Wijziging Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van bepalingen van cao's ivm uitbreiding werkingssfeer WAGA; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29983, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29983 nr. 5

27-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Werkingssfeer Detacheringsrichtlijn in Nederland3. Aanleiding tot de uitbreiding van de werkingssfeer
van de WAGATabel 1: Verhoudingsgetallen van de loonkosten per uur
van Nederland en van de vijftien oude lidstaten ten opzichte van de 10 nieuwe
lidstaten. 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29983Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 983Wijziging van de Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren
van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten in verband met de uitbreiding
van de werkingssfeer van de wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeidnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 27 april 20051. InleidingDe regering is de leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD, SP en D66
erkentelijk voor hun constructieve inbreng in het verslag met betrekking tot
het wetsvoorstel «Wijziging van de Wet op het algemeen en onverbindend
verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten in verband
met de uitbreiding van de Wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid
(WAGA)», in het kort: «wetsvoorstel uitbreiding WAGA». Deze
wijziging heeft tot gevolg dat algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen
met betrekking tot een «harde kern van arbeidsvoorwaarden»1 van toepassing zullen zijn op de arbeidsrelatie van de
gedetacheerde werknemer in de zin van de WAGA2.Blijkens het verslag kunnen de leden van de diverse fracties die een inbreng
in het verslag gehad hebben, zich vinden in het doel dat met uitbreiding van
de WAGA wordt beoogd: het voorkomen van verdringing van Nederlands arbeidsaanbod
door vanuit het buitenland gedetacheerde werknemers.In het afgelopen jaar is al een aantal keer uitvoerig gediscussieerd over
deze kwestie met de Tweede Kamer. Bij herhaling heeft de Tweede Kamer zijn
zorg uitgesproken over (mogelijke) verdringing van Nederlands arbeidsaanbod
door de toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen (MOE-landen) tot
de Europese Unie3. Hierbij is ook gesproken over
Richtlijn 96/71/EG4 (de Detacheringsrichtlijn)
en de WAGA in relatie tot de verdringingsproblematiek. Herhaaldelijk is daarbij
aan de orde geweest of het nog zinvol was om de toepassing van algemeen verbindend
verklaarde CAO's op de arbeidsrelatie van vanuit het buitenland gedetacheerde
werknemers te beperken tot de bouwsector.Hierover is bij de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel in 1999
eveneens reeds uitvoerig gediscussieerd met de Tweede Kamer. De leden van
de fracties van de PvdA, de VVD, het CDA en GroenLinks hebben destijds kritische
vragen hieromtrent gesteld5. Voornoemde fracties
achtten het toen in beginsel logischer om het onderdeel met betrekking tot
algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen in de WAGA een ruimere werkingssfeer
te geven.Ook bij gelegenheid het voorliggend wetsvoorstel zijn vragen gesteld over diverse met arbeidsmigratie en collectief arbeidsrecht samenhangende
onderwerpen.In de beantwoording van het verslag zal menigmaal verwezen worden naar
de Detacheringsrichtlijn, waarvan de WAGA de implementatie is waarop het voorliggende
wetsvoorstel een wijziging vormt. De richtlijn geeft in grote mate het kader
aan ten aanzien van de regelgeving met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden
voor vanuit andere lidstaten gedetacheerde werknemers. Voorts wordt het kader
bepaald door het Europees verdrag voor verbintenissen uit Overeenkomt (EVO)1 en het in het EG-verdrag neergelegde vrij verkeer van
diensten en het daarop gebaseerde acquis communautaire.De leden van de VVD-fractie vroegen zich in algemene zin af of het instrument
van het algemeen verbindend verklaren van CAObepalingen het geëigende
instrument is voor het voorkomen van verdringing en sociale dumping. De leden
van de VVD-fractie zien in beginsel meer in een vrije markt waarin werkgevers
en werknemers (aan de hand van globale richtlijnen van de overheid) op individuele
basis met elkaar afspraken maken over arbeidsvoorwaarden. Uitgaande van deze
visie ligt dan volgens deze leden uitbreiding van de WAGA niet erg voor de
hand. De vraag van deze leden was of de regering deze zienswijze deelt.De regering gaat ervan uit dat werkgevers en werknemers in vrijheid afspraken
moeten kunnen maken over arbeidsvoorwaarden, zowel op collectieve basis middels
CAO's als – rekening houdend daarmee – op individuele basis. Wettelijke
regelingen geven hierbij de kaders aan, alsmede de minimumgaranties.Op basis van de Detacheringsrichtlijn, bepaalt de WAGA dat buitenlandse
gedetacheerde werknemers, net als de Nederlandse werknemers aanspraak moet
kunnen maken op de wettelijke minima met betrekking tot de «harde kern
van arbeidsvoorwaarden». Voorts bepaalt de WAGA, in navolging van de
Detacheringsrichtlijn, dat buitenlandse gedetacheerde werknemers in de bouwsector
ook aanspraak moeten kunnen maken op de algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen
die betrekking hebben op de «harde kern van arbeidsvoorwaarden».
De richtlijn staat toe dat de toepasbaarheid van algemeen verbindend verklaarde
CAO-bepalingen zich niet beperkt tot de bouwsector. Het voorliggende wetsvoorstel
geeft hier gevolg aan.Daarbij kan niet worden gesteld dat de algemeen verbindend verklaring
van CAO-bepalingen als zelfstandig instrument wordt ingezet tegen verdringing
en sociale dumping in situaties van in Nederland gedetacheerde buitenlandse
werknemers. Het wetsvoorstel beoogt slechts om in die gevallen, waarin al
sprake is van algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen met betrekking
tot de «harde kern van arbeidsvoorwaarden», deze bepalingen ook
van toepassing te laten zijn op de groep van hier gedetacheerde buitenlandse
werknemers en hun werkgevers.Buiten de regels die de WAGA voorschrijft op het gebied van de arbeidsvoorwaarden
van buitenlandse gedetacheerde werknemers, zijn de betrokkenen in beginsel
vrij om – op individuele danwel op collectieve basis – afspraken
te maken over arbeidsvoorwaarden.De leden van de VVD-fractie vroegen de regering ook in te gaan op de mate
van representativiteit die organisaties van werkgevers en werknemers dienen
te hebben, wil het instrument van algemeenverbindendverklaring over genoeg
draagvlak kunnen beschikken.Representativiteit is in het kader van het algemeen verbindend verklaren
van CAO-bepalingen in zoverre aan de orde, dat de bepaling waarvoor het verzoek
tot algemeenverbindendverklaring wordt gedaan, reeds moet gelden voor een
naar het oordeel van de minister belangrijke meerderheid van de
in de bedrijfstak werkzame personen (artikel 2, eerste lid, Wet AVV). In het
Toetsingskader AVV1 staat vermeld dat de representativiteit
wordt berekend als het aantal werknemers in dienst van werkgevers gebonden
door de CAO, die naar de aard van hun functie respectievelijk werkzaamheden –
met inachtneming van artikel 14 van de Wet CAO – binnen de werkingssfeer
van de CAO vallen, uitgedrukt in een percentage van het totaal aantal werknemers
die binnen de werkingssfeer van de CAO zouden vallen na algemeenverbindendverklaring.Een meerderheid van 60 procent van de werknemers of meer wordt in ieder
geval als «belangrijk» gekwalificeerd. Een meerderheid tussen
55 procent en 60 procent wordt ook als een belangrijke meerderheid gekwalificeerd,
tenzij er sprake is van een zeer scheve verdeling van de meerderheid binnen
het werkingssfeergebied. Bij een meerderheid van minder dan 55 procent vindt
algemeenverbindendverklaring niet plaats, tenzij er naar het oordeel van de
minister sprake is van bijzondere omstandigheden. De beoordelingen in de situaties
dat de meerderheid tussen 55 procent en 60 procent ligt, of bij een meerderheid
van minder dan 55 procent zijn uiteraard maatwerk.In de ogen van de leden van de SP-fractie neemt de overheid met de uitbreiding
van de WAGA niet direct verantwoordelijkheid voor sociale bescherming van
werknemers, maar maakt zij zich afhankelijk van de partijen die een bedrijfstak-CAO
sluiten.De regering deelt deze zienswijze van de leden van de SP-fractie niet.
Anders dan deze leden stellen is het niet zo dat de overheid zich afhankelijk
stelt van CAO-partijen voor wat betreft de sociale bescherming van buitenlandse
gedetacheerde werknemers. Zij gaan er aan voorbij dat de WAGA al voorziet
in de toepasselijkheid op de arbeidsrelatie van de buitenlandse gedetacheerde
werknemer van wettelijke minimumbepalingen betrekking hebbend op de «harde
kern van arbeidsvoorwaarden», waaronder het minimumloon.Boven deze minimale wettelijke normen, is het niveau van de arbeidsvoorwaarden
in beginsel de verantwoordelijkheid van de sociale partners, alsmede van werkgevers
en werknemers afzonderlijk. Dit is niet anders voor buitenlandse gedetacheerde
werknemers dan voor Nederlandse werknemers.De leden van de SP-fractie wilden voorts weten of er andere wettelijke
mogelijkheden overwogen zijn om verdringing te voorkomen dan de uitbreiding
van de WAGA.In het algemeen geldt dat in te zetten (wettelijke) instrumenten om verdringing
te voorkomen in overeenstemming moeten zijn met de Europese regelgeving met
betrekking tot het vrij verkeer van diensten. Belangrijk element daarin is
dat die instrumenten geen disproportionele belemmering voor het dienstenverkeer
vormen en geen ontoelaatbare concurrentieverstoring tussen dienstverleners
veroorzaken.Overigens is besloten om het systeem van tewerkstellingsvergunningen in
het kader van het vrij verkeer van diensten voor dienstverleners uit de Midden-
en Oost-Europese landen (MOE-landen) te vervangen door een systeem van notificatie.
Bij brief van 26 november 2004 is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd2.In reactie op vragen van de leden van de PvdA-fractie is hier nader op
ingegaan. Kortheidshalve verwijs ik naar de beantwoording op deze vragen in
paragraaf 3 van deze nota, alsmede naar de brief van 26 november
2004.De leden van de SP-fractie wilden weten of de zienswijze juist is dat,
indien door welke omstandigheden dan ook, een bedrijfstak-CAO nietwordt
afgesloten of niet algemeen verbindend wordt verklaard een buitenlandse ondernemer,
die in die bedrijfstak opereert, de Nederlandse markt op kan komen zonder
aan die CAO te voldoen.Als er geen bedrijfstak-CAO is of deze niet algemeen verbindend verklaard
wordt, is een buitenlandse ondernemer in overeenstemming met de Detacheringsrichtlijn
en de WAGA gehouden aan de sociaal dwingendrechtelijke bepalingen uit o.a.
het Burgerlijk Wetboek, Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, Arbeidstijdenwet
en Arbeidsomstandighedenwet 1998. Daarnaast is hij gehouden aan de afspraken
die hij conform het EVO verdrag heeft gemaakt met de werknemers(vereniging).Tevens vroegen de leden van de SP-fractie of deze buitenlandse ondernemer
met terugwerkende kracht tot naleving van de bedrijfstak-CAO kan worden gedwongen
als een nieuwe CAO toch nog algemeen verbindend verklaard wordt.Op grond van artikel 6, Wet AVV heeft een besluit tot Algemeenverbindendverklaring
(AVV-besluit) geen terugwerkende kracht. Ook de WAGA kan aan het AVV-besluit
uiteraard geen terugwerkende kracht toekennen. Buitenlandse noch binnenlandse
ondernemers kunnen dus met terugwerkende kracht aan een algemeen verbindend
verklaarde bedrijfstak-CAO gebonden worden.Vervolgens vroegen de hiervoor genoemde leden wat het effect is van het
algemeen verbindend verklaren als de buitenlandse onderneming reeds een bedrijfs-CAO
heeft afgesloten. In aansluiting hierop vroegen deze leden of deze bedrijfs-CAO
dan ongedaan wordt gemaakt.Een CAO kan niet ongedaan worden gemaakt. Dat zou indruisen tegen het
grondrecht op collectief onderhandelen, welk recht is neergelegd in een aantal
internationale verdragen1, waaraan Nederland is
gebonden. Wel is het zo dat voor wat betreft de door de WAGA aangewezen categorie
CAO-bepalingen voor de duur van het AVV-besluit aan de corresponderende ondernemings-CAO-bepalingen
geen gelding kan worden gegeven.2. Werkingssfeer Detacheringsrichtlijn in NederlandRefererend aan de memorie van toelichting, waarin wordt aangegeven dat
EU-lidstaten als Oostenrijk, België, Spanje, Finland, Italië, Portugal
en Luxemburg de Detacheringsrichtlijn vanaf het begin hebben geïmplementeerd
voor alle branches, vroegen de leden van de CDA-fractie de regering wat kan
worden geleerd van de ervaringen in deze landen. In vervolg hierop vroegen
zij zich af hoe deze ervaringen zich verhouden tot de ervaringen die zijn
opgedaan met de Detacheringsrichtlijn in Duitsland.Studies over ervaringen in het buitenland met de Detacheringsrichtlijn
zijn niet of nauwelijks voorhanden. De informatie met betrekking tot de implementatie
van de Detacheringsrichtlijn in de EU-lidstaten beperkt zich tot een Mededeling
van de Commissie2 en een studie van de European
Institute for Construction Labour Research3.Laatstgenoemde rapportage biedt de meeste informatie hieromtrent. Het
is evenwel geen systematische analyse van de regelgeving en ervaringen met
de richtlijn in de EU-lidstaten.In algemene termen kan men uit het rapport concluderen dat men vindt dat
de Detacheringsrichtlijn een welkome balans creëert tussen het voorkomen
van sociale dumping en eerlijke concurrentie ten opzichte van het vrij verkeer
van diensten. De fractieleden van zowel de VVD als de SP vroegen de regering in te gaan
op de wijze waarop landen die het AVV-instrument niet kennen zoals Denemarken,
Verenigd Koninkrijk en Zweden omgaan met de Detacheringsrichtlijn en de problematiek
van sociale dumping. In aansluiting hierop vroegen zij hoe deze landen zonder
AVV-instrument in staat zijn deze problematiek te bestrijden.Voorop staat dat ingevolge de Detacheringsrichtlijn ook in voornoemde
landen de wettelijke minimumbepalingen betreffende de «harde kern van
arbeidsvoorwaarden» van toepassing zijn op de arbeidsrelatie van de
buitenlandse gedetacheerde werknemer.In Zweden worden CAO's in verband met de hoge organisatiegraad niet algemeen
verbindend verklaard. Ongeorganiseerde ondernemingen en buitenlandse ondernemingen
kunnen met de Zweedse vakverenigingen een «toepassingscontract»
bij de desbetreffende sector-CAO tekenen. Op die manier is de buitenlandse
werkgever contractueel gehouden om de gedetacheerde werknemer conform het
werkland Zweden te belonen. De Zweedse sociale partners zijn van mening dat
bij hen de balans tussen de twee doelstellingen van de Detacheringsrichtlijn,
sociale dumping en vrij verkeer van werknemers en diensten voldoende in evenwicht
zijn1.De rechten van de Deense werknemers zijn bijna geheel gebaseerd en gewaarborgd
middels CAO's waaraan de werknemers zijn gebonden door lidmaatschap. In samenhang
met de hoge organisatiegraad worden deze CAO's niet algemeen verbindend verklaard.
Deense werkgevers- en werknemersorganisaties hebben op centraal niveau de
afspraak gemaakt dat Deense ondernemers die lid zijn van werkgeversorganisatie
bij aanneming dan wel uitbesteding van werk alleen in zee gaan met buitenlandse
ondernemers/werkgevers die zich committeren aan de Deense arbeidsvoorwaarden
door lid te worden van een Deense werkgeversorganisatie. In de Deense bouwsector
is in 1999 een dergelijke constructie gerealiseerd. Omdat de Deense sociale
partners veel belang hechten aan hun systeem van arbeidsverhoudingen, zijn
ze ook zeer actief op het gebied van verspreiden van informatie, toezicht
en naleving2. In het Verenigd Koninkrijk werd
geen enkele specifieke wet voor omzetting van de richtlijn noodzakelijk geacht
aangezien het nationale recht van toepassing is verklaard op alle werknemers,
ongeacht hun situatie3.De leden van de CDA-fractie vroegen zich af of met de uitbreiding van
de WAGA het probleem wordt ondervangen dat bedrijven onder bijvoorbeeld Tsjechisch
recht in Nederland een opdracht uitvoeren.De WAGA verzet zich er in beginsel niet tegen dat bedrijven die onder
Tsjechisch recht vallen in Nederland een opdracht uitvoeren onder Tsjechisch
recht. In overeenstemming met de Detacheringsrichtlijn en de WAGA zijn echter
wel voor wat betreft de «harde kern van arbeidsvoorwaarden» de
wettelijke minimumnormen en de ter zake doende algemeen verbindend verklaarde
CAO-bepalingen van toepassing op de werknemers die in Nederland te werk worden
gesteld. Voor het overige is de Tsjechische onderneming met inachtneming van
het EVO-verdrag «vrij» invulling te geven aan andere arbeidsvoorwaarden.De leden van de CDA-fractie wilden weten of de opsomming van arbeidsvoorwaarden
en -omstandigheden die tot de «harde kern» van arbeidsvoorwaarden
worden gerekend een limitatieve opsomming is. In aansluiting hierop vroegen
deze leden zich af of overwogen is alle CAO-bepalingen van Nederlandse algemeen
verbindend verklaarde CAO's van toepassing te verklaren op de arbeidsrelatie
van gedetacheerde werknemers uit andere lidstaten van de EU. Er is door de regering niet overwogen om met het voorliggende wetsvoorstel
alle algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen dwingendrechtelijk van
toepassing te verklaren op de arbeidsverhouding van de transnationale dienstverrichter.De Detacheringsrichtlijn bepaalt dat de harde kern van arbeidsvoorwaarden
waar de vanuit een andere lidstaat gedetacheerde werknemer aanspraak op moet
kunnen maken in beginsel limitatief is. Het voorschrijven van andere dan in
de richtlijn genoemde arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden is op grond van
artikel 3, tiende lid, Detacheringsrichtlijn, alleen toegestaan – met
inachtneming van het EG-verdrag – voorzover het bepalingen van openbare
orde betreft. Bij de aanneming van de richtlijn hebben de Raad, en de Commissie
verklaard dat de woorden «bepalingen van openbare orde» beschouwd
dienden te worden als betrekking hebbend op bindende bepalingen waarvan niet
kan worden afgeweken en die gelet op hun aard en doel voldoen aan de dwingende
eisen van algemeen belang. Deze bepalingen kunnen volgens de Commissie een
verbod op dwangarbeid omvatten of zaken zoals de vrijheid van vereniging en
collectief onderhandelen1. Naar het oordeel van
de Commissie zijn de lidstaten niet vrij om alle dwingende bepalingen van
hun arbeidsrecht op te leggen aan dienstverleners die in een andere lidstaat
zijn gevestigd. Dit standpunt vindt naar het oordeel van de Commissie steun
in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EG2.Voor de leden van de CDA-fractie was het niet duidelijk of de vanuit een
andere lidstaat gedetacheerde werknemer ook aanspraak kan maken op de beloningschalen
in algemeen verbindend verklaarde CAO's.Op grond van het voorliggende wetsvoorstel gelden voor vanuit andere lidstaten
gedetacheerde werknemers de bepalingen in de toepasselijke algemeen verbindend
verklaarde CAO's die betrekking hebben op de in artikel 2, zesde lid Wet AVV
opgesomde arbeidsvoorwaarden. Deze arbeidsvoorwaarden komen overeen met de
harde kern waarover de richtlijn in artikel 3, eerste lid, spreekt. Op grond
van onderdeel c van voornoemd artikellid kan de buitenlandse gedetacheerde
werknemer aanspraak maken op de algemeen verbindend verklaarde CAO-bepaling
ten aanzien van de minimumbeloning. Hiermee wordt bedoeld dat de buitenlandse
gedetacheerde werknemer aanspraak kan maken op de minimumbeloning in de voor
hem op grond van die CAO toepasselijke beloningsschaal.De fracties van CDA, VVD, PvdA, en de SP wensten alle te vernemen wat
de ervaringen met WAGA zijn in de praktijk van de bouw en aanverwante sectoren.
Dit uitte zich in meer specifieke vragen. Welke inspanningen en problemen
zijn er thans zijn bij de naleving van de WAGA in de bouwsector? Welke problemen
heeft de toepassing van de WAGA in deze branche voorkomen danwel opgelost?
Heeft de toepassing van de WAGA op de bouwsector geleid tot het verminderen
van verdringing van Nederlands aanbod op de arbeidsmarkt? Welke capaciteit
is ingezet bij de handhaving van de WAGA in de bouwsector en wat zijn daarvan
de resultaten geweest?Over de ervaringen die met de WAGA zijn opgedaan in de bouw is weinig
bekend. Navraag bij de werkgevers en werknemersverenigingen leert dat ook
zij geen onderzoeken hebben gedaan naar de ervaringen met de WAGA in de bouwsector.De fractieleden van de PvdA vroegen of de regering kan aangegeven welke
gevolgen de afwezigheid van een algemeen verbindend verklaarde CAO in enkele
belangrijke sectoren (chemie e.a) heeft voor (verdere) verdringing van nationaal
arbeidsaanbod in die sectoren. Buitenlandse gedetacheerde werknemers die actief zijn in sectoren waar
geen algemeen verbindend verklaarde CAO van toepassing is, kunnen in overeenstemming
met de Detacheringsrichtlijn en de WAGA aanspraak maken op sociaal dwingendrechtelijke
bepalingen die zijn neergelegd in formele wetten zoals het Burgerlijk Wetboek,
Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, Arbeidstijdenwet, Arbeidsomstandighedenwet
1998 etc. Voor het overige zijn de buitenlandse werkgever en buitenlandse
werknemers met in achtneming van het EVO-verdrag «vrij» invulling
te geven aan het resterende arbeidsvoorwaardenpakket.De leden van de PvdA-fractie wilden weten in welke mate de bestaande verschillen
in aanvullende arbeidsvoorwaarden (aanvullende sociale zekerheid, pensioenen
enz), die niet onder de werking van de WAGA vallen nog tot verdringing van
Nederlands aanbod kunnen leiden. Dergelijke vragen werden door de leden van
de SP-fractie eveneens gesteld. Deze leden wilden voorts weten wat de loonkosten
per werknemer zijn voor de zeven kernbepalingen en wat de loonkosten per werknemer
zijn voor wie de gehele CAO van toepassing is, bijvoorbeeld in de metaal-
en technische bedrijfstakken, de tuinbouw, landbouw en schoonmaakbranche.Er zijn geen prognoses over de mate van verdringing van Nederlands aanbod
na uitbreiding van de WAGA voor handen. In welke mate de verschillen in arbeidsvoorwaarden
die buiten het bereik van de WAGA vallen nog tot verdringing zullen leiden,
is derhalve onbekend.Er zijn evenmin studies bekend waarin vastgesteld of geschat wordt wat
de loonkosten voor werknemers zijn voor wie de gehele CAO van toepassing is
en wat de loonkosten zijn van degenen op wie alleen de zeven kernbepalingen
van toepassing zijn. Een dergelijke berekening is ook niet eenvoudig te maken.
Een en ander is afhankelijk van de inhoud van het deel van de CAO dat niet
van toepassing is op de buitenlandse gedetacheerde werknemers, alsmede van
het regime voor sociale zekerheid en belastingen dat van toepassing is op
de arbeidsrelatie van de gedetacheerde werknemer.De leden van de PvdA-fractie wilden het standpunt weten van de regering
met betrekking tot het bestaan van een wachttijd in de Detacheringsrichtlijn
en WAGA en het risico hiervan voor het ontstaan van allerlei draaideurconstructies.
Wat denkt de regering daartegen te ondernemen, zo vroegen zij.De WAGA kent geen wachttijd met betrekking tot de harde kern van arbeidsvoorwaarden
waar vanuit het buitenland gedetacheerde werknemers aanspraak op kunnen maken.
De WAGA is van toepassing vanaf het moment dat de opdracht in Nederland uitgevoerd
wordt.Mogelijk doelen de hier aan het woord zijnde leden op de mogelijkheden
die de Detacheringsrichtlijn biedt in artikel 3, derde lid, en artikel 3,
vijfde lid, ten aanzien van een wachttijd voor de aanspraken op onder meer
de minimumbeloning. Deze bepalingen van de richtlijn, die een optioneel karakter
hebben, zijn destijds niet in de WAGA geïmplementeerd.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering met hen van mening
is dat «bemiddeling» van zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers)
soms gebruikt wordt als middel om de vereisten van de Detacheringsrichtlijn
en de WAGA te omzeilen. Tevens vroegen deze leden welke maatregelen de regering
denkt te nemen om die vormen van «oneigenlijk gebruik» te beperken.De Detacheringsrichtlijn bepaalt dat de «harde kern van arbeidsvoorwaarden»,
zoals die gelden voor werknemers die normaal in die lidstaat werkzaam
zijn, ook toegekend moeten worden aan de werknemers die vanuit een andere
EU-lidstaat worden gedetacheerd. Deze richtlijn geldt uitsluitend voor werknemers
en dus niet voor zelfstandigen. Een zzp'er kan daarom niet op grond van de
wet aanspraak maken op voornoemde«harde kern van arbeidsvoorwaarden»
van de lidstaat waar hij tijdelijk arbeid verricht. Artikel 2 van de Detacheringsrichtlijn
bepaalt uitdrukkelijk dat het antwoord op de vraag, wie voor de toepassing
van die richtlijn als «werknemer» moet worden beschouwd, bepaald
wordt door het recht van de lidstaat alwaar het tijdelijk werk wordt uitgevoerd.In het Nederlands arbeidsrecht wordt het onderscheid tussen zzp'ers en
werknemers bepaald door het al dan niet aanwezig zijn van een arbeidsovereenkomst.
Voor de vraag, of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, is bepalend (ex
artikel 7:610 Boek 7 Titel 10 BW) of er tussen twee partijen (de werkgever
en de werknemer) een overeenkomst is gesloten waar de volgende drie elementen
in besloten liggen: 1. de verplichting tot het verrichten van arbeid, 2. voor
die arbeid wordt een beloning genoten, en 3. degene die de arbeid verricht
is onder gezag van de ander werkzaam (hij is «in dienst»). Bepalend
is of deze elementen feitelijk aanwezig zijn; niet van belang is met welke
benaming de overeenkomst wordt aangeduid. Dit betekent dat schijnconstructies,
waarbij een zelfstandige in feite «in dienst» is van een opdrachtgever,
niet door het Nederlandse recht worden gehonoreerd. Wel is denkbaar dat er
in bepaalde gevallen vragen van bewijsrechtelijke aard rijzen, welke in laatste
instantie door de rechter worden beslist.In het Toetredingsverdrag van de EU met de nieuwe lidstaten is geen overgangsregime
opgenomen ten aanzien van het vrij verkeer van diensten, hetgeen impliceert
dat in de andere lid-staten gevestigde zzp'ers in Nederland hun diensten vrijelijk
kunnen aanbieden, waarbij geen beperkingen kunnen worden opgelegd die niet
voor in Nederland gevestigde zzp'ers gelden. Aanpassing hiervan is niet mogelijk
en bovendien gelet op het EG-Verdrag in de ogen van de regering ongewenst.Waar het om gaat is het voorkomen van misbruik van de regeling, i.c. het
voorkomen van schijnconstructies waar feitelijk sprake is van een werknemer
in dienst van een werkgever, in plaats van een zzp'er. Om effectief tegen
«schijnzelfstandigen» op te treden is een doeltreffende handhaving
naar het oordeel van de regering het juiste instrument. Het gaat hierbij om
het tegengaan van illegale tewerkstelling en van zwart werk waardoor werkgeverspremies
en belastingen ten onrechte niet worden afgedragen. Daarbij wil de regering
de kanttekening plaatsen dat het voor de handhavende instanties in de praktijk
vaak bijzonder arbeidsintensief is om de bewijsvoering tegen schijnconstructies
helemaal rond te krijgen. De feitelijke gang van zaken met betrekking tot
de tewerkstelling en de relatie tussen de Nederlandse werkgever en de tewerkgestelde
vreemdeling moet veelal grondig worden geanalyseerd voordat voldoende onderbouwd
een oordeel kan worden gegeven over de feitelijke aard van de tewerkstelling.
Criteria daarbij zijn of er sprake is van een gezagsrelatie, wie het ondernemersrisico
loopt, of het geld direct aan de vreemdeling wordt uitbetaald en of de zelfstandige
beschikt over eigen middelen/apparatuur.Voorzover er nog geen vrij verkeer van werknemers met de nieuwe lidstaten
van de EU bestaat, zullen werkgevers van de schijnzelfstandigen/werknemers
een tewerkstellingsvergunning moeten aanvragen. Indien zij een schijnzelfstandige
werknemer zonder tewerkstellingsvergunning laten werken, is er sprake van
overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV). De Arbeidsinspectie zal
bij constatering van illegale tewerkstelling per illegaal tewerkgestelde een
boete opleggen van € 4000 bij particulieren en € 8000
bij rechtspersonen. Met zowel het toegenomen aantal inspecteurs als de hoge
boetes bij illegale tewerkstelling zijn deze constructies een stuk minder
aantrekkelijk geworden. Wanneer schijnzelfstandigen werk verrichten voor een niet-CAO conform
loon bij ondernemingen die gebonden zijn aan de CAO, hebben de CAO-partijen
voorts de mogelijkheid op grond van artikel 9, tweede lid, Wet CAO nakoming
te vorderen van de CAO. Op grond van artikel 15 en 16 Wet CAO kunnen de CAO-partijen
daarenboven schadevergoeding eisen als gevolg van het niet-nakomen van de
CAO.De leden van de VVD-fractie merkten op dat in artikel 3, tweede lid van
de Detacheringsrichtlijn een (dwingende) bepaling is opgenomen die niet in
de WAGA is geïmplementeerd1. Dit lijkt een
omissie te zijn bij de implementatie van de richtlijn. De aan het woord zijnde
leden wilden weten of deze zienswijze in de ogen van de regering correct is.Deze bepaling is inderdaad niet in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd.
Het betreft een zeer specifieke uitzondering, die in de richtlijn met veel
voorbehouden is omgeven. Het opnemen van een dergelijke, ook nog tot enkele
elementen van de arbeidsvoorwaarden beperkte uitzondering in de wetgeving
zou vrijwel elke praktische betekenis ontberen en daarentegen wel een bron
zijn van onduidelijkheid en verwarring voor alle betrokkenen. Om die reden
is er destijds van afgezien deze uitzondering in de wetgeving vast te leggen.
Niet is gebleken dat dit in de praktijk ooit tot enig probleem aanleiding
heeft gegeven.De leden van de SP-fractie wilden weten of hun zienswijze correct is dat
algemeen verbindend verklaarde bepalingen in de CAO die geen betrekking hebben
op de zeven zogenaamde kernbepalingen niet gelden voor de buitenlandse ondernemer
in die bedrijfstak.Invoering en uitbreiding van de WAGA beoogt dwingendrechtelijk uitvoering
te geven aan de in de Detacheringsrichtlijn genoemde arbeidsrechtelijke kernbepalingen.
Het is daarmee niet gezegd en ook niet door de Detacheringsrichtlijn aangegeven
dat met de implementatie van de richtlijn in de WAGA de grenzen zijn gesteld
aan de in artikel 7 EVO aan de rechter gelaten bevoegdheid om aan andere regels
(waaronder algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen) van het werkland
ten aanzien van arbeidsvoorwaarden voorrang te geven2.De leden van de SP-fractie vroegen zich af of op enig moment de WAGA en
het algemeen verbindend verklaren van CAO-bepalingen in strijd kan worden
verklaard met artikel I-3, tweede lid, van het verdrag tot vaststelling van
een Grondwet voor Europa, waarin wordt geschreven over vrij en onvervalste
mededinging. Een soortgelijke vraag is gesteld door de leden van de D66-fractie.
Zij vragen of de Nederlandse CAO's niet als een kartel functioneren die de
gemeenschappelijke Europese markt frustreert.In de ogen van het Hof van Justitie van de EG zijn noch CAO's, noch de
algemeenverbindendverklaringen van CAO's als zodanig in strijd met het Europees
mededingingsrecht.Enige jaren geleden heeft het Hof van Justitie van de EG een drietal arresten3 gewezen waarin het de vrijheid van sociale partners in
vergaande mate respecteert om afspraken te maken gericht op de verbetering
van de werkgelegenheid- en arbeidsvoorwaarden van werknemers zonder daarbij
te worden beperkt door het mededingingsrecht. Het Hof heeft in die arresten
uitgemaakt dat een overeenkomst die is gesloten op basis van collectieve onderhandelingen
tussen werkgevers- en werknemersorganisaties en die als directe doelstelling
heeft de verbetering van de werkgelegenheids- en arbeidsvoorwaarden van werknemers,
wegens haar aard en doel moet worden geacht niet onder artikel 81, eerste
lid, van het EG-verdrag te vallen. Ook het algemeen verbindend verklaren van
een dergelijke overeenkomst achtte het Hof niet in strijd met het EG-verdrag. Artikel 81 van het EG-verdrag is in zijn geheel terug gekomen in artikel
III-161 van het ontwerp van de grondwet voor de EU. Gezien de overeenkomende
formuleringen in artikel 81 EG-verdrag en artikel III-161 Ontwerpgrondwet
EU kan gesteld worden dat de jurisprudentie gebaseerd op artikel 81 EG-verdrag
ook van toepassing is op het voorgestelde artikel III-161.Artikel III-161 is een nadere uitwerking van de door de leden van de SP-fractie
aangehaalde doelstelling van de EU, genoemd in artikel I-2.Op grond van het feit dat het Hof niet van oordeel is dat CAO's en de
algemeenverbindendverklaringen hiervan in strijd zijn met het Europees mededingingsrecht,
alsmede vanwege het feit dat de Detacheringsrichtlijn expliciet voorschrijft
dat algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen ook van toepassing zijn
op gedetacheerde werknemers in de bouwsector en expliciet toestaat dat dit
onderdeel verbreed wordt tot andere sectoren, moet geconcludeerd worden dat
ook de WAGA niet op enig moment in strijd kan zijn met het Europees mededingingsrecht.3. Aanleiding tot de uitbreiding van de werkingssfeer
van de WAGADe leden van de CDA-fractie vroegen voor hoeveel werkenden de uitgebreide
WAGA de komende 5 tot 10 jaar zal gaan gelden en wat de herkomst van bedrijven
en werkenden zal zijn die onder de werkingssfeer gaan vallen. Ook de leden
van de D66-fractie vroegen wat de kwantitatieve en kwalitatieve effecten van
de huidige WAGA zijn en het verwachte effect van de uitbreiding van de werkingssfeer.De WAGA geldt voor alle buitenlandse werknemers die tijdelijk in Nederland
werken. Het totale aantal personen dat er onder kan vallen is lastig in te
schatten, omdat niet alle buitenlandse werknemers een tewerkstellingsvergunning
(TWV) hoeven aan te vragen. Eventuele verdringing van Nederlands arbeidsaanbod
vraagt ook bij de groep die geen tewerkstellingsvergunning hoeft aan te vragen
om aandacht, omdat in dat geval geen toets op prioriteitsgenietend aanbod
plaatsvindt. Voor de groep van de nieuwe EU-lidstaten (zogenaamde MOE-landen)
geldt de TWV-plicht wel. In geval van tewerkstelling ten behoeve van grensoverschrijdende
dienstverlening vindt echter slechts een beperkte toetsing plaats alvorens
een tewerkstellingsvergunning wordt verleend. Daarnaast is ook in een beperkt
aantal sectoren een beperkte procedure van kracht. Voor beide groepen is geen
toets op prioriteitsgenietend aanbod van toepassing. In 2004 ging het om totaal
ongeveer 13 duizend beperkte TWV's. Dit aantal betreft dus slechts een deel
van het totaal aantal werkenden dat onder de WAGA kan vallen.Een ander aangrijpingspunt voor het traceren van de werkingsfeer van de
WAGA kan zijn het aantal E101-verklaringen in het kader van EG-Verordening
1408/71. In Titel II van EG-Verordening 1408/71 is vastgelegd welke sociale
verzekeringswetgeving toepasbaar is wanneer een persoon grensoverschrijdende
werkzaamheden verricht binnen de Europese Unie. Wanneer een werknemer of zelfstandige
tijdelijk in een andere EU-lidstaat gaat werken en tijdens deze werkzaamheden
ressorteert onder de sociale verzekeringswetgeving van het uitzendende land
(artikel 14, eerste lid, onderdeel a), kan hij een E101-verklaring aanvragen
om dit aan te tonen. Het is overigens niet verplicht om een E101 aan te vragen.
Een E101 wordt afgegeven na aanvraag door betrokkene of zijn werkgever. Uit
een E101 vloeit voort dat ook de sociale verzekeringspremies in het uitzendende
land betaald moeten worden. Voor de personen die een E101 van een andere EU-lidstaat
kunnen overleggen tijdens hun werkzaamheden in Nederland betekent dit dat
zij geen sociale verzekeringspremies in Nederland hoeven te betalen.
Daar staat tegenover dat zij geen sociale zekerheidsrechten in Nederland opbouwen.De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft in de periode van 2000 tot en
met 2004 in totaal bijna 150 000 E101-verklaringen uit de verschillende
EU-landen en landen waarmee Nederland een bilateraal verdrag heeft inzake
sociale zekerheid ontvangen en geregistreerd. Het werkelijke aantal dat in
het bezit van een E101 in Nederland heeft gewerkt ligt hoger, rekening houdend
met onder andere administratieve achterstand bij de SVB. Groot-Brittannië
(bijna 83 000), België (ruim 21 000) en Duitsland (ruim 15 000)
leveren het grootste aandeel. Het ruime merendeel van de bijna 150 000
verklaringen betreft detacheringen voor maximaal één jaar. De
gegevens zijn niet per sector beschikbaar. De cijfers zijn vooral beperkt
omdat niet duidelijk is hoeveel gedetacheerden geen E101-verklaring hebben
aangevraagd en wel onder de EG-Verordening 1408/71 vallen.Het exacte aantal werkenden dat onder de WAGA kan vallen, is al met al
niet exact traceerbaar, maar wel kan geconcludeerd worden dat het om substantiële
aantallen gaat die effect op de werking van Nederlandse arbeidsmarkt kunnen
hebben.De precieze rol van de WAGA hierin is lastig in te schatten. De huidige
WAGA legt op grond van de van toepassing zijnde Nederlandse minimumnormen
een bodem voor wat betreft de arbeidsvoorwaarden (zoals wettelijk minimumloon,
maximale arbeidstijden, minimale vakantiedagen) die bedrijven uit andere EU-landen
die personeel naar Nederland detacheren hanteren. Hiermee wordt voorkomen
dat tegen zeer goedkope arbeidskosten buitenlandse werknemers in Nederland
werken en vanwege deze lage arbeidskosten Nederlands arbeidsaanbod verdringen.
Voor de bouwsectoren zijn de voorwaarden nog iets scherper. In deze sector
zijn de CAO-afspraken die algemeen verbindend verklaard zijn, ook van toepassing
op de gedetacheerde werknemers.Het voorliggende wetsvoorstel zorgt ervoor dat ook in de andere sectoren
de algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen van toepassing worden op
de arbeidsrelatie van de buitenlandse gedetacheerde werknemer. De uitbreiding
van de werkingssfeer zal er naar alle waarschijnlijkheid toe bijdragen dat
de concurrentie op het gebied van de arbeidsvoorwaarden tussen Nederlandse
en EU-bedrijven wordt beperkt.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat niet alleen een gelijk
speelveld voor arbeidsvoorwaarden belangrijk is, maar ook de mogelijke opbouw
van rechten in de sociale zekerheid en beroep dat werkenden onder de WAGA
mogelijk zullen gaan doen op de sociale zekerheid en de Wet werk en bijstand
(WWB). Men vraagt zich af of het juist is dat er geen sprake kan en zal zijn
van het opbouwen van sociale zekerheidsrechten en/of pensioenrechten en dat
een mogelijk beroep op de WWB wordt uitgesloten.Een persoon die tijdelijk in een andere lidstaat gaat werken, kan op grond
van detachering voor de duur van de werkzaamheden (in beginsel niet langer
dan een jaar) in de lidstaat waar hij normaliter werk verricht, verzekerd
blijven voor de werknemers- en volksverzekeringen. Dit is bepaald in EG-Verordening
1408/71. Dit voorkomt dat de betrokken persoon een versnipperd verzekeringsverleden
opbouwt. De socialezekerheidswetgeving van de lidstaat waar het bedrijf gevestigd
is waar de gedetacheerde werknemer normaal verbonden is blijft van kracht,
mits de detachering niet langer duurt dan 12 maanden. Deze periode kan worden
verlengd met een jaar. Bovendien biedt de verordening de mogelijkheid voor
twee of meer lidstaten om onderlinge afspraken over langere uitzonderingsperioden
te maken. Op grond van artikel 15 Wet Bedrijfstakpensioenfonds (Bpf) 2000 kunnen
personen die vanuit een ander land in Nederland worden gedetacheerd op aanvraag
door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid worden ontheven van
de verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds. De wet van 21 juni
2001 tot wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten1 ter uitvoering van richtlijn nr. 98/49/EG van de Raad
van de Europese Unie betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend
pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen2 heeft geleid tot een aanpassing van artikel 15 van de
Wet Bpf 2000. Het nieuwe artikel 15, eerste lid, Wet Bpf 2000 verwijst
naar hetgeen in het nieuwe artikel 32g van de Pensioen- en spaarfondsenwet
is bepaald. Hierdoor hoeft voor gedetacheerde werknemers van binnen de Europese
Unie en van wie de detachering is begonnen op of na 25 juli 2001, niet
langer ontheffing te worden aangevraagd indien de betaling van bijdragen in
een andere lidstaat wordt voortgezet. Deze werknemers en hun werkgevers zijn
op basis van artikel 32g, tweede lid, van de Pensioen- en spaarfondsenwet,
vrijgesteld van de verplichting tot het betalen van bijdragen aan het verplicht
gestelde bedrijfstakpensioenfonds in Nederland. Artikel 15 van de Wet Bpf 2000
heeft derhalve alleen nog betekenis voor die gevallen waarop artikel 32g van
de Pensioen- en spaarfondsenwet niet van toepassing is, bijvoorbeeld bij detacheringen
die begonnen zijn voor 25 juli 2001, detacheringen waarbij de betaling
van bijdragen in de lidstaat van herkomst niet wordt voortgezet en bij detacheringen
van buiten de Europese Unie.De EU-burger die op grond van een detacheringscontract voor een buitenlands
bedrijf slechts tijdelijk in Nederland werkzaam is en verblijft, wordt in
het kader van de WWB niet als ingezetene van Nederland aangemerkt en valt
dus niet onder de werkingsfeer van de WWB. Indien die persoon stopt met de
detacheringswerkzaamheden en vervolgens in Nederland wenst te blijven, dan
zal een beroep op bijstand gevolgen hebben voor het verblijfsrecht. Dit beroep
op de openbare kas zal voor de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) aanleiding
zijn om langer verblijf in Nederland niet toe te staan.De leden van de PvdA-fractie wilden weten in hoeverre de uitbreiding van
de werkingssfeer van de WAGA tot terugdringing leidt van vormen van detachering,
die vooral zijn gebaseerd op het loonkostenvoordeel dat bestond als gevolg
van het niet van toepassing zijn van de algemeen verbindend verklaarde CAO's
voor buitenlandse transnationale dienstverleners.De uitbreiding van de werkingssfeer van de WAGA zal logischerwijs de concurrentie
op arbeidsvoorwaarden beperken en daarmee vormen van detachering terugdringen
die vooral gebaseerd zijn op het loonkostenvoordeel. Prognoses, zoals gevraagd,
zijn niet voorhanden.De leden van de PvdA-fractie wilden weten of de uitbreiding van de werkingssfeer
van de WAGA voldoende antwoord biedt op de bezwaren van de Europese Commissie
tegen de verplichting tot het aanvragen van een werkvergunning voor werknemers
van dienstverlenende bedrijven uit de nieuw toegetreden landen. Indien de
regering van oordeel is dat dit niet het geval is, dan wilden deze leden weten
welke aanvullende maatregelen volgens de regering nodig zijn om de bezwaren
van de Europese Commissie tegen het Nederlandse vergunningenbeleid voor gedetacheerde
werknemers van dienstverleners uit de nieuwe toegetreden landen op te lossen. De voorliggende uitbreiding van de WAGA heeft niets met de genoemde bezwaren
van de Comissie van doen.In de brief aan de Tweede Kamer van 26 november 20041 heeft het kabinet aangegeven dat het een wijziging van bestaande regelgeving
op grond van de Wet Arbeid vreemdelingen (WAV) voorbereidt. Die voorgenomen
wijziging houdt in dat de nu bestaande tewerkstellingsvergunning bij grensoverschrijdende
dienstverlening zal worden vervangen door een handhaafbaar systeem (in lijn
met het Europese recht) van notificatie vooraf door de betrokken dienstverlener.
Het kabinet is van mening dat een notificatiesysteem nodig is om een verantwoord
toezicht te kunnen houden, opdat de regeling niet misbruikt wordt voor het
ter beschikking stellen van arbeidskrachten, of voor het omzeilen van de geldende
beperkingen in het vrij werknemersverkeer via schijnconstructies. Uit de jurisprudentie
blijkt dat een verplichting mogelijk is om de plaatselijke autoriteiten in
kennis te stellen van de voor controle noodzakelijke gegevens. Hierbij geldt
wel de voorwaarde dat de maatregelen een rechtvaardiging vinden in het algemeen
belang, proportioneel zijn en gelden, ongeacht in welke EU-lidstaat de tijdelijk
in Nederland werkzame dienstverlener gevestigd is. Het uitgewerkte systeem
is erop gericht zo min mogelijk belemmerend voor de dienstverlening te zijn
en de verplichtingen voor de dienstverlener tot een minimum te beperken, en
zal gelden zonder onderscheid naar land van vestiging van de dienstverlener.Het kabinet overlegt momenteel met de Europese Commissie over de invulling
van het notificatiesysteem, voordat het een brief met die invulling aan de
Kamer zendt.Voor de leden van de VVD-fractie was het nog niet duidelijk dat de uitbreiding
van de werkingssfeer van de WAGA naar alle sectoren nodig is. Deze leden wijzen
erop dat de werkingssfeer van de Detacheringsrichtlijn en de WAGA destijds
beperkt is gebleven tot de bouwsector, omdat met name in deze sector zich
op Europees niveau daadwerkelijk problemen voordeden. Naar de mening van deze
leden heeft de regering zich destijds terecht op het standpunt gesteld dat
de implementatie niet verder moet gaan dan de richtlijn voorschrijft. Deze
leden wilden graag weten waarom de regering nu van mening is dat uitbreiding
van de werkingssfeer van de WAGA moet plaatsvinden. Vindt de regering de destijds
tegen de uitbreiding van de WAGA ingebrachte argumenten irrelevant in het
licht van de toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen (MOE-landen)?
Deze leden zouden in aansluiting hierop graag willen dat de regering ingaat
op de argumenten van de vertegenwoordigers van de centrale organisaties van
werkgevers in de Stichting van de Arbeid. Ook de leden van de D66-fractie
wilden weten waarom de argumenten die destijds tegen de uitbreiding van de
WAGA opgevoerd werden, thans niet meer doorslaggevend zijn.Mijn ambtsvoorganger heeft zich bij de parlementaire behandeling van het
wetsvoorstel voor de WAGA op het standpunt gesteld dat het onwenselijk is
de werkingssfeer van de WAGA voor wat betreft de algemeen verbindend verklaarde
CAO-bepalingen breder te trekken dan de bouwsector2.
Hij heeft daarbij gewezen op het risico van rechtsconflicten. Voorts heeft
mijn ambtsvoorganger erop gewezen dat het risico van verdringing en sociale
dumping vooral manifest leek in de bouwsector. Er zou geen noodzaak bestaan
tot verbreding.De Tweede Kamer was destijds kritisch ten aanzien van dit onderdeel. De
CDA-fractie wilde de werkingssfeer verbreden tot andere sectoren (amendement
Verburg)3. De VVD-fractie wilde verbreding mogelijk
maken naar andere sectoren bij AMvB. Naar de overtuiging van die fractie zou
verdringing van Nederlands aanbod zich niet noodzakelijkerwijs tot de bouwsector
beperken (amendement Weekers c.s.)4. Beide amendementen
zijn na de reactie van mijn ambtsvoorganger ingetrokken5. De Kamer heeft destijds besloten mijn ambtsvoorganger
te verzoeken de uitbreidingskwestie voor te leggen aan de Stichting van de
Arbeid (motie Weekers c.s.1 ), alsmede aan de
SER (motie Verburg c.s.2 ).Op 4 oktober 2000 heeft de Stichting van de Arbeid hieromtrent zijn
advies vastgesteld3. Dit advies is later als
bijlage opgenomen in het SER-advies inzake arbeidsmobiliteit in de EU4.Binnen de Stichting van de Arbeid bestond er geen overeenstemming over
de vraag of de werkingssfeer van de WAGA zou moeten worden verbreed naar andere
sectoren dan de bouwsector. De regering zag in het (verdeelde) advies geen
aanleiding tot wijziging van de WAGA.5Het oordeel van mijn ambtsvoorganger betreffende uitbreiding van de werkingssfeer,
heeft het kabinet overgenomen in de debatten met de Tweede kamer met betrekking
tot de toetreding van de MOE-landen6. Naderhand
is hieromtrent het standpunt gewijzigd7.Het voorliggende wetsvoorstel tot uitbreiding van de WAGA moet gezien
worden in het licht van de toetreding van de MOE-landen tot de Europese Unie.
Het arbeidsvoorwaardenniveau in de MOE-landen is aanzienlijk lager dan het
niveau dat gangbaar is in Nederland.De Tweede Kamer heeft meer dan eens zijn vrees uitgesproken over verdringing
van Nederlandse werkgevers en werknemers door werkgevers en werknemers uit
de MOE-landen als gevolg hiervan8. Deze verdringing
wordt mede in de hand gewerkt door de mogelijkheden die de WAGA biedt inzake
transnationale detachering. Op grond van de WAGA is het namelijk toegestaan
(buiten de bouwsector) werknemers te detacheren voor de wettelijke minimumnormen.
Nederlandse werkgevers zijn daarentegen veelal gebonden aan algemeen verbindend
verklaarde CAO-bepalingen. De kans is zeer reëel dat het kostenvoordeel
dat hiermee bereikt kan worden, leidt tot verdringing van Nederlands aanbod.Dit risico schat ik thans als ernstiger in dan mijn ambtsvoorganger destijds
bij de inwerkingtreding van de WAGA.In het licht hiervan is thans de afweging van de regering ten aanzien
van de voor- en nadelen van uitbreiding van de WAGA anders dan voorheen en
anders dan tijdens de parlementaire behandeling van de WAGA. Het risico van
rechtsconflicten, hetgeen het hoofdargument vormde tegen uitbreiding van de
WAGA, bestaat uiteraard nog steeds, maar is niet meer overheersend in de algehele
afweging. In haar recente proefschrift over de Detacheringsrichtlijn geeft
Houwerzijl bovendien aan dat rechtsconflicten op het gebied dat de WAGA bestrijkt,
meer theorie is dan praktijk9. Daarenboven heeft
het risico van rechtsconflicten in de bouwsector een positief neveneffect
gehad: het heeft geleid tot grensoverschrijdende afspraken tussen sociale
partners10. Dergelijke afspraken kunnen ook
in andere sectoren gemaakt worden. Het risico van rechtsconflicten zal daarmee
verder gereduceerd kunnen worden.Voorts vroegen de leden van de VVD-fractie in te gaan op de overwegingen
van de vertegenwoordigers van de centrale organisaties van werkgevers in het
advies van de Stichting van de Arbeid hieromtrent.In het advies vreesden deze vertegenwoordigers in de eerste plaats dat
uitbreiding van de WAGA een negatief effect heeft op het vrij verkeer van
diensten. De regering is met de vertegenwoordigers van de werkgeversorganisaties
van oordeel dat vrije en eerlijke concurrentie economisch profijtelijk kan
zijn voor zowel dienstverleners uit Nederland als dienstverleners uit de nieuwe
lidstaten. Met de uitbreiding van de WAGA wordt beoogd een gelijk speelveld
te creëren tussen Nederlandse en buitenlandse dienstverleners, opdat
op gelijke voet geconcurreerd kan worden.De vertegenwoordigers van de werkgeversorganisaties wezen verder in het
advies van de Stichting van de Arbeid op het geringe effect van uitbreiding
van de WAGA. Uitbreiding van de WAGA leidt voor werkgevers niet tot uniformiteit
van de arbeidsvoorwaarden, aangezien gunstigere arbeidsvoorwaarden
in het «thuisland» van toepassing blijven op de arbeidsrelatie
van de gedetacheerde werknemer.Met uitbreiding van de WAGA wordt niet beoogd de arbeidsvoorwaarden te
uniformeren. Met de uitbreiding wordt beoogd een bijdrage te leveren aan het
tegengaan van verdringing en sociale dumping en richt zich derhalve op buitenlandse
gedetacheerde werknemers die een minder gunstig arbeidsvoorwaardenregime kennen.De leden van de VVD-fractie vroegen de regering in te gaan op de verhouding
tussen onderhavig wetsvoorstel en de Dienstenrichtlijn. De leden van de D66-fractie
vroegen wat het verband is tussen de (uitbreiding van de werkingssfeer van
de) WAGA, de Detacheringsrichtlijn en de aanstaande Dienstenrichtlijn. Men
vroeg zich in dat kader tevens af of het niet beter is eerst de definitieve
totstandkoming van de Dienstenrichtlijn af te wachten.Het arbeidsrecht in grensoverschrijdende situaties is geregeld door het
EVO en de Detacheringsrichtlijn. Het EVO heeft als hoofdregel dat een overeenkomst
wordt beheerst door het recht dat partijen hebben gekozen. Deze rechtskeuze
wordt ingeperkt door artikel 6.1 EVO dat bepaalt dat de rechtskeuze er niet
toe kan leiden dat de werknemer de bescherming verliest welke hij op grond
van de dwingende bepalingen van het recht dat op hem van toepassing zou zijn
volgens de criteria zoals opgenomen in artikel 6.2 EVO. In artikel 6.2 EVO
zijn criteria opgenomen voor de aanwijzing van het op de arbeidsovereenkomst
van toepassing zijnde recht in het geval partijen geen rechtskeuze hebben
gemaakt. Van toepassing is het recht van het land waar de werknemer ter uitvoering
van de overeenkomst gewoonlijk zijn arbeid verricht, zelfs als hij tijdelijk
werk verricht in een ander land. Indien dit niet kan worden vastgesteld dan
is het recht van het land waar de dienstverrichter is gevestigd van toepassing.
Echter, indien uit het geheel der omstandigheden blijkt dat de arbeidsovereenkomst
nauwer is verbonden met een ander land, dan geldt het recht van dat andere
land. Uit artikel 7 EVO kan worden afgeleid dat het gastland bepaalde bijzonder
dwingende bepalingen van arbeidsrecht op de arbeidsovereenkomst van toepassing
kan laten zijn, ongeacht het recht dat de arbeidsovereenkomst beheerst. Het
gaat daarbij om bepalingen die van openbare orde kunnen worden geacht.Met de Detacheringsrichtlijn is vastgesteld dat bepaalde dwingende bepalingen
van arbeidsrecht die de harde kern van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden
betreffen in ieder geval van toepassing dienen te zijn op slechts tijdelijk
in Nederland werkzame werknemers; dit ongeacht het recht dat van toepassing
is op de arbeidsovereenkomst. De Detacheringsrichtlijn zou opgevat kunnen
worden als concretisering van artikel 7 EVO, doch dat is voor de gelding van
de Detacheringsrichtlijn niet van wezenlijk belang. Artikel 20 EVO regelt
namelijk dat het Gemeenschapstrecht voorrang heeft boven de normen van het
EVO, waaronder de hierboven vermelde artikelen 6.1 en 6.2 EVO.Detachering als bedoeld in de Detacheringsrichtlijn is het tijdelijk laten
werken van een werknemer in een ander land dan waar hij normaal werkzaam is.
Dit kan drie vormen aannemen: (i) het grensoverschrijdend «collegiaal
uitlenen» (de werknemer is en blijft formeel in dienst bij werkgever
A; (ii) werkgever A stelt hem tijdelijk ter beschikking van werkgever B, waarbij
werkgevers A en B tot hetzelfde concern kunnen behoren), het grensoverschrijdend
ter beschikking stellen van arbeidskrachten (uitzend- en detacheringsbureaus)
en (iii) het tijdelijk werkzaam zijn in een ander land in het kader van grensoverschrijdende
dientsverlening (bijvoorbeeld een bouwbedrijf dat een klus in een andere lidstaat
krijgt en deze klus met eigen werknemers, die normaal in land van vestiging
werkzaam zijn, gaat uitvoeren). Met de WAGA en de overige op het toepassingsgebied van de Detacheringsrichtlijn
geldende wetten (de sociaal-dwingendrechtelijke bepalingen in het Burgerlijk
Wetboek, de Arbeidsomstandighedenwet 1998, de Arbeidstijdenwet, de Wet minimumloon
en minimumvakantiebijslag en wetgeving inzake gelijke behandeling) is de Detacheringsrichtlijn
voor Nederland geïmplementeerd.De Dienstenrichtlijn heeft tot doel een algemeen rechtskader vast te stellen
voor het uitoefenen van de vrijheid van vestiging van dienstverleners en voor
het vrij verkeer van diensten. Met de regeling wordt beoogd om bestaande belemmeringen
betreffende vrijheid van vestiging en vrijheid van diensten te verwijderen.
Ter verwijdering van belemmeringen op het gebied van vrij verkeer van diensten
is in de Dienstenrichtlijn het land van oorsprongbeginsel geïntroduceerd,
hetgeen betekent dat het recht van de lidstaat geldt waar de dienstverrichter
normaliter zijn diensten verricht. Het tijdelijk laten werken van een werknemer
in een andere lidstaat dan waar hij normaliter werkzaam is (i.c. detachering
van werknemers van de ene naar de andere lidstaat) in het kader van dienstverlening
valt onder het vrij verkeer van diensten, waarmee de Dienstenrichtlijn ook
gevolgen zou hebben voor het geldend arbeidsrecht in grensoverschrijdende
situaties zoals hierboven is uiteengezet.De voorgestelde Dienstenrichtlijn laat de Detacheringsrichtlijn echter
onverlet. De Detacheringsrichtlijn is namelijk door middel van artikel 17
van de Dienstenrichtlijn uitgezonderd van het land van oorsprongbeginsel.
Dit betekent dat de Nederlandse wetgeving en algemeen verbindend verklaarde
CAO-bepalingen die op grond van de Detacheringsrichtlijn mede toepassing moeten
vinden op tijdelijk in Nederland werkzame werknemers in beginsel onverlet
blijven. Ook blijven lidstaten bevoegd om zelf invulling te geven aan de definitie
voor het begrip werknemer.In dit verband is ook van belang dat de minister van Economische Zaken
in zijn brief van 20 september 2004 aan de voorzitter van de Tweede Kamer1 reeds heeft aangegeven dat de inzet van het kabinet
is om de dwingendrechtelijke voorschriften uit hoofde van sociale politiek
uit te zonderen van het land van oorsprongbeginsel, omdat niet alle gevallen
onder de reeds bestaande uitzondering vallen (bijvoorbeeld wettelijke reïntegratieverplichtingen,
ontslagrecht, medezeggenschapswetgeving e.d.). Een dergelijke verruiming van
de uitzondering wordt in het bijzonder van belang geacht, voor zover het betreft
de positie van werknemers die, hoewel in dienst van een buitenlandse dienstverlener,
normaal in Nederland arbeid verrichten, dan wel uit anderen hoofde onder de
Nederlandse sociale zekerheidswetgeving vallen.Voorts bevat de concept-Dienstenrichtlijn enkele bepalingen (artikelen
24 en 25) die, afhankelijk van de lezing daarvan, de handhaving van de geldende
Nederlandse regelingen zouden kunnen bemoeilijken. Bij de behandeling van
de concept-Dienstenrichtlijn in de Raadswerkgroep is van Nederlandse zijde
hiervoor aandacht van de Europese Commissie gevraagd, een en ander in lijn
met hetgeen hierover is gesteld in de brief van de minister van Economische
Zaken aan de Tweede Kamer van 20 september 2004 inzake de waardering
van de Dienstenrichtlijn door het kabinet. In genoemde brief aan de Tweede
Kamer is expliciet opgenomen dat Nederland van mening is dat ook op het punt
van vergunnings- en certificatievereisten de algemeen geldende nationale voorschriften
van kracht moeten kunnen blijven, voor zover die gerechtvaardigd zijn uit
hoofde van sociale politiek (i.c. voorkomen van illegale arbeid en misbruik)
en geen disproportionele belemmeringen opleveren voor het dienstenverkeer. Tot slot merkt de regering op, dit naar aanleiding van de vraag van de
leden van de D66-fractie of het niet beter is eerst de definitieve totstandkoming
van de Dienstenrichtlijn af te wachten alvorens over te gaan tot uitbreiding
van de werkingsfeer van de WAGA, dat gelet op bovenstaande uiteenzetting,
hiertoe geen aanleiding bestaat.De leden van de SP-fractie en de leden van de VVD-fractie vroegen de regering
in te gaan op de handhavingaspecten van het wetsvoorstel «uitbreiding
WAGA». Meer specifiek vroegen deze leden de regering in te gaan op de
handhavinginstrumenten die het kabinet tot zijn beschikking heeft om de WAGA
te doen naleven en de handhavingcapaciteiten die de regering nodig heeft bij
uitbreiding van de werkingssfeer van de WAGA.Controle op naleving van algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen
geschiedt langs privaatrechtelijke weg bij de rechter, door individuele werknemers
dan wel door de betrokken CAO-partijen. De individuele gedetacheerde werknemer
kan zich in Nederland rechtstreeks tot de kantonrechter richten op grond van
artikel 98 Wetboek van Rechtsvordering1. Betrokken
CAO-partijen kunnen een rechtsvordering instellen op grond van de artikelen
305a BW en artikel 9, tweede lid, Wet CAO. Voorts is het mogelijk dat partijen
in hun CAO een paragraaf «naleving» opnemen. Binnen de daarvoor
geldende kaders kunnen dergelijke nalevingsbepalingen ook algemeen verbindend
worden verklaard. Zie bijvoorbeeld CAO voor uitzendkrachten, CAO voor de schoonmaak
en glazenwassers en de CAO beroepsgoederenvervoer.Met voorliggend wetsvoorstel wordt geregeld dat alle algemeen verbindend
verklaarde CAO-bepalingen betreffende de zogenoemde harde kern van arbeidsvoorwaarden
van toepassing worden verklaard voor werknemers die tijdelijk in Nederland
zijn gedetacheerd. Dit brengt geen wijziging van het bestaande privaatrechtelijke
handhavinginstrument met zich mee.Het is niet de bedoeling van de Detacheringsrichtlijn geweest om wijziging
te brengen in de aard van wetgeving (privaatrechtelijk dan wel publiekrechtelijk,
inclusief de daaraan verbonden gevolgen op het punt van toezicht en sanctionering)
zoals die in de diverse lidstaten geldt. Strekking van de richtlijn was slechts
de wetgeving, zoals die in een bepaald land geldt, ook van toepassing te laten
zijn op de slechts tijdelijk in dat land werkzame werknemers.Wat Nederland betreft, impliceert dit dat de wetgeving van publiekrechtelijke
aard, met overheidstoezicht (bijvoorbeeld de Arbeidsomstandighedenwet) in
die vorm ook voor tijdelijk in het land werkzame werknemers moet gelden. De
Arbeidstijdenwet bevat een gemengd systeem (sommige normen privaatrechtelijk
gesanctioneerd, andere strafrechtelijk met overheidstoezicht). Die wet geldt,
in deze gemengde vorm, ook voor tijdelijk in Nederland werkzame werknemers.De leden van de SP-fractie vroegen de regering welke activiteiten de Nederlandse
overheid in het buitenland gaat ondernemen om buitenlandse toetreders tot
de Nederlandse arbeidsmarkt op de hoogte te brengen van eventuele wijzigingen
in de WAGA.Informatie over arbeidsvoorwaarden in Nederland voor buitenlandse werknemers
en werkgevers is te vinden op de Engelstalige website van het ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Arbeidsinspectie en het CWI.Voorts zouden werkgevers- en werknemersorganisaties die hun algemeen verbindend
verklaarde CAO's van toepassing zien op buitenlandse gedetacheerde werknemers
in hun bedrijfstak, aangemoedigd kunnen worden hun eigen website te gebruiken
om relevante informatie te verschaffen aan buitenlandse gedetacheerde werknemers
en hun werkgevers. Zij weten namelijk als geen ander, welke CAO-bepalingen
op buitenlandse gedetacheerde werknemers van toepassing zijn.
Dergelijke initiatieven zijn reeds ondernomen door de werkgeversvereniging
in de bouw (vereniging «Bouwend Nederland»). Op hun website kan
men een Engelstalige brochure bestellen met informatie over welke CAO-voorwaarden
gelden voor inwoners van EU-landen die tijdelijk in de Nederlandse bouwsector
komen werken.De leden van de VVD-fractie misten een financiële paragraaf in de
memorie van toelichting van voorliggend wetsvoorstel. Deze leden vroegen de
regering alsnog in te gaan op de financiële effecten van het wetsvoorstel,
ook voor het bedrijfsleven.Met dit wetsvoorstel zijn geen budgettaire effecten gemoeid.Wat betreft de financiële gevolgen (anders dan administratieve lasten)
voor het bedrijfsleven, kan het volgende worden opgemerkt. Zoals hierboven
al eerder is gemeld zorgt het voorliggende wetsvoorstel ervoor dat ook in
de andere sectoren dan de bouwsector, de algemeen verbindend verklaarde CAO-bepalingen
van toepassing worden op de arbeidsrelatie van de buitenlandse gedetacheerde
werknemer. Hierdoor kunnen de kosten voor de Nederlandse bedrijven die gebruik
maken van buitenlandse gedetacheerde werknemers gaan stijgen. Anderzijds zal
de beperking van concurrentie op het gebied van de arbeidsvoorwaarden tussen
Nederlandse en buitenlandse bedrijven als gevolg van onderhavig wetsvoorstel
kunnen leiden tot grotere omzet van Nederlandse bedrijven.Ten slotte wat betreft administratieve lasten het volgende: Het wijzigen
van de Wet AVV met als doel de werkingssfeer van de WAGA uit te breiden brengt
geen wijzigingen aan in de bestaande wettelijke verplichtingen van Nederlandse
werkgevers voortvloeiende uit het arbeidsovereenkomstenrecht. De voorgestelde
wetswijziging leidt dus daarmee ook niet tot een structurele toe- of afname
in de bestaande informatieverplichtingen van Nederlandse werkgevers richting
overheid en derden betreffende het arbeidsovereenkomstenrecht. Het wetsvoorstel
heeft derhalve geen gevolgen voor het huidige niveau van de administratieve
lasten van het Nederlandse bedrijfsleven.De leden van de SP-fractie wilden meer inzicht in de grootte van de loonverschillen
met de MOE-landen. Wat is het gemiddelde CAO-loon in sectoren waaruit bedrijven
naar verwachting zich melden in Nederland?Volgens Eurostat waren de loonkosten (inclusief belastingen en premies)
per uur in 2003 (het meest recente jaar waarvoor informatie beschikbaar is)
in Nederland gemiddeld 5,5 maal groter dan in de tien nieuwe lidstaten. Een
kleiner verschil bestaat er ten opzichte van de vijftien oude lidstaten (EU15).Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verhouding van de loonkosten
per uur van Nederland en van de vijftien oude lidstaten ten opzichte van de
tien nieuwe lidstaten. Tabel 1: Verhoudingsgetallen van de loonkosten per uur
van Nederland en van de vijftien oude lidstaten ten opzichte van de 10 nieuwe
lidstaten.  NL t.o.v. 10 nieuwe lidstatenEU15 t.o.v. 10 nieuwe lidstaten  2002200320022003Mijnbouw5,87,63,9n.b.Industrie5,86,05,25,3 Electriciteit, gas en water5,45,64,8n.b. Bouw6,06,74,74,9Groothandel en detailhandel en reparaties4,85,14,4n.b. Hotels en restaurants4,64,7n.b.n.b. Transport, opslag en communicatie4,14,4n.b.n.b. Financiële dienstverlening4,34,34,0n.b. Onroerend goed en overige en zakelijke dienstverlening4,8 4,9n.b.n.b.Publieke sectorn.b.n.b.n.b.n.b.Onderwijsn.b.n.b.n.b.n.b.Gezondheidn.b.n.b.n.b.n.b. Overige sociale dienstverleningn.b.n.b.n.b.n.b. Gemiddelde o.b.v. beschikbare sectoren5,15,54,55,1Bron: Eurostat.Het is niet bekend in welke sectoren gedetacheerde werknemers uit de nieuwe
lidstaten vooral actief zijn of actief zullen worden. Veelal wordt ervan uitgegaan
dat dit fenomeen zich vooral voordoet in laagbetaalde sectoren waar veel gebruik
gemaakt wordt van laaggeschoold personeel. De CAO-lonen die van toepassing
zijn op werknemers in de laagbetaalde sectoren in de nieuwe EU-landen zijn
niet bekend. Derhalve kan er geen vergelijking met de Nederlandse CAO-lonen
gemaakt worden.De leden van de SP-fractie vroegen of de uitbreiding van de werkingssfeer
van de WAGA in stand kan blijven als de communautaire overgangstermijn met
betrekking tot het vrij verkeer van werknemers is beëindigd.De WAGA is niet gebonden aan de bedoelde overgangstermijn.De leden van de SP-fractie vroegen of buitenlandse aanbieders van diensten
ook gebonden zijn aan de regelgeving van de product- en bedrijfsschappen.Hierop kan geantwoord worden dat de vestigingsplaats van de buitenlandse
aanbieder van diensten in eerste instantie bepaalt of hij eventueel gebonden
is aan de regelgeving van de producten bedrijfschappen. De buitenlandse aanbieder
van diensten is aan deze regelgeving gebonden als hij in Nederland is gevestigd
en onder de werkingssfeer valt van een product- of bedrijfschap. Is de onderneming
niet in Nederland gevestigd, dan is hij niet gebonden aan de regelgeving van
de schappen. XNoot1Met een «harde kern aan arbeidsvoorwaarden» wordt in deze
nota de arbeidsvoorwaarden genoemd in artikel 3 WAGA en artikel 1, derde lid,
Richtlijn 96/71/EG (de Detacheringsrichtlijn) bedoeld. In de Richtlijn en
derhalve in de WAGA maken de volgende onderdelen deel uit van de harde kern
van arbeidsvoorwaarden: a. maximale werktijden en minimale rusttijden; b.
het maximum aantal vakantiedagen, gedurende welke de verplichting van de werkgever
bestaat om loon te betalen; c. minimumloon, daaronder begrepen vergoedingen
voor overwerk, en daaronder niet begrepen aanvullende pensioenregelingen;
d. voorwaarden voor het ter beschikking stellen van werknemers; e. gezondheid,
veiligheid en hygiëne op het werk; f. beschermende maatregelen met betrekking
tot arbeidsvoorwaarden van kinderen, jongeren en van zwangere of pas bevallen
werkneemsters; g. gelijke behandeling van vrouwen, alsmede andere bepalingen
inzake discriminatie.XNoot2Stb. 1999, 554.XNoot3Zie hierover o.m. Handelingen II, 2004/05, 1603–1605; Handelingen
II, 2003–04, 3546–3557; Handelingen II, 2003/04, 3144–3171.XNoot4Publicatieblad Nr. L018 van 21/01/1997 p. 0001–0006.XNoot5Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 5; Handelingen II, 1998/99,
5979–5990.XNoot1Verdrag van Rome van 1980 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen
uit overeenkomst, Publicatieblad C 27/34 van 26.1.1998.XNoot1Stcrt. 1998, 240.XNoot2Kamerstukken II, 2004/05, 29 407, nr. 20.XNoot1Het betreft hier o.m. IAO-verdrag no. 87, betreffende de vrijheid tot
het oprichten van vakverenigingen en de bescherming van het vakverenigingsrecht
(Stb. 1949, J 538, gewijzigd 26 juni 1961, Trb. 1964, 89); IAO-verdrag
no. 98, betreffende betreffende de toepassing van de beginselen van het recht
zich te organiseren en collectief te onderhandelen (Trb. 1994, 26); Het Europees
Sociaal Handvest van de Raad van Europa (Trb. 1980, 65).XNoot2Mededeling van de Commissie van de Europese Gemeenschappen aan de Raad,
het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en
het Comité van de Regio's over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 96/71/EG
in de lidstaten, Brussel 25.7.2003, COM(2003) def.XNoot3The free movement of workers in the European Union, CLR Studies 4,
Brussels 2004.XNoot1The free movement of workers in the European Union, CLR Studies 4,
Brussels 2004 p. 124 e.v.XNoot2The free movement of workers in the European Union, CLR Studies 4,
Brussels 2004 p. 77 e.v.XNoot3Mededeling van de Commissie van de Europese Gemeenschappen aan de Raad,
het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en
het Comité van de Regio's over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 96/71/EG
in de lidstaten, Brussel 25.7.2003, COM(2003) def. p. 10.XNoot1Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Brussel
25.7.2003. COM (2003) 458 def. p. 13–15.XNoot2Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Brussel
25.7.2003. COM (2003) 458 def. p. 14.XNoot1Deze bepaling luidt als volgt: In het geval van werkzaamheden met het
oog op de initiële assemblage en/of de eerste installatie van een goed,
die een wezenlijk bestanddeel uitmaken van een overeenkomst voor de levering
van goederen, noodzakelijk zijn voor het in werking stellen van het geleverde
goed en uitgevoerd worden door gekwalificeerde en/of gespecialiseerde werknemers
van de leverende onderneming, is lid 1, eerste alinea, tweede streepje, onder
b) en c) (dit betreft: minimumaantal betaalde vakantiedagen en minimumlonen,
incl. vergoedingen voor overwerk) niet van toepassing, wanneer de duur van
de terbeschikkingstelling niet meer dan acht dagen bedraagt.XNoot2Houwerzijl, M.S., De Detacheringsrichtlijn over de achtergrond, inhoud
en implementatie van Richtlijn 96/71/EG, Kluwer, Deventer, 2004 p. 161
en 162; Bloemarts, J.C.M.G., De werking van de CAO ten aanzien van grensoverschrijdende
arbeid in Nederland, Sociaal Recht, 2004–5 p. 191.XNoot3HvJ EG 21 september 1999, zaak C-67/96 (Albany), Jur. 1999, I-5751,
HvJ EG 21 september 1999, gev. zaken C-115–117/97 (Brentjens),
Jur. 1999, I-6025, HvJ EG 21 september 1999, zaak C-219/97 (Drijvende
bokken), Jur. 1999, I-6121.XNoot1Stb. 2001, 314.XNoot2PbEG L 209.XNoot1Kamerstukken II, 2004/05, 29 407, nr. 20.XNoot2Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nrs. 1–3 en nr. 5.
Handelingen II, 1998/99, 5979–5990.XNoot3Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 8.XNoot4Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 9 en nr. 10.XNoot5Handelingen II, 1999/2000, p. 230–232.XNoot1Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 10.XNoot2Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 11.XNoot3Stichting van de Arbeid, Advies inzake de uitvoering van Richtlijn 96/71/EG,
4 oktober 2000. Publicatienummer: 00/11.XNoot4Sociaal-Economische Raad, Advies Arbeidsmobiliteit in de EU, nr. 01/04.XNoot5Kamerstukken II, 1998/99, 26 524, nr. 12.XNoot6Zie hierover o.m. Handelingen II, 2003–04, 3546–3557. Handelingen
II, 2003/04, 3144–317.XNoot7Kamerstukken II, 2003/04, 29 407, nr. 16.XNoot8Zie onder meer Handelingen. II 2003/04, p. 3144–3171. Handelingen.
II 2003/2004, p. 3546–3557.XNoot9M.S. Houwerzijl (2005) «De Detacheringsrichtlijn. Over de achtergrond,
inhoud en implementatie van Richtlijn 96/71/EG». Kluwer, Deventer. p.
292–294.XNoot10Mevr. Mr. M.S. Houwerzijl «De deur op een kier of wijd open voor
(gedetacheerde) werknemers uit de toetredende lidstaten». SMA 2004,
nr. 4. p. 181.XNoot1Kamerstukken II, 2004/05, 21 501-30, nr. 59.XNoot1Artikel 98 Wetboek van Rechtsvordering ligt momenteel in vernieuwde versie
bij de Eerste Kamer. Zie Kamerstukken I, 2004/05, 28 663, C. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29983-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl