Landbouw- en Visserijraad; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag van een schriftelijk overleg over de geannoteerde agenda voor Landbouw en Visserij Raad op 22 februari 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141174
 2009-2010
 
 21 501-32
 Landbouw- en Visserijraad
 
 
 
 
 Nr. 
 385
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 17 februari 2010
 Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, heeft een aantal fracties vragen en opmerkingen aan
de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, over en naar aanleiding
van de geannoteerde agenda voor de Landbouw- en Visserijraad op 22 en 23 februari
2010 (Kamerstuk 21 501-32, nr. 384).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 16 februari
2010. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Atsma
 De griffier van de commissie,
 Peen
 
 Inhoudsopgave
 Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Voorzitterschapsnotitie «Toekomst van het GLB: marktbeheersmaatregelen
na 2013»
 Etiquettering dierenwelzijn
 Zuivelmarkt
 Situatie rondom Q-koorts
 Illegale handel in Ivoor
 Leeftijdsgrens testen van rundvee op BSE
 Verzoek tot uitstel verbod op het gebruik van de legbatterij
 Overig
 CITES
 Less favoured areas
 Uitkomsten van de Landbouw- en Visserijraad van 18 januari 2010
 
 Antwoorden van de minister
 VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Voorzitterschapsnotitie «Toekomst van het GLB: marktbeheersmaatregelen
na 2013»
 De leden van de CDA-fractie wijzen op de deels negatieve gevolgen van
verdere afbouw van marktinstrumenten in de vorm van groter wordende prijsfluctuaties
en onzekerheid voor de ondernemers. De leden van de CDA-fractie zijn van mening
dat quotering en superheffing dienen te worden afgebouwd en willen interventie
handhaven, maar geen renationalisatie van beleid. Een stabiele voedselvoorziening
staat voor de leden van de CDA-fractie voorop. De leden van de CDA-fractie
hebben al eerder opgeroepen om creatiever naar marktinstrumenten te gaan kijken.
Om in de EU overschotten van de markt te houden, blijft interventie in de
ogen van de leden van de CDA-fractie een noodzakelijk instrument. LTO Akkerbouw
heeft recent een interessante suggestie gedaan. Kort samengevat komt het erop
neer dat interventiegewassen in de akkerbouw worden ingezet voor de productie
van biobrandstoffen. Dit leidt niet tot verstoring van de markt, is goed voor
de prijsvorming en het boereninkomen. Bovendien kan het van betekenis zijn
voor de duurzaamheidsambities van Nederland. Is zo’n aanpak ook voor
andere sectoren denkbaar en is het haalbaar? En in het verlengde hiervan wordt
ook gekeken naar de rek en ruimte van de mededingwetgeving?
 
 De leden van de SP-fractie constateren blijmoedig dat de minister een
nieuwe toon lijkt aan te slaan in het Europese landbouwdebat in de geest dat
niet meer al het heil lijkt te zoeken bij voortgaande liberalisatie, maar
meer aansluit bij de grote groep van landen in Europa waar meer ruimte is
voor marktregulerende maatregelen. Het Appel van Parijs duidt op een nieuwe
wind waarbij verdergaande liberalisering niet meer de hoofdtoon is en verstandige
vormen van marktregulering niet worden uitgesloten. De leden van de SP-fractie
zijn blij dat de minister nu ook meegaat in deze discussie en hopen dat ze
haar neoliberale toon blijft matigen. De extreme prijsstijgingen tijdens de
voedsel(prijzen)crisis en de toenemende problemen rond prijsvolatiliteit nopen
tot regulerende maatregelen zoals interventie voorraden, quotering en antispeculatie
maatregelen. De kwalijke rol van speculatie bij de voedselprijzencrisis blijkt
ook uit de rapporten van de World Economy, Ecology & Development (WEED)
(Food speculation the main factor of the price bubble in 2008 P. Wahl) en
het Institute for Agriculture and Trade Policy (IATP) (Commodities market
speculation: the risk to food security and agriculture). De leden van de SP-fractie
kijken reikhalzend uit naar de marktinstrumenten voor prijsstabilisatie,
tegen speculatie in de voedselmarkt en tegen extreme prijsschommelingen.
 
 Tijdens de Landbouw- en Visserijraad van 22 en 23 februari 2010 zal
Eurocommissaris Ciolos voor de eerste keer aanwezig zijn. Onder deze Eurocommissaris
zal het besluit vallen over de nieuwe EU financieringsperiode 2014–2020.
De leden van de VVD-fractie zijn zeer benieuwd naar de acties en gevolgen
van de G22 top in Parijs. Nederland was daar niet vertegenwoordigd. De leden
van de VVD-fractie vinden het een jammerlijke ontwikkeling dat Nederland niet
meer mee doet aan discussies over de toekomst van het GLB. Kan de minister
garanderen dat Nederland in de toekomst bij alle Europese bijeenkomsten met
betrekking tot de herziening van het GLB weer aan tafel zit? Kan de minister
daarnaast ook garanderen dat het landbouwbeleid wel een gemeenschappelijk
beleid blijft? Het kan immers niet zo zijn dat verschillende lidstaten verschillende
vormen van steun aan hun agrarische ondernemers gaan geven. Men moet oneerlijke
concurrentie tussen agrarische ondernemers binnen de EU niet in de hand willen
werken.
 Etiquettering dierenwelzijn
 De leden van de SP-fractie willen de minister aanmoedigen om te komen
tot goede dierenwelzijnsetikettering en informatiecampagnes. De leden van
de SP-fractie nemen aan dat dit later nog in de kamer besproken zal worden.
De leden van de SP-fractie vragen de minister of ze de aangenomen motie over
het etikettering van bont in deze discussie mee wil nemen (31 700 XIV-74).
 
 Wat betreft de etikettering dierenwelzijn zijn de leden van de VVD-fractie
benieuwd naar de visie van de minister. Wat voor een systeem heeft de minister
voor ogen? Een systeem per lidstaat of één Europese standaard?
Op verplichte of vrijwillige basis? Hoe zou een dergelijk systeem voor de
Europese consument goed te herkennen zijn?
 
 Tijdens de Landbouwraad zal van gedachten worden gewisseld over de etikettering
van dierenwelzijn. In de geannoteerde agenda wordt opgemerkt dat door de etikettering
van dierenwelzijn primaire producenten in staat gesteld worden om de meerkosten
van het bovenwettelijk verbeteren van dierenwelzijn te vermarkten. De leden
van de SGP-fractie willen er op wijzen dat een belangrijke factor voor de
hiervoor genoemde veronderstelling is dat de verschillende ketenpartners,
als tussenhandel en retail, het doorberekenen van deze meerkosten niet in
de weg staan door zélf de nodige graantjes mee te pikken. De praktijk
laat zien dat hier nog het nodige aan schort. De leden vragen de minister
dit aspect in te brengen in de gedachtewisseling over etikettering.
 Zuivelmarkt
 De leden van de SGP-fractie vragen opnieuw aandacht voor de situatie op
de zuivelmarkt. Verschillende toonaangevende zuivelhandelaren verwachten een
nieuwe periode van dalende zuivelprijzen. Ze geven aan dat de afzet van zowel
volle- als magere melkpoeder stagneert. Daarnaast wijzen zij erop dat de periode
van tekorten op de markten voor boter en weipoeder grotendeels voorbij is
en dat ook de kaasmarkt steeds meer onder druk komt te staan. Daarbij komt
dat interventievoorraden met melkpoeder weer op de markt gebracht zullen worden
en de melkproductie de komende tijd zal toenemen, al dan niet als gevolg van
de quotumverruiming. Herkent de minister deze signalen en hoe waardeert zij
die? Wat zijn de verwachtingen waar de Europese Commissie van uit gaat? Houdt
zij bij het op de markt brengen van interventievoorraden rekening
met de hiervoor genoemde signalen?
 Situatie rondom Q-koorts
 Nederland zal een toelichting geven over de stand van zaken met betrekking
tot Q-koorts. En meer specifiek over de status van de dierziekte op EU-niveau.
De leden van de CDA-fractie vragen om een nadere toelichting op dit punt.
De leden van de CDA-fractie hebben al eerder aangegeven dat de indeling in
lijst A en lijst B dierziekten al sinds enkele jaren niet meer bestaat en
dat een heroverweging noodzakelijk is. De huidige lijst bestaat nu uit een
mengsel van dierziekten die zich snel verspreiden, zoals Mond- en Klauwzeer,
varkenspest en blauwtong en ziekten die een zoönose zijn, zoals Q koorts,
BSE, west Nijlvirus, aviaire influenza en tuberculose. Al jaren pleiten de
leden van de CDA-fractie voor een herschikking van de lijst dierziekten die
de OIE hanteert en waar de bestrijdingsmaatregelen van de EU op gebaseerd
zijn. Kan de minister uiteenzetten of zij deze overwegingen meeneemt in haar
toelichting? De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat ziekten die een
potentieel risico voor de volksgezondheid zijn, bovenaan de lijst horen of
op een aparte lijst te staan. Het is naar mening van de leden van de CDA-fractie
belangrijker om Q-koorts te bestrijden dan Blauwtong. Kan de minister het
bovengenoemde onderschrijven. De leden van de CDA-fractie vragen zich of de
minister al in EU verband op de noodzaak van de bestrijding van Q-koorts heeft
gewezen of gaat wijzen. Ook vragen de leden van de CDA-fractie zich af of
het lukt om financiële middelen uit de EU voor de bestrijding beschikbaar
te stellen. Verder vragen de leden van de CDA-fractie zich af of de minister
de systematiek van de te bestrijden dierziekten wederom aan de orde stelt.
Wordt de Kamer geïnformeerd over het verloop van de Internationale conferentie
welke Nederland/het ministerie van LNV gezamenlijk met de EFSA en de European
Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) heeft georganiseerd? Kan
de minister in het verlengde hiervan de Kamer informeren over het aanstaande
rapport van het consortium onderzoeksinstellingen o.l.v. de Agence Française?
 
 De leden van de SP-fractie vinden de situatie rondom de Q-koorts zeer
ernstig en het lijkt ze een goede zaak dat de minister hier in Europa het
gesprek over aangaat. Kennisuitwisseling is essentieel. Wellicht had goede
kennisuitwisseling in een eerder stadium de aanpak van de Q-koorts kunnen
verbeteren. De leden van de SP-fractie vragen zich af of de grensoverschrijdende
bewegingen van de Q-koorts ook op de agenda staan en vragen de minister hoe
deze problematiek afgestemd wordt met België en Duitsland.
 Wat betreft de Q-koorts zijn de leden van de VVD-fractie zeer geïnteresseerd
in de verdediging van de minister over het Nederlandse beleid ten aanzien
van de (mogelijk) besmette bedrijven. Gaat de minister het Nederlandse beleid
met verve verdedigen en dit aanbevelen aan andere lidstaten? De leden van
de VVD-fractie vernemen graag nog de reactie van de minister over de uitkomsten,
welke rond 15 februari 2010 verwacht worden, van het EFSA rapport over
de Q-koorts.
 Illegale handel in Ivoor
 De leden van de SP-fractie zijn ongelukkig met de insteek van de minister
die blijkt uit de paragraaf over de illegale handel in ivoor in de toegestuurde
geannoteerde agenda.
 De leden van de SP-fractie vragen zich af wat de inzet van de minister
wordt betreffende de wens tot downlisten van Tanzania en Zambia en wat ze
hierover in Europa wil zeggen. Tevens vragen de leden van de SP-fractie zich
af waarom hier niets over staat in de geannoteerde agenda. De leden
van de SP-fractie zijn fel tegen downlisting en vragen de minister hier ook
op in te zetten en in ieder geval geen tegengestelde stappen te ondernemen
of uitlatingen te doen in de raad voordat zij hier met de kamer over gesproken
heeft. Verder vragen de leden van de SP-fractie zich af waarom er staat dat
de stroperij in 2009 weer iets lijkt te dalen (eind tweede alinea). Dit komt
niet overeen met de informatie die de leden van de SP-fractie hebben (Scientific
American, July 2009 The Ivory Trail By Samuel K. Wasser, Bill Clark and Cathy
Laurie) en klopt ook niet met wat er eerder in die alinea beweerd wordt.
 Graag zien de leden van de SP-fractie een cijfermatige onderbouwing en
een duidelijke uitspraak.
 
 Volgens het betreffende artikel en onderliggende rapporten, laat wetenschappelijk
onderzoek niet alleen zien dat er een alarmerend toegenomen stroperij plaatsvindt
in landen in West en Centraal Afrika; de stroperij is zeker ook enorm toegenomen
in Tanzania en Zambia. Eveneens blijkt uit DNA studies van in Azië in
beslag genomen ivoor dat vele tonnen illegaal ivoor juist afkomstig zijn van
olifantenpopulaties in deze twee landen. Er blijken alleen al in de Selous
in Tanzania maandelijks minimaal 50 olifanten te worden gestroopt voor hun
ivoor. Graag het commentaar van de minister
 
 De leden van de SP-fractie maken zich ook grote zorgen over de omgekeerde
bewijslast die de minister lijkt te willen hanteren die blijkt uit de derde
alinea. Deze insteek ondergraaft volgens de leden van de SP-fractie de geest
van het akkoord uit 2007 waarbij het verband tussen de legale handel en illegale
handel onderzocht zou worden, met als onderliggend idee dat zolang er niet
bewezen kon worden dat legalisering van de handel de illegale handel niet
in de hand werkt, er niet over gegaan zou worden tot legalisering. Wat de
minister nu lijkt te doen is de zaak omkeren, namelijk dat als er niet bewezen
kan worden dat legale handel in ivoor de illegale handel aanwakkert, er wel
over legale handel gesproken mag worden. Graag worden de leden van de SP-fractie
gerust gesteld door de minister middels een boodschap dat dit niet haar bedoeling
was.
 In de mening van de leden van de SP-fractie ontplooit zich door de legale
handel een marktsegment (met o.a. handelaren en winkeltjes in China) en wordt
de vraag aangewakkerd. Overigens is de bijdrage die ivoorhandel heeft aan
de nationale Afrikaanse economieën, volgens de leden van de SP-fractie,
zeer gering vergeleken bij de cruciale bijdrage die (olifant)-toerisme levert
aan de nationale economieën (in Tanzania zo’n 17%).
 
 De minister schrijft in haar brief van 11 februari 2010 dat zij op
de komende Raad haar zorgen over de illegale handel in ivoor zal inbrengen.
De leden van de PvdD-fractie danken de minister voor die inspanning, maar
hebben nog wel vragen over de precieze insteek en inzet van de minister. De
minister stelt bijvoorbeeld dat de voorlopige cijfers zouden laten zien dat
er geen aantoonbare relatie is tussen de legale verkoop van deze voorraden
en toegenomen stroperij. Ze schrijft ook dat de cijfers ook niet aantonen
dat een dergelijk verband definitief uitgesloten kan worden. Uit de cijfers
blijkt volgens de minister wel zeer overtuigend dat toegenomen stroperij en
illegale handel een sterk verband heeft met de politieke situatie in een land
of regio en de daarmee gepaard gaande corruptie.
 
 De leden van de PvdD-fractie zijn verbaasd over deze opstelling van de
minister. Wetenschappelijk onderzoek laat wel degelijk zien dat de stroperij
alarmerend is toegenomen in West en Centraal Afrika, maar ook in Tanzania
en Zambia. Onderzoek naar in beslag genomen ivoor wijst duidelijk uit dat
vele tonnen van dit illegaal ivoor afkomstig zijn van olifanten uit deze twee
landen.
 Het lijkt erop dat de minister zich wil verschuilen achter mogelijke open
eindjes in het onderzoek naar ivoor. Dat vinden de leden van de PvdD-fractie
onbestaanbaar. Als er al vragen te stellen zijn, dan toch zeker over de vermeende
positieve effecten die de minister verwachtte van de legale verkoop van ivoor,
die zij bij de vorige CITES Top heeft gesteund. Heeft de minister daar al
bewijzen van, en zo nee, welke conclusies verbindt zij daaraan?
 De leden van de PvdD-fractie dringen er bij de minster op aan het voorzorgbeginsel
in acht te nemen, en vragen haar op de komende L&V Raad de duidelijke
positie in te nemen dat de voorstellen van Tanzania en Zambia om hun olifantenpopulaties
te downlisten door Nederland wordt afgewezen.
 Leeftijdsgrens testen van rundvee op BSE
 De leden van de CDA-fractie dringen aan op verdere afbouw van kostbare
maatregelen. Kan de minister uiteenzetten welke inzet zij zal plegen richting
de nieuwe roadmap BSE. Gaat de minister inzetten op een verhoging van de testleeftijd
zo vragen de leden van de CDA-fractie zich af. Kan de minister uiteenzetten
of er draagvlak is om het advies van de EFSA, te weten minimum testleeftijd
te verhogen naar 60 maanden, te volgen? Kan de minister uiteenzetten of er
draagvlak is om categorie III dierafval van zoogdieren weer te kunnen verwerken
in pluimvee- en varkensvoer met uitsluiting van kannibalisme?
 
 Is het juist dat België het onderwerp BSE op de agenda heeft gezet?
Is de minister bereid de verdere afbouw van BSE-maatregelen te ondersteunen?
De leden van de VVD-fractie zouden dit van harte ondersteunen.
 
 De Belgische delegatie heeft gevraagd om een gedachtewisseling over de
leeftijdsgrens voor het testen van dieren op BSE. Dit zal waarschijnlijk te
maken hebben met nieuwe plannen van de Europese Commissie voor verdere afbouw
van maatregelen gericht op BSE. Is de minister bereid te pleiten voor verhoging
van de minimale leeftijd voor het testen van gezonde runderen? De leden van
de SGP-fractie hebben begrepen dat de EFSA een verhoging van de huidige 48
maanden naar 60 maanden heeft voorgesteld. Is de minister ook bereid (opnieuw)
te pleiten voor verwerking van diermeel in veevoer?
 Verzoek tot uitstel verbod op het gebruik van de legbatterij
 De leden van de CDA-fractie steunen de inzet van de minister in deze.
Een uitstel van het verbod op het gebruik van de legbatterij voor de huisvesting
van leghennen is onacceptabel. Op welke wijze wil de minister een goede naleving
van het verbod per 1 januari 2012 met gelijkgezinde lidstaten bewerkstelligen
neemt zij daartoe initiatief zo vragen de leden van de CDA-fractie zich af.
Ook vragen de leden zich af hoe de minister nationaal het verbod per 1 januari
2012 gaat handhaven. Immers worden de legkippen die dan in de kooi zouden
kunnen zitten dit jaar in de kooi gezet. Op welke wijze communiceert de minister
over de harde deadline van 1 januari 2012 zo vragen de leden van de CDA-fractie
zich af?
 
 De leden van de SP-fractie vinden het onacceptabel dat de Poolse delegatie
aanstuurt op uitstel van het verbod op legbatterijen. De leden van de SP-fractie
zijn van mening dat Polen al te veel tijd is gegeven om de problemen op te
lossen. Daarom willen de leden van de SP-fractie de minister van harte aanbevelen
om haar rug in deze recht te houden.
 Overig
 De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen de overeenkomst tussen
de EU en Noorwegen. Betreffende de discards zijn de leden van de SP-fractie
wat teleurgesteld. Het probleem met de discards is danig groot dat aanvullende
en effectieve maatregelen op de huidige maatregelen wenselijk worden geacht.
Het voorbeeld van Schotland waar discards gecontroleerd worden met camerabeelden,
en waarbij de vangst dus leidend is en niet het aanlanden, lijkt de leden
een mooi voorbeeld van effectieve discard bestrijding. De leden van de SP-fractie
hebben met verbazing kennis genomen van het voornemen van de minister om tegen
te stemmen en zijn geïnteresseerd in de motivatie. De leden van de SP-fractie
vragen zich af waarom de minister de deal als structureel onevenwichtig en
nadelig voor Nederland kwalificeert. Tevens vragen de leden van de SP-fractie
zich af of er ook ecologische of beheerstechnische motieven zijn om tegen
te stemmen, of dat dit puur om de belangenbehartiging van Nederland en haar
vissers gaat.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen in het licht van het Europese aalverordening
nog aandacht voor de uitvoering van de schadevergoedingsregeling die ingesteld
is naar aanleiding van het aalvangstverbod. De leden hebben begrepen dat nog
relatief weinig aanvragen zijn binnengekomen, terwijl de deadline van de openstelling
nabij is. De leden hebben van het Productschap Vis, die zorg draagt voor de
uitvoering van de regeling, vernomen dat een belangrijke reden hiervoor zou
kunnen zijn dat het pand van Productschap Vis door brand is beschadigd met
alle logistieke problemen van dien. Het Productschap zit nu tijdelijk op een
andere locatie, waardoor de bezorging van ondermeer aangetekende post niet
vlekkeloos verloopt en aanzienlijke vertragingen kent. De leden maken hieruit
op dat veel aanvragen wellicht onderweg zijn, maar niet voor de deadline binnen
kunnen zijn. Dit valt de beroepsvissers niet aan te rekenen. De leden vragen
de minister daarom met klem enige coulance te tonen en de openstelling met
minimaal een week te verlengen.
 
 De minister schrijft in haar brief het volgende: «Ik hecht veel
belang aan een evenwichtig visserijakkoord tussen de EU en Noorwegen. De voor
2010 gemaakte afspraken op basis van de meerjarenplannen dragen bij aan een
duurzaam visserijbeheer in de Noordzee. Dit geldt ook voor de langetermijnafspraak
over het makreelbeheer in de Noordoost-Atlantische Oceaan. De overeenkomsten
met Noorwegen over het beheer van de visbestanden hebben dan ook mijn instemming.
Dit geldt niet voor de uitwisseling van visserijmogelijkheden tussen de EU
en Noorwegen. Deze is naar mijn oordeel structureel onevenwichtig en met name
voor Nederland nadelig. Voor 2010 zal Nederland een grotere nettobijdrage
aan de uitruil van vangstmogelijkheden tussen de EU en Noorwegen moeten leveren.
Gelet op de urgentie van de implementatie van het akkoord met Noorwegen wordt
in schriftelijke procedure gestemd over de aanpassing van de TAC en quotumverordening.
Een Raadsbehandeling is derhalve niet voorzien. Ik zal, gelet op de onevenredig
grote bijdrage van Nederland aan de balans in het akkoord, tegenstemmen. Met
de Commissie zal worden overlegd over een meer evenwichtige bijdrage van alle
lidstaten aan het bereiken van een balans in de ruil van vangstmogelijkheden
tussen de EU en Noorwegen. Ook zal naar mijn oordeel het functioneren van
het akkoord tussen de EU en Noorwegen in het kader van de hervorming van het
GVB geëvalueerd moeten worden.»
 Kan de minister aan de leden van de PvdD-fractie uiteenzetten voor welke
vissoorten de uitruil van vangstmogelijkheden naar haar oordeel onevenwichtig
en met name voor Nederland nadelig zijn en waarom zij deze mening is toegedaan?
Kan zij ook uiteenzetten of de nu voorgestelde uitruil van vangstmogelijkheden
berust op wetenschappelijke of politieke overwegingen?
 CITES
 Op 4 maart a.s. is er een algemeen overleg met de minister gepland
over CITES waar de illegale handel van ivoor besproken zal worden. De minister
heeft verzocht om dit onderwerp in te brengen tijdens de Landbouw- en Visserijraad.
Is de minister van mening dat alles in het werk gesteld moet worden om illegale
handel in ivoor aan banden te leggen? Is de minister van plan het amendement
van Duitsland en Zwitserland te steunen waarbij illegale handel in CITES dieren
of dierlijke producten niet kan plaatsvinden en het aanbieden van illegale
CITES dieren of dierlijke producten via het internet als een overtreding wordt
gezien? Heeft een algemeen overleg nog nut, wanneer de minister anderhalve
week eerder tijdens de Landbouw en Visserijraad dit onderwerp ter discussie
brengt?
 Less Favoured Areas
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen het
initiatief rapport van Herbert Dorfmann (EVP). Het onderschrijft het pleidooi
van de leden van de CDA-fractie om bij deze technische exercitie volledig
betrokken te willen blijven zijn. Te meer omdat anders dan doet vermoeden
wel degelijk politieke belangen meespelen en men hiermee een voorschot doet
op de toekomst van het GLB. De leden van de CDA-fractie merken op dat het
rapport oproept om meer aandacht te schenken aan cultuurhistorische waarden
van gebieden. Ook verzoekt de indiener om meer verfijning van de administratieve
indeling van gebieden en een beperking voor naar aard van gewassen (bv. olijventeelt).
Kan de minister uiteenzetten hoe zij dit ziet? Hoewel de vraag eerder ontkennend
is beantwoord vragen de leden van de CDA-fractie gezien het signaal van het
initiatief rapport zich af, in hoeverre deze poging tot modernisering het
huidige beleid in Nederland raakt. Zou deze exercitie uiteindelijk kunnen
leiden tot meer beleidsruimte in de toekomst om uitwerking te geven aan het
gestelde in de Houtskoolschets? Op welke termijn komt de Commissie met een
wetgevingsvoorstel voor de aanwijzing van de LFA’s van de vernieuwende
categorie? Klopt het dat het voorstel voor criteria voor aanwijzing van LFA’s
deel zal uitmaken van het voorstel voor een nieuwe plattelandsverordening
voor de periode na 2013. Op welke wijze wordt de Kamer verder betrokken bij
dit dossier? Hoewel de mededeling (technische exercitie) van de Commissie
zich uitsluitend richt op de categorie: «gebieden met andere nadelen»
vragen de leden van de CDA-fractie zich af of voor de andere categorieën
berggebieden, gebieden met specifieke handicaps een soortgelijke exercitie
wordt gedaan? Waarom wel of niet? De leden van de CDA-fractie merken op dat
grote delen van Nederland onder de aangepaste categorie gebieden met andere
nadelen zouden kunnen vallen. Kan de minister uiteenzetten om hoeveel hectare
dat nu gaat en kan zij daarbij uiteenzetten welke nu al onder de categorie
gebieden met een specifieke handicap vallen. Betekent de technische exercitie
potentiële uitbreiding van de gebieden of vallen deze nagenoeg samen?
 
 Tot slot hebben de leden van de VVD-fractie nog enkele opmerkingen naar
aanleiding van het Alterra rapport ten aanzien van het Less Favoured Areas
(LFA’s) beleid, welke een invulling kan geven aan het GLB na 2013. Uiteraard
zitten aan dit beleid nog vele haken en ogen. Wanneer de kerngedachte is dat
er naar natuurlijke in plaats van sociaaleconomische handicaps gekeken wordt,
moet Nederland zeker actief deelnemen in dit debat. Nederland heeft immers
met deze bril op, relatief veel «probleemgebieden». De houding
van de minister kan dan ook niet zo zijn dat er sprake is van «very
valuable areas». Met een dergelijke opstelling zet Nederland zich in
een vroeg stadium al buitenspel. De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd
hoe andere lidstaten invulling geven aan dit, in potentie complexe, beleid.
Hoewel nu nog veel te specifiek, zijn de leden van de VVD-fractie benieuwd
naar de harde grenzen van dit beleid binnen een lidstaat. Wat voor een effecten
verwacht de minister voor agrarische ondernemers binnen Nederland wanneer
de ene gemeente als een LFA wordt aangewezen en de aangrenzende gemeente niet?
Is het juist dat de minister kiest voor een beleid in de LFA’s waarbij
er beleid gevormd wordt voor gebieden met natuurlijke handicaps, naast een
vaste vergoeding per hectare aan agrarische ondernemers ten behoeve van de
maatschappelijke diensten die deze agrarische ondernemers leveren?
 Uitkomsten van de Landbouw- en Visserijraad van 18 januari
2010
 In de brief over de uitkomsten van de Landbouw- en Visserijraad van 18 januari
2010 schrijft de minister dat er tijdens de Raad gesproken is over de verhoging
van de invoerrechten op levende varkens door de douane-unie Rusland, Wit Rusland
en Kazachstan. Door deze verhoging zou de afzet van slachtvarkens door Litouwen,
Letland, Estland en Polen, verloren kunnen gaan, zo schrijft de minister.
Ze voegt daaraan toe dat dit ook negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor
de Europese varkenshouderij in het algemeen. De genoemde landen hebben de
Europese Commissie verzocht alle mogelijke maatregelen te treffen om de belangen
van EU-exporteurs van levende varkens te beschermen.
 De leden van de fractie van de PvdD vragen zich af welke kanttekeningen
de minister bij die oproep heeft geplaatst. «Alle mogelijke maatregelen»
voor de bescherming van de belangen van varkensexporteurs lijkt nogal vergaand.
Heeft de minister wel gewezen op de noodzaak de belangen van het lijdende
voorwerp, de varkens, in ogenschouw te nemen? Heeft zij haar eerder geuite
zorg over de export van levende dieren naar Rusland wel ingebracht? De leden
lezen daar niets over terug in de brief. Waarom niet?
 
 Uit de brief over de uitkomsten van de Raad blijkt dat er niet is gesproken
over de herziening van de Dierproevenrichtlijn. De leden van de PvdD-fractie
vragen de minister om aan te geven wat de huidige stand van zaken is in dit
proces. De leden van de PvdD-fractie vragen specifieke aandacht voor de ingenomen
standpunten met betrekking tot het gebruik van primaten in experimenten. Begin
deze maand werd bekend dat de Europese ombudsman vragen heeft gesteld over
de kwaliteit van het onderzoek dat de Europese Commissie heeft laten uitvoeren
naar onderzoek met primaten en alternatieven voor deze experimenten. Er zijn
twijfels over de expertise binnen de onderzoeksgroep op het gebied van onderzoek
met primaten. Ook wordt betwijfeld of gegevens die nut en noodzaak van het
onderzoek met primaten bestrijden wel voldoende zijn meegenomen in het onderzoek.
Ook mogelijke alternatieven zouden onvoldoende zijn belicht.
 De leden van de PvdD-fractie vinden de twijfels over de kwaliteit van
het onderzoek van de Europese Commissie naar nut en noodzaak van experimenten
met primaten zeer ernstig. Immers, het nu voorliggende Commissiestandpunt
om onderzoek met primaten toe te blijven staan is op dit onderzoek gebaseerd.
De Nederlandse regering heeft zelfs de minimale beperking die de Commissie
daarbij heeft aangebracht, aanvankelijk niet willen overnemen.
 De leden van de PvdD-fractie vragen de minister te reageren op het nu
lopende onderzoek door de Europese Ombudsman, en welke conclusies zij verbindt
aan de gerezen twijfels over de kwaliteit van de onderbouwing van het Commissiestandpunt.
Voorts willen de leden graag weten op welke onderzoeken Nederland
zich heeft gebaseerd toen de regering haar eigen standpunt innam over het
mogelijk houden van onderzoek met primaten. De leden van de PvdD-fractie wijzen
erop dat eerder al naar deze onderbouwing is gevraagd, maar dat de regering
tot nu toe heeft verzuimd deze informatie te verschaffen. De leden van de
PvdD-fractie zijn van mening dat onderzoek met primaten zo snel mogelijk moet
worden uitgefaseerd en herinneren de regering aan haar voornemens op dit vlak
ten tijde van de beslissing om onderzoek met chimpansees te verbieden (2002/2003).
Wat zijn de vorderingen op dit vlak geweest, en welke inspanningen heeft Nederland
eigenlijk verricht om dit doel dichterbij te brengen? Kan de Kamer daar inzicht
in krijgen?
 ANTWOORDEN VAN DE MINISTER
 Voorzitterschapsnotitie «Toekomst van het GLB: marktbeheersmaatregelen
na 2013»
 De leden van de CDA-fractie roepen mij op een creatieve wijze naar (nieuwe)
marktinstrumenten te kijken. Dat is inderdaad mijn voornemen. Om die reden
schreef ik uw Kamer in de geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad
van 22 februari ook steun te geven aan verder onderzoek van de Europese
Commissie naar de mogelijkheden van nieuwe instrumenten van marktbeheer, zoals
(termijn)contracten en risicoverzekeringen. Meer specifiek vragen de leden
van de CDA-fractie mij of een inzet van interventiegewassen in de akkerbouw
voor de productie van biobrandstoffen haalbaar en denkbaar is voor andere
sectoren. Naar ik heb vernomen laat LTO momenteel de haalbaarheid van haar
ideeën omtrent een van marktprijzen afhankelijke variabele bijmengplicht
van granen in biobrandstoffen door het Landbouweconomisch Instituut (LEI)
onderzoeken. Ik zie met belangstelling uit naar de resultaten van dat onderzoek
en van de bespreking van dit sectorinitiatief met de biobrandstoffenproducenten.
Voorts vragen de leden van de CDA-fractie mij of ik in het verlengde van het
variabele bijmengvoorstel van de akkerbouwsector zal kijken naar de rek en
ruimte in de mededingingswetgeving. In de discussie over het marktinstrumentarium
heeft de mededingingswetgeving uiteraard een plek. Of in de voorzitterschapsnotitie
van het Spaans Voorzitterschap voor de Raad van 22 februari aandacht
besteed zal worden aan de aspecten van mededinging is op dit moment nog steeds
onduidelijk.
 Ik zal daar het Spaans Voorzitterschap op aanspreken. Wel kan ik uw Kamer
meedelen dat de mededingswetgeving aan de orde komt in de bespreking van de
Mededeling van de Europese Commissie over het functioneren van de voedselketen.
Dit onderwerp zal hoogstwaarschijnlijk worden geagendeerd voor de Raad van
22 maart. Indien dat inderdaad het geval is, zal ik uw Kamer zoals gebruikelijk
in de geannoteerde agenda voor die vergadering informeren over mijn precieze
inzet.
 Tevens zijn de mededingingswetgeving, als ook de marktinstrumenten nadrukkelijk
onderdeel van de besprekingen in de High Level Group over de toekomst van
het Europese zuivelbeleid.
 
 De leden van de VVD-fractie menen te moeten concluderen dat Nederland
niet meer mee zou doen aan discussies over de toekomst van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid. Niets is echter minder waar. Nederland participeert zeer actief
in de Europese discussie over de toekomst van het GLB. Zoals ik u reeds eerder
meldde, zijn vertegenwoordigers van alle 27 lidstaten en de Europese Commissie
eind januari op mijn uitnodiging op hoogambtelijk niveau twee dagen in Scheveningen
bijeen geweest om informeel met elkaar van gedachten te wisselen over de toekomst
van het GLB. Ik zal u conform mijn eerdere toezegging spoedig informeren over de belangrijkste resultaten van die bijeenkomst, die ik ook zal presenteren
in de Raad van 22 maart aanstaande.
 
 Voorts vragen de leden van de VVD-fractie mij om te garanderen dat het
landbouwbeleid gemeenschappelijk blijft. U kent mijn inzet, die direct voortvloeit
uit het coalitieakkoord en expliciet spreekt van de noodzaak van behoud van
de gemeenschappelijkheid van het Europees Landbouwbeleid. Dat heb ik met zoveel
woorden ook in het Houtskoolschets over de toekomst van het GLB aangegeven.
De garantie dat verschillende lidstaten geen verschillende vormen van steun
aan hun agrarische ondernemers geven, kan ik de leden van de VVD-fractie echter
niet geven. Dat zou immers betekend hebben dat ik niet – zoals door
de VVD en andere fracties expliciet bepleit – als enige lidstaat de
bedrijfstoeslagen vanaf 15 oktober 2009 volledig had kunnen uitbetalen.
Ook had ik dan in september 2009 geen garantieregeling voor land- en tuinbouwers
in liquiditeitsproblemen kunnen introduceren. Mijn streven is en blijft handhaving
van een gemeenschappelijk Europees beleidskader.
 Etikettering dierenwelzijn
 De leden van de SP-fractie vragen mij of ik de aangenomen motie over de
etikettering van bont in de discussie over het etiketteren van dierenwelzijn
wil mee nemen. Motie 31 700 XIV, nr. 74, luidt hetzelfde als de
motie Gerkens over een etiketteringplicht voor bont (Kamerstukken II, 2008/08,
nr. 19) In reactie op die motie heb ik uw Kamer gemeld dat het Kabinet
op Europees niveau zal onderzoeken of er draagvlak bestaat voor een etiketteringplicht
voor bont (Kamerstukken II, 2008/09, 30 286, nr. 27). Ik kan u verzekeren
dat ik deze kwestie mee zal nemen in de discussies op Europees niveau.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen wat voor systeem van etikettering
van dierenwelzijn ik voor ogen heb.
 Ik ben van mening dat etikettering en informatiecampagnes gericht moeten
zijn op het promoten van diervriendelijke producten. Het gaat daarbij om producten
die tot stand zijn gekomen volgens verdergaande niveaus dan de wettelijke
eisen voor dierenwelzijn. Vooralsnog denk ik aan etikettering op vrijwillige
basis. Een door de nationale of Europese overheid nauw gedefinieerde blauwdruk
kan immers de creativiteit van private partijen in de markt belemmeren. Anderzijds
is het zaak dat etikettering voor dierenwelzijn transparant en betrouwbaar
geschiedt. De resultaten van het Europese onderzoeksprojectWelfare Quality kunnen hiertoe een belangrijke bijdrage bieden.
 
 De leden van de SGP-fractie wijzen mij erop dat een belangrijke factor
bij het vermarkten van de meerkosten van het bovenwettelijk verbeteren van
dierenwelzijn is, dat de verschillende ketenpartners, zoals tussenhandel en
retail, het doorberekenen van deze meerkosten niet in de weg staan door zélf
de nodige graantjes mee te pikken. Zij vragen mij of ik dit aspect in wil
brengen in de gedachtewisseling over etikettering. In het rapport van de Commissie
is aangegeven dat de vraag naar diervriendelijke producten voor veehouders
een kans biedt om hun meerkosten terug te verdienen. Ik zal ervoor waken dat
dit punt ook daadwerkelijk wordt meegenomen in de discussie.
 Zuivelmarkt
 De leden van de SGP-fractie vragen of ik signalen voor een nieuwe periode
van dalende zuivelprijzen herken. Vooralsnog heb ik geen reden om te veronderstellen
dat de prijzen (opnieuw) sterk zullen dalen. Een lichte prijsdaling zoals
deze nu optreedt, is aan het begin van het kalenderjaar heel
gebruikelijk. De middellange termijnverwachtingen van alle gezaghebbende onderzoeksinstituten
voor de zuivelprijzen is nog steeds onverdeeld positief. Zo verwacht de Organisatie
voor Economische Samenwerking in Europa (OESO) een toename van de mondiale
vraag naar boter van circa 40% en naar kaas van circa 20% in
het komende decennium.
 
 De leden van de SGP-fractie vroegen mij voorts naar de verwachtingen van
de Europese Commissie en de wijze waarop die om zal gaan met het op de markt
brengen van de bestaande interventievoorraden. De Europese Commissie baseert
haar beleid op de huidige marktsituatie, waarbij de marktprijzen van boter
en magere melkpoeder met respectievelijk 29% en 15% ruim boven
de interventieprijs zitten. De Europese Commissie heeft gezien dit prijsniveau
sinds oktober 2009 alle exportrestituties op nul staan. Vanwege het huidige
niveau van de marktprijzen worden boter en magere melkpoeder ook al enige
tijd niet meer door interventie uit markt genomen. De helft van de bestaande
interventievoorraden boter en magere melkpoeder komt binnenkort terug op de
markt in het kader van de zogenaamde «minstbedeeldenregeling»
van de Europese Unie. De Europese Commissie is naar ik begrijp voorlopig niet
van plan de resterende interventievoorraad op de markt te brengen.
 Situatie rondom Q-koorts
 De leden van de fractie van het CDA vragen meer toelichting ten aanzien
van mijn inzet betreffende de status van Q-koorts in Europa.
 
 Ik onderschrijf dat het nodig is dat de huidige lijst van dierziekten
waarvoor Europese regelgeving van kracht is, geëvalueerd wordt. Tevens
zal er goed gekeken moeten worden naar de relatie tussen de ziekten op de
OIE lijst en de ziekten met een Europees wettelijk kader. Zoals u weet wordt
er op dit moment in het kader van de Community Animal Health Policy (CAHP,
Europees diergezondheidsbeleid) gewerkt aan categorisatie en prioritering
van dierziekten. Hierbij wordt onder andere met de OIE samengewerkt. Mijn
ministerie neemt deel aan de Europese werkgroep die hieraan werkt. De prioritering
zal met behulp van een transparant en integraal afwegingskader plaats gaan
vinden. Ik ondersteun deze aanpak aangezien die zeer goed aansluit bij mijn
inzet om op Europees niveau een risicogebaseerde aanpak van dierziekten vorm
te geven. Het volksgezondheidsaspect van een dierziekte is een belangrijk
criterium om verschillende ziekten te prioriteren. Bij een op risico gebaseerd
beleid wordt er een integrale afweging per ziekte gemaakt waarbij ook andere
aspecten van een ziekte, zoals epidemiologie, beschikbare instrumenten en
invloed op dierenwelzijn meegenomen worden. Daarnaast is het natuurlijk zo
dat per ziekte het volksgezondheidsaspect anders kan wegen aangezien de volksgezondheidsconsequenties
per ziekte verschillen.
 
 Mijn standpunt is dat een eventuele Europese status voor Q-koorts meegenomen
moet worden in de ontwikkeling van het Europees Diergezondheidsbeleid. Voor
Q-koorts kan dan een integrale afweging worden gemaakt. Vooruitlopend op de
uitkomsten van het Europese diergezondheidsbeleid doe ik geen uitspraken over
welke ziekten meer of minder prioriteit zouden moeten krijgen.
 
 De leden van de fractie van het CDA vragen of het lukt om financiële
middelen uit de EU voor de bestrijding beschikbaar te stellen. Ik heb al eerder
aangegeven dat ik mijn uiterste best doe om financiële middelen uit de
EU beschikbaar te krijgen voor de aanpak van Q-koorts in Nederland. Hierover
is reeds het overleg met de Europese Commissie gestart en hiervoor zal een
verzoek worden ingediend bij de Europese Commissie. Het is uiteraard
ter beoordeling van de Europese Commissie of er ook daadwerkelijk financiële
middelen beschikbaar worden gesteld.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen of ik de Kamer wil
informeren over de uitkomsten van het door Nederland georganiseerde internationale
symposium over Q-koorts en vragen om het rapport van de EFSA over Q-koorts
met een reactie aan de Kamer te sturen. De EFSA zal haar rapport over Q-koorts
openbaar maken. Ik zeg toe dit aan de Kamer te zenden. De samenvattingen van
de gegeven presentaties van het Q-koorts symposium worden openbaar en zal
ik eveneens aan uw Kamer toezenden.
 
 De leden van de SP-fractie vragen naar de afstemming met België en
Duitsland over Q-koorts. Er is regelmatig contact tussen België, Duitsland
en Nederland over Q-koorts. Zowel op verschillende internationale bijeenkomsten,
als bilateraal, worden onze buurlanden geïnformeerd over het voorkomen
van Q-koorts en de genomen maatregelen. Indien er een bedrijf vlakbij de grens
met België of Duitsland besmet wordt verklaard, wordt er contact opgenomen
met de lokale autoriteiten.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen hoe ik het Nederlandse beleid in de
Landbouwraad zal toelichten. De Nederlandse situatie ten aanzien van Q-koorts
is nog nergens in de wereld voorgekomen.
 De Nederlandse aanpak van Q-koorts is dus toegespitst op de Nederlandse
situatie. Het is niet bekend of deze situatie zich ook in andere landen voor
zou kunnen doen of dat de Nederlandse situatie in bepaalde opzichten uniek
is en zal blijven. Indien andere landen met een zelfde soort situatie geconfronteerd
mochten worden, zal ik mijn betreffende collega natuurlijk bijstaan met informatie
over de Nederlandse aanpak.
 Illegale handel in ivoor
 De leden van de SP fractie vragen naar wat ik tijdens de Raad zal inbrengen
over de voorstellen van Tanzania en Zambia om hun olifantenpopulaties te «downlisten»
en een eenmalige verkoop toe te staan. Ik hecht er aan duidelijk te maken
dat de inzet voor de vijftiende CITES-vergadering (Conference
of the Parties, CoP15) geen deel uitmaakt van de beraadslagingen
van de Raad. Het doel van het agendapunt is het uiten van mijn zorgen over
de toename van de illegale handel in ivoor. Op dit moment vindt, zoals door
de regels van CITES voorgeschreven, een bezoek van een breed samengesteld
expert panel aan Tanzania en Zambia plaats om de situatie ter plaatse te onderzoeken
in het licht van de voorstellen die beide landen ingediend hebben. Ik wacht
de conclusies van het expert panel af voordat ik met een definitief standpunt
kom. Dit is ook de houding van de overgrote meerderheid van EU lidstaten en
de Europese Commissie. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken zal
ik mijn standpunt bepalen en aan uw Kamer doen toekomen. Tijdens een AO dat
voor 9 maart gepland staat zullen wij uitgebreid van gedachten kunnen
wisselen over de inzet voor CoP15.
 
 De leden van de SP fractie vragen naar de onderbouwing van mijn uitlatingen
in de geannoteerde agenda. Ik heb mij gebaseerd op documenten van het CITES
Secretariaat. Deze documenten worden samengesteld uit gegevens aangeleverd
door landen zelf, Interpol en informatie aangedragen door ngo’s en wetenschappers.
Met name de African Elephant Specialist Group
van Union for the Conservation of Nature (IUCN)
zorgt ervoor dat een breed palet van wetenschap en informatie in de rapporten
verwerkt is. In de aanloop naar CoP15 zullende documenten met de laatste gegevens
aangevuld worden.
 
 De leden van de SP fractie maken zich zorgen over het hanteren van een
omgekeerde bewijslast ten aanzien van de handel in ivoor die ik zou voorstaan.
Hier is geen sprake van. Zoals ik in mijn brief van 11 februari jongstleden
schrijf, kan er wat mij betreft geen sprake zijn van een nieuwe eenmalige
verkoop zolang de effecten van de eerdere verkoop niet geheel duidelijk zijn.
Overigens maak ik de fractie er op attent dat in het akkoord gesloten tijdens
CoP14, waarnaar verwezen wordt, in beslissing 14.77 gesteld wordt dat tijdens
CoP16, over drie jaar dus, over een handelsmechanisme gesproken zal worden.
Ook is in het verdrag vastgelegd dat het een recht van een CITES partij is
om voorstellen in te dienen bij de Conferentie van Partijen zoals Tanzania
en Zambia maar ook Kenia, Mali en anderen nu gedaan hebben.
 
 De leden van de PvdD fractie vragen naar bewijzen van de vermeende positieve
effecten van de verkoop van ivoor. Zoals ik in de geannoteerde agenda aangaf,
zijn de cijfers nog niet eensluidend.
 Temeer daar de verkoop pas een jaar geleden heeft plaatsgevonden. In de
aanloop naar CoP zullen recentere cijfers beschikbaar komen.
 
 De inzet voor CITES CoP15 maakt geen deel uit van de beraadslagingen van
de Raad. De discussie zal zich concentreren op de toename van de illegale
handel in ivoor. Het voorzorgsbeginsel maakt expliciet deel uit van resolutie
9.24 waarin de listing criteria voor opname op CITES lijsten zijn neergelegd.
Ook in de preambule van het verdrag wordt dit uitgangspunt genoemd.
 CITES
 Er is mij gevraagd of een algemeen overleg over CITES nog nut heeft als
ik tijdens de a.s. Raad dit onderwerp ter discussie breng. Zoals eerder aangegeven,
maakt de inzet voor CITES CoP15 geen deel uit van de beraadslagingen van de
Raad. Het doel van agendering is het uiten van mijn zorgen over de toename
van de illegale handel in ivoor. Het AO is nu voorzien voor 9 maart.
Gezien het trage verloop van de discussie in Brussel, nieuwe cijfers die nog
aangeleverd worden en het feit dat voorstellen tijdens de CoP nog veranderd
of ingetrokken kunnen worden vindt het AO naar mijn oordeel op een opportuun
moment plaats.
 Leeftijdsgrens testen rundvee op BSE
 De leden van de fracties van het CDA en de SGP hebben mij gevraagd of
ik richting de nieuwe roadmap BSE ga inzetten
op een verhoging van de minimum testleeftijd. De leden van de fractie van
de VVD hebben mij gevraagd of ik bereid ben de verdere afbouw van BSE-maatregelen
te ondersteunen. De Europese Commissie heeft aangekondigd in de loop van 2010
een herziene roadmap te willen presenteren aan
Raad en Europees Parlement. Het betreft een hernieuwd discussiedocument van
de Commissie over haar voornemen tot verdere afbouw van de BSE/TSE maatregelen
in de EU. Mijns inziens zijn de twee onderwerpen met het meeste belang de
verdere verhoging van de testleeftijd bij runderen en de mogelijkheid om diermelen
weer verantwoord te kunnen toepassen in diervoeders.
 
 Het is correct dat België een discussie over de testleeftijd op de
agenda heeft gezet. België wil van gedachten wisselen over een verdere
verhoging van de testleeftijd. De testleeftijd is met ingang van 1/1/2009
voor de eerste maal verhoogd. Toen bleek er voldoende draagvlak bij de lidstaten
voor een verhoging tot 48 maanden. Een verhoging tot 60 maanden was toen nog
te hoog gegrepen. Bij die gelegenheid is afgesproken dat als de epidemiologische
situatie in 2009 en 2010 verder verbeterd de Commissie een verdere
verhoging van de testleeftijd zal voorstellen mits EFSA daar dan positief
over adviseert. Het is in de huidige omstandigheden logisch als de Commissie
inzet op een verdere verhoging van de testleeftijd per 1/1/2011 en daartoe
tijdig advies vraagt aan EFSA. Ik ondersteun deze lijn.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de SGP vragen of ik bereid ben
te pleiten voor het weer verwerken van diermeel in veevoer.
 
 Voor wat betreft het gebruik van diermelen zijn Raad, EP en Commissie
in de huidige roadmap overeengekomen dat het beschikbaar
hebben van adequate analysemethodes om kant en klare diervoeders te controleren
op de aanwezigheid van ongewenste diermelen, een absolute randvoorwaarde is.
De afgelopen periode heeft echter nog niet alle noodzakelijke analysemethodes
opgeleverd. Toch is in die periode het kunnen benutten van diermelen uit oogpunt
van duurzaamheid steeds belangrijker geworden. Informeel is het onderwerp
al enkele malen met de Commissie besproken.
 Ik zal in de aanloop naar de nieuwe roadmap
dit onderwerp nogmaals nadrukkelijk onder de aandacht van de Commissie brengen.
Mijn inzet is dat diermelen weer in diervoeders kunnen worden verwerkt zonder
afbreuk te doen aan het hoge beschermingsniveau tegen BSE. Ik denk met name
aan de verwerking van slachtafvallen van pluimvee in varkensvoeders en omgekeerd.
 Verzoek tot uitstel verbod op het gebruik van de legbatterij
 Ik dank de leden van de CDA-fractie voor hun steun voor mijn inzet bij
het Poolse verzoek tot uitstel op het gebruik van de legbatterij.
 De leden vragen mij op welke wijze ik een goede naleving van het verbod
per 1 januari 2012 met gelijkgezinde lidstaten wil bewerkstelligen en
of ik daartoe het initiatief neem. Ik heb samen met gelijkgezinde lidstaten
initiatief genomen om met de Commissie te bespreken dat een goede naleving
van het verbod per 1 januari 2012 cruciaal is. Ook ter voorbereiding
van deze Landbouwraad heb ik initiatief genomen om de inzet van de verschillende
gelijkgezinden lidstaten onderling af te stemmen. Hiermee zal ik samen met
andere lidstaten een duidelijk signaal afgeven tijdens de Landbouwraad.
 
 Tevens vragen de leden van de CDA-fractie mij hoe ik het nationale verbod
per 1 januari 2012 ga handhaven en op welke wijze ik de harde deadline
ga communiceren. Per 1 januari 2012 is het niet meer toegestaan om leghennen
te huisvesten in de legbatterij. Dit betekent dat ondernemers bij het opzetten
van een nieuw koppel leghennen van tevoren rekening moeten houden met de duur
van een legronde (ruim een jaar). Mijn standpunt over het verbod op de legbatterij
is altijd duidelijk geweest. Mijn standpunt is verwoord in de Nota Dierenwelzijn
en is ook nu weer beschreven in de geannoteerde agenda van deze Landbouw-
en Visserijraad. De sectororganisaties en de dierenbeschermende organisaties
zijn allen op de hoogte van mijn standpunt.
 
 De leden van de SP-fractie geven aan het onacceptabel te vinden dat de
Poolse delegatie aanstuurt op uitstel van het verbod op legbatterijen en bevelen
mij aan om mijn rug in deze recht te houden. Ik ben het geheel eens met de
SP-fractie en ben daar ook altijd duidelijk over geweest, zowel in Nederland
als in Brussel. Mijn inzet is erop gericht dat alle EU landen zoals afgesproken
per 1 januari 2012 zullen voldoen aan het verbod.
 Overig
 Overeenkomst EU-Noorwegen: TAC en quota
 De leden van de SP-fractie melden met verbazing kennis te hebben genomen
van het voornemen van de minister om tegen het onderhandelingsresultaat te
stemmen en zijn geïnteresseerd in mijn motivatie. De leden van de SP-fractie
vragen zich af waarom ik «de deal» als structureel onevenwichtig
en nadelig voor Nederland kwalificeer. Tevens vragen de leden van de SP-fractie
zich af of er ook ecologische of beheerstechnische motieven zijn om tegen
te stemmen, of dat dit puur om de belangenbehartiging van Nederland en haar
vissers gaat.
 
 De leden van de PvdD-fractie vragen mij uiteen te zetten voor welke vissoorten
de uitruil van vangstmogelijkheden naar mijn oordeel onevenwichtig en met
name voor Nederland nadelig is en waarom ik deze mening ben toegedaan. Zij
vragen mij tevens uiteen te zetten of de nu voorgestelde uitruil van vangstmogelijkheden
berust op wetenschappelijke of politieke overwegingen.
 
 In de overeenkomst tussen de EU en Noorwegen worden jaarlijks vangstmogelijkheden
geruild. Binnen deze uitwisseling is de ruil van Arctische kabeljauw uit Noorwegen
voor vangstmogelijkheden in de EU een belangrijk onderdeel. Het jaarlijkse
Noorse aanbod van Arctische kabeljauw aan de EU vloeit voort uit afspraken,
die gemaakt zijn tijdens de totstandkoming van de Europese Economische Ruimte
(EER) in het begin van de jaren ’90.
 Op basis van deze afspraken moet Noorwegen jaarlijks een bepaald percentage
van de Total Allowable Catch (TAC) voor Arctische
kabeljauw aan de EU aanbieden. De EU heeft tot 2009 jaarlijks alle aangeboden
Arctische kabeljauw afgenomen en daarvoor betaald met voornamelijk blauwe
wijting uit de EU-wateren. Deze Arctische kabeljauw komt door de toepassing
van een vaste verdeelsleutel (relatieve stabiliteit) met name ten goede aan
enkele zuidelijke lidstaten. De betaling met blauwe wijting gaat vooral ten
koste van de Nederlandse vangstmogelijkheden.
 
 Tot en met 2008 slaagde de EU erin om binnen het akkoord met Noorwegen
alle aangeboden Arctische kabeljauw af te nemen. Ten gevolge van de verlagingen
van de TAC voor blauwe wijting, en daarmee steeds meer ontbrekende «betaalmiddelen»
aan EU-zijde, werd de volledige afname minder vanzelfsprekend.
 De EU heeft in 2009, ondanks groot verzet van de ontvangende lidstaten,
dan ook slechts een deel van de door Noorwegen aangeboden Arctische kabeljauw
kunnen afnemen, in totaal 20 050 ton. Voor 2010 is de door de EU afgenomen
hoeveelheid Arctische kabeljauw gelijk gebleven aan die van 2009, ondanks
een verlaging van de TAC voor blauwe wijting voor het jaar 2010. De daling
van de blauwe wijting-TAC voor 2010 ten opzichte van 2009 bedraagt 8 procent;
die daling is daarmee sterker dan die van de transfer van blauwe wijting van
de EU naar Noorwegen: 5 procent minder dan in 2009 (59 900 ton). Dit
betekent dat de Nederlandse bijdrage in de betaling voor Arctische kabeljauw
relatief is toegenomen.
 
 In het akkoord met Noorwegen kreeg de EU – en ten gevolge van de
vaste verdeelsleutel vooral Nederland – aan de «ontvangstenkant»
jaarlijks een substantiële hoeveelheid Noordzeeschol van Noorwegen.
 Voor dit jaar is de hoeveelheid Noordzeeschol voor de EU aanzienlijk verlaagd
tot 200 ton. De transfer van horsmakreel uit de EU naar Noorwegen was wederom
hoog. Daar komt bij dat deze transfer komt uit de zuidelijke Noordzee, een
vangstgebied dat vooral voor de Nederlandse sector van belang is. Ten slotte
wordt jaarlijks tegen de zin van Nederland een bescheiden hoeveelheid
Noordzeetong naar Noorwegen getransfereerd. Deze hoeveelheid is voor 2010
weliswaar verlaagd, maar het Nederlandse aandeel in de transfer is groot.
 
 De conclusie is dat Nederland in deze uitwisseling van visserijmogelijkheden
tussen de EU en Noorwegen, als grootste betaler, er in 2010 bekaaid van afkomt.
Ik heb de afgelopen jaren gewezen op de nadelige positie van Nederland in
dit systeem. Daarbij heb ik ook aangegeven dat dit systeem (ten gevolge van
het aanbod van de Arctische kabeljauw) structureel ten nadele van Nederland
uitpakt. De nadelige Nederlandse positie is door het recente onderhandelingsresultaat
opnieuw verslechterd.
 
 Ik heb daarom besloten dit jaar tegen het onderhandelingsresultaat te
stemmen. Met deze tegenstem geef ik het signaal af dat de structureel oneerlijke
verdeling van lasten en lusten in de balans van uitruil van vangstmogelijkheden
tussen de EU en Noorwegen moet worden aangepast. De lidstaten die de Noorse
visserijmogelijkheden ontvangen, zullen naar mijn opvatting een grotere bijdrage
aan het verwerven hiervan moeten leveren. Ik zal met de Commissie in overleg
treden over het onderhandelingsproces met Noorwegen en de daaruit voortvloeiende «lusten/lasten»-verdeling.
 
 Het moge duidelijk zijn dat dit verschil van inzicht tussen Nederland
en de Commissie niet betrekking heeft op de met Noorwegen gemaakte bilaterale
beheerafspraken. Naar mijn oordeel dragen deze afspraken bij aan een meer
duurzame visserij in de Noordoost-Atlantische Oceaan en zijn deze ook gebaseerd
op wetenschappelijke overweginen. Mijn bezwaren richten zich enkel op de onevenwichtige
uitwisseling van vangstmogelijkheden, die zoals gezegd gebaseerd zijn op eerdere
afspraken in EER-kader.
 Aalbeheerplan
 De leden van de SGP-fractie vragen aandacht voor de uitvoering van de
schadevergoedingsregeling die ingesteld is naar aanleiding van het aalvangstverbod.
De leden hebben begrepen dat nog relatief weinig aanvragen zijn binnengekomen,
terwijl de deadline van de openstelling nabij is. De leden hebben van het
Productschap Vis, die zorg draagt voor de uitvoering van de regeling, vernomen
dat een belangrijke reden hiervoor zou kunnen zijn dat het pand van Productschap
Vis door brand is beschadigd met alle logistieke problemen van dien. De leden
maken hieruit op dat veel aanvragen wellicht onderweg zijn, maar niet voor
de deadline binnen kunnen zijn. De leden vragen mij daarom enige coulance
te tonen en de openstelling met minimaal een week te verlengen.
 
 Ik ben op de hoogte van deze problematiek en zal in overleg met het productschap
Vis de openstelling van de compensatieregeling verlengen tot 15 maart
2010.
 Less Favoured Areas (LFA’s)
 De leden van de CDA-fractie merken op dat het initiatiefrapport van Europarlementariër
Herbert Dorfmann (EVP) over landbouw in gebieden met specifieke natuurlijke
handicaps (2009/2156(INI)) oproept om meer aandacht te schenken aan cultuurhistorische
waarden van gebieden. Het Europees Parlement (EP) geeft in het rapport aan
dat adequate compensatiebetalingen voor probleemgebieden noodzakelijk zijn
voor het behoud van de landbouwbedrijvigheid en het cultuurlandschap in de
betreffende gebieden. Het onderstreept daarbij dat juist probleemgebieden
vaak een hoge cultuurlandschappelijke waarde bezitten. Ik ben het zeer eens
met deze constatering. Juist het feit dat dergelijke gebieden
een hoge cultuurlandschappelijke waarde bezitten, is voor mij de reden om
te bepleiten juist die positieve waarde van de gebieden te benadrukken door
te spreken van «waardevolle gebieden». De toepassing van de criteria
die de Commissie nu heeft voorgesteld levert een selectie van gebieden op
die naar mijn mening niet geheel recht doet aan de in Nederland aanwezige
cultuurhistorische waardevolle landschappen.
 Het rapport van Alterra dat ik U op 12 januari jongstleden toezond
(TK 28 625, nr. 92) laat zien dat de zandgebieden vrijwel volledig
ontbreken onder de in aanmerking komende gebieden van de specifieke categorie
LFA’s waar de Commissiemededeling van 2009 betrekking op heeft («gebieden
met andere nadelen»). Mijn inzet zal erop gericht zijn om ook aan dergelijke
landschappen recht te doen. De suggestie van het EP om de administratieve
indeling te verfijnen spreekt mij eveneens aan. Dit criterium leidt er namelijk
toe dat een gebied dat een geografische eenheid is, maar dat over meerdere
gemeenten verspreid ligt, niet volledig kan worden aangewezen. Mijns inziens
leidt dat tot een onterechte uitsluiting van agrariërs die met gelijke
omstandigheden te maken hebben als hun collega’s in hetzelfde gebied
dat toevallig in een andere gemeente valt. In die zin ben ik het dan ook zeer
eens met de oproep van het EP om lidstaten de ruimte te geven om de criteria
te verfijnen, om de begrenzing van in aanmerking komende gebieden beter op
de realiteit af te stemmen.
 
 Voorts vragen de leden van de CDA-fractie naar de beleidsruimte in de
toekomst en termijnen van het wetgevingsvoorstel van de Commissie. Zoals ik
u ook al heb aangegeven in mijn brieven van 12 en 27 januari 2010 (TK
28 625, nr. 92 en TK 28 625, nr. 94) gaat het om een andere
categorie LFA’s dan Nederland op dit moment toepast. De categorie die
Nederland nu toepast maakt geen deel uit van de voorgestelde wijziging. In
theorie biedt de wijziging daarmee extra beleidsruimte. Het zal echter afhangen
van het definitieve voorstel en bovendien van de nationale beleidskeuzes of
deze beleidsruimte daadwerkelijk zal leiden tot de aanwijzing van nieuwe gebieden.
 
 Zoals ik in mijn brieven van 12 en 27 januari ook al aan u heb geschreven,
heeft de Commissie aangegeven dat het definitieve voorstel voor criteria voor
aanwijzing van LFA’s deel zal uitmaken van het voorstel voor een nieuwe
plattelandsverordening voor de periode na 2013. Ik verwacht een dergelijk
voorstel in de loop van 2011. Ik zal de Kamer via de gebruikelijk weg met
een BNC-fiche of brief informeren over dit voorstel zodra het beschikbaar
komt.
 
 Mocht het onderwerp eerder op een andere wijze in de Raad aan de orde
komen, dan informeer ik u daar eveneens op de gebruikelijke wijze over.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen mij naar de technische exercitie van
de Commissie en andere categorieën gebieden. Deze exercitie wordt uitgevoerd
naar aanleiding van de eerder genoemde Commissiemededeling uit 2009 en heeft
louter betrekking op de categorie «gebieden met andere nadelen».
Voor de andere categorieën («berggebieden» en «gebieden
met specifieke handicaps») zijn al duidelijke criteria van toepassing
die tot een ondubbelzinnige selectie van gebieden leidt. Daarmee is er geen
reden de criteria van de andere categorieën te herzien.
 
 Ten slotte merken de leden van de CDA-fractie op dat grote delen van Nederland
onder de aangepaste categorie «gebieden met andere nadelen» zouden
kunnen vallen. Dat klopt, de totale oppervlakte van de gebieden die met de
voorgestelde criteria aangewezen zouden kunnen worden zijn aangegeven op kaart
2.3. van het rapport «Natural handicaps in
Dutch agriculturallandscapes», dat ik u op 12 januari
toezond (TK 28 625, nr. 92). Tezamen beslaan deze gebieden bijna
373 000 ha. Hiervan is bijna 84 000 ha nu al aangewezen als LFA
onder de categorie «gebieden met een specifieke handicap». Daarmee
mag duidelijk zijn dat indien de voorgestelde criteria definitief zouden worden,
er sprake zou kunnen zijn van een aanzienlijke potentiële uitbreiding,
onder andere in het noorden van het land.
 
 De leden van de VVD-fractie plaatsen enkele opmerkingen naar aanleiding
van het Alterra rapport ten aanzien van het LFA-beleid beleid, welke een invulling
kan geven aan het GLB na 2013. Door te spreken van waardevolle gebieden zou
ik mij buitenspel zetten. Dat is niet het geval. Integendeel, ik pleit er
voor om vanuit de waarde naar gebieden te kijken in plaats van de hinder.
Daarmee doe ik naar mijn stellige overtuiging meer recht aan de betekenis
van dergelijke gebieden. De zojuist teruggetreden Commissaris Fischer Boel
heeft dat in de Raad zelfs al eens expliciet ondersteund. Nederland heeft
de simulatie uitgevoerd en aangeleverd bij de Commissie binnen de daarvoor
gestelde deadline van 31 januari 2010. Dit is echter nog niet door alle
lidstaten gedaan. De verwachting is wel dat niet alle lidstaten in staat zullen
zijn de benodigde data voor toepassing van de criteria te verzamelen. Dit
is ook een deel van de toetsing die de Commissie nu uitvoert. Het gaat niet
alleen om het resultaat in de zin van de gebieden die in aanmerking zouden
kunnen komen, maar ook om de haalbaarheid van de criteria zelf. Als het voor
lidstaten lastig of onmogelijk is om de vereiste gegevens te verzamelen, zijn
de criteria niet geschikt. Ik verwacht dat hierover in de komende maanden
meer duidelijkheid zal ontstaan bij de Commissie.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen wat voor effecten ik verwacht voor
agrarische ondernemers binnen Nederland wanneer de ene gemeente als een LFA
wordt aangewezen en de aangrenzende gemeente niet. De leden van de VVD-fractie
vragen naar de effecten van het aanwijzen van LFA’s en naar de betaling
van de LFA-vergoeding. Wat mij betreft is het een ongewenste situatie als
een waardevol gebied dat een eenheid vormt, als gevolg van een vrij willekeurig
criterium zoals het feit dat 66% van het oppervlak van een gemeente
aan de criteria moet voldoen, slechts gedeeltelijk voor aanwijzing in aanmerking
kan komen.
 
 Ik begrijp de achterliggende wens om robuuste eenheden aan te wijzen,
en sta daar ook achter, maar wil met de Commissie graag zoeken naar een andere
manier om daar aan tegemoet te komen. Zoals ik hiervoor al aangaf, moet voorkomen
worden dat ongelijkheid ontstaat tussen agrariërs die met gelijke omstandigheden
te maken hebben.
 
 In het verleden is de betaling van de LFA-vergoeding gekoppeld aan de
eis om tegelijkertijd een actieve dienst te leveren, in de vorm van agrarisch
natuurbeheer. Inmiddels is deze koppeling in een aantal gebieden losgelaten.
Sinds dit jaar is de Subsidieregeling Agrarisch Natuurbeheer (SAN) omgevormd
naar de provinciale Subsidieregeling Natuur en Landschapsbeheer (SNL). In
lijn met de «Houtskoolschets Europees Landbouwbeleid 2020» maak
ik onderscheid tussen gebiedsgewijze betalingen in maatschappelijk waardevolle
gebieden zoals bijvoorbeeld de LFA’s en de diensten die agrariërs
op individuele basis kunnen en willen leveren, zoals bijvoorbeeld natuur-
en landschapsbeheer. Ik wil samen met de provincies bezien of de bestaande
koppeling nog langer nuttig en nodig is.
 Uitkomsten van de Landbouw- en Visserijraad van 18 januari
2010
 Verhoging invoerrechten op levende varkens door de douane-unie
Rusland c.s.
 De leden van de PvdD-fractie vragen mij welke kanttekeningen ik heb geplaatst
bij de oproep van Litouwen, Letland, Estland en Polen aan de Commissie om
alle mogelijke maatregelen te treffen om de belangen van de EU-exporteurs
van levende varkens te beschermen nu de douane-unie van Rusland en enkele
andere landen de invoerrechten op levende varkens heeft verhoogd. Tijdens
de Raad heeft de Voorzitter aan de betreffende lidstaten om het verzoek kort
toe te lichten, maar bood geen ruimte aan individuele lidstaten om op dit
verzoek te reageren.
 Dierproevenrichtlijn
 Het Spaanse voorzitterschap heeft het voorstel nog niet geagendeerd voor
een van de komende Landbouw- en Visserijraden. Ook zijn er onder het Spaanse
voorzitterschap nog geen ambtelijke overleggen geweest om een gezamenlijk
standpunt in een LVR voor te bereiden. Dit heeft vooral te maken met het in
werking treden van het Verdrag van Lissabon, waardoor de voorstellen moeten
worden aangepast en er overeenstemming moet worden bereikt over het delegeren
van bevoegdheden aan de Europese Commissie. Wat betreft het onderzoek door
de Europese Ombudsman het volgende. Het feit dat de Ombudsman een onderzoek
start is geen reden om het Nederlandse standpunt ten aanzien van onderzoek
met niet-humane primaten (NHP’s) te wijzigen. Het Nederlandse standpunt,
dat door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onlangs nog is
toegelicht in een brief (Tweede Kamer, 2009–2010, 30 168, nr. 16)
houdt ook een beperking in van het onderzoek met NHP’s ten opzichte
van de huidige richtlijn. Dit standpunt is mede gebaseerd op consultatie met
belanghebbende organisaties in Nederland.
 
 Nederland zet in op de ontwikkeling, validatie en acceptatie van alternatieven
voor dierproeven, daaronder valt ook de ontwikkeling van alternatieven voor
onderzoek met NHP’s.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vlies, B.J. van der (SGP), ondervoorzitter, Atsma, J.J. (CDA),
voorzitter, Schreijer-Pierik, J.M.G. (CDA), Poppe, R.J.L. (SP), Waalkens,
H.E. (PvdA), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Koopmans, G.P.J. (CDA), Ham, B.
van der (D66), Jager, H. (CDA), Ormel, H.J. (CDA), Velzen, K. van (SP), Samsom,
D.M. (PvdA), Dijken, M.J. van (PvdA), Cramer, E.A. (CU), Koppejan, A.J. (CDA),
Graus, D.J.G. (PVV), Zijlstra, H. (VVD), Neppérus, H. (VVD), Jacobi,
L. (PvdA), Thieme, M.L. (PvdD), Dibi, T. (GL), Jansen, P.F.C. (SP), Polderman,
H.J. (SP), Elias, T.M.Ch. (VVD) en Linhard, P. (PvdA).
 Plv. leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Hoopen, J. ten (CDA), Mastwijk,
J.J. (CDA), Luijben, A.P.M. (SP), Tang, P.J.G. (PvdA), Harbers, M.G.J. (VVD),
Pieper, H.T.M. (CDA), Koşer Kaya, F. (D66), Bilder, E.J. (CDA), Biskop,
J.J.G.M. (CDA), Leeuwen, H. van (SP), Eijsink, A.M.C. (PvdA), Depla, G.C.F.M.
(PvdA), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Schermers, J.P. (CDA), Brinkman, H. (PVV),
Broeke, J.H. Ten (VVD), Vacature, (VVD), Blom, L. (PvdA), Ouwehand, E. (PvdD),
Vendrik, C.C.M. (GL), Kant, A.C. (SP), Lempens, P.P.E. (SP), Dezentjé
Hamming-Bluemink, I. (VVD) en Dam, M.H.P. Van (PvdA).