Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte; Brief staatssecretaris ter aanbieding van het "Actieplan gelijke behandeling in de praktijk"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29355, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29355 nr. 1

28-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamINHOUDSOPGAVE BLZ. 1. AANLEIDINGMOTIE VAN HET LID BUSSEMAKER C.S.2. VISIE2.1 Inleiding2.2 Visie op de maatschappelijke positie van mensen met
een beperking: meer meedoen.2.3 Inclusief beleid: maatwerk op lokaal niveau binnen
reguliere beleidskaders2.4 Eigen verantwoordelijkheid3. HOOFDPUNTEN VAN HET BELEID3.1 Inleiding3.2 Toegang tot de (reguliere voorzieningen in de) samenleving Fysieke toegankelijkheidSociale toegankelijkheid 3.3 Beschikbaarheid van hulpmiddelen/voorzieningen (incl.
procedures en kwaliteit) 3.4 Lokale verschillen versus maatwerk 3.5 Informatie en voorlichting 3.6 Afstemmen van wettelijke kaders (waaronder indicatie,
eigen bijdragen)3.7 Versterken positie mensen met een beperking; Mogelijkheden
om participatie/non-discriminatie/bejegening /onafhankelijkheid af te dwingen3.8 Samenvatting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29355, nr. 1 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 29355, nr. 1 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 29355, nr. 1 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29355Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 355Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziektenr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 november 2003«Beeld je in hoe het is, bedenk wat je kunt doen», dat is
de slogan geweest van de beeldvormingscampagne De Uitdaging. Deze campagne,
die met subsidie van VWS door de belangenorganisaties van mensen met een handicap
tot stand is gekomen, heeft tot doel de positie van mensen met een handicap
aan de orde te stellen. Door je te realiseren wat het is om een beperking
te hebben, kan ook duidelijk zijn welke belemmeringen je opwerpt. Veel van
deze belemmeringen, zowel fysiek als sociaal, ontstaan uit onwetendheid, vooroordelen
en stereotyperingen of uit handelingsverlegenheid. Vaak staan mensen er niet
bij stil dat hun handelen uitsluiten van anderen tot gevolg heeft. Als je
het over gelijke behandeling hebt is het van belang dat zij hier wel bij stil
staan.Deze zinnen zijn als uitgangspunt genomen voor het vormgeven van het Actieplan
gelijke behandeling in de praktijk, dat ik u hierbij namens het kabinet aanbied.
Het Actieplan omvat een reactie van het kabinet op het op 6 november
2002 aan u toegezonden «Overzicht van ervaren knelpunten» (kamerstuk
28 169, nr. 29). In dit overzicht geven organisaties van en voor
mensen met beperkingen aan welke knelpunten zij ervaren. Ook vindt u in dit
actieplan een reactie van het kabinet op de adviezen van de Raad voor Volksgezondheid
en Zorg en de Raad voor Maatschappelijke ontwikkeling over «community
care». Tot slot wordt in het Actieplan een reactie gegeven op de moties
die tijdens de behandeling van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte door de Tweede Kamer zijn aanvaard. Met dit actieplan
wordt tevens gereageerd op de moties die in de Eerste Kamer zijn aangenomen.«Mee doen» is voor dit kabinet een belangrijk uitgangspunt
van beleid. Juist voor mensen die het risico lopen buiten de samenleving te
vallen, en voor veel gehandicapten is dat het geval, is het dus noodzakelijk
dat er wat gebeurt.In het verleden werd vaak een nieuwe voorziening gecreëerd als oplossing
voor een knelpunt. De feitelijke belemmering werd daardoor misschien
wel weggenomen, maar tegelijkertijd werden mensen met beperkingen daardoor
steeds weer in een uitzonderingspositie geplaatst. Door de veelheid van voorzieningen
is door de bomen het bos niet meer te zien en dreigt onbeheersbaarheid van
de kosten. Juist daar waar mensen afhankelijk zijn voor deze voorzieningen,
is het noodzakelijk ook in de toekomst voorzieningen te waarborgen of te voorkomen
dat deze voorzieningen nodig zijn.Het algemene uitgangspunt van het beleid van het kabinet heeft als sleutelbegrippen:
mee doen, inclusief beleid, maatwerk op lokaal niveau en nemen van eigen verantwoordelijkheid
door alle betrokkenen. Deze uitgangspunten dragen ook bij aan het voorkomen
van uitsluiting van mensen met beperkingen. De invulling van deze begrippen
sluit aan bij een ontwikkeling die al langer onder meer vanuit de Europese
Unie wordt gestimuleerd: bij voorkeur geen aparte voorzieningen voor mensen
met beperkingen, maar vanaf het allereerste begin rekening houden met de verschillen
tussen mensen en daar adequaat mee omgaan.Het kabinet zal een Task force instellen, die tot taak krijgt, gelijke
behandeling in de praktijk te promoten. Met concrete voorbeelden zal worden
getoond hoe mensen in de samenleving kunnen inspelen op de behoeften van mensen
met beperkingen. Deze Task force sluit daarbij aan bij de activiteiten zoals
die ontwikkeld zijn door het Nationale Comité dat het Europees Jaar
voor mensen met een handicap 2003 heeft voorbereid. Deze Task force zal aan
het kabinet rapporteren.De invoering van de Wet gelijke behandeling van mensen met beperkingen
op 1 december 2003 is een belangrijke stap in de richting van het voorkomen
van discriminatie van mensen met beperkingen. Het kabinet onderzoekt of en
hoe de WGBH/CZ verder uitgebreid kan worden; onderzoek is gaande naar de mogelijkheden
om te beginnen met de terreinen primair en voortgezet onderwijs en wonen.Het kabinet vindt het de verantwoordelijkheid van iedere maatschappelijke
organisatie op het eigen terrein een bijdrage te leveren aan het inclusieve
beleid. Dit geldt ook voor andere lagen van de overheid. Het kabinet heeft
de ambitie hier een voorbeeldrol bij te willen spelen: iedere bewindspersoon
zal bij de eigen plannen en maatregelen de positie van mensen met beperkingen
mee wegen en daarbij zoeken naar efficiënte oplossingen. Daarbij wordt
niet uitgesloten dat het aanbieden van voorzieningen een oplossing kan zijn,
die dan – voor zover mogelijk – integraal onderdeel uitmaken van
de reguliere plannen en maatregelen.Het leggen van medeverantwoordelijkheid ook op lokaal niveau is in lijn
met de discussie rond de houdbaarheid van de Algemene wet bijzondere ziektekosten
en het voornemen om te komen tot een voorstel van een Wet op de maatschappelijke
zorg.Deze veranderingen leiden niet van de ene op de andere dag tot resultaten.
Het kabinet zal daarom ook meewerken aan het vinden van oplossingen voor de
knelpunten. De reactie van het kabinet op de knelpunten is gebaseerd op bestaande
wettelijke en uitvoeringsregelingen. De maatregelen die het kabinet in de
verschillende hoofdstukken van de begroting voorstelt zijn nog niet uitgewerkt.
Deze zijn daarom ook nog niet in het voorliggende actieplan verwerkt.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van DorpINHOUDSOPGAVE BLZ. 1Aanleiding42Visie6 2.1Inleiding6 2.2Visie op de maatschappelijke positie
van mensen met een beperking: meer meedoen.6 2.3Inclusief beleid: maatwerk op lokaal
niveau binnen reguliere beleidskaders7 2.4Eigen verantwoordelijkheid8 3Hoofdpunten van het beleid83.1Inleiding8 3.2Toegang tot de (reguliere voorzieningen
in de) samenleving9 3.3Beschikbaarheid van hulpmiddelen/voorzieningen
(incl. procedures en kwaliteit)123.4Lokale verschillen versus maatwerk133.5Informatie en voorlichting143.6Afstemmen van wettelijke kaders
(waaronder indicatie, eigen bijdragen)153.7Versterken positie mensen met een
beperking; Mogelijkheden om participatie/non-discriminatie/bejegening/onafhankelijkheid
af te dwingen16 3.8Samenvatting17    Bijlage 11Adviezen RVZ
en RMO betreffende community care en inclusief beleid Bijlage 21Beschouwingen
over specifieke door mensen met een handicap ervaren knelpunten  Bijlage 31Standpunt op
de aangenomen moties 1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.1. AANLEIDING«Beeld je in hoe het is, bedenk wat je kunt doen», dat is
de slogan geweest van de beeldvormingscampagne De Uitdaging. Deze campagne,
die met subsidie van VWS door de belangenorganisaties van mensen met een handicap
tot stand is gekomen, stelde op een bijzondere manier de positie van mensen
met een handicap aan de orde. Door te ervaren en te realiseren wat het is
om een beperking te hebben, kan ook duidelijk worden welke belemmeringen je
zelf op werpt. Veel van dieeze belemmeringen, zowel fysiek als sociaal, ontstaan
uit onwetendheid, vooroordelen en stereotyperingen of ontstaan uit handelingsverlegenheid
(schroom) om iets te doen. Vaak staan mensen er niet bij stil dat hun handelen
andere mensen kan uitsluiten. Wil je serieus werk maken van gelijke behandeling,
dan is het van belang dat dit wèl gebeurt.De titel van dit Actieplan «Gelijke behandeling in de praktijk»
verwijst naar het feit dat gelijke behandeling van mensen met een handicap
in de praktijk vaak nog ver te zoeken is; tegelijkertijd wil het kabinet met
deze titel aangeven dat het idee van gelijke behandeling nu uitgangspunt van
beleid is gemaakt en dus in praktijk moet worden gebracht. Mee doen –
zoals het motto van het kabinet is – wordt daarmee voor mensen met een
beperking ook mogelijk gemaakt. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte (WGBH/CZ) die in december 2003 van kracht wordt, is een
belangrijk instrument voor mensen met een handicap of chronische ziekte om
hun gelijke rechten juridisch af te dwingen. Met een wet alleen is gelijke
behandeling nog geen feit. Gelijk behandelen in het leven van alledag is de
basis om te kunnen deelnemen in de samenleving, maar mensen moeten het vervolgens
echter zelf ook waar maken. Uit de inhoud van dit Actieplan zal blijken dat
het kabinet ook in tijden van bezuinigingen belemmeringen wil wegnemen, voor
mensen met beperkingen om mee te doen in de samenleving.MOTIE VAN HET LID BUSSEMAKER C.S.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening, dat een wettelijk verbod op het maken van onderscheid op grond
van handicap of chronische ziekte essentieel is bij het bieden van gelijke
kansen;van mening, dat het wenselijk is dat de wet wordt uitgebouwd naar andere
terreinen, waaronder vervoer, publieke ruimte, publieke dienstverlening en
wonen;van mening, dat veel knelpunten die volwaardige participatie van gehandicapten
en chronisch zieken belemmeren, ook al kunnen worden opgelost zonder wettelijke
verplichtingen en zonder al te grote financiële consequenties;verzoekt de regering in overleg met belangenorganisaties dergelijke knelpunten
uiterlijk 1 oktober 2002 in kaart te brengen en de Kamer uiterlijk 1
maart 2003 via een actieplan te informeren over de wijze waarop en de termijnen
waarbinnen deze knelpunten worden opgelost,en gaat over tot de orde van de dag.BussemakerVan GentVan der HamMosterdTerpstraUit rapportages van onder meer het SCP1 blijkt
dat mensen met een beperking in Nederland nog steeds minder makkelijk een
baan vinden, of aan onderwijs of vrijetijdsactiviteiten deelnemen, dat zij
vaker een lager inkomen hebben en dat zij op allerlei plaatsen
tegen belemmeringen aanlopen om mee te kunnen doen. Dit raakt een aanzienlijk
deel van onze bevolking. Er zijn in Nederland ongeveer 1,5 miljoen mensen
met een beperking en een vergelijkbaar aantal met een chronische ziekte. Het
gaat dus om in totaal 2,5 à 3 miljoen mensen, 15 procent van de Nederlandse
bevolking. Veel van deze mensen zijn op leeftijd.De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte,
moet hier mede iets aan doen. Maar een wet lost niet alles op. Daarom hebben
tijdens de behandeling van de wet in de Tweede Kamer de leden Bussemaker c.s.1 een motie ingediend. Deze motie vraagt het kabinet om
samen met belangenorganisaties een overzicht te maken van knelpunten die mensen
met een handicap of chronische ziekte ervaren en vervolgens in een actieplan
aan te geven welke knelpunten met weinig geld en weinig nieuwe weten regelgeving
kunnen worden opgelost.Het kabinet heeft in november 2002 de inventarisatie van knelpunten2 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer toegezonden. Thans
biedt het kabinet het Actieplan zelf aan: het bevat het standpunt van het
kabinet op deze knelpunten, gebaseerd op bestaande wet- en regelgeving. De
uitwerking van de voorstellen uit de begroting 2004 is nog niet in deze tekst
verwerkt. Daarnaast is het Actieplan een beleidsagenda en het kabinetsstandpunt
op twee adviezen over community care, de zorg voor mensen met een handicap
die midden in de samenleving wonen3. Beide adviezen
leveren ieder vanuit een eigen invalshoek een waardevolle bijdrage aan de
discussie en de uitkomst van dit actieplan.De beleidsagenda geeft de visie van het kabinet op de plaats van mensen
met beperkingen in de samenleving en geeft in een overzicht aan wat het kabinet
hieraan, met anderen, wil doen. Dit moet uiteraard gebeuren binnen de randvoorwaarden
van de motie-Bussemaker c.s., van beperkte extra middelen en geen nieuwe regels.
Het Europese Jaar van mensen met een handicap is een extra stimulans om te
komen tot een goede en voortvarende aanpak.Dit Actieplan richt zich op alle mensen met beperkingen. Zo komen mensen
met ernstige en langdurige psychiatrische problemen en ouderen met beperkingen
vaak dezelfde problemen tegen4 als mensen met
een handicap of chronische ziekte. De nota Seniorenbeleid die het kabinet
nog zal uitbrengen, behandelt de specifieke zaken bij leeftijd en ouder worden. Beleidsnota's zijn vaak moeilijk geschreven.In kaders wordt op verschillende plaatsen een korte samenvatting gegeven.
Dit Actieplan wordt daarmee voor een zo breed mogelijke groep mensen leesbaar.Het kabinet geeft met dit Actieplan zijn visie op de zaken die moeten
gebeuren. De uitvoering kan het kabinet niet alleen. De problemen die mensen
met beperkingen ondervinden, zijn een maatschappelijk probleem waarbij ook
tal van andere partijen verantwoordelijkheid dragen en die ook moeten nemen.
Belanghebbenden (mensen met beperkingen en hun organisaties, gemeenten en
VNG, provincies en IPO, uitvoeringsorganisaties, sociale partners etc.) moeten
ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid invulling geven. Hierover wordt
aan de hand van het Actieplan intensief overlegd met alle betrokkenen. Het
is niet de bedoeling organisaties meer taken te geven, wel om te kijken hoe
het beter kan. De maatschappelijke verantwoordelijkheid om ook mensen met
beperkingen zo goed mogelijk in de samenleving te kunnen laten functioneren,
rust ook op bedrijven, producenten en dienstverlenende instellingen. In veel
gevallen wordt de oorzaak van problemen die mensen met een handicap ervaren
uitsluitend gezien als een gevolg van de beperkingen en niet als een gevolg
van de opgeworpen hindernissen. De beleidsagenda en de begroting voor 2004 bevatten diverse voorstellen
die gevolgen hebben voor de positie van mensen met beperkingen. Ze hebben
deels te maken met maatregelen voor het verzekerde pakket en tegemoetkoming
in de extra kosten voor onder meer chronisch zieken; anderzijds kondigt het
kabinet in de begroting aan dat vanaf 2006 een nieuwe Wet op de Maatschappelijke
Zorg belangrijke vormen van dienstverlening gaat bundelen, onder meer vanuit
de Wvg, delen van de Welzijnswet en de AWBZ. Deze voorstellen worden de komende
maanden verder uitgewerkt.2. VISIE2.1 InleidingIn het verleden lag bij het oplossen van problemen voor mensen met beperkingen
de nadruk vooral op het creëren van voorzieningen. Dit is begrijpelijk,
maar biedt geen oplossing voor de lange termijn. Bovendien zijn voorzieningen
die achteraf moeten worden getroffen, onevenredig en onnodig duur. Het kabinet
vindt een eenzijdige nadruk daarop een onwenselijke weg, die bovendien binnen
de huidige financiële kaders niet meer te handhaven is. Tal van initiatieven
laten zien dat het voorkomen van problemen door de leef- en werkomgeving en
de openbare ruimte anders in te richten, vaak veel meer mogelijkheden oplevert
dan het uitsluitend compenseren van de beperkingen. Door in het beleid aan
beide polen aandacht te besteden wil het kabinet bereiken dat mensen met beperkingen
meer kunnen meedoen. Bovendien gaat het over het waarmaken van de verantwoordelijkheden
die daar bij horen om dit doel te bereiken.2.2 Visie op de maatschappelijke positie van mensen met
een beperking: meer meedoen.Mensen met een beperking hebben net zoveel recht om deel te nemen aan
de maatschappij als ieder ander. Maar vaak kunnen mensen met een beperking
niet zonder meer deelnemen aan de samenleving: zij hebben daarvoor ondersteuning
of aanvullende zorg nodig. Zo moet iemand met een loopstoornis een rolstoel
hebben, maar het gebruik van deze rolstoel mag iemand niet belemmeren om een
gebouw binnen te komen.Mensen met een handicap willen gewoon meedoen in de samenleving. Iedereen
zal een bijdrage moeten leveren om dit mogelijk te maken. Soms is het simpel
om het mogelijk te maken, op andere momenten is het moeilijker.Zo bezien is de «zorg» voor mensen met een beperking geen
exclusieve taak voor zorginstellingen. Het is heel nadrukkelijk ook een taak
van «gewone» mensen en van «gewone» maatschappelijke
organisaties: gemeentelijke voorzieningen, woningcorporaties, bedrijfsleven,
arbeidsvoorziening, onderwijs, verenigingsleven en andere maatschappelijke
organisaties.Het vertalen van «gelijke behandeling» naar de samenleving
betekent dat iedereen verantwoordelijkheid neemt voor en ruimte biedt aan
mensen met beperkingen. Het kabinet verwijst met deze visie naar de universele
rechten van de mens. Dit principe van «gelijke behandeling» is
in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte die
per 1 december 2003 in werking treedt, om te beginnen uitgewerkt voor
de terreinen arbeid, beroepsonderwijs en openbaar vervoer. Andere terreinen
dienen in de toekomst te volgen. 2.3 Inclusief beleid: maatwerk op lokaal niveau binnen
reguliere beleidskadersUitgangspunt van het kabinet is dat het reguliere beleid van overheden,
instellingen, organisaties, bedrijven, gericht is op alle burgers en dus ook op mensen met beperkingen. Soms schiet dit algemene
beleid te kort en lukt het niet op die manier gelijkwaardige mogelijkheden
voor iedereen te creëren. Het kan te duur zijn of niet realistisch, zoals
bijvoorbeeld kan blijken uit een kosten/batenafweging,waarin ook immateriële
aspecten een rol spelen. Daarom moeten eventuele specifieke maatregelen voor
mensen met beperkingen mogelijk blijven als onderdeel van het reguliere beleid
van de diverse departementen.Mensen met beperkingen ervaren veel problemen in hun directe omgeving,
veelal in hun eigen gemeente. Daarom moeten knelpunten, waar mogelijk, daar
worden voorkomen of opgelost.Belangrijk daarbij is om zoveel mogelijk als startpunt te nemen de wens
van mensen met beperkingen om zèlf keuzes te maken, zèlf verantwoordelijkheid
te nemen. Beleidsmakers bij overheid, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven
moeten, inspelend op de verschillen tussen mensen, daar zoveel mogelijk rekening
mee houden. Het kabinet gaat, in overleg en in overeenstemming met de (sociale)
partners en belangenorganisaties uit die sectoren na wat deze aanpak betekent
voor de verschillende maatschappelijke sectoren, zoals wonen, sport, verkeer
en vervoer en arbeid.De overheid heeft daarbij een voorbeeldfunctie en moet een stimulerende
en sturende rol vervullen naar het maatschappelijke middenveld. Het invoeren
van «inclusief beleid» is een koerswijziging die veel tijd en
inspanning vergt van alle betrokkenen.Inclusief beleid of mainstreaming is op Europees
niveau reeds uitgangspunt voor het beleid. Nederland loopt met gelijke behandelingswetgeving
weliswaar in de voorhoede van Europese landen, maar dit geldt (nog) niet voor
inclusief beleid bij mensen met beperkingen. Weliswaar bestond in ons land
al in een vroeg stadium aandacht voor de behoeften van mensen met beperkingen
en is, met de beste bedoelingen, een fijnmazig systeem van specifieke voorzieningen
gebouwd, zoals de RMO in zijn advies ook constateert (bijlage 1).Maar dit beleid heeft er tegelijkertijd onbedoeld toe geleid dat mensen
met een beperking weinig of niet meer zichtbaar zijn in de samenleving. Daarom
wordt met hen ook minder rekening gehouden in de algemene beleidsprocessen.
Het voeren van inclusief beleid is nu een logisch vervolg op dat aanvankelijk
eenzijdige beleid. Dat betekent nu concreet: de samenleving duidelijk maken
en ervan overtuigen dat mensen met beperkingen erbij horen als gewone burgers,
het feitelijk buitensluiten uit de samenleving zoveel mogelijk verminderen
en gebruikmaken van de verworvenheden en mogelijkheden van goede voorzieningen
voor integratie. Inclusief beleid verbetert de kwaliteit van het bestaan voor
mensen met beperkingen – ze kunnen (weer) echt deelnemen aan de samenleving –
maar ook voor de samenleving als geheel. Het kabinet verwacht bijvoorbeeld
dat de leerlinggebonden financiering («rugzakje») en de WGBH/CZ
een belangrijke bijdrage leveren aan betere toegankelijkheid van het (regulier)
onderwijs. Dit biedt voor kinderen met beperkingen enorme kansen: onderwijs
is zowel in sociaal opzicht als qua kennis en kans op een goede carrière,
een onmisbaar station voor daadwerkelijke emancipatie van kinderen met beperkingen
en het nemen van eigen verantwoordelijkheden.In de geestelijke gezondheidszorg is de overgang naar inclusief beleid
al eerder gemaakt. In het kabinetsstandpunt op het rapport «Erbij horen»
van de Taskforce vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg1 is hierover geschreven. 2.4 Eigen verantwoordelijkheidDe tijd dat mensen met beperkingen alleen maar zielig en zorgbehoevend
zijn, ligt achter ons. Het kabinet vindt dat – naast het scheppen van
randvoorwaarden en waar nodig beschermen door de overheid – er ook een
duidelijke eigen verantwoordelijkheid is van mensen met beperkingen. Mensen
moeten hun eigen leven kunnen en willen inrichten. Dit vereist wel een scala
aan mogelijkheden, waar mensen uit kunnen kiezen om hun beperkingen te compenseren.
Bestaande instrumenten zullen een «inclusief» karakter moeten
krijgen. Het betekent in de ogen van het kabinet echter niet, dat de rijksoverheid
of de samenleving verantwoordelijk zijn om voor ieder probleem een oplossing
te bieden. De eigen kracht en het directe netwerk van mensen met beperkingen
spelen hierin ook een belangrijke rol.Inclusief beleid verandert het nodige voor alle betrokkenen. Zo moeten
mensen met beperkingen zichtbaar zijn, hun mogelijkheden tonen, maar ook hun
kwetsbaarheid laten zien. Aan de ene kant moeten zij een plek in de maatschappij
opeisen, aan de andere kant moeten zij soms ook ondersteund worden in hun
rol als consument en burger met rechten en plichten. Voldoende informatie,
deskundigheid en soms ondersteuning is hierbij een voorwaarde. Van de maatschappij
wordt gevraagd deze ruimte te bieden.Kortom: de eigen verantwoordelijkheid van mensen met beperkingen om leven
zelf in te richten, betekent tegelijkertijd dat er mogelijkheden moeten zijn
om die verantwoordelijkheid waar te maken.3. HOOFDPUNTEN VAN HET BELEID3.1 InleidingHet kabinet wil met de hiervoor beschreven visie het beleid voor mensen
met beperkingen voeren: meedoen, inclusief beleid, maatwerk en verantwoordelijkheid
zijn daarbij sleutelbegrippen. De resultaten van dit beleid zijn niet van
vandaag op morgen bereikt. Daarnaast wordt het bestaande systeem van voorzieningen,
binnen het huidige financiële kader, tegen het licht gehouden. Uitgangspunt
daarbij is voor het kabinet de houdbaarheid van het systeem: toegankelijk,
betaalbaar, solidair en doelmatig. De negatieve gevolgen voor mensen met beperkingen,
die vaak afhankelijk zijn van voorzieningen, worden daarbij zoveel mogelijk
beperkt. De nieuwe Wet op de maatschappelijke zorg, die in 2006 in werking
treedt, moet een impuls zijn voor maatwerk voor ondersteuning aan onder meer
zelfstandig wonende mensen met beperkingen.Het «Overzicht van ervaren knelpunten door mensen met beperkingen»1 benoemt een groot aantal zaken, waar mensen met beperkingen
volgens henzelf tegen aan lopen. Het zijn grote en kleine problemen, die iets
zeggen over de maatschappelijke positie zoals mensen met beperkingen die in
de praktijk van alledag ervaren. Het kabinet geeft in bijlage 2 aan wat binnen
bestaande wettelijke kaders mogelijk is om de ervaren knelpunten op te lossen.
Aan de hand van een samenvatting van deze knelpunten wordt in dit hoofdstuk
aangegeven welke stappen genomen gaan worden. De laatste paragraaf vat het
voorgestelde beleid samen.De knelpunten worden in zes onderwerpen gebundeld:a. Toegang tot de (reguliere voorzieningen in de) samenleving.b. Beschikbaarheid van hulpmiddelen en voorzieningen (inclusief procedures;
kwaliteit).c. Lokale verschillen versus maatwerk. d. Informatie en voorlichting.e. Afstemmen van wettelijke kaders (waaronder indicatie, eigen bijdragen).f. Versterken positie mensen met beperkingen, mogelijkheden om non-discriminatie
af te dwingen.3.2 Toegang tot de (reguliere voorzieningen in de) samenleving Als ik ergens heen wil, kan ik er niet in of ze weigeren mij de toegang.Mensen met beperkingen ervaren het elke dag weer als een groot probleem
dat veel onderdelen van de samenleving voor hen niet bereikbaar, niet toegankelijk
en niet bruikbaar zijn. Zij worden uitgesloten doordat zij een gebouw niet
in kunnen, geen gebruik kunnen maken van een dienst (openbaar vervoer, geldautomaten),
informatie niet tot zich kunnen nemen (internet, omroepberichten of televisieprogramma's)
of dat producten voor hen niet bruikbaar zijn (kleine knoppen zijn niet te
hanteren voor mensen met grote handen, met een slechte handmotoriek of beperkt
gezichtsvermogen).Het gaat om drie vormen van toegankelijkheid: fysieke toegankelijkheid
van gebouwen, sociale toegankelijkheid van de samenleving en de toegang tot
informatie in het bijzonder van de overheid. Over dit laatste punt wordt in
paragraaf geschreven.Fysieke toegankelijkheidDe fysieke ontoegankelijkheid van de samenleving is een probleem dat de
belangenorganisaties in veel vormen noemen. Hier wordt vaak tegenover gesteld
dat de kosten van een toegankelijke samenleviung zeer hoog zullen zijn. Deze
kosten kunnen in veel gevallen minder hoog uitvallen als wordt verwacht, mits
vanaf de eerste planning rekening wordt gehouden met verschillen tussen mensen.
Bovendien verhogen veel zaken die de toegankelijkheid bevorderen tevens het
comfort voor iedereen en zijn eventuele meerkosten dus niet alleen toe te
schrijven aan het rekeninghouden met mensen met beperkingen.Een proefstudie van TNO Arbeid in opdracht van SZW1 laat zien dat in negen van de tien onderzochte gevallen een investering
in«design for all»2 in werkprocessen
een gunstig of zeer gunstig rendement oplevert. Design
for all biedt de mogelijkheid mensen met een beperking in dienst
te houden of te nemen. Het kunnen aanpassen van het ontwerp (in dit geval
de werkplek) is daarvoor verantwoordelijk, samen met de eigenschap om comfort
te verhogen, waardoor betere kansen ontstaan om zowel uitval te voorkomen
als voor reïntegratie. De investeringen verdienden zich in deze studie
binnen een jaar terug door minder ziekteverzuim en hogere productiviteit. Design for all heeft een emanciperend karakter: het maakt
mensen in principe minder afhankelijk van anderen en biedt het individu ruimte
voor eigen keuzes. Het kabinet wil «design for all» dan ook onder
de aandacht van een breder publiek brengen. Zo komt er een eenmalige prijs
van het ministerie van VWS om te laten zien hoe met deze ontwerpstrategie
een probleem in de zorg kan worden opgelost.Het kabinet wil woningen en de woonomgeving zodanig inrichten en uitrusten
dat deze (beter) bruikbaar zijn voor iedereen. Dit is een dermate omvangrijke
opgave dat dit niet langer een «bijzondere» activiteit van woningaanbieders
en gemeenten voor een «bijzondere» doelgroep kan zijn. Het gaat
inmiddels veel verder, namelijk om voldoende zogenaamde nultrede woningen (zonder trappen, drempels en dergelijke) en verzorgd wonen, waarbij zorg en/of diensten
onlosmakelijk verbonden zijn met de woning.Het kabinet heeft de Tweede Kamer zeer recent geïnformeerd over de
omvang en urgentie van deze opgave en daarbij landelijke en regionale behoeftecijfers
gegeven. Tevens is aangegeven welke verantwoordelijkheden en taken de verschillende
betrokken partijen daarbij dragen. Het kabinet kondigt in de brief ook een
aantal concrete acties aan. Zo worden onder meer afspraken met de corporatiesector
gemaakt over hun bijdrage aan het realiseren van de opgave. Verder wil het
kabinet in de stedelijke vernieuwing de toegankelijkheid van woningen nadrukkelijk
een plaats te geven; het is de bedoeling dat dit onderwerp in de tweede periode
van het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV 2, 2005–2009)
wordt opgenomen in het beleidskader. Gemeenten moeten dan aangeven in hun
meerjarenontwikkelingsprogramma's stedelijk vernieuwing (MOP's) wat zij concreet
willen doen aan het realiseren van volledig toegankelijke woningen. De provincies
moeten dit toetsen dezelfde beoogde prestaties (daar waar nodig) verwerken
in de opgave voor de gemeenten die niet direct onder het grotestedenbeleid
vallen. De Tweede Kamer wordt hierover te zijner tijd geïnformeerd.Het kabinet beschouwt de toegankelijkheid van de rijkshuisvesting voor
mensen met beperkingen ook als een blijvend punt van aandacht. De rijksgebouwendienst
adviseert de departementen hoe ze dit kunnen realiseren.Ook op het terrein van het openbaar vervoer blijft het kabinet zich inspannen.
Het streven is nog steeds dat het stads- en streekvervoer over de weg in 2010
en het spoorvervoer in 2030 toegankelijk zijn1.
Wij proberen deze doelstelling te realiseren door wet- en regelgeving en door
het sluiten van convenanten met bestuurlijke partners. In de loop van 2003
wordt richtlijn 2001/85/EG in de Nederlandse wetgeving van kracht. Dit betekent
dat – in eerste instantie – alle nieuw op de weg te brengen stadsbussen
qua constructie volledig toegankelijk zullen zijn. De toegankelijkheid van
het spoorvervoer maakt onderdeel uit van de concessies die aan de N.V. Nederlandse
Spoorwegen en aan ProRail worden verleend. Daarnaast wil het kabinet het collectief
vraagafhankelijk vervoer een plaats geven in het systeem van de Wet personenvervoer
20002.Mensen verplaatsen zich niet alleen met het openbaar vervoer, maar maken
ook gebruik van taxi's en bussen voor georganiseerde reizen. Het is dus ook
van belang dat de kwaliteit, toegankelijkheid en bruikbaarheid van het taxi-
en touringcarvervoer verbetert.Nationaal en internationaal worden met organisaties en bedrijven initiatieven
ontwikkeld om de toegankelijkheid van het vervoer door de lucht en over water
te verbeteren.Het kabinet wil dat uiterlijk in 2010 alle Nederlandstalige televisie-programma's
van de publieke omroep ondertiteld zijn. Hierdoor kunnen ook doven en slechthorenden
deze programma's volgen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
gaat daarnaast bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal
Overleg en de Museumorganisaties aandringen op het vergroten van de toegankelijkheid
van cultuurvoorzieningen zoals musea, theaters en bioscopen voor gehandicapten.Bij strafzaken krijgen met ingang van 1 oktober 2003 mensen met een gehoorstoornis
de doventolk financieel vergoed.Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voert een
project «kiezen op afstand» uit. Het doel is om stemmen minder
afhankelijk te maken van een vaste plaats. Zo wordt onder meer het stemmen
in een willekeurig stemlokaal bezien. Dit vergroot, voor de tijd
dat nog niet alle stembureaus toegankelijk zijn, de mogelijkheden voor mensen
met beperkingen om zelfstandig te kunnen stemmen. Hetzelfde geldt voor het
stemmen per telefoon of computer voor mensen die in het buitenland verblijven.
Als de experimenten bij de verkiezingen voor het Europese Parlement van 2004
positief zijn, wordt bredere invoering mogelijk gemaakt.Onlangs is aandacht gevraagd voor de uitsluiting van het stemrecht voor
mensen met een verstandelijke handicap die onder curatele zijn gesteld. Het
kabinet zal aan de Kiesraad advies vragen of en hoe voor deze mensen het uitoefenen
van het stemrecht mogelijk kan worden gemaakt.Sociale toegankelijkheid Goede voorbeelden moeten duidelijk maken dat mensen met beperkingen goed
kunnen meedoen in de samenleving. Sociale ontoegankelijkheid (als gevolg van bijvoorbeeld stigmatisering)
is voor veel mensen misschien een nog grotere barrière dan de fysieke
toegankelijkheid. Het betekent dat mensen bewust of onbewust worden buitengesloten
van de samenleving, van het onderling contact tussen mensen waarop een samenleving
zowel individueel als collectief is gebaseerd. Sociale ontoegankelijkheid
is dus een ernstig gemis voor een burger. Dit gemis raakt vooral jongere mensen
met beperkingen voor wie maatschappelijke participatie zeer belangrijk is
en voor mensen met een psychische of verstandelijke handicap.Er komt een groep mensen (Taskforce) die met voorbeelden zal laten zien
dat mensen met een handicap in staat zijn mee te doen in de samenleving. Ze
zullen reclame maken dat de voorbeelden ook op andere plaatsen worden uitgevoerd.Verbeteren van de sociale toegankelijkheid begint bij het vergroten van
de bewustwording.Hiervoor zijn verschillende stappen gezet. Voorbeelden hiervan
zijn de Taskforce Vermaatschappelijking van de
GGZ, de beeldvormingscampagne «Uitdaging voor Nederland», het
Europees jaar van mensen met een handicap en de campagne «Drempels weg».
Ook de commissie Het Werkend Perspectief speelt een belangrijke rol1. Het kabinet gaat de komende periode door met deze inspanningen.
Er komt voor drie jaar een taskforce die deze
bewustwording in de Nederlandse samenleving moet vergroten. De task force
fungeert als aanjager voor alle geledingen van onze samenleving; van publieke,
semi-publieke tot private organisaties en burgers. De task force signaleert
niet alleen knelpunten en problemen, maar richt zich voornamelijk op maatschappelijk
bewustmaken, activeren en verbreden van het draagvlak voor oplossingen en
het toepasssn daarvan. Dat moet zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande initiatieven
en gebruikmaken van de ruim beschikbare kennis en gegevens uit projecten,
experimenten en onderzoek bij diverse werkontwikkelingsorganisaties en onderzoeksinstituten.
De task force kan verder gevraagd en ongevraagd adviseren over zaken die van
belang zijn voor de participatiemogelijkheden van mensen met beperkingen op
diverse terreinen. De task force rapporteert aan het kabinet. De activiteiten
van deze task force zijn een logische volgende stap in de activiteiten die
tijdens het Europees jaar van mensen met een handicap 2003 in gang zijn gezet.De staatssecretaris van VWS heeft het instellen van deze task force toegezegd bij de behandeling van de WGBH/CZ in de Eerste
Kamer2. De RMO heeft ook in zijn advies een onafhankelijk
orgaan (stuurgroep) voorgesteld om de samenleving te activeren;het
kabinet sluit hierop aan. De beoogde task force kan de eerdergenoemde taken
gaan vervullen vanuit een onafhankelijke positie op «afstand»
van de overheid.De task force wordt in beginsel gezamenlijk betaald door de ministeries
van VWS, OCenW en VROM.Bij de sociale toegankelijkheid gaat het vaak ook om relatief eenvoudige
zaken die mensen kunnen doen, zoals de bereidheid om iemand een handje te
helpen als je ziet dat die persoon een «drempel» niet overkomt.
Dit sluit aan bij de grotere bewustwording die het kabinet nastreeft ten aanzien
van normen en waarden in de samenleving. Bij het veiligheidsbeleid wordt het
naleven van (nog te ontwikkelen) gedragscodes in winkelcentra en winkels nagestreefd;
hierbij wordt ook deze vorm van «aandacht voor elkaar hebben»
meegenomen.3.3 Beschikbaarheid van hulpmiddelen/voorzieningen (incl.
procedures en kwaliteit) Ik denk wel eens als ik dàt hulpmiddel zou hebben, zou ik veel
meer kunnen. Ik kom er alleen niet voor in aanmerking.Mensen met beperkingen hebben om (zelfstandig) te functioneren vaak hulpmiddelen
nodig of voorzieningen die de beperkingen compenseren of opheffen. Het beleid
van de Nederlandse overheid richt zich traditioneel op het beschikbaar stellen
van adequate voorzieningen en hulpmiddelen.Dat veel mensen in de praktijk op dit terrein toch nog problemen hebben,
komt in veel gevallen door uitvoeringseffecten. Bureaucratie en lange wachttijden
zijn hier voorbeelden van. Ook het ontbreken van goede voorzieningen, keuzemogelijkheden
of mogelijkheden voor het gebruik van ICT-toepassingen speelt een rol. De
technologie is er meestal wel, maar in een vorm die mensen met beperkingen
niet direct kunnen gebruiken. Wel bruikbare producten komen pas in een latere
fase beschikbaar. Vaak is – cynisch genoeg – de technologie al
weer verdergegaan, zodat er altijd een achterstand blijft.Naast uitsluiten door de vorm van een product, wordt onder meer ook een
gebrek aan mogelijkheden ervaren voor begeleiden of assistentieverlenen bij
het verrichten van activiteiten.Een toegankelijke samenleving met een combinatie van specifieke voorzieningen
geïntegreerd in reguliere zaken, lijkt de optimale situatie voor mensen
met beperkingen. Ze kan in veel gevallen een kwaliteitsverbetering voor de
samenleving als geheel opleveren. Maar het toegankelijk maken van de samenleving
volgens inclusieve oplossingen is niet van de
ene op de andere dag te realiseren en soms ook niet wenselijk of realistisch.
Er zijn in die situatie (soms voorlopig) specifieke voorzieningen noodzakelijk.
Tegelijkertijd kan wel gewerkt worden aan inclusieve oplossingen.Het kabinet heeft de laatste jaren in de zorg een belangrijke omslag mogelijk
gemaakt met het invoeren van het systeem van persoonsgebonden budgetten in
de care. Dit persoonlijk budget vergroot de keuzemogelijkheden van mensen,
zodat mensen meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen situatie
en de zorg meer past bij de vraag van de cliënt. De zorg kan flexibeler
worden ingezet, bijvoorbeeld thuis in plaats van te moeten verhuizen naar
een specifieke instelling.Het beleid voor de hulpmiddelen is om noodzakelijke zorgvoorzieningen
beschikbaar en toegankelijk te maken waarmee mensen met een beperking
zo normaal mogelijk kunnen functioneren en deelnemen aan het maatschappelijke
verkeer. Met minder regels en een decentrale aanpak, komt de verantwoordelijkheid
voor de hulpmiddelenvoorziening steeds dichter bij de partijen in het veld
te liggen. Dit biedt meer kansen voor vraagsturing en op elkaar afstemmen
van de verschillende voorzieningen.Een ander voorbeeld is de Wet leerlinggebonden financiering die op 1 augustus
2003 van kracht is geworden. Hiermee kunnen gehandicapten na indicatie, met
een extra financiële ondersteuning voor begeleiding, beter aangepast
onderwijs volgen op een reguliere school in het basisonderwijs of voortgezet
onderwijs.De Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg) biedt verder nu al de mogelijkheid
om het verstrekken van specifieke hulpmiddelen af te stemmen op wat er al
is in de (gewone) gemeentelijke infrastructuur. Het kabinet gaat, naast deze
maatregelen die al in uitvoering zijn genomen, de komende periode bekijken
of er andere mogelijkheden zijn om de keuzemogelijkheden bij specifieke en
algemene voorzieningen te vergroten. Een belangrijk rol daarbij is weggelegd
voor de Wet op de maatschappelijke zorg die in 2006 van kracht wordt.De toenemende vergrijzing dwingt tot bezinning om de zorg voor de toekomst
betaalbaar, en – daarmee – toegankelijk te houden voor hen die
het nodig hebben. Het kabinet heeft de Kamer recent een brief gestuurd met
haar visie op de houdbaarheid van de AWBZ en de noodzaak om te komen tot een
Wet op de maatschappelijke zorg.3.4 Lokale verschillen versus maatwerk Waar ik woon, krijg ik een voorziening niet; mijn vriendin in een andere
plaats wel.Mensen met beperkingen constateren dat er bij het uitvoeren van wettelijke
regelingen grote verschillen bestaan tussen gemeenten en tussen zorgkantoren.
Met name de grote verschillen tussen gemeenten onderling bij de WVG vallen
hierbij op en mensen ervaren die verschillen als onrechtvaardig.Als je dingen op maat wil regelen voor personen, ontstaan er ook verschillen.Lokale verschillen en verschillen tussen aanbieders zijn op zich niet
erg. Het inspelen op individuele verschillen en op de verschillen tussen gemeenten
en aanbieders, leidt juist tot maatwerk. In een dorp kan een scootmobiel een
goede voorziening zijn om bij alle adressen te komen, terwijl in een grotere
plaats georganiseerd vervoer «van deur tot deur» beter past. Het
lokaal invullen van deze verantwoordelijkheid is ook een zaak van de lokale
democratie. Belangenorganisaties moeten op lokaal niveau dan wel voldoende
georganiseerd en professioneel zijn. Het kabinet heeft ter uitwerking van
de Meerjarenafspraken Gehandicaptenzorg geld beschikbaar gesteld om de cliëntenbeweging
op lokaal niveau te versterken. Maar ook in individuele relaties met (private)
aanbieders zal het mondiger maken en/of ondersteunen van mensen met een handicap
nodig zijn. Ontwikkelingen in de cliëntenondersteuning, zoals de ontwikkeling
van de SPD Nieuwe Stijl, dragen hieraan bij.Er blijft niettemin spanning bestaan tussen maatwerk en gelijke rechten
enerzijds en lokale bevoegdheden en mogelijkheden anderzijds; dit is een belangrijk
aandachtspunt bij het uitwerken van de Wet op de maatschappelijke
zorg waarin de Wvg en delen van de Welzijnswet en mogelijk de AWBZ op termijn
opgaan.Het kabinet zet zich in voor initiatieven, waarbij bestaande goede praktijk
wordt versterkt, recht doend aan lokale verschillen en de wensen van de betrokken
personen. Goede voorbeelden moeten worden ontwikkeld en beschikbaar komen
voor andere gemeenten. De RMO constateerde dat er behoefte is aan praktijkgerichte
kennis. Waar er een verantwoordelijkheid op het lokale niveau ligt, is het
van belang de ervaringen en goede voorbeelden tussen de lokale overheden uit
te wisselen. De VNG, zoals via het huidige IGLO+ project, heeft een belangrijke
functie bij het verspreiden van «inclusief» beleid in de praktijk
op lokaal niveau. Daarnaast kan de taskforceadviseren
bepaalde knelpunten of oplossingen voorrang te geven.3.5 Informatie en voorlichting Ik weet niet precies waar ik recht op heb.Veel van de ervaren knelpunten komen ook omdat mensen niet of onvoldoende
weten welke oplossingen er zijn (voorzieningen, hulpmiddelen). Enerzijds speelt
dit bij de gebruikers zelf: zij hebben geen toegang tot informatie over de
mogelijkheden om hun beperkingen te compenseren. Aan de andere kant geldt
het ook voor uitvoerende instanties en gemeenten. Niet alle mogelijkheden
die wetten en regels bieden zijn bekend, een makkelijke en snelle toegang
tot goede praktijkvoorbeelden is niet altijd voorhanden.Het kabinet wil er voor zorgen dat alle belangrijke informatie makkelijk
is te vinden via bijvoorbeeld internet.Toegang tot voorlichting en informatie is een belangrijke voorwaarde om
als burger deel te kunnen nemen aan de moderne samenleving. Voor de toegankelijkheid
van internet (voor mensen met beperkingen) bestaat de W3C-standaard. In Europees
verband wordt gewerkt aan het toepassen van deze standaard. De Nederlandse
overheid is al enige tijd actief bezig in ieder geval de websites van de overheid
toegankelijk te maken en te houden. Het kabinet wil nu een waarmerk1 ontwikkelen om de toegankelijkheid (zowel fysiek als
in eenvoud van taal) te kunnen beoordelen. Daarnaast moet alle informatie
van de overheid die van belang is voor mensen met een handicap snel, duidelijk
en overzichtelijk te vinden zijn.Het kabinet gaat onderzoeken of er één (virtueel) loket
(portal) kan komen voor informatie over wet- en
regelgeving voor mensen met beperkingen; dat loket moet dan ook gebruik maken
van de informatie die elke sector heeft over «inclusief» beleid.Eveneens onderzoekt het kabinet of de Postbus 51-spotjes toegankelijker
te maken zijn voor doven en slechthorenden, bijvoorbeeld via ondertiteling.Het kabinet heeft de afgelopen periode grote campagnes gesteund om te
wijzen op de mogelijkheden van de gemoderniseerde AWBZ, van de leerlinggebonden
financiering en van verschillende inkomensvoorzieningen. Deze inspanningen
gaan de komende tijd door en worden uitgebreid; zo komt er afzonderlijke voorlichtingt
over de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. 3.6 Afstemmen van wettelijke kaders (waaronder indicatie,
eigen bijdragen)Heb ik al een rollator gekregen, moet ik de hele procedure weer door omdat
ik wil werken bij de Sociale Werkvoorziening.Mensen hebben er grote problemen mee dat zij voor verschillende voorzieningen
of hulpmiddelen bij steeds weer andere instanties moeten zijn. Hinderlijk
is vooral dat bij iedere instantie dezelfde vragen over de beperkingen moeten
worden beantwoord of hetzelfde medische onderzoek moet worden gedaan. Er is
behoefte aan om vragen zoveel mogelijk in één keer af te doen
en de informatie die al over mensen beschikbaar is, beter uit te wisselen.
Er zou één loket moeten zijn waarin niet alleen de indicatiestelling
wordt afgestemd, maar ook de verschillende wettelijke kaders uit de diverse
sectoren.De taakforce die het kabinet gaat instellen,
moet goede voorbeelden aangeven hoe dit lokaal kan worden gerealiseerd. Deze
praktijkvoorbeelden kunnen elders gebruikt worden.Het kabinet stelt daarnaast een commissie van hoge ambtenaren in uit alle
betrokken departementen. Die commissie moet op basis van concrete knelpunten
en problemen in de samenleving beleid afstemmen, de beleidsagenda volgen,
problemen signaleren en komen tot oplossingen. De rapportage van de taskforce speelt hierbij een rol. Daarnaast beoordeelt
deze ambtelijke commissie in hoeverre beleidsmaatregelen van de overheid «inclusief»
zijn waar belangen van mensen met beperkingen spelen. Deze commissie levert
een bijdrage aan het creëren van de voorwaarden om op lokaal niveau de
gewenste oplossingen mogelijk te maken.Het uitgangspunt bij deze interdepartementale commissie is dat ieder afzonderlijk
departement verantwoordelijk is voor «inclusief beleid» op het
eigen beleidsterrein en daarbij gebruik maakt van alle ter beschikking staande
instrumenten.Als je een hulpmiddel nodig hebt, zijn er veel wetten en regels waaruit
die betaald kunnen worden. De regels zijn soms zo ingewikkeld dat je niet
meer weet hoe het in elkaar zit. Als de verstrekkers nu eens proberen eerst
met jou een oplossing voor je beperkingen te vinden en dan bedenken hoe dat
betaald kan worden.Het kabinet heeft in verband met de slechte economische situatie en het
streven om de kosten van de zorg in de hand te houden, maatregelen aangekondigd
voor het pakket van de zorgverzekering en de AWBZ. Deze maatregelen kunnen
belangrijke effecten hebben voor chronisch zieken en mensen met lage inkomens.
Daarom en in reactie op de motie-Verhagen uit de Tweede Kamer maakt het kabinet
een aparte regeling om kwetsbare groepen zoveel mogelijk te ontzien. Deze
tegemoetkomingsregeling wordt door de Belastingdienst uitgevoerd en beoogt
(een gedeeltelijke) inkomenscompensatie voor mensen met extra kosten die niet
of onvoldoende profijt hebben van de de bestaande fiscale regeling voor buitengewone
uitgaven. De tegemoetkomingsregeling gaat in 2004 in.3.7 Versterken positie mensen met een beperking; Mogelijkheden
om participatie/non-discriminatie/bejegening /onafhankelijkheid af te dwingenDe nieuwe Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische
ziekte (WGBH/CZ) biedt meer mogelijkheden om juridische stappen te ondernemen
bij ongelijke behandeling van mensen met een beperking.De WGBH/CZ biedt de mogelijkheid om gelijke behandeling af te dwingen
bij arbeid, beroepsonderwijs en over enige tijd bij het openbaar vervoer.Zowel de RMO als de RVZ stellen in hun adviezen dat een dergelijk wettelijk
kader een bijdrage levert aan het versterken van de positie van mensen met
beperkingen. De wet beperkt zich nu nog tot arbeid, beroepsonderwijs en in
de toekomst openbaar vervoer. Op dit laatste terrein moet eerst duidelijkheid
bestaan over de wijze en termijn waarbinnen redelijke voortgang zichtbaar
is in de toegankelijkheid van het materieel en de stationsinfrastructuur.
Zodra dat het geval is, wordt met betrokken partijen, bepaald op welke datum
de WGBH/CZ ookvoor het openbaar vervoer van kracht wordt.Daarnaast zal het kabinet onderzoeken of het wenselijk is deze wet stapsgewijs
uit te breiden naar andere aandachtsgebieden op het terrein van het onderwijs,
goederen, diensten, wonen en stedelijke ruimte. Een voorstel tot uitbreiding
van de wet zal op elk maatschappelijk terrein onderbouwd worden met een onderzoek
naar de beleidsmatige en financiële gevolgen.Binnenkort valt een besluit over het uitbreiden van de wet naar primair
en voortgezet onderwijs. Dit gebeurt aan de hand van een recent afgesloten
onderzoek naar de consequenties daarvan. Het onderzoek naar uitbreiden van
de wet met het terrein «aanbieden van goederen en diensten» is
nog niet klaar (zie ook bijlage 3).Bij het wonen wil het kabinet de individuele rechtsbescherming tegen ongerechtvaardigd
onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte verbeteren. Het kabinet
wil ook duidelijkheid geven over wat redelijkerwijs van de aanbieders van
woningen gevraagd kan worden. De WGBH/CZ wordt – als de uitkomsten van
het onderzoek naar de haalbaarheid daar aanleiding toe geven – hiervoor
uitgebreid, waarbij het verbod op ongerechtvaardigd onderscheid wordt uitgewerkt
en genormeerd. Een voorbeeld van zo'n ongerechtvaardigd onderscheid is het
weigeren van een woning aan gehandicapten op grond van hun handicap of hen
om die reden (en ten nadele van hen) anders te behandelen. Het omgekeerde,
het weigeren om in procedures en regels rekening te houden met de behoeften
van gehandicapten, kan ook een vorm van ongerechtvaardigd onderscheid zijn.
Het kabinet zal de Tweede Kamer informeren over de manier waarop dit wordt
aangepakt.Daarnaast ligt bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel om het wetboek van
strafrecht te wijzigen in verband met het strafbaarstellen van discriminatie
wegens handicap1. Dit wetsvoorstel stelt beledigende
uitlatingen, het aanzetten tot haat, discriminatie of gewelddadig optreden
vanwege iemands handicap strafbaar.Waar kan ik terecht als ik vind dat het niet goed is geregeld.3.8 SamenvattingHet kabinet is zich er van bewust dat de positie van mensen met beperkingen
in veel gevallen niet makkelijk is. De samenleving is in het algemeen niet
ingesteld op het goed omgaan met deze mensen en werpt daarom nodeloos drempels
op. Het kabinet wil bevorderen dat deze drempels worden voorkomen. Een mogelijkheid
daartoe is het – waar dat kosteneffectief is – in de algemene
voorzieningen rekening houden met mensen met beperkingen. Waar dat niet mogelijk
is zullen specifieke voorzieningen nodig zijn, die dan bij voorkeur onderdeel
uitmaken van het reguliere beleid. Hierbij kan worden aangesloten bij bestaande
regelingen en voorzieningen.Het overzicht van knelpunten laat zien dat mensen veel meer belemmeringen
ervaren dan strikt noodzakelijk is; ook zien zij zelf mogelijkheden om te
komen tot oplossingen, die in de praktijk niet haalbaar zijn.Het kabinet wil met de voorgestelde maatregelen beide aspecten recht doen.Voor de korte termijn (2003–2004) gaat het kabinet de volgende zaken
in gang zetten. De resultaten worden uiteraard pas geleidelijk zichtbaar:– «meedoen» en «inclusief beleid» als uitgangspunten
van het overheidsbeleid hanteren voor mensen met beperkingen;– de eigen verantwoordelijkheid van de maatschappij en de mensen
met beperkingen duidelijk aangeven;– instellen van een taskforce, die met goede voorbeelden moet laten
zien hoe de maatschappelijke participatie van mensen kan verbeteren; de normen
en waarden discussie zal ook op dit terrein worden gevoerd;– instellen van een ambtelijke commissie om «inclusief kabinetsbeleid»
vorm te geven;– de zaken uit bijlage 2 uitvoeren;– stimuleren om bij het ontwerpen van producten de «ontwerp
voor iedereen» strategie te gebruiken– met een tegemoetkomingsregeling een deel van de financiële
gevolgen van bezuinigingen in de zorg voor mensen met beperkingen compenseren;– toegankelijkheid van nieuwe stadsbussen is per 1 februari
2004 een feit;– bij de verkiezingen voor het Europees parlement in 2004 experimenteren
met nieuwe mogelijkheden om het stemmen voor een zo breed mogelijk aantal
mensen mogelijk te maken;– adviesvragen aan de Kiesraad over het stemrecht voor mensen met
een verstandelijke handicap die onder curatele zijn geplaatst;– bewerkstelligen van toegankelijkheid van overheidsinformatie;– bij strafzaken is de vergoeding voor doventolken geregeld per
1 oktober 2003.Vervolgens worden zaken in gang gezet, waarvan de resultaten pas in de
tweede helft van deze kabinetsperiode (2005–2007) effect hebben. Het
kabinet zal– onderzoeken of en hoe de WGBH/CZ verder uitgebreid kan worden;
onderzoek is gaande naar de mogelijkheden om te beginnen met de terreinen
primair en voortgezet onderwijs en wonen;– onderzoeken of het zinvol is een lokaal dienstverleningsstelsel
vast te leggen in een nieuwe Wet op de maatschappelijke zorg (2006);– stimuleren dat voldoende nultredewoningen en verzorgd wonen gebouwd
worden om aan de behoefte te voldoen (ondermeer door afspraken
met de corporatiesector en door bij de stedelijke vernieuwing de toegankelijkheid
van woningen nadrukkelijker een plaats te geven);– er naar streven dat uiterlijk 2010 alle Nederlandse televisieprogramma's
van de publieke omroep worden ondertiteld;– er naar streven dat aanbieders en makers van producten en diensten
de bruikbaarheid voor iedereen als uitgangspunt nemen: design for all en toegankelijk
internet zijn dan eerder regel dan uitzondering; de in te stellen taskforce
zal hierbij een rol spelen– er naar streven om het streek- en stadsvervoer over de weg in
2010 toegankelijk te laten zijn voor mensen met beperkingen en over rails
in 2030.– op grond van de rapportages en voorstellen van de taskforce vergroot
het kabinet de mogelijkheden tot «meedoen» van mensen met beperkingen.Deze verschillende activiteiten moeten uiteindelijk het volgende perspectief
dichterbij brengen:– mensen met beperkingen kunnen volledig mee doen in de samenleving;
de samenleving werpt geen drempels op;– beschikbaarheid van hulpmiddelen en voorzieningen die de beperkingen
van mensen compenseren;– geen (onnodige) aparte voorzieningen of gescheiden leefsituatie
voor mensen met beperkingen;– mensen met beperkingen hebben individueel en collectief zeggenschap
over de soort, invulling en kwaliteit van af te nemen voorzieningen.XNoot1Sociaal en Cultureel Planbureau, Rapportage gehandicapten 2002 (Den Haag
2002).XNoot1Kamerstukken, II 2002–2003, 28 169, nr. 27.XNoot2Kamerstukken, II 2002–2003, 28 169, nr. 29.XNoot3De adviezen zijn van de Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ) en de
Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO).XNoot4Kamerstukken II, 2001–2002, 25 424, nr. 41.XNoot1Kamerstukken II, 2001 – 2002, 25 424, nr. 41.XNoot1Kamerstukken II, 2002–2003, 28 169, nr. 29.XNoot1Pilotstudie naar kosten en baten van oplossingen in werksituaties met
Design4All en Disability Management. SZW-werkdocument nr. 289, juni 2003.XNoot2Ontwerpstrategie gericht op het maken van producten waarbij rekening is
gehouden met verschillen in vaardigheden tussen mensen.XNoot1Kamerstukken II, 1998–1999, 26 200 XII, nr. 43.XNoot2Kamerstukken II, 2002–2003, 23 645, nr. 50.XNoot1Staatscourant, 2003, nr. 124, pag. 11.XNoot2Handelingen Eerste Kamer 2002–2003, nr. 20, pag. 618–646.XNoot1Met het begrip waarmerk wordt bedoeld dat op het moment dat de betreffende
sites worden beoordeeld, voldaan is aan de toegankelijkheidseisen. Doordat
snel na de toetsing informatie kan worden toegevoegd, kan dan ook de toegankelijkheid
veranderen. Een waarmerk is een momentopname; een keurmerk heeft een geldigheid
voor de hele levensduur van een product en is niet adequaat voor dit doel.XNoot1Kamerstukken II, 2001–2002, 28 221. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29355-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl