Evaluatie Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO); Verslag algemeen overleg op 2 februari 2000 over bevordering van speur- en ontwikkelingswerk
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26680, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26680 nr. 2

15-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26680Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26800-XIIIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 680Evaluatie Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO)26 800 XIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2000nr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 februari 2000De vaste commissie voor Economische Zaken1
en de vaste commissie voor Financiën2 hebben
op 2 februari 2000 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Economische
Zaken en staatssecretaris Vermeend van Financiën over:– de evaluatierapporten WBSO (26 680, nr.
1);– de brief van de minister van Economische Zaken
d.d. 2 september 1999 inzake de WBSO (EZ-99-494);– de brief van de minister van Economische Zaken
d.d. 12 november 1999 inzake technologiesteun aan Philips in 1999 (26 800-XIII,
nr. 32).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Wagenaar (PvdA) constateerde dat steeds
meer bedrijven gebruik maken van de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk
(WBSO), zodat het een goede zaak is dat de voorgenomen bezuiniging is teruggedraaid.
Maken ook de kleinere bedrijven voldoende gebruik van deze regeling? Voorts
is positief dat op het terrein van research and development (R&D) steeds
meer samenwerkingsvormen totstandkomen.De WBSO-evaluatie richt zich voornamelijk op de gewenste onderzoeksmethode;
er zijn nog maar weinig statistisch-significante gegevens. Niettemin is er
al sprake van een positieve lijn. Juist omdat de WBSO-regeling zo succesvol
is, mag het plafond voor de maximale aftrek voor bedrijven niet worden verhoogd.
Dit zou ten koste gaan van de kleinere bedrijven die vaak op het terrein van
innovatie achterlopen. De PvdA zou zich niet verzetten tegen een zekere verruiming
van de regeling, door te voeren in het kader van de volgende begroting.Bij de behandeling van de industriebrief is gevraagd om de mogelijkheden
te verkennen voor een innovatie-investeringsaftrek (IIA), mede gelet op de
Europese regelgeving. Wellicht kan de minister hierop thans terugkomen. Nederland
neemt nog altijd op de terreinen R&D en innovatie geen riante positie
in. Vooral voor de economische ontwikkeling op lange termijn is het van belang
dat hierin intensiever wordt geïnvesteerd.De toegankelijkheid van de WBSO-regeling is verbeterd maar kan, vooral ten behoeve van het MKB, verder worden vergroot door middel van decentrale
inspanningen.Wat de Philipsbrief betreft rijst de vraag hoe het zit met de goedkeuring
van de Europese Commissie van het ITEA-project. Waar de Nederlandse overheid
aparte regelingen voor dit bedrijf treft en daarmee de bijzondere positie
van Philips op het terrein van R&D erkent, mag van het bedrijf een inspanningsverplichting
worden verwacht ten aanzien van kwetsbare groepen werknemers. Als voorbeeld
kan de kwetsbare regio Zeeuws-Vlaanderen worden genoemd. Voorkomen moet worden
dat al te gemakkelijk mensen met laagwaardige banen worden ontslagen, vooral
ook omdat zij moeilijk herplaatsbaar zijn. Wellicht is een werkwijze mogelijk
analoog aan de Antheusconstructie voor het noorden. In deze zin kan een positieve
oproep worden gericht aan het adres van Philips. Is het kabinet daartoe bereid?De heer Van Walsem (D66) constateerde dat
de WBSO-regeling bij het bedrijfsleven zeer populair is. Het is echter van
belang dat, mede gelet op de limiet die in het kader van deze regeling geldt,
ook het MKB hiervan voldoende profiteert. Overigens moet worden bedacht dat
het grootbedrijf bij zijn belangrijke functie op het terrein van technologievernieuwing
veelal het MBK inschakelt. Op deze wijze kan het grootbedrijf het MKB behulpzaam
zijn bij het uitbreiden van netwerken. Tegen die achtergrond verdienen projecten
als het researchvoucher DSM-MBK navolging en ondersteuning.Het is duidelijk dat Nederland in Europa en daarbuiten op de terreinen
R&D en innovatie bepaald niet de eerste plaats inneemt. Ook al worden
achterstanden op bepaalde groeigebieden, zoals biotechnologie en softwareontwikkeling,
ingelopen, wanneer de economische ontwikkelingen gunstig blijven, verdient
het wellicht aanbeveling om in die zin het regeerakkoord open te breken dat
de WBSO-regeling kan worden verruimd, vooral ten behoeve van grote bedrijven.
Het plafond voor deze bedrijven zou met 5 mln. of 10 mln. kunnen worden
verhoogd. Ook zou kunnen worden gedacht aan het verhogen van het percentage
van de tweede schijf van 13 tot 17,5.De evaluatie geeft aan dat nog geen uitspraken kunnen worden gedaan over
de causaliteit tussen WBSO en R&D, maar de fractie van D66 gelooft daar
wél in, mede omdat het Porteronderzoek aantoont dat het aantal R&D-medewerkers
van grote invloed is op innovatieresultaten.In het verleden werden projecten die verband hielden met subsidies ten
behoeve van Philips, door de Commissie niet geheel in orde bevonden. Inmiddels
is het niveau van 100 mln. teruggebracht tot 65 mln. De fractie van D66 neemt
aan dat de minister zich ervan heeft verzekerd dat de nu vermelde projecten
voldoende «EU-proof» zijn.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) vroeg zich af
of door Philips ook projecten zijn ingediend die niet zijn gehonoreerd. Bestaan
er wat dit betreft nog verschillen van inzicht?Uit de evaluatiewerkzaamheden van Bureau Bartels en CBS blijkt dat het
WBSO-instrument een positieve uitwerking heeft op de omvang van R&D, de
innovatiepositie van Nederland en bedrijfsprestaties. Uit de resultaten van
de Porterstudie blijkt echter dat Nederland op de innovatie-index in de periode
van 1980 en 1995 is gezakt. De vraag is of een structurele verhoging van de
WBSO-limiet niet op termijn in de rede ligt. De incidentele intensivering
in het kader van de tweede schijf tot 17,5% is wegens overtekening teruggedraaid,
maar deze verruiming zou per 2001 weer kunnen worden ingevoerd. Er zijn meevallers
te verdelen en daarbij moet ook aandacht worden gegeven aan de TTI-samenwerkingsprojecten.De uitvoeringskosten bedragen 3%. Onduidelijk is waarom deze kosten niet
meer exact kunnen worden aangegeven door de belastingdienst die toch
zeer exact functioneert. Hoe verhouden deze kosten zich tot de uitvoeringskosten
van andere subsidieregelingen?Gesteld wordt dat de softwareproblemen zijn opgelost, maar nog altijd
wordt zo'n 16% van de programmatuurprojecten afgewezen. Hoe kan dit percentage
worden teruggebracht?De fractie van het CDA kan instemmen met verdergaande verbetering van
de WBSO-aanpak en realiseert zich dat effecten van deze regeling duidelijker
worden naarmate de evaluatieperiode langer wordt. De fractie kan zich vinden
in het voorstel om dezelfde evaluatieaanpak voor andere EZ-technologie-instrumenten
te benutten, maar de vraag rijst of daarbij weer dezelfde instituten worden
ingeschakeld. Hoe is het gesteld met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
CBS en Bureau Bartels?Uit evaluatiegegevens blijkt dat industriële bedrijven met meer dan
500 werknemers niet zijn betrokken bij de econometrische analyses, onder meer
als gevolg van problemen bij het koppelen van bestanden. Dit probleem moet
worden opgelost omdat anders vertekening van het totaalbeeld dreigt. Grote,
internationaal opererende bedrijven met S&O-activiteiten blijken een sterk
afwijkend innovatief gedrag te vertonen. Hoewel dit aspect niet in de brief
van de bewindslieden wordt belicht, speelt het een belangrijke rol bij de
steeds terugkerende discussie over het plafond van 15 mln. Een kleine groep
van vijf bedrijven loopt steeds tegen dit plafond aan terwijl zij toch zorgen
voor het grootste toegevoegde werkgelegenheidseffect. Zo blijkt DSM in de
tweede helft van de jaren negentig jaarlijks 40 onderzoekers op academisch
niveau extra te hebben aangenomen. Bovendien is er sprake van een belangrijk
spin-offeffect in de richting van het MKB. Het is zeker de moeite waard om
na te gaan of het researchvouchersysteem ook door andere bedrijven kan worden
doorgevoerd om bij het MKB de innovatiebereidheid te stimuleren.De heer Rabbae (GroenLinks) vond dat het succesverhaal
van de WBSO moet doorgaan en zag verhoging van de limiet voor deze regeling
als een goede investering.VNO/NCW heeft er per brief op gewezen dat bedrijven van fusies nadelige
gevolgen ondervinden in het kader van de WBSO-regeling. Kan de minister hierop
ingaan?Wat Philips betreft heeft de fractie van GroenLinks zich in het verleden
huiverig getoond voor een openeinderegeling, niet zozeer qua bedragen maar
meer qua tijd. Is in het kader van deze constructie een horizonbepaling opgenomen?
Het zou een goede zaak zijn geweest, wanneer een financiële injectie
zou zijn gegeven ten behoeve van het R&D-campusproject in Eindhoven, maar
blijkbaar is deze kwestie niet «Brusselbestendig».Is het opzetten van Philips kennis-innovatiecentrum in Terneuzen mede
mogelijk gemaakt met overheidsmiddelen? Als dat wel het geval is geweest,
biedt dat in zekere zin een titel om op het bedrijf een beroep te doen in
verband met het handhaven van werkgelegenheid.De heer Van Dijke (RPF) voerde mede namens
de fractie van het GPV het woord en onderstreepte de bijzondere positie van
Philips. De steun aan dit bedrijf komt enigszins over als: men heeft een bepaald
bedrag over voor Philips en zoekt er vervolgens EU-bestendige projecten bij.
Opmerkingen over het goed werkgeverschap van Philips verdienen steun, maar
onduidelijk is hoe in dezen voorwaarden zouden kunnen worden gesteld op basis
van generieke regelingen. Wél kan de minister in gesprekken met het
bedrijf voor dit aspect aandacht vragen. Ziet de minister redenen om op deze
wijze invloed uit te oefenen? Wat nu in Terneuzen gebeurt, past niet bij een
bedrijf dat zo sterk aan Nederland verbonden is.De vraag is of in het kader van de WBSO-evaluatie ooit causaliteit tussen
WBSO en R&D-resultaten kan worden aangetoond. Meer gevoelsmatig krijgt
men bij het doornemen van dossiers de indruk dat die relatie er wel degelijk
is. Voorkomen moet worden dat in het zoeken naar deze causaliteit te veel
geld en energie wordt gestoken. Overigens zijn er veel méér
fiscale instrumenten en regelingen die het bedrijfsleven ten goede komen.
In het kader van het belastingplan voor de 21ste eeuw is getracht om allerlei
zaken, bijvoorbeeld aspecten die samenhangen met het hebben van kinderen,
te bundelen. Is het geen goede zaak om ook met betrekking tot allerlei stimulerings-
en ondersteuningsregelingen ten behoeve van het bedrijfsleven een bundeling
tot stand te brengen? Daarmee kan bijvoorbeeld de harde knip tussen R&D
en het vervolgtraject na R&D worden verzacht en kunnen financieringsstromen
wellicht worden gekoppeld. Misschien is het tegen deze achtergrond lastig
om Brussel te overtuigen, maar uiteindelijk is dat óók gelukt
met betrekking tot bijvoorbeeld het lagere BTW-tarief voor schoenherstellers.Gepleit is voor verhoging van de limiet voor de WBSO-regeling maar bij
verhoging van het plafond voor grote bedrijven dreigt het MKB daarvan onvoldoende
te profiteren. Is het nu niet mogelijk om in die zin dat plafond te «perforeren»
dat grote bedrijven moeten aantonen dat zij het bedrag boven het plafond mede
aanwenden ten behoeve van het MKB?Uit de stukken blijkt dat er veel onderzoek wordt gedaan op het terrein
van software. In hoeverre dreigt het gevaar dat bedrijven met behulp van WBSO-middelen
allemaal hetzelfde wiel aan het uitvinden zijn? Worden maatregelen getroffen
om dit te voorkomen?Mevrouw Voûte-Droste (VVD) concludeerde
aan de hand van de evaluatie dat de toegankelijkheid van de WBSO-regeling
is verbeterd, mede dankzij goede voorlichting. Uit het boekje «Focus
op speur- en ontwikkelingswerk» blijkt dat de provincies Noord-Brabant,
Limburg, Noord- en Zuid-Holland het meest van de regeling gebruikmaken; wellicht
verdient het aanbeveling dat Senter zich wat meer op het noorden van het land
richt.Het is van het grootste belang dat de softwareontwikkeling in Nederland
meer aandacht krijgt, mede in de sfeer van de voorlichting, zulks ter stimulering
van de innovatie en het ontwikkelen van nieuwe producten. Is de minister bereid
hierover contact op te nemen met Senter?Omdat er zowel bij grote bedrijven als bij het MKB grote behoefte bestaat
aan de WBSO-regeling is het een goede zaak dat de oorspronkelijke bezuiniging
is teruggedraaid. Het ondernemingspakket dient nu zo snel mogelijk in te gaan;
blijkbaar is wat dit betreft enige vertraging opgetreden. Mocht blijken dat
er in budgettaire zin meer ruimte ontstaat, dan is de VVD ervoor dat het totale
WBSO-budget wordt verruimd.Wanneer twee bedrijven die aanvankelijk elk afzonderlijk voor deze regeling
in aanmerking kwamen, gaan fuseren – verwezen kan worden naar DSM en
Gist Brocades – wordt in feite na de fusie een korting doorgevoerd.
Gelet op belangrijke innovatiedoelstelling dient te worden nagegaan of voor
dit probleem een oplossing kan worden aangereikt. Juist omdat Nederland met
betrekking tot innoverende producten achterloopt, dient te worden ingezet
op een bredere toepassing van dit instrument, met accent op de ICT-sector.Het lijkt erop dat CBS en Bureau Bartels in wezen hetzelfde onderzoek
verrichten. Wat is de ratio hierachter? Verdient het niet de voorkeur om met
één van beide instellingen verder te gaan?Wat de projecten en subsidies met betrekking tot Philips betreft dient
te worden bedacht dat, wanneer het bedrijf regulier gebruik zou kunnen maken
van het subsidie-instrumentarium, men veel méér zou kunnen krijgen
dan de nu vermelde 65 mln. Tegen die achtergrond is de VVD van oordeel dat
Philips uitsluitend aan de subsidiecriteria dient te voldoen en niet nog eens
aan extra voorwaarden, bijvoorbeeld in het kader van de werkgelegenheid. Voorkomen
moet worden dat de overheid gaat zitten op de ondernemersstoel en dat «tijdens
de rit» steeds weer nieuwe criteria worden opgelegd. Er
is op dit terrein een lange weg gegaan, van RSV via Fokker naar een beleid
dat voorziet in duidelijke criteria voor het verlenen van steun aan bedrijven
in nood; aan die criteria moet worden vastgehouden. Wanneer de onderneming
in de gelegenheid wordt gesteld om een strategisch goed beleid te voeren,
kan dat gunstig uitwerken op de totale werkgelegenheid binnen de onderneming.Het project MEDEA is bijzonder belangrijk op de terreinen informatietechnologie
en micro-elektronica. Bij de eerstvolgende evaluatie dient met betrekking
tot dit project duidelijker te worden aangegeven wat het aandeel van andere,
hieraan deelnemende landen is. Wat is op dit moment het totale budget voor
Medea?Voor de strategische samenwerkingsprojecten wordt 6 mln. beschikbaar gesteld.
In dit kader zijn dertien projecten aan de orde gesteld. Welke projecten zijn
van belang in verband met het genoemde bedrag?Het antwoord van de regeringDe minister wees erop dat met de WBSO-regeling
wordt beoogd de R&D-kosten voor bedrijven te verlagen zodat Nederlandse
bedrijven zich op dit terrein actiever opstellen. Uit de evaluatie blijkt
dat het om een effectief instrument gaat, zij het dat het niet eenvoudig is
om in dezen tot een goede meting te komen. Hoe groot is nu precies de invloed
van de WBSO-regeling op de feitelijke omvang van de R&D- en innovatieactiviteiten
en wat zijn de effecten van deze activiteiten op de bedrijfsprestaties? Zowel
door CBS als door Bureau Bartels zijn positieve relaties gevonden. Met enige
wetenschappelijke slagen om de arm kan men stellen dat stimulering via de
WBSO uiteindelijk leidt tot een betere concurrentiepositie van het Nederlandse
bedrijfsleven. De regeling zal echter door langere tijdreeksen aan robuustheid
moeten winnen.In de industriebrief wordt gemeld dat de innovativiteit van de Nederlandse
industrie nog te laag is. Duidelijk is echter dat het geven van fiscale prikkels
een gunstig effect heeft, óók waar het erom gaat een stimulerend
kennisklimaat tot stand te brengen. Van belang is dat er met betrekking tot
de uitvoering stabiliteit is. Het is begrijpelijk dat bedrijven voor een reeks
van jaren zekerheid verlangen over de overheidsbijdragen. Daarom is gezocht
naar mogelijkheden om de frequent voorkomende beleidswijzigingen tegen te
gaan. In plaats van tweemaal per jaar wordt nu eenmaal per jaar het percentage
vastgesteld. Dit gebeurt in het kader van de begrotingsbehandeling, dus ruim
voor het desbetreffende jaar, zodat bedrijven met het oog op het opstellen
van hun jaarplannen weten waar zij aan toe zijn. Bovendien worden alleen belangrijke
wijzigingen aangebracht wanneer grote discrepanties dreigen te ontstaan tussen
het beschikbare budget en het beroep dat op de regeling wordt gedaan. Voor
het jaar 2000 blijven de percentages 40 voor de eerste schijf en 13 voor de
tweede gehandhaafd.Tijdens het AO over de industriebrief is toegezegd dat nader zou worden
ingegaan op de vraag of het Brusselse steunkader ruimte biedt voor fiscale
instrumenten ten behoeve van de innovatie. Een lastig aspect is dat projecten
op dit terrein vaak te dicht bij de markt liggen en daardoor tot de normale
ondernemingsrisico's behoren, terwijl Brussel werkelijk alleen steun toestaat
in de sfeer van R&D. Voor elke fase na R&D mag geen steun meer worden
verleend. DG4 is beslist niet gevoelig voor het verruimen van criteria voor
het verlenen van steun, op welk terrein dan ook; eerder is het omgekeerde
het geval. In Brussel ziet men de WBSO-regeling dan ook niet als steun, maar
als een gewone generieke fiscale maatregel. Tegen deze achtergrond zou een
IIA moeten voorzien in stimulering van álle innovatieve investeringen,
of ze nu voortkomen uit de WBSO of niet, waarmee de IIA in feite sterk zou
gaan lijken op een nieuwe WIR.De BTS kan niet worden gebundeld met de WBSO omdat het twee verschillende
zaken zijn. De WBSO is een generiek instrument, terwijl de BTS specifiek is
gericht op samenwerking.In het kader van het beter toegankelijk maken van de WBSO-instrumenten
zullen bij wijze van experiment in 2000 bedrijven niet langer worden verplicht
om een accountantsverklaring inzake gewerkte R&D-uren te overleggen; ook
behoeft er geen sprake meer te zijn van een standaardmedeondertekening door
de fiscale moeder. De medeondertekening zal nog slechts gelden voor de bekende
top 5-gebruikers die boven het plafond van 15 mln. zouden kunnen uitkomen.
Medio 2000 zullen ook deze subsidievoorzieningen elektronisch toegankelijk
worden gemaakt, hetgeen wellicht zal leiden tot een «boost» van
het MKB.Wat de deelname van het MBK betreft wees de minister erop dat bedrijven
met minder dan 250 werknemers goed zijn voor 94% van het aantal aanvragen,
ongeveer 59% van het budget. Van deze groep heeft 46% van de bedrijven tien
of minder werknemers. Het is van groot belang dat ook kleine bedrijven hiervan
profiteren. De grootste innovaties komen immers vaak uit de kleinste bedrijven,
terwijl grote bedrijven belang hebben bij relaties met nieuwe, kleinere bedrijven.
De werkwijze die DSM thans volgt, heeft te maken met gezond eigenbelang omdat
dergelijke kleinere bedrijven belangrijke nieuwe kennis kunnen aanleveren.Het noorden van het land wijkt bij het gebruik maken van WBSO-voorzieningen
niet af van de rest van het land, maar men treft daar eenvoudig veel minder
bedrijven aan dan in bijvoorbeeld Noord-Brabant of Limburg.De WBSO-regeling is een fiscaal instrument en valt daarmee onder de lastenverlichtingsinstrumenten.
Als er bij de huidige hoogconjunctuur ruimte blijkt te bestaan voor verdergaande
lastenverlichting voor ondernemingen – dit zou aan de orde kunnen komen
bij de voorbereiding van de begroting voor 2001 – moeten er prioriteiten
worden gesteld. In dit kader is al eens gepleit voor verlaging van de vennootschapsbelasting,
mede om de concurrentiepositie van Nederland op peil te houden. Wat de WBSO
betreft zou gekozen kunnen worden voor verhoging van de percentages en pas
daarna voor plafondverhoging. Het laatste aspect is vooral naar voren gekomen
als gevolg van de fusie van DSM en Gist Brocades. Overigens, zou men het plafond
verhogen tot 20 mln., dan zou dit slechts voor twee bedrijven van betekenis
zijn. Plafondverhoging zou interessant kunnen zijn voor het vestigingsklimaat,
maar daarvoor is de vennootschapsbelasting een belangrijker element.De WBSO-regeling is gebonden aan een budget. Het zou gemakkelijker zijn
wanneer er sprake zou zijn van een regeling met een open einde, maar dat stuit
op bezwaren. Er moet nu vooral worden gemikt op stabiliteit; het zou bijzonder
ongunstig zijn wanneer het volgende jaar bijvoorbeeld de percentages weer
zouden worden aangepakt. Niettemin moet worden bedacht dat de bij een verruiming
in het geding zijnde bedragen niet op de begroting van Economische Zaken te
vinden zijn.Het is onjuist aan te nemen dat de WBSO vooral bij grote ondernemingen
tot gunstige effecten leidt en bij kleinere bedrijven niet. Sommige positieve
effecten treden juist bij grotere ondernemingen op, andere komen juist bij
kleine ondernemingen voor.De WBSO-regeling kent geen voorwaarden die betrekking hebben op samenwerkingsvormen;
dergelijke verbanden worden ook niet geregistreerd. Voor samenwerkingsvormen
is een meer specifiek instrument beschikbaar, te weten de BTS. De DSM-werkwijze
met subsidievouchers is bijzonder interessant. Meer in het algemeen wordt
nagegaan hoe dergelijke vormen van facility-sharing kunnen worden gestimuleerd.
Bij de behandeling van de industriebrief is aangegeven dat hiervoor een actieplan
zal worden opgesteld.In antwoord op vragen over de uitvoeringskosten van de WBSO-regeling verwees
de minister naar de uitvoering van andere subsidieregelingen die bijzonder
arbeidsintensief kan zijn. Niet voor niets is er nu sprake van een omvangrijke
operatie om op dit terrein tot vereenvoudiging te komen. Tegen deze achtergrond
komen de WBSO-uitvoeringskosten niet ongunstig naar voren. Meer in het algemeen
geldt hiervoor: hoe generieker de regeling is, des te eenvoudiger kan de uitvoering
zijn.Wat de goedkeuringen op het terrein van de softwareontwikkeling betreft
gaat het bijzonder goed. In 1997 ging het nog om slechts 51%, maar in 1998
was het percentage al 84 terwijl voor de eerste helft van 1999 87% kan worden
genoteerd. Deze ontwikkeling komt overeen met de verwachtingen. Een probleem
is dat het voor bedrijven vaak lastig is om precies de grens aan te geven
tussen enerzijds software die gereed is voor gebruik en anderzijds het feitelijk
ontwikkelen van software.De WBSO-evaluatie richt zich op evaluatie én op een pilotproject,
gericht op het ontwikkelen van een goede methodiek. Tegen die achtergrond
moeten de verschillende deskundigheden van CBS en Bureau Bartels worden bezien.
Bureau Bartels is gekozen met het oog op het onafhankelijk onderzoek, het
CBS vanwege zijn econometrische expertise en de daar beschikbare outputgegevens
op grond van de innovatie-enquête.Geconstateerd kan worden dat in het uitgebrachte rapport enkele harde
causaliteiten worden aangetoond tussen WBSO en R&D, en wel op drie niveaus.
Gebleken is dat er dankzij de WBSO door bedrijven meer aan R&D wordt gedaan:
als bedrijven meer aan R&D doen, komt er ook meer innovatie; als er meer
aan innovatie wordt gedaan, leidt dat tot betere economische prestaties. Deze
trits komt overeen met de uitkomsten van de Porterstudie. De volgende evaluatie
zal stellig duidelijker lijnen te zien geven omdat dan over een langere periode
kan worden nagegaan hoe een en ander heeft gewerkt.De minister herinnerde eraan dat in het verleden is vastgesteld dat er
een groot probleem zou ontstaan wanneer Philips op reguliere wijze gebruik
zou maken van allerlei subsidieregelingen. Daarom zijn er met dit bedrijf
afzonderlijke afspraken gemaakt. Het is beslist onjuist te denken dat er sprake
is van een bepaald bedrag waar vervolgens projecten voor worden gezocht. Afgesproken
is dat Philips niet meedoet aan allerlei regelingen maar tot een bepaald maximum
subsidie verkrijgt in verband met een aantal internationale projecten, overigens
exclusief WBSO.Een van de genoemde projecten is ITEA. In het kader van dit softwareproject
waarvoor Philips het initiatief heeft genomen, wordt samengewerkt met bedrijven
als Alcatel, Daimler-Benz, Nokia en Siemens, maar ook met TNO, KPN, universiteiten
en onderzoeksinstellingen. Het doel is dat de kloof tussen de VS en Europa
op het terrein van softwareontwikkeling wordt gedicht. De totale kosten bedragen
ongeveer 3,2 mld. euro; het gaat om 20 000 manjaren gedurende acht jaar.
De hierbij betrokken overheden zullen van jaar tot jaar hun financiële
bijdragen bezien. De centrale ITEA-projectorganisatie is gehuisvest op het
terrein van de TU-Eindhoven. Door Brussel zijn alle subsidies ten behoeve
van Philips goedgekeurd, behalve die inzake ITEA. De reactie van DG4 is echter
in principe positief. Op het moment worden op verzoek van DG4 de teksten van
de steunmeldingen van Nederland en Frankrijk op elkaar afgestemd omdat het
een samenwerkingsproject betreft.Dankzij het project Medea heeft de Europese elektronica-industrie haar
positie op de wereldmarkt sterk kunnen verbeteren. De drie grootste Europese
halfgeleiderbedrijven, waaronder Philips, maken inmiddels deel uit van de
top-10 van de wereld. Nog belangrijker is dat deze drie sneller groeien dan
hun Amerikaanse en Aziatische concurrenten. Ook andere Nederlandse bedrijven
worden in verband met dit project door EZ gesteund, eveneens met groot succes.
Over een mogelijk vervolg op Medea zal de Kamer medio 2000 een brief worden
voorgelegd. Hierin zal ook op andere over Medea gestelde vragen worden ingegaan.In het kader van de Philipstranche van 1999 ad 65 mln. zijn alle aangemelde
projecten gehonoreerd; er waren dus geen afvallers. Over het algemeen
vindt in een voorfase zeer intensief overleg plaats over projecten en de beschikbare
ruimte.In het Philips ontwikkelingscentrum te Terneuzen zijn geen EZ-middelen
geïnvesteerd. Niet kan worden gesteld dat Philips haar werkgelegenheid
in Nederland zou afbouwen. Weliswaar hebben zich bepaalde verschuivingen voorgedaan,
maar in de periode 1993–1998 nam de werkgelegenheid bij Philips in Nederland
met 5200 personen toe. Natuurlijk worden er bij Philips reorganisaties doorgevoerd,
onder meer in Terneuzen en bij Philips Research in Eindhoven, waarbij arbeidsplaatsen
in het geding zijn. Echter, anderzijds breidt het bedrijf bijvoorbeeld de
afdeling semiconductors in Nijmegen uit, hetgeen een investering van 250 mln.
euro vergt en 400 nieuwe arbeidsplaatsen met zich brengt.Met het oog op haar mondiale positie moet Philips zelf bepalen waar de
productie plaatsvindt. Die dynamiek leidt tot verschuivingen, niet alleen
in Nederland maar ook in andere landen. De steun van de Nederlandse overheid
in het kader van technologie en innovatie is er vooral op gericht de kennisintensieve
activiteiten in Nederland te verankeren. Bij elke reorganisatie in welk bedrijf
dan ook worden aan de minister van EZ brieven gezonden met het verzoek om
zich daarmee te bemoeien, maar het zou onverstandig zijn om dat te doen omdat
het daarbij gaat om zaken tussen het bedrijf en de vakbonden. Overigens heeft
Philips in een persbericht duidelijk gemaakt dat het bedrijf niet de intentie
heeft om de totale activiteiten van de lichtdivisie in Nederland te beëindigen.
De relaties tussen werkgevers en werknemers komen in algemene zin regelmatig
in gesprekken met Philips aan de orde waarbij niet de indruk ontstaat dat
zich wat dit betreft afwijkingen voordoen vergeleken met andere bedrijven.De dertien samenwerkingsprojecten waarover mevrouw Voûte heeft gesproken
betreffen een overzicht van thans lopende projecten. Voor tien daarvan zijn
in 1999 bijdragen verstrekt; de andere drie stammen qua financiering nog uit
1998.De staatssecretaris gaf aan dat in overleg
met het CBS en de Algemene Rekenkamer wordt getracht om criteria te ontwikkelen
voor toetsingen als die met betrekking tot de WBSO. De discussie over deze
onderzoekmethodieken is niet nieuw, maar werd al in de jaren zeventig gestart.
Op welke wijze kan worden aangetoond dat dergelijke regelingen al dan niet
de beoogde effecten hebben? Omdat in het verleden nogal sceptisch is gereageerd
in verband met de zogenaamde Willie Wortelregeling, is het een goede zaak
dat nu een positief effect is geregistreerd. Hoe moeilijk een en ander ook
aan te tonen is, het is duidelijk dat er bepaalde relaties zijn. Vooral voor
kleine bedrijven waar men relatief lage loonkosten heeft, maakt de WBSO-regeling
nogal wat uit. Bovendien moet men niet altijd alles wetenschappelijk willen
bewijzen. Ook met betrekking tot bijvoorbeeld de effecten van een mogelijke
verlaging van de vennootschapsbelasting kan een inschatting worden gemaakt,
maar pas wanneer de tijdreeksen langer worden, kunnen aan de hand van evaluatiegegevens
meer concrete conclusies worden getrokken. Het blijft van groot belang belastingregelingen
en andere regelingen voor het bedrijfsleven met de best mogelijke technieken
te evalueren, vooral ook omdat daar budgettaire middelen mee gemoeid zijn.De WBSO-regeling is een generieke fiscale regeling. Dat zij ook door Brussel
als «generiek» is aangemerkt, is zeer belangrijk. Juist als gevolg
van dit karakter kan de regeling door de belastingdienst worden betrokken
bij het algemene aanslagproces. Het is tegen deze achtergrond dat door de
fiscus de kosten op 7 mln. zijn geraamd. Het is van groot belang dat de regeling
generiek blijft en dat daaraan niet al te veel toeters en bellen worden gehangen.
Dit zou de effectiviteit verminderen terwijl Brussel weer op onderdelen allerlei
voorwaarden zou gaan stellen. De regeling wordt door het bedrijfsleven breed gedragen, ook door de kleinere
bedrijven, mede dankzij het feit dat aan de onderzijde het percentage is verhoogd.
Als daarvoor in de komende jaren middelen beschikbaar zouden komen, zou dit
effectieve instrument moeten worden uitgebreid om de innovatiepositie van
Nederland te verbeteren. Overigens zou een verhoging van het plafond slechts
betekenis hebben voor enkele bedrijven. Daarnaast onderkende de staatssecretaris
met de minister het belang van het tarief van de vennootschapsbelasting voor
de internationale concurrentiepositie van en het vestigingsklimaat in Nederland.
Het belastingpakket dat nu in Duitsland actueel is, houdt in de sfeer van
de vennootschapsbelasting een forse lastenverlichting in voor het gehele bedrijfsleven,
maar vooral de grote internationale bedrijven profiteren daarvan. In Ierland
wordt het tarief voor de vennootschapsbelasting op 12,5% gesteld.Het kabinet is zeker niet te laat met het ondernemingspakket. Een gedeelte
daarvan komt al aan de orde in het kader van de belastingherziening-2001.
De Kamer heeft gevraagd het resterende gedeelte vóór 1 mei 2000
in te dienen.Nadere gedachtewisselingMevrouw Wagenaar (PvdA) onderstreepte dat,
hoe goed het in economische zin in Nederland ook gaat, de werkgelegenheid
in kwetsbare regio's nogal eens op de tocht komt te staan. Die situatie doet
zich ook in Terneuzen voor en het is te gemakkelijk om te stellen dat dit
slechts Philips en de bonden aangaat. In dezelfde regio is de rijksoverheid
bezig om de centrale te Borssele te sluiten; het kabinet draagt hier een bepaalde
verantwoordelijkheid. Het zou een goede zaak zijn wanneer met alle betrokken
partijen, waaronder Philips, zou worden nagegaan wat er kan worden gedaan
om in deze kwetsbare regio zoveel mogelijk werkgelegenheid te handhaven.De heer Rabbae (GroenLinks) was het met de
minister eens dat de overheid zich niet mag mengen in het overleg tussen bedrijven
en vakbeweging. Er is echter sprake van een zekere tegenstelling wanneer enerzijds
wordt getracht Amerikaanse en Aziatische bedrijven naar Nederland te halen
vanwege hun kennis, en anderzijds Nederlandse bedrijven met veel kennis om
bepaalde redenen Nederland verlaten. Wordt voldoende nagegaan waarom dergelijke
bedrijven vertrekken? Sluit de minister te allen tijde uit dat de overheid
intervenieert in bewegingen van bedrijven die een bepaalde sociale dimensie
kennen of wordt dit per geval bezien? In zekere zin is er toch sprake van
wederzijdse afhankelijkheid: enerzijds steunt de overheid bedrijven wanneer
dit nodig blijkt te zijn, anderzijds bevinden bedrijven zich niet op een platform
in de Noordzee maar staan ze midden in de Nederlandse samenleving.De heer Van Dijke (RPF) vroeg zich af waartoe
de minister van EZ op aarde is. Die minister heeft er niet primair en zonder
meer voor te zorgen dat het bedrijven goed gaat. Van belang is dat, als het
bedrijven goed gaat, mensen een boterham kunnen verdienen en de samenleving
goed kan functioneren. Dit is een bredere opvatting van de verantwoordelijkheid
van de minister dan er uitsluitend voor zorgen dat de aandeelhouders tevreden
worden gesteld. Tegen die achtergrond mag de minister het tot haar taak rekenen
haar invloed aan te wenden in het voordeel van het behoud van werkgelegenheid
in kwetsbare gebieden. Dit betekent overigens niet dat het subsidie-instrument
als breekijzer moet worden gebruikt. Vooral de flankgebieden in Zeeuws-Vlaanderen
zijn bijzonder kwetsbaar. Het is zorgwekkend dat mensen, op zoek naar werk,
de provincie Zeeland verlaten. In die zin wijkt Zeeland van overig Nederland
af. De minister wees erop dat in verband met het
beleid van Philips ten aanzien van Terneuzen ten onrechte wordt gesproken
over een kwetsbare regio. Het gaat juist heel goed in Zeeuws-Vlaanderen. Aan
die regio mag van Brussel geen cent subsidie worden gegeven omdat men ook
daar van oordeel is dat de regio niet kwetsbaar is. Weliswaar is er bij Philips
sprake van verlies aan werkgelegenheid, maar bij Dow wordt er fors uitgebreid
hetgeen gunstige werkgelegenheidseffecten heeft. Een Antheusachtige aanpak
voor dit gebied kan interessant zijn wanneer ook het private bedrijfsleven
ter plekke zich daarvoor inzet, maar van steunverlening zoals in het noorden
kan geen sprake zijn. De eerste contacten hierover zijn met het Zeeuwse gelegd,
maar een private «trekker» moet nog worden gevonden; wellicht
zou de chemische sector dat kunnen zijn. Voorts mag worden aangenomen dat
het gebied sterk zal profiteren van het gereedkomen van de Westerscheldetunnel,
zowel aan de noordzijde als aan de zuidzijde van de Westerschelde.De minister onderstreepte nog eens dat het voorstel van de centrale te
Borssele te sluiten uit de Kamer naar voren is gekomen. Nog altijd geldt dat,
ook al zou het kabinet voorstellen om deze centrale open te houden, voor deze
optie in de Kamer geen meerderheid te vinden is. Het is niet juist een verbinding
te leggen tussen deze kwestie en de opstelling die Philips in Zeeuws-Vlaanderen
zou moeten kiezen.Meer in het algemeen moet worden bedacht dat voortdurend wordt gewerkt
aan het verbeteren van het brede vestigingsklimaat; ook de WBSO-regeling behoort
bij die activiteiten. Bedrijven die vestiging in Nederland overwegen, krijgen
informatie over het Nederlandse fiscale stelsel, over de ruimtelijke ordening
en de beschikbaarheid van bedrijventerreinen en over faciliteiten die kunnen
worden geboden enz. Voorzover zich daarbij knelpunten voordoen, is het de
taak van de minister van EZ om oplossingen aan te reiken; dat is méér
dan een volledige dagtaak.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,Van GijzelDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Leers
(CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter,
M. B. Vos (GroenLinks), Rabbae (GroenLinks), Marijnissen (SP), Hessing
(VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Van Walsem (D66), Hofstra
(VVD), Van Zuijlen (PvdA), Wagenaar (PvdA), Verburg (CDA), Stroeken (CDA),
Ravestein (D66), Geluk (VVD), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Blok (VVD),
De Boer (PvdA) en Hindriks (PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Wijn (CDA), Kalsbeek
(PvdA), Klein Molekamp (VVD), Van der Steenhoven (GroenLinks), Vendrik (GroenLinks),
Poppe (SP), Kamp (VVD), Van den Berg (SGP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop
(GPV), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Schoenmakers (PvdA), Herrebrugh (PvdA),
Schreijer-Pierik (CDA), Van der Hoeven (CDA), Bakker (D66), Van Beek (VVD),
Koenders (PvdA), De Haan (CDA), Udo (VVD), Smits (PvdA) en Hamer (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Gijzel (PvdA), voorzitter, Van Zijl (PvdA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA), Bos (PvdA),
Wijn (CDA) en Kuijper (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Duijkers (PvdA), Smits (PvdA), Koenders (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek (PvdA),
Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae (GroenLinks),
Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Hindriks
(PvdA), Van den Akker (CDA) en Timmermans (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26680-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl