Institutionele hervormingen Europese Unie; Brief minister en staatssecretaris bij de derde notitie over IGC-2000
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26559, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26559 nr. 2

09-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamDerde notitie van de regering over de IGC-2000InleidingDeel I1.1. Organisatie van de werkzaamheden1.2. De agenda van de IGC1.2.1 De afbakening van de agenda1.2.2. De omvang en samenstelling van de Commissie (box
1)1.2.3. De stemmenweging in de Raad (box 2)1.2.4 De toepassing van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
(box 3)1.2.5. De aanverwante onderwerpen (box 4)1.2.5.1. Nauwere samenwerking1.2.5.2. Het Europees Parlement1.2.5.3. Het Hof van Justitie1.2.5.4. De Europese Rekenkamer1.2.5.5. De individuele verantwoordelijkheid van Commissarissen1.2.5.6. Overige aanverwante onderwerpen1.2.6. Later te agenderen IGC-onderwerpen (box 5)Deel II Uitbreiding van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming 2.1. Inleiding2.2 Inventarisatie2.3 Gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming2.3.1. Werking interne markt2.3.2 Bepalingen gelieerd aan de begroting2.3.3. Artikelen die ingaan tegen de institutionele logica2.3.4. Benoemingen2.3.5. Externe betrekkingen2.3.6. Overige bepalingen 2.4. Gedeeltelijke toepassing van gekwalificeerde meerderheid2.4.1. Fiscale bepalingen 2.4.2. Sociale bepalingen 2.4.3. Milieu bepalingen 2.5. JBZ-problematiek en artikel 308 EG2.5.1. JBZ 2.5.2. Artikel 308 2.6. Unanimiteit volgens het Voorzitterschap2.6.1. Bepalingen die ratificatie vereisen 2.6.2. Quasi-constitutionele bepalingen 2.6.3. Toegestane uitzonderingen op de normale verdragsregels 2.6.4. Samenhang tussen interne en externe besluitvorming 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26559Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 111 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 559Institutionele hervormingen Europese Unienr. 2BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 9 mei 2000Wij hebben de eer U hierbij de derde notitie van de regering over de IGC-2000
aan te bieden. Deze notitie is een vervolg op de IGC-notities die U per brief
van 21 mei en 15 november 1999 zijn toegezonden.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,D. A. Benschop Derde notitie van de regering over de IGC-2000InleidingOp 14 februari jl. is in Brussel de intergouvernementele conferentie (IGC)
geopend over de hervormingen van de instellingen van de Europese Unie. Deze
conferentie tussen de 15 lidstaten van de Europese Unie zal in beginsel op
8 december 2000 in Nice worden beëindigd. De regering heeft de Tweede
Kamer op 21 mei 1999 en 15 november 1999 notities gezonden waarin zij haar
standpunten over de doelstellingen en de aard van de hervormingen heeft neergelegd.
Ook heeft de regering voorafgaand aan en na afloop van de Europese Raad van
Helsinki onder meer over de IGC aan de Kamer geschreven. Verder heeft zij
aan de IGC aandacht besteed in de geannoteerde agenda's en de verslagen van
de Algemene Raden van 28 januari jl., 14 februari jl., 20 maart jl. en 10
april jl.De regering stelt de Tweede Kamer in het eerste gedeelte van deze notitie
nader op de hoogte over de organisatie van de werkzaamheden in de IGC en over
de stand van zaken met betrekking tot de agenda van de conferentie. In het
tweede gedeelte van de notitie gaat de regering specifiek in op de belangrijke
kwestie van de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.Tenslotte is in de vorm van een bijlage een afschrift van de reactie van
de regering op het advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken over
de IGC, dat op 9 februari jl. werd gepubliceerd, bij deze brief gevoegd1.Deel I1.1. Organisatie van de werkzaamhedenDe IGC is op 14 februari jl. bijeengeroepen door de Portugese Minister
van Buitenlandse Zaken Gama, nadat de Raad, conform de procedure van artikel
48 van het EU-Verdrag, een gunstig advies over de conferentie had uitgebracht.
De Raad heeft zich in zijn advies mede gebaseerd op de adviezen van de Commissie
van 26 januari jl. en van het Europees Parlement van 3 februari jl. Het advies
van het Europees Parlement had de vorm van een korte resolutie, waarin het
Parlement onder andere aankondigde dat het op een later tijdstip met een uitgebreider
advies over de institutionele hervormingen van de Unie zou komen. Dit advies
is recentelijk, op 13 april jl., verschenen.Voor de werkzaamheden die de conferentie zal moeten behandelen, zijn uiteraard
de conclusies van de Europese Raad van Helsinki van 9 en 10 december 1999
van groot belang. In Helsinki werd met betrekking tot het mandaat van de IGC
door de staatshoofden en regeringsleiders bepaald dat de conferentie zich
dient te richten op de omvang en samenstelling van de Commissie, de weging
van de stemmen in de Raad, de toepassing van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
in de Raad en met deze vraagstukken verband houdende onderwerpen die voor
de goede uitvoering van het Verdrag van Amsterdam van belang zijn. Voorts
is vastgelegd dat op voorstel van het Voorzitterschap nog andere onderwerpen
aan de conferentie kunnen worden toegevoegd. De Europese Raad stelde dat de
IGC de Unie moet voorbereiden op de komende uitbreiding en dat de conferentie
in 2000 moet worden afgerond.Het Portugese Voorzitterschap heeft het voornemen en marge van iedere
Algemene Raad tot en met juni een ministeriele bijeenkomst van de IGC te houden.
De ondergetekenden (Minister van Buitenlandse Zaken en Staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken) vertegenwoordigen Nederland tijdens deze vergaderingen.
Ter voorbereiding van deze maandelijkse ministeriele vergaderingen komt onder
leiding van Staatssecretaris Seixas da Costa een groep van regeringsvertegenwoordigers
bijeen. Als vertegenwoordiger van Nederland in de IGC-Voorbereidingsgroep
is de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken aangewezen, met als plaatsvervanger
de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiger bij de Europese Unie. Deze groep
komt gedurende het Portugese Voorzitterschap circa eens per twee weken bijeen.In zowel de ministeriële IGC-vergadering als in Voorbereidingsgroep
zijn vertegenwoordigers van het Europees Parlement en de Commissie aanwezig.
Het Europees Parlement wordt in de ministeriële zittingen vertegenwoordigd
door zijn voorzitter, mevrouw Fontaine. In de voorbereidingsgroep hebben de
heren Brok (EVP) en Tsatsos (PES) zitting. De Commissie wordt in beide groepen
door Commissaris Barnier vertegenwoordigd.De kandidaat-lidstaten zijn door Minister Gama per brief van 10 januari
jl. uitgenodigd om hun visie op de institutionele hervormingen van de Unie
te geven. Vrijwel alle kandidaat-lidstaten hebben inmiddels schriftelijk standpunten
over de IGC uitgebracht. Het Portugese Voorzitterschap zal de kandidaat-lidstaten
regelmatig op de hoogte stellen van de vorderingen in de conferentie.1.2. De agenda van de IGC1.2.1 De afbakening van de agendaIn het licht van de conclusies van de Europese Raad van Helsinki dient
de IGC te komen tot hervormingen van de instellingen, die de Unie in staat
stellen succesvol uit te breiden. In Helsinki werd immers bepaald dat dertien
Europese landen kandidaat zijn voor toetreding tot de Unie. De Europese Raad
besloot ook om met twaalf kandidaat-lidstaten te onderhandelen over toetreding
en om het tempo van de toetredingsonderhandelingen op te schroeven. Gegeven
de dynamiek die het uitbreidingsproces inmiddels heeft gekregen, moet rekening
gehouden worden met een Europese Unie die in de nabije toekomst een aanzienlijk
hoger ledental kent. Om te voorkomen dat halverwege het uitbreidingsproces
vertraging ontstaat, is er door Nederland van meet af aan op aangedrongen
dat de institutionele IGC voldoende diepgaande hervormingen van de instellingen
zou overeenkomen. Indien deze IGC slechts enkele hervormingen te weeg zou
brengen, moet immers na de toetreding van enkele landen opnieuw een IGC worden
gehouden om de organisatie en werkwijze van de Unie verder aan te passen.
Deze aanpak zou niet alleen inefficiënt zijn, maar ook leiden tot een
breuk in het uitbreidingsproces.Het heeft de regering verheugd dat deze benadering van de IGC steeds meer
steun heeft gekregen. In dit verband kan worden vastgesteld dat de nota die
de regering op 15 november 1999 publiceerde en het memorandum dat Luxemburg,
België en Nederland op 6 december 1999 over de IGC hebben opgesteld een
positieve invloed hebben gehad. Diverse lidstaten erkennen inmiddels de noodzaak
over een groter aantal onderwerpen in deze IGC te spreken. Uiteraard betekent
de bereidheid om over meer institutionele vraagstukken te spreken niet dat
overeenstemming over een groot aantal hervormingen onder handbereik ligt.
Verschillende lidstaten benadrukken dat het gewenst blijft de hervormingen
tot het hoogst noodzakelijke te beperken zodat de IGC in ieder geval voor
het einde van het jaar kan worden beëindigd. Zoals bekend is ook de regering van oordeel dat in Nice een resultaat moet worden bereikt en dat de
uitbreiding van de Unie geen vertraging mag oplopen. Tegelijkertijd beklemtoont
de regering dat dit jaar, mede op basis van de al ten tijde van de laatste
IGC gevoerde discussies, overeenstemming bereikbaar is over de hervormingen
van alle instellingen van de Europese Unie.Het Voorzitterschap heeft de verschillende IGC-onderwerpen onderverdeeld
in clusters. Deze delen van de agenda, ook wel «negotiating boxes»
genoemd, hebben betrekking op:1) de omvang en samenstelling van de Commissie;2) de stemmenweging in de Raad;3) de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming;4) met de bovengenoemde kwesties verwante onderwerpen die voor de goede
uitvoering van het Verdrag van Amsterdam van belang zijn. Dit zijn volgens
het Voorzitterschap in ieder geval:– de omvang en bevoegdheden van het Europees Parlement;– de omvang en werkverdeling van het Hof van Justitie (en het Gerecht);– de omvang en bevoegdheden van de Europese Rekenkamer;– de individuele verantwoordelijkheid van Commissarissen;– de voorwaarden voor nauwere samenwerking.5) Er is ook sprake van een cluster (de vijfde box) van onderwerpen, die
later op voorstel van het Voorzitterschap aan de IGC-agenda kunnen worden
toegevoegd. Tot dit cluster behoort naar het oordeel van de regering de institutionele
en juridische aspecten van het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid (EVDB).
Tijdens de Europese Raad van Feira op 19 en 20 juni aanstaande zal hierover
een besluit worden genomen.De Europese Commissie neemt in haar advies van 26 januari jl. over de
IGC niet alleen hetzelfde vertrekpunt als de regering in voor wat betreft
het doel van de IGC (voorbereiding van hervormingen die de Unie in staat stellen
goed te functioneren na de uitbreiding), de Commissie komt ook op een groot
aantal institutionele vraagstukken met aanbevelingen die in lijn zijn met
de door Nederland voorgestelde hervormingen. Op de belangrijkste onderdelen
van het advies van de Commissie zal de regering nader ingaan. Het Europees
Parlement heeft op 13 april jl. een uitgebreid advies over de IGC en de institutionele
hervormingen van de Unie uitgebracht. De regering zal op een later moment
op dat advies ingaan.1.2.2. De omvang en samenstelling van de Commissie (box
1)In het advies van de Commissie over de omvang en samenstelling van de
Commissie, de eerste onderhandelingsbox, worden twee opties genoemd. De eerste
optie gaat uit van het beginsel dat uit iedere lidstaat een onderdaan in de
Commissie zitting heeft. De tweede optie gaat uit van een Commissie met minder
leden dan het aantal lidstaten. In de tot nu toe gevoerde discussies is voor
beide opties steun uitgesproken. Nederland heeft zijn voorkeur uitgesproken
voor een Commissie waarin uit iedere lidstaat een onderdaan zitting heeft.
Nederland vindt wel dat tegelijkertijd moet worden nagedacht over het verbeteren
van (interne) organisatie van de Commissie. De voorstanders van de tweede
optie zijn van oordeel dat een Commissie met een kleiner aantal leden beter
zal functioneren. Ook de Commissie noemt een kleiner ledental vanwege de homogeniteit
en collegialiteit van de instelling aantrekkelijk.1.2.3. De stemmenweging in de Raad (box 2)Ook ten aanzien van de weging van de stemmen van de lidstaten in de Raad
(box 2) heeft de Commissie in haar advies twee opties genoemd. De eerste
optie een herziening van de huidige verdeling van de stemmen (genoemd in artikel
205 lid 2 van het EG-Verdrag). De tweede optie, die de Commissie aanbeveelt,
is de invoering van een dubbele weging van de stemmen. Een gekwalificeerd
meerderheidsbesluit van de Raad zou volgens het Commissieadvies tot stand
moeten komen indien een voorstel wordt gesteund door een gewone meerderheid
van de lidstaten, terwijl die meerderheidscoalitie van lidstaten ook samen
een gewone meerderheid van de bevolking van de Unie vertegenwoordigt.De regering vindt dat de nieuwe stemmenweging moet voldoen aan vier uitgangspunten:1) de landen met een groter demografisch gewicht moeten meer stemmen krijgen;2) een balans tussen grote en kleine lidstaten moet worden behouden;3) een gekwalificeerd Raadsbesluit moet altijd worden gedragen door een
meerderheid van de bevolking van de Unie;4) de transparantie en doelmatigheid van de Raadsbesluitvorming moet worden
gewaarborgd.De regering is van oordeel dat deze parameters het beste kunnen worden
bereikt door een herweging van de stemmen. Deze eerste voorkeur laat de Nederlandse
bereidheid om ook over andere methodes voor een nieuwe stemmenweging te spreken
onverlet.1.2.4 De toepassing van de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
(box 3)Het derde IGC-thema is de uitbreiding van de toepassing van de gekwalificeerde
meerderheidsregel in de besluitvorming van de Raad. In de Europese Verdragen
bestaat nog altijd een groot aantal artikelen, die voor wat betreft de besluitvorming
voorschrijven dat een besluit met eenparigheid van stemmen wordt genomen.
De Commissie vindt dat de gekwalificeerde meerderheid de regel moet zijn en
de unanimiteit de uitzondering. Unanimiteitsbesluitvorming moet alleen gehandhaafd
worden indien er van tevoren vastgestelde objectieve gronden voor bestaan.
Besluiten van de Raad die bijvoorbeeld door de lidstaten overeenkomstig hun
grondwettelijke bepalingen moeten worden goedgekeurd, zondert de Commissie
uit van de meerderheidsregel.Ook regering vindt dat met het oog op de uitbreiding van de Unie de Raad
in beginsel met een gekwalificeerde meerderheid moet besluiten. In het tweede
deel van deze notitie wordt uitvoeriger ingegaan op dit vraagstuk.1.2.5. De aanverwante onderwerpen (box 4)De vierde onderhandelingsdoos bevat de onderwerpen die met de drie bovenstaande
vraagstukken verband houden en die voor de goede werking van het Verdrag van
Amsterdam van belang zijn. Tot dit cluster van onderwerpen worden gerekend
de samenstelling en bevoegdheden van het Europees Parlement, de omvang en
organisatie van het Hof van Justitie (waaronder de werkverdeling met het Gerecht
van Eerste Aanleg), de omvang en organisatie van de Europese Rekenkamer, de
individuele verantwoordelijkheid van Commissarissen en de voorwaarden voor
nauwere samenwerking en de omvang en samenstelling van het Economisch en Sociaal
Comité en het Comité van de Regio's.1.2.5.1. Nauwere samenwerkingTot het politiek belangrijkste thema van dit cluster rekent de regering
de nauwere samenwerking. De Nederlandse regering heeft reeds vorig najaar
duidelijk aangegeven dat agendering van dit onderwerp gewenst is. In de IGC
zal de discussie over flexibiliteit zich vooral toespitsen op de voorwaarden
waaronder nauwere samenwerking binnen de Europese Unie kan worden aangegaan.
Zoals bekend is het sinds het Verdrag van Amsterdam mogelijk om met een groep
lidstaten verder beleid te ontwikkelen in het institutionele kader van de
Unie, maar daar zijn stringente voorwaarden aan verbonden. De regering vindt
dat deze voorwaarden moeten worden versoepeld.Ook de Commissie pleit in haar advies voor agendering van het onderwerp
en stelt voor om twee wijzigingen aan te brengen in de formele voorwaarden
die de Verdragen momenteel stellen voor het aangaan van de nauwere samenwerking.
In de eerste plaats vindt de Commissie dat aan een nauwere samenwerking door
ten minste een derde van het totale aantal lidstaten moet worden deelgenomen.
Op dit moment staat in het Verdrag dat aan een nauwere samenwerking een meerderheid
van de lidstaten deelneemt. Door de uitbreiding zal het vereiste aantal deelnemers
aan een nauwere samenwerking automatisch toenemen. De regering heeft daarom
voorgesteld in het Verdrag vast te leggen dat een nauwere samenwerking door
tenminste acht lidstaten wordt aangegaan. Acht lidstaten is nu nog de kleinst
mogelijke meerderheid. Na de uitbreiding zou dit minimum benodigde aantal
lidstaten niet verder moeten stijgen. Het voorstel dat de Commissie doet beschouwt
de regering als een interessante variant op haar eigen voorstel.De Commissie bepleit verder dat de mogelijkheid wordt afgeschaft dat een
lidstaat een unaniem besluit van de Europese Raad vraagt, wanneer deze lidstaat
zich verzet tegen een gekwalificeerd meerderheidsbesluit van de Raad over
het toelaten van een nauwere samenwerking. De regering vindt ook dat dit de facto vetorecht van één lidstaat tegen
het gebruik van de regeling van nauwere samenwerking moet worden afgeschaft.1.2.5.2. Het Europees ParlementIn de IGC zal een oplossing moeten worden gevonden voor de verdeling van
de zetels per lidstaat in het Europees Parlement in het vooruitzicht van de
uitbreiding van de Unie. In Amsterdam is wel vastgelegd dat het aantal leden
van het Europees Parlement maximaal 700 bedraagt, maar zijn nog geen afspraken
gemaakt over een herschikking nadat een aantal kandidaat-lidstaten is toegetreden.
De lidstaten lijken de afgesproken 700-zetels-grens voor het Europees Parlement
te willen handhaven en daarom wordt nu bezien hoe de verdeling per lidstaat
er na de uitbreiding uit zou moeten zien. De Commissie heeft geadviseerd af
te wachten wat het Europees Parlement over de herverdeling van de zetels adviseert.
Het Europees Parlement heeft zich inmiddels uitgesproken voor handhaving van
de 700-zetels grens. Voorts is het Europees Parlement van mening dat uit iedere
lidstaat ten minste vier onderdanen een zetel in het Europees Parlement moeten
hebben. Voor de verdere verdeling tussen de lidstaten is er nog geen standpunt
van het Europees Parlement.Verder is de mogelijke uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees
Parlement in het wetgevende proces een belangrijk thema. De Commissie adviseert
deze aspecten ook in de IGC te behandelen. Zij pleit er voor dat indien in
de Raad de gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming wordt toegepast in het
kader van wetgevende werkzaamheden, het Europees Parlement het codecisie-recht
heeft. In dit verband komen ook de toepassing van andere besluitvormingsprocedures
waarin het Europees Parlement een rol heeft aan de orde; zoals de raadplegingsprocedure,
de samenwerkingsprocedure en de instemmingsprocedure. Zoals bekend vindt de
regering dat de positie van het Europees Parlement in de besluitvorming van
de Unie moet worden versterkt. Zo is het van belang dat indien de Raad op
wetgevend terrein met een gekwalificeerde meerderheid besluit, het Europees
Parlement het codecisie-recht heeft. 1.2.5.3. Het Hof van JustitieHet Hof van Justitie heeft door het Verdrag van Amsterdam een aanzienlijk
uitbreiding van zijn bevoegdheden gekregen. Dat is voor het juridisch toezicht
en rechtseenheid in de Unie van groot belang. Deze toegenomen bevoegdheden
zullen echter ook leiden tot extra werkzaamheden bij het Hof. Op dit moment
duurt de behandeling van een bij het Hof voorgelegde zaak al te lang. Daarbij
zal de uitbreiding de groep van nationale rechters die rechtsvragen naar het
Hof van Justitie kan verwijzen nog groter maken. In dat licht is er, met name
door Nederland, op aangedrongen de organisatie van het Hof en het Gerecht
van Eerste Aanleg door te lichten en ook te kijken naar de werkverdeling tussen
de beide delen van deze instelling. De Commissie heeft in haar advies dezelfde
punten van zorg naar voren gebracht. In de IGC zullen de lidstaten letten
op de standpunten die het Hof van Justitie over mogelijke hervormingen inneemt.
Op 25 februari jl. heeft het Hof van Justitie en het Gerecht van Eerste Aanleg
een gezamenlijk standpunt geformuleerd over de hervormingen. De IGC-Voorbereidingsgroep
heeft een groep van deskundigen uit de lidstaten naar de situatie bij het
Hof laten kijken. Deze groep heeft begin april zijn eerste bevindingen aan
de Voorbereidingsgroep gezonden. De lidstaten waren tevreden over het eerste
rapport en hebben gevraagd om voortzetting van de werkzaamheden van de «vriendengroep».
De groep moet voor medio mei uitgewerkte voorstellen aan de groep voorleggen.1.2.5.4. De Europese RekenkamerDe Commissie heeft ten aanzien van de Europese Rekenkamer wel een standpunt
ingenomen over de toekomstige omvang van deze instelling, maar helaas weinig
naar voren gebracht over zijn functioneren. De Commissie vindt dat het ledental
van de Europese Rekenkamer kan worden teruggebracht tot twaalf leden. Een
kleiner aantal leden zou de doelmatigheid van de instelling bevorderen. De
kwestie van de omvang van de Europese Rekenkamer houdt ook verband met de
vaststelling van de omvang van de Commissie en het Hof van Justitie. In de
IGC is ook gepleit voor het beginsel dat iedere lidstaat één
onderdaan voor benoeming kan voordragen, omdat de werkzaamheden toenemen en
inzicht in de organisatie (en cultuur) van de financiële huishouding
in de lidstaten van belang is. De regering vindt een verkleining van het aantal
leden, bijvoorbeeld naar twaalf, bespreekbaar. De regering vindt het verder
van belang dat de interne organisatie van de Europese Rekenkamer wordt verbeterd
en dat de samenwerking met de Nationale Rekenkamers van de lidstaten wordt
versterkt. De regering zal zich in de IGC voor deze doelstellingen sterk maken
omdat in een uitgebreide Unie goed financieel beheer en strenge controle daarop,
ook vanuit het perspectief van de burger, van groot belang is.1.2.5.5. De individuele verantwoordelijkheid van CommissarissenDe individuele verantwoordelijkheid van Commissarissen moet zowel volgens
de Commissie zelf als volgens de regering definitief in het Verdrag worden
geregeld. De Commissie heeft in haar advies gesteld dat de Commissievoorzitter
een lid van de Commissie moet kunnen ontslaan indien hij niet naar behoren
functioneert. Voor deze optie lijkt veel steun te bestaan onder de lidstaten.De regering heeft in haar notitie van 15 november jl. de mogelijkheid
genoemd om het Europees Parlement te ontbinden indien in de verhouding tussen
het Parlement en de Commissie een ernstige vertrouwensbreuk ontstaat. Indien
de Commissie collectief door het Europees Parlement wordt weggezonden door
een motie van afkeuring of indien de Commissie in haar geheel zelf besluit
op te stappen, zou het Europees Parlement moeten worden ontbonden. Dat stelt
het evenwicht tussen de twee instellingen zeker en leidt ertoe
dat in die uitzonderlijke situaties de Europese burger het laatste woord heeft.
De regering zal in de besprekingen over de individuele verantwoordelijkheid
van leden van Commissie ook dit aspect opbrengen. De Commissie heeft hierover
in haar advies geen standpunt ingenomen.1.2.5.6. Overige aanverwante onderwerpenTenslotte zal de IGC enige aandacht moeten schenken aan Economische en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Deze besprekingen
zullen zich naar verwachting toespitsen op de omvang en samenstelling van
de twee comite's. De Commissie heeft hiervoor waardevolle voorstellen gedaan
die door de meeste lidstaten positief zijn onthaald. Het ledental van het
ESC zou op het huidige aantal van 222 moeten worden bevroren. Het Comite van
de regio's zou niet meer dan een derde van het aantal leden van het Europees
Parlement moeten hebben (233). De regering stemt in met de door de Commissie
gedane voorstellen voor wat betreft de omvang van deze comité's.1.2.6. Later te agenderen IGC-onderwerpen (box 5)Conform de conclusies van de Europese Raad van Helsinki kan het Voorzitterschap
in een latere fase van de conferentie voorstellen nog andere onderwerpen op
de agenda plaatsen. Over deze mogelijkheid is inmiddels één
keer in de IGC-voorbereidingsgroep in algemene zin van gedachten gewisseld.
Het Voorzitterschap zelf beschouwt de werkzaamheden aan een grondrechtenhandvest
voor de Europese Unie en de ontwikkeling van het Europees Veiligheids- en
Defensiebeleid (EVDB) als de twee onderwerpen die het meest voor agendering
in aanmerking komen. De Commissie heeft in haar advies ook deze onderwerpen
genoemd, maar er inhoudelijk niets over opgemerkt.Zoals bekend is de regering van oordeel dat deze onderwerpen voorlopig
nog parallel aan de IGC behandeld kunnen worden. Over de uitkomsten van de
werkzaamheden van de Conventie die begonnen is aan het opstellen van een grondrechtenhandvest,
zijn naar verwachting nog lange tijd weinig voorspellingen te doen. Dat maakt
het ook onzeker of dit onderwerp wel in deze conferentie aan de orde kan komen.
Wat betreft de ontwikkeling van het EVDB is al wel veel voortgang geboekt.
De regering is dan ook van oordeel dat de juridische en institutionele aspecten
van het EVDB na de Europese Raad van Feira in juni op de agenda van de IGC
moeten worden geplaatst.Deel II Uitbreiding van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming 2.1. InleidingIn de twee voorgaande notities over de IGC (van 21 mei en 15 november
1999) heeft de regering aangegeven dat zij streeft naar uitbreiding van gekwalificeerde
meerderheidsbesluitvorming. In een uitgebreide Unie (met een bijna-verdubbeling
van het aantal leden) neemt immers de kans op blokkades van besluitvorming
in de Raad toe. Dat geldt vooral voor beleidsterreinen waarop de Raad thans
met unanimiteit besluiten neemt. Met meer leden in de Raad is de kans groter
dat een voorstel op verzet van één of meer landen stuit.Uitbreiding van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming is niet alleen
van belang voor een soepele besluitvorming in de Raad. De toenemende betrokkenheid
van het Europees Parlement, waar Nederland zeer aan hecht, pleit ook voor
meer meerderheidsbesluitvorming. De combinatie van unanimiteitsbesluitvorming
in de Raad en codecisie door het Europees Parlement levert in praktijk een
moeilijk werkbare procedure op.2.2 InventarisatieHet Portugese Voorzitterschap heeft zes categorieën van unanimiteitsbepalingen
geïdentificeerd die voor gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in
aanmerking komen. Hoewel deze categorieën soms bepalingen van zeer uiteenlopende
aard bevatten, kan de indeling behulpzaam zijn bij het structureren van de
discussie.Het Voorzitterschap heeft eveneens een aantal beleidsterreinen geïdentificeerd
waarover een meer uitvoerige discussie op zijn plaats wordt geacht. Indien
het onmogelijk is deze bepalingen geheel naar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
over te hevelen, dient een gedeeltelijke overgang volgens het Voorzitterschap
overwogen te worden. Het Voorzitterschap heeft enkele documenten uitgebracht
om de discussie te faciliteren. Ook zijn discussiestukken geproduceerd ten
aanzien van de specifieke JBZ-problematiek en artikel 308 EG (kan als rechtsbasis
dienen in het geval optreden van de Gemeenschappen noodzakelijk blijkt ter
verwezenlijking van hun doelstellingen maar de verdragen niet in de noodzakelijke
bevoegdheden voorzien).Tenslotte heeft het Voorzitterschap een inventarisatie gemaakt van bepalingen
die niet in aanmerking komen voor gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.
Deze zijn ingedeeld in vier categorieën: ratificatie, quasi-constitutioneel,
uitzonderingen op normale verdragsregels en de samenhang tussen interne en
externe besluitvorming.Het uitgangspunt voor de regering is dat in beginsel unanimiteitsbesluitvorming
overgaat naar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming, maar dat op dit
beginsel een aantal uitzonderingsgronden wordt toegepast. De regering heeft
in de IGC-notitie van 15 november jl. de volgende uitzonderingsgronden geïdentificeerd:– de bepaling heeft een «constitutioneel» karakter;– de bepaling heeft een «intergouvernementeel» karakter;– de bepaling gaat over besluitvorming die ook nationaal geratificeerd
moet worden;– de bepaling bevat de mogelijkheid een uitzondering te maken op
het acquis van de interne markt.De regering heeft voorts gesteld dat bij besluiten van de Raad met zwaarwegende
financiële gevolgen de unanimiteitsregel dient te worden gehandhaafd.2.3 Gekwalificeerde meerderheidsbesluitvormingDe zes categorieën die volgens het Voorzitterschap voor gekwalificeerde
meerderheidsbesluitvorming in aanmerking komen bestaan uit bepalingen die:1) raken aan de werking van de interne markt;2) gelieerd zijn aan de begroting;3) ingaan tegen de institutionele logica;4) betrekking hebben op benoemingen;5) raken aan externe betrekkingen;6) een categorie overige bepalingen.Bij elke bepaling volgt telkens de Nederlandse inzet. 2.3.1. Werking interne marktOp het gebied van de interne markt – waar de gekwalificeerde meerderheid
de regel is – bestaat nog een klein aantal bepalingen die unanimiteit
voorschrijven. Het Voorzitterschap vraagt zich af of het niet wenselijk is
die regel uit te breiden tot alle bepalingen betreffende de interne markt. 18.2 EGMaatregelen ter vergemakkelijking voor recht burgers op reizen en verblijf.Dit artikel maakt het mogelijk bepalingen
aan te nemen die het recht op reis en verblijf binnen de Unie vergemakkelijken.
Het gaat hier om een restcategorie EU-burgers. Voor zelfstandigen, werknemers,
gepensioneerden en studenten bestaat al wetgeving.Inzet:
gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming. 47.2 EGToegang tot werkzaamheden anders
dan in loondienst.Op basis van deze bepaling worden richtlijnen vastgesteld
inzake de coördinatie van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
van de lidstaten betreffende de toegang tot werkzaamheden (opleidingsvereisten
etc.), anders dan in loondienst, en de uitoefening daarvan.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming71.2 EGVaststelling beginselen
speciaal vervoersbestel (ook art. 80.2: zee/lucht).Vaststelling
beginselen van het vervoersbestel waarvan de toepassing zowel de levensstandaard
en de werkgelegenheid in bepaalde streken als het gebruik van het vervoersapparaat
ernstig zou kunnen aantasten.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming100.1 EGPassende maatregelen bij moeilijkheden voorziening bepaalde producten.
Uitzondering op de interne markt. Achterhaald artikel.Inzet: schrappen
artikel. Bij handhaving unanimiteit.2.3.2 Bepalingen gelieerd aan de begrotingHet betreft bepalingen die een rechtsgrondslag scheppen voor de aanneming
van uit de communautaire begroting te financieren programma's ter ondersteuning
van maatregelen van de lidstaten. 151.5 EGStimuleringsmaatregelen
en aanbevelingen m.b.t. cultuur.Het gaat om stimuleringsmaatregelen en aanbevelingen
m.b.t. cultuur. Harmonisatie van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
is uitgesloten. Op basis van dit artikel zijn bijvoorbeeld besluiten genomen
over de Europese Culturele Hoofdstad en het Kaderprogramma Cultuur 2000.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming157.3 EGMaatregelen ter ondersteuning industriebeleid
lidstaten.Deze bepaling richt zich mede op innovatie, technologische vernieuwing en
bevordering van samenwerking tussen ondernemingen. Gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
bevordert een goede voortgang op deze terreinen. Bevordering van internationaal
concurrentievermogen van de Europese industrie in een open en concurrerende
wereldmarkt vormt de toetssteen voor eventuele Raadsbesluitvorming. Het artikel
is daarom geen vrijbrief voor staatssteun. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming159 EGSpecifieke maatregelen buiten structuurfondsen
om.Dit artikel maakt het mogelijk om maatregelen te nemen buiten de structuurfondsen
om. De regering is van mening dat maatregelen die erop gericht zijn de economische
en sociale samenhang te versterken en de regionale verschillen te verkleinen
binnen het kader van de structuurfondsen genomen moeten worden. Afwijking
hiervan dient alleen bij uitzondering mogelijk te zijn.Inzet: unanimiteit161 EGStructuurfondsen
en Cohesiefonds.Het gaat om het vaststellen van de taken, de prioritaire doelstellingen
en de organisatie van de structuurfondsen. Ook worden op basis van dit artikel
de algemene regels vastgesteld die voor deze fondsen gelden, alsmede de bepalingen
die nodig zijn voor de doeltreffende werking van de fondsen en de coördinatie
tussen de fondsen onderling en met de andere bestaande financieringsinstrumenten.
Het Cohesiefonds levert een financiële bijdrage aan projecten op het
gebied van milieu en transeuropese netwerken in de sfeer van de vervoersinfrastructuur. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.279 EGFinanciële Reglementen.Dit artikel is allereerst rechtsgrondslag
voor het Financieel Reglement. Overgang naar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
is wenselijk om het Financieel Reglement tijdig te kunnen moderniseren. Het
artikel is tevens rechtsgrondslag voor de verordeningen ter uitvoering van
het Eigen Middelen Besluit. Deze verordeningen regelen o.a. binnen welke termijnen
bedragen moeten worden geboekt en afgedragen, en op welke wijze dit dient
te gebeuren. Dit artikel raakt niet aan de kern van de fiscaliteit. Inzet: gekwalificeerde
meerderheidsbesluitvorming2.3.3. Artikelen die ingaan tegen de institutionele logicaDe eerste twee artikelen in deze categorie hebben betrekking op het principe
van nauwere samenwerking (artikel 40 EU en 11 EG). De overige artikelen zijn
unanimiteitsbepalingen waarop de codecisieprocedure van toepassing is. Deze
kunnen naar het oordeel van de regering over naar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming. 40 EUNauwere samenwerking op JBZ-terrein (beroep
op ER mogelijk).De mogelijkheid van een beroep op de Europese Raad door inroeping
van «belangrijke redenen van nationaal beleid» – met het
doel het aangaan van nauwere samenwerking te blokkeren – dient te worden
geschrapt. Nederland heeft herhaaldelijk gepleit voor het versoepelen van
de voorwaarden voor het aangaan van nauwere samenwerking (waaronder afschaffing
van het veto). Op deze manier kan meer voortgang worden geboekt binnen de
derde pijler. Inzet: schrappen van het beroep op de Europese Raad.11 EGNauwere samenwerking binnen de eerste
pijler (beroep op ER mogelijk).Zie argumenten t.a.v. nauwere samenwerking in derde
pijler (art. 40 EU). Inzet: schrappen van het beroep op de Europese Raad.18.2 EGMaatregelen ter vergemakkelijking voor
recht burgers op reizen en verblijf.Zie paragraaf 2.3.1. van deze notitie.42 EGMaatregelen sociale zekerheid i.v.m. vrij verkeer
werknemers.Op basis van artikel 42 EG kunnen coördinerende maatregelen worden aangenomen
op het gebied van de sociale zekerheid die noodzakelijk zijn voor de totstandkoming
van het vrije verkeer van werknemers. De werking van het artikel moet worden
uitgebreid tot alle personen die beschikken over
het recht van vrij reizen en verblijf in de Unie. Verder zou de Raad moeten
kunnen besluiten de op basis van dit artikel aangenomen maatregelen (gedeeltelijk)
van toepassing te laten zijn op niet EG-burgers die legaal verblijven op het
grondgebied van een lidstaat.Inzet: Onder de werking van dit
artikel zouden alle personen moeten vallen die beschikken over het recht van
vrij reizen en verblijf in de Unie. De Raad dient tijdens de gehele procedure
van artikel 251 met gekwalificeerde meerderheid te besluiten. Indien het besluit
een ernstige aantasting vormt van het financiële evenwicht van het sociale
zekerheidsstelsel van een lidstaat, besluit de Raad met eenparigheid van stemmen.
Voorts zou de Raad met unanimiteit moeten kunnen besluiten om op basis van
dit artikel aangenomen maatregelen (gedeeltelijk) van toepassing te laten
zijn op niet EG-burgers die legaal verblijven op het grondgebied van een lidstaat.47.2 EGToegang
tot werkzaamheden anders dan in loondienst.Zie paragraaf 2.3.1. van deze notitie. 151.5 EGStimuleringsmaatregelen en aanbevelingen
m.b.t. cultuurZie paragraaf 2.3.2. van deze notitie.2.3.4. BenoemingenNaast de hieronder genoemde bepalingen valt volgens de regering ook de
benoeming van een speciale vertegenwoordiger voor het GBVB (art. 18.5 EU,
besluitvorming volgens art. 23 EU) en het JBZ (art. 37 EU) in deze categorie.
Hiervoor zou ook met gekwalificeerde meerderheid moeten worden besloten. 112 EGBenoeming directieleden ECB door staatshoofden en regeringsleiders. 207.2 EGBenoeming SG en plaatsvervangend SG van de Raad. 214.2 EGVoordracht
Commissievoorzitter door de lidstaten. 215 EGBesluit om een Commissaris niet te vervangen. 223.1 EGBenoeming rechters en advocaten-generaal door de lidstaten. 225.3 EGBenoeming rechters
Gerecht door de lidstaten. 247.3 EGBenoeming leden van de Rekenkamer. 258 EGBenoeming leden
van ESC. 263 EGBenoeming leden Comité van de Regio's.Inzet: alle benoemingen met gekwalificeerde meerderheid2.3.5. Externe betrekkingenHet voornaamste motief achter de eventuele uitbreiding van de regel van
de gekwalificeerde meerderheid tot externe betrekkingen is dat op die manier
voor de interne en externe behandeling van eenzelfde aangelegenheid parallelle
procedures worden gevolgd. 24 EUBesluit
over verdragen met derde landen of internationale organisaties op het gebied
van het GBVB indien het betrekking heeft op een bij gekwalificeerde meerderheid
overeengekomen gemeenschappelijk optreden (art. 23.2 EU).Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming296 EGWijziging lijst militaire producten.De Raad heeft in 1958 een
lijst met militaire producten samengesteld waarop lidstaten om redenen van
nationale veiligheid een beroep kunnen doen om deze goederen uit te zonderen
van de regels van de interne markt. Deze lijst kan alleen bij unanimiteit
worden gewijzigd, hetgeen nooit is gebeurd. Nederland heeft in 1991 zonder
succes geprobeerd het hele artikel te schrappen. De vorming van het EVDB wordt
mede gedragen door een industriële en technologische defensiebasis. Art.
296 lijkt de vormgeving daarvan met gebruikmaking van communautaire middelen
in de weg te staan. Inzet: Artikel schrappen. Indien dit niet
haalbaar is: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in combinatie met
een verheldering van de mogelijkheden een beroep te doen op deze lijst.310 EGAssociatie-akkoorden wanneer
betrekking op gebieden waar intern met gekwalificeerde meerderheid wordt besloten.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming308 EGOp basis van dit artikel
genomen besluiten m.b.t. externe betrekkingen.Zie par. 2.5.2. van
deze notitie.2.3.6. Overige bepalingen 7.1 EUSanctiemechanisme bij grondrechtschending.Vaststellen van een ernstige
en voortdurende schending door een lidstaat van de beginselen waarop de Unie
gegrondvest is (zoals omschreven in artikel 6, lid 1 EU). Volgens de regering
is behoud van unanimiteit gerechtvaardigd aangezien het hier een bepaling
van constitutionele aard betreft. De lidstaat in kwestie mag niet meestemmen. Inzet: unanimiteit (minus één)23.2 EUEr wordt niet gestemd over
een besluit waarmee uitvoering wordt gegeven aan een gemeenschappelijk optreden
of standpunt indien een lidstaat zich hiertegen verzet.Het voorzitterschap
vraagt of de mogelijkheid moet worden geschrapt dat een lidstaat om belangrijke
redenen van nationaal beleid een besluit voorlegt aan de ER. Inzet: ongewijzigd laten23 EUBenoemen van speciale vertegenwoordiger.Artikel 18 EU bepaalt dat
de Raad, telkens wanneer deze dat nodig acht, een speciale vertegenwoordiger
(N.B.: betreft niet de Hoge Vertegenwoordiger) met een mandaat voor specifieke
vraagstukken kan benoemen. Besluitvorming vindt plaats volgens artikel 23
EU. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming. (Zie paragraaf 2.3.4.
van deze notitie.)34 EUPolitiële en justitiële samenwerking in strafzaken.Dit artikel
bevat de besluitvormingsprocedure voor aannemen gemeenschappelijke standpunten,
(kader)besluiten, overeenkomsten. Op basis van deze bepaling kunnen bijvoorbeeld
afspraken worden gemaakt t.a.v. uitlevering, minimumvoorschriften m.b.t. straffen
en het vaststellen van bestanddelen van strafbare feiten.Inzet: unanimiteit13 EGMaatregelen tegen discriminatie.Deze bepaling maakt het mogelijk passende
maatregelen te nemen om discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische
afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid
te bestrijden. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.19 EGRegelingen
kiesrecht burgers EP- en Gemeenteverkiezingen.Op grond van dit artikel
kunnen nadere regelingen worden vastgesteld t.a.v. het uitoefenen van het
actief en passief kiesrecht bij gemeenteraadverkiezingen en de verkiezingen
voor het Europees Parlement. Inzet: unanimiteit88.2 EGAfwijkend besluit om staatssteun
toe te staan.Deze bepaling schept de mogelijkheid om toch staatssteun
toe te staan. Het betreft hier een uitzondering op de regels van de Interne
Markt. Inzet: unanimiteit105.6 EGToezichthoudende taken ECB op financiële
instellingen.De Raad kan op voorstel van de Commissie en na raadpleging
van de ECB en met instemming van het Europees Parlement met eenparigheid van
stemmen besluiten aan de ECB specifieke taken op te dragen betreffende het
beleid op het gebied van bedrijfseconomisch toezicht op financiële instellingen. Inzet: unanimiteit111.1 EGWisselkoers Euro / niet-EG
valuta.De Raad kan formele overeenkomsten sluiten over wisselkoerssystemen
voor de Euro. Gezien het belang van een formele wisselkoersovereenkomst is
handhaving unanimiteit gerechtvaardigd.Inzet: unanimiteit111.4 EGVertegenwoordiging Raad m.b.t. EMU in internationale fora.Op dit
moment besluit de Raad, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van
de ECB, met eenparigheid van stemmen over de wijze waarop Gemeenschap t.a.v.
onderwerpen die van bijzonder belang zijn voor de EMU in internationale fora
wordt vertegenwoordigd. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming123.4/5 EGKoersvaststelling na intrekking derogatie.Vaststellen omrekenkoersen
waartegen nationale munteenheden worden vervangen door de Ecu en overige maatregelen
benodigd voor een spoedige invoering van de Ecu.Inzet:
unanimiteit133.5 EGUitbreiden mandaat Commissie tot internationale onderhandelingen
en overeenkomsten betreffende diensten en intellectueel eigendom.Er is sprake van een toenemende verwevenheid van de handel in
goederen en de handel in diensten en intellectuele eigendomsrechten. Op dit
moment kan de Raad alleen met unanimiteit besluiten om de werking van art.
133 EG (gemeenschappelijke handelspolitiek) v.w.b. internationale onderhandelingen
uit te breiden tot diensten en intellectueel eigendom. Het is van belang dat
de Commissie beschikt over een duidelijk onderhandelingsmandaat op deze gebieden.
Dit versterkt de onderhandelingspositie van de Gemeenschap en daarmee de kans
op een succesvolle uitkomst. Inzet: De Raad moet met gekwalificeerde
meerderheid kunnen besluiten om de bepalingen van de gemeenschappelijke handelspolitiek
(artikel 133 EG, lid 1 t/m 4) ook toe te passen op internationale onderhandelingen
en overeenkomsten betreffende diensten en intellectueel eigendom. Deze besluitvormingswijze
dient zich alleen uit te strekken tot onderhandelingen en overeenkomsten die
in multilateraal kader (WTO) door de Gemeenschap worden aangegaan. Voorts
dienen nadere afspraken te worden gemaakt met de Commissie over betrokkenheid
van de lidstaten bij de door de Commissie te voeren onderhandelingen.187 EGBepalingen toepassingswijze
en procedure van associatie LGO.Nederland, Frankrijk, het VK en Denemarken
hebben een LGO. Inzet: unanimiteit.190.5 EGStatuut voor leden van het
EP.Op basis hiervan verleent de Raad goedkeuring aan de door het
EP vast te stellen voorschriften en algemene voorwaarden voor de vervulling
van de taken van zijn leden.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.289 EGVaststelling zetel van de instellingen.De zetel van de instellingen
van de Gemeenschap wordt in onderlinge overeenstemming door de regeringen
van de lidstaten vastgesteld.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming2.4. Gedeeltelijke toepassing van gekwalificeerde meerderheid2.4.1. Fiscale bepalingen 93 EGHarmonisatie
wetgeving indirecte belastingen94 EGRechtsbasis voor directe
belastingenHet gaat om indirecte belastingen (art. 93 EG) en
directe belastingen (art. 94 EG). Het fiscale beleid is van grote invloed
op de werking van de interne markt. Coördinatie van het belastingbeleid
in de Europese Unie heeft tot nu toe altijd in het teken gestaan van de werking
van de interne markt. Dat geldt niet alleen voor indirecte belastingen (effect
op vrij verkeer van goederen), maar ook voor de directe belastingen. Belastingen
hebben effect op de concurrentieverhoudingen tussen lidstaten (b.v. investeringsstromen).
Ook hebben belastingen effect op bijvoorbeeld het functioneren van de EMU,
de totstandkoming van een interne markt voor financiële diensten en werkgelegenheid.
Het is daarom gerechtvaardigd te bezien in hoeverre de algemene besluitvormingswijze
voor de interne markt (gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming) ook toegepast
kan worden op het fiscale beleid van de EU. Gezien de zwaarwegende financiële
gevolgen van mogelijke besluiten van de Raad op fiscaal gebied voor de begrotingen
van de lidstaten, is het evenwel niet gewenst alleen de besluitvorming te
wijzigen van unanimiteit naar gekwalificeerde meerderheid, terwijl de redactie
van artikelen 93 en 94 EG voor het overige ongewijzigd blijft. Wel kunnen
deze artikelen worden uitgesplitst in verschillende aspecten van belastingen,
bijvoorbeeld tarieven, grondslag, inning, etc. Hierbij zou voor fundamentele
aspecten een zwaardere besluitvorming moeten blijven gelden dan voor meer
secundaire aspecten.Voorstel:De regering vindt dat er voor indirecte en
directe belastingen een onderscheid moet worden gemaakt tussen zgn. kernzaken
en bijzaken. Kernzaken zijn die onderdelen van de fiscaliteit die een groot
effect hebben op de begroting van een lidstaat. In veruit de meeste gevallen
gaat het om zaken die rechtstreeks van invloed zijn op de effectieve belastingdruk.
Voor kernzaken dient unanimiteit behouden te blijven. Het gaat om de volgende
aspecten van fiscaliteit:– de instelling/afschaffing van een
heffing of een andere belasting;– de grondslag (b.v. het
forfaitaire rendement);– het tarief;–
de plaats van prestatie, het soort goederen of diensten die onder de reikwijdte
van de belasting vallen;– de maatstaf van heffing.  Voor zgn. bijzaken zou gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming kunnen gelden.
Het gaat hier om aspecten van fiscaliteit die een belangrijke bijdrage kunnen
leveren aan het mitigeren van nadelige gevolgen van verschillen in belastingregimes,
zoals belastingontwijking en schadelijke belastingconcurrentie. Het gaat hier
om zaken als:– de wijze van heffen; het gaat hier om de technische en
administratieve aspecten van de gekozen maatstaf van heffing; – wederzijdse bijstand
bij heffing/invordering; – voorwaarden voor vrijstelling (het bepalen van de vrijstelling
valt onder de grondslag, maar de technische en administratieve voorwaarden
op grond waarvan de vrijstelling toepassing vindt is bijzaak);– voorschriften m.b.t.
administratieve verplichtingen; – het uitwisselen van inlichtingen.   Verder dienen belastingmaatregelen die voornamelijk
gericht zijn op verwezenlijking van de milieudoelstellingen van het Verdrag,
zoals met name vervat in artikel 173, en die een aanmerkelijke bijdrage leveren
aan het oplossen van grensoverschrijdende milieuproblematiek, geheel onder gekwalificeerde meerderheid te vallen.  De regering is van mening dat er een verdragsbasis moet worden gecreëerd
voor directe belastingen. Op dit moment moet gebruik worden gemaakt van het
algemene artikel voor de gemeenschappelijke markt (art. 94 EG). Dit «restartikel»
bestrijkt een veelheid van terreinen. Om ook t.a.v. de directe belastingen
op de hieronder beschreven wijze een onderscheid te kunnen maken tussen kernzaken
en bijzaken, is een specifieke rechtsbasis noodzakelijk. Dit zou kunnen worden
ondergebracht in een nieuw belastingartikel dat zowel indirecte als directe
belastingen omvat.2.4.2. Sociale bepalingen 42 EGMaatregelen
sociale zekerheid i.v.m. vrij verkeer werknemers.Zie paragraaf 2.3.3.
van deze notitie. 137.3 EGMaatregelen op sociaal gebied.Het gaat hier om een aantal bepalingen die verband houden met de werking van
de interne markt. Door betere afstemming kan daadwerkelijk voortgang worden
geboekt op het gebied van vrij verkeer van werknemers. De Raad kan door middel
van richtlijnen minimumvoorschriften vaststellen
die geleidelijk van toepassing zullen worden, met inachtneming van de in elk
van de lidstaten bestaande omstandigheden en technische voorschriften (lid
2). De uit hoofde van dit artikel vastgestelde bepalingen beletten niet dat
een lidstaat maatregelen met een hogere graad van bescherming handhaaft of
invoert welke met dit Verdrag verenigbaar zijn (lid 5). Dit artikel bestaat uit vijf
onderdelen: – sociale zekerheid en sociale bescherming van werknemers – bescherming werknemers
bij beëindiging arbeidsovereenkomst – medezeggenschap– werkgelegenheidsvoorwaarden
voor onderdanen derde landen – financiële bijdragen ter bevordering
werkgelegenheid Inzet: Het tweede t/m het vierde streepje
kunnen naar gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming. Ten aanzien het eerste
streepje (sociale zekerheid en sociale bescherming werknemers) kan in principe
ook met gekwalificeerde meerderheid worden beslist, mits verbonden aan de
voorwaarde dat een besluit geen ernstige aantasting vormt van het financiële
evenwicht van het sociale zekerheidsstelsel van een lidstaat. In dat geval
besluit de Raad met unanimiteit. Op het vijfde streepje dient unanimiteit
te worden gehandhaafd.139.2 EGGoedkeuring contract tussen sociale partners op gebied art. 137.3.De dialoog tussen sociale partners op communautair niveau kan, indien sociale
partners zulks wensen, leiden tot contractuele betrekkingen, met inbegrip
van overeenkomsten. Thans besluit de Raad wanneer een overeenkomst betrekking
heeft op een van de in 137.3 genoemde gebieden met unanimiteit. Inzet: Volgt 137.3. Gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming voor overeenkomsten
die betrekking hebben op het eerste t/m het vierde streepje van art. 137.3.144 EGOpdracht aan de Commissie maatregelen uit te voeren inzake de sociale zekerheid
van migrerende werknemers (volgt art. 42 EG).Artikel 144 EG kan
de Commissie belasten met de uitvoering van op basis van art. 42 aangenomen
maatregelen. Art. 144 heeft echter zijn praktische betekenis verloren.Inzet: artikel 144 EG kan worden geschrapt.2.4.3. Milieu bepalingen 175.2 EGSpecifieke milieumaatregelen.Dit artikel heeft betrekking
op:–
milieumaatregelen van fiscale aard– ruimtelijke ordening, bodembestemming, kwantitatief waterbeheer – energievoorzieningInzet: gekwalificeerde meerderheid.
Milieumaatregelen van fiscale aard dienen te worden ondergebracht in art.
93 EG (zie par. 2.4.1.).2.5. JBZ-problematiek en artikel 308 EG2.5.1. JBZ 67 EGOvergangsbesluit
inzake nieuwe besluitvormingsprocedure (art. 61 t/m 69).Het gaat
hier met name om de beleidsterreinen visa, asiel, migratie en civielrechtelijke
samenwerking. Met ingang van een nieuw Verdrag dient gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
direct te worden toegepast. Dit is wenselijk gezien de vele aankomende, en
door Nederland gewenste, initiatieven op dit terrein die moeten leiden tot
de beoogde totstandkoming van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming toepasbaar met
ingang van het nieuwe Verdrag.34 EUPolitiële en justitiële
samenwerking in strafzaken.Zie opmerkingen in paragraaf 2.3.6.
van deze notitie. Inzet: unanimiteit2.5.2. Artikel 308 308 EGVerwezenlijken gemeenschapsdoelstelling zonder expliciete bevoegdheid.Dit artikel is veelvuldig gebruikt voor: – instelling decentrale
agentschappen – economische, financiële en technische samenwerking met derde
landen –
energiesectorHet Voorzitterschap wil nagaan of voor bovengenoemde beleidsterreinen
afzonderlijke bepalingen in het Verdrag kunnen worden opgenomen. Inzet: De regering vindt het interessant om deze suggesties te
onderzoeken, waarbij uiteraard nog moet worden gelet op de besluitvormingsmodaliteiten.
Artikel 308 als zodanig dient niet gewijzigd te worden.2.6. Unanimiteit volgens het VoorzitterschapDeze lijst bevat bepalingen die volgens het Portugese Voorzitterschap
in dit stadium niet voor gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming worden
voorgedragen. De regering is van mening dat een aantal bepalingen hiervoor
wel in aanmerking moet komen. Het gaat met name om bepalingen die het Voorzitterschap
als quasi-constitutioneel aanmerkt of ziet als uitzonderingen op de normale
verdragsregels.2.6.1. Bepalingen die ratificatie vereisen 17 EUER: gemeenschappelijke defensie – integratie WEU – praktische regelingen tussen
EU en WEUHet gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid omvat
alle aangelegenheden die betrekking hebben op de veiligheid van de Unie. Dit
omvat humanitaire en reddingsopdrachten, vredeshandhavingsopdrachten en crisisbeheersing.
De Europese Raad kan besluiten hieronder ook een gemeenschappelijk defensiebeleid
te laten vallen. Deze kan ook hechtere institutionele betrekkingen bevorderen
tussen de WEU en de Unie, met de mogelijkheid de WEU in de Unie te integreren. 34.2
EUOvereenkomsten
JBZ.Gaat om het vaststellen van overeenkomsten op het gebied van
politiële en justitiële samenwerking in strafzaken. 42 EUPasserelle (overgang naar
Titel IV EG-Verdrag).Maakt het mogelijk om bepalingen inzake politiële
en justitiële samenwerking in strafzaken naar titel IV van het EG-Verdrag
over te hevelen.48 EUHerziening van Verdragen.Op basis hiervan kan worden besloten een Intergouvernementele
Conferentie bijeen te roepen om Verdragswijzigingen mogelijk te maken. 49 EUToetreding nieuwe lidstaten.Besluit over toelating van een Europese staat die een verzoek tot lidmaatschap
heeft gedaan. 22 EGVaststelling
aanvullende rechten van burgers.Op basis van een Commissieverslag over
de toepassing van de bepalingen m.b.t. het burgerschap van de Unie (art. 17
t/m 21 EG) kunnen aanvullende rechten worden vastgesteld. 190.4 EGEenvormige procedure EP-verkiezingen.Het Europees Parlement stelt een ontwerp op voor het houden van rechtstreekse
algemene verkiezingen volgens een in alle lidstaten eenvormige procedure of
volgens beginselen die alle lidstaten gemeen hebben. De Raad stelt deze bepalingen
vast. 269 EGEigen Middelenbesluit.De begroting wordt, onverminderd andere ontvangsten,
volledig uit eigen middelen gefinancierd. De Raad stelt de bepalingen inzake
het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschap vast.2.6.2. Quasi-constitutionele bepalingen 104.14 EGMaatregelen tegen buitensporige tekorten.Wijziging van het protocol
betreffende de procedure bij buitensporige overheidstekorten. Dit protocol
bevat de referentiewaarden voor het bestaan van een buitensporig tekort (3%
BBP-tekort, 60% BBP-schuld) die een wezenlijk onderdeel zijn van de buitensporige
tekortenprocedure en het Stabiliteits- en Groeipact. 107.5 EGWijziging statuten ESCB.De in dit lid genoemde bepalingen van het ESCB-statuut kunnen met unanimiteit
door de Raad worden gewijzigd op voorstel van de Commissie en na raadpleging
van de ECB. Zij kunnen met gekwalificeerde meerderheid worden gewijzigd indien
het ECB de aanbeveling doet en de Commissie wordt geraadpleegd.202 EGVaststelling voorwaarden
uitvoeringsbevoegdheden van de Raad door de Commissie.Het gaat hier
om de zgn. comitologie. De Raad verleent, in de
besluiten die hij neemt, de Commissie de bevoegdheden ter uitvoering van de
regels die hij stelt. De Raad kan de uitoefening van deze bevoegdheden aan
bepaalde voorwaarden onderwerpen. Deze voorwaarden dienen te beantwoorden
aan de beginselen en regels die de Raad vooraf heeft vastgesteld. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.203 EGVolgorde voorzitterschap
Raad.Het voorzitterschap wordt door elke lidstaat bij toerbeurt uitgeoefend
voor de tijd van zes maanden in een door de Raad met eenparigheid van stemmen
bepaalde volgorde.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming213.1 EGWijziging van het aantal leden van de Commissie.Maakt onderdeel uit
van de discussie over de omvang en samenstelling van de Commissie. Zal in
de IGC uitgebreid aan de orde komen. 221.4 EGBesluit om het aantal rechters te verhogen.Op verzoek van het Hof van Justitie kan de Raad het aantal rechters verhogen. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming222.3 EGBesluit om aantal advocaten-generaal
te verhogen.Op verzoek van het Hof van Justitie kan de Raad het aantal advocaten-generaal
verhogen.Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming223.1 EGBenoeming rechters en advocaten-generaal
door de lidstaten.Zie par. 2.3.4. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming225.2 EGSamenstelling en beroepsmogelijkheden
van het Gerecht van eerste aanleg.Op verzoek van het Hof van Justitie bepaalt
de Raad de categorieën van beroepen en de samenstelling van het Gerecht
van eerste aanleg. Volgens de regering dient ook lid vier onderdeel van de
inventarisatie te zijn. Dit stelt dat de Raad met unanimiteit het door het
Gerecht vastgestelde reglement voor procesvoering goedkeurt. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming (lid 2 en lid 4)245 EGGoedkeuring reglement van
procesvoering / wijziging deel III van Statuut Hof.Het Hof van Justitie
stelt zijn reglement voor de procesvoering vast, dat met unanimiteit door
de Raad moet worden goedgekeurd. De Raad kan op verzoek van het Hof met unanimiteit
de bepalingen van titel III van het Statuut wijzigen. Inzet: gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming voor goedkeuring reglement
van procesvoering. Unanimiteit voor wijziging deel III Statuut van het Hof.250.1 EGBesluit in afwijking van Commissievoorstel.De Raad kan alleen bij unanimiteit
afwijken van een Commissievoorstel.251.3 EGCodecisieprocedure.Tijdens de codecisieprocedure besluit
de Raad met unanimiteit t.a.v. amendementen van het Europees Parlement waarover
de Commissie negatief heeft geadviseerd. 252 EGSamenwerkingsprocedure: tweede lezing.Ook in de samenwerkingsprocedure
kan de Raad op bepaalde momenten slechts met unanimiteit besluiten. 290 EGRegeling van het taalgebruik.Vaststellen van de regeling van het taalgebruik door de instellingen van de
Gemeenschap.2.6.3. Toegestane uitzonderingen op de normale verdragsregels 28.3 EUAfwijkende vorm financiering uitgaven GBVB.Thans kan alleen met unanimiteit
worden besloten om GBVB-beleidsuitgaven niet ten laste van de EG-begroting
te laten vallen. Bij grote internationale crises, zoals Kosovo, moet financiering
buiten de begroting om mogelijk zijn met GMB ten einde EU-optreden te bespoedigen.
Deze uitgaven komen dan automatisch ten laste van de lidstaten volgens de
BNP-verdeelsleutel, tenzij de Raad met unanimiteit anders besluit. Dit laatste
unanimiteitsvereiste verdient in stand te worden gehouden.Inzet: Bij gekwalificeerde meerderheid besluiten om GBVB-beleidsuitgaven niet
ten laste van de EG-begroting te laten vallen. Handhaven unanimiteit voor
het afwijken van de BNP-verdeelsleutel.41.3 EUAfwijkende financiering politiële
en justitiële samenwerking.Thans kan de Raad alleen met unanimiteit
besluiten om bepaalde beleidsuitgaven niet ten laste van de EG-begroting te
laten vallen. Volgens de regering dient deze beslissing ook met gekwalificeerde
meerderheid te worden genomen. De uitgaven worden dan verdeeld volgens de
BNP-sleutel, tenzij de Raad met unanimiteit anders besluit. Dit laatste unanimiteitsvereiste
verdient in stand te worden gehouden. Inzet: Bij gekwalificeerde
meerderheid besluiten om bepaalde JBZ-uitgaven niet ten laste van de EG-begroting
te laten vallen. Handhaven unanimiteit voor het afwijken van de BNP-verdeelsleutel57.2 EGMaatregelen die een achteruitgang betekenen voor de liberalisatie kapitaalverkeer.Het nemen van maatregelen die een achteruitgang vormen voor de liberalisatie
van het kapitaalverkeer naar of uit derde landen (directe investeringen, vestiging,
het verrichten van financiële diensten of de toelating van waardepapieren
tot de kapitaalmarkten). 72 EGStand still: bepaling
voor nationale wetgeving na 1-1-58 op transportgebied. Het veranderen van
bepalingen die terzake gelden (regels voor internationaal vervoer, toelating
vervoerondernemers, etc.) op 1-1-58, zodanig te veranderen dat zij daardoor
in hun uitwerking minder gunstig worden voor vervoerondernemers uit overige
lidstaten dan voor de nationale vervoerondernemers. 100.2 EGFinanciële bijstand aan lidstaat
met economische problemen.Maakt het mogelijk dat de Raad tot financiële
bijstand besluit (betalingsbalanssteun) in geval van (ernstige dreiging) van
moeilijkheden die wordt veroorzaakt door gebeurtenissen die deze lidstaat
niet kan beheersen. De achterliggende gedachte is dat de budgettaire criteria
en het verbod op monetaire financiering (in het kader van de EMU) het voor
de lidstaten moeilijk maken om de gevolgen van ernstige economische schokken
te financieren.2.6.4. Samenhang tussen interne en externe besluitvorming 24 EUAfsluiten
van internationale overeenkomsten met unanimiteit in sectoren waarin met eenparigheid
van stemmen besloten is tot een gemeenschappelijk optreden.300.2 EGMachtiging Commissie onderhandeling internationale akkoorden (waaronder
associatie-akkoorden) die betrekking hebben op een gebied waarbij binnen de
Unie unanimiteit vereist is.Het volgen
van een parallelle procedure voor de interne en externe behandeling van dezelfde
aangelegenheid.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26559-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl