronder begrepen de fiscale behandeling
van pensioenopbouw en pensioenbetaling, is binnen de Europese landen op een
zeer diverse wijze vorm gegeven. Ook de uitkomsten van de verschillende pensioenregelingen
en de deelname van verschillende bevolkingscategorieën in de landen kennen
een grote spreiding welke een eenduidige beantwoording in de weg staan. Grofweg
kan wel worden gesteld dat bij de meeste Europese landen de tweedeling basispensioen
(«staatspensioen») en aanvullend pensioen kan worden gemaakt.
Bij het aanvullend pensioen, wat in Nederlands spraakgebruik als
pensioen wordt aangeduid (de AOW is het staats- of basispensioen) is niet
in alle landen sprake van kapitaaldekking. Dit heeft invloed op de fiscale
behandeling.Ten aanzien van het basispensioen kan worden opgemerkt dat waar in landen
zoals Duitsland, Frankrijk en België de premie aftrekbaar is, dit niet
het geval is in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Hierbij past wel de
kanttekening dat in Nederland bij de zogenoemde «Oort-operatie»
de aftrekbaarheid van de AOW-premie is afgeschaft onder aanpassing van het
tarief in de eerste schijf. Ook aan de uitkeringszijde is het beeld divers.
In genoemde landen vindt wel een vorm van heffing plaats zij het dat er sprake
is van een normale belastingheffing in Nederland en het Verenigd Koninkrijk
terwijl in de andere genoemde landen sprake is van lagere tarieven dan wel
het uitkeringsbedrag niet volledig in de grondslag wordt betrokken. Ook hierbij
past wel de kanttekening dat in Nederland na het bereiken van de 65-jarige
leeftijd niet alle sociale premies meer verschuldigd zijn (bijvoorbeeld de
AOW-premie) en een apart bejaardentarief resteert.Aanvullende pensioenen en daarbij de fiscale behandeling moeten mede worden
bezien in het licht van de plaats die het aanvullende pensioen inneemt. Zo
is in Frankrijk een aanvullend pensioen verplicht terwijl in België slechts
30% van de betreffende bevolkingsgroep over een aanvullend pensioen beschikt.In hoofdlijnen kan – onder de kanttekening dat de diversiteit in
de regelingen en de daarmee samenhangende fiscale behandeling zo mogelijk
nog groter is dan onder de basispensioenen – worden gesteld dat de omkeerregeling
(premie aftrekbaar, uitkering belast) van toepassing is. Hierbij past dan
weer de kanttekening dat in een aantal landen, bijvoorbeeld Frankrijk en België,
afkoop van pensioenrechten soms onbelast of tegen een sterk gereduceerd tarief
kan geschieden.Binnen het Committee on Fiscal Affairs van de OESO functioneert sinds
1994 een werkgroep die de fiscale behandeling van pensioenen en vergelijkbare
betalingen nader bestudeert. Ook uit de landenreacties op een enquête
blijkt dat er sprake is van weinig eenduidigheid op pensioengebied tussen
de landen. Naast verschillen ten aanzien van de pensioendefinitie (wat dient
onder pensioen te worden verstaan?) verschillen de regelingen inhoudelijk
en is sprake van verschillen in fiscale behandeling. De verschillen tussen
de diverse systemen en hun fiscale behandeling zijn dusdanig dat het voor
de OESO tot op heden niet mogelijk is gebleken te komen met een analyse, welke
een onderlinge vergelijkbaarheid mogelijk maakt. 20Hoeveel extra zou de AOW nu kosten indien sinds 1982 de koppeling
elk jaar volledig was toegepast? (blz. 26).Bij volledige toepassing van de koppeling volgens de WAM resp. de WKA
in alle jaren vanaf 1982 zouden de kosten van de AOW thans ongeveer 6¾
miljard hoger liggen. Deze berekening zegt niets over de netto inkomensgevolgen
van het wel volledig toepassen van de koppeling. Sinds 1982 is het niet volledig
toepassen van de koppeling namelijk in een groot aantal jaren gepaard gegaan
met aanvullende maatregelen die ten doel hadden om de gevolgen voor de netto
inkomens te beperken. De berekening heeft derhalve een zeer technisch karakter. 21Bij welk inkomen kan een middelloonpensioen niet meer worden aangevuld
tot het niveau van een eindloonpensioen met behulp van de bestaande lijfrente-opbouwmogelijkheden?
(blz. 26). Het Kabinet heeft in de Nota «Werken aan Zekerheid; bouwstenen voor
een modern en houdbaar sociaal stelsel» aangegeven dat indien wordt
overgegaan tot een beperking van de fiscale faciliëring tot 70% middelloon
het lijfrenteregime ruime mogelijkheden biedt voor de fiscale faciliëring
van individuele aanvullingen voor eigen rekening.Of en in hoeverre aanvulling tot het niveau van een eindloonpensioen niet
meer mogelijk zou zijn, is niet in algemene zin aan te geven.De inkomensgrens waarboven aanvulling tot het niveau van een eindloonpensioen
niet meer mogelijk zou zijn, evenmin. Dit hangt in de eerste plaats af van
het ambitieniveau van de eindloonregeling ten opzichte van het ambitieniveau
van de middelloonregeling; in de tweede plaats van de mate waarin sprake is
van een zuivere eindloonregeling, danwel een gematigde eindloonregeling. En
in de derde plaats hangt dit af van het individuele carrièrepatroon.
Het kabinet meent dat ook in de toekomst voldoende mogelijkheden blijven bestaan
om een volwaardig pensioen op te bouwen. Overigens heeft het kabinet met de
genoemde nota bouwstenen aan willen geven, waarover – ondermeer via
advisering door de SER – nog een uitgebreide maatschappelijke discussie
zal plaatsvinden. 22, 23, 24, 27 en 28Op grond van welke overwegingen is het plan Van Elswijk niet meegenomen
in de overwegingen om de belastinggrondslag te verschuiven? (blz. 27–29).De trend in het Nederlandse belastingsysteem is om ervoor te zorgen
dat dit systeem kan concurreren met andere landen in Europa. Kan er een overzicht
gemaakt worden van de aanpassingen die andere Europese landen, vanuit concurrentieoverwegingen,
aan hun belastingsysteem maken? (blz. 27).Welke plannen zijn er om te voorkomen dat de concurrentie tussen
de lidstaten op fiscaal gebied leidt tot een «haasje over» effect,
met een stijgende belastingdruk op arbeid als gevolg? (blz. 27).Welke maatregelen heeft het kabinet in gedachten om het zwaartepunt
in de samenstelling van de lasten te verschuiven van directe naar indirecte
belastingen? (blz. 28).Kan er bij de voorgenomen analyse van het Nederlandse belastingstelsel
in de 21e eeuw ook een analyse gemaakt worden van de manier waarop in Europa
het belastingsysteem gaat functioneren als middel in de concurrentiestrijd?
Wat is de visie van het kabinet op deze concurrentiestrijd? (blz. 29).Zoals aangegeven is in de Miljoenennota, heeft de regering het voornemen
in de loop van 1997 een verkenning uit te brengen van de richting waarnaar
het Nederlandse belastingstelsel zich in het begin van de 21e eeuw zal ontwikkelen.
Elementen die in deze analyse een rol zullen spelen zijn onder meer de op
dit moment zichtbare trends zoals een neerwaartse beweging van het totale
lastenniveau, een verschuiving van mobiele naar minder mobiele grondslagen,
een verschuiving van directe naar indirecte belastingen en de introductie
van analytische elementen in het fiscale stelsel. In deze trends spelen internationale
factoren een rol waarbij van belang is dat het Nederlandse fiscale stelsel
concurrerend blijft met dat van andere landen.In Nederland zal in het kader van verschuiving van directe naar indirecte
belastingen per 1 januari 1997 de tweede tranche van de regulerende energieheffing
worden doorgevoerd. De opbrengsten zullen onder meer worden teruggesluisd
via lagere tarieven op arbeid. Tevens kan hier de voorgenomen verhoging van
de tabaksaccijns worden genoemd, waarvan de opbrengsten worden aangewend in
de totale micro-lastenverlichting van 1,0 miljard. Verder worden
thans zowel nationaal als in Europees verband de eventuele mogelijkheden op
dit punt nader verkend.Een relatieve verschuiving van directe naar indirecte belastingen is op
onderdelen zichtbaar in Europa. In Duitsland, België, Frankrijk en Spanje
is recent het standaard BTW-tarief verhoogd. De belangrijkste verhogingen
vonden plaats in België en Frankrijk, respectievelijk van 19,5 naar 21%
en van 18,6 naar 20,6%. In Duitsland werd het BTW-tarief reeds in 1993 verhoogd
van 14 naar 15%, het minimum tarief dat in Europees kader is afgesproken.
De BTW-opbrengsten in de EU stegen in de periode 1980–93 van 6,4 naar
6,9% BBP, en als aandeel in de collectieve middelen van 16,5 naar 16,8%.Voor het aandeel van de accijnzen is in Europa een stijgende trend zichtbaar.
De accijnzen stegen in de EU tussen 1980 en 1993 van 2,8 naar 3,4% BBP en
van 7,4 naar 8,2% als percentage van de collectieve middelen (bron: Europese
Commissie).In Europees verband wordt thans onder leiding van Europees Commissaris
Monti een studie opgesteld betreffende de belastingstelsels van de lidstaten
in de Europese Unie. Deze voor de Europese Raad te Dublin te verschijnen studie
zal geschreven worden aan de hand van drie thema's: stabilisatie van belastingopbrengsten
(i. e. tegengaan van belastingerosie), stimuleren van de werkgelegenheid en
versterking interne markt. 25Zijn er reeds inkomsten uit de bestrijding van BTW-constructies?
Zo ja, hoeveel? (blz. 27).Voor de bestrijding van BTW-constructies zijn de volgende autonome mutaties
geraamd: Tabel: Opbrengsten bestrijding btw-constructies  199519961997 in mln.   Mutaties per jaar20010570 Cumulatieve
opbrengsten20030537526Kan een overzicht worden gegeven van de belasting- en premietarieven
en de schijflengtes in de loon- en inkomstenbelasting in de andere EU-lidstaten
en in de OESO-landen?Kan een internationale vergelijking worden gegeven van de gemiddelde
belastingdruk en de gemiddelde premiedruk? (blz. 28).De tariefstructuur van de loon- en inkomstenbelasting van de verschillende
OESO-landen is zeer uiteenlopend. Sinds enige tijd probeert de OESO door middel
van de «OECD Tax Database» de actuele ontwikkelingen bij te houden.
In de bijlage is een tabel uit deze database overgenomen1 . In deze tabel is – uitgaande van een alleenstaande zonder
kinderen – voor de OESO-landen in lokale valuta de volgende informatie
opgenomen:– hoogte belastingvrije som/heffingskorting;– per schijf: lengte en belastingtarief;– belastingregime voor gehuwden.In de voetnoten wordt onder meer ingegaan op het premietarief. De gegevens
in de tabel hebben betrekking op de centrale overheid en zijn dus exclusief
de invloed van lokale heffingen. Een brede internationale vergelijking van de gemiddelde belasting- en
premiedruk is niet voorhanden. Enig inzicht kan worden gebaseerd op de OESO-publicatie
«The tax/benefit position of production workers 1991–1994».
In de volgende tabel is voor de OESO-staten deze druk weergegeven voor het
jaar 1994, uitgaande van de zogenoemde «average production worker». LandAlleenstaandeGehuwd,
2 kinderen  BelastingdrukPremiedrukBelastingdrukPremiedrukAustralië22.11.421.01.4Oostenrijk7.518.11.918.1 België24.213.112.213.1Canada21.55.410.85.4 Denemarken38.36.929.96.9Finland28.58.628.58.6 Frankrijk8.718.61.818.Duitsland18.819.48.319.4 Griekenlandn.b.n.b.n.bn.b.IJsland20.50.33.30.3 Ierland23.17.715.57.7Italië16.710.013.010.0 Japan8.77.03.07.0Luxemburg12.912.5–12.5 Mexico7.15.17.15.1Nederland7.833.55.132.8 Nieuw Zeeland24.3–24.3–Noorwegen21.07.816.17.8 Portugal7.211.03.711.0Spanje12.96.66.16.6 Zweden28.81.9728.81.97Zwitserland11.110.35.710.3 Turkije26.05.126.05.1Verenigd Koninkrijk18.18.415.78.4 Verenigde
Staten18.27.711.37.729Wat zijn de nadelen van subjectivering van de heffing? (blz. 29).Een (verdergaande) subjectivering van de heffing houdt in dat de belastingheffing
meer gaat aansluiten bij de feitelijk door belastingplichtigen genoten voordelen.
Aan de voor- en nadelen van subjectivering is in de literatuur uitgebreid
aandacht besteed. De uitwerking van deze algemene gedachte in concrete gevallen
kan op verschillende manieren plaatsvinden. Hierbij dienen dan aspecten als
de maatschappelijke opvattingen omtrent het inkomensbegrip, de rechtszekerheid,
de controleerbaarheid, de uitvoerbaarheid en de uitvoeringskosten in de afweging
te worden betrokken teneinde nadelige effecten te voorkomen. 30Hoeveel bedraagt het gemiddeld besteedbare inkomen van een tweeverdienersgezin?
Hoeveel verdient gemiddeld de meer-verdienende partner en hoeveel verdient
de minder-verdienende? Met welk percentage gaat het totale gezinsinkomen netto
achteruit indien de minderverdienende partner zijn baan verliest en in de
WW terechtkomt? Met welk percentage gaat het besteedbare inkomen van een modale
alleenstaande achteruit wanneer hij zijn baan verliest en in de WW terechtkomt?
(blz. 29).Volgens een CBS-onderzoek (zie CBS Sociaal Economische Maandstatistiek,
juli 1996) bedroeg het gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen van tweeverdieners
in 1994 61 000 gulden. In dit onderzoek worden (echt)paren
als tweeverdiener gezien als beide partners een belastbaar inkomen hebben
en jonger zijn dan 65 jaar.De hoofdkostwinner verdiende in 1994 gemiddeld een bruto inkomen van 69 000
gulden. De partner verdiende gemiddeld 27 300 gulden bruto. Het inkomen
van de minst-verdienende partner verschilt sterk. Zo'n 40% verdient niet meer
dan 1500 gulden bruto per maand. Ongeveer 30% verdient tenminste 3000 gulden
bruto per maand.Indien de hoofdkostwinner een bruto inkomen heeft van 69 000 en de
partner een inkomen van 27 300 gulden, dan daalt het netto gezinsinkomen
indien de partner in de WW komt met ongeveer 8 procent. Het netto inkomen
van de partner zelf daalt met ongeveer 25%.Een modale alleenstaande die zijn baan verliest en in de WW terechtkomt
krijgt een uitkering van 70% van het laatstverdiende loon. De hiermee gepaard
gaande achteruitgang in besteedbaar inkomen is ruim 25%. 31Hoeveel bedroeg in 1985 van de huishoudens onder de 65 jaar het percentage
tweeverdieners, respectievelijk kostwinners en alleenstaanden? Hoe hoog zijn
deze percentages nu? Hoe groot zal het aandeel tweeverdieners in het jaar
2000 zijn indien de trend van de afgelopen 10 jaar zich voortzet? (blz. 29).Het CBS heeft alleen gegevens over het aantal tweeverdieners, kostwinners
en alleenstaanden voor de jaren 1990–1994 beschikbaar. Voor 1985 en
1996 kunnen derhalve geen percentages genoemd worden. De percentages voor
de wel beschikbare jaren zijn als volgt (de categorie overige huishoudens
bestaat met name uit alleenstaanden en eenoudergezinnen):  EenverdienersTweeverdienersOverige
huishoudens 199028%36%35% 199126%39%35%199225%40%36% 199323%40%36%199422%42%37%Indien deze trend, los van de realiteitsvraag, wordt doorgetrokken naar
het jaar 2000, dan zouden voor dat jaar de volgende percentages resulteren: 200013%51%40%32Wat vindt het kabinet van het ontstaan van een armoedeval als gevolg
van de afdrachtskorting? Wordt zo niet de doorstroming op de arbeidsmarkt
belemmerd? (blz. 30).De afdrachtkorting lage lonen geeft werkgevers een korting op de afdracht
loonheffing van 1185 gulden in 1996 voor elke werknemer met een loon lager
dan 115% van het wettelijk minimumloon. Deze korting is voor 1997 verhoogd
naar 2000 gulden. De afdrachtkorting vermindert dus de werkgeverslasten en
heeft als zodanig dus geen armoedeval-aspect in zich. De afdrachtkorting vervalt op het moment dat een werknemer boven het beloningsniveau
van 115% WML komt. Rond dit beloningsniveau van 115% WML verhoogt de afdrachtkorting
lage lonen derhalve de marginale werkgeverswig. De afdrachtkorting vermindert
echter de gemiddelde werkgeverswig. Na het passeren van de 115%-grens vervalt
de hogere marginale wig weer en zakt weer naar zijn oorspronkelijke niveau.
Ten opzichte van de situatie zonder afdrachtkorting is er dus niet sprake
van hogere loonkosten. Tot een loonniveau van 115% worden de loonkosten verlaagd.Door de lagere totale loonkosten zal een werkgever sneller een werknemer
aannemen, die, gegeven zijn produktiviteit, zonder de afdrachtskorting niet
zou zijn aangenomen. Deze maatregel levert daarmee een bijdrage aan de bestrijding
van de (langdurige) werkloosheid. De afdrachtkorting lage lonen is er bij
uitstek gericht om laagproduktieve en laagopgeleide personen die nu nog langs
de kant staan weer te laten instromen op de arbeidsmarkt.Op korte termijn zal de minister van SZW een door het NEI uitgevoerd onderzoek
naar doorstroom aan de onderkant van de arbeidsmarkt aan de Tweede Kamer aanbieden.
Uit dit onderzoek blijkt dat na vijf jaar dienstverband circa 35 procent van
de werknemers als gevolg van het maken van carrière doorstroomt naar
een loon dat boven de 115% van het wettelijk minimum loon ligt. De keuze voor
de grens van 115% van het minimumloon is mede ingegeven door het feit dat
slechts een klein gedeelte van de relevante werknemers jaarlijks deze grens
overschrijdt. Uit het onderzoek blijkt namelijk ook dat van de werknemers
met een aanvangsloon tot 110% WML, de feitelijk doelgroep, de kansen om de
grens van 115% WML te overschrijden beduidend lager zijn dan voor de gehele
groep laagbetaalden. Het kabinet heeft dus geen reden om aan te nemen dat
de afdrachtkorting lage lonen deze doorstroming zal belemmeren. 33Bestaat er inzicht in hoeverre de maatregelen aan de onderkant van
de arbeidsmarkt – met name de afdrachtskorting – effectief zijn
in het bestrijden van langdurige werkloosheid? (blz. 30).Het kabinet heeft diverse maatregelen genomen ter bestrijding van de werkloosheid
en de langdurige werkloosheid in het bijzonder.Gewezen kan worden op het goedkoper maken van arbeid, met name aan de
onderkant van het loongebouw, door onder meer:– het stimuleren van het invoeren van lagere loonschalen in cao's;– tijdelijke dispensatie WML;– het experiment Marktverruiming in de schoonmaakbranche;– afdrachtkortingen lage lonen en langdurig werklozen.Voor langdurig werklozen wordt getracht meer werk te scheppen door onder
meer te experimenteren met het inzetten van uitkeringsgeld (Melkert 2) en
experimenten met sociale activering (Melkert 3). Tevens zal het kabinet in
deze kabinetsperiode 40 000 reguliere banen in de toezicht- en de zorgsector
invullen.Het is te vroeg om op dit moment een afgerond oordeel over de effectiviteit
van deze maatregelen te vellen. De ontwikkeling van de werkloosheid lijkt
echter aan te geven dat het huidige kabinetsbeleid succesvol is. De geregistreerde
werkloosheid is gedaald van 458 000 medio 1995 tot 414 000 medio
dit jaar. Verheugend is vooral dat ook de langdurige werkloosheid daalt: van
254 000 medio 1995 tot 216 000 in juli 1996. Ook het aandeel van de langdurige werkloosheid in de totale werkloosheid
is afgenomen: van 56% medio 1995 tot 51% medio 1996. Dit wijst erop dat het
pakket maatregelen ter bestrijding van de langdurige werkloosheid zijn vruchten
begint af te werpen.In de wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen
is aangegeven dat het kabinet uiterlijk december 1997 een verslag aan Eerste
en Tweede Kamer zal sturen over de effectiviteit van deze wet. De voorbereidingen
ten behoeve van dit verslag zijn inmiddels ter hand genomen. 34Is het – gezien de in internationaal perspectief zeer hoge
marginale wig in Nederland – niet onverstandig om via de SPAK zo'n zwaar
accent te leggen op wigverkleining aan de onderkant? Is het niet veel beter
de wig over het hele inkomenstraject te verlagen? Hoe groot wordt de marginale
wig (op de totale loonkosten) op minimumloonniveau en bij de overgang 115%–116%
WML als gevolg van deze maatregel? (blz. 31).De afdrachtkorting lage lonen verhoogt slechts de marginale wig bij een
loonstijging waarbij de grens van 115% WML wordt gepasseerd. Dit betreft een
zeer klein deel van het inkomenstraject.Los van budgettaire aspecten is het vanuit arbeidsmarktoverwegingen uiteraard
beter de wig over het hele inkomenstraject te verlagen. Gegeven de beperkte
beschikbaarheid van financiële middelen heeft het kabinet echter gemeend
deze middelen daar in te zetten waar de noodzaak tot verlaging van de wig
het grootst is. Dit is aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Door deze wigverlaging,
samen met andere maatregelen, wordt gepoogd met name de langdurige werkloosheid
te verlagen. Juist deze groep mensen heeft extra steun nodig om in het arbeidsproces
te kunnen participeren.De marginale wig (inclusief pensioenpremie) voor een minimumloner bedraagt
in 1997 60,3%. Bij een overgang van 115% WML naar 116% WML is de marginale
wig 92,9%. Bij een verdere loonstijging, bijvoorbeeld van 116% WML naar 117%
WML, is de marginale wig weer 60,3%. De stijging van de marginale wig heeft
volledig betrekking op de werkgeverslasten, door het wegvallen van de afdrachtkorting. 35Kan er een internationale vergelijking gegeven worden van de ontwikkeling
van de langdurige werkloosheid sinds de jaren tachtig? (blz. 32).In onderstaande tabel is de langdurige werkloosheid in 1985,1993 en 1995
(voorzover beschikbaar) weergegeven voor een aantal OESO-landen. Het betreft
hier het aantal mensen dat langer dan een jaar werkloos is, als percentage
van de beroepsbevolking. Langdurige werkloosheid in een aantal OESO-landen  198519931995Nederland6.02.92.8     België7.74.35.9Denemarken2.62.7nb Frankrijk4.73.85.3Duitsland13.33.14.0 Zweden0.30.91.4Verenigd Koninkrijk5.74.43.8     Japan0.30.40.6Verenigde Staten0.70.80.5 OESO-Europa5.14.7nbOESO2.42.3nb1 In 1985 alleen West-Duitsland.Bron: Employment Outlook 1995, p. 21. 36Wanneer zal het Wetsvoorstel inzake beschermingsconstructies naar
de Tweede Kamer toegezonden worden? (blz. 38).De planning met betrekking tot het wetsvoorstel inzake beschermingsconstructies
is als volgt. Het wetsvoorstel, dat strekt tot aanvulling van titel 8 van
boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, en de bijbehorende toelichting worden thans
aangepast in verband met de ontvangen adviezen. Het streven is erop gericht
het wetsvoorstel in oktober in de Ministerraad te behandelen, met het oog
op toezending aan de Raad van State voor advies. Naar verwachting zal het
wetsvoorstel volgend voorjaar aan de Tweede Kamer kunnen worden aangeboden. 37Indien de AOW-premie op het huidige niveau wordt bevroren, hoe groot
zal de benodigde rijksbijdrage van het AOW-fonds in 2010 zijn? (blz. 39).In de Nota «Werken aan Zekerheid; bouwstenen voor een modern en
houdbaar sociaal stelsel» heeft het kabinet onder meer aangegeven hoe
de AOW-uitgaven zich – afhankelijk van veronderstellingen rond economische
groei – ten opzichte van de AOW-premiegrondslag op de lange termijn
zouden kunnen ontwikkelen (bijlage 2, blz. 50 e. v. ). Vooral de prijsmutaties
van de AOW-uitgaven en de AOW-premiegrondslag zijn echter erg gevoelig voor
de gemaakte veronderstellingen, waarbij ook nog de wijze van indexering van
de lengte van de eerste schijf van de loon- en inkomstenbelasting een rol
speelt. De ontwikkeling van de hoogte van de rijksbijdrage AOW over de langere
termijn is daardoor met veel onzekerheden omgeven. Wel is duidelijk dat op
de langere termijn vanuit de rijksbijdrage een substantieel deel van de AOW-uitgaven
gefinancierd zou kunnen gaan worden.In de MEV 1997 van het Centraal Planbureau worden de effecten van maximering
van het AOW-tarief op 15% getoond. Daarbij is het CPB ervan uitgegaan dat
de tabelcorrectiefactor die onder meer de indexering van de lengte van de
eerste schijf van de loon- en inkomstenbelasting bepaalt, in de toekomst de
ontwikkeling van de contractlonen volgt. Het CPB berekent dat in 2010 de rijksbijdrage
10,3% van de totale AOW-uitgaven zou bedragen. In termen van het Bruto Binnenlands
Produkt komt het CPB op een rijksbijdrage van 0,6% BBP in 2010. Overigens
geeft ook het CPB aan dat hun berekeningen alleen bedoeld zijn om de orde
van grootte te schetsen. 38Hoeveel bedragen de vrijvallende rentelasten in 2002, 2010 en 2030
indien in de periode 1998–2000 het tekort met 1½ % wordt teruggebracht?
(blz. 39).Ten opzichte van een situatie met een constant EMU-tekort vanaf 1997 zouden
de vrijvallende rentelasten in 2002 ongeveer 3½ miljard bedragen, indien
het tekort tussen 1998 en 2000 in gelijke jaarlijkse stappen wordt teruggebracht
met 1½%. Dit bedrag loopt op tot 13 miljard in 2010 en tot ruim 55
miljard (2% BBP) in 2030 bij een veronderstelde nominale groei van het BBP
van 4¼%. 39Kunnen de beleidsintensiveringen uit hoofde van het regeerakkoord
plus de additionele beleidsintensiveringen in beeld worden gebracht, analoog
aan de Tabellen 3.2.5 en 3.2.6 van de Miljoenennota 1996? (blz. 40).45Kan een actueel overzicht worden gegeven van de beschikbaarheid en
inzet van clustergelden, m.a.w. een actualisering van tabel 3.2.5. uit de
Miljoenennota 1996? (blz. 41).Geactualiseerd overzicht Clusters Regeerakkoord + additionele
beleidsintensiveringen 1997; in miljoenen  19951996199719981999Rijksbegroting in enge zin            – cluster I, werkgelegenheid     toezichthoudende functies100300500700800      – cluster II, rechtshandhaving     versterking
politie (BiZa)148201268332335 versterking
justitiële keten (Just. )4999132165165      – cluster III, sociale woningbouw, economische infrastructuur,
natuur en milieu     sociale woningbouw (VROM/VenW) 1174136140bodemsanering (VROM) 65100100100 natuur
en milieu (VenW/LNV) 7012314595 technologie
en top-instituten (EZ/OCW) 2550115185 Urban-programma
grotestedenbeleid1 202020–stads- en streekvervoer5050505050 tegengaan
segregatie steden (VROM)  8832 energienota
(EZ)  8830 glastuinbouw (LNV)  181824      – cluster IV, ouderenzorg, hulpverlening, onderwijs
en cultuur     capaciteit jeugdhulpverlening (VWS)1322303838opvang drugsversl. (VWS/Just. )3030303030kwaliteitsbev. leraren (OCW/LNV)3535353535cultuur (OCW)1530456060 jeugdketen
(Justitie/OCW/BiZa/VWS) 22567393 inburgeringsbeleid
(OCW) 26535247       – cluster
V, ondersteuning financieel kwetsbare groepen     kindertabel IHS
(VROM)4580808080 verlenging normhuurcomp.
(VROM)2474124174224       –
cluster VI, internationale samenwerking     vredesoperaties
(Defensie)103103103103103 investeringen
defensie (Defensie)  200200200 div. internationaal
beleid (EZ/BuZa) 43    (herijking internationale samenwerking2)  409797      Additionele beleidsintensiveringen 1997           Binnenlandse
Zaken      – informatietechnologie/politiesterkte  5286187      Justitie      – celcapaciteit 1800 plaatsen  180260185– exploitatie gevangeniswezen  20,316,315,8– rechterlijke organisatie  1308080– taakstraffen  101515 –
jeugdbescherming c. a.   252525 –
verbetering recherchefunctie  201510       Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen      – impuls informatietechnologie  102030– wachtgelden  100100100 –
kwaliteitsbeleid onderwijs  75100125 –
cultuur in de plus  282828       Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer      – normhuurcompensatie  245050      Verkeer en Waterstaat      – openbaar vervoer  5050       Landbouw, Natuurbeheer en Visserij      – kwaliteitsbeleid
agrarisch onderwijs  1,522,5 – wachtgelden  3,53,53,5      Volksgezondheid, Welzijn en Sport      – drugnota  181818– armoedenota  151515       Sociale
zekerheid      – cluster V, ondersteuning financieel kwetsbare
groepen     kinderbijslag eerste kind (SZW)419131822      Zorgsector      – cluster I, werkgelegenheid     zorgfuncties (VWS)100300500700800       – cluster IV, ouderenzorg, hulpverlening, onderwijs
en cultuur     capaciteit bejaardenoorden (VWS)75104104104104      – cluster V, ondersteuning financieel kwetsbare
groepen     afsch. eigen bijdr. hulpmiddelen (VWS)85858585851 Dit programma maakt deel uit van de totale impuls voor het
grotestedenbeleid van 2,7 miljard in de periode 1996–1999.2 Deze gelden vormen onderdeel van het totale budgettaire kader
van de herijking buitenlands beleid.De voor 1995,1996 en 1997 bestemde gelden uit deze clusters zijn (met
structurele doorwerking) opgenomen in de begrotingen 1995,1996 en 1997. De
nog op de aanvullende post gereserveerde gelden 1998 (tranches) zullen bij
de begrotingsvoorbereiding 1998 worden toegevoegd, indien aan de voorwaarde
van het Regeerakkoord wordt voldaan. 40Is het toelaten van de overschrijding van het uitgavenkader zorg
uit hoofde van de nominale ontwikkeling niet strijdig met het streven juist
de nominale ontwikkeling in de zorg in te tomen? Hoeveel bedraagt de volumegroei
zorgsector in 1994,1995 en 1996? Kan in een tabel een overzicht van de belangrijkste
mee- en tegenvallers worden gegeven? (blz. 40).Het op dit moment niet compenseren van de overschrijding van het uitgavenkader
hangt louter samen met het feit dat het belangrijkste deel van deze overschrijding
zich voordeed aan het einde van de begrotingsvoorbereiding en staat los van
het specifieke karakter van de overschrijding. In de brief Begrotingsproces
en systematiek is aangegeven dat een ordelijk begrotingsproces met zich meebrengt
dat uit gewijzigde macrogegevens voortvloeiende bijstellingen – mits
van beperkte omvang – niet meer tot heropening van de besluitvorming
leiden.De volumegroei in de zorgsector bedraagt in 1994 1,1%, in 1995 2,3% en
naar verwachting 1,2% in 1996.Onderstaande tabel geeft inzicht in de belangrijkste mee- en tegenvallers
en beleidsmatige mutaties sinds de Miljoenennota 1996.  199619971998Nominale ontwikkeling0,00,30,3 Ziekenhuizen
en specialisten0,20,20,2 Farmacie0,10,30,3Hulpmiddelen0,10,10,1 Prijzenwet geneesmiddelen0,2  Thuiszorg (incl. eigen bijdragen)0,10,10,1 Diversen0,1– 0,1– 0,1Totaal0,80,90,941Welk deel van de ombuigingen van het huidige kabinet zal in de volgende
regeerperiode vrijvallen? (blz. 40). In algemene zin kan worden gesteld dat ombuigingen dienen om tegenvallers
en beleidsintensiveringen te compenseren en om het uitgavenkader, zoals dit
past bij de kabinetsdoelstellingen ten aanzien van tekort en MLO, te bereiken
resp. te handhaven. Van het «vrijvallen» van ombuigingsgelden
in de volgende regeerperiode kan niet gesproken worden. 42Hoe groot zijn de totale beleidsintensiveringen ten bate van de openbare
orde in deze regeerperiode? (blz. 40).In de het Regeerakkoord zijn de volgende bedragen (in miljoenen) ter beschikking
gesteld voor beleidsintensiveringen ten bate van de openbare orde.  1995199619971998Versterking politie148201268332 Versterking
justitiële keten 49 99132165 Totaal197300400497Additioneel is bij Miljoenennota 1997 besloten tot de volgende beleidsintensiveringen.  19971998Versterking politie/informatietechnologie5286 Versterking
justitiële keten385,3411,3 Totaal437,3497,3In het totaal zijn derhalve de volgende bedragen ter beschikking gesteld
voor beleidsintensiveringen ten bate van de openbare orde in deze regeerperiode:
voor 1995 197 mln., 1996 300 mln., 1997 837,3 mln. en 1998 994,3
mln. 43Kan een overzicht worden gegeven van alle besparingsverliezen die
tot nu toe in deze regeerperiode zijn opgetreden? (blz. 40).De volgende besparingsverliezen zijn ten opzichte van de Miljoenennota
1996 opgetreden.  199619971998x 1 mld    Rijksbegroting in enge zin0,00,00,0Sociale Zekerheid0,20,30,3 Zorg0,30,20,1Bij Sociale Zekerheid hebben de volgende majeure besparingsverliezen zich
voorgedaan:– Latere inwerkingtreding van de Wet Uitbreiding Loonbetalingsverplichting
bij Ziekte (WUBLZ);– De Wet Boeten, Maatregelen, Terug- en Invordering is later in
werking getreden;– De Wet Premiedifferentiatie en Marktwerking bij Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(PEMBA) is een jaar uitgesteld tot 1 januari 1998.Bij Zorg hebben de volgende majeure besparingsverliezen zich voorgedaan: – Uitstel van de invoering van de prijzenwet geneesmiddelen;– Vertraging bij invoering eigen bijdrage in Ziekenfondswet;– Vertraging bij de maatregelen inzake kostenbeheersing op het hulpmiddelendossier. 44Hoe groot is de totale tegenvaller bij de hulpmiddelen? Betekent
deze tegenvaller niet dat het schrappen van de eigen bijdrage een onvoorzichtige
maatregel is geweest? (blz. 40).De overschrijding bij hulpmiddelen bedraagt in 1997 128 miljoen (50
mln. besparingsverlies maatregelen kostenbeheersing en 78 mln. volume-overschrijding).Het schrappen van de eigen bijdragen bij hulpmiddelen was het gevolg van
de overheveling van de hulpmiddelen van de AWBZ (met een systeem van eigen
bijdragen) naar de Ziekenfondswet (zonder een systeem van eigen bijdragen,
bij particuliere verzekeringen en de WTZ bleef vanwege het eigen risico in
de meeste particuliere polissen een vorm van eigen bijdrage bestaan). Met
de invoering van eigen bijdragen in de ziekenfondswet (m.i.v. 1-1-1997) wordt
nu ook voor de ziekenfondswet de eigen bijdrage voor hulpmiddelen weer ingevoerd. 46Hoe groot zal het EMU-tekort in 1997 zijn bij een economische groei
van 2% BBP. Idem, bij een groei van 4%. (blz. 41).Het is niet mogelijk deze vraag te beantwoorden: een wijziging in de geraamde
economische groei impliceert een wijziging van vele andere economische parameters
die van invloed zijn op het budget. 47Hoeveel bedraagt het feitelijk financieringstekort in 1997? Hoeveel
bedroeg het feitelijk financieringstekort in 1994? (blz. 41).In onderstaande tabel staan het feitelijk en het beleidsrelevante tekort.
Zoals uit de tabel blijkt is er in 1994 geen sprake van een feitelijk tekort
maar van een overschot door met name de vervroegde aflossing van woningwetleningen.
Deze tabel illustreert de beperkte relevantie van het feitelijke tekort.  19941997Feitelijk tekort (x 1 mld)– 2,821,0 idem,
in % BBP– 0,5%3,0% Beleidsrelevant tekort22,019,8idem, in % BBP3,6%2,8%48 en 76Kan het verschil met CPB-uitkomsten voor het EMU-tekort (2,3) en
schuldquote (75,7) worden verklaard? Hoe kan het dat de CPB-berekeningen voor
de CUQ in 1997 meer dan een procentpunt lager is dan die voor Financiën?
Op welke gronden komt de CPB-schatting van de onderschrijding van het uitgavenkader
Rijksbegroting 0,6 miljard hoger uit? (blz. 41).Hoe zijn de verschillen te verklaren tussen de EMU-scores in de Miljoenennota
1997 en de MEV voor de jaren 1996 en 1997?(MN: blz. 50, MEV: blz. 388).De raming van het EMU-tekort in 1996 in de MEV 1997 is gelijk aan de raming
in de Miljoenennota 1997 (2,6% BBP). Het 0,1% BBP hogere EMU-tekort
in 1997 bij het CPB is het saldo van beperkte ramingsverschillen in de verschillende
componenten van het EMU-tekort.Het verschil in de raming van de schuldquote in zowel 1996 als 1997 wordt
met name veroorzaakt door een lagere CPB-raming van de OPL-schuld. Het CPB
raamt voor beide jaren een financieringssaldo OPL van nul en daarop aansluitend
een ongewijzigde bruto-schuld. Financiën veronderstelt voor 1996 en 1997
een verdere balansverlenging bij de OPL.Het verschil wat betreft de collectieve-uitgavenquote is geheel gelegen
bij de inkomensoverdrachten van het rijk. Hiervoor hanteert het CPB gecorrigeerde
cijfers terwijl in de Miljoenennota voor de gehele periode ongecorrigeerde
cijfers worden gepresenteerd.De grotere onderschrijding van het uitgavenkader rijksbegroting in enge
zin bij het CPB is het gevolg van lagere uitgavenramingen voor o.a. asielzoekers
en EU-afdrachten. 49Kan een overzicht worden gegeven van de additionele ombuigingen in
1997? (blz. 41).De volgende additionele ombuigingen ten opzichte van Regeerakkoord hebben
plaatsgevonden. In dit overzicht is rekening gehouden met het terugdraaien
van de taakstelling op het Fonds Sociale Vernieuwing zoals toegezegd bij de
Algemene Politieke Beschouwingen. Departement Additionele ombuiging 1997 (x mln. ) Buitenlandse Zaken –
diverse maatregelen0,2   Binnenlandse Zaken – Leges identiteitskaart1,8 – Bijdragen regionale
politie10,0 – Diverse maatregelen4,1   Justitie – Zelfwerkzaamheid asielzoekers/voorwaardelijk zakgeld10,0– Indexatie + groei aanbod griffierechten15,0 –
Diverse maatregelen5,0 – Uitbreiding toepassing versoberd
regime gevangenissen5,0 – Efficiency agentschap KLPD5,0– Substitutie strafrecht door bestuursrecht1,0 –
Diverse maatregelen4,2   Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen – Maatregelen MBO en SF/beperking capaciteit Kunstvakonderwijs/wijziging
aanvangsdatum betaling lesgelden27,0 – Diverse maatregelen22,7  Financiën  – Kosten betalingsverkeer rijk15,2– Verkoop Domeinen13,8 – Exploitatie-verhoging
Domeinen7,0 – Apparaat Belastingdienst8,3   Defensie – Diverse maatregelen42,0 – Fasering bouwbudget20,0  Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer  –
Diverse subsidies5,0 – Ramingsreserve stadsvernieuwing (fasering)20,0– Diverse maatregelen6,5   Verkeer en Waterstaat – Doelmatigheidsverbetering KNMI3,5 – Flankerend
beleid en stimulering OV10,0 – Temporiseren
herstel watersystemen15,0 – Bijdrage Infrastructuurfonds50,0– Diverse maatregelen35,0   Economische Zaken – Diverse maatregelen/subsidies13,5 – Industriefaciliteit35,0  Landbouw, Natuurbeheer en Visserij  – Beperking kadasterkosten7,0– Aankoop en beheer natuurterreinen4,0 – Diverse
maatregelen6,2   Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Rbg eng) – Efficiencymaatregelen5,0 – Diverse maatregelen1,0  Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Rbg eng)  – Efficiency
uitvoering PUR2,5 – Diverse maatregelen6,4   Aanvullende
Posten  – EU-afdrachten (landbouw)50,0 – Afstoot
(on)roerend goed Defensie50,050Indien Nederland het regime van de gulden financieringsregel zou
kennen, hoe hoog zou het financieringstekort in 1997 maximaal mogen zijn?
(blz. 41).Volgens de gulden financieringsregel mogen de lopende uitgaven maximaal
gelijk zijn aan de lopende opbrengsten (rekening houdend met afschrijvingen).
Het financieringstekort is gelijk aan de netto-kapitaaluitgaven (bruto kapitaaluitgaven
minus afschrijvingen). In bijlage 10 is uit tabel 10.3.1 af te lezen dat het
totaal van de netto-investeringen, de netto-kredietverlening en de netto-aankoop
van deelnemingen in 1997 4,5 mrd bedragen zal. 51Betekent het gebruik van de mogelijkheid van intertemporele compensatie
dat uitgaven voor een bedrag van 1.1 mld zijn uitgesteld tot 1997 en 1998?
Om welke (grotere) uitgaven gaat het? (blz. 43).In de begrotingsuitvoering 1996 is een meevaller opgetreden van 1,1 miljard,
onder meer doordat diverse departementen gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid
tot intertemporele compensatie. Het totaal van de intertemporele compensaties
is minder dan 1,1 miljard en komt uit op ca. 900 miljoen. De uitgaven vinden
plaats in latere jaren, ook na 1998.Het betreft hier de volgende (grotere) uitgaven:– Studeerbaarheidsfonds (OCenW)– Veteranenbeleid (Defensie)– Doelmatigheidsoperatie (Defensie)– Luchtmobiele Brigade (Defensie)– Gewijzigde projectplanning (Rijksgebouwendienst)– 2e fase geluidsisolatie Schiphol (Verkeer en Waterstaat) 52Hoe zeker zijn de Common-Area baten ad 2,75 miljard in 1996? Zijn
uit dien hoofde in de komende jaren nog meer inkomsten te verwachten? (blz.
43). De Common-Area baten voor de Staat ad f 2,75 mld in 1996 zijn geraamd
op basis van de tussenuitspraak van het ICC (International Chamber of Commerce,
het «arbitragehof») waar het overbeleveringsgeschil tussen NAM
en BEB aanhangig is. Op basis van deze tussenuitspraak, waarbij BEB aan NAM
f 3,7 mld moet betalen, is het redelijk zeker dat in 1996 de Staat daarover
een bedrag in de orde van grootte van f 2,75 mld zal ontvangen (belasting-
en niet-belasting-middelen samen).Niet uitgesloten is dat in de komende jaren de Staat meer Common Area
inkomsten ontvangt. De omvang hiervan is afhankelijk van het verdere verloop
van het onderhandelingsproces c.q. van de arbitrageprocedure. Een adequate
raming van additionele Common-Area inkomsten is aldus op dit moment niet te
geven. 53Op welke grond zijn de ZW-ramingen met 0,6 miljard neerwaarts bijgesteld?
Is er rekening gehouden met het feit dat veel werkgevers kortdurend ziekteverzuim
niet aanmelden? (blz. 45).Het kortdurende verzuim wordt niet gerekend tot de sector sociale zekerheid.
Dit is conform de regels budgetdiscipline zoals opgenomen in de Miljoenennota
1996, bijlage 16. De genoemde meevaller van 0,6 miljard heeft betrekking op
de wettelijke uitkeringslasten na de periode van de eerste twee/zes weken.
Deze meevaller is gebleken uit uitvoeringsgegevens 1995. Het al of niet aanmelden
van het kortdurend verzuim door werkgevers is in dit kader niet relevant. 54De daling van het volume arbeidsongeschikten is aanmerkelijk afgezwakt.
Klopt de voorspelling van het CPB dat het volume WAO-ers in 1997 weer gaat
stijgen (MEV, p. 98) (blz. 45).Het CPB verwacht dat de volume-daling in de WAO in de loop van 1997 omslaat
in een stijging, waardoor op jaarbasis het WAO-volume zich in 1997 stabiliseert.
De door het CPB gepresenteerde cijfers voor 1997 sporen met de prognoses opgenomen
in de Sociale Nota. 55Hoeveel bedragen de totale rijksbijdragen aan sociale- en zorgfondsen
in 1990,1996 en 1997? (blz. 46).De rijksbijdragen aan de sociale fondsen in 1990,1996 en 1997 bedragen
(in miljoenen guldens):  199019961997SZW art.4.7 Rijksbijdragen SZ11 6630295 VWS
art.11.1/25.3.1 Rijksbijdragen zorg272058056041 Aanvullende
post loon- en prijsbijstelling00173 Totaal14 3835805650956, 57, 60 en 61Hoeveel bedragen de totale zorgverzekeringskosten van een alleenstaande
werknemer wiens inkomen 1000 gulden onder de ziekenfondsgrens ligt? Idem voor
een kostwinner (+ partner). (blz. 47).Hoeveel bedragen de totale zorgverzekeringskosten van een alleenstaande
werknemer wiens inkomen 1000 gulden boven de ziekenfondsgrens ligt? Idem voor
een kostwinner (+ partner). (blz. 47).Hoeveel bedragen de totale zorgverzekeringskosten van een echtpaar
(werknemers) waarvan de ene f 90 000 verdient en de andere f 10 000
en hoeveel bedragen de totale zorgverzekeringskosten van een
werknemer die f 10 000 verdient? (blz. 47).Hoeveel bedragen de totale zorgverzekeringskosten van een kostwinner
(+ partner) met een inkomen van f 100 000? (blz. 47).Onderstaande tabel bevat voor de gevraagde categorieën het bruto
loon en de totale netto-ziektekostenlasten voor 1997, op basis van de MEV
1997. Het in de tabel gepresenteerde bruto loon is niet direct te herleiden
tot de loongrens van het ziekenfonds, aangezien deze loongrens betrekking
heeft op het premieplichtig inkomen voor de werknemersverzekeringen. Het verschil
tussen beide inkomensbegrippen hangt samen met de pensioenpremies.De ziektekosten zijn inclusief eigen betalingen, AWBZ-premie en de netto-overhevelingstoeslag,
voor zover deze samenhangt met de AWBZ-premie. Voor ZFW-verzekerden zijn de
ziektekosten inclusief belasting-en premieheffing over de werkgeverspremie;
voor particulier verzekerden zijn de ziektekosten gesaldeerd met de netto-werkgeversbijdrage.
Overigens zij bedacht dat de particuliere ziektekosten waarmee gerekend is
een gemiddelde betreffen. In de praktijk zullen deze kosten variëren,
afhankelijk van leeftijd en afgesproken eigen risico.  alleenstaandegehuwden brutoinkomenziektekostenbruto inkomen partner ziektekosten   12 1. Inkomen 1000 gld
onder ZFW-loongrens61 150455061 150-50252. Inkomen 1000 gld boven ZFW-loongrens63 250402563 250-60753. Inkomen 100 000 gld  100 000-60754. Tweeverdieners  90 00010 00049505. Inkomen 10 000 gld10 000925   Bron: berekeningen o.b.v. MEV 1997 58Welke mogelijkheden bestaan nog ter uitdunning van het ziekenfondspakket?
(blz. 47).De mogelijkheden voor uitdunning van het ziekenfondspakket vergen telkens
een beleidsmatige en zorginhoudelijke afweging. Zo wordt op dit moment gekeken
naar de geneesmiddelen alsmede naar een lijst van 126 behandelvormen die door
de Ziekenfondsraad op hun doelmatigheid worden beoordeeld. Voorts zij vermeld
dat internationale normverdragen minimumeisen stellen aan het pakket dat in
de wettelijke ziektekostenverzekering moet zijn opgenomen. 59Hoeveel zou de opbrengst zijn indien kleine tweeverdieners (inkomen
beneden 12 000 netto per jaar) een minimum-ziekenfondspremie van f 300
per jaar zouden betalen? (blz. 47).Verondersteld wordt dat gedoeld wordt op twee werkende partners waarbij
één van beide een netto inkomen lager dan 12 000 gulden
verdient en de andere partner een inkomen inbrengt dat boven het wettelijk
minimumloon ligt. De minimumziekenfondspremie heeft dus geen betrekking op
partners met een uitkering.Indien genoemde werkende partners met een netto inkomen lager dan 12 000
gulden een minimum ziekenfondspremie van 300 gulden per jaar zouden
betalen, zou dat volgens een indicatieve schatting circa 0,2 miljard aan premieopbrengst
genereren. 62Waarom leidt de blijvende (structurele) overschrijding in de zorgsector
niet tot een fundamentele bezinning op de uitgaven van deze sector? (blz.
47).In het regeerakkoord is voor de zorgsector 1,3% volumegroei afgesproken.
In relatie daarmee is voor de zorgsector een strak programma van volumebeheersing
en kostenbeperking aangekondigd ter voorkoming van overschrijdingen. Voor
de uitwerking van dit programma is een task-force ingesteld. De task-force
heeft in februari 1995 het rapport «Zuinig met zorg» opgeleverd
met een groot aantal voorstellen. In de afgelopen periode is een groot aantal
van de aanbevelingen geïmplementeerd. Daarbij kunnen genoemd worden locale
initiatieven, verzekeraarsbudgettering, rentenormering en -protocolering,
Wet Geneesmiddelenprijzen en eigen bijdragen. Op basis hiervan is op voorhand
geen reden om terug te komen op de in «Zorg in het regeerakkoord»
uitgesproken verwachting dat het mogelijk moet zijn om de groeicijfers in
de zorgsector af te vlakken. 63 en 64De per saldo overschrijding in 1997 van 0,3 miljard die in de laatste
fase van de begrotingsvoorbereiding is opgetreden wordt hoofdzakelijk veroorzaakt
door de gevolgen van macro-economische ramingen voor mutaties in de nominale
sfeer. Kan dit nader toegelicht worden? (blz. 47).Op welk moment is de overschrijding van 0.3 mld. in de zorgsector
opgetreden?Is voor deze overschrijding intertemporele compensatie overwogen?Is ter compensatie een taakstelling geparkeerd op een apart zichtbare
aanvullende post? (blz. 47).De overschrijding van het uitgavenkader in de Zorgsector is in hoge mate
veroorzaakt doordat in de eindfase van de begrotingsvoorbereiding de inzichten
in de ontwikkeling van de prijs van het BBP 1995 zijn gewijzigd. Extra budgettaire
ruimte is beschikbaar gesteld voor twee belangrijke prioriteiten: nieuwe geneesmiddelen
en thuiszorg. De aan het bovenstaande verbonden financiële problematiek
zal worden betrokken bij de begrotingsvoorbereiding 1998. Intertemporele compensatie
is daarbij niet aan de orde. Tegen deze achtergrond is geen taakstelling geparkeerd
op een apart zichtbare aanvullende post. 65Welk bedrag wordt in deze regeerperiode ingezet ter verlenging van
de tweede schijf? Hoeveel belastingplichtigen worden als gevolg hiervan niet
meer met de derde schijf geconfronteerd? (blz. 48).In het regeerakkoord is vastgelegd dat er in de jaren 1996–1998
f 300 mln. beschikbaar is voor een stapsgewijze verlenging van de tweede
schijf. In 1996 is hiervan 75 mln. aangewend. Voor 1997 is f 115 mln.
en voor 1998 f 110 mln. ingeboekt. Het aantal belastingplichtigen dat
hierdoor van de derde naar de tweede schijf zal verhuizen beloopt bijna 100 000. 66Met welk percentage en met welk maximum kan het arbeidskostenforfait
worden verhoogd indien een bedrag van f 300 miljoen gelijkelijk voor
percentage- en maximumverhoging wordt ingezet? Wat is het netto-voordeel hiervan
in guldens op het minimumloonniveau? (blz. 48). Een verhoging van het percentage tot 100, neerkomend op het volledig vervallen
van het procentuele traject van het arbeidskostenforfait, kost aan belasting
115 mln. (en aan premies volksverzekeringen 480 mln.). Een gelijkelijke verdeling
van een bedrag van 300 mln. aan belasting over een verhoging van het percentage
en een verhoging van het maximum van het forfait is derhalve niet mogelijk.
Indien naast het vervallen van het procentuele traject het forfaitbedrag voor
alle belastingplichtigen met inkomsten uit tegenwoordige arbeid (dus ook voor
degenen die thans in het procentuele traject zitten) met f 150 zou worden
verhoogd bedragen de totale kosten 300 mln. aan belasting en 690 mln. aan
premies volksverzekeringen.Op dit moment heeft iemand die het minimumloon verdient en een voltijdbaan
heeft reeds het maximum arbeidskostenforfait. Een verhoging van het percentage
van het arbeidskostenforfait komt dus volledig ten goede aan deeltijders.
Ondanks de verhoging van het forfait met f 150 in deze variant gaan,
als gevolg van de uit de premiederving voorvloeiende stijging van het premiedeel
van het tarief eerste schijf, werknemers met een voltijdbaan er in het algemeen
op achteruit. Ook minimum-uitkeringsgerechtigden gaan er op achteruit. De
alleenverdienende minimumloner gaat er in deze variant f 2 per jaar op
vooruit; de alleenstaande minimumloner gaat er f 20 op achteruit. 67Met welk bedrag kan de 1e schijf worden verlengd bij een inzet van
f 300 miljoen? (blz. 48).De verlenging van de eerste schijf zou in dat geval circa 275 gulden bedragen.
Een verlenging van de eerste schijf leidt ook tot lagere premies volksverzekeringen. 68Hoeveel kost:– verlaging van het toptarief LB/IB tot 55%?– 1% verlaging van het middentarief?– 1% verlaging van het tarief eerste schijf? (blz. 48).Een verlaging van het toptarief tot 55% kost 850 mln. op transactiebasis.
Een verlaging van het tarief van de tweede schijf met 1 procentpunt kost op
transactiebasis 475 mln. Een soortgelijke verlaging van het tarief van de
eerste schijf kost op transactiebasis ca. 2,7 miljard. 69Maximering van de AOW-premie en aanvulling vanuit de algemene middelen
vergroot de financieringsgrondslag voor de AOW. Verwacht wordt dat de belastingtarieven
niet hoeven te stijgen bij een beheerste uitgavenontwikkeling. Kan aangegeven
worden hoe tot deze verwachting wordt gekomen? Verwacht het kabinet dat dalende
rentelasten de AOW-uitgaven compenseren? Wat wordt er verstaan onder een beheerste
uitgavenontwikkeling? (blz. 48).Het kabinet meent dat bij een beheerste ontwikkeling van de rijksuitgaven
een eventueel noodzakelijke rijksbijdrage AOW gefinancierd kan worden zonder
verhoging van belastingtarieven. Een daling van de rentelasten (als %BBP)
en een verhoging van de arbeidsparticipatie kan daaraan dienstig zijn. Het
kabinet heeft in de Miljoenennota aan het eind van hoofdstuk 2 bij wijze van
illustratie aangegeven hoeveel budgettaire ruimte uit vrijvallende rentelasten
ontstaat bij een beleid gericht op een voortgaande daling van de overheidsschuld:
de «winst» in budgettaire ruimte is aanzienlijk en kan ruimte
bieden voor onder meer het opvangen van de kosten van vergrijzing. Een en
ander uiteraard afhankelijk van de mate waarin via beheersing
van de uitgaven daadwerkelijk in de toekomst lagere tekorten zullen worden
gerealiseerd.Daarnaast kan een verbreding van het financieringsdraagvlak door een andere
indexeringsmethodiek voor de eerste schijf in de inkomstenbelasting de noodzaak
en eventuele hoogte van de rijksbijdrage AOW beperken. Het kabinet is hier
nader op ingegaan in de nota «Werken aan Zekerheid; bouwstenen voor
een modern en houdbaar sociaal stelsel». 70Waarom moet het huurwaardeforfait worden verlaagd in verband met
de Wet Waardering Onroerende Zaken? (blz. 49).De invoering van de Wet WOZ leidt tot een eenduidige en objectieve waardevaststelling
van een eigen woning. Hierdoor kan het waardeklassensysteem van het huurwaardeforfait
worden verlaten en via een budgettair neutrale versleuteling worden vervangen
door een evenwichtiger heffing, rechtstreeks gebaseerd op de waarde van de
woning. Voorts is uit onderzoek gebleken dat de eenduidige waardevaststelling
in het kader van de Wet WOZ, mede in het licht van een verbeterend aangiftegedrag,
leidt tot meeropbrengsten. Daarbij wordt de WOZ, zo is in de beantwoording
van kamervragen en bij de behandeling van de Wet WOZ in het parlement herhaaldelijk
bevestigd, niet ingevoerd met het oog op meeropbrengsten. Dit bedrag is aangewend
ter neutralisering van de effecten die als gevolg van de feitelijke ontwikkeling
van de huren en de woningwaarden optreden voor het huurwaardeforfait. 71Het nieuwe systeem van het huurwaardeforfait wordt budgetneutraal
vormgegeven. Het tarief wordt verlaagd naar 1,25% van de WOZ-waarde. Kan er
aangegeven worden wat het WOZ-tarief zou worden als er een belastingvrije
voet van 60 000, van 100 000 of van 140 000 gulden gehanteerd
zou worden? Kan daarbij aangegeven worden hoe de woonlasten naar waarde van
de woning verdeeld worden in vergelijking met het door het kabinet voorgestelde
systeem (blz. 49).Vooropgesteld zij dat in het kabinetsvoorstel de volgende verlaagde forfaitpercentages
gelden voor woningen tot f 150 000: WOZ-waarde woningForfait0 – 25 000nihil 25 000 – 50 0000,5050 000 – 100 0000,75 100 000 –
150 0001,00Bij een belastingvrije voet voor alle woningen van f 60 000
zou ten opzichte van het kabinetsvoorstel een forfaitpercentage van 1,65 van
de WOZ-waarde tot een voor de belasting budgettair neutrale uitkomst leiden.
Bij een voet van f 100 000 zou het percentage 2,05 moeten bedragen
om budgettair neutraal uit te komen en bij een voet van f 140 000
hoort een budgettair neutraal percentage van 2,75. Per saldo resulteert in
deze varianten een derving aan premies volksverzekeringen van 45 mln., 155
mln., repectievelijk 275 mln. De bedragen aan huurwaardebijtelling in het
kabinetsvoorstel en in deze varianten zijn weergegeven in de onderstaande
tabel. De hiervan af te leiden consequenties voor de fiscale woonlasten zijn
afhankelijk van het marginale tarief dat in een concrete situatie van toepassing
is. Bedragen aan huurwaardebijtelling.  KabinetsvoorstelVariant
1Variant 2Variant 2Vrije voetnihilf 60 000f 100 000f 140 000Percentage1,25*1,652,052,75 Waarde
woning        60 000450–––  120 0001 200990410–  180 0002 2501 9801 6401 100  240 0003 0002 9702 8702 750  300 0003 7503 9604 1004 400  500 0006 2507 2608 2009 900  750 0009 37511 38513 32516 7751 000 00012 50015 51018 45023 650* Verlaagde percentages voor goedkope woningen. 72Welke verwachtingen zijn er van het Duitse en Belgische beleid ten
aanzien van de motorbrandstofaccijnzen? Wanneer zullen deze landen op zijn
vroegst overgaan tot accijnsverhoging? (blz. 49).Voor Duitsland zijn er thans geen signalen dat er op korte termijn een
accijnsverhoging op motorbrandstoffen is te verwachten.Vanuit België is vernomen dat de regering serieus overweegt de accijnstarieven
voor benzine te verhogen. Het zou gaan om een verhoging, wellicht in twee
stappen, in de orde van grootte van totaal zo'n 11 cent per liter. 73Kan een overzicht gegeven worden van:– de prijsverschillen met Duitsland en België van Euroloodvrij
en diesel, ten tijde van de start van dit kabinet?– idem, ten tijde van de invoering van het «kwartje van
Kok»?– de prijsverschillen met Duitsland en België, inclusief
de aangekondigde accijnsverhoging per 1 juli 1997, aannemende dat België
en Duitsland de accijnzen niet verhogen.Tot welke grenseffecten en andere economische effecten zou deze situatie
leiden? (blz. 49).In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de belasting- en
prijsverschillen voor ongelode benzine en dieselolie tussen Nederland, België
en Duitsland vlak na de accijnsverhoging uit hoofde van de Tussenbalans (augustus
1991), ten tijde van de totstandkoming van het regeerakkoord (augustus 1994)
en begin augustus 1997 (prijzen augustus 1996, voor Nederland vermeerderd
met de voorgenomen belastingverhoging). Het betreft prijzen in de grensstreek
op basis van een beperkte steekproef. gld per LNederlandDuitslandBelgiëaugustus199119941997199119941997199119941997benzine1,911,922,121,601,731,791,641,771,92waarin acc/1,01/1,12/1,27/0,93/1,11/1,12/0,70/0,94/1,14/btw0,350,280,370,220,220,230,310,300,33dieselolie1,141,291,401,211,251,281,311,391,44waarin acc/0,49/0,67/0,75/0,62/0,70/0,71/0,48/0,65/0,65/btw0,210,190,240,170,160,170,250,240,25Indien in België accijnsverhogingen zullen worden gerealiseerd (zie
antwoord op vraag 72) zal het weglekeffect naar België zich nog nauwelijks
voordoen. Gegeven de thans ter beschikking staande gegevens zal het (extra)
weglekeffect zich dan alleen nog voordoen naar Duitsland. Voor benzine kan
zij worden geraamd op 120 mln. gulden en voor dieselolie op 5 mln. gulden.
De effecten zijn meegenomen in de ramingen van de totale opbrengst van benzine-
en dieselaccijns. 74Wat zijn de gevolgen van de verhoging van de benzineaccijns voor
de btw-afdracht aan de Europese Unie? (blz. 49).De benzine-accijns maakt deel uit van de grondslag voor de BTW-heffing.
De BTW-afdracht aan de Europese Unie bedraagt een percentage van de BTW-grondslag
(ongeveer 1,35%). Een verhoging van de benzine-accijns leidt op zichzelf derhalve
tot een geringe stijging van de BTW-afdracht aan de Europese Unie. 75Op welke wijze zal de dieselaccijnsverhoging voor het wegtransport
worden gecompenseerd? (blz. 49).Voor vrachtauto's tot en met 12 ton vindt compensatie via verlaging van
de motorrijtuigenbelastingtarieven plaats. Met betrekking tot zware vrachtwagens
(meer dan 12 ton maximaal toegelaten massa) kan de verhoging van de dieselaccijns
niet generiek worden gecompenseerd via de motorrijtuigenbelasting omdat de
motorrijtuigenbelastingtarieven voor het overgrote deel van deze motorrijtuigen
op het niveau van de EU-minima bevinden.Met de branche is overleg gaande om te bezien of er mogelijkheden zijn
voor andere compensatiemogelijkheden. De wijze van compensatie hangt mede
af van het resultaat van dit overleg. 77Indien pas in 1996 duidelijkheid ontstaat over de staatschuldquote
in 1994, hoe betrouwbaar zijn dan de voorlopige realisatiecijfers 1997 op
basis waarvan vroeg in 1998 de EMU-beslissing genomen moet worden? Welke bijdrage
levert het geïntegreerd middelenbeheer in de sociale fondsen aan de daling
van de schuldquote? (blz. 50).De schuldquote conform de definitie van het Verdrag van Maastricht is
pas sinds enige jaren een belangrijk begrip. Toenemende ervaring met het begrip
leidt ook nu nog tot leereffecten. Met name in de schuld van de lagere overheden
traden in het verleden relatief grote bijstellingen op in het traject van
raming naar (voorlopig) realisatiecijfer. Dit werd met name veroorzaakt doordat
in de ramingen de hypothese van een gelijkblijvende schuld werd gehanteerd.
Thans wordt in de ramingen uitgegaan van een balansverlenging bij de lagere
overheden, zodat verwacht mag worden dat het verschil tussen raming en (voorlopig)
realisatiecijfer kleiner zal zijn. Met het oog op de besluitvorming in het
voorjaar van 1998 over kwalificatie van lidstaten voor deelneming aan de EMU,
wordt er thans – in overleg met vooral het CBS – aan gewerkt om
zo vroeg mogelijk zo betrouwbaar mogelijke realisatiecijfers over 1997 beschikbaar
te hebben.In de huidige raming is ervan uitgegaan dat door het integreren van het
middelenbeheer van de sociale fondsen en het Rijk een daling van de EMU-schuldquote
met 0,2 procentpunt BBP zal worden bereikt. 78Welk schatkistsaldo, uitgedrukt in % BBP 1997, resteert nog eind
1997? (blz. 52).Aan het eind van 1997 resteert naar verwachting een schatkistsaldo van
0,1% van het BBP. 79Kunnen ook de ziekenfondsen worden betrokken in het geïntegreerd
middelenbeheer? (blz. 62).Bij het geïntegreerde middelenbeheer wordt ook de centrale kas van
het ziekenfonds betrokken. 80Tabel 2.4.3 toont een onderschrijding van de sociale zekerheidsuitgaven
ten opzichte van de ijklijn, terwijl er in bijlage 6 sprake is van een toename
van de sociale zekerheidsuitgaven ten opzichte van de stand Miljoenennota
1996. Hoe kan dit verklaard worden? (blz. 83, 208).Tabel 2.4.3. geeft een overzicht van de uitgaven vallend onder het uitgavenkader
Sociale Zekerheid en de opbouw van dit kader. Bijlage 6 (en in de hoofdtekst
tabel 3.2.2) geeft een overzicht van de mutaties sinds de Miljoenennota 1996.
Uit bijlage 6 en tabel 3.2.2 blijkt dat de netto-uitgaven ten opzichte van
de Miljoenennota 1996 met 2,8 mld (1997) en 2,4 mld (1998) zijn gestegen.Uitgavenverhogingen die terug te voeren zijn op mutaties van louter statistische
aard blijven echter bij toetsing van de feitelijke uitgaven aan de kaders
buiten beschouwing (zie Miljoenennota 1996, blz. 232). Tot deze categorie
moeten worden gerekend: de vormgeving van de lastenverlichting (bijstelling
1,3 mld in 1997 en 1,6 mld in 1998), de integratie AAW/WAO (bijstelling 1,6
mld alleen in 1997) en de verdeling van de ZW-uitgaven (bijstelling 0,7 mld
en 1997 en 0,8 mld in 1998). Op blz. 38 van de Miljoenennota 1997 wordt een
complete toelichting op de wijzigingen van de ijklijn sinds de Miljoenennota
1996 gegeven.Door de ophogingen van de ijklijn is er, ondanks hogere feitelijke (netto-)
uitgaven voor de sociale zekerheid in alle jaren (met uitzondering van 1996)
ten opzichte van de Miljoenennota 1996, toch sprake van een toenemende onderschrijding. 81Wat zijn de financiële consequenties van een belastingvrije
voet van 1,5 ton in het huurwaardeforfait? Hoe hoog zou de aftopping van het
hypotheekrenteaftrek moeten zijn om deze consequenties te compenseren? Voor
welke en hoeveel mensen zou een dergelijke ingreep positief dan wel negatieve
gevolgen hebben? (blz. 97,104,105).Een belastingvrije voet van f 150 000 in het huurwaardeforfait
zou leiden tot een belastingderving van 1,4 mld en een derving premies volksverzekeringen
van 600 mln. ten opzichte van het kabinetsvoorstel. De belastingderving kan
worden gecompenseerd door de aftrek hypotheekrente te maximeren op f 14 000.
De opbrengst premies volksverzekeringen bedraagt daarvan circa 100 mln., zodat
per saldo een premiederving van 500 mln. resteert.De invoering van een belastingvrije voet in het huurwaardeforforfait heeft
positieve inkomensgevolgen voor alle bijna 3 miljoen belastingplichtigen met
een eigen woning. Het effect loopt voor belastingplichtigen jonger dan 65
jaar met een eigen woning van f 150 000 of meer op van circa f 700
in de eerste schijf tot f 1125 in de derde schijf. De aftopping van de aftrek hypotheekrente zou betrekking hebben op circa 390 000
belastingplichtigen. De effecten daarvan zijn sterk individueel bepaald. 82Hoe verhoudt de relatieve instroom van asielzoekers in Nederland
(geïndexeerd naar bevolkingsomvang) tot die van de andere Europese lidstaten?
Hoe groot is de verwachte instroom van asielzoekers in 1997? (blz. 112).Tabel 1: Aantal asielaanvragen  19951e
helft 1996 Nederland29 25810 025
 Duitsland127 93757 104 Verenigd Koninkrijk55 00013 1301Frankrijk20 1706 6131België11 4095 474
 Denemarken5 1042 204 Italië1 732N.B.
 Noorwegen1 460673 Spanje4 4292 3711Zweden9 0472 715 1 1e helft 1996 aantal aanvragen exclusief gezinsleden van
hoofdaanvrager. Tabel 2: Aantal asielzoekers per mln inwoners  199521e
helft 1996 Nederland19165 Duitsland15770
 Verenigd Koninkrijk94231Frankrijk35111België11354 Denemarken9842 Italië3N.B.
 Noorwegen3416 Spanje1161Zweden10331 1 1e helft 1996 aantal aanvragen exclusief gezinsleden van
hoofdaanvrager.2 Op basis van bevolkingsomvang 1994.In de begroting 1997 is voor 1997 rekening gehouden met 30 000 nieuwe
asielverzoeken bij de aanmeldcentra, waarvan 27 000 doorstromen naar
de opvangcentra. 83Verwacht wordt dat het vervallen van het drempeltijdvak tot extra
ontvangsten leidt die de extra uitgaven zullen overtreffen. Waarom is dit
niet het geval in 1998? (blz. 119).Het uit de Miljoenennota 1997 (blz. 119) af te leiden negatieve saldo
in 1998 van de uitgaven en ontvangsten heffings- en invorderings-rente is
het gevolg van een onjuistheid. Zoals in de begroting IX-B correct is weergegeven
wordt in 1998 aan ontvangsten heffings- en invorderingsrente f 1360 mln.
geraamd. In de Miljoenennota 1997 is per abuis f 1160 mln. vermeld. In
de totaalstand is het correcte bedrag opgenomen. 84Waarom wordt de daling in de uitgaven van 1996 naar 1997 voornamelijk
veroorzaakt door de instelling van de Homogene Groep Interna-tionale
Samenwerking, als slechts een deel van die daling te verklaren is door de
post vredesoperaties? (blz. 120).De daling is niet alleen te verklaren door de post «vredesoperaties»,
maar ook door de post «Overige Uitgaven Internationale Samenwerking»
bestaande uit de Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba alsmede de militaire
Attachés. 85Wordt de stijging van de uitgaven van de Koninklijke Marine in de
periode 1999–2001 niet (deels) gecompenseerd door lagere ramingen voor
andere materieel-uitgaven (NH-90)? (blz. 120).Op diverse projecten vinden bijstellingen plaats. Deze bestaan zowel uit
opwaartse bijstellingen als uit neerwaartse bijstellingen (waaronder het Navo
helicopter-project). Per saldo resulteert dit in een stijging van de uitgaven
met 56 miljoen. 86Wat is de looptijd van de daling van de uitgaven in verband met het
project mid-life update van de F-16? (blz. 120).De laatste betalingen voor het project mid-life update F-16 vinden plaats
in december 2003. 87Kan de «desaldering bij de voorgenomen inruil van luchtverdedigings-
apparatuur» nader worden toegelicht? (blz. 121).In het kader van de voorgenomen vervanging van de vliegveldverdediging
zijn potentiële leveranciers benaderd met het verzoek in hun aanbieding
rekening te houden met de inruil van HAWK-AFU-systemen. Op grond van comptabele
voorschriften is het bruto investeringsbedrag in de uitgaven-begroting bruto
geboekt. De inruil-opbrengsten zijn separaat in de ontvangsten-begroting (onderdeel
Koninklijke Luchtmacht) opgenomen. 88Hoeveel houdt een kostwinner maandelijks netto extra over (loon +
huursubsidie) indien hij vanuit de bijstand een baan tegen 115 WML accepteert
en een huurhuis van f 900,– bewoont? (blz. 122).Indien een kostwinner vanuit de bijstand een baan tegen 115% WML accepteert
neemt het netto inkomen met ongeveer f 235 per maand toe (inclusief vakantiegeld).
In het onderhavige geval neemt de huursubsidie (volgens de huidige tot 30-6-1997
geldende regeling) met ongeveer f 85 per maand af. Per saldo resulteert
dus een inkomensstijging van ca. f 150 per maand. 89Hoe verhoudt de tekst op blz. 126:«teneinde het totaal van de toegezegde overheidsbijdrage aan
de Industriefaciliteit van 200 miljoen te houden, wordt het verplichtingenbedrag
in 1997 met 20 miljoen verhoogd»zich met de tekst op blz. 176:«In het kader van de begrotingsvoorbereiding 1997 is een uitgavenbeperking
afgesproken. Deze heeft onder andere betrekking op de verlaging van de bijdrage
aan de industriefaciliteit. . »? (blz. 126, 176). Gezien het te verwachten beperkte beroep op de Industriefaciliteit in
de komende jaren is het opportuun geacht om de geraamde kasbijdrage ten behoeve
van de faciliteit te verlagen en een deel van de reeds in 1993 uitgekeerde
gelden – die momenteel ten behoeve van de faciliteit beheerd worden –
terug te vorderen. Deze terugvordering leidt tot de noodzaak om een –
vervangende – garantieverplichting jegens de Industriefaciliteit af
te geven, aangezien de Staat zich heeft verplicht tot een bijdrage van maximaal
f 200 mln. Door het afgeven van de vervangende verplichting blijft deze
toezegging in stand. Voorts verwijs ik naar de brief van de Minister van Economische
Zaken d. d.16 september jl. welke eveneens op deze kwestie ingaat. 90Wat zouden de structurele kosten zijn van een sociale verzekering
die werknemers het recht geeft ééns in de vijf jaar, zes maanden
hun loopbaan te onderbreken waarbij een uitkering op sociaal minimumniveau
wordt verstrekt? (blz. 129).De structurele kosten van een sociale verzekering die werknemers het recht
geeft ééns in de vijf jaar, zes maanden hun loopbaan te onderbreken,
kunnen niet exact worden aangegeven. Het gebruik van een dergelijke regeling
is moeilijk in te schatten aangezien een nadere uitwerking ontbreekt. Wel
kan worden gesteld dat een uitkering op sociaal minimumniveau gedurende een
half jaar een bedrag van f 14 000,– vergt. (bruto WML). Voor
een verlofperiode eens in de vijf jaar betekent dit f 2800,– per
jaar per werknemer. De maximale kosten van de regeling (indien iedere werknemer
er gebruik van zou maken), belopen 17 mld per jaar. 91Wat zijn bij benadering de structurele kosten van het laten vervallen
van de partner- en inkomenstoets in de bijstand voor «uitgetelde»
WW-ers en gedeeltelijk arbeidsongeschikten? (blz. 129).Bij benadering zal het na vijf jaar respectievelijk structureel gaan om
bedragen van ongeveer 2 resp. 2,2 mld. 92Wat zijn de structurele kosten van het verlengen van de vervolguitkering
WW met respectievelijk 3 en 6 maanden? (blz. 129).In 1995 is de vervolguitkering verlengd van 1 naar 2 jaar. De daarmee
gepaard gaande structurele kosten werden toen geraamd op 150 miljoen. Een
verdere verlenging met 3 respectievelijk 6 maanden zal minder dan evenredige
verdere kosten met zich brengen. 93Hoeveel bedraagt de totale kapitaalstroom (ODA plus privaat kapitaal)
van OESO-landen naar ODA-landen als percentage van het OESO-BBP? Hoeveel bedraagt
dit percentage voor Nederland? (Blz. 132).Afgaande op het DAC-report 1995 (Statistical Annex, Tables 2 en 3) bedroegen
in 1994 de totale netto hulpstromen naar Ontwikkelingslanden, bestaande uit
bilaterale en multilaterale ODA, andere officiële stromen en private
kapitaalstromen, in USD 164,1 mrd, representerend 0,83% BNP van de OESO. Voor
Nederland gaat het hierbij om een totaalbedrag in dat jaar van USD 4,654 mrd,
zijnde 1,41% BNP. 94Hoeveel minder zou Nederland aan ontwikkelingssamenwerking uitgeven
indien onze ODA-inspanning procentueel gelijk zou zijn aan het OESO-gemiddelde?
Idem, voor het EU-gemiddelde? (blz. 132).In 1994, het laatste jaar waarvoor op dit moment gegevens inzake de ODA-prestatie
van OESO-landen en EU-lidstaten beschikbaar zijn, bedroeg het OESO-gemiddelde
van de ODA-inspanning 0,30% van het BNP en van de EU-lidstaten 0,42% van het
BNP (bron: DAC report 1995) De Nederlandse ODA-prestatie in 1994 bedroeg 4580
mln overeenkomend met 0,76% van het BNP.Indien over 1994 de ODA-prestatie van Nederland in procenten van het BNP
gelijk zou zijn geweest aan het OESO-gemiddelde (0,30%), dan zou deze 2770
mln minder hebben bedragen. Wanneer de Nederlandse ODA-prestatie gelijk zou
zijn geweest aan het gemiddelde van de EU-lidstaten (0,42% BNP), dan zou deze
2 050 mln minder hebben bedragen.Zoals bekend is de Nederlandse ODA-inspanning voor 1997 geraamd op 0,8
BNP. 95Komt de post «Nog te verdelen» in HGIS volledig voort
uit economische groei? Zijn deze gelden volledig te verdelen in de non-ODA
sfeer? (blz. 132).De post «Nog te verdelen» (aanvullende post) in de HGIS heeft
uitsluitend betrekking op de non-ODA-component van de HGIS. Ten gunste c.
q. ten laste van deze post komen de op het non-ODA deel van de HGIS betrekking
hebbende mutaties als gevolg van de koppeling van de HGIS aan BNP-ontwikkelingen.
Daarenboven bevat deze post vanaf 1998 nog niet gealloceerde middelen uit
de ruimte voor beleidsintensiveringen die in de herijkingsnota werd genoemd.
Dit hangt samen met de door het Kabinet gekozen besluitvormingssystematiek
voor de HGIS, die inhoudt dat tijdens één centraal besluitvormingsmoment,
nl in het kader van de Voorjaarsnota/Kaderbrief jaartranches structureel naar
beleidsprioriteiten worden gealloceerd. Door deze systematiek kunnen mutaties
in de BNP-ontwikkeling worden opgevangen zonder het begrotingsproces bij alle
betrokken ministeries te verstoren en wordt flexibiliteit behouden voor nadere
prioriteitenafweging. Tot slot is op de aanvullende post nog enige ruimte
ontstaan als gevolg van een lagere raming voor aflossingen op ODA-leningen,
welke ruimte – indirect – ten goede komt van de non-ODA component
van de HGIS. Overigens is de ruimte op de aanvullende post niet geheel vrij
omdat bij de groei van het BNP ook de reservering voor loon- en prijsbijstelling
voor HGIS-onderdelen zal toenemen. 96Kan de minister het meevallende saldo van –35 miljoen in 1996
bij de uitgaven opvang asiel opsplitsen naar kosten in verband met het aantal
instromende asielzoekers en kosten van de afhandeling van asielverzoeken?
Wordt de achterstand in de afhandeling van oude asielverzoeken in 1996 volledig
ingelopen? (blz. 149).Het meevallende saldo is gerelateerd aan de ontwikkelingen in de bezetting
van de centrale en decentrale opvang en is niet uit te splitsen naar afzonderlijke
effekten van de meevallende instroom en de tegenvallende ontwikkeling in de
afhandeling van asielverzoeken.De afbouw van de opvang op decentraal niveau verloopt minder snel dan
in de begroting 1996 was geraamd, de bezetting in de centrale opvang is lager
dan waarmee in de begroting 1996 rekening was gehouden. Daarnaast
wordt in 1996 een aantal (vervangings)investeringen gedaan die eerder gepland
was voor 1995.In 1996 zal naar verwachting de achterstand in de afhandeling van oude
asielverzoeken, waarin de IND een beslissing kan nemen, verder worden ingelopen. 97Hoeveel geld en in welk jaar is er uitgetrokken voor uitbreiding
van de politiesterkte met 1000 agenten? (blz. 153).De regering heeft de volgende oplopende reeks voor de uitbreiding van
de politiesterkte (kosten 100 miljoen structureel) beschikbaar gesteld: 199719981999200030608010098Op welke gegevens zijn de verwachte besparingen op de wachtgelden
door het Participatiefonds gebaseerd? Kan er hierbij een prognose gegeven
worden van de instroom en uitstroom in de periode 1996–2000 (blz. 154–156).In de CAO 1993–1995 is met het oog op het terugdringen van de wachtgelduitgaven,
een besparing afgesproken in de sectoren die aangesloten zijn bij het Participatiefonds.
In een aantal jaren loopt deze besparing op tot structureel 100 miljoen gulden.
Om deze besparing te realiseren zijn partijen destijds overeengekomen om het
Participatiefonds op te richten. De hoogte van de besparing is vastgesteld
aan de hand van een inschatting van de effecten, die wijzigingen in de regelgeving
en de aan het Participatiefonds toe te kennen instrumenten (waaronder de instroomtoets
en de mogelijkheid van invoering van premiedifferentiatie) zullen hebben op
de ontwikkeling van de wachtgelduitgaven.Door verschillende oorzaken, waarover de Tweede Kamer een aantal malen
uitgebreid is geïnformeerd, is de in de CAO 1993–1995 voorgenomen
oprichting van het Participatiefonds per 1/8/1994 met een jaar uitgesteld
tot 1/8/1995. De meerjarige besparing op de wachtgelduitgaven die in de CAO
1993–1995 is afgesproken, en die een duidelijke relatie had met de oprichting
van het Participatiefonds, is daarmee eveneens in de tijd opgeschoven. Voor
de hoogte van de structurele besparing heeft dit echter geen gevolgen; er
zijn wel gevolgen voor het tijdpad waarin de besparing dient te worden gerealiseerd.
In het afgesloten akkoord met het participatiefonds in juni jl. is voor de
budgettering van de wachtgelduitgaven in de periode 1996–2000 dan ook
van dezelfde structurele besparing uitgegaan als destijds was afgesproken
in de CAO 1993–1995.De in de begroting 1997 opgenomen meerjarenraming voor de wachtgeld-uitgaven
vormt de financiële vertaling van het bestand aan wachtgelders in enig
jaar. Dit bestand is de resultante van de in- en uitstroom in het betreffende
jaar. Afzonderlijke prognoses van de in- en uitstroom zijn niet voorhanden. 99Wat is de reden van de daling van het aantal leerlingen en studenten
ten opzichte van eerdere ramingen? (blz. 154).De daling van het aantal leerlingen en studenten ten opzichte van eerdere
ramingen wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere bevolkingsprognose,
lagere tellingen dan eerder was geraamd en de verwerking van nieuwe gegevens
omtrent onderwijsdeelname en opleidingsduur. De lagere bevolkingsprognose
wordt veroorzaakt door een lager migratiesaldo en minder geboorten. Gezien
het grote aantal factoren dat van invloed is op de raming van leerlingen en
studenten en de onzekerheidsmarge ten aanzien van deze factoren, is de betrokken
afwijking niet uitzonderlijk. 100Kan de minister de meevaller in de IHS opsplitsen naar de effecten
van een lagere huurontwikkeling, van voortzetting van een positieve inkomensontwikkeling
van huurders van 65 jaar en ouder en de doorwerking van voor de IHS gunstige
ontwikkelingen in de sociale zekerheid? (blz. 168).De meevaller in de IHS kan als volgt worden opgesplitst:  19961997199819992000effecten lagere huurontontwikkeling 5153545inkomensontwikkeling huurders van 65 jr. en ouder 1029507192ontwikkelingen sociale zekerheid25457595105vrijval reservering IHS4545454545Totaal80124185246287De eerste drie reeksen waren reeds opgenomen in de beleidsbrief IHS, die
eind 1995 aan de Tweede Kamer is aangeboden. De vierde reeks maakt deel uit
van de begrotingsvoorbereiding 1997 en betreft een feitelijk ramingstechnische
aanpassing. Indien tijdens de begrotingsuitvoering in enig jaar mocht blijken
dat de reservering nodig is, dan zal een aanpassing van de IHS-raming plaatsvinden. 101Kan in aansluiting op de beleidsbrief IHS (24 506 nr. 1) een
overzicht gegeven van alle bezuinigingen en intensiveringen in de IHS van
het Regeerakkoord tot op heden?Kan daarbij een onderscheid worden gemaakt naar regeringsvoorstellen
en voorstellen die door de Kamer zijn gedaan en tevens worden aangegeven welke
voorstellen reeds zijn uitgevoerd?Heeft het kabinet besloten de moties die niet in de Miljoenennota
1997 zijn verwerkt niet uit te voeren? (blz. 169).In onderstaande tabel wordt een globaal overzicht gegeven van de in de
IHS ingebrachte intensiveringen en doorgevoerde verlagingen, uitgesplitst
naar bezuinigingen en bijstellingen van de ramingen tot op heden (ramingstechnische
bijstellingen, overboekingen, etc. zijn weggelaten). Tabel 1: Intensiveringen (in miljoenen)  19961997199819992000– Kindertoeslagen8080808080 –
Indexering kwaliteits- korting1133557799– Normhuurcompensatie 1995/1996 en 1996/199774100100100100– Koopkrachtreparatie 30606060 – Normhuurcompensatie 1997/1998 (mede i. r.
t. regulerende energiebelasting) 24505050– Vervroegen alleenstaandenmaatregel2525   – Inzet normhuurcompensatie 1997/1998 (beleidsbrief
IHS) 24505050 – Intensiveringen
(beleidsbrief IHS)100115140129117 Totaal
intensiveringen290431535546556Tabel 2: Bezuinigingen/Verlagingen  19961997199819992000– Taakstelling regeerakkoord1100150200200200– Meevallende ontwikkelingen IHS (beleidsbrief
IHS)3579140201242 Totaal bezuinigingen
en verlagingen1352293404014421 De taakstelling wordt onder andere ingevuld met de aanscherping
vermogenstoets en de opbrengsten prestatienormering.De bij deze gelden behorende maatregelen zijn uitgevoerd resp. zullen
medio 1997 worden uitgevoerd. De daarvoor noodzakelijke wijzigingen van de
IHS-wet liggen momenteel voor advies bij de Raad van State. Na ommekomst van
het advies wordt het wetsontwerp aan de Kamer aangeboden. Bij de behandeling
daarvan zal worden teruggekomen op de moties die bij de behandeling van de
beleidsbrief in de Kamer zijn ingediend. De reeks in de Miljoenennota is het
voor de IHS beschikbare bedrag. 102Hoe hoog zijn de opbrengsten van de aanscherping van de referte-eisen
WW ten opzichte van de verwachtingen? (blz. 209).Met name als gevolg van een gewijzigde leeftijdsverdeling bij instroom
dan verondersteld is sprake van een mindere opbrengst van 170 mln. De tegenvallende
opbrengst in deze sfeer is tezamen met meevallers elders in de sociale zekerheid
verwerkt in de meerjarencijfers. 103Uit tabel 10.3.1 blijkt dat de uitgaven van de Rijksbegroting aan
investeringen (post 7) in 1997 ten opzichte van 1996 dalen. Uit tabel 13.2
blijkt dat uitgaven van de collectieve sector aan investeringen als % van
het BBP in 1997 ten opzichte van 1996 echter stijgen: met 0,1%. Betekent dit
dat de afname van de uitgaven door het Rijk ruimschoots gecompenseerd wordt
door de groei van de OPL-uitgaven aan investeringen? (blz. 252, 259).Het is juist dat de daling bij het rijk gecompenseerd wordt door een stijging
bij de OPL. Algemene vragen betreffende de Miljoenennota 104Is er door de koude winter in 1995–1996 ook een meevaller in
de inkomsten uit de energieheffing?De ontvangsten uit hoofde van de energieheffing zijn rechtstreeks gekoppeld
aan de betaling van de voorschotten aan het energiebedrijf. Wanneer de eindafrekening
van deze voorschotten plaatsvindt – doorgaans aan het einde van het
jaar – is er ook meer zicht op de ontwikkeling van de opbrengsten energieheffing.
Of er sprake zal zijn van een meevaller is ook afhankelijk van de temperaturen
in de rest van dit jaar. 105Hoeveel geld wordt besteed aan expertise voor evaluatie- en effectrapportage
onderzoek? Kan de regering dit uitsplitsen naar departement?Er zijn geen recente gegevens beschikbaar over de uitgaven voor beleidsevaluatie-onderzoek.
Voor 19941 is wel het aantal beleidsevaluatie-onderzoeken
bekend, uitgesplitst naar ministerie. Voor de periode 1987–19892 wordt tevens een schatting gegeven van de uitgaven voor
beleidsevaluatie-onderzoek, echter alleen voor de alle ministeries gezamenlijk.
Deze uitgaven worden door de Algemene Rekenkamer geschat op 274 miljoen gulden.Bij de interpretatie van de gegevens dient de nodige voorzichtigheid te
worden betracht. Dit houdt verband met enkele mogelijke verschillen tussen
de gegevens van beide perioden:– Voor de periode 1987–1989 werd als beleidsevaluatie-onderzoek
aangeduid al het onderzoek wat als zodanig was aangemeld door de ministeries.
In 1994 werd voornamelijk beleidsevaluatie-onderzoek aangemeld conform een
opgesteld referentiekader.– De aangemelde beleidsevaluatie-onderzoeken betroffen voor de periode
1987–1989 voornamelijk afgeronde onderzoeken. Het aantal beleidsevaluatie-onderzoeken
voor het jaar 1994 betrof voor de helft ook lopend onderzoek.In de onderstaande tabel staan de aantallen beleidsevaluatie-onderzoeken
vermeld voor 1994 per ministerie (Bron: Algemene Rekenkamer). Ministerie aantal
aangemelde beleidsevaluatie onderzoeken Buitenlandse Zaken23Justitie51 Binnenlandse Zaken28 Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen96 Financiën58 Defensie47Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer85 Verkeer
en Waterstaat47 Economische Zaken24 Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij9 Sociale Zaken en Werkgelegenheid59 Welzijn,
Volksgezondheid en Sport111 Totaal638Vragen betreffende de macro-economische verkenning 106Kan het CPB de cijfers in de MEV aanvullen met cijfers over het niveau
en het verloop van de arbeidsproductiviteit ten opzichte van Duitsland, Frankrijk,
Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Japan? En evenzo voor het niveau
en het verloop van de arbeidskosten ten opzichte van deze landen? (blz. 18).Beschikbaar zijn gegevens voor vergelijking van het verloop van de macro
arbeidsproductiviteit en van de arbeidskosten per eenheid product in de industrie.De eerste tabel geeft het verloop weer van de arbeidsproductiviteit in
de voornaamste industrielanden in afwijking van dat in Nederland, met als
startjaar 1984.De tweede tabel geeft het verloop weer van de arbeidskosten per eenheid
product in de industrie van de voornaamste industrielanden in afwijking van
dat in Nederland, met als startjaar 1984.Voor de onderliggende data zij verwezen naar de MEV-bijlagen B2 en B3. BBP per werkende in afwijking van Nederland  19841985198619871988198919901991199219931994199519961997Indices, 1984 = 100              Verenigde Staten100,099,499,6100,199,997,696,496,498,999,596,796,897,097,0Japan100,0101,4102,9107,1111,0111,6113,5115,0114,9113,4110,3110,9113,4114,5Duitsland100,099,999,9101,0102,6102,0103,0104,9109,1108,6109,1111,3112,1113,3 Frankrijk100,0100,8102,0104,4106,7107,1106,9107,0109,1107,6107,1108,0108,5109,6Verenigd Koninkrijk100,0100,9104,3107,4107,6103,9101,6102,2103,9106,6106,8108,4109,8110,8Italië100,0100,3101,5104,5106,5106,5106,0105,8107,6108,0108,7112,3112,9114,0               België100,098,898,8100,5102,6101,7102,0103,5105,7104,2103,9105,1105,4106,2Nederland100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0EU-15 (KKP-weging)100,0100,6101,8103,9105,2104,5104,0104,9107,5107,7107,8109,5110,3111,2Industrielanden (KKP-weging)100,0100,3101,0103,0104,0102,7102,2102,6104,8105,2103,7104,4105,2105,7Arbeidskosten pep verwerkende industrie in afwijking van
Nederland (in een gemeenschappelijke valuta)  19841985198619871988198919901991199219931994199519961997indices,1984 = 100 Verenigde Staten100,0103,976,557,458,867,359,460,255,857,661,754,357,858,4Japan100,099,3107,795,1105,0109,390,297,597,9122,2141,1133,3124,3123,2Duitsland100,0100,4102,6103,1106,2112,0113,9112,5118,4125,5132,1132,3134,0133,8Frankrijk100,0104,9101,593,692,296,299,499,597,698,2102,1101,0105,5106,2Verenigd Koninkrijk100,0104,490,583,191,995,694,998,990,681,687,182,788,488,9 Italië100,0100,195,788,590,1101,4105,9107,8100,684,684,073,684,182,9               België100,0103,9102,294,393,898,1101,4103,6104,1103,4111,4111,2112,6111,8Nederland100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0100,0107Op welke wijze zal de «monitoring» concreet vorm krijgen?
(blz. 21).Voor de beantwoording van deze vraag, is het verstandig twee andere begrippen
erbij te betrekken. Naast een analyse van de opbrengsten van deregulering
en/of herregulering die zich in eerste instantie zullen voordoen («nul-meting»),
kan ook worden onderzocht wat de effecten op de langere termijn zijn («prospectieve
analyse»). Vervolgens kan in een later stadium worden bekeken
wat de deregulering daadwerkelijk in praktijk oplevert («monitoring»).In de prospectieve analyse komen de gevolgen voor de dynamische efficiency
in de desbetreffende bedrijfstak (productinnovatie en technologie-ontwikkeling),
de blijvende veranderingen in de marktstructuur en de doorwerking naar andere
markten/bedrijfstakken aan de orde. Het CPB heeft in samenwerking met EZ al
enkele plannen opgesteld voor een dergelijk onderzoek, zoals het onlangs gestarte
onderzoek naar de liberalisering en privatisering van de Communicatie en Informatiesector.De gedachte achter de monitoring is dat men naast een eerste inschatting
van deze dynamische effecten voor de langere termijn vervolgens ook periodiek
bekijkt wat een (de)reguleringsoperatie daadwerkelijk in de praktijk oplevert.
Omdat de monitoring pas in een later stadium aan de orde zal komen, zijn hierover
nog geen concrete voorstellen gedaan. 108Hoe omvangrijk is het effect van de bezuinigingen in Duitsland, België
en Frankrijk terwille van het bereiken van de EMU-normen op de Nederlandse
economische positie? (blz. 36).Het restrictieve begrotingsbeleid in de lidstaten van de Europese Unie
heeft voor de internationale conjunctuur zowel positieve als negatieve effecten.Enerzijds is sprake van de rechtstreekse vraagdrukkende invloed van hogere
lasten en minder overheidsbestedingen. Anderzijds zorgt de sanering van de
overheidsrekening voor een verbeterd financieel-economisch klimaat met lagere
rentestanden dan anders het geval zou zijn en mogelijk stabielere wisselkoersen.
Op kortere termijn mag worden verwacht dat bij de drastische bezuinigingen
in Duitsland, België en Frankrijk de negatieve effecten zullen overheersen.
De groeiramingen voor deze landen voor 1997 zijn dan ook vrij laag, evenals
hun verwachte invoergroei. En dat heeft uiteraard een drukkend effect op de
Nederlandse uitvoer komend jaar. De mate waarin is echter moeilijk te kwantificeren. 109Hoeveel zal (volgens de huidige inzichten) de geaccumuleerde economische
groei tot en met 1997 bedragen? Hoe verhoudt zich dit groeicijfer tot de aanname
van het regeerakkoord en wat zijn de netto budgettaire baten ten opzichte
van het regeerakkoord? (blz. 53).De volumegroei van het BBP volgens MEV 1997 is als volgt: 19952,1% 19962½%19972¾% Gecumuleerd7,5%Het regeerakkoord ging uit van een BBP-groei in 1995–1998 met gemiddeld
2¼% per jaar. Gecumuleerd over drie jaar: 6,9%. Ten opzichte van het
regeerakkoord is de BBP-groei 1995–1997 volgens de huidige inzichten
dus gecumuleerd 0,6% hoger. De partiële effecten van de afwijkende groei
op de budgettaire baten kunnen niet worden aangegeven. Daarvoor spelen vele
aspecten een rol, zoals herkomst van de additionele groei. Aan de bestedingenkant
hebben bijvoorbeeld hogere uitvoer of hogere consumptie uiteenlopende effecten
op het budget. Dit geldt ook voor de middelenkant (loon- of winstinkomen).
Ook budgettaire posten als rente- en aardgasbaten kunnen zijn
beïnvloed door de afwijkende groei. 110Waarom worden immateriële investeringen (nog) niet als investeringen
geboekt? Gaat dit wel gebeuren? Zo ja, wanneer, hoe en onder welke voorwaarden?
Zo nee, waarom niet? (blz. 55).Het huidige investeringsbegrip heeft betrekking op de verwerving van goederen
ten behoeve van de productie, voor zover deze een levensduur hebben van meer
dan één jaar. Deze definitie berust op een internationale richtlijn.
In de praktijk van alledag betekent zo iets dat op materiële investeringen
(zoals machines en gebouwen) afschrijvingen plaatsvinden terwijl uitgaven
gemoeid met reclame, software, research en ontwikkeling (R&D) etcetera,
worden opgevat als kosten van de omzet.In de nationale boekhouding gaat dit veranderen bij de eerstvolgende revisie
van de Nationale Rekeningen van het CBS. Deze revisie staat voor 1999 op het
programma en heeft dan betrekking op cijfers voor 1995–1998. De definitie
van de investeringen wordt dan uitgebreid met de verwerving van software (zowel
eigen ontwikkeling als aankoop) en met de uitgaven voor exploratie van minerale
reserves. Reclame- en R&D-uitgaven blijven dus buiten het formele investeringsbegrip.
Wél is het CBS voornemens afzonderlijk over de betekenis van de investeringen
in kennis voor de Nederlandse economie (waaronder reclame en R&D) te gaan
publiceren. 111Kan inzicht worden gegeven in oorzaak, omvang en ontwikkeling van
de tegenvallers in de premiesfeer bij de sociale fondsen in 1996 en voorgaande
jaren? (blz. 59).Op diverse plaatsen in de MEV 1997 wordt nader – ook kwantitatief –
ingegaan op de tegenvallers in de premiesfeer, bijvoorbeeld op de pagina's
22, 90/91 en 94. Bij de tegenvallers gaat het om neerwaartse aanpassingen
in de premie-inkomsten ten opzichte van eerdere ramingen, bijvoorbeeld in
het CEP 1996 of in de MEV 1996. De tegenvallers komen in de loop van de tijd
in beeld op grond van nieuwe gegevens van de sociale fondsen/het Tica wat
betreft de werknemersverzekeringen en van de belastingdienst wat betreft de
volksverzekeringen (en belastingen). Ook de Nationale Rekeningen van het CBS
vormen een informatiebron. Thans gaat het om tegenvallers die betrekking hebben
op de jaren tot en met 1995 en de structurele doorwerking ervan in 1996 en
daarna. Bij de werknemersverzekeringen gaat het nagenoeg geheel om tegenvallers
over 1995, bij de volksverzekeringen om – oplopende – tegenvallers
over de jaren 1991 tot en met 1995. Beide hebben doorwerkingseffecten naar
latere jaren.In het speciaal aan dit onderwerp gewijde kader op pagina 94 wordt ingegaan
op de tegenvallers ten opzichte van de ramingen in het CEP 1996. Daarbij staan
de structurele doorwerkingseffecten en de gevolgen voor de micropremiedruk
centraal. Ten opzichte van het CEP 1996 vallen de premies werknemersverzekeringen
in 1995 bijna f 1 mld tegen met een structurele doorwerking in dezelfde
orde van grootte. De premies volksverzekeringen vallen cumulatief tot en met
1995 ruim f 1½ mld tegen, met een structurele doorwerking van
ruim f ½ mld1 . Uit de analyse op pagina
90/91 blijkt dat de tegenvallers gemeten ten opzichte van de MEV 1996 –
de basis voor de vaststelling van de premietarieven 1996 – nog wat groter
is. Tussen de MEV 1996 en het CEP 1996 was al een tegenvaller in de premies
volksverzekeringen in beeld gekomen over oudere jaren (1991 tot en met 1994,
cumulatief f 0,85 mld) met een structurele doorwerking in latere jaren
van f 0,35 mld. Er bestaat nog geen goed/volledig inzicht in de oorzaken van deze tegenvallers.
De verwerking van de Nationale Rekeningen heeft geleid tot een aantal op zich
kleinere bijstellingen, die elkaar ongelukkigerwijs versterken. Van de (resterende)
tegenvaller in de premies werknemersverzekeringen is een, overigens beperkt,
deel toe te schrijven aan het toegenomen gebruik van de spaarloonregeling.
De (resterende) tegenvaller in de premies volkverzekeringen is gelokaliseerd
in de IB-sfeer en hangt direct samen met tegenvallers in de inkomstenbelasting.
Op pagina 89 van de MEV worden een toenemend gebruik van aftrekposten en fiscale
regelingen alsmede een verschuiving van de grondslag naar de vennootschapsbelasting
als (waarschijnlijke) oorzaken genoemd. 112Is er een verband tussen het feit dat er in de marktsector relatief
weinig arbeidsduurverkorting overeengekomen wordt en de relatief tegenvallende
werkgelegenheidsgroei in de internationale sector? (blz. 75).In het CEP1996 besteedt het CPB aandacht aan de macro-economische effecten
van arbeidsduurverkorting. Het CPB onderscheidt vier varianten (met/zonder
looninlevering, en beperkt/groter capaciteitsverlies). Daaruit blijkt, dat
arbeidsduurverkorting onder alle onderscheiden omstandigheden leidt tot lagere
productie en een negatief effect op de uitvoer. In arbeidsjaren is de uitkomst
voor de werkgelegenheid van alle varianten op korte en op lange termijn negatief.
De werkgelegenheid in personen in de marktsector stijgt alleen als er sprake
is van een evenredige looninlevering én beperkt capaciteitsverlies.Het verband tussen arbeidsduurverkorting en werkgelegenheid ligt volgens
het CPB dus iets anders dan in de vraag wordt gesuggereerd.Daarnaast is het zo dat de marktsector uit meer bestaat dan alleen de
internationale sector. 113Hoe verklaart het CPB dat de AIQ rond de 83 blijft schommelen ondanks
alle loonmatiging en lastenverlichting? (blz. 76).Het beslag van de arbeidskosten op de netto toegevoegde waarde van de
marktsector (= AIQ) blijft vrijwel constant omdat het aantal mensen met een
baan op het moment en in de nabije toekomst zo sterk toeneemt. Per werkzaam
persoon mogen de arbeidskosten dan wel gematigd zijn en de lasten zijn verlicht,
maar het aantal werkzame personen loopt fors op en daardoor komt de totale
loonsom van de bedrijven toch nog flink hoger uit. In 1995 en 1996 is de groei
van de arbeidsproductiviteit laag. Zie voorts de analyse terzake in de MEV
97, blz. 17/18. 114Wat is de verwachte toename van de beroepsbevolking in de jaren 1998,1999
en 2000 (blz. 76).In de laatste middellange-termijnraming (Zie Centraal Economisch Plan
1996) wordt gerekend met een toename van gemiddeld 68 000 personen per
jaar in het behoedzame scenario. In het gunstige scenario is deze mutatie
gemiddeld 80 000 personen. 115Heeft garantiestelling door de staat effect op het EMU-vorderingen-
tekort? (blz. 88).Op het moment van garantiestelling door de staat is er geen effect op
het EMU-vorderingentekort. Pas bij betalingen op de verleende garanties muteert
het EMU-tekort. 116Zijn er nadelen verbonden aan het geïntegreerd vermogensbeheer?
Indien dit niet het geval is, waarom is men dan niet veel eerder overgegaan
op een dergelijke integratie? (blz. 94).Aan het vormen van een geïntegreerd middelenbeheer zijn geen nadelen
verbonden. Een kritische beschouwing van de mogelijkheden voor een doelmatiger
beheer heeft het kabinet doen besluiten om tot integratie over te gaan, onder
erkenning van de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de sociale fondsen
voor de invulling van de kerntaken. Daarbij spelen de verbeterde technische
mogelijkheden in het betalingsverkeer mede een rol. 117Is in tabel III.6.6 uitgegaan van de oude ijklijnen voor Sociale
Zekerheid en Zorg of met de in 1997 ten koste van de Sociale Zekerheid verhoogde
Zorg-ijklijn? (blz. 95).Bij de uitgaventoetsing in tabel III.6.6 is gehandeld in lijn met het
in de vraag genoemde laatste alternatief. 118Hoeveel belastingplichtigen vallen onder het 60%-tarief van de inkomstenbelasting?
Kunnen deze worden verdeeld over de economische categorieën: werknemers
in loondienst, zelfstandigen en gepensioneerden? (blz. 95).In 1997 zullen naar schatting zo'n 315 000 belastingplichtigen in
het toptarief van de inkomstenbelasting vallen (ongerekend de effecten van
het aanmerkelijk-belangwetsvoorstel). De verdeling naar de (wankele) classificatie
in sociaal economische categorieën is als volgt:  in de desbetreffende
categoriein het toptarief in % van het aantal belastingplichtigenZelfstandigen7,312 Directeuren46,921Werknemers2,443 Ambtenaren3,710 Pensioenontvangers1,713Rest + onbekend0,31 Totaal2,9100119Wat zou de ontwikkeling van de zorguitgaven zijn geweest, gespecificeerd
naar de zes groepen van Tabel III.6.9. , indien de kosten alleen zouden worden
bepaald door de demografische ontwikkelingen? (blz. 101).In tabel 1 is de gemiddelde jaarlijkse groei van de zorguitgaven weergegeven,
voor zover die een gevolg is van de demografische ontwikkeling. Hierbij is
uitgegaan van constante zorguitgaven per leeftijdscategorie op het niveau
van 1988. Bij de tabel dient te worden opgemerkt dat de omvang van de bevolking
in de periode gemiddeld met 0,6% per jaar is toegenomen. Voor zover het groeicijfer
hier boven ligt is dit dus een gevolg van de veranderde samenstelling van
de bevolking. Tabel 1: Demografisch effect op de zorguitgaven 1984–1997 % mutatie per jaar Gehandicapten
en geestelijke gezondheidszorg0,7 Verzorgings- en verpleeghuizen,
gezinsverzorging2,1 Ziekenhuiszorg en specialistische hulp1,2Huisartsen, paramedici en tandheelkunde0,8 Genees- en hulpmiddelen1,1Preventie, beheer en diversen0,6 Totaal1,2120Wat zou het effect zijn op werkgelegenheid, werkloosheid, nationaal
inkomen, lonen, koopkracht, staatsschuld en financieringstekort indien de
btw met 2%-punt zou worden verhoogd en de opbrengst volledig wordt ingezet
voor respectievelijk verlaging van het tarief eerste schijf, verhoging van
het arbeidskostenforfait en verlenging van de eerste schijf? (blz. 108).In de Macro Economische Verkenning 1997 is kort ingegaan op de macro-economische
effecten op middellange termijn van een verschuiving van de loon- en inkomstenbelasting
naar de indirecte belastingen. Daarbij is uitgegaan van een verhoging van
beide BTW-tarieven met 2%-punten en een zodanige verlaging van de loon- en
inkomstenbelasting dat het financieringstekort van de overheid ex post onveranderd
blijft. Hiervan uitgaande blijft ook de staatsschuldquote ongewijzigd. Een
dergelijke lastenverschuiving resulteert, zoals het CPB heeft toegelicht,
in alle gevallen in een klein werkgelegenheidseffect en een iets geringere
contractloonstijging. De loonmatiging is groter naarmate een groter deel van
de verlaging van de loon- en inkomstenbelasting ten goede komt aan het arbeidsinkomen.
Dit betekent dat de sterkste loonmatiging, en daarmee de grootste stijging
van de werkgelegenheid, optreedt bij een verhoging van het arbeidskostenforfait.
De koopkracht van werknemers neemt in dit geval toe, terwijl die van uitkeringsgerechtigden
daalt. Bij zowel een verlaging van het belastingtarief van de eerste schijf
als een verlenging van de eerste schijf valt een geringere loonmatiging, en
dus een kleinere stijging van de werkgelegenheid, te verwachten. De koopkrachtwinst
voor werknemers is in deze gevallen kleiner dan bij een verhoging van het
arbeidskostenforfait. De koopkracht van de meeste uitkeringsgerechtigden daalt
ook bij een verlaging van het belastingtarief van de eerste schijf of een
verlenging van de eerste schijf, omdat zij van deze maatregelen relatief minder
profiteren dan werknemers. 121 en 123Welke financiële ruimte ontstaat er door de BBP-groei, onder
fixatie van EMU-tekort en EMU-schuld op de niveaus 1997 en onder aftrek van
de benodigde rijksbijdrage voor de AOW, in de jaren genoemd in tabel IV.3.4?
(blz. 117).Wat zou, in de twee scenario's die worden aangegeven in grafiek IV.3.1.
, de ontwikkeling van de overheidsschuld zijn? (blz. 119).Het Centraal Planbureau heeft geen analyse gemaakt van de «financiële
ruimte» die zou ontstaan indien het EMU-tekort zou worden gefixeerd
op het niveau dat is geraamd voor 1997. Bij een dergelijke analyse zou een
groot aantal veronderstellingen gemaakt moeten worden zoals ten aanzien van
de reële groei van het BBP. Bij de analyse van de financiering van alleen
de AOW kon volstaan worden met een beperkt aantal veronderstellingen. Overigens staat niet op voorhand vast dat, zonder nader beleid, er op
zeer lange termijn financiële ruimte zou ontstaan. Merk voorts op dat
bij fixatie van het EMU-tekort de EMU-schuld nog een bepaalde ontwikkeling
zal laten zien. De richting waarin die gaat hangt mede af van de verhouding
tussen de rente op de kapitaalmarkt en de nominale groei van het BBP.Wel heeft het Centraal Planbureau een onderzoek gestart naar de vraag
inhoeverre de nu levende generaties een schuld c. q. vermogen nalaten aan
volgende generaties. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een techniek (met een
bijbehorende set veronderstellingen) die in de literatuur bekend staat als
Generational Accounting. In deze analyse speelt de ontwikkeling op lange termijn
van het financieringstekort van de overheid en de staatsschuld een prominente
rol. Publicatie van de resultaten van dit onderzoek wordt verwacht in de loop
van 1997. 122In de monetaire economie wordt de reële rente gedefinieerd als
de nominale rente minus de (verwachte) inflatie. Waarom definieert het CPB
de reële rente als de nominale rente minus de jaarlijkse contractloonstijging
? (blz. 118).In veel situaties is het verschil tussen de nominale rente en de (verwachte)
prijsinflatie de relevante grootheid. In andere situaties, met name bij de
financiering van welvaartsvaste pensioenen, is het verschil tussen de nominale
rente en de contractloonstijging de relevante grootheid. Om verwarring te
voorkomen is de begripskeuze expliciet vermeld in voetnoot 14. XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Hoogervorst
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66),
Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Rijpstra (VVD),
Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD), Crone (PvdA),
Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (U55+), Verspaget
(PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), vacature D66, Van de Camp
(CDA).XNoot1Deze bijlage is ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Verslag van de Algemene Rekenkamer over 1995: Tweede Kamer, vergaderjaar
1995–1996, 24 658, nrs. 1–2, pagina 34–58.XNoot2Verslag van de Algemene Rekenkamer over 1990: Tweede Kamer, vergaderjaar
1990–1991, 22 032, nrs. 1–2, pagina 19–76.XNoot1De in de tekst genoemde tegenvaller op grond van de verwerking van de
Nationale Rekeningen betreft zowel de werknemers- verzekeringen als de volksverzekeringen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-28.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl