Goedkeuring Europees Verdrag inz. nationaliteit en opzeggen Overeenkomst beperking gevallen van staatloosheid; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26990, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

08-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26990-(R1647) nr. 7

05-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHET VERDRAGMeervoudige nationaliteitRecht op nationaliteitProceduresDE NEDERLANDSE SITUATIEVerklaring of voorbehoudHoorrecht/vetorechtRELATIE MET ANDERE VERDRAGENNoodzakelijkheid van opzeggingWenselijkheid van opzeggingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26990Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 990 (R 1647)Goedkeuring van het op 6 november 1997 te Straatsburg tot stand gekomen
Europees Verdrag inzake nationaliteit, en voornemen tot opzegging van de op
13 september 1973 te Bern tot stand gekomen Overeenkomst inzake beperking
van het aantal gevallen van staatloosheidnr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 5 juni 2000Het verheugt ons dat de leden van de vaste commissie voor Justitie bereid
waren op korte termijn hun opmerkingen bij het voorstel tot goedkeuring van
het Europees Verdrag inzake nationaliteit bekend te maken. Veel vragen betroffen
hetzelfde onderwerp en zullen dan ook geclusterd beantwoord worden. Daarbij
zal het Europees Nationaliteitsverdrag worden weergegeven met de letters ENV,
het op 6 mei 1963 te Straatsburg gesloten Verdrag betreffende de beperking
van gevallen van meervoudige nationaliteit en betreffende de militaire verplichtingen
in geval van meervoudige nationaliteit (Verdrag van Straatsburg) met de letters
VvS, en de Rijkswet op het Nederlanderschap met de letters RWN. Het thans
bij de Eerste Kamer der Staten-Generaal in behandeling zijnde voorstel tot
wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (kamerstukken I, 1999–2000,
25 891 (R1609), nr. 201) wordt hier weergegeven met: gewijzigde RWN.HET VERDRAGMeervoudige nationaliteitDe leden van de PvdA-fractie constateren dat het ENV de meervoudige nationaliteit
als een gegeven accepteert, achten de afstandseis van artikel 9 van de Rijkswet
op het Nederlanderschap een anachronisme in het licht van het ENV en menen
dat de verplichting tot het doen van afstand van de oorspronkelijke nationaliteit
niet strookt met de geest van het ENV. Zij waren erin geïnteresseerd
te weten wat de regering voor ogen stond toen ze dit Verdrag ondertekende.Beginnend met deze laatste vraag kan worden gewezen op de preambule van
het verdrag en op zijn algehele inhoud. Het verdrag is de eerste internationale
codificatie van volkenrechtelijke regels betreffende de nationaliteit. Het
geeft in hoofdstuk II de algemene beginselen van nationaliteitsrecht die –
verspreid en incidenteel – weliswaar ook in het geschreven en ongeschreven
volkenrecht zijn terug te vinden, maar die in dit verdrag thans systematisch
en algemeen geldend gebundeld zijn. Staten die tot het ENV toetreden zijn
gehouden deze beginselen onverkort na te komen. Het verdrag geeft in de overige
hoofdstukken regels van verkrijging en verlies van nationaliteit alsook betreffend
de procedures van verkrijging en verlies, regels inzake meervoudige
nationaliteit en regels inzake de nationaliteit bij statenopvolging. Deze
regels zijn op de algemene beginselen van hoofdstuk II van het verdrag gebaseerd
en moeten door de verdragsstaten worden nagekomen. Wel hebben de toetredende
staten een grote marge van vrijheid om deze beginselen naar eigen goeddunken
in te vullen en kunnen zij op grond van artikel 29 van het verdrag –
in beginsel voor een beperkte termijn – voorbehouden maken met betrekking
tot die verdragsregels uit de hoofdstukken III, IV, V, VII en VIII, die daartoe
gezien het nationale recht aanleiding geven. Het grote belang van dit verdrag
is bovendien daarin gelegen dat het voor nationale wetgevers een heldere en
efficiënte toetssteen is om te zien of de nationaliteitswetgeving voldoet
aan de eisen die het internationale recht daaraan stelt. Dat waren voor de
regering dan ook de redenen om het verdrag te ondertekenen.Dat het doen van afstand niet strookt met de geest van het verdrag kunnen
wij niet onderschrijven. De preambule zegt uitdrukkelijk dat erkend wordt
dat elke staat vrij is te beslissen welke gevolgen hij in zijn nationale wetgeving
hecht aan het feit dat een onderdaan een andere nationaliteit verkrijgt of
bezit. Wordt de gewijzigde RWN van kracht, dan wordt de afstandseis in de
wet zelf versoepeld en treedt een aantal beperkingen van deze eis in werking,
die ontleend zijn aan het Tweede Protocol bij het VvS. Men zie daarvoor artikel
9, derde lid, van de gewijzigde RWN. Daarmee wordt recht gedaan aan de specifieke
belangen van enkele groepen naturalisandi, voor wie de afstandseis als zodanig,
naar zeggen van het toelichtend rapport op het ENV, een te grote hardheid
zou meebrengen. Het verdrag staat in beginsel neutraal tegenover de vraag
of meervoudige nationaliteit gewenst is of niet, het geeft enkel aan welke
beperkingen gesteld zijn aan enkelvoudige en meervoudige nationaliteit. Het
is, in antwoord op vragen van de leden van de VVD-fractie daaromtrent, de
erkenning van de te grote hardheid van het verbod van meervoudige nationaliteit
als neergelegd in het VvS, die heeft geleid tot een neutraler standpunt terzake,
eerst in het Tweede Protocol bij het VvS, later in het ENV. Overigens kent
de meerderheid van de staten die lid zijn van de Raad van Europa monopatridie
als uitgangspunt. Meervoudige nationaliteit daarentegen is toegestaan in onder
andere Albanië, Cyprus, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië,
Kroatië, Portugal, Roemenie, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland.Recht op nationaliteitDe leden van de GroenLinks-fractie wijzen er op dat het ENV het recht
op een nationaliteit als beginsel vastlegt, en vragen of het daarmee de plicht
van de verdragsstaten wordt te voorzien in een nationaliteit. In het toelichtend
rapport op het ENV wordt bij artikel 4 onder a, wordt duidelijk gemaakt dat
het recht op een nationaliteit gezien moet worden als een positieve formulering
van de plicht van de staten om staatloosheid te vermijden. Het recht op een
nationaliteit is niet identiek aan het recht op een specifieke nationaliteit.
Een dergelijk recht bestaat volkenrechtelijk thans niet. Binnen de grenzen
die het verdrag stelt met betrekking tot staatloosheid blijft het het recht
van elke individuele staat om zijn nationaliteit al dan niet toe te kennen;
zie het eerste lid van artikel 3 van het verdrag. De verdere uitwerking van
dit recht op voorkoming van staatloosheid is te vinden in de bepalingen van
hoofdstuk III van het ENV, in het bijzonder in die voorschriften die het toekennen
van nationaliteit voorschrijven, zoals in het eerste lid van artikel 6, dan
wel het verlies van nationaliteit verbieden, zoals in het eerste lid van artikel
7. Daarbij is in het ene geval het land van verblijf, in het andere het land
van herkomst het meest aangewezen om een eventuele staatloosheid te bestrijden.
Omdat het verdrag de toekenning van nationaliteit het recht van de individuele
verdragsstaten acht, is de verdere invulling van de verkrijging van het Nederlanderschap aan de Nederlandse wetgeving overgelaten. Deze leden
stelden ook enige vragen bij het bepaalde in artikel 6 ENV, die wij als volgt
zouden willen beantwoorden. Artikel 4, eerste lid, aanhef en onder a, ENV
bepaalt dat erkende kinderen recht hebben op de nationaliteit van de erkenner
onder de in de nationale wetgeving vastgelegde procedures. Bij de totstandkoming
van dit verdrag is de erkenningsregeling zoals thans in artikel 6, eerste
lid, onder c, van het voorstel tot wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap
(kamerstukken II 25 891 (R 1609)) is neergelegd, ter sprake geweest als
een voorbeeld van een procedure als in het eerste lid van artikel 6 ENV bedoeld.
Daarmee kan het geacht worden te voldoen aan de voorwaarden die dit verdragsartikel
stelt. Om de redenen welke bij de behandeling van het genoemde voorstel tot
wijziging zijn gegeven (zie genoemde kamerstukken, nr. 8, blz. 6, sub B, artikel
1a), menen wij dat het Nederlandse naturalisatierecht met betrekking tot vluchtelingen
niet strijdig is met het bepaalde in artikel 6, vierde lid, aanhef en onder
g.ProceduresDe leden van de PvdA-fractie wezen op de eisen die in de artikelen 10
tot en met 13 van het ENV worden gesteld aan de procedures van verkrijging
en verlies van de nationaliteit. Zij vroegen zich af of de termijnen die in
de RWN worden gehanteerd in dat licht redelijk te noemen zijn, en of dat eveneens
geldt voor de tarieven die voor naturalisaties en opties gevraagd worden.In artikel 6, vierde lid, van de gewijzigde RWN wordt bepaald dat de termijn
van behandeling van een optieverklaring dertien weken is, en dat deze termijn
eenmaal met dertien weken kan worden verlengd. De Rijkswet geeft thans in
artikel 9, derde lid, een termijn van twaalf maanden voor de behandeling van
een verzoek om naturalisatie, welke termijn zo nodig met twee maal zes maanden
verlengd kan worden. In de huidige naturalisatiepraktijk ligt deze termijn
reëel tussen zes en acht maanden. Vergelijken we de Nederlandse termijnen
met die in de ons omringende landen dan zien we dat naturalisaties in het
Verenigd Koninkrijk gemiddeld 20 maanden duren, in België ongeveer één
jaar en in Frankrijk – dat een geheel van wettelijk vastgestelde termijnen
kent – maximaal 18 maanden bij de gewone naturalisaties, 12 maanden
bij speciale naturalisaties zoals o.a. in geval van huwelijk met een Fransman,
en 6 maanden bij versnelde naturalisaties. In het licht van deze gegevens
zijn de Nederlandse behandelingstermijnen gunstig te noemen.De tarieven die in ons land gehanteerd worden, zijn gebaseerd op een vergoeding
van de administratieve kosten verbonden aan de naturalisatie. In samenwerking
met de VNG wordt bezien of de thans geldende hoogte in redelijke mate overeenkomt
met de kosten die aan de naturalisatie voor zowel de gemeenten als de IND
verbonden zijn. De bepaling van de hoogte van de opties-leges zal eveneens
in overleg met de VNG worden vastgesteld. Vergelijking van de Nederlandse
naturalisatietarieven met de naturalisatie- en optiekosten in enkele ons omringende
landen geeft het volgende beeld. In het Verenigd Koninkrijk bedragen de naturalisatiekosten
150 pond voor gewone naturalisaties en 120 pond voor naturalisaties van personen
gehuwd met een Brits onderdaan. Er zijn geen speciale tarieven voor min- en
onvermogenden. In Frankrijk zijn de kosten Ff 3000 bij gewone naturalisaties,
en zijn aan bepaalde gevallen van naturalisatie, zoals van personen die met
een Fransman gehuwd zijn, geen kosten verbonden. In Duitsland geldt een tarief
van 500 DM, met lagere bedragen en vrijstellingen voor bijzondere gevallen.
In België is de naturalisatie in alle gevallen kostenloos. Een overzicht
van de naturalisatiekosten en naturalisatietijden in alle lidstaten van de
Raad van Europa kan op korte termijn niet worden verstrekt nu deze gegevens
niet eenvoudig toegankelijk zijn. Bovendien zijn zij vanwege de
verschillen in economische standaard van de betreffende staten weinig illustratief.DE NEDERLANDSE SITUATIEVerklaring of voorbehoudZowel de leden van de VVD-fractie als van de CDA-fractie, en ook de leden
van de GroenLinks-fractie vragen zich af of een verklaring bij het verdrag
voldoende is om een discussie over de verenigbaarheid van artikel 16 van de
RWN met het ENV te voorkomen. Daarbij speelt de vraag naar het verschil tussen
het maken van een voorbehoud en het afleggen van een verklaring bij een verdrag
een rol. Zowel het voorbehoud als de verklaring zijn beide volkenrechtelijk
aanvaarde instrumenten. Door het maken van een voorbehoud bij een verdrag
wordt uitdrukkelijk te kennen gegeven dat de toetredende staat met betrekking
tot een of meerdere bepaalde verdragsbepalingen niet gebonden wenst te worden.
Het afleggen van een verklaring ten aanzien van een verdragsbepaling heeft
een ander effect. Daardoor wordt de toetredende staat wel gebonden aan de
betreffende verdragsbepaling, maar die gebondenheid gaat niet verder dan de
in de verklaring gegeven uitleg van de inhoud die de betreffende verdragsbepaling
naar het oordeel van de staat heeft. De Nederlandse regering heeft gekozen
voor het afleggen van een verklaring boven het maken van een voorbehoud. Door
deze verklaring wordt aan de artikelen 7 en 8 van het ENV een betekenis gegeven,
die goed past binnen het ENV en die de door het toelichtend rapport geschapen
onzekerheid over die betekenis terzijde stelt. Wij hebben in de memorie van
toelichting de grammaticale en systematische argumenten voor deze opvatting
aangegeven. Het maken van een voorbehoud is in een dergelijk geval van interpretatie
niet noodzakelijk. Eerst indien de Nederlandse wetgeving in strijd met het
verdrag was geweest, zou het maken van een voorbehoud aan de orde zijn geweest.
In het internationaal recht wordt de voorkeur gegeven aan het afleggen van
een verklaring indien deze toereikend is; het wordt gezien als een minder
zwaar middel dan het maken van een voorbehoud. Bovenstaand verschil in karakter
tussen voorbehoud en verklaring brengt ook mee dat een verklaring anders dan
een voorbehoud, niet valt onder de verplichting van artikel 29, derde lid,
ENV dat de verdragsstaten aanspoort voorbehouden in te trekken zodra de omstandigheden
dat toelaten. Overigens kan een verklaring ten aanzien van een verdragsbepaling
altijd worden ingetrokken. Ook kan een verklaring worden vervangen door een
nieuwe verklaring. Tenslotte zij hier herhaald wat in de memorie van toelichting
reeds is opgemerkt, namelijk dat met de verklaring voldaan wordt aan het bepaalde
in artikel 23, tweede lid, van het verdrag, namelijk tot het geven van informatie
over de toepassing van het verdrag en dus aan de mogelijke verschillen in
interpretatie van de betreffende bepaling. Concluderend kan aan de leden van
de genoemde fracties dan ook worden geantwoord, dat het afleggen van de verklaring
die is voorgesteld in de memorie van toelichting, het geëigende middel
is om een interpretatievraag als die betreffend artikel 7, tweede lid, ENV
op te lossen. Daardoor wordt voorkomen dat minderjarigen een beroep zouden
kunnen doen op een interpretatie van het ENV, die tot een andere conclusie
zou kunnen leiden dan dat artikel 16 RWN in overeenstemming is met het ENV.
De verwijzing van de leden van de fractie van GroenLinks naar artikel 4, sub
c, van het ENV en naar het Verdrag inzake de rechten van het kind ter ondersteuning
van de stelling dat het delen van kinderen in de afstand van nationaliteit
die door hun ouders gedaan wordt, in strijd is met algemene beginselen neergelegd
in deze verdragen, is niet begrijpelijk, nu het ENV uitdrukkelijk gevallen
regelt van automatisch verlies van nationaliteit, te weten de gevallen geregeld
in artikel 7, tweede lid, van het ENV. Hoorrecht/vetorechtDe door de Staatscommissie voor het internationaal privaatrecht opgeworpen
vraag naar de wenselijkheid van een hoorrecht van het twaalfjarige kind en
een vetorecht van het zestienjarige kind bij het verlies van nationaliteit
als gevolg van afstand doen van de Nederlandse nationaliteit door hun ouder(s)
is in de memorie van toelichting om de aldaar genoemde reden niet behandeld.
Dit onderwerp heeft immers geen directe relatie met het ENV nu dat zich niet
uitlaat over dergelijke rechten. Vragen van de leden van de CDA-fractie, van
de D66-fractie en van de fractie van GroenLinks geven ons de gelegenheid het
volgende toe te voegen. In het Nederlandse nationaliteitsrecht geldt voor
de verkrijging van het Nederlanderschap een geheel andere regeling dan voor
het verlies. Immers, na invoering van de gewijzigde RWN wordt de verkrijging
van het Nederlanderschap – afgezien van de verkrijging van rechtswege –
gekenmerkt door een overheidsbeslissing die die verkrijging constateert of
realiseert. Elke onduidelijkheid over de vraag of een persoon Nederlander
geworden is en zo ja op welk moment wordt op deze wijze bestreden. Daarentegen
gaat de regeling van het verlies van de Nederlandse nationaliteit in beginsel
uit van een automatisch verlies indien zich bepaalde, objectief vast te stellen,
feiten voordoen. Thans geldt dat de persoon voor wie de familierechtelijke
betrekking waaraan hij het Nederlanderschap ontleent, vervalt, doorgaans tevens
het Nederlanderschap van rechtswege verliest op grond van artikel 14 RWN.
En hij, die vrijwillig een vreemde nationaliteit verwerft, die afstand doet
van het Nederlanderschap of als bipatride Nederlander na meerderjarigheid
tien jaar woont in het land waarin hij is geboren en waarvan hij de nationaliteit
bezit, verliest doorgaans het Nederlanderschap van rechtswege op grond van
artikel 15 RWN. Slechts in enkele bijzondere gevallen zal het verlies eerst
intreden door een overheidsbeslissing daartoe. Dit is onder meer het geval
indien een Nederlander na verkrijging van het Nederlanderschap zijn verplichting
tot het doen van afstand van zijn oorspronkelijke nationaliteit niet nakomt.
Ook bij minderjarigen zal het verlies van het Nederlanderschap vrijwel steeds
van rechtswege intreden. De aanstaande wijzigingen van de RWN zullen in dit
systeem van veelal automatisch verlies geen verandering brengen.Invoering van een hoorrecht voor twaalfjarigen en een vetorecht voor zestienjarigen
past niet in dit systeem. Het is de Nederlandse overheid in de meeste van
de gevallen van verlies van het Nederlanderschap niet bekend wie op welk moment
het Nederlanderschap verliest, en evenmin welke minderjarigen in dat verlies
delen. Waar het bij de verkrijging van het Nederlanderschap in geval van medenaturalisatie
uitsluitend gaat om minderjarige personen die zich in Nederland bevinden en
die derhalve op redelijk eenvoudige wijze te horen zijn, gaat het bij het
verlies van het Nederlanderschap daarentegen vrijwel uitsluitend om minderjarigen
die in het buitenland verblijven. Invoering van een hoor- en vetorecht bij
het verlies van het Nederlanderschap is dan praktisch onuitvoerbaar. Ook om
deze redenen hebben wij gemeend geen voorstel dienaangaande te kunnen voorleggen.De leden van de SGP-fractie vroegen zich af of het door de Staatscommissie
voor het internationaal privaatrecht opgeworpen onderwerp van het hoor- en
vetorecht van minderjarigen tijdens de behandeling van het wetsvoorstel inzake
wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap ter sprake is gebracht.
Zoals uit bovenstaande uiteenzetting blijkt was en is er voor de regering
geen aanleiding om te komen met een wetsvoorstel in de strekking van het advies
van de Staatscommissie. In de memorie van toelichting bij dit goedkeuringsvoorstel
werd het aan de Kamer overgelaten dat onderwerp te bespreken bij de behandeling
van het voorstel tot wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Daarbij
werd er dezerzijds van uitgegaan dat die behandeling ruimschoots na
de ontvangst van het wetsontwerp dat thans aan de orde is, zou plaatshebben.De leden van de SGP-fractie vragen bovendien om verduidelijking van de
passage in de memorie van toelichting die stelt dat burgers er belang bij
hebben dat zij de nationaliteit van een land waarmee zij zeer verbonden zijn
en zich zeer verbonden voelen, kunnen verkrijgen. Deze passage trachtte het
uitgangspunt aan te geven van waaruit het bepaalde in het derde lid van artikel
6 ENV moet worden gelezen – dat verdragsstaten verplicht een naturalisatie
toe te staan aan personen die tenminste tien jaar op het grondgebied wonen
en die voldoen aan de overige voorwaarden voor naturalisatie – en in
het vierde lid van dat artikel – dat bepaalt dat verdragsstaten voor
de met name genoemde categorieën personen de naturalisatie moeten vergemakkelijken.
Dat uitgangspunt is terug te vinden in het ook door Nederland geratificeerde
Tweede Protocol bij het VvS, en in het voorstel tot wijziging van de Rijkswet
op het Nederlanderschap en wel in het voorgestelde artikel 9, derde lid, onder
b, c en d, in artikel 15, tweede lid, en in artikel 16, tweede lid, onder
d, e en f. Het verdrag heeft daarnaast geen algemene bepaling die voorschrijft
dat nationaliteit verleend moet worden ook als daar meervoudige nationaliteit
door ontstaat.RELATIE MET ANDERE VERDRAGENDe leden van meerdere fracties hebben vragen gesteld naar de verhouding
tussen het Verdrag van Straatsburg van 1963 en het ter goedkeuring voorgelegde
Europese Nationaliteitsverdrag van 1997. Deze vragen kunnen als volgt worden
verwoord: is de toetreding tot het ENV mogelijk zonder het VvS op te zeggen,
en zo ja, is de opzegging van het VvS gewenst bij toetreding tot het ENV?Noodzakelijkheid van opzeggingDe onderlinge verhouding tussen het VvS en het ENV wordt bepaald door
de algemene volkenrechtelijke regels, die gelden voor de verhouding tussen
verdragen die betrekking hebben op eenzelfde onderwerp. Die regels zijn in
hoofdzaak neergelegd in artikel 30 van het op 23 mei 1969 te Wenen gesloten
Verdrag inzake het verdragenrecht (Trb 72, 51 en Trb 1985, 79). Het Weens
Verdragenverdrag zal hier worden aangehaald als WVV.Het tweede lid van artikel 30 WVV stelt dat de verhouding tussen verdragen
die betrekking hebben op hetzelfde onderwerp in de eerste plaats wordt bepaald
door de regels die beide verdragen daarvoor kennen. Geeft een van beide verdragen
voorrang aan het andere, of stelt het niet onverenigbaar te zijn met dat andere
verdrag, dan heeft dat andere verdrag voorrang. Verdragen kunnen anderzijds
bepalen met elkaar onverenigbaar te zijn.Het derde en vierde lid van artikel 30 van het WVV geeft regels voor de
verhouding tussen verdragen die geen uitdrukkelijke regeling daarvan kennen.
Tussen staten die beide zowel tot een ouder als tot een recenter verdrag zijn
toegetreden, geldt dat tussen deze partijen het recentere verdrag voorrang
heeft. Tussen deze staten gelden alleen nog die regels van het oudere verdrag
die met het recentere verdrag verenigbaar zijn. Tussen staten tussen wie slechts
een van beide verdragen gemeenschappelijk is, gelden enkel en alleen de bepalingen
van dit gemeenschappelijke verdrag.Volkenrechtelijk niet geregeld is de samenloop van onverenigbare rechtsregels.
Die situatie doet zich voor als staat A en staat B beide verdragsstaat zijn
bij verdrag X, en staat A en staat C beide verdragsstaat zijn bij verdrag
Y, terwijl de verplichtingen die voor staat A uit de verdragen X en Y voortvloeien,
met elkaar onverenigbaar zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval als
elk van beide verdragen verplichtingen bevat die wereldwijd van toepassing
zijn en niet met elkaar in overeenstemming zijn. Hoewel deze «onverenigbare
samenloop» reeds bij de beslissing tot toetreding van een verdrag onder
ogen gezien moet worden en zoveel mogelijk moet worden vermeden, is zij onder
omstandigheden niet te vermijden.Passen we de regels van artikel 30 WVV toe op de verhouding tussen het
VvS en het ENV, dan zien we dat artikel 26, lid 2, van het ENV aangeeft, dat
het ENV aan de toepassing van het VvS niet in de weg staat. De bepalingen
van het VvS gaan dus boven de bepalingen van het ENV. De vraag rijst nu, en
deze is met name door de leden van de CDA-fractie gesteld, of door het naast
elkaar bestaan van beide verdragen een onverenigbare samenloop tussen het
VvS en het ENV denkbaar is. Ter beantwoording van deze vraag is het van belang
te melden dat de regels van het VvS slechts van toepassing zijn op onderdanen
van de verdragsluitende partijen, dus geen regels bevatten die ook gehanteerd
moeten worden jegens personen die onderdaan zijn van een niet-verdragsluitende
staat. Het ENV bevat daarentegen – met uitzondering van het onderdeel
betreffende militaire verplichtingen – nationaliteitsrechtelijke regels
die toegepast moeten ongeacht de nationaliteit van de betreffende persoon.
Gezien artikel 26 ENV zal een «onverenigbare samenloop» van het
VvS en het ENV zich dus niet voordoen.Wenselijkheid van opzeggingOp de vraag naar de wenselijkheid van opzegging van het VvS is in de memorie
van toelichting reeds ingegaan. Naar aanleiding van die toelichting hebben
meerdere fracties vragen gesteld, die aanleiding zijn voor een wat uitvoeriger
behandeling van dit onderwerp. Uitgangspunt daarbij is de hierboven reeds
gegeven regeling van artikel 30 WVV.Dat leidt tot de hier volgende schematisch weergegeven situaties. Voor
een goed begrip daarvan is het nodig vooraf op de volgende – in het
schema ingebrachte – complicerende factor te wijzen. Artikel 7 VvS staat
toetredende staten toe het verdrag alleen te aanvaarden voor het gedeelte
dat de militaire verplichtingen van bipatriden regelt. Het ENV kent in artikel
25 een spiegelbeeldige regeling: het staat toetredende staten toe het verdrag
te aanvaarden met uitsluiting van het hoofdstuk VII, dat eveneens de militaire
verplichtingen van bipatriden regelt.Is Nederland eenmaal toegetreden tot het ENV, en wel – zoals voorgesteld –
zonder uitsluiting van hoofdstuk VII van dat verdrag, dan doen zich de volgende
situaties voor.1. In de verhouding tot staten die alleen tot het ENV zijn toegetreden,
gelden de regels van het ENV.2. In de verhouding tot staten die alleen tot het ENV zijn toegetreden,
maar hoofdstuk VII hebben uitgesloten, gelden de regels van het ENV met uitzondering
van die van hoofdstuk VII.3. In de verhouding tot staten die alleen tot het VvS zijn toegetreden,
gelden de regels van het VvS.4. In de verhouding tot staten die alleen de bepalingen van hoofdstuk
II van het VvS toepassen, gelden alleen de regels van hoofdstuk II van het
VvS.5. In de verhouding tot staten die zowel tot het gehele VvS als tot het
gehele ENV zijn toegetreden, gelden de regels van het VvS en – voor
zover daarvan niet afwijkend – de regels van het ENV.6. In de verhouding tot staten die slechts tot hoofdstuk II van het VvS
maar tot het gehele ENV zijn toegetreden, gelden de regels van hoofdstuk II
van het VvS en voor het overige de regels van het ENV.7. In de verhouding tot staten die zowel tot het gehele VvS als tot het
ENV met uitsluiting van hoofdstuk VII zijn toegetreden, gelden de regels
van het VvS en – voor zover daarvan niet afwijkend – de regels
van het ENV.8. In de verhouding tot staten die slechts tot hoofdstuk II van het VvS
zijn toegetreden als ook tot het ENV met uitzondering van hoofdstuk VII, gelden
de regels van het ENV met uitzondering van hoofdstuk VII, waarvoor hoofdstuk
II van het VvS geldt.9. In de verhouding tot staten die noch tot het VvS, noch tot het ENV
zijn toegetreden gelden de regels van het ENV.(NB. Een verdere complicatie zou kunnen worden aangebracht door als extra
criterium op te nemen de staten die het Tweede Protocol bij het VvS geratificeerd
hebben. Voor de regeling van de militaire verplichtingen is dat echter van
geen belang).Zoals in de memorie van toelichting gesteld, zal de opzegging van het
VvS zeer nadelig kunnen zijn voor bipatride Nederlanders die in ons land hun
dienstplicht reeds hebben verricht, maar in het land van hun andere nationaliteit
nog militaire verplichtingen hebben.Opzegging van het VvS zal dit nadeel niet meebrengen in de gevallen genoemd
onder 1, 2, 5, 6 en 9. In deze gevallen zal immers tussen Nederland en de
andere staat het ENV ook op het onderdeel van de militaire verplichtingen
van toepassing zijn, of in het geheel geen regeling bestaan. Daarentegen zal
een opzegging van het VvS de positie van Nederlanders die eveneens de nationaliteit
bezitten van een der staten, genoemd in de gevallen 3, 4, 7 en 8, wel nadelig
kunnen beïnvloeden. Zoals gezegd betreft dat de bipatride Nederlanders
die in Nederland in militaire dienst geweest zijn, en die naar het recht van
de staat van die andere nationaliteit nog de leeftijd hebben waarin zij voor
de vervulling van de militaire dienstplicht kunnen worden opgeroepen. Zij
zouden door de Nederlandse opzegging het risico lopen dat zij ondanks hun
verrichte Nederlandse dienstplicht alsnog door de staat van hun andere nationaliteit
voor de vervulling van de militaire dienstplicht aldaar worden opgeroepen,
omdat noch het VvS noch het WVV in een voortgezette bescherming van deze personen
conform het opgezegde verdrag voorziet. Opzegging van het VvS zal dan ook
eerst aan de orde zijn, als alle staten bedoeld in de gevallen 3, 4, 7 en
8, tot het ENV zijn toegetreden zonder een voorbehoud ten aanzien van hoofdstuk
VII te hebben gemaakt, althans als het VvS op het punt van de militaire verplichtingen
voor Nederlandse onderdanen geen betekenis meer heeft. Met deze uiteenzetting
is naar onze mening ook antwoord gegeven op de vraag van de leden van de CDA-fractie
waarom bij de onderhandelingen inzake het ENV niet gekozen is voor een constructie
waarbij het VvS wel kon worden opgezegd. Een dergelijke constructie is niet
denkbaar.Ter informatie kan nog worden medegedeeld, dat de Nederlandse situatie,
waarbij de opkomstplicht is opgeschort behoudens in de gevallen zoals voorzien
in de Kaderwet Dienstplicht (activering opkomstplicht), onder artikel 22,
aanhef en sub b, van het ENV valt, aangezien het buiten die gevallen
feitelijk onmogelijk is om in Nederland de dienstplicht te vervullen. Wanneer
de opkomstplicht conform de Kaderwet Dienstplicht wordt geactiveerd, valt
de Nederlandse situatie onder artikel 22, aanhef en sub c, van het ENV. Het
Verdrag voorziet in een oplossing voor beide omstandigheden, waardoor het
Nederlandse beleid goed past bij de strekking en inhoud van het Verdrag.Daarnaar gevraagd door de leden van de VVD-fractie kan worden meegedeeld,
dat niet is voorgesteld de Protocollen bij het VvS afzonderlijk op te zeggen,
nu daartoe geen aanleiding is. Het Eerste Protocol bij het VvS geeft in hoofdzaak
een nadere uitwerking van de regeling omtrent de militaire verplichtingen,
het zogenaamde Aanvullende Protocol geeft administratieve regels rond de beperking
van de meervoudige nationaliteit, en het Tweede Protocol geeft de reeds eerder
besproken vrijstellingen op de regels tot beperking van meervoudige
nationaliteit van het VvS. Dit Tweede Protocol blijft van belang zolang niet
alle staten die dat Protocol ratificeerden tot het ENV zijn toegetreden. Opzegging
van de Protocollen zal gebeuren gelijktijdig met de eventuele opzegging t.z.t.
van het VvS.Ook na de toetreding tot het ENV blijft Nederland voldoen aan zijn verdragsverplichtingen,
zowel aan die uit het VvS als aan die uit het ENV. Zoals reeds uiteengezet
bevat hoofdstuk I van het VvS regels ter beperking van meervoudige nationaliteit.
Die regels houden in dat een onderdaan van een verdragsluitende staat in het
algemeen de nationaliteit van die staat verliest indien hij tengevolge van
een uitdrukkelijke wilsverklaring door naturalisatie, optie of anderszins
de nationaliteit van een andere verdragsstaat verkrijgt. Door de ratificatie
van dit verdrag heeft Nederland zich dus verplicht in de nationaliteitswetgeving
regels op te nemen die het verlies van het Nederlanderschap realiseren voor
Nederlanders die vrijwillig de nationaliteit van een andere verdragsstaat
verkrijgen, indien die verdragsstaat gebonden is aan hoofdstuk I van het VvS.
Het VvS verplicht niet tot meer; het kent bijvoorbeeld geen verplichting tot
het invoeren van een afstandseis bij naturalisatie, zoals de RWN die kent.In het door Uw Kamer goedgekeurde voorstel tot wijziging van de Rijkswet
op het Nederlanderschap is met de voortgezette gebondenheid aan het VvS rekening
gehouden. Immers het voorgestelde artikel 15, eerste lid, aanhef en onder
a, bepaalt dat het Nederlanderschap voor een meerderjarige verloren gaat door
het vrijwillig verkrijgen van een vreemde nationaliteit. Het tweede lid van
artikel 15 maakt daarop drie uitzonderingen die alle drie ontleend zijn aan
het Tweede Protocol. Deze uitzonderingen kan Nederland echter niet hanteren
jegens die staten die partij zijn bij hoofdstuk I van het VvS, maar die niet
tot het Tweede Protocol zijn toegetreden. Nederland is op grond van het VvS
verplicht om personen die de nationaliteit van een dergelijke verdragsstaat
verkrijgen, zonder uitzondering het Nederlanderschap te laten verliezen. Om
die reden is in het voorstel artikel 15 A toegevoegd, dat die verdragsverplichting
nakomt. Voor minderjarigen is een vergelijkbare regeling te vinden in de artikelen
16 en 16A RWN.Een dergelijke dubbele regeling van het verlies van het Nederlanderschap
staat niet op gespannen voet met het ENV. Dat verdrag staat in artikel 7,
eerste lid onder a, het van rechtswege verlies van nationaliteit toe in geval
van vrijwillige verkrijging van een andere nationaliteit.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de CDA-fractie kan worden
vermeld, dat tot het VvS zijn toegetreden België, Denemarken, Duitsland,
Frankrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk,
Spanje, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Voor Ierland, Spanje en het Verenigd
Koninkrijk geldt alleen hoofdstuk II betreffende de militaire verplichtingen.
Frankrijk, Italië en Nederland hebben tevens het Tweede Protocol bij
het VvS geratificeerd. Van de hierboven genoemde landen heeft thans alleen
Oostenrijk het ENV geratificeerd. Ook Moldavië en Slowakije zijn inmiddels
tot het verdrag toegetreden. Het ENV is dientengevolge per 1 maart 2000 in
werking getreden. Informatie van de zijde van de Raad van Europa geeft aan
dat in dit en het komend jaar een ruim aantal ratificaties verwacht mag worden.
Dat de toetreding van deze staten – waaronder Nederland – enige
tijd op zich laat wachten, houdt mede verband met de in veel staten noodzakelijke
discussie over de vraag of de staat bij toetreding voorbehouden zal maken,
dan wel het interne nationaliteitsrecht zal wijzigen teneinde het aan de verdragsregeling
aan te passen. Op de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de gemaakte
uitsluitingen van het hoofdstuk over de militaire verplichtingen in het Europees
nationaliteitsverdrag kan worden geantwoord, dat geen van de drie staten die
het verdrag geratificeerd hebben, de toepassing van hoofdstuk VII hebben uitgesloten. De leden van de VVD-fractie vragen om een nadere motivering van de beslissing
van de regering om de Overeenkomst van Parijs inzake het uitwisselen van gegevens
met betrekking tot het verkrijgen van nationaliteit, anders dan door de Staatscommissie
geadviseerd, thans nog niet op te zeggen. Het belangrijkste argument van het
voorstel van de Staatscommissie geldt dat de Overeenkomst van Parijs onvoldoende
privacy-waarborgen bevat en om die reden ook weinig wordt gebruikt. Wat daarvan
ook zij, in de gevallen waarin van deze Overeenkomst wel gebruik gemaakt wordt,
voldoet zij wel. Omdat het ENV thans geen procedure voor de uitwisseling van
nationaliteitsgegevens kent, zou met de opzegging van de Overeenkomst van
Parijs ook zijn positieve werking verloren gaan. Of de Raad van Europa een
regeling zal vaststellen terzake de uitvoering van artikel 24 is thans niet
duidelijk. Wel is onzes inziens de Internationale Commissie voor de Burgerlijke
Stand een meer aangewezen forum voor formaliteitsregeling rond de burgerlijke
stand en bevolkingsadministratie, nu daar op dat terrein meer ervaring en
expertise voorhanden is dan in de Raad van Europa. Daarom zal getracht worden
door de aanpassing van de Overeenkomst van Parijs te komen tot een gemoderniseerd
systeem van informatie-uitwisseling, dat open staat voor alle staten die tot
het ENV zijn toegetreden.De Staatssecretaris van Justitie,M. J. CohenDe Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26990-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl