Beleidsbrief cultuur 2004-2007; Brief staatssecretaris met de zogenoemde letterenbrief
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29314, nr. 22

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29314 nr. 22

28-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVaste boekenprijsLeesbevorderingCulturele diversiteitTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29314Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 314Beleidsbrief Cultuur 2004–2007nr. 22BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 juni 2006Tijdens het wetgevingsoverleg over de begroting OCW 2006, onderdeel Cultuur,
op 28 november jl. (30 300 VIII, nr. 146) heb ik – na
een eerdere toezegging in mijn beleidsbrief Meer dan de
som (2004) – aan uw Kamer een zogenoemde letterenbrief toegezegd.
In die brief zou ik onder meer specifieke aandacht wijden aan de leesbevordering.
Met deze brief doe ik mijn toezegging gestand, al heeft deze brief een compacter
karakter gekregen dan ik aanvankelijk van plan was. Ter toelichting hierop
het volgende.Het is al lang geleden – om precies te zijn in 1990 – dat
een kabinet voor het laatst in een separate beleidsbrief heeft stilgestaan
bij de letterensector.1 Sindsdien hebben zich
uiteraard de nodige ontwikkelingen voorgedaan in de boekenmarkt, onze literatuur
en de leescultuur. Zo hebben de ontwikkelingen rond internet en digitalisering,
concernvorming en commercialisering, alsook de beeld- en mediacultuur een
grote invloed gehad op de gang zaken in het boekenvak en de wijze waarop wij
momenteel omgaan met literatuur en schrijvers. Medio 2004 werd ook duidelijk
dat de vaste boekenprijs per 2005 wettelijk geregeld zou gaan worden in ons
land, waarmee een eind kwam aan een discussie van jaren.Daarom leek het mij een goede gedachte met een nieuwe letterenbrief te
komen die een brede actualiserende schets zou geven van de sector. In Meer dan de som kondigde ik een dergelijke brief aan.2 De consultatie van het veld die daarop in 2004–2005
volgde – zowel ambtelijk als door mijzelf, – leverde naar mijn
oordeel evenwel geen gezichtspunten op die wijziging van het beleid wenselijk
of noodzakelijk maakten. Sterker nog: men had en heeft onverminderde waardering
voor de uitgangspunten en uitvoering van het huidige letterenbeleid. Daar
komt bij dat de Raad voor Cultuur mij in het kader van de Cultuurnota 2005–2008
al had gemeld dat het «goed» ging met de letterensector, waarin
sprake is van «een geslaagde publiek-private samenwerking». Ook
sprak de Raad z’n vertrouwen uit in het zelfregulerend vermogen van
de sector.3Na rijp beraad heb ik daarom besloten af te zien van een uitvoerige, actualiserende
brief. Dit betekent geenszins dat ik in de afgelopen jaren de letterensector
ongemoeid heb gelaten. Behalve een onderzoek naar de wenselijkheid van een
fusie van de letterenfondsen1, heeft mijn generieke
cultuurbeleid (de herziening van de ondersteuningsstructuur, de herijking
van de cultuurnotasystematiek en de museale strategie) ook consequenties voor
de letterensector. Zo zal de uitwerking van Verschil maken er naar alle waarschijnlijkheid toe leiden dat een belangrijk deel
van de rijksgesubsidieerde literaire manifestaties wordt overgeheveld naar
de letterenfondsen.2 Verder wordt bezien hoe het
Letterkundig Museum deel kan uitmaken van de uitwerking van mijn museale strategie.3Geen veelomvattende sectornota dus. Niettemin wil ik in deze brief een
drietal actuele en cultuurpolitiek relevante onderwerpen bondig behandelen,
namelijk de vaste boekenprijs, de leesbevordering en culturele diversiteit
in de letterensector.Vaste boekenprijsSinds 1 januari 2005 geldt voor alle algemene en wetenschappelijke
Nederlandstalige boeken een wettelijk verankerde vaste prijs. Ruim een jaar
na de inwerkingtreding kan ik vaststellen dat de invoering rustig is verlopen
en dat er geen sprake is geweest van ernstige wetsontduikingen. Dit wijst
op een groot draagvlak voor de wet. In deze beginperiode heeft het Commissariaat
voor de Media zich als toezichthouder terughoudend getoond met het direct
opleggen van sancties bij geconstateerde overtredingen. Meestal werd volstaan
met het geven van waarschuwingen. Daarnaast heeft het Commissariaat veel voorlichting
gegeven over de toepassing van de regels. Het wekt geen verwondering dat in
de handhavings-praktijk vooral prijsinbreuken door branchevreemde verkoopkanalen
centraal stonden. Dergelijke nieuwe toetreders – supermarkten, drogisterijen,
benzinestations – kunnen immers sinds de wet van kracht is zonder beperkingen
boeken verkopen als gevolg van de afschaffing van het zogenoemde erkenningenstelsel.
Het lijkt erop dat de liberalisering de boekverkoop buiten de boekhandel wel
een extra zet heeft gegeven maar vooralsnog niet heeft geleid tot een aantasting
van de positie van de boekhandel als belangrijkste verkoopkanaal.Een eerste juridisch-technische evaluatie van de werking van de wet is
reeds gemaakt op basis van een consultatie van het boekenvak en het Commissariaat.
Deze consultatie wees uit dat de wet goed functioneert, maar dat enkele tussentijdse
aanpassingen op ondergeschikte punten overweging verdienen. Hierover zal ik
nog dit jaar een besluit nemen.De inhoudelijke evaluatie zal bestaan uit een effectmeting over de periode
2006–2009 en zich vooral richten op de boekhandel. Aan de gevolgen van
het vervallen van het erkenningenstelsel wordt apart aandacht besteed. Indien
mogelijk vindt een herhaling plaats van het empirisch onderzoek dat in het
kader van de CPB/SCP-studie naar Boek en markt. Effectiviteit
en efficiëntie van de vaste boekenprijs (Den Haag 2002) is uitgevoerd
naar de brede beschikbaarheid in de boekhandel van het literair-culturele
titelsegment. De fijnmazigheid van het boekhandelsnetwerk zal in kaart worden
gebracht op basis van beschikbare gegevens van de boekenbranche. Met het georganiseerde
boekenvak zal ik overleggen welke overige registraties relevant en uitvoerbaar
zijn, indachtig de evaluatiewensen van de Tweede Kamer.Al vaker is vastgesteld, onder meer in genoemde CPB/SCP-studie, dat het
instrument van de vaste prijs naar zijn aard generiek en vrijblijvend is,
zodat uitgevers en boekverkopers niet kunnen worden gedwongen om de financiële
voordelen van de prijsbescherming in te zetten voor de kwaliteit en
pluriformiteit van het boekenaanbod. Niettemin is het georganiseerde boekenvak
wel gehouden aan een inspanningsverplichting om in de eigen bedrijfsvoering
zoveel mogelijk recht te doen aan de doelstellingen van de vaste prijs. Dat
betekent dat uitgevers de toegevoegde waarde van de assortimentsboekhandel
honoreren en boekhandels bereid zijn tot brede inkoop van het minder courante
boek. Om die verantwoordelijkheid die voortvloeit uit de wettelijk verankerde
vaste boekenprijs, levend te houden is er een instantie nodig die de gezamenlijkheid
van het vak vertegenwoordigt, extern in relatie tot de overheid, maar vooral
ook intern in relatie tot de vakgenoten. De Koninklijke Vereniging van het
Boekenvak (KVB) blijft naar mijn oordeel het aangewezen platform voor de behartiging
van het culturele en maatschappelijke belang van het boek. Ook kan de KVB
een brug slaan tussen reëel of vermeend tegengestelde belangen van uitgevers
en boekverkopers. Bovenal verwacht ik dat de KVB een discussie entameert die
zal leiden tot een gemeenschappelijk visie op de wijze waarop het boekenvak
inhoud kan geven aan de doelstellingen van de vaste prijs.LeesbevorderingIn de afgelopen tien jaar is onze wijze van informatieverwerving sterk
veranderd. Traditionele media en communicatiemiddelen als boeken, dagbladen,
brieven, vaste telefonie verliezen terrein ten opzichte van nieuwkomers als
internet, gratis kranten, mobieltjes, e-mail, sms, msn en dergelijke. De aard
en omvang van deze verschuiving is enorm, zowel maatschappelijk als economisch.
Volgens het SCP worden oude media geleidelijk en gedeeltelijk vervangen door
nieuwe media.1 Wie vroeger informatie zocht over
een schrijver of literaire stroming raadpleegde een boek, thuis of in de bibliotheek.
Tegenwoordig sprokkelt men via een zoekmachine op internet dergelijke informatie
bij elkaar. Voor de huidige digitale generatie vormen traditionele kranten
en boeken in afnemende mate een informatiebron. Het SCP constateert dat door
de groei van breedbandige netwerken de grenzen tussen de diverse media vervagen.2Ook literatuur en informatie over literatuur wordt in toenemende mate
niet via boeken of andere gedrukte media verspreid. Het lezen is, aldus de
Raad voor Cultuur, niet meer exclusief gebonden aan papieren dragers.3 Door een groeiend publiek wordt het lezen van literatuur
aangevuld met of vervangen door een bezoek aan een literair-culturele manifestatie,
door het afspelen van een luisterboek of een virtueel bezoek aan een literaire
site of de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (www.dbnl.org). Door jongeren wordt literatuur meer en meer interdisciplinair
gezien en artistieke crossovers– de combinaties
van (kunst)genres – zijn voor hen eerder regel dan uitzondering. Voor
veel jongeren lijkt de tijd van het stil en aandachtig lezen van een boek
(«de leeslampcultuur») voorgoed passé: multi-tasking (èn lezen èn sms-en èn internetten
tegelijk) is voor hen even vanzelfsprekend als het voor veel ouderen onbegrijpelijk
is. Fragmentarisch lezen lijkt de norm te worden.4
Deze ontwikkelingen in de leescultuur vallen niet te loochenen en vormen enerzijds
een bedreiging en anderzijds een kans.De afkalving van wat geldt als de traditionele leescultuur wordt door
velen gezien als een zorgwekkende trend. Ik vind dat een begrijpelijke zorg.
Het boek is op dit moment nog steeds een uiterst belangrijke bron van en voor
kennis omtrent het denken en beleven van vroegere generaties. En in het literaire
domein is het boek nog immer het primaire medium. Lezen – het zelfstandig
en kritisch verwerken van informatie in tekstvorm – is vooralsnog onmisbaar
voor een zinvolle deelname aan het cultureel-maatschappelijk en economisch
verkeer. Een vitale democratie en volwassen burgerschap kunnen niet tot ontwikkeling
komen zonder leesvaardige burgers. Bovendien kan lezen mensen in contact brengen
met het onbekende: onbekende culturen en opinies, onbekende inzichten die de geest verrijken en de verbeelding prikkelen, onbekend en onvermoed
gebruik van taal. En de plezierige, diverterende aspecten van lezen wil ik
evenmin onvermeld laten. Ik zie dan ook voldoende redenen voor een voortgezette,
structurele inspanning op het terrein van leesbevordering, mede op grond van
een advies ter zake van de Raad voor Cultuur.1Tegelijk dienen de ontwikkelingen in de leescultuur niet louter in termen
van verlies te worden gezien. Met de nieuwe informatiedragers en met de hedendaagse
ict-faciliteiten zijn er bijvoorbeeld meer en andere mogelijkheden om jongeren
met succes te betrekken bij literatuur. Daarom heb ik besloten het project «Lees
mij!» te ondersteunen, een leesbevorderingsactie die aansluit bij de
beeld- en communicatiecultuur van jongeren. Het betreft korte filmpjes over
boeken en schrijvers die per e-mail direct naar leerlingen worden verzonden
en onderdeel vormen van de Lees mij-website, een «virtuele hangplek
met boeken». De website krijgt een plek binnen de infrastructuur van
Kennisnet.Culturele diversiteitOnze literatuur is de laatste tien jaar verrijkt met werk van diverse
auteurs van niet-westerse afkomst die in Nederland een literaire loopbaan
wilden opbouwen. Wat begon als een hype rond het
exotisme van de allochtone schrijver is een ingeburgerd en gewaardeerd onderdeel
geworden van de Nederlandse literatuur. Inmiddels genieten zij nationale bekendheid,
zijn zij graag geziene gasten op literaire festivals en in het lezingencircuit.
Nederland is overigens niet uniek in het succes van migrantenschrijvers. Het
kan ook in de ons omringende landen worden gesignaleerd.Het verhaal van de allochtone auteur is overigens niet in alle opzichten
een successtory. Het is bijvoorbeeld opvallend
dat allochtone auteurs nauwelijks kinder- en jeugdboeken schrijven. Een andere
nuancering is dat manuscripten van de hand van onbekende of beginnende schrijvers
in een niet-westerse taal in het algemeen nauwelijks kans hebben om te worden
uitgegeven. Voor deze auteurs heeft het Fonds voor de Letteren (FvdL) in samenwerking
met het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (NLPVF) in de jaren
negentig van de vorige eeuw een stimuleringsbeleid ontwikkeld, bestaande uit
introductiedossiers van auteurs met daaraan gekoppelde productiesubsidies
voor de uitgever.In reactie op mijn verzoek aan alle cultuurfondsen om een plan «culturele
diversiteit» in te dienen, hebben het FvdL en het NLPVF zich verbonden
dit beleid te intensiveren en te verbreden. Nieuwe projecten zijn onder meer
het organiseren van expertmeetings voor in Nederland
gevestigde kleine niet-westerse uitgevers, advisering over cursussen voor
vertalers uit niet-westerse talen, het stimuleren van het schrijven van kinder-
en jeugdliteratuur en de instelling van een literaire prijs voor debutanten
van allochtone afkomst.Tot slotIn de afgelopen jaren hebben de Nederlandse literatuur en boekenmarkt
aangetoond dynamisch en flexibel mee te kunnen groeien met de maatschappelijke
ontwikkelingen. De overheidsbemoeienis is daarbij steeds beperkt gebleven
in aard en omvang. Dat past bij een culturele sector die gekenmerkt wordt
door autonomie en onverminderde vitaliteit. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. C. van der Laan XNoot1In 1990 zond de toenmalige minster van WVC, Hedy d’Ancona, een Letterenbrief
naar de Tweede Kamer. Deze brief volgde op de door haar ambtsvoorganger, Elco
Brinkman, opgestelde Letterennota (1988).XNoot2Meer dan de som. Beleidsbrief Cultuur 2004–2007 (november 2003), p. 10. (29 314, nr.1).XNoot3Spiegel van de Cultuur. Advies Cultuurnota 2005–2008. Den Haag 2004, dl. 12 (Letteren), p. 6.XNoot1Berenschot concludeerde in zijn rapport «Onderzoek mogelijkheden
samenvoeging letterenfondsen» (september 2004) dat een fusie inhoudelijk
noch financieel zinvol was. Op basis van dit rapport heb ik afgezien van een
fusie; wel is door mij aangedrongen op meer samenwerking op bestuurlijk-strategisch
niveau.XNoot2Verschil maken. Herijking van de cultuurnotasystematiek (september 2005) en vervolgbrief d.d. 2 juni 2006. Deze overheveling
zou in lijn zijn met het advies van de Raad voor Cultuur betreffende de Subsidiestructuur
literaire manifestaties (maart 2005).XNoot3Bewaren om teweeg te brengen. Museale strategie
(december 2005).XNoot1Frank Huysmans e.a., Achter de schermen. Een kwart
eeuw lezen, luisteren, kijken en internetten. Den Haag 2004, p. 247.XNoot2De sociale staat van Nederland 2005. Den Haag
2005, p. 174.XNoot3Van zwarte lijnen en witte tussenruimte tot vaste,
klinkende, zinvolle werkelijkheid. Advies over het belang van het culturele
lezen en leesbevordering. Den Haag 2005.XNoot4Ronald Soetaert, De cultuur van het lezen.Den
Haag 2005 en Thomas Vaessens, Ongerijmd succes.
Poëzie in een onpoëtische tijd. Nijmegen 2006.XNoot1Zie noot 8 voor genoemd advies. Op het terrein van de leesbevordering
worden via mijn cultuurnota meerjarige subsidies verleend aan onder meer:
Stichting Lezen, Bulkboek’s Dag van de literatuur en de Stichting Schrijvers,
School en Samenleving. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29314-22.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl