Jaarverslag en slotwet ministerie Economische Zaken 2005; Jaarverslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30550-XIII, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-04-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30550-XIII nr. 1

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOmvang gerealiseerde verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
2005 per beleidsartikel van het Ministerie van Economische ZakenGerealiseerde verplichtingen 2005 (in mln €) (totaal € 2 704,2
mln)Gerealiseerde uitgaven 2005 (in mln €) (totaal € 1 864,9
mln)Geraliseerde ontvangsten 2005 (in mln €) (totaal € 7 541,5
mln)Inhoudsopgave blz.A. ALGEMEEN1. VOORWOORDOndertekeningLichaam2. VERZOEK TOT DECHARGEVERLENINGVerzoek tot dechargeverlening van de Minister van Economische
Zaken aan de Voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.OndertekeningLichaam3. LEESWIJZER1. Opbouw Jaarverslag en afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriften2. Controlenormen financiële en niet-financiële
gegevens3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheid4. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelenB. BELEIDSVERSLAG4. BELEIDSPRIORITEITENSamenvatting1. Inleiding1.1 Economische situatie in 2005Lage groei in 2005 als gevolg van de hoge olieprijs1.2 Internationaal economische ontwikkelingen in 2005De groei van de Europese economie internationaal vergelekenSuccesvol inspelen op de globaliseringBelangrijke Europese doorbraken in 20052. Concurrentie en dynamiek2.1 Internationale activiteiten2.2 Bevorderen dynamiek op (semi-publieke) markten2.3 Een sterke consumentenbescherming3. Een concurrerend ondernemingsklimaat3.1 Vermindering van regeldrukBOX: drie voorbeelden van administratieve lastenreductie
door het Kabinet3.2 Meer ruimte voor MKB en ondernemerschap3.3 Nieuw gebiedsgericht economisch beleid4. Innovatie4.1 Meer innovatieve bedrijven4.2 Strategische innovatiegebieden en versterking van
de kennisinfrastructuurBOX: twee voorbeelden van meer programmatisch gericht
innovatiebeleid4.3 Stimuleren van het gebruik van ICT5. Slot5. BELEIDSARTIKELEN1 GOED FUNCTIONERENDE ECONOMIE EN MARKTEN
IN NEDERLAND EN EUROPA1.1 Algemene doelstelling1.2 Budgettaire gevolgen van beleidToelichtingApparaatsuitgaven NMa/DteOntvangsten NMa1.3 Operationele doelstellingen1.3.1 Operationele doelstelling A. Optimale strategie-
en besluitvorming ten behoeve van het vergroten van de structurele economische
groei van Nederland.Acties 20051. Minder regels en kortere procedures2. Vennootschapsbelasting3. Toelating van buitenlandse kenniswerkers4. EU-richtlijnen: implementatietekort5. Sociale innovatie6. Een meer dynamische arbeidsmarkt7. Een meer activerende sociale zekerheid8. Aantrekkelijk maken van meer en langer werken.1.3.2 Operationele doelstelling B. Optimale strategie-
en besluitvorming ten behoeve van het vergroten van het groei- en concurrentievermogen
van de EU, onder meer door het verdiepen en verbreden van de interne markt.1.3.3 Operationele doelstelling C. Versterken van concurrentie
op Nederlandse markten1.3.4. Operationele doelstelling D. Versterken van de
positie van de consument2 BEVORDEREN VAN INNOVATIEKRACHT2.1 Algemene doelstellingBeoordeling innovatiepositie van NederlandInnovatieplatform (IP)2.2 Budgettaire gevolgen beleid:Subsidieregeling KennisExploitatieSEED-faciliteitSyntensSKO/SKBInnovatievouchersNIVRHolst CenterMicro-elektronica stimuleringSmart MixInternationele ruimtevaartBijdrage DGOI aan Octrooi Centrum NederlandOntvangsten TOPOntvangsten Fes2.3 Operationele doelstellingen2.3.1 KennisbeschermingEuropees octrooisysteemSoftware octrooiEuropees merken- en modellenrechtImplementatie Doha-afspraken2.3.2 Meer starters die technologische kennis ontwikkelen
en benuttenTechnopartner Seed-faciliteitSKE en Technopartner-platformInternationalisering2.3.3 Meer toepassing van kennis in het MKBSyntensInnovatievouchers en InnovatiePrestatieContracten (IPC’s)Innovatieve overheid: SBIR (Small Business Innovative
Research)Niet-technologische innovatieUniversitair octrooibeleid2.3.4 Meer ontwikkeling en benutting van technologische
kennis door bedrijvenToelichting op tabel:WBSOZevende KaderprogrammaEurekaInnovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten2.3.5 Versterken kennisbasis door samenwerking van bedrijven
en kennisinstellingenSmart mix/Dynamisering innovatieketenSamenwerking drie Technische universiteitenProgrammatisch samenwerkingsinstrumentariumBrugfunctie TNO/GTI’sActieplan Concurreren met ICT-competenties, «Regie
en rendement in de ICT-kennisketen»Technologiestichting STWActieplan life SciencesRuimtevaartLuchtvaartElektroMagnetische VermogensTechniek (EMVT)ScheidingstechnologieICES/KISNanotechnologie/Micro-elektronica stimuleringKennismigratiePubliek-private mobiliteit3 EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAAT3.1 Algemene doelstelling3.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedrijventerreinenGebiedsgerichte regionale stimulering/Kompas van het NoordenCentraal deel IPR/Kansenzone RotterdamBorgstellingen MKBScheepsbouwindustrieOnderzoek en opdrachtenVernieuwingsprogramma’sOntvangsten provisies kredieten en terugbetalingen verliesdeclaraties
BBMKB3.3 Operationele doelstellingen3.3.1 Aantrekkelijke steden en regio’s om te kunnen
ondernemenPieken in de DeltaGebiedsgericht innovatiebeleid (GIB)Internationaal concurrerende mainports en bereikbaarheidEconomische kerngebieden en Grote Steden Beleid (GSB)Rotterdam zet doorROM’sTopprojecten bedrijventerreinenToerismeStructuurfondsenStroomlijning representatie EZ in de regioIPR-centraalKompas voor het Noorden3.3.2 Meer en beter ondernemerschapOndernemersquoteActieplan Veilig OndernemenAanpak transportsector, Cybercrime en het project aanpak
urgente BedrijvenlocatiesAdministratieve Lasten (AL) reductieProject Vereenvoudiging Vergunningen.Convenant stroomlijning dienstverlening aan ondernemersVerplichte publicatie van Handelsregistermededelingen.Nalevingskosten.EU aanpak Better RegulationKansenzonesBBMKBVergroten transparantieKapitaalmarktCorporate GovernanceMenselijk Kapitaal en Onderwijs en OndernemerschapKamers van KoophandelFiscaliteitEtnisch ondernemerschapVrouwelijk ondernemerschapSenior OndernemerschapStarten vanuit een uitkeringInvestors in People (IiP)BeroepsonderwijsDuurzame OntwikkelingExterne VeiligheidHerziening FaillissementswetVereenvoudiging en flexibilisering BV-rechtVerbetering bedrijfsoverdrachten3.3.3 Stimulering van buitenlandse investeringen in Nederland3.3.4 Bevorderen van level playing fieldAlgemeenRegieraad BouwInvulling industriebriefDe markt voor zeescheepsnieuwbouwBorgstellingsregeling schepenDeelname Internationaal overlegDefensiegerelateerde industrieTariefschorsingen4 DOELMATIGE EN DUURZAME ENERGIEHUISHOUDING4.1. Algemene doelstelling4.2 Budgettaire gevolgen van beleidCompensatie Demkolec/stadsverwarmingProgramma duurzame energieBijdrage MEPGarantie leningen TenneTCO2-reductieplanTransitiemanagementBijdrage DGE aan agentschappenDoorsluis COVA-heffingAardgasbatenBijdrage aan het Fes4.3 Operationele doelstellingen4.3.1 Optimale ordening en werking van de energiemarkten:PrestatiegegevensWetgeving ten aanzien van splitsing regionale energiebedrijven
uiterlijk in 2005 in werking getredenBekendheid met mogelijkheid switchen van energieleveranciers:
streefwaarde 85% in 2005Aantal gebruikers dat heeft overwogen te switchen: streefwaarde
20% in 2005Samenwerking omringende landen optimaliseren: structureel
overleg (minimaal 2 maal per jaar) tussen overheden, netbeheerders en regulatorsResultaten acties 2005Ordening van de energiemarktenGasgebouwInterventie en ImplementatiewetWerking van de energiemarktenLiquiditeit en de transparantie van de gas- en elektriciteitsmarktAanpassing tarieven maatstafconcurrentieMonitoringssystematiek elektriciteits- en gasmarktToezicht en handhavingTotstandkoming international level playing field:Interconnectoren4.3.2 Duurzame EnergiehuishoudingBelangrijkste leerpuntenDuurzaam energiebeleidMilieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP)Aanpassing actieplan biomassaWind op zeeKosten en baten van windenergie op zeeWind op landTransitieEnergiebesparingEnergierapportEnergieInvesteringsAftrek (EIA)Voortgangsrapportage MJA’sUitbouw www.energieopmaat.nlCO2-beleidEmissiehandelEnergie-innovatie4.3.3. Zekerstellen van voorzieningszekerheid, korte en
lange termijnVoorzieningszekerheid nationaal:Voorzieningszekerheid internationaalAlgemeen beeldIntensiveren relaties Internationaal Energie ForumEnergierelaties EU en Russische FederatieOliecrisisbeleidVoorzieningszekerheid nationaalAanpassing onbalanssystematiekKwaliteitsregulering elektriciteitWillekeurige Afschrijving Continentaal PlatGaswinning WaddenzeeKnelpunten gaswinning en windenergie5 INTERNATIONALE ECONOMISCHE BETREKKINGEN5.1 Algemene doelstelling5.2 Budgettaire gevolgen van beleidHerverzekering SENO/GOM / Ontvangsten uit garantiesInstrumentele Uitgaven EVDTechnische Assistentie in Opkomende Markten (TA-OM)PSOPersoneel BEBBijdrage DG BEB aan EVDBijdrage DGBEB aan EVD voor regelingen in het kader van
Internationaal OndernemenOmvang rekening-courant IFOM5.3 Operationele doelstellingen5.3.1 Vorm en inhoud geven aan de economische diplomatieVersterking van de economische bilaterale relaties met
de nieuwe buren van de EUVersterken van de economische relatie van Nederland met
AziëVersterken van de economische relatie van Nederland met
ontwikkelde markten zoals de VS en de EUCrash Team5.3.2 Verdere vrijmaking van het internationale handels-
en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische rechtsordeA. Handhaving, uitbreiding en versterking van het
multilaterale handelsstelsel en bevordering van een doorzichtig, stabiel en
vrij investeringsklimaat. Dit onderdeel richt zich met name op de Nederlandse
activiteiten in onderhandelingen in WTO- en OESO-kader, alsmede het verbeteren
van de bilaterale en regionale betrekkingen op het gebied van investeringen.De logistieke en inhoudelijke voorbereiding van de zesde
Ministeriële WTO-conferentie te HongkongDe textielcrisisVerbeteren van transparantie en procedures in het exportcontrolebeleidB. Bevordering van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
over de grenzenMVO en handelVoluntary Principles on Security and Human RightsSeminar «Ondernemen tegen Armoede»Ondernemen in conflictgebieden (follow-up MVO-conferentie
Maastricht)Versterken MVO via het financieel buitenlandinstrumentarium5.3.3 Bevorderen van internationaal ondernemenImplementatie van het actieprogramma internationaal ondernemen
en instelling Dutch Trade Board (DTB)Aanpassing buitenland instrumentarium en versterkte samenwerking
met het Ministerie van Buitenlandse zaken.8 ECONOMISCHE ANALYSES EN PROGNOSES8.1 Algemene doelstelling8.2 Budgettaire gevolgen van beleid8.3 Operationele doelstelling9 VOORZIEN IN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTE
AAN STATISTIEKEN9.1 Algemene doelstelling9.2 Budgettaire gevolgen van beleid9.3 Operationele doelstellingen10 ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE EN POST10.1 Algemene doelstelling10.2 Budgettaire gevolgen van beleidKenniswijk/Ontvangsten FESBeleidsvoorbereiding en evaluatie10.3 Operationele doelstellingen10.3.1 Efficiënt werkende communicatie- en postmarktResultaten beoogde acties 2005:10.3.2 Waarborgen van publieke belangen: veilig, betrouwbaar,
toegankelijk en transparantToelichting prestatie-indicator «Aftapverplichting»:Resultaten beoogde acties 2005:10.3.3 Stimuleren dat de markt voorzieningen, producten
en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die benuttenToelichting prestatie-indicator ICT Uitgaven als percentage
van het BBP:InstrumentenResultaten beoogde acties 2005:6. NIET-BELEIDSARTIKELEN21 ALGEMEENPersoneel StafdienstCentrale personeelsuitgavenICTDiverse ontvangsten personeelToelichting22 NOMINAAL EN ONVOORZIENLoon- en prijsbijstellingNog te verdelen posten23 AFWIKKELING OUDE VERPLICHTINGEN7. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFToelichtingC JAARREKENING8. VERANTWOORDINGSSTATEN8.1 Departementale verantwoordingsstaat
2005 van het Ministerie van Economische Zaken (XIII)8.2 Samenvattende verantwoordingsstaat 2005
inzake baten-lastendiensten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII)8.3. Toelichting bij de baten-lastendiensten1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieToelichting op de batenOmzetToelichting op de lastenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningen1.2 Balans1.3 Baten en lasten1.4 Kasstroomoverzicht1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieInleidingToelichting op de batenOmzetToelichting op de lastenPersonele kostenMateriële kostenRentelasten en afschrijvingskostenDotaties voorzieningenNog te betalen kosten1.2 Balans1.3 Baten en lasten1.4 KasstroomoverzichtOctrooicentrum Nederland1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieToelichting op de batenOpbrengst moederdepartementOpbrengst derdenToelichting op de lastenMateriële kostenAfschrijvingskosten1.2 Balans1.3 Baten en lasten1.4 KasstroomoverzichtAgentschap Telecom1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieInleidingToelichting op de batenOmzet moederdepartementOmzet overige departementen en overige opdrachtgevers
(derden)RentebatenDiverse batenToelichting op de lastenPersonele kostenMateriële kostenAfschrijvingskostenDotaties voorzieningen1.2 Balans1.3 Baten en lasten1.4 Kasstroomoverzicht8.4 Saldibalans en toelichtingToelichting op de saldibalans per 31 december 2005.1) Uitgaven ten laste van de begroting (€ 18 650,0
mln).2) Ontvangsten ten gunste van de begroting (€ 7 541,5
mln).3) Liquide middelen (€ 6,3 mln).4) Rekening-courant RHB (€ 6 036,0 mln).4a) Interne begrotingsreserve (€ 347,9 mln).5) Uitgaven buiten begrotingsverband (= intra-comptabele
vorderingen) (€ 8,6 mln).6) Ontvangsten buiten begrotingsverband (= intra-comptabele
schulden) (€ 26,5 mln).8) Extra-comptabele vorderingen (€ 1 505,5
mln).8a) Tegenrekening extra-comptabele vorderingen (€ 1 505,5
mln).Direct opeisbare vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen innovatiekracht (€ 2 345,1)Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 4 076,6)Artikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishouding (€ 14 488,3)Op termijn opeisbare vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen innovatiekracht (€ 21 278,8)Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 24 648,6)Artikel 5 Internationale economische betrekkingen (€ 17 739,0)Geconditioneerde vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen Innovatiekracht (€ 3 902,6)Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 385 198,8)Artikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishouding (€ 16 910,1)Vorderingen van het agentschap SenterNovem (x € 1000)Vorderingen SenterNovem (€ 744 011,7)Vorderingen van het NMa (x € 1000)Vorderingen NMa (€ 262 382,0)9 ) Extra-comptabele schulden (€ 0,2 mln).9a)
Tegenrekening extra-comptabele schulden (€ 0,2 mln).10) Voorschotten (€ 3 150,6 mln).10a) Tegenrekening
voorschotten (€ 3 150,6 mln).Artikelonderdeel 2.45.100 Bijdrage instituten lucht- en
ruimtevaart (€ 24,6 mln).Artikelonderdeel 3.01 820 Vernieuwingsprogramma’s
(€ 45,7 mln).Artikelonderdeel 3.10 100 Bedrijventerreinen wo TIPP
(€55,2 mln).Artikelonderdeel 3.10 200 REONN Kompas voor het Noorden
(€ 320,3 mln).Artikelonderdeel 3.10 210 Centraal deel IPR (€ 22,4
mln).Artikelonderdeel 3.10 230 Cofinanciering EFRO (€ 103,4
mln).Artikelonderdeel 3.10 410 Bijdrage aan financiering
ROM (nihil).Artikelonderdeel 3.10 510 Stadseconomie (€ 196,3
mln).Artikelonderdeel 3.30 310 Bijdrage ontwikkeling JSF
(€ 27,2 mln).Artikelonderdeel 4.01 500 Diverse programma uitgaven
Energie (€ 36,6 mln).Artikelonderdeel 4.05 010 Tegemoetkoming Demkolec
en stadsverwarmingsprojecten (€ 332,9 mln).Artikelonderdeel 5.30 410 Trustfunds (€ 28,6
mln).Artikelonderdeel 9.10 010 Bijdrage aan het CBS (€ 170,2
mln).11) Garantieverplichtingen (€ 2 638,7 mln).11a)
Tegenrekening garantieverplichtingen (€ 2 638,7 mln).12) Openstaande verplichtingen (€ 2 863,1
mln).12a) Tegenrekening openstaande verplichtingen (€ 2 863,1
mln).Omvangrijke negatieve bijstellingen.13) Deelnemingen (€ 1 430,9 mln).13a) Tegenrekening
deelnemingen (€ 1 430,9 mln).D. BIJLAGEN9. BIJLAGE 1: TOEZICHTSRELATIES EN ZBO’S/RWT’S10. BIJLAGE 2: AANBEVELINGEN ALGEMENE REKENKAMERAanbevelingen Algemene Rekenkamer11. BIJLAGE 3: PUBLICATIEPLICHT OP GROND VAN
DE WET OPENBAARMAKING UIT PUBLIEKE MIDDELEN GEFINANCIERDE TOPINKOMENS BIJ
HET DEPARTEMENT VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30550-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 420 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 550 XIIIJaarverslag en slotwet ministerie van Economische Zaken 2005nr. 1JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (XIII)Aangeboden 17 mei 2006Omvang gerealiseerde verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
2005 per beleidsartikel van het Ministerie van Economische ZakenGerealiseerde verplichtingen 2005 (in mln €) (totaal € 2 704,2
mln)Gerealiseerde uitgaven 2005 (in mln €) (totaal € 1 864,9
mln)Geraliseerde ontvangsten 2005 (in mln €) (totaal € 7 541,5
mln)Inhoudsopgave blz.A.Algemeen71.Voorwoord72.Verzoek tot dechargeverlening83.Leeswijzer11   B.Beleidsverslag134.Beleidsprioriteiten135.Beleidsartikelen22 1. Goed
functionerende economie en markten in Nederland en Europa22 2. Bevorderen van innovatiekracht32 3. Een concurrerend ondernemingsklimaat47 4. Doelmatige en duurzame energiehuishouding62 5. Internationale economische
betrekkingen74 8. Economische analyses en prognoses82 9. Voorzien
in maatschappelijke behoefte aan statistieken85 10. Elektronische communicatie
en post886.Niet-beleidsartikelen100 21. Algemeen100 22. Nominaal en onvoorzien102 23. Afwikkeling oude verplichtingen1037.Bedrijfsvoeringsparagraaf104   C.Jaarrekening1068.De jaarrekening106 8.1. De verantwoordingsstaat
van het Ministerie van Economische Zaken106 8.2. De samenvattende
verantwoordingsstaat van de baten-lastendiensten107 8.3. Toelichting bij de baten-lastendiensten108 8.4. Saldibalans en toelichting121   D.Bijlagen1319.Toezichtsrelaties en ZBO’s/RWT’s13110.Aanbevelingen Algemene Rekenkamer13211.Publicatieplicht op grond van de
Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens bij het
Ministerie van Economische Zaken134A. ALGEMEEN1. VOORWOORDHierbij bied ik u met genoegen het Jaarverslag 2005 aan. In het Jaarverslag
2005 doe ik verslag van de realisatie van beleidsdoelstellingen, de activiteiten
en de hiervoor aangewende financiële middelen in 2005.Het bevorderen van het groeivermogen door een concurrerend ondernemingsklimaat,
goed werkende markten en innovatie stonden voor mij centraal in 2005. Dit
was het tweede volledige jaar waarin het Kabinet kon werken aan deze drie
prioritaire thema’s. Alleen langs deze drie sporen kunnen we in mijn
ogen de Nederlandse economie structureel versterken en zorgen dat Nederland
succesvol inspeelt op bijvoorbeeld de globalisering.Zoals hierna duidelijk wordt, zijn op de drie genoemde terreinen tal van
acties uitgevoerd in 2005. Belangrijk daarbij waren voor mij in het bijzonder
de wijziging van de Europese Lissabon strategie (meer nadruk op groei en werkgelegenheid),
de dienstenrichtlijn, de herijking van het financiële instrumentarium
van Economische Zaken, het wetsvoorstel om de energiebedrijven te splitsen
en mijn activiteiten om de Noordwest Europese elektriciteitsmarkt beter te
laten werken.In de samenvatting van het beleidsprioriteitendeel van dit jaarverslag
vindt u handzaam samengevat alle belangrijke activiteiten en resultaten in
2005.De Minister van Economische ZakenL. J. Brinkhorst2. VERZOEK TOT DECHARGEVERLENINGVerzoek tot dechargeverlening van de Minister van Economische
Zaken aan de Voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Economische
Zaken decharge te verlenen over het in het jaar 2005 gevoerde financiële
beheer met betrekking tot de uitvoering van de begroting van het Ministerie
van Economische Zaken.Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld
van haar bevindingen en haar oordeel met betrekking tot:a. het gevoerde financieel en materieelbeheer;b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administratie;c. de financiële informatie in het jaarverslag en jaarrekening;d. de departementale saldibalans;e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;f. de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;van het Ministerie van Economische Zaken. Dit rapport wordt separaat door
de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden.Bij het besluit tot dechargeverlening dienen, naast het onderhavige jaarverslag
en het hierboven genoemde rapport van de Algemene Rekenkamer, de volgende,
wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:a. Het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2005, dit jaarverslag
wordt separaat aangeboden.b. De slotwet van het Ministerie van Economische Zaken over het jaar 2005;
de slotwet is als afzonderlijk kamerstuk gepubliceerd.c. Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat
de betrokken slotwet is aangenomen.d. Het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2005 met betrekking
tot de onderzoeken, bedoeld in artikel 83 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit rapport, dat betrekking heeft op het onderzoek van de centrale administratie
van ’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk,
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aangeboden.e. De verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking
tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2005 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2005, alsmede met betrekking
tot de Saldibalans van het Rijk over 2005 (de verklaring van goedkeuring,
bedoeld in artikel 84, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001).Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.De Minister van Economische Zaken,L. J. BrinkhorstDechargeverlening door de Tweede KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van Tweede Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de
voorzitter van de Eerste Kamer.Dechargeverlening door de Eerste KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Eerste Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.3. LEESWIJZERDe leeswijzer gaat in op de volgende onderwerpen:1. Opbouw Jaarverslag en afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriften.2. Controlenormen financiële en niet-financiële gegevens.3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheid.4. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelen.1. Opbouw Jaarverslag en afwijkingen van de rijksbegrotingsvoorschriftenHet Jaarverslag bevat een beleidsverslag en een jaarrekening. Het beleidsverslag
bevat informatie over het gevoerde EZ beleid. In de jaarrekening worden de
financiële gevolgen van het gevoerde beleid verantwoord.Resultaten van beleid worden zo veel mogelijk met concrete prestatie-indicatoren
toegelicht. Deze prestatie-indicatoren zijn terug te vinden in het beleidsartikelendeel
van het beleidsverslag. Dit geldt ook voor de prestatie-indicatoren van beleid
dat door agentschappen wordt uitgevoerd.De begroting 2005 wijkt op een aantal punten af van de Rijksbegrotingsvoorschriften
(RBV) 2004. Zo worden bijvoorbeeld in de begroting 2005 bij de beleidsartikelen
verplichtingenramingen in plaats van uitgavenramingen gespecificeerd. Verder
worden de budgettaire en financiële gevolgen van beleid in de beleidsartikelen
verantwoord, en niet in het beleidsprioriteitendeel van het Jaarverslag 2005;
dit om onnodige dubbelingen te voorkomen. De beleidsmatige conclusies die
getrokken worden o.b.v. dit jaarverslag zijn verwerkt in zowel het beleidsprioriteitendeel
als in de beleidsartikelen. Het Jaarverslag 2005 is een spiegel van de begroting
2005. Daar waar de begroting 2005 afwijkt van de voorschriften volgt het Jaarverslag
2005 de begroting.2. Controlenormen financiële en niet-financiële
gegevensHet Jaarverslag bevat zowel financiële als niet-financiële gegevens.
Deze gegevens zijn aan verschillende controlenormen onderhevig. De controle
van financiële informatie is gebaseerd op normen zoals deze voortvloeien
uit de CW 2001 en de RBV 2006. De controle van beleidsinformatie en informatie
over de bedrijfsvoering is gebaseerd op normen zoals deze voortvloeien uit
de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid (RPE) en
het Referentiekader Mededeling over de Bedrijfsvoering.Ter borging van de betrouwbaarheid van de informatie inzake prestatie-indicatoren
(pi’s) in de begroting en het Jaarverslag, heeft de AD net als in voorgaande
jaren een audit uitgevoerd. Hoofdconclusie van deze audit is dat er bij slechts
6% van het aantal pi’s een risico is voor de totstandkoming,
een verbetering ten opzichte van 2004.3. Resultaatverantwoordelijkheid versus systeemverantwoordelijkheidDe minister van EZ is verantwoordelijk voor het scheppen van voorwaarden
voor het realiseren van duurzame economische groei. Voor een goede werking
van de economie is het nodig dat private partijen binnen bepaalde randvoorwaarden
hun gang kunnen gaan. EZ werkt als een katalysator die de (potentiële)
economische groei moet voortstuwen. Vaak is EZ één
van de relevante partijen. Ook worden ontwikkelingen op de beleidsterreinen
van EZ voortdurend door externe factoren beïnvloed. De eigen sturing
op de mate van doelbereik wordt hierdoor beperkt. Gelet op het voorwaardenscheppende
karakter van het beleid, is er sprake van een systeemverantwoordelijkheid
voor de minister van EZ. Dit betekent dat het accent in dit Jaarverslag ligt
op de wijze waarop EZ invulling heeft gegeven aan de inrichting van het «beleidssysteem».
Uiteraard gebeurt dit nadrukkelijk in de context van de beleidsresultaten.4. Toerekening van apparaatuitgaven aan de beleidsartikelenDe personele uitgaven van het kernministerie EZ die direct verband houden met beleidsuitgaven zijn verbijzonderd naar
de betreffende artikelen. De personele uitgaven voor de Directoraten-Generaal
die onder het kernministerie vallen, zijn geraamd bij de beleidsartikelen
1 tot en met 5 en 10. De personele uitgaven worden verantwoord op basis van
de formatieve sterkte en de gemiddelde loonsom. Als verdeelsleutel is het
aantal fte’s per beleidsartikel gehanteerd.De in dit opzicht als indirect te beschouwen
personele uitgaven van het kernministerie (algemene leiding, stafdirecties)
worden verantwoord op artikel 21 Algemeen. De materiële uitgaven van
het kernministerie en de overige apparaatsuitgaven van het ministerie worden
eveneens verantwoord op artikel 21 Algemeen. Er heeft geen toerekening van deze uitgaven aan de beleidsartikelen plaatsgevonden.Voor de diensten van EZ (NMa/DTe, SodM, CPB) geldt dat de integrale apparaatsuitgaven
zijn verantwoord op de betreffende beleidsartikelen (respectievelijk de artikelen
1 en 8).Voor de baten-lastendiensten (SenterNovem, EVD, Agentschap Telecom en
Octrooicentrum Nederland) geldt een andere systematiek. De vergoedingen van
EZ aan deze baten-lastendiensten worden verantwoord op de beleidsmatig daarvoor
in aanmerking komende artikelen. De paragrafen inzake de baten-lastendiensten
geven inzicht in de apparaatsuitgaven van SenterNovem, EVD, Agentschap Telecom
en Octrooicentrum Nederland.De bijdrage van EZ aan het zelfstandig bestuursorgaan CBS wordt verantwoord
op artikel 9.B. BELEIDSVERSLAG4. BELEIDSPRIORITEITENSamenvattingDe economische groei over 2005 is uitgekomen op 0,9%. Dit is ongeveer
gelijk aan de gemiddelde groei over de afgelopen vijf jaar. Wel was sprake
van een aantal lichtpunten, zo ontwikkelden de consumptie en de werkgelegenheid
zich gunstig. Verder verbeterde onze innovatie- en concurrentiepositie licht
en zijn we inmiddels nummer twee in de wereld als het gaat om breedbandaansluitingen.Belangrijke stappen voor structureel herstel zijn in 2005 gezet door het
Kabinet. Zo werd gewerkt aan reductie van de administratieve lasten en tegenstrijdige
regelgeving en er is begonnen met het doorlichten van alle vergunningenstelsels
van de overheid. In 2005 werden daarnaast de EZ-instrumenten grondig herzien
om te komen tot minder regelingen en minder loketten. Hierdoor moet de ondernemer
beter bediend worden en wordt nadrukkelijker ingezet op voor de Nederlandse
economie belangrijke gebieden.In Europees verband werd door het akkoord over de financiële perspectieven
duidelijk dat het budget voor Lissabon-gerelateerde uitgaven (zoals voor innovatie
en ICT) fors stijgt. Daarnaast werd bij de mid term review van de Lissabon strategie (maart 2005) besloten om meer nadruk te
leggen op groei en werkgelegenheid. Met het Nationaal Hervormingprogramma
heeft Nederland hieraan succesvol invulling gegeven, aldus de Europese Commissie.In 2005 werd verder onder meer:• de splitsingswet naar de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee wordt het
netwerk gescheiden van productie en levering en krijgt de concurrentie op
de elektriciteitsmarkt een impuls;• besloten tot een aanzienlijke investeringsimpuls in kennis, innovatie
en onderwijs (€ 1060 mln) uit de vrije ruimte in het Fes als gevolg
van de meevallende aardgasbaten. Verder wordt er voortaan naar gestreefd dat
circa 50% van de aardgasmeevallers naar kennis en innovatie gaat.• een wetsvoorstel uitgewerkt dat beoogt graafincidenten rond kabels
en leidingen terug te dringen (jaarlijkse schade geschat op € 175
mln per jaar), door o.a. verplichte informatie-uitwisseling.• door Economische Zaken het hoogste aantal nieuwe investeringsprojecten
van buitenlandse bedrijven ooit aangetrokken (3 121 extra arbeidsplaatsen).• het actieplan Ons creatief vermogen
uitgebracht om de bijdrage van de creatieve sector aan de economische groei
te vergroten;• het functioneren van de Kamers van Koophandel geëvalueerd.
De Kamers van Koophandel moeten efficiënter en effectiever georganiseerd
en bestuurd worden, o.a. door meer taken landelijk uit te voeren.• het Energierapport gepresenteerd. Dit rapport bevat acties om de
voorzieningszekerheid te verhogen, het energiebeleid beter af te stemmen op
het buitenlands beleid en het tempo van energiebesparing te verhogen;• gerealiseerd dat de EU-quota voor textiel en kleding alsnog verruimd
werden. Als gevolg van deze quota stond voor zo’n € 150 mln.
aan textiel op de kades van de Rotterdamse haven;• een regeling voor kennismigranten gelanceerd, waarmee voor de Nederlandse
economie belangrijke personen makkelijker in Nederland aan de
slag kunnen (zo’n 1500 mensen maakten in 2005 al van deze nieuwe regeling
gebruik);1. InleidingIn de hiernavolgende paragrafen doe ik op hoofdlijnen verslag van onze
activiteiten in 2005. Achtereenvolgens komen aan de orde de drie prioritaire
thema’s in 2005:versterken van de dynamiek in de economie (§ 2); het verbeteren
van het ondernemingsklimaat (§ 3) en het bevorderen van innovatie
(§ 4). Eerst volgt een korte terugblik op de economische situatie
in 2005 (§ 1.1) alsmede enkele internationale economische ontwikkelingen
(§ 1.2).1.1 Economische situatie in 2005Lage groei in 2005 als gevolg van de hoge olieprijsDe groei in 2005 is uitgekomen op 0,9%. Dit is lager dan in 2004,
toen de groei uitkwam op 1,7%. De belangrijkste oorzaak van deze lagere
groei in 2005 is de fors gestegen olieprijs. Kijkend naar de ontwikkeling
gedurende het jaar liet de Nederlandse economie over 2005 wel sterke verbeteringen
zien. Dit is vooral zichtbaar op de arbeidsmarkt waar het aantal vacatures
is toegenomen en de werkgelegenheid is verbeterd. Daarnaast is in de loop
van het jaar het vertrouwen van de producenten toegenomen en zijn de consumentenbestedingen
gestegen. De positieve ontwikkeling gedurende 2005 zet volgend jaar naar verwachting
door waardoor de groei in 2006 uitkomt op 2¾%.Tabel 1: economisch beeld 2004–2006Volumemutaties (in %)200420052006BBP1,70,92¾;Particuliere consumptie0,00,31½Bedrijfsinvesteringen3,3– 0,18¼Export van goederen9,46,38¼Binnenslands geproduceerd1,22,34Wederuitvoer20,110,913Import van goederen9,05,58¼Werkloosheid6,46,56Koopkracht (mediane inkomen)– 0,4– 1,71¼Olieprijs ($ per vat)38,254,460Bron: CPB, dec. 20051.2 Internationaal economische ontwikkelingen in 2005De groei van de Europese economie internationaal vergelekenDe groei van de wereldeconomie was in 2005 iets minder dan in 2004 toen
een recordgroei bereikt werd. In het Eurogebied viel, als gevolg van een nog
altijd magere groei van de binnenlandse vraag en ook hier de hoge olieprijs,
de groei terug van 2,1% naar 1,3%. De VS bleef in 2005 dan ook
de motor van de wereldeconomie. De Amerikaanse economie groeide met 3,5%,
na een groei van 4,2% in 2004. Onderliggend kampt de VS wel met structurele
problemen. Zo is het tekort op de lopende rekening verder opgelopen, terwijl
het begrotingstekort zeer hoog blijft. Internationale investeerders zijn echter
nog steeds bereid om deze tekorten te financieren.In 2005 hebben opkomende markten als China en India weer onstuimige groeicijfers
laten zien van rond de 9% en 7% en er is nog steeds een groot
potentieel voor verdere groei. Deze sterke groei in China is overigens één
van de oorzaken van de hogere prijs van olie en van andere grondstoffen zoals
ijzer. Omgekeerd zorgen de goedkope Chinese producten voor lagere prijzen
op de wereldmarkt.Succesvol inspelen op de globaliseringUit onderzoek naar de effecten van de globalisering blijkt vooralsnog
geen sprake van grootschalige verplaatsing van bedrijfsactiviteiten van Nederland
naar het buitenland.1 Wel werd duidelijk dat
ons ondernemingsklimaat verder moet verbeteren. De inspanningen van het kabinet
om het vestigingsklimaat te verbeteren lijken overigens hun eerste vruchten
af te werpen. In de meest recente ranglijst van het World Economic Forum steeg
Nederland van de dertiende naar de elfde plaats.2
De belangstelling van buitenlandse bedrijven om te investeren in Nederland
nam het afgelopen jaar ook daadwerkelijk toe. Economische Zaken was in 2005
betrokken bij 112 nieuwe investeringsprojecten van buitenlandse bedrijven,
het hoogste aantal ooit.3Per 1 januari 2005 werd ook gestart met een speciale regeling voor kennismigranten.
In 2005 zijn al ongeveer 1 500 voor de Nederlandse economie belangrijke
functionarissen (bijvoorbeeld bepaalde technici) onder de regeling toegelaten.Belangrijke Europese doorbraken in 2005Op Europees niveau werden in 2005 enkele voor Nederland belangrijke resultaten
behaald. Zo bereikte de Europese Raad in december 2005 een akkoord over de
Financiële Perspectieven 2007–2013. Voor Nederland betekent dit
een verlaging van de jaarlijkse afdracht aan de EU met ca. € 1 mld.
per jaar. Daarnaast is belangrijk dat het budget voor Lissabon-gerelateerde
uitgaven sterk stijgt. Zo zal het budget voor onderzoek in 2013 75%
hoger liggen dan in 2006. Het bedrag voor versterking van de regionale economie
(cohesiebeleid) in Nederland komt in de gehele periode uit op ca. € 1,7
mld. Dit alles sluit goed aan bij de inzet van het kabinet met de nota Pieken
in de Delta.Verder werd in maart 2005 bij de mid term review van
de Lissabon strategie besloten om meer nadruk te leggen op groei en werkgelegenheid.
Nederland heeft dit uitgewerkt in het Nationaal Hervormingprogramma (NHP)
van september 2005 met acties op terreinen als innovatie, ICT, leven lang
leren, mededinging, ondernemerschap, etc.. Nederland presteert internationaal
gezien op veel terreinen goed. Aandacht verdient vooral de arbeidsparticipatie
van specifieke groepen (o.a. ouderen en jongeren) en de verdere versterking
van het innovatievermogen.2. Concurrentie en dynamiekConcurrentie levert een belangrijke bijdrage aan de groei van de economie.
Concurrentie leidt tot vernieuwing en dynamiek; het houdt bedrijven scherp.
Om de concurrentie te bevorderen zijn in 2005 zowel internationaal (zie § 2.1)
als nationaal (zie § 2.2) acties in gang gezet. Ook kreeg de rol
van de consument op markten veel aandacht (zie § 2.3).2.1 Internationale activiteitenHieronder volgt een korte terugblik op enkele belangrijke internationale
acties in 2005:• Akkoord bereikt op de Ministeriële WTO
Conferentie; op 19 december 2005 werd de conferentie in Hongkong
afgesloten met de aanvaarding van een ministeriële verklaring. Hierin
staat een einddatum (2013) voor de afschaffing van agrarische exportsubsidies
en disciplinering van alle andere vormen van exportsteun. Daarnaast krijgen
vrijwel alle producten uit de minst ontwikkelde landen vrije markttoegang
tot de markten van ontwikkelde landen.• Succesvolle aanpak van de textielcrisis;
halverwege 2005 heeft de EU invoerbeperkingen ingesteld voor textiel en kleding
uit China. Als gevolg van deze quota stond voor zo’n € 150
mln aan textiel op de kades van de Rotterdamse haven. Na nationale en internationale
interventies door Economische Zaken, werden in september de quota alsnog verruimd.• Dienstenrichtlijn; in 2005 ging veel
aandacht uit naar de zogenaamde Dienstenrichtlijn. Juist voor Nederland met
een sterke dienstensector is deze richtlijn van groot belang. Er zijn in 2005
diverse notities over (aspecten van) de richtlijn naar de Tweede kamer gegaan.
Daarnaast kwam een belangwekkend SER advies uit dat op hoofdlijnen werd overgenomen
door het Kabinet. In februari 2006 is in het Europees Parlement in eerste
lezing gestemd. De uitslag wijkt op aantal belangrijke punten af van de oorspronkelijke
Nederlandse positie. Het nieuwe commissievoorstel wordt afgewacht op basis
waarvan de discussie in de Raad zal worden voortgezet. Nederland zal hierbij
conform de Nederlandse positie inzetten op een aantal essentiële aanpassingen
van het voorstel van het Europees Parlement.• REACH; eind 2005 is op de hoofdlijnen
van een voor de chemiesector belangrijke Europese verordening (REACH) overeenstemming
bereikt. Door inzet van Nederland is bereikt dat de extra kosten van REACH
voor het Nederlandse bedrijfsleven (m.n. voor het MKB) met 60% (€ 300
mln) zijn gereduceerd. REACH treedt 2007 in werking.• Regulering Kabelmarkt: in december
2005 is overeenstemming bereikt tussen OPTA en de Europese Commissie over
passende maatregelen ten aanzien van de drie grote aanbieders van de kabeltelevisie
in Nederland. Het akkoord betekent dat OPTA in het belang van de consument
een aantal stevige maatregelen kan treffen. Het gaat om bijvoorbeeld de verplichting
voor de kabelaanbieders om concurrenten op het netwerk toe te laten en de
verplichting om toegang te leveren tegen kostengeoriënteerde en transparante
tarieven.2.2 Bevorderen dynamiek op (semi-publieke) marktenDe belangrijkste acties in 2005 op een rij:• Splitsing van de energiebedrijven;
in 2005 is het wetsvoorstel dat splitsing beoogt naar de Tweede Kamer gestuurd
en zijn diverse nadere onderzoeken verricht (o.a. naar de werkgelegenheidseffecten
en het effect op de CBL’s). Kern van het wetsvoorstel is dat de netwerken
gesplitst worden van productie, handel en levering. Door splitsing ontstaat
een eerlijker speelveld, grotere transparantie, beter toezicht. In 2006 vindt
parlementaire behandeling plaats.• Eén Noordwest-Europese energiemarkt;
Nederland tracht met buurlanden, de Europese Commissie, netbeheerders en toezichthouders
een grote regionale gas- en elektriciteitsmarkt in Noordwest-Europa tot stand
te brengen. In 2005 is hiertoe een Memorandum of Understanding (MoU) getekend.
In 2005 is ook besloten tot de aanleg van de elektriciteitsverbinding met
Noorwegen en een gasverbinding met het Verenigd Koninkrijk.• Duurzame energie en energiebesparing:
Nederland is goed op weg naar het doel van 9% duurzame
elektriciteit in 2010. Zo werd in 2005 reeds 6,2% van de elektriciteit
op duurzame wijze geproduceerd. Het Energierapport 2005 (kamerstuk 29 023,
nr 14) bevat acties om onder meer de voorzieningszekerheid te verbeteren,
het tempo van energiebesparing te verhogen en voor energietransitie. In 2005
kwamen hiervoor ook extra middelen beschikbaar op basis van de afspraken rond
Borssele, uit het Waddenfonds en uit het FES. Ook zijn maatregelen getroffen
om de Milieukwaliteit Elektriciteitsproductieregeling (MEP) beter te beheersen.• Nieuwe postwet gereed; het wetsvoorstel
voor de nieuwe Postwet is in november 2005 naar de Raad van State gestuurd.
Het wetsvoorstel beoogt de postmarkt in 2007 volledig te liberaliseren, waarbij
de universele postdienst blijft gegarandeerd.• Ongelukken met kabels en leidingen voorkomen; in 2005 is een wetsvoorstel uitgewerkt dat beoogt het aantal graafincidenten
rond kabels en leidingen in Nederland terug te dringen door onder meer verplichte
informatie-uitwisseling tussen zogenaamde grondroerders en kabel- en leidingbeheerders. De financiële schade van dit
soort ongelukken wordt op € 175 mln. per jaar geschat.• Tegengaan oneerlijke concurrentie;
op voorstel van Economische Zaken wordt de mededingingswet zodanig gewijzigd
dat oneerlijke concurrentie door overheden wordt voorkomen. De Nederlandse
Mededingingsautoriteit zal er op toezien dat publieke middelen niet zomaar
worden ingezet voor commerciële activiteiten.• Splitsing NOZEMA; per 1 januari 2005
is de splitsing van Nozema in een diensten- en een mastenbedrijf gerealiseerd.2.3 Een sterke consumentenbeschermingOm de consument beter te wapenen in zijn rol op (nieuwe) markten is in
2005 gestart met de oprichting van een consumentenautoriteit. Met het daadwerkelijke
toezicht en de handhaving wordt begonnen als de Wet handhandhaving consumentenbescherming
is aangenomen. Dat is naar verwachting vanaf 1 januari 2007.In 2005 is verder vooral gewerkt aan een betere consumentenbescherming
op markten in transitie zoals energie, telecommunicatie en post. De administratieve
achterstand bij de energiebedrijven (bijvoorbeeld bij verhuizingen van mensen
en bij wisseling van leverancier) werd succesvol aangepakt door streng optreden
van de Nma/DTE en Economische Zaken. Op de markt van elektronische communicatiediensten
zijn acties als verplichte alternatieve geschilbeslechting, het tegengaan
van stilzwijgende contractduurverlenging en maatregelen rond slamming1 in gang gezet (kamerstuk nr.
27 879, nr. 12).3. Een concurrerend ondernemingsklimaatTer verbetering van het ondernemingsklimaat kende EZ in 2005 acties op
drie terreinen:1. vermindering van regeldruk2. meer ruimte voor het MKB en ondernemerschap3. een nieuw gebiedsgericht beleid3.1 Vermindering van regeldrukAdministratieve lasten, tegenstrijdige regels en langdurige vergunningentrajecten
zijn een doorn in het oog van het Nederlandse bedrijfsleven. In 2005 werd
dan ook veel aandacht besteed aan het reduceren van de administratieve
lasten, teneinde de kabinetsdoelstelling voor 2007 te halen (reductie met
25% t.o.v. 2002). Onderstaande box bevat enkele concrete acties uit
2005.BOX: drie voorbeelden van administratieve lastenreductie
door het Kabinet1. Frequentiebeleid gemoderniseerd; de uitgifte
van frequenties voor o.a. mobiele telefoons, marifoons, etc. werd in 2005
drastisch vernieuwd (zie de nota Frequentiebeleid). Ter illustratie: Van de
90 000 vergunningen voor mobiele toepassingen worden er vanaf 2006 al
ca. 50 000 vergunningvrij gemaakt of omgezet in de lichtere vorm van
registratie.2. CBS vermindert de enquêtedruk; mede
door toedoen van het CBS worden substantieel minder bedrijven vanuit Brussel
verplicht tot het aanleveren van statistische gegevens. Deze verhoging van
de drempelwaarde is per 1 januari 2005 effectief geworden.3. Deponeren jaarrekening vereenvoudigd; in
december 2005 is een wijziging van de Handelsregisterwet aangenomen. De verplichte
melding in de Staatscourant van het deponeren van de jaarrekening van NV’s
en BV’s komt te vervallen. Dit kan per 1 januari 2006 via de website
www.KvK.nl. De kosten voor publicatieplichtige ondernemingen zijn daarmee
geheel komen te vervallen.In 2005 werd naast de aanpak van de administratieve lasten vooral ook
aandacht besteed aan vergunningtrajecten en het tegengaan van strijdige regels:• Stroomlijning vergunningen; het Kabinet
heeft de aanbevelingen van de Taskforce Vereenvoudiging Vergunningen, onder
leiding van de heer Kraaijeveld, overgenomen. De vergunningenstelsels (ruim
900) van alle overheden worden sinds het najaar van 2005 doorgelicht op nut
en noodzaak. Via een aantal sectorprojecten (horeca, grote chemie, kleine
industrie, bedrijf in landelijk gebied en bouw) wordt daarnaast gekeken naar
de samenhang tussen de diverse vergunningenstelsels. Verder wordt er onderzoek
gedaan naar de (opbouw) van de leges.• Strijdige regels; na de succesvolle
oplossingen voor de 800 strijdige regels in 2004 is in 2005 gewerkt aan het
breed bekend maken van de oplossingen onder gemeentes en inspectiediensten.
Hiertoe zijn in 2005 workshops voor gemeenten georganiseerd. Daarnaast zijn
32 convenanten «stroomlijning dienstverlening aan ondernemers»
tussen Economische Zaken en de G-31 gemeenten en Almere gesloten. Deze gemeenten
hebben werkgroepen opgericht die strijdige regels identificeren en aanpakken.3.2 Meer ruimte voor MKB en ondernemerschapOm het ondernemerschap te bevorderen en het MKB een impuls te geven is
in 2005 onder meer gewerkt aan:• Grondige herziening van de instrumenten voor
ondernemers; omdat de afgelopen periode steeds duidelijker werd dat
het huidige (financiële) instrumentarium van Economische Zaken aan vernieuwing
toe was is in 2005 een grondige herziening van de instrumenten voor ondernemers
in gang gezet gericht op toegankelijke en herkenbare loketten voor ondernemers
en een forse reductie van het aantal regelingen.1
De nieuwe opzet bestaat uit een basispakket, vooral
gericht op het MKB, voor voorlichting en advies (bijvoorbeeld over export
en innovatie) en een samenhangend kapitaalmarktinstrument. Naast dit basispakket
introduceert EZ een programmatisch pakket (zie § 4.2).• Modernisering van het stelsel van Kamers van
Koophandel; in 2005 is het functioneren van de Kamers
van Koophandel geëvalueerd. De Kamers van Koophandel moeten efficiënter
en effectiever georganiseerd en bestuurd worden, o.a. door meer taken landelijk
uit te voeren.• Veel aandacht voor het MKB; in 2005
werd het budget voor de borgstellingregeling (BBMKB) tussentijds met € 78
miljoen verhoogd.1 Hiermee kreeg het MKB een
belangrijke steun in de rug bij het aantrekken van vreemd vermogen. In 2005
is de regeling ook geëvalueerd. De uitkomsten geven een positief beeld
van het functioneren en het nut van de regeling voor het MKB. Andere voor
het MKB belangrijke acties waren bijvoorbeeld de uitgifte van extra innovatievouchers
(zie § 4.1) en de verhoging van de WBSO (zie§ 4.1).• Bedrijfsoverdrachten: ondernemers bleken
zeer tevreden met het in 2004 ontwikkelde pakket voor succesvolle bedrijfsoverdrachten.
Daarom heeft in 2005 opnieuw verzending plaatsgevonden aan ondernemers die
55 jaar zijn geworden.• Nieuw ondernemerschap; voorjaar 2005
is het Actieplan Nieuw ondernemerschap uitgebracht.
Dit plan heeft als doel meer en betere nieuwe (allochtone) ondernemers, o.a. door de inzet van rolmodellen
en door coachingtrajecten.3.3 Nieuw gebiedsgericht economisch beleidDe nota Pieken in de Delta is in 2005 nader
uitgewerkt door o.a.:• Effectief beleid in de regio; in september
2005 is de nota Pieken in de Delta (PiD) in een brief aan de Kamer nader uitgewerkt
(Kamerstuk 2004–2005, 29 697, nr. 11). In de zes PiD-gebieden worden
programmacommissies in het leven geroepen, waarin de belangrijkste publieke
en private spelers van het gebied vertegenwoordigd zijn.• Bedrijventerreinen; op 1 januari 2005
is het «Besluit subsidies Topprojecten herstructurering bedrijventerreinen»
(Topper) in werking getreden. Er is voor € 17,4 mln. ondersteuning
verleend aan zeven voor de regionale en nationale concurrentiekracht cruciale
projecten.24. InnovatieOm onze innovatiepositie te versterken voerde EZ op drie terreinen acties
uit in 2005:1. meer innovatieve bedrijven2. meer aandacht voor strategische innovatiegebieden3. een betere benutting van ICTDe Nederlandse innovatiepositie is volgens de Europese Commissie licht
verbeterd in 2005.3 Ook is Nederland opgeklommen
tot de nummer twee in de wereld qua aantal breedbandaansluitingen. Met name
het actief stimuleren van marktwerking heeft aan dit laatste bijgedragen.
Ons innovatievermogen blijft echter een aandachtspunt. Om de Nederlandse positie
verder te versterken is in 2005 dan ook besloten aanzienlijke extra middelen
beschikbaar te stellen uit de vrije ruimte in het Fes als gevolg van de meevallende
aardgasbaten (€ 1060 mln). Voortaan gaat verder ca. 50% van
de aardgasmeevallers naar innovatie. Hiermee onderstreept het kabinet het
belang dat het hecht aan innovatie.4.1 Meer innovatieve bedrijvenOok binnen het innovatiebeleid neemt het MKB een centrale plaats in:• Innovatievouchers; met de vouchers
kunnen MKB bedrijven eenvoudig kennis inkopen bij kennisinstellingen. Met
het tweede en derde experiment van respectievelijk 400 en 600
vouchers werd in 2005 voortgebouwd op het eerste succesvolle experiment in
2004. Met ingang van 2006 is er een definitief systeem voor innovatievouchers
(3000 vouchers in 2006).• WBSO verhoogd voor procesinnovaties;
in 2005 werd de fiscale faciliteit voor stimulering van R&D (de WBSO)
met € 25 mln. verhoogd voor procesinnovaties Juist op het terrein
van procesinnovaties is in Nederland nog veel winst te behalen. In 2005 is
er al door ruim duizend aanvragers van deze nieuwe mogelijkheid gebruik gemaakt.• Extra aanbod van durfkapitaal voor innovatieve
starters; via de seedfaciliteit van Technopartner kwam een zevental
nieuwe durfkapitaalfondsen beschikbaar voor innovatieve starters met een totale
omvang van € 41,2 miljoen.• Meer onderzoeksopdrachten voor innovatief MKB; de zogenaamde SBIR-regeling zorgt in de VS voor meer betrokkenheid
van het innovatieve MKB bij het uitvoeren van (publiek) onderzoek. Economische
Zaken is in 2005 met een aantal bedrijven een «pilot» gestart
op het gebied van elektromagnetische vermogenstechniek. Dit leidt afhankelijk
van de uitkomsten mogelijk tot de invoering van een met de SBIR vergelijkbare
regeling in Nederland.4.2 Strategische innovatiegebieden en versterking van
de kennisinfrastructuurDe herijking van het financiële instrumentarium van Economische Zaken
voorziet naast een basispakket voor alle ondernemers in een programmatisch
pakket. Via dit programmatische pakket worden krachten gebundeld om potentiële
sterktes in de Nederlandse economie verder te ontwikkelen. De nieuwe aanpak
is in nauw overleg met bedrijven, kennisinstellingen en andere overheden gestart
op onder meer innovatie terrein (zie onderstaande box).BOX: twee voorbeelden van meer programmatisch gericht
innovatiebeleid1. Holst centrum; een voorbeeld van de nieuwe
programmatische manier van innovatiebeleid is het Holst Centrum, dat beoogt –
op het terrein van polymeren, elektronica en microsystemen – het in
Nederland aanwezige potentieel van kennis en bedrijvigheid een nieuwe impuls
te geven met de uitvoering van gezamenlijke R&D-programma’s. Op
25 mei 2005 heeft Minister Brinkhorst het startschot gegeven voor het
Gilles Holst Centrum door € 12,5 miljoen beschikbaar te stellen
voor de eerste opstart. Het centrum is een open innovatie R&D-centrum
en wil internationaal excellent op zijn onderzoeksgebied zijn. Uit het FES
(Paasakkoord) is in totaal € 40 mln. beschikbaar gekomen voor het
Holst Centrum.2. Creatieve industrie; een ander voorbeeld
is de creatieve sector. In oktober 2005 is de brief «Ons creatieve vermogen»
naar de Kamer gestuurd. De brief bevat acties om de economische potentie van
cultuur en creativiteit te versterken, met name door de wisselwerking tussen
de creatieve sector en het overige bedrijfsleven te versterken.Daarnaast heeft het Kabinet in 2005 de volgende acties in gang gezet om
de kennisinfrastructuur te versterken:• Dynamisering van het publieke onderzoek;
in november 2005 is een sturings- en financieringsmodel gereed gekomen voor
de invoering van vraagprogrammering bij kennisinstellingen als TNO en de Grote Technologische Instituten (GTI’s). Dit is in lijn met de aanbevelingen
van de commissie Wijffels.• Smart-mix regeling; in 2005 hebben
Economische Zaken en het ministerie van OCW de zogenaamde «Smart Mix»-regeling
uitgewerkt. Deze heeft tot doel te komen tot betere benutting van het Nederlandse
publieke onderzoek. Vanaf 2007 wordt € 100 mln. per jaar geïnvesteerd
in innovatieprojecten van consortia van bedrijven en publieke kennisinstellingen.4.3 Stimuleren van het gebruik van ICTICT kan een belangrijke bijdrage leveren aan de productiviteitsgroei.
De uitdaging voor Nederland is ICT beter te benutten:• Actieprogramma Maatschappelijke Sectoren &
ICT; het Actieprogramma is eind 2005 van start gegaan. In totaal
wordt € 80 mln. ingezet voor het ondersteunen van succesvolle ICT-initiatieven
in de sectoren mobiliteit, onderwijs, veiligheid en zorg.• ICT-Regie; ICT-Regie is in 2005 gestart
en brengt vraag naar en aanbod van ICT-kennis bij elkaar.1• Mobiel betalen en via internet; het
bankwezen, webwinkels en ICT-bedrijven hebben gezamenlijk een visie ontwikkeld
op het gebied van betalen via de mobiele telefoon en internet. Het bankwezen
heeft in 2005 een on-line betaalstandaard voor internetbetalen (Ideal) geïntroduceerd.• World Summit on the information society (WSIS); in November 2005 zijn in Tunis internationale afspraken gemaakt
over o.a. het toekomstige beheer van het internet en de veiligheid van het
internet, inclusief de bestrijding van spam. Hiertoe is o.a.het Internet Governance
Forum (IGF) opgericht dat hierbij een belangrijke rol krijgt. Nederland was één
van de landen die het belang hiervan steeds op de voorgrond heeft gebracht.5. SlotZoals hiervoor duidelijk werd was in 2005 wederom sprake van een groot
aantal acties op de drie prioritaire thema’s concurrentie, innovatie
en versterking van het ondernemingsklimaat. Daarbij hebben wij in 2005 ook
kritisch naar ons eigen functioneren gekeken. Zo zijn we gestart met een forse
vernieuwing van het instrumentarium voor ondernemers.De eerste signalen over een verbetering van het Nederlandse ondernemingsklimaat
en onze innovatiepositie stemmen daarbij hoopvol. Door verder te gaan op de
ingeslagen weg moeten we één van de meeste dynamische kenniseconomieën
van de Europese Unie worden.5. BELEIDSARTIKELEN1 GOED FUNCTIONERENDE ECONOMIE EN MARKTEN
IN NEDERLAND EN EUROPA1.1 Algemene doelstellingHet bevorderen van een goed functionerende economie en goed functionerende
markten in Nederland en in Europa, en het stimuleren van verdere economische
integratie in Europa.Daartoe heeft EZ onder meer de volgende acties uitgevoerd: het opstellen
en het uitvoeren van het Nationaal Hervormingsprogramma in het kader van de
Lissabonstrategie, het verwezenlijken van een interne markt voor diensten
(de dienstenrichtlijn), aanpassen Mededingingswet, opstellen Metrologiewet
en het opzetten van een consumentenautoriteit.1.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 1: Goed functionerende economie
en markten in Nederland en Europa (in € 1000) Realisatie 2002Realisatie 2003Realisatie 2004Realisatie 2005Vastgestelde
begroting 2005Verschil 2005Verplichtingen (totaal)61 70865 36360 37566 64265 2761 366Programma-uitgaven24 56025 48119 19619 43321 893– 2 460Operationeel doel C: Versterken van concurrentie
op Nederlandse markten19 33723 00816 58016 01816 565– 547– Bijdrage aan het NMI15 96321 37914 80014 37014 616– 246– Raad Deskundige Nationale Standaard601306955541– Kenniscentrum aanbesteden   65960059– Bijdrage diverse instituten3 3141 4991 7119341 295– 361Operationeel doel D: Versterken van de positie
van de consument   68160081– Toezichthouder consumenten   68160081Algemeen5 2232 4732 6162 7344 728– 1 994– Onderzoek en Opdrachten Economische Politiek4 2582 0352 0982 6043 558954– Onderzoek en Opdrachten Kenniscentrum Ordeningsvraagstukken965438242531 170– 1 117– NL voorzitterschap EU 2004  27677 77       Apparaatuitgaven37 14839 88241 17947 20943 3833 826– Personeel EP6 5166 3346 1888 1798 935– 756– Apparaatuitgaven NMa/Dte30 63233 54834 99139 03034 4484 582       Uitgaven (totaal)59 46267 29760 69164 48163 640841       Ontvangsten (totaal)119 599120 36410 778107 583114 919– 7 336– Ontvangsten NMa1056 3555 537104 879110 000– 5 121– Ontvangsten Dte4 4796414 2312 6954 719– 2 024– Opbrengsten casino’s106 589111 022    – Opbrengst vergunning7 5131 610257   – Ontvangsten NMI723661616   – Diverse ontvangsten EP190751379200– 191ToelichtingApparaatsuitgaven NMa/DteIn 2005 heeft de NMa extra budget gekregen voor het uitvoeren van de extra
werkzaamheden rond de bouwfraudeaffaire (€ 2,4 mln), het versterken
van economische kennis en uitbreiding van internationale activiteiten (€ 0,7
mln) en voor de uitvoering van een onderzoek naar de administratieve processen
in de energiesector (Move On).Ontvangsten NMaAls gevolg van lopende procedures is de oorspronkelijke boeteraming net
niet gehaald. Wanneer tegen een besluit van de NMa beroep of bezwaar wordt
aangetekend, heeft dat opschortende werking voor de betaling, het moment van
daadwerkelijk ontvangen van de boetes is daardoor lastig in te schatten.1.3 Operationele doelstellingen1.3.1 Operationele doelstelling A. Optimale strategie-
en besluitvorming ten behoeve van het vergroten van de structurele economische
groei van Nederland.Structurele groei bestaat uit de groei van werkgelegenheid (in personen
en uren) en van de arbeidsproductiviteit. In Nederland vertoont de structurele
groei de afgelopen jaren een dalende trend. Om deze trend te keren, zodat
we ook op langere termijn onze welvaartsstaat kunnen bekostigen, zullen belemmeringen
in onze economische structuur moeten worden weggenomen die een negatieve invloed
hebben op de groei van het aantal personen dat werkt, van het aantal uren
dat zij werken en van de hoeveelheid die per uur geproduceerd wordt. De acties
uit de nota «Kiezen voor Groei» (i.c. de Groeibrief) leveren hier
een bijdrage aan.Indicatoren en streefwaardenIndicatorStreefwaardeWaarde 2000–2003Waarde 2004–2005Relatieve structurele groei in NederlandTop 5 EU-15Top 5 EU-15*:1. Ierland (6,4%)2. Griekenland
(3,2%)3. Spanje (2,9%)4. Finland (2,8%)5. Portugal
(2,7%)10. Nederland (2,3%)Top 5 EU-15:1. Ierland
(5,4%)2. Griekenland (4,0%)3. Luxemburg (3,7%)4. Spanje
(3,2%)5. Verenigd Koninkrijk (2,6%)11. Nederland (1,7%)Absolute structurele groei in Nederland2½% **2,3%1,7%* Cijfers Luxemburg onbekend.** Gebaseerd op 2% BBP-groei per capita en bevolkingsgroei
van ½%.Nederland is t.o.v. de waarde 2000–2003 één plaats
gedaald. Dit heeft te maken met het feit dat Luxemburg nu is opgenomen in
de tabel.De reden dat de streefwaarde van 2½ % niet gehaald is wordt
voornamelijk veroorzaakt door de hoge olieprijs die de groei van de economie
wereldwijd belemmerd heeft.Acties 2005Hieronder worden de resultaten van een aantal voor EZ belangrijke actiepunten
besproken. Basis hiervoor is het Nationaal Hervormingsprogramma (NHP), dat
is verschenen in september 2005. Het onderstaande is geen uitputtende opsomming
van alle actiepunten zoals genoemd in de notitie «Kiezen voor groei»
(ook wel Groeibrief genoemd). Voor de zomer wordt een tweede voortgangsrapportage
van de Groeibrief aan de Tweede Kamer verstuurd, waarin voor ieder actiepunt
de stand van zaken wordt gerapporteerd.1. Minder regels en kortere proceduresOp het gebied van vergunningenbeleid, tegenstrijdige regelgeving, toetsing
voorgenomen regelgeving en reductie administratieve lasten zijn meerdere acties
opgepakt. Deze acties worden in artikel 3 toegelicht.2. VennootschapsbelastingTer verbetering van het vestigingsklimaat is het VPB-tarief verlaagd van
34,5% in 2004 naar 31,5% in 2005 en naar 29,6% in 2006.
Een verdere verlaging met ongeveer 3% is voorzien in de nota Werken
aan Winst (Kamerstukken II, 2004–2005, 30 107, nr. 2) . Daarnaast
heeft het kabinet besloten om de kapitaalbelasting (een heffing op het bijeenbrengen
van ondernemingskapitaal) per 2006 af te schaffen. Het pakket is voorzien
van flankerend beleid voor het MKB.3. Toelating van buitenlandse kenniswerkersEr wordt een regeling voorbereid die toeziet op de condities waarbinnen
zelfstandigen worden toegelaten binnen Nederland. Zie ook artikel 2.4. EU-richtlijnen: implementatietekortDe achterstand van Nederland bedroeg in januari 2005 nog 2,0% en
in juni 1,6%. Aan de 0% doelstelling voor richtlijnen waarvan
de implementatietermijn meer dan twee jaar verlopen is, voldoet Nederland
nog niet.5. Sociale innovatieHet kabinet heeft de SER gevraagd in het middellange termijnadvies over
sociaal economisch beleid (MLT-advies) in te gaan op de vraag hoe sociale
partners sociale innovatie kunnen bevorderen en hoe de overheid hieraan kan
bijdragen door belemmeringen weg te nemen. Naar verwachting zal het MLT-advies
mei 2006 gereed zijn.6. Een meer dynamische arbeidsmarktHet kabinet heeft omtrent ontslag een aantal besluiten genomen waar onder
een overgang van het lifo-beginsel naar het afspiegelingsbeginsel, het niet
langer op bedrijfseconomische noodzaak toetsen van collectieve ontslagen als
de werkgever een verklaring overlegt van de belanghebbende vakbonden en het
beperken van de verwijtbaarheidstoets in de WW. Dit alles leidt tot versoepeling
van de ontslagpraktijk en vermindering van ontslagkosten voor werkgevers.7. Een meer activerende sociale zekerheidOp 1 juli heeft de Tweede Kamer ingestemd met de WIA, de Wet werk en inkomen
naar arbeidsvermogen. In juni is de nieuwe pensioenwet naar de Raad van State
gestuurd. Ook heeft het kabinet besloten het unanieme advies van de Sociaal-Economische
Raad (SER) over de toekomst van de Werkloosheidswet (WW) te volgen en ermee
ingestemd de voorstellen van de SER uit te werken in wetgeving.8. Aantrekkelijk maken van meer en langer werken.Vanaf 2006 worden de fiscale kinderkortingen geïntegreerd en gestroomlijnd
om grote inkomensvallen bij het overschrijden van een bepaalde inkomensgrens
te voorkomen. Met invoering van de Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen
(AWIR) zal vanaf januari 2006 alleen de Belastingdienst verantwoordelijk zijn
voor de uitvoering van de huursubsidie, tegemoetkoming kinderopvang en de
zorgtoeslag. Daarnaast zal de aanvullende combinatiekorting voor de minstverdienende
partner per januari 2006 worden verhoogd evenals de arbeidskorting. Tevens
zal het kabinet meer geld beschikbaar stellen voor kinderopvang.Andere acties uit de begroting 2005:• Groei en de publieke sectorIn 2005 heeft EZ het in 2004 gestarte onderzoek naar de relatie tussen
groeivermogen en uitgaven en kosten in de publieke sector voorgezet. Dit heeft
o.a. geresulteerd in het nieuwjaarsartikel van de SG en zal verder in 2006
ondermeer resulteren in een publicatie van een onderzoek naar de woningmarkt.• Programma Andere OverheidDe commissie Teuling heeft haar rapport «Marktordening economische
sectoren» afgerond.• OESO-landenexamenDe OESO heeft Nederland gecomplimenteerd met de grote structurele aanpassingen
op o.a. het gebied van arbeidsmarkt, houdbare openbare financiën, concurrentie-
en innovatiebevordering. Deze zijn in lijn met de beleidsaanbevelingen uit
het vorige rapport en bevorderen duurzame groei. Aanbevelingen voor de middellange
termijn zijn in overeenstemming met de lijn van EZ, bijvoorbeeld t.a.v. de
woningmarkt, open bestel in het onderwijs, arbeidsmarktflexibiliteit en participatie.1.3.2 Operationele doelstelling B. Optimale strategie-
en besluitvorming ten behoeve van het vergroten van het groei- en concurrentievermogen
van de EU, onder meer door het verdiepen en verbreden van de interne markt.Prestatiegegevens   begrotingprestatie-indicator(en)200220052005Interne Markt Index EU-15160 165Interne Markt Index NL141 145De presentatie-indicatoren zijn gebaseerd op de Interne Markt index uit
het Score Bord Interne Markt van de Europese Commissie. In juli 2004 is er
een nieuwe Score Board Interne Markt over 2002 uitgekomen, waaruit een vooruitgang
3% voor de EU als geheel bleek. Een vergelijking van de onderlinge
versies van de Interne Markt Index is gecompliceerd, omdat er gebruik is gemaakt
van een ander basisjaar, verfijndere methodologieën en van meer en betere
data. Sinds juli 2004 is er geen recentere versie van de Interne Markt Index
uit het Score Bord Interne Markt verschenen. De Commissie heeft
inmiddels aangegeven geen Interne Markt index meer te zullen uitbrengen, in
de begroting van 2007 wordt deze daarom niet meer opgenomen.• LissabonstrategieTijdens de Voorjaarsraad in 2005 is, op basis van het rapport «Facing
the challenge» van de Commissie Kok, besloten tot aanpassing van de
Lissabonstrategie (Mid Term Review). Kernpunten van de herziening waren een
focus op groei en werkgelegenheid en verbetering van de governance door een
duidelijker verantwoordelijkheidsverdeling. Zo is onder meer besloten dat
lidstaten nationale hervormingsprogramma’s (NHP) zullen schrijven en
de Commissie een Communautair Lissabonprogramma. Het Centraal Economisch Comité
(CEC) heeft het Nederlandse NHP (Kamerstukken II, 2004–2005, 21 501-20,
nr. 290) voorbereid. Nederland heeft haar NHP in oktober doen toekomen aan
de Commissie.• Interne markt voor dienstenIn 2005 is er actief gecommuniceerd met de Tweede Kamer over de dienstenrichtlijn
(o.m. Kamerstukken II, 2004–2005, 21 501-30, nrs. 68, 107, 101,
111, 116, 117, 120 en 122). In mei 2005 kwam de SER met een advies over de
dienstenrichtlijn. Hieruit blijkt dat de SER de dienstenrichtlijn steunt.
De SER maakte hierbij wel een aantal kanttekeningen, o.a. over de neutraliteit
ten opzichte van arbeidsrecht en de afbakening van het land van oorsprongbeginsel.
Het Kabinet heeft dit advies vervolgens overgenomen in een reactie op hoofdlijnen
in september 2005 en vervolgens in november met een meer uitgebreide reactie.
In september heeft het Kabinet de Tweede Kamer drie notities toegezonden over
de dienstenrichtlijn en diensten van algemeen economisch belang, de dienstenrichtlijn
en zorgdiensten en de dienstenrichtlijn en ZZP-ers (zelfstandigen zonder personeel).
Deze notities vormden een aanvulling en een verbijzondering van het Kabinetsstandpunt
dat de Kamer eerder was toegezonden. (Kamerstukken II, 2004–2005, 21 501-30,
nrs. 115, 118 en 119)• Chemische stoffenIn december 2005 bereikte de Raad van Concurrentievermogen tijdens een
extra ingelaste bijeenkomst een politiek akkoord op REACH (Registration, Evaluation
and Authorisation of Chemicals, Kamerstukken II, 2004–2005, 50 130,
nr. 107). Dankzij de inzet van Nederland zijn de administratieve lasten ten
opzichte van eerdere voorstellen voor het bedrijfsleven sterk verminderd.
In april 2006 zal formeel de eerste lezing van REACH afgerond zijn. Hierna
volgt de tweede lezing door het EP en de Raad, eventueel gevolgd door een
conciliatieprocedure (indien in tweede lezing geen overeenstemming kan worden
bereikt tussen Raad en EP). Vooralsnog is de verwachting dat de richtlijn
in de herfst van 2006 definitief zal kunnen worden vastgesteld. REACH zal
in dat geval op 1 april of 1 juli 2007 in werking kunnen treden.• Nieuwe financiële perspectieven –
Agenda 2007Tijdens de Europese Raad in december werd onder het Britse voorzitterschap
een politiek akkoord bereikt over de nieuwe financiële perspectieven.
De belangrijkste afspraken zijn onder meer dat aan de Europese Commissie is
gevraagd een «full and wide-ranging» herziening te doen van alle
EU-uitgaven. In 2008 en 2009 moet dit leiden tot een rapport op basis waarvan
besluiten voor herziening genomen kunnen worden. Daarnaast krijgt Nederland
jaarlijks € 1 mld korting op de afdrachten aan de Europese Unie.
Het Europees Parlement heeft dit politiek akkoord tijdens een stemming in
januari 2006 verworpen. Momenteel is een tripartiete overleg
gaande om te komen tot een nieuw institutioneel akkoord op basis waarvan de
begroting in 2007 in werking kan treden.• Economische verantwoorde uitbreiding van
de EUOp 3 oktober 2005 werden de toetredingsonderhandelingen met Turkije en
Kroatië gestart. Daarnaast is besloten om Macedonië de status van
kandidaat-lidstaat te verlenen. Voor de ratificatie van het Toetredingsverdrag
met Roemenie en Bulgarije zijn belangrijke stappen genomen. EZ richt zich
bij de toetredingsonderhandelingen op de economische aspecten en criteria
voor opening van onderhandelingen, de opening van hoofdstukken en de uiteindelijke
toetreding, waarbij het goed blijven functioneren van de interne markt voorop
staat.• SOLVITSOLVIT is het Europese netwerk dat zich richt op het oplossen van problemen
bij de toepassing van Europese interne markt. Het doel van SOLVIT is concrete
klachten over de werking van de interne markt van ondernemers en burgers snel
en pragmatisch op te lossen, zodat formele juridische procedures (met name
inbreukprocedures) kunnen worden voorkomen.In 2005 was het Nederlandse SOLVIT Centre betrokken bij de behandeling
van 43 grensoverschrijdende klachten, waarvan 29 vanuit Nederland tegen andere
landen en 14 vanuit andere landen tegen Nederland (in heel Europa werden in
deze periode 226 klachten behandeld). In ongeveer driekwart van de gevallen
leidt behandeling tot een oplossing. Daarnaast werd het Nederlandse SOLVIT
Centre circa 150 keer benaderd met klachten en vragen waarvoor inschakeling
van het netwerk niet nodig of mogelijk was. Deze klachten werden hetzij zelfstandig
afgedaan, hetzij doorverwezen.1.3.3 Operationele doelstelling C. Versterken van concurrentie
op Nederlandse marktenPrestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200320042005**2005Concurrentie en de mate waarin overheidsbeleid concurrentie versterkt
of beperkt*Positie 5Positie 7Positie 6Top-5 positie* Deze prestatie-indicator is een samengestelde indicator, opgebouwd
uit 12 variabelen. Deze indicator zegt onder meer iets over de mate van effectiviteit
van het mededingingsbeleid en de mate van concurrentie tussen bedrijven, de
aanwezigheid van verstorende overheidssubsidies en de aanwezigheid van beleid
met betrekking tot het aanbesteden door de overheid.** Nederland heeft over 2005 een 6e positie behaald, achter Nieuw
Zeeland, Finland, Denemarken, de VS en het VK. Nederland scoort ongeveer gelijk
aan het VK (en Duitsland, dat op een 7e positie staat). Er zijn ten opzichte
van de vorige meting enkele verbeteringen opgetreden, met name de variabelen
die betrekking hebben op het oordeel over de effectiviteit van mededingingswetgeving
en de kwaliteit van regelgeving. Dit zijn ook de variabelen waarop Nederland
in het algemeen relatief goed scoort ten opzichte van andere landen.• MededingingHet wetsvoorstel tot aanpassing van de Mededingingswet naar aanleiding
van de evaluatie van die wet is in april 2005 naar de Tweede Kamer gestuurd
(Kamerstukken II, 2004–2005, 30 071, nr. 1–3). Met deze wijziging
wordt beoogd de effectiviteit en de doelmatigheid van de Mededingingswet te
vergroten door versterking van het NMa-instrumentarium, onder meer door het
kunnen opleggen van boetes aan bestuurders. Daarnaast moet de wet in lijn
worden gebracht met het Europese mededingingsrecht.Per 1 juli 2005 is de top van de NMa definitief omgevormd tot Zelfstandig
Bestuursorgaan (ZBO). De NMa is hierdoor meer op afstand komen te staan van
EZ, met name in individuele zaken. De Minister blijft wel politiek verantwoordelijk
voor het mededingingsbeleid en het functioneren van de NMa in zijn algemeenheid.De Tweede Kamer is in 2005 diverse malen geïnformeerd over de voortgang
van de NMa-onderzoeken in de bouwsector (zie o.m. Kamerstukken II 2004–2005,
28 244, nrs. 89, 97, 106 en 110).• Tegengaan oneigenlijke concurrentie door
overheden (Markt & Overheid)Voor de aanpassing van de mededingingswetgeving in het kader van Markt &
Overheid is, mede op verzoek van de Kamer, eerst nader onderzoek gedaan naar
nut en noodzaak van een wettelijke regeling en de uitvoeringskosten daarvan,
alsmede naar de verhouding met de Europese staatssteunregels (Kamerstukken
II 2004–2005, 28 050, nr. 11). Een voorstel tot wijziging van de
Mededingingswet met daarin gedragsregels wordt nu voor advies voorgelegd aan
de Raad van State. Commerciële taken door overheden en non-profitorganisaties
die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van een publieke taak zijn uitgezonderd
van de regeling.• Aanpakken concurrentiebeperkende maatregelen
bij vrije beroepenIn september 2005 heeft de commissie Hammerstein een rapport gepubliceerd
met conclusies over de ingevoerde marktwerking in het notariaat. De commissie,
waarin EZ participeerde, concludeert dat er geen noodzaak is om tot herintroductie
van tariefregulering over te gaan. Het ministerie van Economische Zaken stelt
samen met het ministerie van Justitie een kabinetsstandpunt op over dit rapport.
Dit standpunt wordt begin 2006 verwacht.• Stroomlijnen aanbestedingsregelgevingDe in april 2004 gepubliceerde Europese richtlijnen voor overheidsopdrachten
zijn geïmplementeerd in een tweetal uitvoeringsbesluiten welke op 1 december
2005 in werking zijn getreden.In het jaar 2005 is een conceptwetsvoorstel voor een nieuwe aanbestedingswet
opgesteld dat in november 2005 aan de Raad van State is aangeboden voor advies.• Stimuleren en ondersteunen van aanbesteden
dienstenIn september 2005 is het Kenniscentrum Professioneel & Innovatief
Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsorganisaties (PIANOo) volledig van start
gegaan. PIANOo is opgezet door VROM en EZ gezamenlijk en wordt aangestuurd
door een stuurgroep samengesteld uit de doelgroepen waar PIANOo voor werkt,
zijnde alle aanbestedende diensten. PIANOo heeft
tot taak het stimuleren en faciliteren van een vergroting van de expertise
over aanbestedingen bij alle aanbestedende diensten.• Bevorderen van meer concurrentie in de
(semi) publieke sector, met name zorgEZ heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de nieuwe Zorgverzekeringswet
en is nauw betrokken geweest bij de voorbereidingen van de Wet Marktordening
Gezondheidszorg op grond waarvan de Zorgautoriteit opgericht gaat worden.
Ook heeft EZ geparticipeerd in het IBO AWBZ.Wat betreft het hoger onderwijs heeft EZ meegewerkt aan de uitwerking
van experimenten met een Open Bestel (Kamerstukken II 2004–2005, 29 891,
nr. 3), welke in september 2007 zullen starten.• Certificatie en accreditatieIn november 2005 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de ontwikkelingen
in certificatie en accreditatie in het kader van overheidsbeleid (Kamerstukken
II 2005–2006, 29 304, nr. 4). Op nationaal niveau is de overeenkomst
tussen de Staat en de Raad voor Accreditatie aangescherpt. Tevens is inzicht
gegeven in de Europese context. Omdat de door de Europese Commissie voorgenomen
versterking van de Nieuwe en Globale Aanpak nog niet heeft geleid tot een
wetgevend voorstel bleek nog geen afweging mogelijk over nut en noodzaak van
mogelijke accreditatiewetgeving.• MetrologieHet voorstel voor een nieuwe Metrologiewet is 20 december 2005 door de
Tweede Kamer aangenomen en op 31 januari 2006 door de Eerste Kamer. In deze
wet worden verschillende Europese richtlijnen op metrologisch gebied geïmplementeerd.
Nadere, onderliggende regelgeving zal in de loop van 2006 tot stand komen.In 2005 heeft het Nederlands Meetinstituut (NMi) evenals in voorgaande
jaren de aan haar opgedragen publieke taken naar behoren uitgevoerd. Daarnaast
heeft het NMi metrologische ondersteuning verleend aan EZ bij onderhandelingen
op Europees niveau en bij de vertegenwoordiging in internationale gremia zoals
de Meterconventie en de Internationale Organisatie voor Wettelijke Metrologie.
Met ingang van 2005 wordt gewerkt met strategische meerjarenplannen en prestatie-indicatoren.• WaarborgwetIn 2005 is het traject van de verhoging van de gewichtsgrenzen waarboven
gouden en zilveren voorwerpen verplicht gekeurd moeten worden, afgerond. Dit
in het kader van de reductie van administratieve lasten voor het bedrijfsleven.
De nieuwe drempels (1 gram voor goud en 8 gram voor zilver) gelden vanaf 1
januari 2006 (Stb. 2005, 499).• Projecten Interdepartementale Commissie
Marktordening (ICM)Het project Vraagsturing is afgerond. In het
rapport van de werkgroep zijn enkele kansrijke terreinen geïdentificeerd
waarop (verdere) invoering van vraagsturing kan bijdragen aan het overbruggen
van de kloof die tussen overheid en burger is ontstaan.Binnen het ICM-project Arbeidsproductiviteit en Innovatieve Kracht is
geïnventariseerd hoe het dreigend tekort aan arbeidskrachten in de zorg
voorkomen kan worden door innovatie en productiviteitsgroei. Hieruit volgden
aanbevelingen die erop gericht zijn doelmatigheidsprikkels in de zorg te bevorderen
en belemmeringen te verwijderen, onder andere door instellingsbudgettering
af te schaffen en te vervangen door prestatiebekostiging.De projecten Openingstijden, Breedband en Transparantie waren reeds in
2004 afgerond.Alle openstaande projecten ICM zijn hiermee afgesloten. Toekomstige projecten op het gebied van de marktordening zullen plaatsvinden binnen
het Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken.• Projecten Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken
(KCOV)Het Kenniscentrum biedt een platform om Rijksbreed ervaringen uit te wisselen
en lessen toe te passen over hervormingen in netwerksectoren en semi-publieke
sectoren. Het Kenniscentrum heeft in 2005 de volgende projecten afgerond:
Ordening van de woningmarkt, Prestatiefinanciering, Toegankelijkheid van publieke
diensten en Betrouwbaarheid van netwerken. Naast deze projecten heeft het
KCOV workshops, expertmeetings en andere bijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast
is het KCOV ook geregeld door departementen gevraagd om te adviseren over
de ordening van markten. Tenslotte zijn in 2005 ook een aantal nieuwe projecten
van start gegaan: Consumentengedrag en de «psychologie van het kiezen»,
Publieke belangen en Aandeelhouderschap en Winstuitkering door maatschappelijke
ondernemingen.1.3.4. Operationele doelstelling D. Versterken van de
positie van de consumentPrestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200320042005**2005Transparantie en klanttevredenheid*Positie 4Positie 8Positie4Top-5 positie* Deze indicator is een samengestelde indicator, samengesteld uit
20 variabelen. De indicator zegt onder meer iets over de algemene aspecten
van transparantie en klanttevredenheid, tevredenheid over diensten van algemeen
belang en de afhandeling van klachten bij diensten van algemeen belang.** In 2005 is een tussentijdse berekening gemaakt van deze prestatie-indicator
ten behoeve van de begroting 2006. Nederland kwam toen uit op positie 6.Uit de definitieve berekening over 2005 blijkt dat Nederland uiteindelijk
is uitgekomen op een 4e positie, na Finland, België en het VK. Overigens
scoren Denemarken en Frankrijk ongeveer gelijk aan Nederland. Voor deze berekening
is gebruik gemaakt van de meest recente gegevens van de Eurobarometer, over
de algemene klanttevredenheid over diensten van algemeen belang. Op deze variabelen
is de score van Nederland sterk verbeterd. Over de afhandeling van consumentenklachten
bij diensten van algemeen belang is het beeld over het algemeen minder positief.• Strategisch Actieprogramma voor de consument,
inclusief oprichten consumentenautoriteitOp 15 november 2005 is de Consumentenautoriteit opgericht als ambtelijke
dienst van het ministerie van Economische Zaken (Staatscourant 28 november
2005, nr. 31). Deze dienst zal als publiekrechtelijke instantie kunnen optreden
tegen collectieve inbreuken op het consumentenrecht. De hiertoe strekkende
bevoegdheden worden geregeld in een daarvoor nog in te voeren Wet handhaving
consumentenbescherming. Dit wetsvoorstel is op 19 december 2005 ingediend
bij de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2004–2005, 30 411, nrs. 1–3).– Samen met de NMa (DTe) en Opta zijn in 2005 de voorbereidingen
gestart voor de bouw van een Informatieloket voor consumenten. Dit loket zal
geplaatst worden in de organisatie van de Consumentenautoriteit en medio 2006
operationeel zijn. Consumenten kunnen hier terecht met al hun vragen omtrent
rechten en plichten en zullen ofwel direct door het loket van informatie worden
voorzien, ofwel naar het juiste adres worden doorverwezen. Met betrekking
tot dit laatste worden samenwerkingsafspraken gemaakt met onder
meer de AFM, de VWA, het Juridisch Loket en de Stichting Reclame Code.– Zoals aangekondigd in de begroting 2005 is de website www.staiksterk.nl
eind augustus 2005 uitgebreid met informatie voor het bedrijfsleven. Op de
genoemde website kunnen ondernemers onder meer informatie vinden over het
voeren van een goed klachtenmanagement. Daarnaast geeft de site informatie
over rechten en plichten van consumenten, maar dan vanuit het perspectief
van de ondernemer. Het bezoek aan de website heeft de afgelopen drie jaar
een flinke groei doorgemaakt. Van 100 000 bezoekers in 2003, naar 330 000
in 2004 en meer dan 530 000 bezoekers in 2005.– Na voorbereidende verkenningen in 2005 zullen in de loop van 2006
meerdere (mogelijk 10) branches – na overleg over algemene voorwaarden
met de Consumentenbond en indien nodig andere consumentenorganisaties –
tot de oprichting van Geschillencommissies besluiten. Het ministerie van Economische
Zaken heeft daarbij een faciliterende rol.– In het kader van het vergroten van de transparantie op (deel)markten
heeft het ministerie van Economische Zaken medio 2005 een overleg tussen de
reisbranche en de Consumentenbond geëntameerd. Medio 2006 moet dit leiden
tot een gedragscode met betrekking tot de aanbieding van reizen waarbij de
consument in staat wordt gesteld om zowel op het aspect van de prijs als op
het aspect van de beschikbaarheid van het aangeboden product, een goede aankoopbeslissing
te kunnen maken.2 BEVORDEREN VAN INNOVATIEKRACHT2.1 Algemene doelstellingHet versterken van het innovatievermogen van de Nederlandse economieInnovatie is een sleutelfactor voor het realiseren van een duurzame economische
groei. De instrumenten onder artikel 2 dragen bij aan een duurzame economische
groei door: het versterken van de innovatiekracht van de Nederlandse economie
op het gebied van kennis, technologie, arbeid en innovatieve starters. Het
Hoofdlijnenakkoord van mei 2003 geeft aan dat Nederland tot de Europese voorhoede
moet behoren op het terrein van onderzoek en innovatie. In 2005 heeft Nederland
de ambities ten aanzien van het behalen van de Lissabondoelstellingen verwoord
in het Nationaal Hervormingsplan. Ook is in het Paasakkoord van 2005 afgesproken
dat van de Fes-gelden een substantieel deel zal worden ingezet voor de versterking
van onderzoek en innovatie.Beoordeling innovatiepositie van NederlandIn onderstaande tabel zijn drie indicatoren opgenomen die een indruk geven
van innovatiecreatie en innovatietoepassing binnen de Nederlandse economie.Prestatiegegevens  Realisatie StreefwaardeEffectindicatoren200020022004(Begroting 2005)Omzetaandeel van nieuwe of verbeterde producten in
de industrie als % van de totale omzet van de industrie*NL: 21% (9e plaats in EU-15)EU-15: 30%NL: 14%EU-15: nog niet beschikbaarNL: 12% EU-15: nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode (2006):
8e positie in de EU; op middellange ter- mijn (2010): top 5 van de EUOmzetaandeel van nieuwe of verbeterde producten in
de diensten als % van de totale omzet van de diensten**NL: 9% (13e plaats in EU-15)EU-15: 19%NL: 3%EU-15: nog niet beschikbaarNL: 5% EU-15: nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode (2006):
10e positie in de EU; op middellange ter- mijn (2010): top 5 van de EUAantal aangevraagde Europese octrooien, per miljoen
personen van de beroepsbevolking***NL: 480 (5e plaats in EU-25)EU-25: 293NL: 469 (4e plaats in EU-25)EU-25: 284NL en EU-25: nog niet beschikbaarHandhaven positie in top 5 van de EU* Bron: Eurostat (database) en CBS, Ierland ontbreekt in de EU-15
cijfers over 2000.** Idem.*** Bron: Eurostat (database); 2002 is het meest recente jaar waarover
volledige gegevens beschikbaar zijn.In de European Innovation Scoreboard van 2005
is Nederland op de samengestelde innovatie-index inmiddels gestegen van een
8e naar een 7e positie binnen de EU-25 (gemeten over een termijn van 3 jaar
tot 2004). Ten opzichte van 2004 is Nederland in 2005 dan ook opgeschoven
van «losing momentum» naar «moving ahead»; een relatieve
verbetering van de Nederlandse prestaties dus. Nederland scoort nog altijd
goed wat het aantal octrooien en de omvang van publieke R&D-uitgaven betreft.
Daarentegen blijven onder andere de private R&D-uitgaven en het aantal
afgestudeerden in wetenschap en techniek aanzienlijk onder het Europees gemiddelde. Statistische gegevens van het CBS, Eurostat en de OECD komen met een vertraging
beschikbaar. Uitkomsten van de innovatie-enquête over 2004 in Nederland
(CBS-cijfers) zijn al beschikbaar. Voor andere Europese landen (Eurostat-cijfers)
komen deze pas later beschikbaar. Dit betekent dat voor cijfers uit de innovatie-enquête
2000 nu nog het meest recente jaar is waarvoor een internationale vergelijking
plaats kan vinden. Voor Nederland zijn ook cijfers uit een tussentijdse innovatie-enquête
over het jaar 2002 beschikbaar. In de toekomst zal in alle EU-landen eens
per twee jaar een innovatie-enquête worden gehouden (eens per vier jaar
een volledige en tussentijds minimaal een verkorte voor een aantal kernindicatoren).Innovatieplatform (IP)Het IP heeft het onderwerp innovatie hoger op de politieke en maatschappelijke
agenda gezet. In 2005 bracht het IP adviezen uit over Overheid en Innovatie,
Innovatie in het MKB, Grootschalige Researchinfrastructuur, Onconventionele
financieringsmethoden voor wetenschappelijk onderzoek, ICT en Innovatie en
over de creatieve industrie.Tijdens het Nationale Innovatie Event op 7 december 2005 presenteerde
de Minister-President de toekomstbeelden voor Nederland in 2027. Veel bedrijven
en overheden hebben op het Event het belang van innovatie onderstreept en
tal van nieuwe initiatieven gedemonstreerd.In 2005 is het Innovatieplatform begonnen met een adviesproject voor een
lange termijn kennisinvesteringsagenda.2.2 Budgettaire gevolgen beleid:Artikel
2: Bevorderen van innovatiekracht (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)604 580500 411713 097420 209427 399– 7 190Programma-uitgaven549 641444 215653 548368 634371 976– 3 342Operationeel doel B: Meer starters die technologische
kennis ontwikkelen en benutten11 7029 7303 09836 79824 99611 802– TechnoPartner algemeen   2003 000– 2 800– Subsidieregeling KennisExploitatie11 7029 7303 09815 9989 9966 002– Seed-regeling   20 60012 0008 600Operationeel doel C: Meer toepassing van kennis
in het MKB44 75142 25443 98526 75344 322– 17 569– Bijdrage aan Syntens32 90535 02834 44211 37332 322– 20 949– SKO en SKB / Kennisoverdracht11 8467 2269 5434 06712 000– 7 933– Innovatie vouchers   11 313 11 313Operationeel doel D: Meer ontwikkeling en benutting
van technologische kennis door bedrijven149 701132 209111 45897 85199 056– 1 205– Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten149 701132 209111 45897 85199 056– 1 205Operationeel doel E: Versterken kennisbasis
door samenwerking van bedrijven en kennisinstellingen331 574253 510483 078199 071193 3815 690– Bijdrage aan TNO29 51031 12030 81428 63428 511123– Bijdrage aan Technologische Topinstituten29 53232 10931 74728 56729 169– 602– Bijdrage aan STW19 19519 47819 46219 54819 292256– Innovatiegerichte onderzoeksprogramma’s10 85116 91911 56616 73914 6032 136– Kennisimpuls actielijn 1   1502 466– 2 316– Besluit subsidies investering kennisinfrastructuur (Bsik)  263 200   – Bijdrage aan NIVR7 0533 9497 4304 0989 479– 5 381– Bijdrage aan NLR3 7362 0923 9362 1712 14427– Bijdrage aan Marin2 8622 5523 5052 3482 31830– Bijdrage aan WL/Hydrolics1 8901 6862 3161 5511 51140– Bijdrage aan overige instituten   180200– 20– Holst Center   12 500 12 500– Micro-elektronicastimulering48 07547 86149 26145 47136 3039 168– ICT-kennis en -innovatie12 27013 2165 2638371 445– 608– Actieplan Life Sciences / Biopartner   1411 800– 1 659– Katalyse   17912158– Smart mix    20 000– 20 000– Internationale ruimtevaart93 27754 71638 90733 02118 87714 144– Civiele luchtvaartontwikkeling4 2824 3223 6001 8021 802 – Actieplan beta-techniek/Casimir   1 000 1 000– Diversen technologische vernieuwing (incl. STT)64 34022 72212 0521343 340– 3 206– Technologie en Samenleving2 328 19   – Overige regelingen milieutechnologie2 373768    Algemeen11 9136 51211 9298 16110 221– 2 060– Onderzoek Innovatie7 5614 4773 7822 5111 661850– Voorzitterschap EU en Eureka 16012362 625– 2 389– Beleidsexperimenten Innovatie4 3522 0347 5465 4145 935– 521       Apparaatuitgaven54 93956 19659 54951 57555 423– 3 848– Personeel Innovatie11 00211 3308 4348 4439 662– 1 219– Bijdrage DGOI aan Octrooi Centrum Ned. 16 61616 82414 45211 75516 481– 4 726 – Bijdrage aan WIPO via Octrooi Centrum Ned. 320326346– 20 – Bijdrage Pensioenen EOB1 2981 8912 2062 6642 62341– Uitgaven TWA-netwerk2 1352 2742 3732 4543 614– 1 160– Bijdrage DGOI aan SenterNovem23 64523 74931 64425 83921 8963 943– Adviesraad WT en Eureka-secretariaat24312812094801– 707       Uitgaven (totaal)468 590523 666526 026498 545529 176– 30 631       Ontvangsten (totaal)91 690183 689166 574106 665135 374– 28 709– Terugontvangst Senter9621 008547472 472– Ontvangsten Rijksoctrooiwet50 69927 47423 93028 19725 4122 785– Ontvangsten TOP38 25554 02639 3638 87923 802– 14 923– Ontvangsten uit het Fes 80 79267 06861 99876 324– 14 326– Ontvangsten EET-geld 13 07211 5096 6458 248– 1 603– Diverse ontvangsten Innovatie1 7747 31724 1574741 588– 1 114Subsidieregeling KennisExploitatieOmdat de beleidsdoelstellingen van de in 2004 stopgezette Subsidieregeling
Infrastructuur Technostarters (SIT) worden gerealiseerd door middel van de
Subsidieregeling KennisExploitatie (SKE), is het resterende budget (€ 8,6
mln) van de SIT overgeboekt naar de SKE. Daarnaast is, zoals aangekondigd
in de Nota Cultuur en Economie, € 3,2 mln doorgeschoven naar 2006
voor de pilot «creatieve starters».SEED-faciliteitIn 2005 is de SEED-faciliteit opgehoogd met een bijdrage uit het Fes van € 12
mln. Daarnaast was de kwaliteit van een aantal bij de laatste tender ingediende
subsidieaanvragen niet voldoende om het gehele budget te verplichten daarom
wordt een bedrag van € 2,9 mln naar 2006 doorgeschoven.SyntensDe committering aan Syntens voor het jaar 2006 is niet geheel in 2005
verstrekt vanwege discussie over de goedkeuring van het businessplan. In plaats
daarvan is in december een voorschot gecommitteerd van € 11,4 mln.
Het restant van € 20,9 mln wordt doorgeschoven naar 2006.SKO/SKBDe mutatie wordt voornamelijk verklaard doordat ter financiering van de
Innovatievouchers € 8,6 mln is overgeheveld van de regelingen SKO/SKB
naar het programma Innovatievouchers.InnovatievouchersHet programmabudget voor innovatievouchers is onder andere opgehoogd met € 7,5
mln vanuit de SKO regeling en € 3 mln uit de regeling Innovatiesubsidie
Samenwerkingsprojecten.NIVRIn 2005 was uit hoofde van het Revolving Fund voor het luchtvaartbeleid € 4,6
mln beschikbaar. Aangezien het kabinetsstandpunt ten aanzien van het luchtvaartcluster
een jaar is vertraagd, is het budget doorgeschoven naar 2006.Holst CenterIn 2005 is uit het Fes een bedrag van € 40 mln toegekend aan
het Holst Center. Daarnaast is hiervoor vanuit de Smartmix € 4,5
mln. vrijgemaakt. De committering kon echter niet meer geheel in 2005 plaatsvinden
zodat € 12 mln wordt doorgeschoven naar 2006.Micro-elektronica stimuleringHet oorspronkelijk vastgestelde budget voor MEDEA van € 6,8
mln. is opgehoogd met € 9,2 mln. Van dit bedrag was € 6,8
mln. reeds binnen de begroting van artikel 2 (Kennisimpuls, Innovatiesubsidie
samenwerkingsprojecten, subsidieregeling Ondernemerschap en Onderwijs) vrijgemaakt,
doch nog niet aan het MEDEA-budget toegevoegd. Verder is onder meer een bedrag
van € 1,4 mln vanuit OCNL en € 0,8 mln vanuit de TROS-regeling
aan het MEDEA-budget toegevoegd.Smart MixAan het budget voor de Smart Mix is in 2005 € 20 mln uit de
Fes-middelen toegevoegd. De Smartmix-middelen 2005 en 2006 worden ingezet
voor drie innovatieprogramma’s: het onderzoekprogramma van het Holst
Center, Scheidingstechnologie en Food & Nutrition/WCFS+.Gezien de onzekerheid over mogelijke aanvullende financiering vanuit het
Fes en vertraging van de businessplannen van Scheidingstechnologie en Food &
Nutrition, kan nog niet voor de gehele looptijd van de programma’s worden
gecommitteerd. De middelen worden daarom deels doorgeschoven naar 2006 (€ 34,9
mln) en deels gebruikt ter financiering van het Holst Center.Internationele ruimtevaartOm inschrijvingen op ESA-programma’s op de driejaarlijkse ministersconferentie
in december 2005 mogelijk te maken, is een bedrag van€ 8,3 mln.
uit 2007 naar voren gehaald. Daarnaast is voor de PEP-regeling een bedrag
van € 5,8 mln naar voren gehaald, zodat de toezegging voor 2006
reeds in 2005 gedaan konden worden.Bijdrage DGOI aan Octrooi Centrum NederlandDe lage realisatie wordt deels veroorzaakt doordat € 2,5 mln
reeds was ingezet in 2004. Daarnaast is € 1,4 mln overgeheveld naar
MEDEA. Voorts is op basis van de eindafrekening BIE tot en met 2004 een bedrag
toegevoegd van € 2,3 mln. De uiteindelijke onderuitputting op dit
artikel van ca. € 3 mln is doorgeschoven naar latere jaren.Ontvangsten TOPDe ontvangsten voor de TOP waren € 14,9 mln lager dan geraamd,
doordat enkele geraamde omvangrijke terugontvangsten niet zijn gerealiseerd.Ontvangsten FesIn 2005 zijn de kasuitgaven voor innovatieprojecten die uit het Fes worden
gefinancierd in totaal € 14,4 mln lager uitgevallen dan geraamd.
Dit bedrag is het saldo van de Fes-middelen voor BSIK en de IS-regeling die
in 2004 niet volledig zijn betaald en zijn doorgeschoven naar 2005 (€ 7,4
mln), de lagere uitgaven voor BSIK en de regeling IS-regeling (resp. € 21,7
en € 4,1 mln) in 2005 en hogere uitgaven voor de Kennis- en innovatie-impuls
(€ 4,0 mln).2.3 Operationele doelstellingen2.3.1 KennisbeschermingEffectindicatoren200020022004Streefwaarde begroting 2005Aandeel van innovatieve bedrijven dat
de laatste drie jaar één of meer octrooien heeft aangevraagd;
industrie*NL: 19%
(8e plaats in EU-15)EU-15: 20%NL en EU-15: nog niet beschikbaarNL: 20EU-15: nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode (2006) en op middellange
termijn (2010): handhaven van positie rond EU-15 gemiddeldeAandeel van innovatieve bedrijven dat de laatste
drie jaar één of meer octrooien heeft aangevraagd; diensten**NL: 10% (7e plaats in EU-15)EU-15:
11%NL en EU-15: nog niet beschikbaarNL: 9EU-15: nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode (2006) en
op middellange termijn (2010): handhaven van positie rond EU-15 gemiddelde* Bron: Eurostat (database) en CBS.** Idem.Europees octrooisysteemBij het Gemeenschapsoctrooi was in 2005 sprake van een reflectieperiode.
Eind 2005 bleek dat de Europese Commissie consultaties wil starten naar het
Europese octrooisysteem als geheel, inclusief het intergouvernementele stelsel
onder het Europees Octrooi Verdrag (EOV).Het ter aanvulling van het EOV tot stand gekomen Vertalingenprotocol –
waarmee door een kopgroep van EOV-landen een goedkoper talenregime is afgesproken –
wordt in Nederland geïmplementeerd in de Rijksoctrooiwet (ROW). In 2005
keurden de Eerste en Tweede Kamer het daartoe strekkende wetsvoorstel goed.
Tegelijkertijd stemde het parlement in met een revisie van het EOV en de implementatie
van het (mondiale) Patent Law Treaty.Software octrooiHet Europese Parlement besloot medio 2005 om het richtlijnvoorstel voor
de octrooiering van de in computers geïmplementeerde uitvindingen af
te wijzen.Europees merken- en modellenrechtIn 2005 zijn uitvoeringsverordeningen bij de Gemeenschapsmerkverordening
in werking getreden. Hiermee worden onder meer de organisatie en de werkwijze
van de Kamers van Beroep bij het EG-Merkenbureau geregeld. Ook worden de taksen
voor Gemeenschapsmerken verlaagd.Begin 2005 zijn de onderhandelingen over de wijziging van de bestaande
EG-richtlijn inzake het modellenrecht gestaakt omdat zich in de EU een blokkerende
minderheid van landen verzet tegen een dergelijke wijziging. De wijziging
zou een geharmoniseerd modelrechtelijk regime voor reserveonderdelen (spare parts) hebben opgeleverd.Implementatie Doha-afsprakenEr tekende zich in 2005 een compromis tussen de Raad en het Europees Parlement
af voor een verordening inzake de verlening van dwanglicenties voor de productie
en export van geneesmiddelen naar derde landen. Als de Raad dit compromis
in 2006 formaliseert, zal de EG-Verordening de huidige beleidsregels in Nederland
onder de Rijksoctrooiwet (ROW) vervangen.EZ is in 2005 gestart met een evaluatie van de ROW alsmede met een onderzoek
naar octrooikosten. Belangrijk oogmerk is het systeem onder de ROW zo in te
richten dat dit beter beantwoordt aan de behoeften bij doelgroepen als het
MKB, uitvinders en kennisinstellingen.2.3.2 Meer starters die technologische kennis ontwikkelen
en benuttenPrestatiegegevens Realisatie (x mln. €)Streefwaarde (Begroting 2005)Effectindicator2002200320042005 Totale door technostarters gerealiseerde omzet*190813301 316Beschikbaar najaar 2006€ 2,65 mld in 2010Prestatie-indicator     Totaal gerealiseerde omzet van de door het TechnoPartner-programma
ondersteunde technostarters**n.v.t.n.v.t.n.v.t.Beschikbaar najaar 2006€ 450 mln in 2010* Bron: EIM, Monitor Ondernemershap.** Idem.Technopartner Seed-faciliteitVia de eerste tender van de TechnoPartner Seed-faciliteit zijn in 2005
zeven fondsen gehonoreerd. Deze fondsen hebben een totale omvang van € 41,2
mln. De EZ-bijdrage hieraan bedraagt € 20,6 mln.SKE en Technopartner-platformOok heeft TechnoPartner in 2005 zeven projecten in het kader van de Subsidieregeling
KennisExploitatie (SKE) gehonoreerd, met een gezamenlijke omvang van bijna € 34
mln. Hieraan droeg EZ € 16 mln bij.InternationaliseringVoor technostarters die willen internationaliseren, is een inventarisatie
van relevante subsidiemogelijkheden op de site (www.technopartner.nl) geplaatst.
Voor buitenlandse technostarters is een Engelstalig onderdeel ingericht op
de website van Technopartner. In 2005 is de Technopartner Award voor de beste
combinatie tussen technostarters en launching customer
opgezet. De eerste Award zal medio 2006 worden uitgereikt. Het VALOR
project, waarbij samen met Europese partners werd gewerkt aan het valoriseren
van kennis door spin-offs is in 2005 afgerond en krijgt geen vervolg. Het
project heeft geleid tot een beter inzicht in het Technostartersbeleid.2.3.3 Meer toepassing van kennis in het MKBPrestatiegegevens RealisatieStreefwaarde
(Begroting 2005)Effectindicatoren200020022004 Aandeel innovatieve bedrijven in het MKB; industrie*NL: 49% (3e plaats in EU-15)EU-15:
40%NL: 33%EU-15: nog
niet beschikbaarNL: 38%EU-15:
nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode
(2006): handhaven 3e positie in EU-15; op middellange termijn (2010): top
5 van de EUAandeel innovatieve bedrijven in het MKB; diensten**NL: 35% (8e plaats in EU-15)EU-15:
34%NL: 22%EU-15: nog
niet beschikbaarNL: 28%EU-15:
nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode
(2006): minimaal EU15-gemiddelde; op middellange termijn (2010): top 5 van
de EU* Bron: Eurostat (database) en CBS; MKB gedefinieerd als bedrijven met
minder dan 250 werkzame personen. Ierland ontbreekt in de EU-15 cijfers over
2000.** Idem.Prestatiegegevens RealisatieRealisatieStreefwaarde (Begroting
2005)Prestatie-indicatoren200420052005Klanttevredenheid over Syntens*7,77,78,0Aantal DDU’s (direct declarabele uren) aan
klanten van Syntens per € 1 miljoen EZ-subsidie**6 9667 2238 300Klanttevredenheid m.b.t. TNO voor het deel met doelfinanciering
van EZ***3,41beschikbaar
medio 20064,0 in 2006Aandeel MKB-bedrijven dat een samenwerkingscontract
heeft met TNO als gevolg van EZ doelfinanciering ten opzichte van het totale
aantal bedrijven****54%beschikbaar medio 2006tenminste 50 %* Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een extern bureau in opdracht
van Syntens.** Bron: Syntens.*** Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een extern bureau in opdracht
van TNO.**** Bron: TNO.SyntensAd 2: Syntens heeft met de instemming van EZ in 2005 een nieuwe werkwijze
ingevoerd (Innovatie-ActiePlannen). Daarnaast heeft Syntens geïnvesteerd in de makel-en-schakel functie door middel van indirecte
stimulering (opzetten van en participeren in netwerken, overleg stakeholders,
etc.). Dit heeft geleid tot een lager aantal directe uren besteed aan het
MKB (7 223 in plaats van de geraamde 8 300). EZ is nu in overleg
met Syntens om te kijken wat de balans zou moeten zijn tussen directe en indirecte
stimulering.Innovatievouchers en InnovatiePrestatieContracten (IPC’s)In 2005 zijn twee nieuwe tranches met innovatievouchers beschikbaar gesteld,
in maart 400 en in oktober 600. Onderzoek onder het MKB en de kennisinstellingen
heeft uitgewezen dat de innovatievouchers positief zijn beoordeeld (Kamerstukken
II 2005/2006, 29 800, nr. 92). In 2005 is dan ook gestart met het opstellen
van een definitieve regeling voor innovatievouchers (onderdeel van het nieuwe
basispakket).Daarnaast zijn in het najaar van 2005 de eerste twee pilots van de InnovatiePrestatieContracten
met de brancheverenigingen Focwa (carrosseriebouw) en de NRK (rubber en kunststof)
van start gegaan.Innovatieve overheid: SBIR (Small Business Innovative
Research)In 2005 is het Amerikaanse SBIR-concept vertaald naar de Nederlandse situatie.
Verschil met de aanpak in de Verenigde Staten is dat het bij de Nederlandse
variant niet om subsidies gaat. De overheid gunt rechtstreeks in competitie
R&D-opdrachten aan het MKB. Om de methode te testen, heeft EZ een eerste
SBIR-pilot gestart op het gebied van energiebesparing door elektromagnetische
vermogenstechniek. Vier bedrijven hebben een haalbaarheidsonderzoek (fase
1) afgerond. Het R&D-traject (fase 2) is inmiddels met twee bedrijven
gestart. Met andere ministeries wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor
kabinetsbrede invoering van SBIR.Niet-technologische innovatieIn 2005 was er speciale aandacht voor het belang van de creatieve industrie
voor het innovatievermogen van Nederland. Dit naar aanleiding van de benoeming
van de creatieve industrie tot sleutelgebied door het Innovatieplatform. In
oktober 2005 is de beleidsbrief «Ons Creatieve Vermogen» aan de
Tweede Kamer aangeboden. Daarin is een aantal acties aangekondigd, waaronder
de Creative Challenge Call. Deze richt zich op het creëren van nieuwe
kansrijke netwerken tussen de creatieve bedrijfstakken, kennisinstellingen
en andere sectoren.Universitair octrooibeleidTer verbetering van de kennisoverdracht door publieke kennisinstellingen
is een specifieke octrooimodule binnen de SKE-regeling gecreëerd. De
octrooimodule bevordert de aanvraag van universitaire octrooien en de overdracht
ervan aan het bedrijfsleven. Verder is samen met de VSNU en OCW het universitaire
expertisenetwerk kennisexploitatie (TAK) per 1 april 2005 opgericht.2.3.4 Meer ontwikkeling en benutting van technologische
kennis door bedrijvenPrestatiegegevens RealisatieStreefwaarde
(Begroting 2005)Effectindicatoren200020022004 R&D-uitgaven van bedrijven als % van het
BBP*NL: 1,06% (10e plaats
in EU-25)EU-25: 1,14%NL: 0,98%
(10e plaats in EU-25)EU-25: 1,15%NL: 1,03% (10e plaats in EU-25)EU-25: nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode (2007): minimaal
EU-25 gemiddelde; op middellange termijn (2010): top 5 van de EUAandeel technologisch innovatieve bedrijven met samenwerkingsverbanden
als % totaal innovatieve bedrijven (totaal van industrie en diensten)**NL: 24% (6e plaats in EU-15)EU-15:
19%NL: 36%EU-15: nog
niet beschikbaarNL: 39%EU-15:
nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode
(2006): 6e positie in EU handhaven; op middellange termijn (2010): top 5 van
de EU* Bron: Eurostat (database), OECD (Main Science and Technology Indicators)
en CBS.** Bron: Eurostat (database) en CBS.Prestatiegegevens RealisatieRealisatieStreefwaarde (Begroting
2005)Prestatie-indicatoren2004200520051. Aantal ingediende samenwerkingsverbanden (met
een goede beoordeling) tussen innovatieve bedrijven onderling en/of met kennisinstellingen
in het kader van de IS-regeling.*n.v.t.1901362. Aantal gehonoreerde samenwerkingsverbanden (excl.
Haalbaarheidsstudies)**n.v.t.99913. Aantal aanvragers WBSO***13 075, waarvan 810 zelfstandigen13 420, waarvan 955 zelfstandigenToename in lijn met effectindicator R&D- uitgaven bedrijven (zie hierboven)4. Toegekende WBSO in arbeidsjaren****55 70055 500Toename in lijn met effectindicator R&D-
uitgaven bedrijven (zie hierboven)* Bron: Opgave SenterNovem.** Idem.*** Idem.**** Idem.Toelichting op tabel:Ad 1. Er zijn meer projectvoorstellen (en daarmee ook meer goede voorstellen)
ingediend dan was verwacht. Deze toename is waarschijnlijk het gevolg van
het nieuws dat de IS-regeling zal opgaan in de innovatie-omnibus. Het aantal
projectvoorstellen waaraan subsidie is toegezegd, is hoger uitgevallen dan
begroot. Dit heeft te maken met het feit dat in de laatste IS-tender de maximale
subsidie is verlaagd van € 2 mln naar € 1 mln, waardoor
meer projecten konden worden gehonoreerd.Ad 2. Het aantal uren dat een zelfstandige aan S&O dient te besteden
om voor WBSO in aanmerking te komen is verlaagd. Hierdoor is het aantal WBSO-toekenningen
voor zelfstandigen in 2005 met 18% gestegen.Ad 3. Het aantal arbeidsjaren van zelfstandigen maakt geen deel uit van
dit aantal. Bij de berekening is uitgegaan van 1 400 uur per arbeidsjaar.WBSOIn 2005 is het WBSO-budget met € 25 mln verhoogd. Om procesinnovatie
te stimuleren zijn twee maatregelen genomen. Ten eerste komen nu ook onderzoeken
naar technische haalbaarheid voor WBSO in aanmerking. Ten tweede is de uitleg
van het begrip «technisch wetenschappelijk onderzoek» verruimd.
In 2005 is door ruim duizend aanvragers van deze nieuwe mogelijkheid gebruik
gemaakt.Op 15 december 2004 is het rapport van de Werkgroep stroomlijning uitvoering
WBSO aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstukken II, 2004/2005, 29 515,
nr. 47). In 2005 heeft de implementatie van de aanbevelingen uit het rapport
plaatsgevonden, waarmee aan de motie Vroonhoven-Kok en Dezentjé Hamming
is voldaan1. Op 17 augustus 2005 is de Tweede
Kamer hierover geïnformeerd (Kamerstukken II, 2004/2005, 29 515,
nr. 92).Zevende KaderprogrammaOp communautair niveau is in 2005 gestart met de voorbereiding van een
aantal programma’s voor de periode 2007–2013 die gericht zijn
op het versterken van het innovatief vermogen van het Europese bedrijfsleven
en de kennisinstellingen, met als doel de concurrentiepositie van Europa te
versterken. Hierbij is het Zevende Kaderprogramma het meest prominente. In
2005 heeft Nederland bovengemiddeld deelgenomen aan projecten in het nog lopende
Zesde Kaderprogramma, dat dezelfde doelstelling heeft.EurekaIn 2005 heeft Nederland als voorzitter van Eureka een substantiële
bijdrage geleverd aan het versterken en vergroten van de deelname van het
bedrijfsleven (m.n. MKB) aan Eureka-projecten. Nederland was in 2005 de initiatiefnemer
van het Eurostars-programma. Dit programma (in 2007 operationeel) is er op
gericht om nationaal beleidsgeld in een «commonpot» samen te brengen
om internationale samenwerkingsprojecten tussen high-tech MKB-bedrijven te
ondersteunen.Innovatiesubsidie SamenwerkingsprojectenVooruitlopend op de programmatische aanpak voor innovatie is in 2005 een
thematische tender van de Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten (IS) gehouden
op de sleutelgebieden food & flowers, hightech systemen & materialen
en water. Het subsidieplafond van deze tender bedroeg circa € 19
miljoen. In totaal hebben 23 excellente onderzoeksprojecten subsidie toegezegd
gekregen (3 water, 12 food & flowers en 8 hightech systemen & materialen).2.3.5 Versterken kennisbasis door samenwerking van bedrijven
en kennisinstellingenPrestatiegegevens RealisatieStreefwaarde
(Begroting 2005)Effectindicatoren1996/200020022004/2005 Aandeel innovatieve bedrijven dat innoveert in samenwerking
met universiteiten als % van het totaal aantal bedrijven*1996:NL: 6%EU-15: 8% 2000:NL:
6%EU-15: n.b.NL: 14%EU-15:
nog niet beschikbaar2004:NL: 12%EU-15:
nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode
(2006): minimaal EU15-gemiddelde; op middellange termijn (2010): top 5 van
de EUAandeel innovatieve bedrijven dat innoveert in samenwerking
met researchinstellingen als % totaal aantal innovatieve bedrijven.**1996:NL: 7%EU-15: 8% 2000:NL:
7%EU-15: n.b.NL: 14%EU-15:
nog niet beschikbaar.2004:NL: 9%EU-15:
nog niet beschikbaarHuidige kabinets-periode
(2006): minimaal EU15-gemiddelde; op middellange termijn (2010): top 5 van
de EUAandeel kern-HRST in totale werkgelegenheid***2000:NL: 17% (10e plaats in EU-25)EU-15:
15%NL: 17% (10e plaats
in EU-25)EU-15: 15%2004:NL:
21% (6e plaats in EU-25)EU-15: 16% 2005 (eerste 3 kwartalen):NL:
22% (6e plaats in EU-25)EU-15: 17%Huidige kabinets-periode (2007): handhaven van positie ruim boven
het EU25-gemiddelde; op middellange termijn (2010): top 5 van de EU* Bron: Eurostat (database) en CBS; onvoldoende data beschikbaar
voor het EU-15 gemiddelde in 2000.** Idem.*** Bron: Eurostat (database). HRST = Human Resources in Science
and Technology (Nederlandse benaming: wetenschappelijk en technologisch arbeidspotentieel).
De kern van de HRST wordt gevormd door hoger opgeleiden (personen met een
tertiaire opleiding) die werkzaam zijn binnen een van de volgende beroepsgroepen
volgens de internationale beroepenclassificatie: «professionals»
en «technicians en associate professionals».In 2005 heeft dit beleid invulling gekregen door een stevige inzet op
de versterking van vraagsturing (door bedrijven) bij publiek onderzoek, verankering
van publieke-private samenwerking en overdracht van onderzoeksresultaten.Door de vernieuwing van het financiële EZ-instrumentarium in 2005
is een forse koerswijziging ingezet. De nieuwe programmatische aanpak richt
zich op innovatiethema’s waarop Nederland internationaal onderscheidend
is. Er is in 2005 een projectdirectie Innovatieprogramma’s opgezet,
zodat in 2006 een start kan worden gemaakt met vraaggestuurde innovatieprogramma’s
binnen de thema’s High Tech Systemen en Materialen, Water en Food &
Flowers.Smart mix/Dynamisering innovatieketenIn 2005 hebben EZ en OCW een gezamenlijk raamwerk ontwikkeld voor een «Smart
Mix»-regeling. Vanuit deze regeling zal door beide ministeries vanaf
2007 samen € 100 mln jaarlijks worden geïnvesteerd in grootschalige
onderzoekprogramma’s van consortia van bedrijven en/of maatschappelijke
organisaties met publieke kennisinstellingen (HBO’s, Technologische
instituten, universiteiten, wetenschappelijke onderzoeksinstituten). De programma’s
kunnen elk gewenst deel dan wel het geheel van de innovatieketen bestrijken.
In maart 2006 zal de Smart Mix-regeling worden gepubliceerd en worden geopend
voor programmavoorstellen.Medio 2005 is door de Minister van OCW de Commissie Dynamisering (Commissie
Chang) ingesteld. Haar opdracht is om aanbevelingen te doen voor dynamisering
van het universitaire onderzoek en een systeem van onderzoeksevaluaties. De
Commissie rondt in april 2006 haar onderzoek af met een eindrapportage. Mede
op basis hiervan zal het kabinet zijn standpunt bepalen ten aanzien van de
wenselijke dynamisering van het onderzoeksysteem en bevordering van publiek-private
wisselwerking (conform het advies «Vitalisering van de kenniseconomie»
van het Innovatieplatform).Samenwerking drie Technische universiteitenDe drie technische universiteiten (3TU’s) hebben na overleg met
de bewindslieden van EZ en OCW eind 2005 een plan ingediend voor de gezamenlijke
ontwikkeling van vijf Centers of Excellence. De
3TU’s zetten met dit plan sterk in op «excellentie» van
het onderzoek, waarmee het proces van focus en massa in het onderzoek en de
federatievorming (2007) wordt versneld. In 2006 neemt het kabinet een besluit
over het plan.Programmatisch samenwerkingsinstrumentariumDe Subsidieregeling IOP-TTI-module voor de experimentele Kaderregeling
subsidies innovatieprogramma’s is in 2005 van start gegaan. De regeling
draagt bij aan verlaging van de administratieve lasten en biedt meer mogelijkheden.
De resultaten van de IOP- en TTI-evaluatie krijgen hiermee invulling. In 2005
zijn twee nieuwe IOP’s gestart: self healing materials en photonic devices. De sinds 1997 bestaande
TTI’s op de gebieden metalen, voeding, telematica en polymeren zijn
in 2005 geëvalueerd. Het rapport hierover is op 30 januari 2006 aan de
Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 2005/2006, 30 300XIII, nr. 66).
De moderniseringsslag biedt ook mogelijkheden voor Technologische Topinstituten
die o.a. ontstaan in het kader van de nieuwe programmatische aanpak.Eind 2005 was de voorbereiding van de kaderregeling voor het programmatisch
pakket, de Experimentele Kaderregeling subsidies innovatieprogramma’s
(de «Innovatie Omnibus»), nagenoeg afgerond. Deze regeling is
op 1 februari 2006 in de Staatscourant gepubliceerd.Brugfunctie TNO/GTI’sOp 21 november 2005 verscheen de voortgangsrapportage van het kabinet
over de implementatie van de kabinetsreactie op de evaluatie van TNO/GTI’s
door de Commissie Wijffels (Kamerstukken II, 2005–2006, 29 338,
nr. 41). Hiermee is het sturings- en financieringsmodel gereed voor de invoering
van vraagprogrammering. Er zijn 12 strategische thema’s vastgesteld.
Per thema is een departement als regisseur verantwoordelijk. Vragers en financiers
(overheid en marktpartijen) zijn bepalend voor de inhoud van de onderzoeksprogramma’s.
EZ is regisseur voor de thema’s «Energie» en «Hoogwaardige
systemen, processen en materialen».Actieplan Concurreren met ICT-competenties, «Regie
en rendement in de ICT-kennisketen»ICTRegie is in 2005 gestart. Het strategisch plan is begin oktober door
de ministers van EZ en OCW goedgekeurd. Het plan noemt een 12-tal gebieden
waarop onderzoeksbehoefte en -potentie nader in kaart worden gebracht. ICTRegie
heeft ook een rol in onderzoek en kennisoverdracht t.b.v. breedbandontwikkelingen,
Maatschappelijke sectoren & ICT en de lopende BSIK-programma’s op
ICT-gebied.Technologiestichting STWIn 2005 hebben meer dan 900 bedrijven in 505 onderzoeksprojecten van STW
samengewerkt met Nederlandse universiteiten. Op basis van de onderzoeksresultaten
uit langlopende STW-projecten werden in 2005 14 octrooien aangevraagd, 114
overeenkomsten gesloten (o.m. licenties) en 6 nieuwe ondernemingen gestart
om de verworven kennis te commercialiseren. In december 2005 is begonnen met
de evaluatie van STW voor de periode 2001–2004.Actieplan life SciencesEZ heeft in 2005 de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang van
de voorgenomen activiteiten uit het Actieplan Life Sciences (brief d.d. 8 december 2005, Kamerstukken II, 2005–2006,
27 406, nr. 61). In de toegezonden Life Sciences-Monitor
is ook de eindevaluatie van het Biopartner-programma (looptijd 2000 t/m 2004)
opgenomen. Deze rapportage is na aanbieding aan de Tweede Kamer tijdens een
aparte netwerkbijeenkomst aan de relevante actoren gepresenteerd en met hen
besproken.RuimtevaartTNO heeft in opdracht van EZ een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden
om de spin-off van ruimtevaart te vergroten. De resultaten en aanbevelingen
hieruit zijn in de zomer van 2005 naar de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken
II, 2004–2005, 24 446, nr. 31) en zijn onderdeel van een nog lopende
herijking van het nationale flankerende ruimtevaartbeleid. In het voorjaar
van 2005 is gestart met de voorbereiding van het Nederlandse voorzitterschap
van de ESA-ministerconferentie. De voorbereiding van de Nederlandse inzet
bij de ministerconferentie heeft plaatsgevonden door een interdepartementale
projectgroep onder leiding van EZ met als adviseurs het NIVR en SRON. Als
gevolg van een doorgevoerde bezuiniging op het EZ-budget voor ruimtevaart
zijn de Nederlandse inschrijvingen in nieuwe en doorlopende R&D-programma’s
lager uitgevallen dan het niveau in de jaren daarvoor.LuchtvaartBegin 2005 is de evaluatie van het Regeringsstandpunt (1997) met betrekking
tot het luchtvaartcluster naar de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II,
2004–2005, 25 820, nr. 12). Op 6 april heeft het luchtvaartcluster,
in het bijzijn van de minister en zijn Franse collega, een Memorandum of Understanding
(MoU) met Airbus getekend. Gemeenschappelijk doel van het MoU is een langdurig
strategisch partnerschap op het gebied van onderzoek en technologieontwikkeling,
dat uitmondt in deelname van Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen in
Airbus-programma’s. Het MoU vormde – naast de uitkomsten van de
hiervoor genoemde evaluatie – de basis voor de nieuwe beleidsvisie met
betrekking tot het luchtvaartcluster (Kamerstukken II, 2005–2006, 25 820,
nr. 13). Onderdeel hiervan is een eerste invulling van de kennisvraag van
de diverse departementen aan het NLR. Hiervoor waren het advies van de Commissie
Wijffels over de aansturing van TNO/GTI’s en de Kabinetsreactie op dit
advies uitgangspunten. Het luchtvaartcluster is zich in 2005, naast vliegtuignieuwbouw,
ook meer gaan richten op innovaties in vliegtuigonderhoud, -reparatie en -modificatie
(MRO). Onder de naam «Maintenance Valley» (MV) startten private
en publieke organisaties samen een grootschalig initiatief, dat door een combinatie
van innovatie, technologische ontwikkeling, logistiek, ICT en educatie moet
leiden tot een groter aandeel van Nederland in de Europese en mondiale MRO-markt.
Het Innovatieplatform heeft «Maintenance Valley» aangemerkt als
onderdeel van het sleutelgebied Hightech Systemen en Materialen. Aan EZ is
vervolgens gevraagd het voortouw te nemen in de nadere uitwerking
van het MV-initiatief. Hiermee heeft EZ in 2005 een start gemaakt.ElektroMagnetische VermogensTechniek (EMVT)De implementatie van de testfaciliteit, het zogenaamde EMVT-Lab, is in
2005 een stap dichterbij gekomen doordat de betrokken partijen in het veld
(ECN, KEMA, de Technische Universiteit Delft en de Technische Universiteit
Eindhoven) een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten. Het doel van dit
samenwerkingsverband is kennis te verwerven op het gebied van EMVT.ScheidingstechnologieEind 2005 is de stichting DSTI (Dutch Separation Technology
Institute) opgericht. DSTI is een samenwerkingsverband van bedrijven
en kennisinstellingen die actief zijn in de chemische- en voedingsmiddelensector.
Belangrijkste taak van de stichting is het (laten) uitwerken en uitvoeren
van het onderzoeksprogramma scheidingstechnologie. Dit is gebaseerd op de Innovation Roadmap uit 2004. Voor de uitvoering van haar
taken streeft de stichting naar een publiek-privaat samenwerkingsverband met
de rijksoverheid.ICES/KISIn mei 2005 heeft het kabinet zijn reactie op de eindrapportage van de
Commissie van Wijzen over het inhoudelijke en financiële verloop van
de ICES/KIS-2 impuls aan de Tweede Kamer gezonden. Vrijwel alle ICES/KIS-3
programma’s hebben hun nulmetingen in het kader van de monitoring van
het ICES/KIS-3 traject afgerond. De Tweede Kamer is daarover in november 2005
geïnformeerd (Kamerstukken II, 2005–2006, 25 017, nr. 54).
Ook is eind 2005 de evaluatie van het ICES/KIS-3 proces opgeleverd. Centrale
onderzoeksvraag was in hoeverre de procesdoelen van het ICES/KIS-3 traject,
betrokkenheid van het veld, transparantie en rechtszekerheid, zijn gerealiseerd.
De kabinetsreactie op het evaluatierapport zal in maart 2006 aan de Tweede
Kamer worden toegezonden.Nanotechnologie/Micro-elektronica stimuleringDe ontwikkeling van een omvangrijk innovatieprogramma op het gebied van
High Tech Systemen en Materialen is gestart. Dit Nederlandse Pôle de Compétitivité Nanoelectronics & Embedded
Systems (PdC) wordt door de industrie opgezet met een focus op onderzoek,
samenwerking bedrijfsleven en kennisinfrastructuur, open innovatie en het
midden- en kleinbedrijf.Het in september 2005 georganiseerde High Tech Connections
Forum in het Amerikaanse Boston was een succes. Het Forum bevordert
technologische samenwerking tussen Nederlandse en Amerikaanse bedrijven en
kennisinstellingen op het terrein van ICT en life sciences. Circa 150 Nederlandse en 200 Amerikaanse partijen namen aan het
Forum deel.In 2005 is de website www.hollandtrade.com/ict gelanceerd om Nederland
als vestigingsland voor ICT- en nanotechnologie-onderzoek te promoten. De
site biedt informatie over de Nederlandse competenties op drie terreinen: embedded systemen, nanotechnologie en breedband/grids.Op 25 mei 2005 hebben Minister Brinkhorst samen met zijn Vlaamse ambtsgenoot
Minister Moerman, TNO, Philips en het Leuvense IMEC, het startschot gegeven
voor het Gilles Holst Centre door € 12,5 mln beschikbaar te stellen
voor de eerste opstart. Het centrum, dat de krachten van bedrijven, onderzoeksinstellingen
en universiteiten bundelt, gaat technologieën en technologieplatforms
ontwikkelen waardoor de industrie nieuwe producten sneller en efficiënter
op de markt kan brengen. Het Holst Centre is een open innovatie R&D-centrum
op het gebied van intelligente, draadloze microsystemen en polymeren-elektronica.
Het wil internationaal excellent en leidend zijn op het gebied van micro-
en nanotechnologie. Uit het Fes (Paasakkoord) is € 40 mln beschikbaar
gekomen om de opstart van het Holst Centre een impuls te geven.KennismigratieDe Kennismigrantenregeling, waarmee werknemers uit derde landen soepeler
toegang krijgen tot Nederland, is per 1 januari 2005 van start gegaan. In
augustus 2005 is via een uitzondering in de Wet Arbeid Vreemdelingen van SZW
een oplossing gevonden voor het niet door de regeling gedekte probleem van
de gedetacheerde werknemers.In de «India-brief» van de Minister van EZ die in 2006 zal
worden aangeboden aan de Tweede Kamer wordt ingegaan op de problemen die Indiase
bedrijven ondervinden met het Nederlandse arbeidsmigratiesysteem. De in deze
brief behandelde problematiek sluit aan op de Motie Bakker die eveneens aangrijpt
bij nog bestaande knelpunten in het arbeidsmigratiesysteem inclusief de Kennismigrantenregeling.Eind 2005 is de evaluatie van de kennismigrantenregeling afgerond. De
regeling wordt door gebruikers positief beoordeeld. Circa 1 000 bedrijven
hebben zich inmiddels aangemeld om gebruik te maken van de regeling. In 2005
zijn ongeveer 1 500 kennismigranten onder de regeling toegelaten.Naast arbeidsmigranten als werknemer van een Nederlands bedrijf of als
een naar ons land uitgezonden werknemer van een buitenlands bedrijf kan een
arbeidsmigrant ook als zelfstandige naar ons land komen. Hoogopgeleide starters
zijn van groot belang voor het innovatievermogen van ons land. Met het oog
op deze groep is de bestaande set van criteria vervangen door een puntenstelsel
(een set gewogen criteria). Dit is gebeurd in de Notitie Zelfstandigen. Eind
2005 is deze notitie afgerond en klaargemaakt voor bespreking in de Ministerraad.Publiek-private mobiliteitHet beleidskader voor 2006 is door het Platform Bèta-Techniek voorbereid
en in overleg met de Ministers van EZ en OCW in augustus 2005 vastgesteld.
Met het «Deltaplan bèta/techniek» investeerde het kabinet
in 2005 € 31 miljoen om het dreigend tekort aan kenniswerkers, waaronder
bèta’s en technici, te bestrijden. Onderdeel hiervan is de Casimir-regeling
waaraan minimaal € 3 mln van de middelen voor het Deltaplan Bèta-Techniek
wordt besteed. Doel van deze regeling is bevordering van mobiliteit van kenniswerkers
tussen publieke en private instellingen. Na de selectieprocedure hebben 23
onderzoekers een Casimir-subsidie gekregen. Voor extra activiteiten op het
terrein van de regionale arbeidsmarkt (samenwerking op regionaal niveau tussen
arbeidsmarktpartijen gericht op een stimuleren van bèta-techniekbanen)
heeft EZ € 1 mln aan het Deltaplan toegevoegd.3 EEN CONCURREREND ONDERNEMINGSKLIMAAT3.1 Algemene doelstellingBevorderen concurrerend ondernemingsklimaatDe groei van de Nederlandse economie viel in 2005 terug tot circa 0,75%,
terwijl in 2004 nog een economische groei van 1,7% kon worden genoteerd.
Het groeitempo van de bedrijfsinvesteringen vertraagde eveneens. De investeringsquote
lag vorig jaar met 14,5% op ruwweg hetzelfde niveau als in 2004, maar
nog wel iets boven het referentiepunt van 14% in 1993. De quote ligt
echter nog altijd duidelijk beneden de voorlopige investeringspiek in 2000
(18%).De Voortgangsrapportage Industriebrief uit oktober 2005 (Kamerstukken
II, 2005/2006, 29 826, nr. 17) schetst de stand van zaken omtrent de
kabinetsinitiatieven. Het kabinetsstreven blijft onverminderd gericht op het
verder verbeteren van de kwaliteit van het Nederlandse ondernemingsklimaat.Prestatiegegevens realisatiebegrotingEffectindicatoren2003200420052005Ranglijst World Economic Forum – Growth Competitiveness
Index (GCI) en Business Competitiveness Index (BCI)*GCI 9eBCI 12eGCI 12eBCI
9eGCI 11eBCI 9eEen verbetering t.o.v. 2003 en in 2007 in de top vijfInvesteringsquote van bedrijven**14,314,614,5 (voorlopig)Ondergrens 14% en investeringspiek 2000 18%**** Bron: World Economic Forum, Global competitiveness Report 2005–2006;
jaarlijks worden deze twee ranglijsten gepubliceerd waarin landen op belangrijke
deelaspecten van het vestigings- en investeringsklimaat worden vergeleken.** Bron: CPB, Centraal Economisch Plan, tabel 3.4 pagina 84; indicator
wordt jaarlijks gepubliceerd door het CPB en geeft weer de ontwikkeling van
bedrijfsinvesteringen in Nederland.*** Het CBS heeft in 2005 een revisie van de Nationale rekeningen
doorgevoerd. Door deze herziening (van de definities en ramingsmethoden) liggen
de CBS-investeringscijfers over de gehele linie circa 2%-punt lager
dan de oude reeks. Als (logisch) gevolg zijn dan ook de cijfers uit de EZ-begroting
2005 aangepast.De streefwaardes op de indexen van het World Economic Forum staan onder
druk. Oorzaak van de relatieve daling ten opzichte van 2003 houdt verband
met de druk van wet- en regelgeving, het fiscale klimaat, ruimte en infrastructuur
en de flexibiliteit van de arbeidsmarkt en met de toepassing van nieuwe technologie.
Deze punten heeft het kabinet de afgelopen jaren reeds geadresseerd in o.a.
de Groeibrief, de Innovatiebrief, Nota Ruimte en Nota Mobiliteit, Pieken in
de Delta en uiteraard de Industriebrief.3.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel
3 Een concurrerend ondernemingsklimaat (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)618 049599 999563 686857 358787 00470 354Programma-uitgaven600 869582 064544 361840 122770 81969 303Operationeel doel A: Aantrekkelijke regio’s
en steden om te kunnen ondernemen217 467147 659121 194296 896282 39114 505– Bedrijventerreinen81 68024 14914 79917 60522 887– 5 282– Gebiedsgerichte regionale stimulering60 03260 72261 65351 80261 654– 9 852– Centraal deel IPR30 93917 24112 97344 01813 11530 903– Suppletieinstrument Infra/Kennis9 0327 0002 3372 4422 37567– Cofinanciering EZ in EFRO-projecten2 319375    – Bijdrage NBTC26 26622 80820 92420 29620 036260– Bijdrage WTO en EVD204197182193208– 15– Overig Toerisme  9191 093750343– Bijdrage aan apparaatkosten ROM’s6 9957 4607 4077 3627 26696– Bijdrage aan financiering ROM 6 807    – Stadseconomie   152 085154 100– 2 015– Regio-& infrastructuurprogramma’s 900    Operationeel doel B: Meer en beter ondernemerschap360 830362 239370 559492 761462 79829 963– Borgstellingen MKB356 189357 448362 790478 533452 53625 997– Actieplan veilig ondernemen  7282 6321 5221 110– Bijdragen aan instituten4 6414 7917 0416 3634 6541 709– Bevorderen Ondernemerschap   5 2334 0861 147Operationeel doel C: Aantrekken van buitenlandse
investeringen14 81866 94639 63335 70516 66519 040– Uitgaven CBIN-netwerk6 7355 9395 2465 5166 665– 1 149Operationeel doel D: Level Playing Field      – Bijdrage Scheepsbouwindustrie2 44460 00034 38720 18910 00010 189– Garantieregeling Scheepsbouw (garantieverplichting)   10 000 10 000– Codema-regeling5 6391 007    Algemeen7 7545 22012 97514 7608 9655 795– Opdrachten & Onderzoek Onderrnemingsklimaat2 6982 8073 9092 2765 780– 3 504– NL voorzitterschap EU 2004  349   – Algemene crisesbeheersing5621737687200– 113– Bijdragen aan NML en NDL   364589– 225– Vernieuwingsprogramma’s4 1981 6338 64112 0332 3969 637– Bijdrage aan ACTAL296607           Apparaatuitgaven17 18017 93519 32517 23616 1851 051– Personeel Ondernemingsklimaat15 17614 69016 11912 77814 024– 1 246– Bijdrage DGOI aan Agentschappen2 0042 5873 1904 4582 1612 297– Personeel ACTAL 65816          Uitgaven (totaal)274 111333 329311 851267 870280 147– 12 277       Ontvangsten (totaal)23 00241 58441 01632 13526 8155 320– Terugontvangsten agentschappen77  47 47– Ontvangsten ruimtelijk economisch beleid2029794 504336 336– Provisie kredieten   13 88710 7583 129– Terugbetalingen verliesdeclaraties   9 2824 1075 175– Rente KMKB15 90122 08818 6578191– 10– Garantieregeling scheepsbouw      – Ontvangsten uit Fes (Ondernemingsklimaat)6 30011 90014 3357 8549 774– 1 920– Diverse ontvangsten (Ondernemingsklimaat)5226 6173 5206482 085– 1 437BedrijventerreinenVan het beschikbare bedrag bij ontwerpbegroting kon een bedrag van € 4,5
mln voor de projecten Mainport Rotterdam en Spaanse polder, niet worden gecommitteerd
in 2005. Dit zal in 2006 plaatsvinden.Gebiedsgerichte regionale stimulering/Kompas van het NoordenHet beschikbare budget voor de IPR-centraal tot en met 2006 dreigde tekort
te schieten om omvangrijke investeringsprojecten te kunnen ondersteunen. In
overleg met het Noorden is daarom besloten om ten laste van de Kompas-middelen € 10
mln toe te voegen aan het budget van de IPR-centraal.Centraal deel IPR/Kansenzone RotterdamDe uitputting van het budget is fors hoger dan geraamd, doordat de ministeries
van EZ, BZK, VROM, Justitie en Financiën een bedrag van in totaal 24
mln beschikbaar gesteld voor het project Kansenzone Rotterdam. Ook is het
budget opgehoogd met een bedrag van € 12,5 mln (bruto) uit de Kompasmiddelen.
Van deze verhoging is in 2005 € 3,7 mln gebruikt; het restant wordt
in het kader van de Langmanafspraken doorgeschoven naar 2006.Borgstellingen MKBUit contacten met de banken bleek medio 2005 dat het garantieplafond BBMKB
ontoereikend was en dat het noodzakelijk was om het garantieplafond met € 78
mln te verhogen tot € 530 mln. Uiteindelijk is € 26 mln
van de verhoging benut, waarmee de benutting van het beschikbare plafond op
90% kwam (ten opzichte van zo’n 80% in andere jaren).ScheepsbouwindustrieEen bedrag van € 10 mln was geraamd als dekking voor de start
van de borgstellingsregeling Scheepsnieuwbouw. Dit bedrag is in 2005 overgeheveld
naar een aparte begrotingspost en eind 2005 gestort in de interne reserve.
Daarnaast is in 2005 € 21 mln overgeheveld vanuit 2004 voor de afwikkeling
van de aanvragen voor de TROS-regeling.Onderzoek en opdrachtenDe mutatie wordt grotendeels veroorzaakt doordat van de voor 2005 geraamde
middelen € 2,3 mln is ingezet voor de financiering van diverse projecten
op met name het terrein van Ondernemerschap.Vernieuwingsprogramma’sOp het onderdeel Regioprogramma’s en infrastructuur is € 10
mln ingetrokken op het project knooppunt Born en opnieuw ingezet voor pilotprojecten
in het kader van Pieken in de Delta.Ontvangsten provisies kredieten en terugbetalingen verliesdeclaraties
BBMKBDe hogere ontvangsten worden met name veroorzaakt door extra provisies
als gevolg van de meer aangegane garanties in 2005 en een hogere terugontvangst
op verliesdeclaraties als gevolg van enkele grote terugontvangsten.3.3 Operationele doelstellingen3.3.1 Aantrekkelijke steden en regio’s om te kunnen
ondernemenPrestatiegegevens RealisatieRealisatieBegrotingprestatie-indicator(en)2004200520051. Plan van aanpak per Topproject2. Voldoende
herstructurering in Topprojecten3. Voldoende nieuwe bedrijventerreinen
in Topprojecten.1. nvt2. nvt3. nvtIndicatoren nog niet van toepassing,
pas in 2006 en 2012Bedrijventerreinen*1. 90% van de top- projecten heeft
een plan van aanpak in 20062. In 2012 is 3500 ha van de topprojecten
geherstructureerd.3. In 2012 is 7000 ha. nieuwe terreinen aangelegd(
top projecten)Grote Stedenbeleid (GSB)**1. aantal
ha geherstructureerd bedrijventerrein 2. aantal delicten tegen bedrijven en
ondernemers 3. onveiligheidgevoel lokale bedrijfsleven 4. aangiftebereidheid
ondernemers 5. aanbestedingsronde breedband en aantal instellingen aangesloten
op breedband 6. mate van aansluiting bij elektronisch bedrijvenloket 7. tevredenheid
ondernemer gemeentelijk ondernemingsklimaatIndicatoren betreffen de periode 2005–2009Indicatoren betref- fen de periode 2005–2009 en zullen
pas gemeten worden in de loop van de GSB- periode.De omvang van de streefwaarden was bij de opstelling van de begroting
nog niet bekend.    Kompas voor het Noorden***1. extra
werkgelegenheid Noord NL door Kompas1. 2 335 fte gemiddeld per jaar in 2000–20041. gemiddeld per jaar 2000–2005: 24471. Extra werkgelegenheid per
jaar 2000–2006 van 1990 fte.2. Uitgelokte investeringen Kompas2. € 441 mln gemiddeld in 2000–20042. gemiddeld voor de periode
2000–2005: € 431 miljoen2. Uitgelokte investeringen van € 398 mln per jaar 2000–20063. Extra bedrijventerreinen en kantoorruimte
2000–2006 (voor het Noorden)3. Bedrijventerrei- nen: Nieuw 2000–2004: 215 ha; herstructurering
200–2004: 915 ha3. Bedrijventerreinen
2000–2005Nieuw: 262 ha.Herstructurering: 978 ha3. Extra bedrijventerreinen 2000–2006:Nieuw: 1000
haHerstructurering 1100 ha  Extra kantoorruimte 2000–2005Nieuw
en gerenoveerd respectievelijk 406325 m2 en 5800 m2Extra kantoorruimte periode 2000–2006Nieuw
en gerenoveerd beide: 200 000 m2    Toerisme****Belang toerismeWeliswaar is de groei van inkomend
toerisme in 2004 met 5% toegenomen t.o.v. 2003, maar in de omringende
landen is de groei toegenomen met 7,3%.N.n.b. cijfer komt halverwege 2006 beschikbaarMarktaandeel inkomend toerisme van Nederland stijgt
met 1% ten opzichte van de ons omringende landen* Bron: Eye Locus, Monitor Bedrijventerreinen** In maart 2005 zijn met 30 grote steden convenanten afgesloten.
De effecten zullen in een later stadium worden gemeten.*** Bron: Samenwerkingsverband Noord-Nederland, Voortgangsrapportage**** Bron: NBTC, CBS/Statline en EurostatPieken in de DeltaHet kabinet heeft in 2005 in het vervolg op de nota Pieken in de Delta een besluit genomen over de omvang en de regionale
verdeling van het gebiedsgerichte economische budget en de uitvoering van
het nieuwe beleid (Kamerstuk 2004–2005, 29 697, nr. 11). EZ stelt
tot en met 2010 in totaal een bedrag van € 296 mln beschikbaar voor
de uitvoering van het gebiedsgerichte beleid. Van dit budget is € 80
mln bestemd voor het transitieprogramma van Noord-Nederland. In 2006 zal er
met een klein gedeelte van dit budget (€ 25 mln) een start worden
gemaakt. De voorbereidingen hierop en de eerste contouren van het programma
hebben in 2005 zijn beslag gekregen. Eind 2005 heeft dit concreet geleid tot
een programmabeeld voor elk gebied. Ook is er in 2005 hard gewerkt aan de
vorming van de programmacommissies en aan de eerste opzet van een AMvB.Gebiedsgericht innovatiebeleid (GIB)In 2005 is verder geëxperimenteerd met het gebiedsgericht innovatiebeleid.
Behalve in Zuidoost-Nederland en Oost-Nederland hebben ook de Noord- en Zuidvleugel
van de Randstad in de pilot geparticipeerd.In totaal heeft EZ in 2005 voor een bedrag van € 8 mln aan projecten
gehonoreerd. Aan deze projecten is verder bijgedragen door regionale overheden,
kennisinstellingen en het bedrijfsleven. De totale omvang van de projecten
bedroeg dan ook bijna € 35 mln.Internationaal concurrerende mainports en bereikbaarheidHet Ministerie van EZ heeft diverse bijdragen geleverd aan de nota Ruimte
en de Nota Mobiliteit. Op grond van deze nota’s krijgen investeringen
op de hoofdverbindingsassen (weg, water, spoor) prioriteit. Daarnaast heeft
EZ bijdragen geleverd aan het achtergronddocument met beleidsinformatie over
de mainport Schiphol1. In 2005 vond er een aantal
belangrijke ontwikkelingen plaats op weg naar de aanleg van de Tweede Maasvlakte.
Begin september 2005 tekenden de betrokken partijen de Uitwerkingsovereenkomsten.
Voor de realisering van de 750 hectare natuurgebied heeft EZ in totaal € 28
mln en voor Bestaand Rotterdams Gebied € 3 mln bijgedragen.Economische kerngebieden en Grote Steden Beleid (GSB)In 2005 hebben de steden zich verantwoord voor de uitvoering van het GSB
II. De evaluatie van de GSB II-periode zal naar verwachting in 2e helft van
2006 aan de Kamer worden aangeboden.Het Rijk heeft in maart 2005 met 30 grote steden convenanten afgesloten
voor de nieuwe periode Grotestedenbeleid (2005–2010). Stadseconomie
is een van de drie pijlers van GSB III – naast het domein Fysiek en
het domein Sociaal/Integratie en Veiligheid.EZ heeft met de steden maatwerkafspraken gemaakt over de door hen te leveren
prestaties op de thema’s herstructurering bedrijventerreinen, breedbandaansluiting,
innovatie & starters en toerisme. In totaal wordt in GSB III € 152,1
mln geïnvesteerd. De steden investeren zelf in totaal circa € 272
mln.Rotterdam zet doorEr zijn inclusief EZ 6 departementen bij deze subsidieregeling betrokken.
EZ is aan Rijkszijde de trekker van de economische kansenzones in Rotterdam.
Met de € 24 mln van het Rijk, waarvan € 4 miljoen van
EZ, worden sinds medio april 2005 investeringen van MKB-ondernemers in de
aangewezen wijken gesubsidieerd. Tot februari 2006 zijn door Rotterdam reeds ruim 250 projecten gesubsidieerd voor € 1,7 miljoen
met een totale investeringsomvang van ruim € 17 mln.ROM’sIn 2005 heeft EZ de nieuwe beleidslijn voor de ROM’s naar de Tweede
Kamer gezonden (Kamerstuknummer 26 570 nr. 21).Topprojecten bedrijventerreinenHet totaal aangevraagde bedrag om financiële steun voor herstructurering
beliep in 2005 € 28,5 mln (12 aanvragen). Van het voor 2005 beschikbare
budget van € 20 mln is € 17,4 gecommitteerd in 7 projecten.EZ heeft een monitor opgezet waarin zal worden bijgehouden hoeveel hectares
op Topprojecten geherstructureerd zijn. Die monitor moet in 2006 operationeel
worden.ToerismeHet Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft als taak
om het marktaandeel inkomend toerisme te verhogen met jaarlijks 1%
ten opzichte van de ons omringende landen1. In
2005 is gemeten in hoeverre Nederland op koers ligt met de doelstellingen
in de prestatieafspraak. Het blijkt dat in 2004 het inkomend toerisme met
5% groei sterk is toegenomen ten opzichte van 2003. De landen waarmee
Nederland wordt vergeleken hadden gemiddeld een grotere groei (7,3%).
Momenteel wordt bekeken wat daar de oorzaken van kunnen zijn.StructuurfondsenIn december 2005 is in de Europese Raad een akkoord bereikt over de Financiële
Perspectieven. Nederland zal ongeveer € 1,7 miljard aan structuurfondsen
ontvangen voor de periode 2007–2013. In 2006 stelt het kabinet via het
Nationaal Strategisch Referentiekader definitief vast hoe deze middelen worden
ingezet en worden de operationele programma’s opgesteld. De Lissabondoelstellingen
staan daarin centraal, met een focus op «innovatie, ondernemerschap
en kenniseconomie».Stroomlijning representatie EZ in de regioDe stroomlijningsactie is in 2005 geïntegreerd in het traject voor
de algehele herziening van het EZ-instrumentarium. In dit verband is in het
najaar 2005 de projectdirectie ondernemerspleinen van start gegaan. Binnen
EZ zijn de ondernemerspleinen gepositioneerd binnen de brede eerstelijnsaanpak
met de website bedrijvenloket.nl en het gemeenschappelijk frontoffice van
de agentschappen EVD, SenterNovem en het Octrooicentrum Nederland.IPR-centraalIn 2005 is aan acht projecten centrale IPR toegekend. Het betreft één
project in Limburg en zeven in het Noorden. Voor deze projecten is in totaal € 20,85
mln subsidie toegekend, waarmee zo’n € 272 mln aan bruto investeringen
is uitgelokt. De te creëren werkgelegenheid omvat 539 arbeidplaatsen.Kompas voor het NoordenDe werkgelegenheidsontwikkeling ligt ruim boven de streefwaarde. Hoewel
we hier nog niet te maken hebben met realisatiecijfers, maar met cijfers op
basis van verwachtingen van projectindieners, kunnen we constateren dat de
toename in 2005 vooral een gevolg is van toekenningen van premies bedrijfsgerichte
regelingen. Bij het realiseren van de bedrijfsruimte blijft het beeld wisselend.
Voor bedrijventerreinen is er een achterstand bij de uitgifte
van nieuwe terreinen. Het doel voor de hele periode is zo ambitieus dat dit
waarschijnlijk niet gehaald wordt. De verwachting is echter wel dat er in
2006 nog positieve besluitvorming zal plaatsvinden over een aantal grote projecten.
Daarnaast valt op dat het aantal hectares geherstructureerde bedrijventerreinen
goed op schema ligt. Voor kantoorruimte is het beeld ook wisselend. Er zijn
vooral projecten ingediend voor nieuwe kantoorruimtes. Wel zal het totaaldoel
voor extra kantoorruimte ruimschoots gehaald worden.3.3.2 Meer en beter ondernemerschapPrestatiegegevens realisatiebegrotingEffectindicatoren200420052005Ondernemersquote – aantal ondernemers als %
van de beroepsbevolking*11,1%11,5%Minimaal 10% en 0,5%-punt hoger dan het EU-gemiddelde
(EU-gemiddelde 2004 / 11,5%. 2005 nog niet bekend.TEA – volwassenen actief bezig met opzetten
eigen bedrijf**5,1% (7e plaats)4,4% (12e plaats) (EU-gemiddelde
2005 is 5,3%)In 2010 bij de
vijf hoogst scorende lidstaten van de EU-15Meer starters (in absolute aantallen)***48 30054 000 (voorlopig)MeerReductie van Administratieve Lasten voor het bedrijfsleven****4% (cumulatief t/m 2004)4,2% (cumulatief t/m 2005. Reductie van 18% in 2007 ten opzichte
van 2002, (Kamerstukken II 2004–2005, 29 515 nr. 59). Streefwaarde
in de begroting 2005 was nog 25%Aantal bedrijven dat verantwoording aflegt over MVO
middels richtlijn 400 of middels een Maatschappelijk jaarverslag*****Nulmeting30% van alle bedrij- ven in de Transparantiebenchmark 2005 laat een
stijging zien ten op- zichte van de Transparantiebenchmark 2004Streefwaarde is na vaststelling van de begroting
2005 geformuleerd.* Bron: EIM onderzoeksprogramma MKB** Bron: GEM-Global Entrepeneurship Monitor*** Bron: EIM Ondernemerschapsmonitor**** Bron: Coördinatiestructuur Administratieve Lasten Economische
Zaken***** Bron: EZ transparantie Benchmark 2005, deel 1: bedrijven, pagina
27.OndernemersquoteDe ondernemersquote ontwikkelde zich in 2005 positief, ze nam toe tot
11,5% van de beroepsbevolking. Deze ontwikkeling vertaalde zich ook
in meer starters. Het aantal starters steeg naar 54 000 in 2005. Daarentegen
daalde de TEA-index naar 4,4%, waardoor Nederland binnen de EU-15 op
dit punt sterk daalde.Actieplan Veilig OndernemenHet Actieplan Veilig Ondernemen dat begin 2004 is gelanceerd door EZ en
andere belanghebbenden (Justitie, BZK, VNO-NCW, MKB-Nederland en Verbond van
Verzekeraars) heeft een intensivering gekregen met vijf nieuwe
projecten. Met de sector detailhandel is er een specifiek vervolgconvenant
gesloten.Aanpak transportsector, Cybercrime en het project aanpak
urgente Bedrijvenlocaties– In 2005 hebben er 19 locaties subsidie ontvangen vanuit de subsidieregeling
aanpak urgente bedrijvenlocaties. Tezamen met de twee pilots zijn er nu 21
projecten gestart. Hiermee is voldaan aan de doelstelling uit het Actieplan
Veilig Ondernemen voor 2005.– Na de ondertekening van het convenant over de aanpak van criminaliteit
in de transportsector in oktober 2004 is er in 2005 gestart met het realiseren
van de eerste vervolgacties. Het belangrijkste deel van de acties zal in de
eerste helft van 2006 gerealiseerd worden. Het gaat om het onderzoek naar
criminaliteit in de transportsector, het plan van aanpak veilige parkeerplaatsen.
Tevens is er in 2005 een opleidingsmodule criminaliteitspreventie ontwikkeld
en is het handboek met aanbevelingen die criminaliteitsreductie in transportketens
realiseren gereed gekomen.– Het in oktober 2004 gestarte project Cybercrime ligt goed op schema.
Aan de hand van een inventarisatie van het krachtenveld op het terrein van
cybercrime is een advies in voorbereiding met aanbevelingen voor de manier
waarop ervaringen, kennis en problemen uitgewisseld kunnen worden tussen de
betrokken spelers. In dit kader wordt gesproken van een Nationale Infrastructuur
Cybercrime. Begin 2006 zal voor de uitwerking van het advies een (ontwikkel)-programma
starten.Administratieve Lasten (AL) reductieBij de administratieve lasten van EZ is er per saldo in 2005 een reductie
van € 1,2 mln aan administratieve lasten (0,2%). In de EZ-begroting
van 2005 was een netto voorziene departementale reductie opgenomen van € 11,3
miljoen. Een deel daarvan zal worden gerealiseerd in 2006 (i.p.v. in 2005).
Bovendien waren er enkele relatief omvangrijke extra toenames. Deze zijn met
name veroorzaakt door de nieuwe handelsqouta op Chinees textiel (€ 4,2
mln) en tegenvallende uitkomsten bij enkele voorziene toenames rond ministeriële
regelingen voor gas en electriciteit (ongeveer € 4 mln). De netto
reductie voor de periode 2003–2005 bedraagt € 28,4 mln (4,2 %).Project Vereenvoudiging Vergunningen.De Taskforce Vereenvoudiging Vergunningen heeft in de zomer van 2005 haar
rapport opgeleverd. Het Kabinet heeft de aanbevelingen bijna compleet overgenomen
in de Kabinetsreactie (Kamerstukken II 2004–2005, 29 515, nr. 93).
Het kabinet is overtuigd van de noodzaak om op het gebied van vergunningen
een aanmerkelijke vereenvoudiging te realiseren. Als doel is dan ook gesteld
een aanzienlijke vermindering van het aantal vergunningen voor bedrijven en
burgers en het zo eenvoudig mogelijk en binnen aanvaardbare termijnen verkrijgen
van een vergunning.Voor de uitvoering is een projectorganisatie opgezet. Inmiddels is een
werkplan met tien actielijnen vastgesteld en is de uitvoering gestart (www.vereenvoudigingvergunningen.nl).
Over de doorlichting van de vergunningenstelsels en het legesonderzoek zal
voor mei 2006 aan de Kamer worden gerapporteerd.Convenant stroomlijning dienstverlening aan ondernemersOp 12 december 2005 hebben de Staatssecretaris en de wethouders van Economische
Zaken van de G31 en Almere convenanten ondertekend met afspraken om het ondernemersklimaat
te verbeteren. De afspraken geven een extra impuls aan het stroomlijnen
van de aanpak van strijdige regels, de vereenvoudiging van vergunningen en
de realisatie van het landelijke bedrijvenloket. Daarmee doen deze steden
mee in de actie van het kabinet. De digitale gemeentelijke bedrijvenloketten
worden gekoppeld aan het landelijk bedrijvenloket www.bedrijvenloket.nl dat
op 12 januari 2006 van start is gegaan. De basistekst van het convenant en
de achtergrondinformatie is te vinden op www.strijdigeregels.nl.Verplichte publicatie van Handelsregistermededelingen.Op grond van Europese regelgeving moet van o.a. het deponeren van de jaarrekening
van NV’s en BV’s mededeling worden gedaan in een daartoe aangewezen
medium. In december 2005 is middels een wijziging van de Handelsregisterwet
de website «KvK.nl» aangewezen als dat medium. Deze wijziging,
die per 1 januari 2006 van kracht is geworden, betekent een reductie van de
administratieve lasten met in totaal circa € 10 mln.Nalevingskosten.Conform de kabinetsreactie op de motie Aptroot-Smeets over het in kaart
brengen van nalevingskosten, heeft het EIM een model ontwikkeld om nalevingskosten
voor nieuwe regelgeving in kaart te brengen en te kwantificeren. Om deze methode
te testen en te stroomlijnen zijn er, onder de coördinatie van EZ vier
Pilots uitgevoerd.EU aanpak Better RegulationIn 2005 zijn op EU-niveau alle ingrediënten voor een goede aanpak
van regeldruk op hun plaats gebracht. Nadat 2003 en 2004 aanloopjaren waren
voor de toepassing van effecttoetsen (impact assessments) op voorgenomen regelgeving
worden deze toetsen vanaf 2005 standaard uitgevoerd voor alle voorstellen
in het werkprogramma van de Commissie. Het komt er nu op aan dat deze informatie
over kosten en baten van de verschillende beleidsopties goed wordt gebruikt
door de Raad, het Parlement en de lidstaten.KansenzonesBij de behandeling van de begroting van het Ministerie van Economische
Zaken in 2004 heeft de heer Ten Hoopen een motie ingediend om voor succesvolle
bedrijven Kansenzones te creëren (Kamerstukken II 2003–2004, 29 800
XIII, nr. 18). In maart 2005 heeft de Staatssecretaris van Economische Zaken
het antwoord op de motie Ten Hoopen inzake kansenzones naar de Kamer gestuurd
(Kamerstukken II, 2003–2004, 29 800 XIII, nr. 67). Er is voor gekozen
aan de motie invulling te geven door middel van het instellen van Kansenzones rond de drie technische universiteiten. Een
formulemanager biedt de bedrijven coaching en assistentie bij het opbouwen
van hun onderneming en de omgang met overheden bij o.a. aanvraag van subsidies
en vergunningen. De ervaringen die worden opgedaan in de pilots zullen dienen
als input in de diverse generieke trajecten.BBMKBHet beroep van de banken op de BBMKB-regeling lag in 2005 fors hoger dan
in voorgaande jaren. Daarom is het budget voor 2005 tussentijds met € 78
mln verhoogd. Hoewel die verhoging niet volledig is benut, heeft die geresulteerd
in een 30% hogere benutting van de regeling als geheel (t.o.v. 2004).
In 2005 zijn 2 871 borgstellingen afgegeven voor een totaalbedrag van € 478,5
mln. De belangrijkste oorzaken van de hogere benutting zijn:– inhaalvraag als gevolg van achterblijvende investeringen in de
voorafgaande jaren;– betere promotie van de mogelijkheden van de BBMKB door de banken,
MKB-NL en SenterNovem;– toename van het aantal borgstellingen tot € 100 000
als gevolg van de verruiming van de BBMKB voor die categorie.Ten opzichte
van 2004 is het aantal borgstellingen tot € 100 000 met 20%
toegenomen tot totaal 1 803.Vergroten transparantieVoor het Informal Investor-beleid heeft EZ
in 2005 een Business Angel Programma opgestart. In dit programma worden informatiebijeenkomsten
georganiseerd voor ondernemers en (beginnende) investeerders. Tevens is er
een boekje uitgegeven over de kapitaalmarkt en zijn er voorbeelden van investeringscontracten
opgenomen op de website. Het programma wordt uitgevoerd door Technopartner.
Onder het kopje Technopartner (artikel 2) worden de resultaten over 2005 weergegeven.KapitaalmarktHet teruggelopen gebruik van de borgstellingsregeling voor kleine zakelijke
kredieten (onder de € 100 000) heeft geleid tot een aanpassing
van de BBMKB-regeling. Vanaf begin 2005 is het maximaal gegarandeerde deel
voor borgstellingskredieten in de startersfaciliteit verhoogd van 67%
naar 80%. Verder onderzoek is in december 2005 gestart terzake van «microkredieten».In 2005 is de borgstellingsregeling geëvalueerd. De uitkomsten eind
2005 geven een positief beeld van het functioneren en het nut van de regeling.
De aanbevelingen uit de evaluatie zullen in 2006 met de bancaire sector worden
besproken en leiden tot een kabinetsreactie.Omdat onderzoek aangeeft dat er onvoldoende toegang is tot risicokapitaal
voor bedragen tot € 5 miljoen, wordt gewerkt aan een hierop gerichte
faciliteit voor financieringen door banken en venture capitalists; deze zal in 2006 operationeel worden. Deze nieuwe faciliteit –
de groeifaciliteit – zal deel uit maken van het nieuwe kapitaalmarktpakket.
In 2005 is dit pakket in het kader van de vernieuwing van het financiële
EZ-instrumentarium aangekondigd.In het kapitaalmarktpakket zullen naast de Groeifaciliteit de bestaande
kapitaalmarktinstrumenten BBMKB, Technopartner Seed-Faciliteit, de Faciliteit
Opkomende Markten en de Scheepsbouwborgstellingregeling op gaan.Corporate GovernanceDe mede door EZ ingestelde monitoringcommissie Corporate Governance heeft
in december zijn eerste rapport uitgebracht. Het overheidsbeleid en de Code
Tabaksblat hebben er toe geleid dat het aanzien in het buitenland van de corporate
governance in Nederland sterk is verbeterd. Overige resultaten in 2005 zijn:– aanstelling hoogleraar corporate governance en ondernemingsklimaat;– indiening wetsvoorstel tot implementatie van de overnamebodrichtlijn
ingediend;– aannemen op Europees niveau van de richtlijn grensoverschrijdende
fusies van kapitaalvennootschappen, waardoor vennootschappen grensoverschrijdend
kunnen fuseren.Menselijk Kapitaal en Onderwijs en OndernemerschapIn november 2005 is het partnership Leren Ondernemen van start gegaan.
Hiermee wordt het ondernemerschap in het onderwijs gestimuleerd door een projectenbank, een matchingtool, roadshows e.d. EZ participeert in de interdepartementale
projectdirectie Leren & Werken.Kamers van KoophandelIn maart 2005 is het rapport «Kamers van Koophandel op een Kruispunt»
afgerond, waarin de effectiviteit en de efficiëntie van de Kamers van
Koophandel voor de periode 2001–2004 is onderzocht. Op basis van de
deze evaluatie wordt momenteel in overleg met de Kamers van Koophandel gewerkt
aan een nieuwe wet op de Kamers van Koophandel.In 2005 was er veel media aandacht voor de salarissen in de publieke en
private sector. Binnenkort zal nieuwe regelgeving ten aanzien van de salarissen
binnen onder andere ZBO’s van kracht worden, waardoor meer uniformiteit
wordt bereikt in beloningen bij zelfstandige organisaties.FiscaliteitIn 2005 zijn de bestaande fiscale instrumenten ten behoeve van ondernemerschap
en durfkapitaal geëvalueerd. De resultaten zijn overwegend positief.
De kabinetsreactie op de evaluatie van de zelfstandigenaftrek zal in de loop
van 2006 naar de Tweede Kamer worden gezonden; de kabinetsreactie Durfkapitaal
is eind 2005 verzonden (Kamerstukken II 2005–2006, 30 300 XIII,
nr. 57)Etnisch ondernemerschapIn het voorjaar van 2005 is het Actieplan Nieuw ondernemerschap uitgebracht. Dit actieplan heeft als doel meer en betere nieuwe ondernemers. Om dit
te bereiken worden o.a. nieuwe ondernemers ingezet als rolmodellen, wordt
het starten vanuit een uitkering gestimuleerd, worden coachingstrajecten aangeboden
en wordt gepoogd nieuwe ondernemers te integreren bij de bestaande ondernemersnetwerken.Vrouwelijk ondernemerschapNaast nieuw ondernemerschap richt EZ zich ook op stimulering van vrouwelijk
ondernemerschap. EZ is in dit kader onder meer betrokken bij de Zwarte Zakenvrouw
van het Jaar prijs, de Elfstedentoer Vrouw en Techniek, het Equal2 project voor allochtone vrouwelijke ondernemers en de
slotbijeenkomst van het derde ambassadeursnetwerk Glazen
plafond.Senior OndernemerschapIn maart 2005 vond bij EZ de slotbijeenkomst plaats van het project «Seniorstart»
van MKB Nederland. Er zijn drie netwerken van senior ondernemers opgezet:
in Noord-Holland, Noord-Brabant en Gelderland. EZ is als ontwikkelingspartner
betrokken bij het Equal2 project «Midlife Resourcing», gericht
op het actief houden van oudere werknemers.Starten vanuit een uitkeringIn 2005 heeft EZ samengewerkt met het ministerie van SZW om het starten
van een eigen bedrijf vanuit een WW-uitkering makkelijker te maken. Er zijn
in 2005 enkele wetsvoorstellen bij de Tweede Kamer ingediend die deze oriëntatiefase
van drie maanden vervangen door een startperiode van maximaal zes maanden,
met behoud van uitkering.Investors in People (IiP)IiP certificeert arbeidsorganisaties die hun opleidings- en ontwikkelingsactiviteiten
integreren in hun strategie en doelstellingen. Er zijn eind 2005 133
erkende bedrijven en 192 bedrijven hebben zich gecommitteerd om het IiP-traject
te doorlopen.BeroepsonderwijsEZ heeft vanaf 2005 sterker ingezet op kwaliteitsverbetering van het onderwijs
op alle niveaus ter stimulering van de economische groei. Voorts is een bijdrage
geleverd aan het IBO VMBO, IBO BVE en de kabinetsreactie op het IP-rapport Beroepswijs Beroepsonderwijs.Duurzame OntwikkelingIn december 2005 heeft de EU-Raad voor Concurrentievermogen het groene
licht gegeven aan het REACH-voorstel. Mede door toedoen van Nederland is dat
voorstel op vele punten aangepast, met name om de impact op het MKB-bedrijfsleven
van het REACH-voorstel te beperken. De kosten worden door alle wijzigingsvoorstellen
met 60% teruggebracht. Een verdere kostenbesparing zal worden gerealiseerd
door het uitvoeren van een gerichte voorlichtingscampagne naar het NL-bedrijfsleven.Externe VeiligheidNadat in 2004 het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI) tot stand
was gebracht, stond 2005 vooral in het teken van de beleidsontwikkeling rond
het vervoer van gevaarlijke stoffen in Nederland. Dit vervoer neemt toe, terwijl
tegelijkertijd de druk om de ruimte rond infrastructuur te bebouwen ook toeneemt.In 2005 is het concept van het Basisnet ontwikkeld, waarbij keuzes worden
gemaakt langs welke verbindingen grote stromen van gevaarlijke stoffen mogen
worden afgewikkeld en wat dat betekent voor de ruimtelijke ordening. Het gaat
daarbij met name om verbindingen tussen de chemieclusters in Nederland en
de verbindingen tussen Rijnmond en Duitsland respectievelijk Rijnmond en België.Herziening FaillissementswetIn 2005 is door een externe commissie gewerkt aan voorstellen tot herziening
van het insolventiesysteem. Deze herziening is gericht op meer en eerdere
prikkels aan ondernemers in financiële moeilijkheden om hun schulden
te saneren. Een wetsvoorstel zal in 2006 worden ingediend.Het pilotproject schuldhulpverlening voor ondernemers in Friesland komt
goed van de grond. Met ingang van 2006 worden de lagere overheden betrokken
bij de financiering.Vereenvoudiging en flexibilisering BV-rechtIn 2005 heeft consultatie plaatsgevonden van het ambtelijk ontwerp van
de nieuwe wet (eerste en tweede tranche). De consultatiedocumenten en de reactie
daarop zijn te vinden op www.flexbv.ez.nl en www.justitie.nl. Over de derde
en vierde tranche zal begin 2006 worden geconsulteerd. De consultatiedocumenten
worden samengevoegd in één wetsvoorstel.Verbetering bedrijfsoverdrachtenHet in 2004 ontwikkelde overdrachtspakket voor ondernemers is in 2005
geëvalueerd. Het pakket was een groot succes: een enorm hoge respons
(meer dan 25%) en uit evaluatie bleek dat de ondernemers zeer tevreden
waren over het pakket. Daarom heeft in 2005 opnieuw een brede verzending plaatsgevonden
aan de ondernemers die 55 jaar zijn geworden. Naar aanleiding van de evaluatie
en reacties uit het veld is het overdrachtspakket vernieuwd (onder andere
de emotionele aspecten bij een bedrijfsoverdracht).3.3.3 Stimulering van buitenlandse investeringen in NederlandPrestatiegegevens RealisatiestreefwaardeEffect-indicatoren*200420052005Omvang aangetrokken investeringen€ 265 mln in 102 projecten€ 506 mln in 112 projecten€ 200 mln in 100 projectenHiermee gemoeide werkgelegenheid2 475 arbeidsplaatsen3 121 arbeidsplaatsen2 500 arbeidsplaatsenPercentage investeringen in High Tech sectoren57%56%50%Aantal schriftelijk bevestigde verzoeken tot ondersteuning
CBIN327360240* Bron: Opgave CBINAlle streefwaarden op het gebied van het stimuleren van buitenlandse investeringen
in Nederland zijn in 2005 ruimschoots gehaald. In totaal zijn 112 investeringsprojecten
gerealiseerd. Nooit eerder in de geschiedenis van het CBIN werd deze hoge
score bereikt.3.3.4 Bevorderen van level playing fieldPrestatiegegevens realisatie begrotingprestatie-indicator(en)2003200420052005Aandeel Nederlandse bedrijven in defensie aanschaffingen*Gemiddelde in 1999–2003: 57,5%
(2003: 57%)Gemiddelde in 2000–2004:
52,1% (2004: 45,3%)Gemiddelde in 2001–2005: 56,3% (2005: 72,3%)Minimaal 60%
(5-jaars voortschrijdend gemiddelde)Gerealiseerde invulling compensatieverplichtingen**Gemiddelde in 1999–2003: € 392
mln. gemiddeld per jaar (in 2003: € 618 mln.)Gemiddelde in 2000–2004 € 419 miljoen (in 2004: € 358
mln.)Gemiddelde in 2001–2005: € 471
(in 2005: € 675 mln.)Minimaal €350
mln. per jaar (5-jaars voortschrijdend gemiddeld)* Bron: Ministerie van Defensie, jaarverslag** Bron: Ministerie van Defensie, jaarverslagAlgemeenEZ streeft in internationaal verband naar het maken van afspraken over
het afschaffen van marktbelemmerende maatregelen. Tevens worden soms specifieke
maatregelen genomen om verstoringen in het ontbreken van een gelijk speelveld
deels te compenseren.Deze aanpak is ook verwoord in de Industriebrief –
Hart voor de Industrie. (Kamerstukken II 2005–2006, 29 826,
nr. 17). De Industriebrief zet in op het op orde brengen van de randvoorwaarden
van het ondernemingsklimaat. Ook biedt zij ruimte om waar nodig aandacht te
besteden aan specifieke sectoren of groepen bedrijven.Regieraad BouwIn 2005 heeft de EZ-ondersteuning van de Regieraad Bouw (RRB) zich gericht
op het faciliteren en stimuleren van de RRB bij de vertaling van zijn
actieprogramma naar de dagelijks praktijk in de bouwsector en bij het vergroten
van het draagvlak in de sector voor het veranderingsproces.In 2005 hebben de RRB-werkgroepen een aantal zeer concrete experimenteerprojecten
geadopteerd. Ook heeft de RRB een advies uitgebracht over de aanbestedingswetgeving
in relatie tot innovatie in de bouw. Tevens heeft de RRB een aantal belangrijke
organisaties in de bouw gecommitteerd aan het veranderingsproces in de bouw
middels zogeheten vernieuwingsakkoorden. Het resultaat is een betere en bredere
aansluiting van de vernieuwingsplannen van de RRB bij de bouwpraktijk.Invulling industriebriefUit de voortgangsrapportage van oktober 2005 blijkt dat veel van de aangekondigde
acties uit de Industriebrief (Hart voor de Industrie) in gang zijn gezet en
de eerste resultaten inmiddels zijn geboekt. Het gaat dan onder andere om:• Aanpak druk van wet- en regelgeving (aanpak administratieve lasten,
tegenstrijdige regelgeving, vergunningen).• Innovatiebeleid (herijking financieel EZ-instrumentarium en extra
investeringen via het Fes).• Verbetering financieringsmogelijkheden voor ondernemers zijn (o.a.
aanpassing BBMKB).• Level playing fieldproblematiek (o.a. garantieregeling scheepsbouw).• Fiscaliteit (verlaging tarief Vpb en mogelijke innovatiebox in
Vpb).• Aansluiting beroepsonderwijs op bedrijfsleven (o.a. extra investeringen
via het Fes).De markt voor zeescheepsnieuwbouwVanaf 1 oktober 2002 was een tijdelijk defensief steunmechanisme van kracht
als gevolg van een conflict van de EU met Zuid-Korea (de TROS-regeling). Doel
van de TROS-regeling was het bereiken van een level playing
field voor de Nederlandse scheepsbouwindustrie. De regeling was van
kracht tot 31 maart 2005. In 2005 is op 23 orders met een totale waarde van € 299
mln. subsidie verleend. Het hiermee gemoeide subsidiebedrag bedraagt € 17,9
mln Daarmee is het beschikbare budget (van € 50 mln) volledig benut.
Dankzij de regeling heeft de Nederlandse scheepsbouw voor een aantal scheepstypen
zijn concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland kunnen handhaven.Borgstellingsregeling schepenIn 2005 is in overleg met betrokken partijen invulling gegeven aan het
Besluit Borgstelling Scheepsnieuwbouw (BBS), dat per 1 januari 2006 van is
kracht geworden (Staatsblad jaargang 2005 nr. 608).Deelname Internationaal overlegEind september 2005 zijn de OESO-onderhandelingen om te komen tot een
mondiaal level playing field in de scheepsbouw,
vastgelopen. Het bleek na bijna 3 jaar onderhandelen niet mogelijk om voldoende common ground te vinden om tot een voor alle partijen
acceptabele oplossing te komen. Er is daarom besloten een zogenaamde «reflectieperiode»
in te lassen. In de tussentijd wordt bezien of de onderhandelingen op een
later tijdstip kunnen worden voortgezet.Defensiegerelateerde industrieOmdat op de internationale markt voor defensiematerieel nog steeds geen
sprake is van open concurrentie hanteert Nederland het compensatiebeleid.
EZ is belast met het vastleggen en bewaken van de afspraken hierover met buitenlandse
defensieleveranciers. In dat kader is in 2005 voor € 675
mln aan compensatie activiteiten gerealiseerd, voornamelijk opdrachten bij
Nederlandse bedrijven. Bij de uitvoering van dit beleid is ook de doelstelling
om jonge en innovatieve bedrijven te stimuleren als prioriteit meegenomen.
Een concreet resultaat is dat een aantal buitenlandse defensieleveranciers
risicodragend vermogen beschikbaar heeft gesteld aan deze categorie bedrijven.
Daarnaast wordt in compensatieovereenkomsten specifiek aandacht besteed aan
het industriële MKB.In het kader van het European Defence Agency
(EDA) is het bevorderen van concurrentie op de markt voor defensiematerieel
een belangrijk uitgangspunt voor de Nederlandse inbreng. Een concreet resultaat
dat in 2005 is bereikt, is de overeenstemming voor een Code of Conduct bij aanschaffingen van defensiematerieel. Deze Code
wordt per 1 juli 2006 van kracht. Een belangrijk onderdeel hiervan is het
publiceren van de intenties tot aanschaffingen. Doel is het vroegtijdig informeren
van het bedrijfsleven. Bedrijven kunnen dan bepalen of ze wensen te participeren
in ontwerp en productie van het materieel. Hiermee wordt de transparantie
bij aanschaffingen sterk vergroot. Dit is een stap richting meer internationale
concurrentie.TariefschorsingenIn EU-verband wordt onderhandeld over verzoeken van Nederlandse bedrijven
tot rechtenvrije import van goederen die niet of in onvoldoende mate vanuit
de EU kunnen worden geleverd.Zo is in 2005 € 57 mln ten goede gekomen aan de Nederlandse
industrie/aanvragers. Dit bedrag is nog exclusief de baten n.a.v. de tariefschorsing
voor LCD-schermen in 2005 voor de buitenlandse bedrijven die in Nederland
zijn gevestigd.4 DOELMATIGE EN DUURZAME ENERGIEHUISHOUDING4.1. Algemene doelstellingBevorderen van een doelmatige en duurzame energiehuishoudingEen noodzakelijke voorwaarde voor duurzame economische groei is een doelmatige
en duurzame energiehuishouding. Dit streven richt zich op een energiehuishouding
die goed scoort op de thema’s economische efficiency, milieukwaliteit
en voorzieningszekerheid.4.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel
4: Doelmatige en duurzame energiehuishouding (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)440 186357 003444 229740 663284 986455 677Programma-uitgaven404 409335 379388 627704 750257 123447 627Operationeel doel A: Optimale ordening en werking
energiemarkten29 50030 46529 50076 01529 50046 515– Compensatie Demkolec/stadsverwarming29 50030 46529 50076 01529 50046 515Operationeel doel B: Duurzame energiehuishouding257 136206 795188 915541 858148 968392 890– Programma energie-efficiency33 38319 02116 2679 9888 1141 874– Programma efficiency DGOI  4 5693 3993 30099– EINP42 40950282   – Programma duurzame energie37 3434 33830 96615 5379 3766 161– Bijdrage MEP   176 000 176 000– Garantie leningen TenneT   200 000 200 000– Overige uitgaven duurzame energie1 9503 7701842412 269– 2 028– CO2-reductieplan67 93365 2549129 841 9 841– Joint Implementation37 86450 99585 62524 63328 244– 3 611– Lange Termijn Onderzoek  7 29046 46447 137– 673– TransitieManagement  37024 08120 0004 081– Bijdrage aan ECN36 25462 91542 65031 67430 5281 146Operationeel doel C: Handhaving niveau voorzieningszekerheid112 41692 04090 84481 56875 3496 219– Doorsluis COVA-heffing84 89188 86887 87478 02071 9986 022– Beheer Mijnschadestichtingen1353391– 88– O&O Bodembeheer5 3672 9982 8223 4032 2101 193– Bijdrage aan diverse instituten1431691451421 050– 908– Dividenduitkering aandelen EBN22 002     Algemeen5 3576 07979 3685 3093 3062003– Bijdrage Algemene Energie Raad668360344 98– 98– Diverse programmauitgaven Energie (HFR)2 29 754   – Besluit subsidies investering kennisinfrastructuur (Bsik)  45 700   – O&O Energie4 6875 7193 5415 3053 2082 097– NL voorzitterschap EU 2004  294 4       Apparaatuitgaven35 77721 62455 60235 91327 8638 050– Personeel Energie6 8126 9956 7087 8585 6762 182– Bijdrage DGE aan agentschappen24 5099 80131 04819 04312 4016 642– Bijdrage JI DGE aan agentschappen4357911 853928 928– Uitvoeringskosten agentschappen DGOI  12 1354 0915 700– 1 609– Apparaatuitgaven SodM4 0214 0373 8583 9934 086– 93       Uitgaven (totaal)287 655330 999350 399503 419253 136250 283       Ontvangsten (totaal)2 490 4342 528 5162 597 5707 232 6092 623 6494 608 960– Terugontvangsten Senter1323356211 219 1 219– Dividendontvangst UCN37 64043 1828 406   – Ontvangsten COVA84 89188 86887 87478 02071 9986 022– Ontvangsten Stadsverwarmingsleningen      – Aardgasbaten3 973 7474 044 4574 220 1459 706 5404 300 0005 406 540– Bijdrage aan het Fes– 1 629 800– 1 650 579– 1 724 430– 2 562 200– 1 758 000 – 804 200      – Ontvangsten zoutwinning1 7741 7571 8711 9021 361541– Ontvangsten Fes  2 8005 8358 140– 2 305– Dividend EBN/Aardgas BV22 002     – Diverse ontvangsten Energie484962831 2931501 143Compensatie Demkolec/stadsverwarmingConform het arbitraal vonnis in de Demkolec-zaak is in 2005 in totaal € 46,2
mln betaald. Dit betreft de compensatie van het verschil tussen de (begrote)
boekwaarde en delagere veilingopbrengst van de in 2001 verkochte experimentele
kolenvergassingscentrale Demkolec.Programma duurzame energieDe verhoging is ter dekking van (een gedeelte van) de voorgenomen bijdrage
aan het Warmtebedrijf Rotterdam.Bijdrage MEPDeze mutatie heeft betrekking op de overboeking van een op de aanvullende
post van het ministerie van Financiën gereserveerde rijksbijdrage ten
behoeve van de tekorten op de MEP in de jaren 2003–2005.Garantie leningen TenneTTenneT is de uitvoerder van de MEP-regeling. EZ staat conform de voorschriften
garant voor de door TenneT op te nemen leningen bij het ministerie van Financiën
uit hoofde van het «schatkistbankieren» tot een bedrag van maximaal € 200
mln.CO2-reductieplanBetreft de verhoging van de verplichtingenruimte voor CO2-reductie
in verband met de voorgenomen bijdrage aan het Warmtebedrijf Rotterdam.TransitiemanagementHet UKR-budget is opgehoogd met € 4 mln via een bijdrage van
het ministerie van LNV aan het OCAP-project (Organische CO2 voor
Assimilatie van Planten).Bijdrage DGE aan agentschappenDe hogere bijdrage van DGE aan agentschappen betreft de vergoeding voor
uitvoerende activiteiten door SenterNovem in het kader van energieonderzoekprogramma’s.
Het betreft activiteiten die voor 2006 in opdracht zijn afgegeven.Doorsluis COVA-heffingDe COVA-heffing is in 2005 € 6 mln (circa 8%) hoger uitgevallen
dan begroot. De heffing wordt volledig uitbetaald aan COVA ter dekking van
de kosten van aanhouding van strategische voorraden aardolieproducten.AardgasbatenDeze mutatie heeft drie oorzaken:• Als gevolg van de aankoop van Gasunie Transport (GST) heeft het
Rijk € 3,347 mld aan niet-belastingontvangsten terug ontvangen.• Als gevolg van met name de hoge olieprijs zijn de aardgasbaten
hoger dan aanvankelijk geraamd.• Ontvangsten uit hoofde van het geschil inzake de Common-Areabaten
(netto € 162 mln). Zie hiervoor ook de Voorjaarsnota 2005 (Kamerstukken
II 2004–2005, 30 105, nr. 1, pagina 63).Bijdrage aan het FesDe hogere gasbaten vertalen zich naar een hogere bijdrage aan het Fes.4.3 Operationele doelstellingen4.3.1 Optimale ordening en werking van de energiemarkten:Prestatiegegevens1Wetgeving ten aanzien van splitsing regionale energiebedrijven
uiterlijk in 2005 in werking getredenOp 30 augustus 2005 is het wetsvoorstel dat beoogt de onafhankelijkheid
van de energienetwerken structureel te waarborgen (het zogenaamde splitsingswetsvoorstel;
Kamerstukken II, 2005–2006, 30 212, nr. 1, 2, 3 en 4) ingediend
bij de Tweede Kamer. In de memorie van toelichting heeft het kabinet ook zijn
visie gegeven op privatisering van de energiebedrijven. Op 18 november 2005
is de nota naar aanleiding van het verslag ingediend. Deze onderzoeken en
overleggen, alsmede de beantwoording van de vele schriftelijke vragen van
de Tweede Kamer hebben meer tijd gekost dan was voorzien. De afronding van
het wetgevingstraject is nu voorzien voor de eerste helft van 2006.Bekendheid met mogelijkheid switchen van energieleveranciers:
streefwaarde 85% in 2005Aantal gebruikers dat heeft overwogen te switchen: streefwaarde
20% in 2005Uit het onderzoek dat EZ door TNS-NIPO heeft laten uitvoeren, blijkt dat
de prestatie-indicator bekendheid voor consumenten (89%) is gehaald.
Die voor bedrijven niet (72%).Wat betreft het switchgedrag blijkt uit onderzoek dat 19% van de
afnemers overweegt in meer of mindere mate om over te stappen op een andere
leverancier. Ook deze indicator is dus zo goed als gehaald.Samenwerking omringende landen optimaliseren: structureel
overleg (minimaal 2 maal per jaar) tussen overheden, netbeheerders en regulatorsIn 2005 is het structurele overleg tussen overheden, toezichthouders en
netbeheerders gestart. Er zijn twee bijeenkomsten geweest tussen de overheden,
netbeheerders en toezichthouders van Nederland, België, Frankrijk, Duitsland
en Luxemburg. De ministers van deze landen hebben meerdere malen overleg gevoerd
over de knelpunten op de elektriciteitsmarkt. Men tracht met
de vijf landen tot een regionale markt te komen. In 2005 zijn de onderwerpen
bepaald waarover men afspraken gaat maken. In 2006 zijn de werkgroepen van
start gegaan die dit allemaal verder uitwerken.Resultaten acties 2005Ordening van de energiemarktenGasgebouwShell, ExxonMobil en Energie Beheer Nederland zijn op 1 juli 2005 uit
het transportbedrijf getreden en de Staat heeft hiermee op 1 juli 2005 het
volledige eigendom van dit bedrijf verworven. Met uitvoering van deze splitsing
maakt het transportbedrijf Gasunie niet langer deel uit van de samenwerking
tussen de Staat, Shell en ExxonMobil in het Gasgebouw. De aandelen van de
Staat in het transportbedrijf Gasunie worden sindsdien beheerd door de minister
van Financiën. In dit kader is het Gasgebouw meer in lijn gebracht met
de regelgeving van de interne Europese markt.Interventie en ImplementatiewetIn 2005 zijn de ministeriële regelingen inzake tariefstructuren en
voorwaarden elektriciteit en gas in werking getreden. Deze regelingen zijn
gebaseerd op de Elektriciteitswet 1998, artikel 26b, respectievelijk de Gaswet,
artikel 12. Deze regelingen bevatten het beleidskader voor de tariefstructuren
en de voorwaarden die de netbeheerders jegens elkaar en jegens de netgebruikers
hanteren.Werking van de energiemarktenLiquiditeit en de transparantie van de gas- en elektriciteitsmarktIn 2005 heeft de DTe wederom haar monitoringsrapport voor de groothandelsmarkt
voor elektriciteit gepubliceerd. De DTe constateert dat de liquiditeit in
2004 is verbeterd t.o.v. 2003, maar in dat laatste jaar liet deze ook te wensen
over. De DTe heeft een aantal aanbevelingen gedaan om de liquiditeit te verbeteren.
Deze zijn vooral gericht op het integreren van de Noordwest-Europese markt.
In 2005 is een overleg met België en Frankrijk gestart om de belangrijkste
knelpunten daarvoor weg te nemen. De transparantie scoort gemiddeld in Europees
perspectief bezien.Aanpassing tarieven maatstafconcurrentieIn 2005 is het bestaande tariefsysteem van maatstafconcurrentie voor elektriciteitsnetbeheerders
aangevuld met een waardering voor de kwaliteit van de netwerken. Bij dit systeem
krijgen netbeheerders een bonus/malus op de tarieven als gevolg van de geleverde
kwaliteit. Voor de gasnetbeheerders is in 2005 het systeem van maatstafconcurrentie
geïmplementeerd. Dit moet er toe leiden dat de tarieven van de verschillende
netbeheerders aan het eind van de tweede reguleringsperiode op een economisch
efficiënt niveau zullen zijn.Monitoringssystematiek elektriciteits- en gasmarktDe DTe heeft in 2005 haar monitoringssystematiek voor de groothandelsmarkt
verder uitgewerkt. Voor de elektriciteitsmarkt is een aantal indicatoren ontwikkeld
met behulp waarvan een oordeel kan worden gevormd over de mate van concurrentie
op de groothandelsmarkt. Omdat het om een nulmeting ging, kon de DTe daarover
nog geen uitspraken doen. Eind 2005 is EZ gestart met een inventarisatie van
het instrumentarium dat kan worden ingezet om de concurrentie
op de groothandelsmarkt te bevorderen indien dat wenselijk isToezicht en handhavingIn 2005 is het pakket toezicht- en handhavingsmaatregelen uitgebreid en
toegepast door DTe.Er zijn onder andere verschillende bestuurlijke boetes opgelegd. Ook geschilbeslechting
bleek een snel en effectief instrument om klachten van consumenten over netbeheerders
op te lossen.Ook MOVE ON (en het onderzoek over de kwaliteit van de meetgegevens) is
van belang geweest: onderzoek gericht op het beoordelen en op orde laten brengen
van administratieve processen. Hierbij ging het om het bereiken van optimale
marktwerking waarbij een mix van toezichtsinstrumenten optimaal door DTe is
ingezet.Voor het aangekondigde strakkere toezicht op groene stroom hebben onder
andere audits op het gebied van stroometikettering, om de naleving van de
nieuwe regeling te toetsen, plaatsgevonden.Totstandkoming international level playing field:InterconnectorenIn 2005 zijn diverse gesprekken gevoerd met de buurlanden over het optimaal
benutten van de interconnectiecapaciteit. Er is een structureel overleg ingevoerd
tussen overheden, toezichthouders en netbeheerders waar dit onderwerp onderdeel
van uitmaakt. Er is een Memorandum of Understanding getekend tussen de belangrijkste
lidstaten. Uit deze MoU is een actieplan opgesteld om tot optimale benutting
te komen.In 2005 is het besluit genomen en is toestemming verleend door DTe voor
de aanleg en financiering van de elektriciteitsverbinding met Noorwegen. Tevens
is in 2005 positief besloten ten aanzien van de aanleg en financiering van
de gasverbinding met het Verenigd Koninkrijk. De gesprekken tussen initiatiefnemers
voor de elektriciteitsverbinding met het Verenigd Koninkrijk zijn gaande.4.3.2 Duurzame EnergiehuishoudingIn 2005 is de operationele doelstelling Duurzame Energiehuishouding geëvalueerd door ECN.Belangrijkste leerpuntenHet rapport concludeert met name dat de mate van continuïteit en
samenhang in het gevoerde beleid verbeterd moet worden. Daartoe zijn de volgende
verbeteracties ingezet:– Op basis van het IBO Kosteneffectiviteit energiesubsidies uit
2001 en de evaluatie van het operationele doel zal de monitoringssystematiek
in 2006 versterkt worden.– De beleidskaders die in het Energierapport geschetst worden, verbeteren
de samenhang en de continuïteit van het beleid. Continuïteit, samenhang
en betrouwbaarheid blijven voortdurend aandachtspunten in de beleidsvorming.– Het duurzaamheidsbeleid zal kritisch worden bezien, enerzijds
gericht op het beter in beeld brengen van de relatie tussen de ingezette middelen
en de gerealiseerde doelen en anderzijds om het systeem van subsidiëring
van duurzame elektriciteitsproductie meer beheersbaar en kostenefficiënt
te maken.– De coördinatie van het besparingsbeleid behoeft versterking,
zeker nu het besparingsbeleid in de gebouwde omgeving en de sector verkeer en vervoer geïntensiveerd moet worden. In het Energierapport
wordt hieraan richting gegeven.Het onderdeel Joint Implementation is apart
geëvalueerd. Over de resultaten hiervan is de Kamer geïnformeerd
via de Evaluatienota Klimaatbeleid (Kamerstukken II 2005–2006, 28 240,
nr. 37 en bijlage).Prestatiegegevens realisatiebegroting 200420052005Duurzaam elektriciteitsverbruik4,5%6,2%*9 %
in 2010Duurzaam energieverbruik1,8%2,4%*10%
in 2020Jaarlijkse verbetering energie-efficiency1,0%1,0%1,3%Absoluut plafond voor uitstoot van CO2
voor grote industrie en energiesectorn.v.t.112 Mton
CO2112
Mton CO2 in 2010Handhaven van de EU bijdrage aan het Nederlandse
energieonderzoek***8,18%8,62%Handhaven van
het huidige niveau van 7–8%Relatieve omvang van het energieonderzoek in NL:
R&D/BNPNog niet bekendNog niet bekend**Top 5 positie
in de IEA-landen handhaven* Voorlopig cijfer; het definitieve cijfer wordt in de loop van 2006
bekend.** Dit cijfer wordt telkens drie jaar na het peiljaar bekend; cijfer
voor 2005 wordt in 2008 bekend.*** Deze realisatiecijfers betreffen het vóórafgaande
jaar (dus cijfers 2004 voor begrotingsjaar 2005) Prestatiegegevens CO2-beleidStreefwaarde in Mton CO2 voor 2012Tot en met eind 2004 gecommitteerd in Mton CO2Gecommitteerd in 2005 in Mton CO2Begroting
2005Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in raamcontract
EBRD6,00,2602,4Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in raamcontract
Wereldbank10,0007,0Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in ERUPT15,012,33,42,7Hoeveelheid aangekochte claims op CO2-credits in PCF3,03,02,00Totaal Joint Implementation34,017,15,412,1Voor toelichting op bovenstaande tabel zie het onderdeel «CO2-beleid»Duurzaam energiebeleidDe stijging van het aandeel duurzame elektriciteit en duurzame energie
wordt veroorzaakt door een sterke toename van het meestoken van biomassa in
elektriciteitcentrales en de groei van windenergie op land. De groei kan met
name worden toegeschreven aan het succes van de subsidieregeling MEP.Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP)De MEP heeft het investeringsklimaat sterk verbeterd. Dit succes heeft
echter ook een keerzijde. Aangezien de MEP een open-einde regeling is, ontstaat
het risico dat zich budgettaire overschrijdingen voordoen. In de praktijk
heeft zich dit probleem voorgedaan doordat de productie van gesubsidieerde
duurzame elektriciteit sneller is gestegen dan verwacht. Daarom
zag EZ zich genoodzaakt om in 2005 enkele maatregelen te nemen. Voornaamste
maatregelen betrof het tijdelijk op «0» stellen van de subsidiebedragen
voor grootschalige biomassa en windenergie op zee. Voorts is een afzonderlijk
bedrag voor renovatieprojecten wind op land ingevoerd en zijn de subsidiebedragen
voor biomassa per 1 juli 2006 verlaagd.Tevens zijn er enkele structurele maatregelen in de vorm van een wetsvoorstel
opgenomen. Strekking van de wetswijziging is dat de groei van het te subsidiëren
volume aan duurzame elektriciteit wordt gekoppeld aan de doelstelling van
9% in 2010, en de binnen EU-verband eventueel nader vast te stellen
doelstelling voor na 2010. De Elektriciteitswet 1998 zal zodanig worden gewijzigd
dat de minister van Economische Zaken de bevoegdheid krijgt om jaarlijks een
subsidieplafond vast te stellen. Het streven is om de wet medio 2006 in werking
te laten treden en hiervan in 2007 gebruik te maken.Aanpassing actieplan biomassaHet actieplan Biomassa is gericht op een maximale bijdrage aan de duurzame
doelstelling tot en met 2010. Deze maximale bijdrage zal 83 à 97 PJ
kunnen zijn. In maart 2006 zal de evaluatie van het actieplan worden afgerond.
De knelpunten, zoals bijvoorbeeld de duurzaamheid van import van biomassa,
worden binnen de Interdepartementale Programmadirectie Energietransitie opgepakt.Wind op zeeIn juni 2005 hebben Shell en Nuon de definitieve beslissing genomen om
het Near Shore Windpark (thans Offshore Windpark Egmond aan Zee (OWEZ) genoemd)
te gaan bouwen. Met name beroepsprocedures in het kader van de vergunningverlening
hebben tot vertraging van de besluitvorming geleid. De start van de bouwactiviteiten
moest daarom verschoven worden naar het voorjaar van 2006. Het plan is er
thans op gericht om het park in het najaar van 2006 in bedrijf te hebben.Kosten en baten van windenergie op zeeNaar aanleiding van een door de kamerleden De Krom en Hessels ingediende
motie (Kamerstukken II, 29 575, nr. 2) is door het CPB en ECN een maatschappelijke
kosten batenanalyse uitgevoerd. In deze motie werd de regering verzocht om
te onderzoeken op welke wijze de duurzame energiedoelstelling zo kostenefficiënt
mogelijk kan worden behaald en daartoe de kosten en baten van windenergie
op zee in kaart te brengen, afgewogen tegen alternatieve vormen van duurzame
energie. Centraal in de analyse stond het voormalige beleidsstreven van 6 000
MW windenergie op zee in 2020. In alle onderzochte scenario’s bleek
het saldo van baten en kosten negatief. Alleen bij een gefaseerde ontwikkeling
van wind op zee en een stevig Europees klimaatbeleid verbetert het saldo van
kosten en baten.Wind op landDe Bestuursovereenkomst Landelijke Ontwikkeling Windnergie (BLOW) is medio
2005 geëvalueerd. Geconcludeerd werd dat de voortgang van de BLOW naar
tevredenheid verloopt en er thans geen aanleiding is om afspraken te herzien.
Het doel van 1 500 MW in 2010 zal naar verwachting bereikt worden. In
2005 is wederom het windvermogen op land toegenomen: met 197 MW tot een totaal
van 1277 MW.TransitieTransitieactieplan Taskforce EnergietransitieMinister Brinkhorst en Staatssecretaris Van Geel hebben in januari 2005
een Taskforce in het leven geroepen met als opdracht om een nationaal Transitieactieplan
op te stellen dat concreet en in operationele termen aangeeft:– Welke rol duurzame energie kan spelen in het realiseren van een
gewenste toekomstige energievoorziening.– Welke technologieën die rol kunnen ondersteunen.– Welke kansen dat biedt voor Nederlandse bedrijven en welke kunnen
worden gerealiseerd en benut.Dit transitieactieplan is in ontwikkeling en naar verwachting in maart
2006 gereed.Start transitieprojectenIn 2005 is de energietransitie op stoom geraakt. De platforms zijn van
start gegaan, hebben hun visies afgerond en hebben nieuwe partijen aan zich
gebonden. De oprichting van de Interdepartementale Programmadirectie Energietransitie,
waarin zes ministeries participeren, heeft de betrokkenheid van een aantal
ministeries verder vergroot en de eerste transitieprojecten zijn van start
gaan. Sprekende voorbeelden daarvan zijn:– Den Haag Geothermiestad  De vernieuwing van de wijk Den Haag Zuidwest wordt gecombineerd
met een nieuw, duurzaam energiesysteem. Proefboringen moeten uitwijzen of
het mogelijk is om aardwarmte van grote diepte aan te voeren voor de stadsverwarming
van Den Haag.– Uitrol Micro warmte kracht koppeling  In de transitie naar een duurzame energiehuishouding neemt decentrale
opwekking van energie een belangrijke plaats in. Eén van de vormen
van decentrale opwekking is microwarmtekracht (micro-wkk).EnergiebesparingEnergierapportIn het Energierapport (Kamerstukken II, 2005–2006, 28 241,
nr. 2) is uitgebreid ingegaan op hoe het percentage jaarlijkse verbetering
van energie-efficiency omhoog kan worden gebracht. Er is een aanvang gemaakt
met de uitwerking van het energiebesparingbeleid voor de vier betrokken ministeries
in de vorm van een energiebesparingsplan dat medio 2006 gereed zal zijn.EnergieInvesteringsAftrek (EIA)Onder het instrument EIA is, volgens voorlopige cijfers, in 2005 voor
ca. € 1 miljard aan investeringen aan belastingaftrek aangevraagd.
Hiermee blijft de EIA een van de belangrijkste pijlers onder het huidige energiebesparingsbeleid.Voortgangsrapportage MJA’sIn september 2005 is de rapportage over de Meerjarenafspraken energie-efficiency
over 2004 naar de Kamer gestuurd (Kamerstukken II, 2005–2006, 28 241,
nr. 21). In september 2006 zal de rapportage over 2005 naar de Kamer worden
gestuurd.Uitbouw www.energieopmaat.nlIn 2005 is de website www.energieopmaat.nl volgens plan uitgebouwd. Daartoe
is een nieuwe website ontwikkeld («Consument en Energie»), waarin «energieopmaat.nl»
is opgenomen. «Consument en Energie» richt zich op alle consumenten
en verschaft informatie over energiebesparing, duurzame energie en energieliberalisering.CO2-beleidHet vraagt meer tijd dan voorzien om JI-projecten te ontwikkelen, daarom
is het de EBRD en de Wereldbank in 2005 niet gelukt om een substantieel aantal
Megatonnen voor EZ te contracteren. De verwachting is dat dit wel in 2006
lukt. De teruggang bij Protype Carbon Fund (PCP) wordt veroorzaakt doordat
veel projecten zijn omgevallen, waarvoor duurdere projecten in de plaats zijn
gekomen, en doordat een deel van de verworven credits voor de periode ná
2012 zijn.In reactie op de tegenvallende resultaten is EZ eind 2005 begonnen met
een nieuwe Erupt-ronde. Resultaten hiervan zijn eind 2006 te verwachten. Zie
ook de evaluatie van het JI-beleid (Kamerstukken II, 2005–2006, 28 240,
nr. 37).EmissiehandelDe handel in emissierechten is in 2005 goed op gang gekomen. De markt
is echter nog niet helemaal compleet, omdat de Europese Commissie nog niet
alle allocatieplannen definitief heeft goedgekeurd en in een aantal lidstaten
het CO2-register nog niet operationeel is. Met slechts één
jaar handel achter de rug is het nog te vroeg om een oordeel te geven over
het instrument.Energie-innovatieEZ heeft samen met SenterNovem nieuwe afspraken gemaakt met ECN. Deze
afspraken houden in dat ECN werkt aan die onderdelen van de EnergieOnderzoekStrategie-portfolio
waar zij een dominante positie heeft. Voor de andere onderwerpen van de EOS-portfolio
kan ECN indienen in de EOS tenders, net als andere partijen. Hiermee is een
aanzet gegeven voor een effectieve uitvoering van het kabinetsstandpunt (Kamerstukken
II, 27 406) naar aanleiding van het rapport van de commissie-Wijffels
over TNO en de GTI’s. Enerzijds kan ECN zijn positie als het energieonderzoeksinstituut
versterken en anderzijds blijven er voldoende incentives over in het publiek
gefinancierde energie R&D-systeem.4.3.3. Zekerstellen van voorzieningszekerheid, korte en
lange termijnVoorzieningszekerheid nationaal:Prestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200420052005Verwacht rendement per geïnvesteerde $–––Gewonnen volume aardgas kleine velden offshore29 mrd322 mrd326 mrd3Gewonnen volume aardgas kleine velden onshore16
mrd311 mrd312 mrd3Aantal boringen   Offshore171326Onshore1610Investeringsniveau   Kleine velden offshore€ 550 mln€ 1 035 mln€ 750 mlnKleine velden onshore€ 106 mln€ 58,6 mln€ 175
mlnAls indicator van het mijnbouwklimaat worden verschillende indicatoren
gehanteerd.In de begroting van 2005 is onder andere de indicator verwacht rendement
per geïnvesteerde $ opgenomen. Deze indicator is geen zuivere graadmeter
voor het mijnbouwklimaat omdat er geen rechtstreekse relatie is tussen de
status van het beleid en de met de door productiebedrijven gedane investeringen
behaalde rendement. Daarnaast vergt de indicator extensief onderzoek door
externe consultants om volledige cijfers ter beschikking te krijgen. Derhalve
is besloten om deze indicator in de toekomst niet meer te hanteren en voor
het jaar 2005 geen extern onderzoek hiernaar te verrichten.De overige indicatoren voor het mijnbouwklimaat zijn: aantallen boringen,
productie van gas en de omvang van de gedane investeringen door de productiemaatschappijen.Opvallend is dat het aantal boringen beduidend lager is dan was voorzien.
Dit heeft echter geen grote implicaties gehad voor het gewonnen gasvolume.
Reden hiervan is dat de daling van het aantal boringen voornamelijk in de
exploratieboringen heeft plaatsgevonden. Als deze trend zich voortzet zou
dit in de toekomst kunnen leiden tot lager volume gewonnen aardgas. Het beleid
van EZ is erop gericht om het investeringsklimaat voor gaswinning in Nederland
te verbeteren en de gaswinning te optimaliseren. Hiertoe is afgelopen jaar
een aanvang gemaakt om met beleidsinstrumenten de concurrentiepositie van
Nederland ten opzichte van andere gasproducerende landen te verbeteren.Voorzieningszekerheid internationaalAlgemeen beeld2005 kenmerkte zich door een verslechtering van de mondiale voorzieningszekerheid.
Dit werd veroorzaakt door, ondermeer, de voortdurende problemen in het Midden-Oosten,
de stillegging van de olieproductie en raffinage in de Verenigde Staten als
gevolg van de orkaan Katrina, alsmede het conflict tussen het Russische Staatsbedrijf
Gazprom en de Oekraïne, dat uiteindelijke resulteerde in een korte stopzetting
van de gaslevering begin 2006. Deze problemen werden weerspiegeld in de hoge
prijzen voor energie. Het Nederlandse beleid is vooral gericht op het verstevigen
van de internationale relaties.Intensiveren relaties Internationaal Energie ForumNederland heeft in 2005 deel uitgemaakt van de Executive Board van het
International Energie Forum (IEF) waardoor de relaties die in 2004 tijdens
het IEF in Amsterdam zijn opgebouwd, vastgehouden en geïntensiveerd zijn.
Ook heeft Nederland mede de EU-OPEC dialoog opgestart. Deze dialoog bestaat
uit tweejaarlijkse gesprekken tussen enerzijds de OPEC voorzitter en anderzijds
de minister van Energie van het land dat het EU voorzitterschap heeft en de
Europese Commissaris voor Energie.Energierelaties EU en Russische FederatieNederland heeft de versteviging van de energierelaties tussen EU en Russische
Federatie op de agenda van de Energieraad gehouden door een aantal thematische
groepen met overheid en bedrijfsleven van beide zijden op te starten.OliecrisisbeleidOnmiddellijk nadat de verstoring van het olieaanbod als gevolg van de
orkaan Katrina duidelijk werd, besloten de 26 IEA-lidstaten op 2 september
2005 over te gaan tot een collectieve reactie in de vorm van een Initial Contingency Response Plan (ICRP). Hiermee werd het equivalent van
60 miljoen additionele vaten ruwe olie gedurende een eerste periode van 30
dagen voor de markt beschikbaar gesteld. De snelle en eensgezinde reactie –
het was de tweede keer dat de IEA een ICRP coördineerde – had een
gunstig effect op de oliemarkt. Het Nederlandse aandeel in het ICRP is ingevuld
door de inzet van een deel van de door de Stichting Centraal
Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten (COVA) aangehouden voorraden
diesel.Voorzieningszekerheid nationaalAanpassing onbalanssystematiekTenneT heeft de opdracht gekregen om in samenwerking met DTe en EZ de
bestaande systematiek van contracteren van regel- en reservevermogen door
TenneT in 2005 aan te passen. Hiervoor is een uitgebreide analyse met diverse
externe stakeholders uitgevoerd. Dit heeft geresulteerd in een uitgewerkt
vangnet waarmee extra investeringsprikkels kunnen worden gegenereerd. Dit
vangnet dient tegelijkertijd om ten tijde van schaarste, calamiteiten op te
vangen. In juni 2005 is geconcludeerd dat het vangnet niet ingezet hoeft te
worden aangezien uit de monitoringsrapportage blijkt dat de markt voldoende
investeringsinitiatieven ontplooit.Wel heeft TenneT per 1 juli 2005 220 MW aan afschakelbaar vermogen
gecontracteerd om eventuele calamiteiten op te vangen.Kwaliteitsregulering elektriciteitIn 2005 hebben de netbeheerders op grond van de ministeriële regeling
kwaliteitsaspecten netbeheer elektriciteit en gas voor de eerste maal hun
kwaliteits- en capaciteitsdocumenten bij DTe ingediend. Daarin geven zij aan
welk kwaliteitsniveau zij nastreven en hoe zij dat niveau willen bereiken
en behouden. Op basis van de ervaringen die DTe hiermee opdoet zal besloten
worden of en zo ja hoe de desbetreffende regels aanpassing behoeven.Willekeurige Afschrijving Continentaal PlatIn 2005 heeft het CPB de evaluatie van de effecten van de afschaffing
van de Willekeurige Afschrijving Continentaal Plat afgerond. Hoewel dit fiscale
middel effectief heeft bijgedragen aan de exploratie en exploitatie van het
kleine veldengas, lijkt herinvoering momenteel niet zinvol. Vanwege de olieprijsontwikkeling
zijn veel velden ook zonder de mogelijkheid van willekeurige afschrijving
al rendabel. Voor het kunnen realiseren van de doelstelling het mijnbouwactiviteitenniveau
nog zeker vijftien jaar stabiel te houden, zodat in totaliteit zoveel mogelijk
aardgas wordt gewonnen, worden maatregelen voorbereid en uitgewerkt die daaraan
kunnen bijdragen.Gaswinning WaddenzeeIn april 2005 hebben de ministers van EZ, VROM, LNV en VenW gezamenlijk
besloten de rijksprojectenprocedure van toepassing te verklaren op projecten
tot gaswinning onder de Waddenzee. Momenteel wordt gewerkt aan het Rijksprojectbesluit.
Op 5 januari 2006 zal de NAM de MER en de daarbij behorende aanvragen voor
vergunningen op grond van de Wet milieubeheer indienen. Daarnaast heeft het
kabinet de Derde nota PKB Waddenzee voorbereid. Deze is eind december 2005
afgerond. Hierin is opgenomen dat gaswinning onder de Waddenzee alleen plaats
kan vinden indien voldaan is aan aantal randvoorwaarden. Het kabinet heeft
besloten via het Waddenfonds € 800 mln te investeren in duurzame
versterking van ecologie en economie in het Waddengebied. Ook
de schadeloosstelling als gevolg van de beëindiging van de mechanische
kokkelvisserij in de Waddenzee zal uit het Waddenfonds worden gefinancierd.Knelpunten gaswinning en windenergieDe B4 werkgroep knelpunten gaswinning en windenergie heeft in 2004 haar
rapport opgeleverd. Het kabinet heeft bij brief van 6 april 2005 aangegeven
de aanbevelingen uit dit rapport over te nemen. Zo zal op korte termijn de
Rijksprojectenprocedure (RPP) uit de Wet Ruimtelijke Ordening van toepassing
worden verklaard op energieprojecten. Het wetsvoorstel zal in de loop van
2006 naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Tevens wordt in 2006 gewerkt aan
het van toepassing verklaren van de Rijksprojectenprocedure op een windproject
in de Noordoostpolder.Verder zal per 1 januari 2006 een projectbureau van start gaan dat energieprojecten
zal begeleiden. De RPP gaswinning onder de Waddenzee is het eerste project
dat door het Bureau energieprojecten zal worden begeleid.5 INTERNATIONALE ECONOMISCHE BETREKKINGEN5.1 Algemene doelstellingImpulsen geven aan en gunstige voorwaarden scheppen voor internationale
economische activiteiten.Een van de belangrijkste gebeurtenissen op het gebied van handelspolitiek
in 2005 was de WTO-conferentie in Hongkong. Op bilateraal gebied was er veel
aandacht voor de groeiende economieën in Azië en de betrekkingen
met de buren van de EU. De Dutch Trade Board (DTB) speelde een belangrijke
rol bij de bevordering van publiekprivate samenwerking in internationaal ondernemen.
Daarnaast is het Crash Team Oneerlijke Concurrentie opgericht en van start
gegaan met de behandeling van een groot aantal zaken.In 2005 lijkt er een eind gekomen te zijn aan jaren van achteruitlopende
concurrentiekracht van de Nederlandse exporteur. Een appreciërende dollar,
loonmatiging en de aantrekkende wereldeconomie dragen bij aan het verbeteren
van de concurrentieposities. Desalniettemin heeft de Nederlandse exporteur
over het gehele jaar 2005 opnieuw marktaandeel moeten inleveren. De positieve
effecten van de zich nu manifesterende verbetering van de concurrentiekracht
zullen zich voor de exporteur pas in 2006 vertalen in een prijsvoordeel en
waarschijnlijk pas in 2007 in winst van marktaandelen.Prestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200220032004200520051. Ontwikkeling van het marktaandeel van Nederlandse
goederenexporteurs op de wereldmarkt*.2,1%– 3,3%– 5,9%– 3,25%– 4,25%2. De positie van Nederland op de wereldranglijst**   Later dit jaar beschikbaar   – export van goederen976Later dit jaar beschikbaarTop 10  – import van goederen987Later dit jaar beschikbaarTop 10  – export van diensten888Later dit jaar beschikbaarTop 10  – import van diensten777Later dit jaar beschikbaarTop 10  – uitgaande stand directe buitenlandse
investeringen555Later dit jaar beschikbaarTop 10  – inkomende stand directe buitenlandse
investeringen775Later dit jaar beschikbaarn.v.t.* Bron: MEV2006-marktprestatie binnenslands geproduceerde uitvoer.** Bron: WTO Trade Statistics, UNCTAD World Investment Report.5.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 5 Internationale economische
betrekkingen (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)260 300210 740149 681180 182133 24646 936Programma-uitgaven220 862158 843115 424112 78092 39717 761Operationeel doel A: Europese Interne markt
(oud)2 8012 9939   – Bijdrage Benelux2 8012 9939   Operationeel doel B: Vrijmaking internationale
handels- en investeringsverkeer5 3424 4414 0614 0663 865201– Bijdrage aan diverse organisaties (o.a. WTO)5 3424 4414 0614 0663 865201Operationeel doel C: Bevorderen van internationaal
ondernemen211 731150 725104 999105 14387 58317 560– Exportfinanciering BSE34 3632 063    – Herverzekering SENO/GOM70 83955 08618 81823 3886 90616 482– PESP10 8419 78010 64210 57811 118– 540– PSB4 6736 5696 6489 1587 3231 835– Instrumentele uitgaven EVD2 8761 4102 6278 9363 0145 922– Exportfinanciering ODA 20    – TA-OM12 5997 8434775365 507– 4 971– IFOM5 1557 87811 4401 886381 848– PSO57 60854 36549 88647 20051 273– 4 073– Trustfunds10 2801 5052 0001 000 1 000– PSI ODA      – Managementtraining2 4974 2062 4612 4612 40457– Overig      Algemeen9886846 3553 5719492 622– Beleidsondersteuning9886841 1352 0219491 072– NL voorzitterschap EU 2004  2 245   – Overig  2 9751 550 1 550       Apparaatuitgaven39 43851 89734 25767 40240 84926 553– Personeel BEB8 7319 5699 5799 9797 1452 834– Bijdrage DGBEB aan EVD21 53126 26423 59743 32524 46118 864– Bijdrage DGBEB aan EVD voor regelingen in het kader van
internationaal ondernemen9 17616 0641 08114 0989 2434 855       Uitgaven (totaal)221 994184 604160 127139 747135 4564 291       Ontvangsten (totaal)11 43313 22120 78612 4051 81510 590– Terugontvangsten Senter1541661341 341– Ontvangsten gemengde kredieten551262978217681– 464– Ontvangsten uit garanties7 1949 38014 87210 801 10 801– Ontvangsten EVD 190 560 560– Diverse ontvangsten BEB3 5343 2234 9354861 134– 648Herverzekering SENO/GOM / Ontvangsten uit garantiesDeze mutatie vloeit voort uit een storting om de reserve op het gewenste
peil te brengen. Deze storting is grotendeels gefinancierd uit de hogere ontvangsten
SENO/GOM. Per ultimo 2005 heeft de SENO/GOM reserve een omvang van € 337,9
mln bereikt.Instrumentele Uitgaven EVDVanaf 2005 worden de activiteiten onder de noemer Collectieve Promotionele
Activiteiten (CPA) gefinancierd uit dit onderdeel. Voorheen werden deze kosten
gefinancierd uit het onderdeel «Bijdrage DG BEB aan EVD voor regelingen
in het kader van internationaal ondernemen».Technische Assistentie in Opkomende Markten (TA-OM)Deze regeling is met ingang van 1 januari 2005 stop gezet. De realisatie
heeft betrekking op de uitvoeringskosten met betrekking tot nog lopende projecten.PSODoordat de PSOM later is opengesteld dan aanvankelijk werd verwacht, zijn
er minder verplichtingen aangegaan. Hierdoor hebben ook minder betalingen
plaatsgevonden.Personeel BEBDoordat het Commissariaat Buitenlandse Investeringen in Nederland (CBIN)
van artikel 3 naar artikel 5 is overgeplaatst zijn de personeelskosten toegenomen.Bijdrage DG BEB aan EVDIn 2005 is de jaaropdracht aan de EVD in tegenstelling tot 2004 voorafgaand
aan het uitvoeringsjaar verstrekt, zodat in één begrotingsjaar
voor twee uitvoeringsjaren opdracht is gegeven.Bijdrage DGBEB aan EVD voor regelingen in het kader van
Internationaal OndernemenIn 2005 is de jaaropdracht aan de EVD in tegenstelling tot 2004 voorafgaand
aan het uitvoeringsjaar verstrekt, zodat in één begrotingsjaar
voor twee uitvoeringsjaren opdracht is gegeven.Omvang rekening-courant IFOMUltimo 2005 is de rekening-courant IFOM € 115,0 mln groot.5.3 Operationele doelstellingen5.3.1 Vorm en inhoud geven aan de economische diplomatiePrestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)20022003200420052005Aantal uitgaande bilaterale bezoekenn.v.t.n.v.t.n.v.t.34 Aantal uitgaande handelsmissiesn.v.t.n.v.t.121714Aantal inkomende handelsmissiesn.v.t.n.v.t.688Versterking van de economische bilaterale relaties met
de nieuwe buren van de EUIn 2005 is veel aandacht besteed aan het versterken van de economische
bilaterale relaties met de nieuwe buren van de EU, waarbij toetreding, handel
en energie centrale thema’s waren.In mei 2005 leidde de staatssecretaris een missie van 55 bedrijven in
de Oekraïne. De stijgende trend in handelstromen zet zich hier door.
De betrekkingen met Kazakstan zijn geïntensiveerd. In augustus 2005 bezocht
de Kazakse minister van Energie Nederland, waarbij olie- en gaswinning een
centraal thema was.De overheidsbetrekkingen met Rusland t.a.v. economische samenwerking zijn
in 2005 intensief geweest. Naast de gebruikelijke inkomende en uitgaande bezoeken
en bedrijvenmissies, heeft in november 2005 het staatsbezoek van president
Poetin aan Nederland plaatsgevonden. Dit bezoek werd gekenmerkt door een expliciete
betrokkenheid van het bedrijfsleven. In de politieke contacten werd veel aandacht
geschonken aan de energiesamenwerking.In 2005 is de officiële bilaterale economische relatie met Turkije
geïntensiveerd. Er was veel aandacht voor het EU-toetredingsproces. De
Dutch Trade Board (DTB) heeft Turkije uitgekozen als prioritair land waarop
extra handelsbevorderende activiteiten zullen plaatsvinden. In 2005 heeft
een bedrijvenmissie naar Turkije plaatsgevonden. De staatssecretaris heeft
de Turkey Trade Award uitgereikt aan een Nederlands bedrijf dat zeer succesvol
zakendoet in Turkije.Aan de Westelijke Balkan is meer aandacht geschonken door middel van een
bedrijvenmissie naar Kroatië en Servië en een conferentie gericht
op zakendoen in de Westelijke Balkan.In 2005 heeft een lichte accentverschuiving binnen het PSO Pré
Accessie programma plaatsgevonden richting Roemenië en Bulgarije. 2005
was ook het jaar waarin het programma is opengesteld voor Kroatië, hetgeen
consequenties heeft gehad voor het beschikbare budget. De meeste projecten
zijn ontwikkeld op Bulgarije, gevolgd door Turkije, Roemenië en tot slot
Kroatië.Er zijn eerste stappen gezet om meer aandacht te besteden aan de zuiderburen
van de EU, onder andere door handelsmissies naar Marokko en Egypte.Versterken van de economische relatie van Nederland met
AziëEr is bijzondere aandacht geweest voor het versterken van de economische
relatie met Azië en dan in het bijzonder met India en China.Voor India is onder de DTB een actieplan verschenen; een praktisch plan
gericht op de kansrijke sectoren en regio’s van de Indiase markt, waarin
publieke en private partijen samen zullen optrekken om alle vormen van internationaal
ondernemen op en met India substantieel te verbeteren. Verder is er groeiende
aandacht voor technisch-wetenschappelijke samenwerking en werd er aandacht
besteed aan innovatie. De minister heeft India bezocht met deelname van 50
bedrijven. Verder werd het eerste succesvolle Bollywood-festival georganiseerd,
waarbij niet alleen de Indiase movie scene hierheen
kwam, maar ook het Indiase bedrijfsleven.De staatssecretaris heeft in januari 2005 een bezoek met 55 voornamelijk
MKB-bedrijven aan China gebracht. Verder zijn er verschillende sectorale handelsmissies
georganiseerd door EVD, NCH en Brancheverenigingen voor MKB-ondernemingen.
Daarnaast was er steeds meer aandacht van andere vakdepartementen in de positionering
van het Nederlandse bedrijfsleven in China. Ook was er aandacht voor de benodigde
versterking van het postennetwerk met de opening van een CBIN-kantoor in Shanghai
en een TWA-kantoor in Peking. Deze bevestigen de verbrede relatie met China,
van alleen handelsrelatie tot interessante partner voor technologische en
wetenschappelijke samenwerking en als potentiële investeerder in Nederland.Maar er was ook een succesvol bezoek van de minister aan Indonesië,
Singapore, Maleisië en Japan. Met betrekking tot Indonesië is het
streven geweest om de relatie te intensiveren, waarbij bevordering van het
investeringsklimaat als strategische prioriteit is benoemd.Nederland heeft onder het Britse voorzitterschap de ASEM-conferentie voor
ministers van Economische Zaken georganiseerd. Birma kreeg – op grond
van het geldende gemeenschappelijke EU standpunt t.a.v. Birma – geen
visum uitgereikt. De Aziatische deelnemers besloten op het laatste moment
solidair te zijn met Birma en zijn niet aanwezig geweest op ministerieel niveau.
De bijeenkomst heeft op hoogambtelijk niveau plaatsgehad.Versterken van de economische relatie van Nederland met
ontwikkelde markten zoals de VS en de EUIn 2005 zijn op een aantal landen, met name de VS en Duitsland, verdere
stappen gezet in de richting van een meer eenduidige economische aansturing
van de posten vanuit Den Haag. Het VS-platform speelt daar een belangrijke
rol in, maar ook de zogenoemde specifieke jaarplanaanschrijving, die aangeeft
wat EZ verwacht van de posten op economisch vlak. Dat heeft geleid tot een
verdergaande prioritering van thema’s en sectoren op deze landen. Ook
is binnen het postennetwerk zelf in deze landen steeds meer sprake van samenwerking.
Daarnaast is een aantal succesvolle bedrijvenmissies georganiseerd, die ook
steeds meer focus krijgen op een aantal thema’s in plaats van dat gekozen
wordt voor een multisectorale aanpak.Crash TeamIn 2005 werd het Crash Team operationeel. Het Crash Team Oneerlijke Concurrentie
heeft dit jaar de eerste zaken te behandelen gekregen en fungeert meer en
meer als het loket voor bedrijven voor meldingen over oneerlijke concurrentie
door buitenlandse overheden.Eind 2005 waren ruim dertig meldingen in behandeling genomen. De onderwerpen
varieren: zo zijn er meldingen over goedkope staalimport uit China, arrangementen
voor goedkope energie voor aluminiumsmelters in Spanje en Frankrijk, toepassing
van Europese tenderregels in Polen en Litouwen, toepassing handelswetgeving
in Turkije, Franse exportsubsidies voor kassenbouw in Marokko en overheidsteun
voor kapitaalgoederenexport in India.5.3.2 Verdere vrijmaking van het internationale handels-
en investeringsverkeer en versterking van de internationale economische rechtsordeDeze doelstelling bestaat uit:A. Handhaving, uitbreiding en versterking van het multilaterale handelsstelsel
en bevordering van een doorzichtig, stabiel en vrij investeringsklimaat. Dit
onderdeel richt zich met name op de Nederlandse activiteiten in onderhandelingen
in WTO- en OESO-kader, alsmede het verbeteren van de bilaterale en regionale
betrekkingen op het gebied van investeringen.B. Bevordering van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen over de grenzenA. Handhaving, uitbreiding en versterking van het
multilaterale handelsstelsel en bevordering van een doorzichtig, stabiel en
vrij investeringsklimaat. Dit onderdeel richt zich met name op de Nederlandse
activiteiten in onderhandelingen in WTO- en OESO-kader, alsmede het verbeteren
van de bilaterale en regionale betrekkingen op het gebied van investeringen.De logistieke en inhoudelijke voorbereiding van de zesde
Ministeriële WTO-conferentie te HongkongDe Ministeriële Conferentie te Hongkong is met een bescheiden doch
belangrijk resultaat afgesloten. Overeengekomen is een heldere tijdplanning
voor de afronding van de Doha-ronde in 2006.Wat betreft de inhoudelijke voorbereiding zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd
teneinde de Nederlandse positie vorm te geven en de inbreng in de verschillende
overlegorganen voor te bereiden. Dit betrof onder meer de Brusselse en de
Geneefse bijeenkomsten, bijeenkomsten in OESO-kader, – al dan niet informele –
Europese Ministerraden en verschillende bilaterale gesprekken op alle niveaus
met partners binnen en buiten de EU. Uiteraard is ook uitgebreid geconsulteerd
met het Nederlands krachtenveld: werkgevers (o.a. VNO-NCW), NGO’s en
de SER. De Tweede Kamer is zoals gebruikelijk op de hoogte gehouden van de
stand van zaken van de onderhandelingen en de Nederlandse inzet.De textielcrisisBij het beheer van de Europese invoerregelingen heeft Nederland, naast
de lopende activiteiten op het gebied van anti-dumping, veel aandacht besteed
aan het invoerregime voor textiel en kleding uit China. Bij de onderhandelingen
over de toetreding van dat land tot de WTO was destijds vastgesteld dat de
EU vrijwaringmaatregelen mocht nemen, als zou blijken dat Chinese textiel
na afloop van de contingentering per 1 januari 2005 de EU markt zou overspoelen.
Toen dit halverwege 2005 inderdaad het geval bleek, heeft de EU opnieuw quota
ingesteld op een 10-tal textiel- en kledingcategorieën, ook wel bekend
als het akkoord van Shanghai. Deze quota bleken al heel snel uitgeput. Veel
Nederlandse (en andere Europese) importeurs hadden hier geen rekening mee
gehouden en kwamen in de problemen. De staatssecretaris heeft vervolgens veel
energie gestoken in nationale en internationale activiteiten om de verschillende
containers met kleding die door deze maatregelen werden getroffen alsnog «binnen
te krijgen». Met succes, in september werden de quota verruimd.Verbeteren van transparantie en procedures in het exportcontrolebeleidIn 2005 werd veel aandacht gegeven aan de interne bedrijfsvoering rondom
de uitvoering van het exportcontrolebeleid om deze te verbeteren en transparanter
te maken. Verder werd de wettelijke meldplicht m.b.t. doorvoer uitgebreid
tot alle militaire goederen en werd voor ontvangers van een zogenaamde catch-all
beschikking een wettelijke verplichting gecreëerd om wijzigingen in de
bestemming van de goederen in kwestie te melden. Tevens werd een begin gemaakt
met de herziening van de In- en Uitvoerwet in het licht van nieuwe ontwikkelingen,
waaronder de komst van een Algemene Douanewet. Het reguliere werk ging onverminderd
door en bestaat o.a. uit de internationale beleidsontwikkeling, de behandeling
van vergunningaanvragen en de rapportage daarover.B. Bevordering van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
over de grenzenMVO en handelIn opdracht van EZ is de EVD in 2005 gestart met informatieverschaffing
over MVO, waaronder de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen.
In dat kader is in twee grote handelsmissies (India en Brazilië) expliciet
aandacht besteed aan MVO en de richtlijnen. Eind 2005 is onder leiding van
MVO Nederland begonnen aan het maken van vijf MVO-toolkits voor het MKB voor
China, Brazilië, Zuid-Afrika, India en Rusland.Ook heeft EZ de internationale agenda in dit kader succesvol weten te
beïnvloeden. Zo heeft Nederland het initiatief genomen om in OESO-kader
een studie te laten verrichten naar de mogelijke rol van de overheid bij vrijwillige
initiatieven op het gebied van MVO en handel (bijvoorbeeld informeren van
consumenten via eco-labelling, keurmerken). Deze studie zal in 2006 van start
gaan.Voluntary Principles on Security and Human RightsVoor de Voluntary Principles on Security and Human Rights (Richtlijnen
ter voorkoming van schending van mensenrechten bij olie/gas-winning en mijnbouwactiviteiten)
stond 2005 in het teken van de implementatie van deze MVO-richtlijnen in projectlanden.
Zo was Nederland betrokken bij de implementatie in projectland Nigeria. Daarnaast
was Nederland betrokken bij de voorbereiding van besluitvorming begin 2006
over een aantal cruciale onderwerpen, zoals de mogelijkheid voor toetreding
van landen en/of bedrijven tot de kerngroep, monitoring van de handhaving
van de Principles en het zoeken van samenwerking met internationale organisaties
als IFC en OESO.Seminar «Ondernemen tegen Armoede»EZ heeft in samenwerking met BZ/OS een groot seminar georganiseerd over
Ondernemen tegen Armoede. Op dit seminar werd nader gekeken naar de mogelijkheden
voor duurzame ontwikkeling door middel van verbetering van het lokale ondernemersklimaat
via partnerships met en initiatieven van het Nederlandse bedrijfsleven.Ondernemen in conflictgebieden (follow-up MVO-conferentie
Maastricht)Zoals gesteld in de slotverklaring van de Europese MVO-Conferentie in
Maastricht (2004), is voor de beleidsontwikkeling m.b.t. het ondernemen in
conflictgebieden nadere analyse en samenwerking tussen overheden en bedrijven
noodzakelijk. De voor deze analyse belangrijke Mededeling van de Europese
Commissie is echter nog steeds niet gepubliceerd en naar verwachting zal de
door de OESO op te stellen checklist pas medio 2006 worden vastgesteld. In
november vond een seminar plaats over het beleid ten aanzien van Birma, dat
werd georganiseerd in samenwerking tussen de Ministeries van SZW, Buitenlandse
Zaken en EZ.Versterken MVO via het financieel buitenlandinstrumentariumEZ heeft gezocht naar het versterken van MVO via het financieel buitenland-instrumentarium.
Over de integratie van MVO-criteria in dat instrumentarium is de Tweede Kamer
geïnformeerd per brief (Kamerstukken II 2004–2005, 26 485,
nr. 35) met daarin conclusies en aanbevelingen ten aanzien van toetsing op
de aspecten milieu, corruptie en sociale arbeidsnormen.5.3.3 Bevorderen van internationaal ondernemenPrestatiegegevens  realisatierealisatiebegrotingprestatie-indicator(en)20022003200420052005AlgemeenAantal MKB bedrijven dat exporteert  12%13%14%EVD AlgemeenEVD bereik23%28%32%34%20%EVD Participatie*Klanttevredenheid3,33,17,17,76,5 Internationalisatie2,72,45,76,36,5EVD Oriëntatie*Klanttevredenheid*3,33,37,17,36,5 Internationalisatie2,72,96,17,16,5PSBBereik371510500644500 Starters47%51%51%46%40% Bijdrage
aan internationalisatie50%  50%50%PESPSuccesratio36%27% 31%33% Exportmultiplier2926 1825PSOSuccesratio   84%80%PUMAantal
projecten   642530* Is, zoals aangegeven in de begroting 2006, vanaf 2004 omgerekend
van een schaal die loopt van 1–4 naar een schaal die loopt van 1–10.Implementatie van het actieprogramma internationaal ondernemen
en instelling Dutch Trade Board (DTB)Om de afstemming tussen publieke en private partijen te versterken is
de Dutch Trade Board opgericht en geoperationaliseerd. Een continu aandachtspunt
van de DTB-partijen is een betere onderlinge afstemming van activiteiten.
Hiertoe is een overleg op uitvoeringsniveau ingericht, dat gelieerd is aan
de DTB. Hiernaast heeft de DTB in 2005 een gezamenlijke focus aangebracht
door drie landen en drie thema’s te benoemen waaraan zij door middel
van publiekprivate krachtenbundeling een extra impuls wil geven. Met gebruikmaking
van de kennis en expertise van relevante partijen binnen en buiten de DTB
zijn voor de drie kansrijke markten, te weten India, Rusland en Turkije, publiekprivate
actieplannen ontwikkeld. Hiernaast is de DTB actief op de thema’s onderwijs
(koppelen van studenten aan bedrijven voor internationale stages in het MBO-
en HBO-onderwijs); MKB financiering (oplossen van knelpunten en verbeteren
van informatievoorziening aan het bedrijfsleven) en clustervorming (stimuleren
en katalyseren van privaatprivate samenwerking bij internationaal ondernemen
om de slagkracht van Nederlandse bedrijven op buitenlandse markten te vergroten).
Het thema clustervorming hangt nauw samen met de ambities van EZ om publiekprivate
samenwerkingsverbanden op sectoraal en thematisch niveau te bevorderen.Aanpassing buitenland instrumentarium en versterkte samenwerking
met het Ministerie van Buitenlandse zaken.In 2005 is interdepartementaal goede voortgang geboekt op het gebied van
de afstemming van het gezamenlijke buitenlandinstrumentarium (o.a. via PSOM,
PESP, ORET, EKV, SENO/GOM en IFOM). Door de herijking van het financieel instrumentarium)
is de afstemming met het nationaal EZ – instrumentarium verder verbeterd.Daarnaast is de samenwerking met BZ verder versterkt via een succesvolle
missie onder leiding van de minister voor OS met DGBEB naar Oost-Afrika in
het kader van ondernemen tegen armoede. Ongeveer 30 bedrijven namen deel aan
deze missie.8 ECONOMISCHE ANALYSES EN PROGNOSES8.1 Algemene doelstellingHet Centraal Planbureau (CPB) wil een breed vertrouwde bron van beleidsrelevante
economische analyse zijn.In de praktijk betekent dit dat het CPB onafhankelijke economische analyses
en prognoses maakt die wetenschappelijk verantwoord en up to date zijn en
die relevant zijn voor het beleid van de regering, het parlement en andere
maatschappelijke organisaties, zoals politieke partijen en bedrijfsleven.De inhoudelijk onafhankelijke positie van het CPB is geregeld in de Wet
voorbereiding van de vaststelling van een Centraal Economisch Plan en het
Protocol voor de planbureaufunctie van CPB, RIVM, RPB en SCP.8.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 8: Economische analyses en prognoses
(bedragen in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)13 19613 79913 92713 31111 5451 766Apparaatuitgaven CPB13 19613 79913 92713 31111 5451 766       Uitgaven (totaal)13 04414 03913 94413 30511 5451 760       Ontvangsten (totaal)1 3141 3071 7261 429431 386Het verschil bij de uitgaven is veroorzaakt door toegevoegde middelen,
zoals loon- en prijsbijstelling (€ 0,3 mln) en een compensatie werk
voor derden (€ 1,4 mln).De ontvangsten betreffen de inkomsten uit werk voor derden (€ 1,4).Gegevens inzake formatie en gemiddelde
prijs (bedragen in € 1 000) en gemiddelde prijs (bedragen in € 1 000) Raming 2005Realisatie 2005 Formatie*Gemiddelde prijsFormatie**Gemiddelde prijsCPB-personeel132,369,9152,470,9CPB-materieel132,317,4152,416,5* excl. personeel t.l.v. tweeden/derden, omdat bij de begroting het
nog niet bekend was hoeveel personeel ten last van tweeden en derden zou vallen.** incl. personeel t.l.v. tweeden/derden8.3 Operationele doelstellingPrestatiegegevens  realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)20032004200520051. Een goede beoordeling van de kwaliteit van
het CPB1.a Evaluatie
kwalitatief functioneren CPB door een visita- tiecommissieDe visitatiecommis- sie
heeft zijn onderzoek afgerond en gepubliceerd in het openbare rapport «CPB
in Focus». Het oordeel is goedN.v.t., laatste evaluatie in 2003N.v.t., laatste evaluatie in 20031.a Elke 5 à 6
jaar onderzoek door (internationale) visitatiecommissie. De vorige visitatie
heeft in 2003 plaatsgevonden 1.b Evaluatie kwalitatief functioneren CPB door een toetsgroep
van beleidsmakersDit jaar niet plaatsgevondenN.v.t., laatste evaluatie in 2001N.v.t., laatste evaluatie
in 20011.b Elke 5 à 6 jaar onderzoek door toetsgroep van beleidsmakers. De
eerstkomende visitatie vindt plaats in 2007/20082. Een goede beoordeling van CPB- producten2a Projectevaluatie
van elk project > 3 maandenGedeeltelijk gerealiseerd. Het oordeel is goedGedeeltelijk gerealiseerd.
Het oordeel is goed.Gedeeltelijk gerealiseerd. Het oordeel is goed.2a. Oordeel goed, evenwicht
tussen inzet en resultaat 2b. Aantallen publicaties die aan wetenschappelijke
standaarden voldoen10 Discussion papers en 11 artikelen in wetenschappelijke publicaties16 Discussion
Papers en 23 artikelen in wetenschappelijke tijdschriften10 Discussion Papers en
12 artikelen in wetenschappelijke tijdschriften2b 10 Discussion papers en 9 artikelen in
wetenschappelijke publicaties3. Zowel specifieke
klanten als het brede publiek bedienen met voor hen rele- vante ramin- gen
en analy- ses3.a Mate van tevredenheid van CPC en CEC* over het CPB-werkplan en de CPB-jaarrapportageGerealiseerd.
Het oordeel is goedGerealiseerd. Het oordeel is goed.Gerealiseerd. Het oordeel is goed.3.a Goedkeuring
werkplan en jaarrapportage op hoofdlijnen 3.b Percentage persberichten bij CPB-publicatiesGerealiseerdGerealiseerdGerealiseerd3.b Persberichten bij
90% van de CPB-pu- blicaties 3.c Aandacht in de landelijke pers n.a.v. CPB-persberichtenGerealiseerdGerealiseerdGerealiseerd3.c Artikelen in ten-
minste twee landelijke dagbladen bij tenminste 75% van de CPB-persberichten 3.d Aandacht in de landelijke persGerealiseerdGerealiseerdGerealiseerd3.d Tenminste 1x per maand expertrol van CPB
terugzien in publiciteit 3.e Leesbaarheid van publicaties en persberichten voor klanten
d.m.v. onderzoek onder journalistenNiet onderzochtOnderzoek gepland in 2005Onderzoek is gepland in 2006.3.e Oordeel goed 3.f Jaarlijkse groei aantal bezoekers InternetsiteBezoekersaantal gegroeid
met 28%Bezoekers-aantal gegroeid met 22%KSF vervallen in 2005, vervangen door KSF
internationaal toonaangevend.3.f Minimaal gelijk aan jaarlijkse groei Internetgebruik in Nederland* Centrale Plancommissie en Centraal Economische CommissieOverzicht Activiteiten (bedragen in € 1 000) Raming 2005Realisatie 20051. Centraal Economisch Plan (aantal)11  – apparaatskosten633559  – aantal FTE’s7,26,42. Macro Economische Verkenning (aantal)11  – apparaatskosten609548  – aantal FTE’s7,06,33. CPB Report (aantal)    – apparaatskosten    – aantal FTE’s  4. Onderzoeksprojecten (aantal)4047  – apparaatskosten7 2257 681  – aantal FTE’s85,493,35. Aanvullende projecten (aantal)1834  – apparaatskosten1 4991 710  – aantal FTE’s14,014,26. Beantwoorde vragen i.h.k.v. beleidsondersteuning
(aantal)8043  – apparaatskosten608424  – aantal FTE’s6,94,97. Overige publicaties    * Nieuwsbrieven (aantal)44  * CPB documents (aantal)1529  * Discussion papers (aantal)1010  * Speciale publicaties (aantal)54  * Wetenschappelijke artikelen (aantal)912  – apparaatskosten2 2632 389  – aantal FTE’s25,827,3   Totaal    – apparaatskosten12 83713 311  – aantal FTE’s146,3*152,4** Inclusief aanvullende projecten (projecten in opdracht van andere
overheidsorganisaties)In 2005 heeft het CPB aan meer onderzoeksprojecten gewerkt dan geraamd
(kengetal 4). Het aantal fte dat hieraan is besteed ligt eveneens hoger dan
verwacht. Bij het opstellen van de begroting was nog niet duidelijk dat de
ambitie na de reorganisatie om meer inzet te plegen op onderzoek in deze mate
zou worden gerealiseerd. De tijd hiervoor is deels gewonnen uit efficiëntieverbetering
bij CEP en MEV (kengetallen 1 en 2). Verder is het aantal verzoeken om beleidsondersteuning
(kengetal 6) lager uitgevallen dan geraamd, waardoor de capaciteitsinzet eveneens
omlaag kon. Daarnaast is het totaalaantal fte hoger dan bij begroting voorzien.Het aantal aanvullende projecten (kengetal 5) ligt hoger dan geraamd,
maar de inzet in fte is daar niet navenant hoog. Dit komt doordat er relatief
veel kleine projecten zijn gestart, onder meer voor de Europese Commissie.9 VOORZIEN IN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTE
AAN STATISTIEKEN9.1 Algemene doelstellingDe taak van het CBS is vastgelegd als: «Het van
overheidswege verrichten van statistisch onderzoek ten behoeve van praktijk,
beleid en wetenschap en het openbaar maken van de op grond van zodanig onderzoek
samengestelde statistieken». Bovendien is het CBS op nationaal
niveau belast met de productie van communautaire statistieken1. Daarmee is het CBS een nationale instantie als bedoeld in de Europese statistical law.29.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 9: Voorzien in maatschappelijke
behoefte aan statistieken (bedragen in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)172 483189 834190 733241 775164 13577 640Bijdrage aan CBS172 483189 834190 733241 775164 13577 640       Uitgaven (totaal)172 483189 834186 233181 775164 13517 640       Ontvangsten (totaal)11 57913 103 14 993 14 993Het verschil bij de verplichtingen wordt onder andere veroorzaakt doordat
twee rekeningcourant-kredieten zijn afgegeven. Één in het kader
van de ZBO-vorming van het CBS (€ 10 mln) en één in
het kader van de CBS-problematiek ten aanzien van sociale kosten (€ 50
mln). Deze kredieten betreffen alleen verplichtingen en kunnen uitsluitend
onder bepaalde voorwaarden worden aangesproken, hetgeen in 2005 niet het geval
was. Daarnaast zijn middelen (verplichtingen en uitgaven) toegevoegd, zoals
loon- en prijsbijstelling (€ 4,8 mln), de boekwaarde van de kortlopende
passiva (€ 12,5 mln) in het kader van de afrekening van de openingsbalans
en een compensatie voor de salarisadministratie (€ 0,3 mln).De ontvangsten betreffen de middelen die EZ van het CBS heeft ontvangen
voor de overdracht van vermogensbestanddelen als gevolg van de ZBO-vorming
van het CBS.9.3 Operationele doelstellingen Op. DoelExterne stuurvariabeleIndicatorRealisatie 2005Begroting 20051.1Administratieve
lasten1a EnquêtedrukAfname t/m 2005 van 22% t.o.v. 2002
(voorlopige uitkomst februari 2006). CBS-totaal: € 18,4 mln over
2005 (in euro’s van 2002). 4% verlaging per jaar, uitgaan- de van €23,5 mln voor 2002. Het
target bedraagt voor 2005 € 20,8 mln.1.2Respons1b Realisatie normrespons73% (t/m 11/2005)Bedrijfsenquêtes 65%  1c Realisatie normrespons64,50%Persoonsenquêtes 58%1.3Gebruik
registers1d Bronneninventarisatie
per statistiek60,9% van de
processen maakt gebruik van registersToename CBS statistieken op basis van registerdata met 1%-punt per
jaar, uitgaande van 30% voor 20031.4Tijdigheid1e Leveringen aan Eurostat86%1%-punt groei per jaar uitgaan- de van 80% in 2003  1f Persberichten95%1%-punt
groei per jaar uitgaan- de van 75% in 2003  1g Publicaties in StatLine85%100%1.5Validiteit1h Afwijking tussen voorlopige
en definitieve cijfers voor de economische groeiGeen enkele afwijking is groter dan 0.75%-punt (referentiejaar
2002). Streefwaarde is gehaald. De indicator is «veilig» als het aantal grote afwijkingen maximaal één
en «onveilig» als het aantal groter dan één is.  1i Afwijking tussen voorlopige en definitieve
cijfers voor de internationale handelIn 2004 zijn 2 van de 48 6-wekencijfers meer dan 4% gewijzigd t.o.v.
het definitieve cijfer, dit is dus slechts in 4% van de gevallen. De indicator is «veilig»
is als het aantal keer dat de drempel wordt overschreden kleiner is dan 20%.2.1Kennisniveau2a BenchmarkMet een aantal andere statistische bureaus is een bench- mark
gehouden. Einduitkomst nog niet beschikbaar. Positief oordeel3.1Mate
van gebruik3a Dekkingspercentage
van persberichten62%Handhaven dekkingspercentage op tenminste
70%.  3b Gebruik StatLine70% groei t.o.v. 2003 (3 407 877 verzoeken)20% groei per jaar, uitgaande
van 2000 000 in 2003  3c CBS in Kamerstukken784 keer geciteerd (13% groei t.o.v. 2004)1% groei per jaar, uitgaande
van 20043.2Klanttevredenheid3d GebruikersenquêteIndex klanttevredenheid 2005: 7,13Positief oordeel van geënquêteerden4.1Bedrijfsvoering4a Financieel beheer op ordeEen goedkeurende accountantsverklaring
is afgegeven. Een goedkeurende accountantsverklaring
bij de jaarrekening  4b Efficiency€ 3,9 mlnEen exploitatie resultaat van ten minste 04.2Kwaliteitszorg4c Aantal interne auditsZes uitgevoerde audits6 uitgevoerde en opgevolgde audits van deelprocessen per jaarDe weergegeven stuurvariabelen en de daaraan gerelateerde prestatie-indicatoren
en streefwaarden zijn ontwikkeld tijdens de ZBO-vorming van het CBS. De voor
2005 gehanteerde verzameling indicatoren en streefwaarden is lichtelijk bijgesteld
ten opzichte van de verzameling die voor 2004 is gehanteerd. In de EZ-begroting
2007 zullen voorzover mogelijk (streefwaarden bij) prestatie-indicatoren verbeterd
worden, daar waar deze in de praktijk onvoldoende SMART (specifiek, meetbaar,
acceptabel, realistisch en termijngebonden) zijn gebleken.De streefwaarden van de prestatie-indicatoren van het CBS zijn grotendeels
bereikt. Van de volgende twee prestatie-indicatoren is de streefwaarde niet
bereikt.Het CBS streeft met betrekking tot de prestatie-indicator «tijdige
publicaties in StatLine» een tijdigheidspercentage van 100% na.
StatLine is volledig, maar een punctualiteit van leveringen ten
opzichte van de oorspronkelijke planningen van 100% is een absoluut
uiterste en blijkt in de praktijk niet haalbaar. De streefwaarde bij het dekkingspercentage
van persberichten is niet bereikt. Evenals in het jaarverslag 2004 gemeld,
is de oorzaak van dit resultaat de selectie van persberichten door de media.Het exploitatieresultaat bedraagt € 3,9 mln, waarmee de doelstelling
is behaald. De vermindering van de administratieve lastendruk door het CBS
zet zich voort zoals beoogd. De definitieve uitkomst voor 2004 (ten opzichte
van 2002) is een vermindering van de netto lastendruk van 14%. De voorlopige
uitkomst voor 2005 is bijna 22% minder dan in 2002.Hoewel de stijging van het gebruik van registers hoog lijkt, voldoet de
indicator niet geheel. Weliswaar is er sprake van stijging, maar de bepaling
van de verzameling eenheden (processen) die ten grondslag liggen aan de meting,
belemmert een goede vergelijking in de tijd.Het CBS heeft in 2005 met een aantal andere statistische bureaus een benchmark
opgesteld. Het eindoordeel is nog niet beschikbaar.10 ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE EN POST10.1 Algemene doelstellingEZ schept voorwaarden voor ontwikkeling en toepassing van een hoogwaardig
aanbod van netwerken en diensten voor elektronische communicatie en post.Het algemene beeld over 2005 laat zien dat er sprake is van toenemende
convergentie en concurrentie tussen netwerkdiensten voor consumenten en bedrijfleven
via verschillende soorten netwerken (infrastructuren). Bijvoorbeeld telefoneren
via de kabel en televisie kijken via internet. Er is ook sprake van een verschuiving
in infrastructuren. Het aantal vaste telefonieaansluitingen daalt als gevolg
van mobiele telefonie en de opkomst van nieuwe technologieën via internet.
Dit heeft een gunstig effect op de prijzen. Op dit gebied is Nederland één
van de meest concurrerende landen van Europa. Nederland is koploper achter
Korea als het gaat om de penetratie van breedband. Ook de liberalisering van
de postmarkt heeft zich voortgezet. In 2005 is de wetgeving voorbereid, waarmee
per 1 januari 2006 het monopolie van TPG Post van brieven tot 100 gram is
terug gebracht naar 50 gram.10.2 Budgettaire gevolgen van beleidArtikel 10: Elektronische communicatie
en post (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)123 72368 04677 11692 31360 28932 024Programma-uitgaven106 32553 93562 81676 86445 43231 432Operationeel doel A: Efficiënt werkende
communicatie- en postmarkt10 92110 5525 9283 9625 660– 1 698– Bijdrage Internationale Organisaties2863 3895291 3632 202– 839– Bijdrage aan OPTA10 6357 1633 9342 5993 458– 859– NL voorzitterschap EU 2004  1 465   Operationeel doel B: Waarborg publieke belangen575   17– 17– Subsidies Kerktelefonie575   17– 17Operationeel doel C: Stimuleren voorzieningen,
producten en diensten79 38222 68535 03937 65933 2234 436– Nationaal Actieplan Electronische snelwegen46 47820 44122 32219 86820 125– 257– ICT- flankerend beleid en administratieve lasten  11 44913 87412 0981 776– Demonstraties / pilots (Kenniswijk)32 9042 2441 2683 9171 0002 917Algemeen15 44720 69821 84935 2436 53228 711– Beleidsvoorbereiding en evaluatie15 44720 69821 84935 2436 53228 711       Apparaatuitgaven17 39814 11114 30015 44914 857592– Personeel DGTP12 4008 9809 8569 7719 012759– Transitiekosten DGTP      – Materieel DGTP      – Bijdrage agentschap Telecom4 9985 1314 4445 6785 845– 167       Uitgaven (totaal)104 24269 62471 10492 70575 66017 045       Ontvangsten (totaal)160 60839 33018 61822 25114 8907 361– Personeel DGTP1 4072972272860– 858– Diversen Telecom6134 5386481 237323914– Kenniswijk3 7192 3974 11711 19713 544– 2 347– Ontvangsten OPTA1635 0076 338967163804– HGIS TP   92 92– Overige ontvangsten154 70627 0917 2888 756 8 756Kenniswijk/Ontvangsten FESOp dit artikel wordt de bijdrage aan het project Kenniswijk EZ geraamd.
De betalingen voor dit project zijn lager dan oorspronkelijk geraamd doordat
de beoordeling van een aantal ingediende aanvragen in 2005 niet meer plaats
heeft kunnen vinden. Hierdoor zijn minder verplichtingen aangegaan dan oorspronkelijk
verwacht werd.Beleidsvoorbereiding en evaluatieDe hogere uitgaven worden veroorzaakt door:1. Vergoeding van omschakelkosten en kosten vanwege ontvangstklachten
in het kader van Zero Base die in 2004 niet zijn gerealiseerd (€ 5,8
mln).2. In 2003 zijn de radiofrequenties in het kader van Zero Base verdeeld.
Als gevolg van een rechterlijke uitspraak moet de Staat aan een vijftal commerciële
radiostations het zogenaamde eenmalig bedrag terugbetalen. Dit eenmalige bedrag
was een «vaste prijs» per vergunning (de vergunningen zijn in
mei 2003 uitgegeven). De terugbetaling wordt geheel uit het Fes gefinancierd.3. Voorfinanciering van (toekomstige) frequentieverdelingen (€ 4
mln).10.3 Operationele doelstellingen10.3.1 Efficiënt werkende communicatie- en postmarktDe enorme dynamiek en innovatie op de telecommarkt heeft zich ook in 2005
doorgezet. Het huidige regelgevend kader werpt dan ook zijn vruchten af. Actueel
in 2005 waren verder o.a. de discussie over de Kabelmarkt in de Tweede Kamer
en de uiteindelijke besluiten van OPTA op dit terrein, de evaluatie van OPTA
en het beleid ten aanzien van Trusted Third Parties (TTP’s). Het evaluatieonderzoek
OPTA is met een kabinetsstandpunt op 29 juni 2005 aan de Kamer aangeboden.
Het beeld is dat de OPTA de afgelopen 4 jaar een positieve ontwikkeling heeft
doorgemaakt. De in het kabinetsstandpunt genoemde acties hebben onder andere
betrekking op het verbeteren van de transparantie in gemaakte kosten en de
verhouding tussen directe en indirecte kosten en meer transparantie bij het
uitvoeren van de wettelijke taak, zoals een betere onderbouwing van gemaakte
keuzes (verbetering «procesrationaliteit»). Over de uitkomsten
van de evaluatie van het beleid t.a.v. Trusted Third Parties (TTP’s)
en de daaraan te verbinden consequenties is de Tweede Kamer per brief van
24 juni 2005 geïnformeerd. Het TTP-beleid zal worden voortgezet (onder
andere omdat EU regelgeving Nederland daartoe verplicht) en de ontwikkelingen
in de markt zullen worden gevolgd. De kans bestaat dat er alsnog veel meer
behoefte aan «gekwalificeerde» elektronische handtekeningen zal
ontstaan.Prestatiegegevens RealisatieBegrotingprestatie-indicator(en)20052005Positie Nederland t.o.v. een aantal benchmarklanden
m.b.t. toegang tot internet via kabel, adsl en wirelessGeen gegevens bekend.Nederland handhaaft positie t.o.v. deze benchmarklandenMarktwerking  1) Concurrentie tussen en op infrastructuren1) Verschuiving in het gebruik van infrastructuren:– daling
analoge en digitale telefoonaansluitingen– groei aantal mobiele
telefonie aansluitingen naar 16,5 mln in 1e kwartaal 2005– aantal
breedbandaansluitingen is sterk toegenomen; 21 per 100 inwoners in 2005. In
2001 was dit nog 4 per 100 inwoners en in 2003 12 per 100.– aantal
ADSL-abonnees steeg in 1e helft 2005 met 16,6% tot 2,15 mln– aantal
kabelabonnees steeg in 1e helft 2005 met 9,5% tot 1,42 mln1) Evenwichtige ontwikkeling van het gebruik
van verschillende infrastructuren en groei van nieuwe aansluitingen voor breedband2) Concentratiegraden deelmarkten telecom (HHI= Herfindahl
Hirschman Index)2) Vast telefonie
HHI in 2005 is niet bekend omdat TNO door het ontbreken van de juiste gegevens
geen HHI heeft kunnen opstellen. Wel is bekend dat het marktaandeel van KPN
op de diverse deelmarkten van vaste telefonie de laatste jaren is afgenomen
als gevolg van de opkomst van de mobiele telefonie en de concurrentie van
carrier pre select aanbieders. Tevens is concurrentie met telefonie via de
kabel ontstaan. Mobiele telefonie HHI 2 480 in 2005.KPN heeft in
2005 Telfort overgenomen, zodat het aantal mobiele operators gedaald is tot
4 in Nederland. Op retail niveau is de markt minder geconcentreerd door de
aanwezigheid van een aantal service providers, die gezamenlijk zo’n
14% marktaandeel hebben eind 2005. Breedband internettoegang HHI
1 264 in 2005.Het algemene beeld is dat Nederland een van de meest concurrerende
markten van Europa is.2) Streefwaarde:
daling HHI richting 1800. Beneden deze waarde zijn er geen partijen met een
dominante marktpositie. Vaste telefonie HHI 6 200 in 2002 Mobiele
telefonie HHI 2 500 in 2003. Breedband internettoegang
HHI 3 250 in 2003.3) Breedband als toegangstechno- logie,
tarieven per 100kbits/s als % van maandelijks inkomen3) In Nederland zijn de kosten die in rekening worden
gebracht voor breedband toegang relatief laag. Een ADSL abonnement (1 Mbps)
in 2003 kostte minder dan 0,17% van een gemiddeld maandinkomen. Hiermee
de kosten in Nederland lager dan bijvoorbeeld in Finland, Frankrijk en Engeland.3) NL bij de landen met de laagste
breedbandtarieven. In 2003 lag NL met een percentage van 0,18% beduidend
onder het gemiddelde.Gedeeld gebruik van frequentiesStreefwaarde van 10% meer gedeeld gebruik van frequentiegebruik
reeds in 2004 behaald10% meer
gedeeld gebruik van frequentiebanden in 2005Mate van vergunningvrij gebruikStreefwaarde van 20% meer frequentieruimte beschikbaar
voor vergunningvrij gebruik reeds in 2004 behaald. 20% meer frequentieruimte beschikbaar voor vergunningvrij
gebruik in 2005Reductie Administratieve lasten reducties in sectoren
telecom en postIn 2005 zijn er op
het terrein van telecom en post geen reducties gerealiseerd in de administratieve
lasten voor bedrijven. De voor 2005 begrote reducties hadden betrekking op
de door OPTA (in 2005) uit te voeren marktanalyses. Deze hebben echter in
2005 nog niet geleid tot effectuering van reducties van administratieve lasten.
De voorstellen voor de 2005 begrote reducties worden nu in 2006 geïmplementeerd. 25% minder administratieve
lasten in 2006. De administratieve lasten bedroegen in 2002 € 65
mln voor telecom en € 7 mln voor post.Resultaten beoogde acties 2005:• Implementatie beleidsregels voor de OPTA  De beleidsregels voor OPTA zijn 2 juni 2005 door de Minister vastgesteld. Binnen twee jaar nadat de eerste aanmerkelijke marktmacht-besluiten
(artikel 6a.2 van de wet) in werking zijn getreden, zullen de effecten van
de beleidsregels worden geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie zal
worden beoordeeld of en zo ja, welke beleidsregels gehandhaafd zouden moeten
worden en, bij een keuze voor continuering van een beleidsregel, of wijzigingen
en aanvullingen noodzakelijk zijn. Met de beleidsregels geeft de minister
de OPTA meer duidelijkheid over hoe bepaalde ontwikkelingen te interpreteren.• Evaluatie Universele Dienstverleningsverplichting  De Europese Commissie heeft medio 2005 een consultatie gehouden
over de omvang van de universele dienst. Eind 2005 heeft de Commissie ook
een algemene consultatie gestart over de herziening van het reguleringskader
voor de elektronische communicatiesector. Daarin komen ook andere aspecten
van de UD-richtlijn aan bod (o.a. consumentenbescherming, minimumpakket huurlijnen).
Medio 2006 zal de Europese Commissie met voorstellen komen voor wijzigingen
van de richtlijnen en dus ook voor wat betreft de UD-richtlijn. In 2006 zal
een onderzoek worden uitgevoerd naar de rol en betekenis van de universele
dienst in Nederland nu en in de toekomst. De uitkomsten daarvan zullen worden
gebruikt voor de inbreng in het herzieningsproject van de Europese Commissie
en voor het maken van een nationale keuze voor de omvang en invulling van
de universele dienst in Nederland in de toekomst.• Nota Frequentiebeleid  Bij brief van 7 november 2005 (Kamerstukken II, 2005–2006,
24 095, nr. 188) is de Nota Frequentiebeleid 2005 door de minister van
Economische Zaken namens het Kabinet aan de Tweede Kamer aangeboden. De rode
draad van het nieuwe frequentiebeleid is flexibilisering door vereenvoudiging
van regelgeving en procedures en het verlagen of wegnemen van drempels. Door
flexibilisering kan sneller worden aangesloten bij ontwikkelingen in markt
en techniek, en ontstaat er meer ruimte voor innovatie en kennisontwikkeling.
Ook zal meer ruimte worden geboden voor gedeeld gebruik en medegebruik van
frequentieruimte, waardoor het frequentiespectrum doelmatiger kan worden gebruikt
en schaarste kan worden teruggedrongen. Tenslotte zal, waar dit mogelijk is,
vergunningvrijheid worden ingevoerd. De overheid zal zich minder regulerend
opstellen in het frequentiebeleid voor economische activiteiten. Consumenten
zullen kunnen profiteren van een breder aanbod, verhoging van kwaliteit en
lagere prijzen in een steeds meer draadloze ICT-omgeving. Toepassingen met
een publiek karakter, zoals publieke omroep en hulpdiensten, blijven door
de overheid gewaarborgd.• Postwet  Ter uitvoering van de Postrichtlijn is wetgeving voorbereid om
per 1 januari 2006 het monopolie van TPG Post terug te brengen van brieven
tot 100 gram naar brieven tot 50 gram. Dit is gerealiseerd: de wetgeving voor
het terugbrengen van het monopolie naar 50 gram is per 1 januari 2006 geïmplementeerd.  Het wetsvoorstel voor de nieuwe Postwet is in november 2005 naar
de de Raad van State gestuurd. De verwachting is dat het wetsvoorstel in maart
2006 naar de Tweede Kamer gaat. Het wetsvoorstel beoogt de postmarkt in 2007
volledig te liberaliseren met garantie voor de levering van de universele
postdienst.10.3.2 Waarborgen van publieke belangen: veilig, betrouwbaar,
toegankelijk en transparantIn 2005 is een aantal concrete activiteiten uitgevoerd op het gebied van
veilige elektronische communicatie. Dit bleef wederom een belangrijke prioriteit
gelet op het belang van een veilige electronische communicatie voor het bedrijfsleven
en het maatschappelijk leven in het algemeen. In het kader van de intensivering
van bewustwordingsactviteiten is bijvoorbeeld een programma Veilige Elektronische
Communicatie ontwikkeld dat per 1 januari 2006 voor de duur van drie jaar
wordt uitgevoerd door ECP.NL. In de Taskforce on Spam is in OESO-verband gewerkt
aan de totstandkoming van een anti-spam toolkit. Deze zal in het voorjaar
van 2006 worden gepresenteerd. De OPTA heeft in het kader van de handhaving
van het spamverbod in 2005 verschillende boetes uitgedeeld. Voor de aanpak
van cybercrime is gewerkt aan de projecten National high-Tech Crime Center
(NHTCC) en het Nationaal Platform Cybercrime (NPC-project)Prestatiegegevens realisatierealisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200420052005Het aantal bezoekers van de website waarschuwingsdienst.nlGemiddeld 50 875 visits per
maand in 2004Gemiddeld 59 089
visits per maandGemiddeld 60 000
visits per maand in 2005Het aantal leden van de mailinglist van de waarschuwingsdienst.nl50 521 leden van de mailinglist
op 31 december 200461 484 leden
van de mailinglist op 31 december 200555 000 leden van de mailinglist eind 2005Aantal aanbieders van openbare telecommunicatie netwerken
en -diensten dat aan de wettelijk vastgelegde aftapverplichting voldoet79 inspecties28 voldoen niet60 inspecties28 voldoen nietAlle aanbieders voldoen aan de aftrapverplichting uiterlijk eind
2005Aantal postkantoren TPG in relatie tot wettelijke
margesHet oordeel van OPTA van afgelopen
najaar 2005 over het postvestigingenbeleid van TPG in 2004 was positief. TPG
voldeed dat jaar aan de wettelijk gestelde eisen. Nog niet bekend. TPG rapporteert jaarlijks aan OPTA. De Minister
van Economische Zaken informeert de Tweede Kamer over de rapportage en bevindingen
van OPTA. Dit wordt naar verwachting najaar 2006.Woonkern > 5000 inwoners 1 postkantoor binnen straal 5 km;
in stedelijke gebieden met meer dan 50 000 inwoners per elk 50 000
inwonerstal een postkantoor extra. Daarnaast gelden regels voor gebieden buiten
de woonkernen.Toelichting prestatie-indicator «Aftapverplichting»:In de twee jaren dat de handhaving plaatsvindt, zijn nog niet alle relevante
aanbieders van openbare telecommunicatie netwerken en -diensten, die aan de
aftapverplichting moeten voldoen, bezocht. In de begroting 2006 is de planning
voor de prestatie-indicator aangepast tot 2007. Ook in het jaarverslag over
de begroting van 2004 is reeds aangegeven dat eind 2005 niet gehaald zou worden.Operators die niet voldoen, krijgen kort na de eerste inspectie een tweede
bezoek. Mocht de zaak dan nog niet op orde zijn, dan volgt een last onder
dwangsom: in 2004 12 keer in 2005 6 keer. Inmiddels heeft Agentschap Telecom
via een mailing alle relevante operators (ca. 350 in NL) geïnformeerd
over hun verplichtingen, zodat onwetendheid geen argument meer kan zijn. In
maart 2006 ontvangt de Tweede Kamer de resultaten van de Evaluatie van Hoofdstuk
13 TW (aftapbeleid) met een regeringsstandpunt terzake. Hierin zal ook op
de handhaving worden ingegaan.Resultaten beoogde acties 2005:• Surf op Safe; Waarschuwingsdienst; programma KWINT  In 2005 is het programma KWINT (Kwetsbaarheid Internet) formeel
afgerond. Tegelijkertijd is als vervolg een nieuw driejarig programma Veilige
Electronische Communicatie (VEC)/Digibewust voorbereid dat, in nauwe samenwerking
met het bedrijfsleven, vorm geeft aan het vergroten van de bewustwording onder
burgers en MKB omtrent de risico’s van elektronische communicatie en
wat zij daar zelf tegen kunnen doen. VEC gaat in 2006 van start. De activiteiten
rondom Surf op Safe zullen hier in worden meegenomen. De Waarschuwingsdienst
is in 2005 als onderdeel van Govcert ondergebracht bij de GBO (Gemeenschappelijke
Beheers Organisatie) en is daarmee een structurele activiteit geworden.• Consumentenbescherming  Consumentenbescherming op de telecommarkt kreeg in 2005 veel aandacht.
In juli 2005 is het actieplan «Een slimme consument in een snelle markt»
(kamerstuk 27 879, nr. 12) naar de Tweede Kamer gestuurd, met daarin
een negental acties, waaronder de in de begroting van 2005 aangekondigde elementen
van transparantie, vergelijkbaarheid van kwaliteit van de verschillende diensten
en de aansluiting van internetaanbieders bij een geschillencommissie.• Actieplan World Summit on the information society (WSIS)  In November 2005 is in Tunis overeenstemming bereikt over de Tunis
Agenda voor de Informatiemaatschappij. Zeer uitvoerig wordt daarin aandacht
gegeven aan het vraagstuk van het toekomstige beheer van het internet en de
veiligheid van het internet, inclusief de bestrijding van spam.  WSIS heeft een wezenlijke bijdrage geleverd aan de internationale
aanpak van spam. Spam is als een van de kernpunten benoemd die internationaal
moeten worden aangepakt. Dit gaat gebeuren via internationale afstemming in
het (in Tunis) nieuw opgerichte Internet Governance Forum (IGF).Daarnaast
zal ook in bestaande organisaties over spam worden gesproken en zal er gerapporteerd
worden over de voortgang aan de Secretaris Generaal van de VN. Daarmee is
het doel behaald. Afgesproken is een zogenaamd Internet Governance Forum op
te richten, waarin alle zaken aan de orde kunnen komen die nu mogelijk niet
internationaal in voldoende mate worden opgepakt. Daarnaast zullen de bestaande
organisaties, die zich bezighouden met de essentiële taken op het gebied
van internet, een proces van «versterkte» samenwerking ingaan,
waarbij meer aandacht zal worden gegeven aan de publieke belangen die gemoeid
zijn met het internet.• Nationaal Antennebeleid  In september 2005 is de evaluatie gestart van het Nationaal Antennebeleid
(uitvoerend bureau: Dialogic). Afronding van deze evaluatie was gepland voor
december 2005. De hoeveelheid te verwerken informatie, die als gevolg van
interviews, enquêtes en deskresearch beschikbaar kwam, was echter dusdanig
omvangrijk dat de evaluatie niet in december 2005 kon worden afgerond. Afronding
vindt plaats in februari 2006. Op basis van de evaluatie is voor de eerste
helft van 2006 een kabinetsstandpunt met betrekking tot de evaluatie van het
Nationaal Antennebeleid voorzien.10.3.3 Stimuleren dat de markt voorzieningen, producten
en diensten ontwikkelt en dat burgers, bedrijven en overheden die benuttenDe sterke positie die Nederland heeft op het gebied van haar ICT-infrastructuur
resulteert nog onvoldoende in het optimale gebruik hiervan. Mede daarom is
het Kabinet in 2005 gestart met het actieprogramma Maatschappelijke Sectoren
en ICT. Dit programma bevordert de opschaling van toepassingen en diensten
in de sectoren mobiliteit, veiligheid, onderwijs en zorg. Hierop vooruitlopend
zijn twee projecten afgerond in de zorg:• door uitwisseling van digitale beelden hoeven fysiotherapeuten
vanuit verschillende locatie in de provincie Twente minder te reizen om gezamenlijk
diagnose en behandelplan op te stellen.• In Zuid-Limburg zijn patiënten met hartproblemen op afstand
begeleid met minder ziekenhuisopnamen als gevolg.De markt voor breedbandaansluitingen heeft zich in 2005 gekenmerkt door
een sterke groei. Sinds januari 2003 is het aantal breedbandaansluitingen
in Europa meer dan verdrievoudigd. Nederland loopt voorop in deze ontwikkeling.
Dit is voor een belangrijk deel het gevolg van de sterke concurrentie op de
markt voor breedbandinternet.Het CPB heeft onderzocht of marktgebreken – gegeven het huidige
breedbandbeleid – de toekomstige ontwikkeling van breedband bedreigen.
De belangrijkste conclusies zijn:• Er zijn geen marktgebreken die aanpassing vergen van het huidige
breedbandbeleid. Gegeven de huidige regulering functioneert de breedbandmarkt
goed in termen van concurrentie en innovatie.• De markten rond breedband zijn erg dynamisch waardoor in de toekomst
wel onvoorziene marktgebreken zouden kunnen optreden. Voor de overheid is
het daarom zinvol om de breedbandmarkten voortdurend te volgen zodat zij direct
kan ingrijpen als dat nodig mocht zijn.Gezamenlijk met VNG en IPO hebben de ministeries van BZK, VROM en EZ in
2005 de handreiking Goed op weg met breedband gepubliceerd waarin de spelregels
worden beschreven die gelden voor overheden en woningcorporaties die breedbandige
netwerken willen stimuleren.Daarnaast werkt EZ nauw samen met het bedrijfsleven in de stichting Nederland
Breedband Land (NBL) en met locale en regionale overheden in Connecting the
Dots om het gebruik van ICT in maatschappelijke sectoren te stimuleren. De
samenwerking met NBL heeft inmiddels reeds geresulteerd in opschalingsprojecten
in de zorg, het onderwijs en ook bij het MKB.Prestatiegegevens realisatiebegrotingprestatie-indicator(en)200420052005Aantal actieve breedbandaansluitin-
gen (minimaal 10 mb/s symmetrisch) en diensten in Kenniswijk7 403 actieve breedbandaansluitingen in Kenniswijk
en 40 nieuwe diensten in 200413 979
actieve breedbandaansluitingen in Kenniswijk en 123 nieuwe diensten t/m 20055 000 actieve breedbandaan-
sluitingen in Kenniswijk en 100 nieuwe diensten in 2005ICT uitgaven als percentage van het BBP7,5% (toegenomen van 7,3%)Nog niet bekend: De Tweede Kamer wordt geïnformeerd
middels de eerstkomende publicatie van «De Digitale Economie».8% in 2005Aantal representatieve ontwikkelingsprojecten met
publiek belang in zorg, onderwijs, veiligheid en verkeer In 2005 2 projecten
uitgevoerd in de zorg.In 2005 zijn drie nieuwe
initiatieven van start gegaan. Tevens 1 lopend project uit 2004 voortgezet
inzake veiligheid.In 2005 twee projecten
afgerond. Vier projecten in ontwikkeling, waarvan drie nieuwe projecten en
een project doorlopend uit 2004Toelichting prestatie-indicator ICT Uitgaven als percentage
van het BBP:1. Specifieke investeringen door telecombedrijven in elektronische netwerken
namen vanaf 2000 jaarlijks af. Dit wordt in de jaren 2001 tot en met 2003
niet gecompenseerd door een toename van de investeringen in computers en software.
Met ingang van 2004 trekken de investeringen in computers echter weer fors
aan (4 157 mln in 2003; 4 513 mln in 2004). Dit draagt bij aan een
toename van de ICT-uitgaven uitgedrukt als % van het bbp.2. Ook de omzet van de computerservicebureaus (software, IT-consultancy)
groeit weer in 2004 (en 2005). Dit duidt op groeiende uitgaven aan o.a. software
door bedrijven en overheid.3. De consumptie van ICT-diensten groeit nog jaarlijks, zij het dat dit
een klein onderdeel is van de totale ICT-uitgaven.4. De andere ICT-uitgaven blijven in lopende prijzen min of meer gelijk.Conclusie: groei wordt gerealiseerd door toenemende investeringen in vooral
computers en software door bedrijven en overheid.Instrumenten• Kenniswijk  Kenniswijk was het experiment in de regio Eindhoven waar een groot
aantal consumenten toegang kreeg tot nieuwe elektronische diensten die deels
werden aangeboden via een breedbandige infrastructuur. De realisatie van het
aantal breedband aansluitingen Kenniswijk heeft in 2005 een versnelling gekend
waardoor de beoogde breedband-proeftuin is gerealiseerd met bijna 14 000
glasvezelaansluitingen. Het is tevens een stimulans geweest voor de totstandkoming
van breedbandinitiatieven op verschillende andere plaatsen in Nederland. Door
samenwerking met andere breedbandprojecten, zowel nationaal als internationaal,
wordt kennis en ervaring gedeeld en wordt de opschaling van diensten gestimuleerd.
Kenniswijk is eind 2005 afgerond. In 2006 zal een evaluatie plaatsvinden.• Breedband  Nederland ligt goed op koers om haar ambitie te bereiken om in
2010 zowel in Europa als wereldwijd een koppositie op het terrein van breedband
in te nemen. Op dit moment is ruim de helft van alle huishoudens aangesloten
op breedband. Daarmee behoort Nederland internationaal tot de top. In 2005
heeft EZ onder andere de volgende acties uitgevoerd gericht op het verbeteren
van de werking van de breedbandmarkt:1) Gezamenlijke (EZ, VROM, BZK, IPO, VNG) publicatie over de rol voor
gemeenten, provincies en woningcorporaties; Informatieverstrekking over staatssteunrisico’s
voor breedband;2) Ontwikkeling referentiemodel breedband gestart;3) CPB-onderzoek naar functioneren breedbandmarkt afgerond;4) Start breedbandcirkel; De breedbandcirkel beoogt vraag naar en aanbod
van breedbandkennis gericht op elkaar af te stemmen zodat bij ontwikkeling
en toepassing van infrastructuur en diensten meer gebruik gemaakt wordt van
bestaande breedbandkennis. Hiertoe wordt samengewerkt met Nederland Breedbandland
(zet een portal op met info over breedbandkennis), ICTRegie (richt zich op
vraagarticulatie en het afstemmen vraag en aanbod ICT w.o. breedband) en Syntens
(richt zich op MKB, ook met breedbandinfo in de vorm van o.a. workshops).5) Opschaling gestart van breedbandige diensten vanuit lokale initiatieven;
Stimulans gegeven aan vraagbundeling door grote steden.6) In het kader van benutting van ICT in de sectoren mobiliteit, onderwijs,
veiligheid en zorg is het Actieprogramma Maatschappelijke Sectoren & ICT
eind 2005 van start gegaan.Resultaten beoogde acties 2005:• Interdepartementale samenwerking in het kader
van de Rijksbrede ICT-agenda:1. ICT in gezondheidszorg/mobiliteit/onderwijs:In de sectoren zorg, mobiliteit en onderwijs is bereikt wat was gepland.
Betere benutting van ICT in de gezondheidszorg is bevorderd door het ondersteunen
van demonstratieprojecten met toepassingen voor zorg op afstand op het gebied
van hartfalen, oncologie en kinderfysiotherapie. In de sector mobiliteit is
een project opgezet voor betere stedelijke bereikbaarheid in de regio Haaglanden.
Het Europese programma Global System Telematics loopt met steun van EZ. In
de sector onderwijs heeft het inventariseren van best practices en kansen
geleid tot het rapport «Van bloei naar groei». Samen met de partners,
waaronder NBL, Surfnet en Kennisnet, zijn demonstratieprojecten breedband
gestart. Ook lopen er diverse breedbandprojecten via het NAP. De kennis en
ervaring die hiermee is opgedaan heeft bijgedragen aan het inrichten en uitbrengen
van het actieprogramma Maatschappelijke Sectoren en ICT (2005–2009).2. Afronding van het programma Open Standaarden en
Open Source (OSOSS):Hoewel 2005 oorspronkelijk gedacht was het laatste jaar van het programma
Open Standaarden en Open Source Software (OSOSS) te zijn, is besloten het
programma een doorstart te laten maken met een termijn van twee jaar. De reden
hiervoor is dat er in de afgelopen jaren veel is gedaan aan het creëren
van bewustwording, maar dat de feitelijke implementatie nog enige ondersteuning
vraagt. Daarbij ligt de focus nu op (het gebruik van) open source software,
met name binnen de (rijks)overheid. Deze keus is mede ingegeven doordat het
onderwerp open standaarden vanaf 2006 wordt behartigd door het nieuw op te
richten standaardisatiecollege en -forum.• Programma ICT & Administratieve Lasten (ICTAL)2005 was het laatste jaar van het programma ICT en Administratieve Lastenverlichting
(ICTAL). Veel aandacht is uitgegaan naar de overdracht van de binnen ICTAL
ontwikkelde generieke ICT-voorzieningen naar een structurele beheersomgeving.
Voor de Overheids Transactie Poort (OTP) is dit de GBO. Overheid en voor het
Basis Bedrijven Register,thans Nieuw Handels Register (NHR), is dit de Kamer
van Koophandel Nederland. Met deze laatste organisatie worden nog definitieve
afspraken gemaakt. Het doel om in 2005 voorstel van wet voor het NHR bij de
Tweede Kamer in te dienen is niet gerealiseerd. Het advies van de Raad van
State is in januari 2006 ontvangen. Het streven is het wetsvoorstel in april
2006 in te dienen.Een aparte positie wordt ingenomen door het Bedrijvenloket. In de loop
van 2005 is besloten tot een aantal fundamentele wijzigingen in de aansturing
en ontwikkeling van het Bedrijvenloket: in 2006 zal dit als een eigenstandig
project onder regie van EZ worden voortgezet. Het voornemen is in de loop
van 2006 een besluit te nemen over het beheer in 2007 en verder.Een groot deel van de oorspronkelijke ambities van het programma ICTAL
is gerealiseerd. De hiervoor genoemde voorzieningen zijn allen operationeel
en bieden de beoogde basisfunctionaliteit. Wel zal er in een aantal gevallen
nog sprake zijn van doorontwikkeling. Voor de OTP gaat het dan om het toevoegen
van nieuwe koppelvlakken (interfaces) aan de reeds bestaande set. Bij het
Bedrijvenloket gaat het om het bieden van de mogelijkheid om ook transacties
te kunnen doen. Vooruitlopend op de komst van het wettelijk verankerde NHR
is het versie 1.0 van het Basis Bedrijven Register operationeel met een beperkt
aantal deelnemers. Deze versie 1.0 wordt doorontwikkeld tot de wettelijke
versie.Gedurende de loop van het programma ICTAL is tevens gebleken dat standaardisatie
van begrippen en processen de nodige aandacht vraagt wil tot daadwerkelijk
lastenverlichting m.b.v. ICT worden gekomen. Dat heeft geleid tot de oprichting
van het College en Forum Standaardisatie waarin overheid en bedrijfsleven
gezamenlijk tot afspraken willen komen over deze standaarden.• Locatiegebonden publieke dienstverleningIn 2005 is het project locatiegebonden publieke diensten van start gegaan.
In de gemeente Zoetermeer is een eerste proefproject gelanceerd waarin alarmberichten
van de overheid (rampen, weer en verkeer) verzonden worden naar mobiele telefoons
van mensen die zich in een geselecteerd gebied bevinden. Hiervoor wordt gebruik
gemaakt van het medium «cell broadcast». Na het project in Zoetermeer
zullen in 2006 nog diverse proeven plaatsvinden, onder meer in Zeeland, Utrecht
en Amsterdam. De projecten zijn gericht op het onderzoek naar effectiviteit
van de berichtgeving en de bruikbaarheid van het medium. Onder de regie van
het ministerie van Economische Zaken werken de ministeries van Binnenlandse
Zaken, Verkeer en Waterstaat en Volksgezondheid, Welzijn & Sport in dit
project samen met mobiele operators en ICT-bedrijven.• Afschakelplan «van analoog naar digitaal»In 2005 is niet gestart met de aangekondigde gefaseerde omschakeling van
analoge naar digitale ethertelevisie. De belangrijkste oorzaak was dat de
behoefte aan betaalbare alternatieven voor de huidige analoge uitzendingen
niet kon worden ingevuld en o.a. de ontwikkelingen rond Nozema en de voorgenomen
overname door KPN. Naar verwachting kan de omschakeling nog deze kabinetsperiode
starten.• Digitale radio (TDAB: Terrestrial Digital Audio
Broadcasting)Het formuleren van het uitgiftebeleid voor digitale radio voor commercieel
gebruik en daarmee het maken van een zorgvuldige belangenafweging heeft meer
tijd gekost dan voorzien. Onder meer de nasleep van de FM-frequentieverdeling
in 2003 speelt hierin een rol. Om met alle belangen en gevoeligheden goed
rekening te kunnen houden is veel tijd en energie gestoken in het overleg
met marktpartijen en de Tweede Kamer. Op 31 maart 2005 en 27 oktober 2005
zijn, mede namens de Staatssecretaris van OCW, door de Minister van Economische
Zaken beleidsbrieven over dit onderwerp aan de Tweede Kamer gestuurd. In 2005
is de Tweede Kamer echter niet tot besluitvorming gekomen over dit onderwerp.
Hierdoor heeft de vergunninguitgifte niet plaatsgevonden in 2005 zoals gepland.Afhankelijk van de instemming van de Tweede Kamer met de uitgifteprocedure
is de geplande start van de vergunningverleningsprocedure nu in het najaar
van 2006. De resultaten van de Regional Radio Conference in Genève,
die zal plaatsvinden in het voorjaar van 2006, zullen worden meegenomen in
de vergunningverleningsprocedure.• Betalen nieuwe mediaHet bankwezen, webwinkels, media-, telecommunicatie- en ICT-bedrijven
hebben gezamenlijk gewerkt aan visieontwikkeling op het gebied van betalen
via de mobiele telefoon en internet. Bovendien heeft de NMa meer duidelijkheid
geschapen over de interpretatie van de mededingingsregels op dit terrein.
Het bankwezen heeft in de tweede helft van 2005 een online betaalstandaard
voor internetbetalen (Ideal) geïntroduceerd waarmee op internet op een
veilige en gegarandeerde wijze betaald kan worden. Nieuwe standaarden voor
grootschalig gebruik van mobiele betaalsystemen zijn tot op heden uitgebleven.
Een breedgedragen standaard kan een belangrijke impuls geven aan de groei
van de handel over mobiele (telefoon)toestellen.6. NIET-BELEIDSARTIKELEN21 ALGEMEENDit artikel bevat de apparaatsuitgaven die niet zijn toegerekend aan de
beleidsartikelen. Het betreft de personele en materiële uitgaven van
de stafdiensten (inclusief algemene leiding), de centrale personeelsuitgaven
en de facilitaire overhead van het kernministerie, zoals huisvesting, communicatie
en ICT. Naar hun aard hebben deze uitgaven slechts een indirecte relatie met
de activiteiten en uitgaven zoals geraamd op de beleidsartikelen.Artikel 21: Algemeen (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)113 583126 757127 91088 96387 6921 271Personeel Algemeen55 86359 13458 07257 98055 9042 076– Personeel stafdienst32 28334 21035 95435 20532 6782 527– PIA3 4602 6321 6621 5541 026528– Centraal Personeel P&O12 44414 32712 0552 42110 146– 7 725– Sociaal Plan  101 3 500– 3 500– Personeel Centraal EZ2 6622 5262 48211 0532 5038 550– Wachtgeld1 1071 1952 7485 6203 5712 049– Post actief personeel3 8864 2413 0701 7652 342– 577– Personeel adviescollege213  138– 138– Kenniscentrum Aanbesteden   362 362– Afwikkeling oude verplichtingen      Materieel Algemeen57 72067 62369 83830 98331 788– 805– ICT16 21611 06610 40110 0427 4492 593– Inhuur Auditdienst   343230113– Materieel Auditdienst      – Materieel diversen4 0514 2531 66216197– 181– Materieel Communicatie3 6208 6262 9273 6074 550– 943– Materieel kernministerie33 83143 67853 53716 45717 678– 1 221– Huisvesting      – Materieel WJZ  1 3115181 524– 1 006– Afwikkeling oude verplichtingen2     – Parkeerpost    160– 160       Uitgaven (totaal)99 628114 817110 939100 352106 980– 6 628       Ontvangsten (totaal)14 3809 3278 6937 8636 6061 257– Diverse ontvangsten personeel7 5856 1285 0045 6902 9482 742– Diverse ontvangsten materieel779655589886 886– Ontvangsten pc-privé772943 182– 182– Commissie vergoeding vacatie612329 182– 182– Diverse ontvangsten (buiten)diensten2 2944052 1181 2872 075– 788– Afdracht Senter3 5842 087910 1 219– 1 219Personeel StafdienstHet verschil wordt veroorzaakt door loon- en prijsbijstellingen.Centrale personeelsuitgavenIn 2005 heeft een herschikking van de centrale personeelsbudgetten plaatsgevonden.
De centrale personeelsbudgetten van EZ (Centraal Personeel P&O en Personeel
Centraal EZ) zijn in 2005 gesplitst in een budget, waar P&O beslissingbevoegd
is ten aanzien van de uitgaven en een budget waarvoor P&O
geen beslissingsbevoegdheid heeft. Daarnaast zijn de middelen van post-actief
personeel overgeheveld naar de post Wachtgelden. Reden hiervoor is dat zowel
wachtgeldgerechtigd- als post-actief personeel beiden ontslaguitkeringen ontvangen
als zijnde voormalig personeel.ICTIn het kader van de centralisatie van de I&A-functie zijn de budgetten
van Interne Zaken en de Directie Communicatie bij 1e suppletore begroting
2005 overgeheveld naar I&A (€ 4,7 mln). De ICT-uitgaven zijn
over 2005 lager uitgevallen. De lagere uitgaven zijn het gevolg van lagere
ICT-ontwikkelkosten.Diverse ontvangsten personeelHet verschil bij diverse ontvangsten personeel heeft diverse oorzaken,
waaronder ontvangsten van de Ziektewet, WAO, UWV (restitutie premie WAO 2004
en ouderenkorting 2004), CBS-ontvlechtingsafspraken, Belastingdienst (afdracht
vermindering kinderopvang 2004) en IKAP.Gegevens inzake formatie en gemiddelde
prijs (bedragen in € 1 000) raming 2005realisatie 2005 gemiddelde bezettinggemiddelde prijsbezettinggemiddelde prijsStafdiensten – personeel1606,755,5536,665,6Kerndepartement – materieel21 474,233,71 330,724,51 Algemene Leiding/BSG, AD, FEZ, IZ, DC, WJZ, P&O,
I&A, Herijkingsdienst. Betreft decentrale personeelsuitgaven2 Stafdirecties én DG O&I, E, BEB, EP en TP.
Betreft materiële uitgaven die betrekking hebben op kerndepartement:
centrale opleidingen, ICT, materieel diversen, communicatie, materieel kerndepartement.ToelichtingHet verschil tussen de geraamde en de gerealiseerde gemiddelde prijs komt
ondermeer doordat de bezetting is gemeten op de peildatum 31 december
2005. In het begin van het jaar was de bezetting hoger. Alle uitgaven gedurende
het jaar tellen mee in de gemiddelde prijs.Voornamelijk als gevolg van reorganisaties zijn er bij enkele stafdirecties
externen ingehuurd. Dat drijft de gemiddelde prijs op, enerzijds doordat inhuur
relatief duur is en anderzijds doordat inhuur niet meetelt in de bezetting.22 NOMINAAL EN ONVOORZIENArtikel 22: Nominaal en onvoorzien (in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)    – 43 51143 511– Loonbijstelling      – Prijsbijstelling      – Budget onvoorzien    449– 449– Nog te verdelen posten    – 43 96043 960       Uitgaven (totaal)    – 43 51143 511Loon- en prijsbijstellingDe reserveringen voor loon- en prijsbijstelling zijn bij Voorjaarsnota
opgehoogd met de door het Ministerie van Financiën uitgedeelde middelen
voor loon- en prijsbijstelling en vervolgens bij Najaarsnota verdeeld over
de overige artikelen van de EZ-begroting, waar de daadwerkelijke beleids-
en apparaatsuitgaven plaatsvinden.Nog te verdelen postenDeze mutatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de verdeling bij Voorjaarsnota
van de op de EZ-begroting geparkeerde PIA-taakstelling over alle departementen.23 AFWIKKELING OUDE VERPLICHTINGENArtikel 23: Afwikkeling oude verplichtingen
(in € 1000) RealisatieRealisatieRealisatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 200220032004200520052005Verplichtingen (totaal)4 4293 8403 3092 7434 211– 1 468– Afwikkeling BBH-regeling4 4293 8403 3092 7434 211– 1 468       Uitgaven (totaal)4 7954 4543 3272 7434 211– 1 468       Ontvangsten (totaal)13 260115 461135 3013 5383 206332– Ontvangsten Nedcar13 233115 420135 2793 5103 206304– Ontvangsten garantieregeling PPM’8127412228 28Op dit niet-beleidsartikel zijn in 2005 uitgaven verantwoord voor de afwikkeling
van in het verleden gevoerd beleid betreffende de regeling Bedrijfsbeëindigingshulp
en Nedcar.7. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFDe bedrijfsvoeringsparagraaf is ontwikkeld vanuit de in 2002 voor het
eerst opgenomen mededeling over de bedrijfsvoering. In 2003 heeft nadere gedachtevorming
onder andere geleid tot aanpassing van de Rijksbegrotingsvoorschriften, waardoor
het opnemen van een mededeling over de bedrijfsvoering in de bedrijfsvoeringsparagraaf
facultatief is.In lijn met het jaarverslag 2004 heeft EZ ervoor gekozen een mededeling
over de bedrijfsvoering toe te voegen aan deze bedrijfsvoeringsparagraaf.De nu voorliggende mededeling over 2005 strekt zich uit over het financieel
en materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties, alsmede over
de werkplancyclus, het personeel- en ICT-beheer, het VIR, het integriteitsbeleid
en de doelstellingen op het terrein van huisvesting van het ministerie. De
in 2005 van het ministerie van VROM overgekomen werkzaamheden inzake de uitvoering
van de UBR worden hiervan uitgezonderd.De Minister van Economische Zaken verklaart hierbij als volgt:In het verslagjaar is op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan
het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties,
aan de werkplancyclus, het personeel- en ICT-beheer, het VIR„ het integriteitsbeleid
en de doelstellingen op het terrein van de huisvesting van het Ministerie
van Economische Zaken.Een en ander heeft in het verslagjaar in het algemeen, met uitzondering
van een aantal personele processen, geleid tot beheerste bedrijfsprocessen.
Daarbij is een aantal punten van aandacht naar voren gekomen ten aanzien waarvan
verbeteracties zijn of worden uitgevoerd, dan wel in 2006 gestart zullen worden.
Deze punten licht ik hieronder toe.ToelichtingDe bovenstaande mededeling is gebaseerd op een combinatie van het toezicht
van de directie FEZ en de audits van de Auditdienst, zoals die in 2005 hebben
plaatsgevonden. Uit deze werkzaamheden is een aantal verbeterpunten naar voren
gekomen, die gedurende 2005 tot verbeteracties hebben geleid of in het komende
jaar zullen worden uitgevoerd. Deze verbeteracties doen echter geen afbreuk
aan de boven geformuleerde conclusie dat op de genoemde terreinen in 2005
in het algemeen sprake is geweest van beheerste bedrijfsprocessen, met uitzondering
van een aantal personele processen.Het nieuwe tijdelijke agentschap SenterNovem, door fusie van het agentschap
Senter en het tijdelijk agentschap Novem, is in 2004 van start gegaan. De
fusie is in 2005 volledig tot stand gekomen en in dit jaar is tevens voldaan
aan de formele instellingsvoorwaarden waarmee de definitieve agentschapstatus
per 1 januari 2006 een feit werd. Medio 2005 is de uitvoering van diverse
regelingen in het kader van de UBR van VROM overgedragen aan SenterNovem.
De verdere integratie van systemen en procedures vergt de komende periode
de nodige inspanning.In 2004 heeft een reorganisatie bij de stafdirecties plaatsgevonden en
is onder meer de directie P&O gevormd. Bij de vorming van de directie
P&O is reeds voorgesorteerd op de ontwikkelingen van het rijksbrede Shared
Service Center HRM. De decentrale P-functie van het kerndepartement werd daarbij
geconcentreerd bij de directie P&O. Gedurende 2005 heeft EZ, in interdepartementale
werkverbanden, bijdragen geleverd ter voorbereiding van deze Shared Service-ontwikkeling.Zoals bekend, is in oktober 2005 de overeenkomst met IBM/LogicaCMG inzake P-direct beëindigd. In 2006 volgt besluitvorming over
de alternatieve aanpak voor P-direct.Deze rijksbrede ontwikkelingen naar Shared-Service omgevingen hebben uiteraard
zeer ingrijpende consequenties voor de directie P&O. Als onderdeel hiervan
streeft P&O naar verdere professionalisering van haar dienstverlening
en worden de nodige aanpassingen in de organisatie doorgevoerd. Tegen deze
achtergrond staat de bedrijfvoering door de directie P&O onder druk, waardoor
in 2005 het functioneren van de P-functie en het beheer van de personele uitgaven
niet geheel toereikend zijn geweest. Zo voldoet het financieel en materieel
beheer in het algemeen niet geheel aan de daaraan te stellen eisen, is de
administratieve organisatie niet volledig actueel en is het toezicht door
de directie P&O in 2005 nog slechts beperkt ingevuld. Overigens leidt
dit niet tot grote onrechtmatigheden.Het CBS is in januari 2004 gestart als ZBO. Hiermee is een nieuwe verhouding
ontstaan tussen EZ en de voormalige EZ-dienst CBS, met een belangrijke rol
voor de CCS als toezichthouder van het CBS. Volgens de bij de start van het
ZBO gemaakte afspraken, zijn de in 2004 en 2005 opgedane ervaringen in de
aansturing van het CBS eind 2005 geëvalueerd. Op basis hiervan zijn in
2005 verbeterpunten in de sturingsafspraken tussen EZ, CCS en CBS besproken.
Vaststelling van de herziene sturingsafspraken vindt begin 2006 plaats.Op het gebied van het EZ-instrumentarium heeft SenterNovem melding gemaakt
van vermoedens van misbruik. Hierop zijn voldoende maatregelen getroffen.Zoals geconstateerd in het IBO Regeldruk en controletoren, kan een gestructureerde
toepassing van risicomanagement helpen om de bedrijfs- en bedrijfsvoering
op een kwalitatief hoger plan te brengen. In de praktijk past EZ risicomanagement
reeds veelvuldig toe. Verbetermogelijkheden lijken te bestaan uit een meer
expliciete en systematische toepassing van risicomanagement. In 2005 vond
o.a. de voorbereiding plaats van een symposium gericht op het topmanangement
van EZ met het doel de gedachtenvorming over het risicomanagement en de contouren
van de inrichting daarvan binnen EZ verder te ontwikkelen. Volgens planning
vindt dit symposium op 7 april 2006 plaats.In lijn met de besluitvorming over de uitkomsten van het IBO Regeldruk
en Controletoren heeft EZ in 2005 projecten gestart om de interne regeldruk
te verminderen en om de managementstatement in te voeren. Ook deze projecten
lopen door in 2006.Het besluit inzake VIR-BI (Bijzondere Informatie) wordt in 2006 geïmplementeerd.
De implementatie van het geactualiseerde Beveiligingsvoorschrift Rijksdienst
2005 is voorzien in 2006.C JAARREKENING8. VERANTWOORDINGSSTATEN8.1 Departementale verantwoordingsstaat
2005 van het Ministerie van Economische Zaken (XIII)Bedragen in € 1000  (1)(2)(3)=(2)-(1) OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie*Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting  verplichtingenuitgavenontvangstenverplichtingenuitgavenontvangstenverplichtingenuitgavenontvangsten TOTAAL 1 580 8832 927 317 1 864 9427 541 471 284 0594 614 154            Beleidsartikelen         1.Goed functionerende
economie en markten in Nederland en Europa65 27663 640114 91966 64264 481107 5831 366841– 7 3362.Bevorderen van innovatiekracht427 399529 176135 374420 209498 545106 665– 7 190– 30 631– 28 7093.Een concurrerend ondernemingsklimaat787 004280 14726 815857 358267 87032 13570 354– 12 2775 3204.Doelmatige en duurzame
energiehuishouding284 986253 1362 623 649740 663503 4197 232 609455 677250 2834 608 9605.Internationale economische
betrekkingen133 246135 4561 815180 182139 74712 40546 9364 29110 5906.Vitale belangen ten
tijde van crises 32     – 32 7.Beheer bodemschatten 276     – 276 8.Economische analyses
en prognoses11 54511 5454313 31113 3051 4291 7661 7601 3869.Voorzien in maatschappelijke
behoefte aan statistieken164 135164 135 241 775181 77514 99377 64017 64014 99310.Elektronische communicatie
en post60 28975 66014 89092 31392 70522 25132 02417 0457 361            Niet-beleidsartikelen         21.Algemeen87 692106 9806 60688 963100 3527 8631 271– 6 6281 25722.Nominaal en onvoorzien– 43 511– 43 511    43 51143 511 23.Afwikkeling oude verplichtingen4 2114 2113 2062 7432 7433 538– 1 468– 1 468332Mij bekend,De Minister van Economische Zaken,8.2 Samenvattende verantwoordingsstaat 2005
inzake baten-lastendiensten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII)Bedragen in € 1000 (1)(2)(3)=(2)-(1) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijkvastgestelde
begrotingAgentschaptotaal batentotaal lastensaldo baten en lastentotaal batentotaal lastensaldo baten en lastentotaal batentotaal lastensaldo baten en lastenSenterNovem92 76090 7701 990100 40399 9384657 6439 168– 1 525EVD37 44636 82861839 26239 224381 8162 396– 580OCN14 21314 1506314 03213 536496– 181– 614433Telecom29 86831 342– 1 47432 01128 9153 0962 143– 2 4274 570Totaal174 287173 0901 197185 708181 6134 09511 4218 5232 898Agentschap totaal kapitaaluitgaventotaal kapitaalontvangsten totaal kapitaaluitgaventotaal kapitaalontvangsten totaal kapitaaluitgaventotaal kapitaalontvangstenSenterNovem 5 940  2 25157 – 3 68957EVD 1 660  3 23051 1 57051OCN 1 293  7933 – 5003Telecom 8 579  10 353  1 774 Totaal 17 472  16 627111 – 845111Mij bekend,De Minister van Economische Zaken,8.3. Toelichting bij de baten-lastendienstenSenterNovem1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieToelichting op de batenOmzetDe gerealiseerde omzet is fors hoger dan begroot (8%). De toename
van de opdrachtenportefeuille van VROM is met name het gevolg van de nieuwe
opdrachten Afval, Bodem en Unit Bijzondere Regelingen, terwijl bij EZ enkele
grote opdrachten zoals Innovatie Vouchers, Lerende ondernemers (partnership
met OCW), Kennisdriehoek en Kenniswijk bijgedragen hebben aan de omzettoename.
Het overige deel van de toename (€ 1,4 mln) is het gevolg van een
herrubricering van de opdracht die SenterNovem uitvoert voor de EVD (betreft
geleverde diensten op het gebied van ICT voorzieningen, AO/IC, juridische
ondersteuning en beleidsadministratie). Deze opdracht was in de ontwerpbegroting
onder de overige baten gerubriceerd (€ 1,5 mln). In vergelijking
met de begroting is de omzet derden toegenomen met € 1,6 mln. Dit
wordt met name veroorzaakt door een gestegen omzet voor de opdrachten van
Provinciale Overheden en het Landelijk Meldpunt Afval.Toelichting op de lastenPersonele kostenDe hoogte van de personele kosten wordt bepaald door prijs- en volumeontwikkelingen.
Per saldo zijn de gerealiseerde personele kosten circa 10% hoger dan
begroot. Ondanks de toename van 8% van het opdrachtenpakket is ten
opzichte van de begroting sprake van een gematigde groei van het personeelsbestand
(4%) tot gemiddeld 1 130 fte. Dit kan worden verklaard door een
reductie van 50 fte in de ondersteunende processen ter invulling van de taakstelling
Balkenende I. Daarnaast is er sprake van hogere personele kosten per fte dan
begroot. Dit kan volledig worden verklaard door relatief dure inhuur ter ondersteuning
van het fusie- en integratieproces. Tevens zijn de kosten voor het vervoersmanagementplan
niet meer gepresenteerd onder de materiële kosten (reis- en verblijfkosten),
maar onder de personele kosten.Materiële kostenDe materiële kosten zijn 11% lager dan de raming. Geschoond
voor de gewijzigde presentatie van het vervoersmanagementplan van materiële-
naar personele kosten is er sprake van een daling van 8%. Bespaard
is onder andere op de inkoop van kantoorartikelen. Daarnaast zijn de communicatiekosten
lager als gevolg van de inbesteding van het drukwerk bij Interne Zaken van
EZ.RentelastenDe rentelasten betreffen de over 2005 betaalde rente over de rekening
courant met het ministerie van Financiën en de wettelijke rente over
te late betalingen van exploitatiefacturen.AfschrijvingskostenDe gerealiseerde afschrijvingskosten liggen 18,5% onder het niveau
van de begroting doordat 38% van de geplande investeringen niet zijn
gedaan. Dit wordt met name veroorzaakt doordat enkele investeringen zijn uitgesteld in verband met de toekomstige verhuizing van de vestiging Zwolle
en de verbouwing van de vestiging Utrecht.Dotaties voorzieningenOver 2005 bedroeg de dotatie aan de voorzieningen € 5,0 mln.
De dotatie heeft met name betrekking op een toevoeging aan de voorziening
personeel van € 1 mln, een toevoeging aan de voorziening voor assurantie
eigen risico wachtgelden van € 1,1 mln en een toevoeging aan de
voorziening herhuisvesting Utrecht van € 1,7 mln. De toevoeging
aan de voorziening personeel dient ter dekking van in de toekomst ten laste
van SenterNovem komende kosten bij schaalverschillen van huidig personeel
en de financiële gevolgen van langdurig zieken. Vanwege de groei van
het opdrachtenpakket en personeelsbestand is besloten om de Utrechtse vestiging
te verbouwen zodat daarin een modern, flexibel en gedifferentieerd kantoorconcept
wordt gerealiseerd. De aanvang vindt plaats in 2006. Door deze herinrichting
wordt SenterNovem geconfronteerd met uitgaven voor kosten van externe ondersteuning,
aanloopkosten, ontwikkelkosten en overige bijkomende kosten. De dotatie aan
de voorziening herhuisvesting Utrecht is gebaseerd op deze verwachte kosten.1.2 BalansBalans per 31 december 2005 (vóór
resultaatsbestemming, in € 1 000) 31-12-200531-12-2004Activa  Immateriële vaste activa––Materiële vaste activa  * grond en gebouwen––* installaties en inventarissen8 1019 454* overige materiële vaste activa––Onderhanden Werk8 1108 497Debiteuren6 2635 329Nog te ontvangen5 6232 783Liquide middelen3 69911 116Totaal Activa31 79637 179   Passiva  Eigen vermogen  * exploitatiereserve4 2594 259* verplichte reserves––* onverdeeld resultaat465333Leningen bij het MvF––Egalisatierekening2 1482 855Voorzieningen9 0047 585Crediteuren5 7234 615Nog te betalen kosten10 19717 532Totaal Passiva31 79637 179Opmerkingen:1. Het saldo liquide middelen ultimo 2005 bedraagt volgens het saldobiljet
RHB 3 620. Het verschil wordt verklaard door de ultimo 2005 ontvangen
rente (79) op de RHB2. In de balans 2004 heeft een herrubricering plaatsgevonden van
nog te betalen kosten naar nog te ontvangen in 2004 (360) en een herrubricering
naar onderhanden werk (2 202)1.3 Baten en lastenVerantwoordingsstaat baten en lasten
2005 (in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement47 67053 8746 204Opbrengst VROM32 79034 0511 261Opbrengst overige departement7 8607 713– 147Opbrengst derden2 9404 7651 825Overige baten1 500–– 1 500Rentebaten– –Buitengewone baten–––Exploitatiebijdrage–––Totaal baten92 760100 4037 643    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten70 94078 0647 124* materiële kosten16 10014 168– 1 932Rentelasten–180180Afschrijvingskosten   * materieel3 9403 212– 728* immaterieel–––Vrijval egalisisatierekening– 710– 7073Dotaties voorzieningen5005 0214 521Buitengewone lasten–  Totaal lasten90 77099 9389 168    Saldo van baten en lasten1 990465– 1 525Taakstelling efficiency + inhuur– 1 990 1 990    Saldo van baten en lasten   Na taakstelling–4654651.4 KasstroomoverzichtTabel Kasstroomoverzicht 2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting1. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 1 januari 20051 37411 1169 742    2. Totaal operationele kasstroom4 221– 5 223– 9 444-/- totaal investeringen-3 949– 1 9182 031+ totaal boekwaarde desinvesteringen–5757    3. Totaal investeringskasstroom– 3 949– 1 8612 088-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 1 990– 3331 657+ eenmalige storting door moederdepartement–––-/- aflossingen op leningen–––+ mogelijk beroep op leenfaciliteit–––    4. Totaal financieringskasstroom– 1 990– 3331 657    5. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 31 december– 3443 6994 043EVD1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieInleidingHet jaar 2005 stond voor de EVD vooral in het teken van de reorganisatie
als gevolg van de overdracht van de regelingen van Senter Internationaal naar
de EVD in april 2004. Tevens zijn alle medewerkers per mei 2005 in één
pand gehuisvest.Toelichting op de batenOmzetDe gerealiseerde omzet moederdepartement valt € 1,3 mln lager
uit dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat de taakstellingen in
dit jaar voor het eerst via een lager tarief aan het moederdepartement zijn
doorgegeven. Daarnaast is er sprake van een lagere omzet bij het loket Internationaal
Ondernemen. Dit wordt veroorzaakt door de andere opzet van het Bedrijvenloket
en de anders gefaseerde ontwikkeling van zowel het Gemeenschappelijke Frontoffice
als het TV programma «NL in bedrijf».De omzet overige departementen valt € 1,8 mln hoger uit, met
name door extra opdrachten onder de productgroep «Financiële instrumenten».
Ook de opbrengst derden valt € 1,2 mln hoger uit dan begroot. In
tegenstelling tot 2004 zijn hier ook de baten opgenomen van de opdrachten
die voor de Europese Commissie (€ 0,9 mln) worden uitgevoerd.Toelichting op de lastenPersonele kostenDe personele kosten zijn in 2005 € 18,4 mln, dit is € 2
mln hoger dan begroot. De stijging in de personele kosten wordt vooral veroorzaakt
door een hogere personele bezetting dan gepland. De hogere personele bezetting
is onder andere een gevolg van uitbreidingen van de opdrachten-portefeuille.
Daarbij had de EVD in 2005 relatief veel BDG’ers (gedetacheerden) in
dienst.Andere oorzaak van de stijging is het opnemen van overlopende passiva
voor niet opgenomen vakantiedagen (€ 0,2 mln).Materiële kostenDe materiële kosten bestaan uit directe materiële kosten (out-of-pocket
kosten) en indirecte materiële kosten en vallen in totaal € 1,3
mln hoger uit dan begroot.De directe materiële kosten beïnvloeden het resultaat niet,
maar worden één op één doorberekend aan de opdrachtgevers.
Deze kosten vallen € 1,9 mln hoger uit dan begroot. De stijging
in de directe materiële kosten is een gevolg van hogere «out-of-pocket»-kosten
voor de financiële instrumenten dan oorspronkelijk gepland.De indirecte materiële kosten beïnvloeden het resultaat wel.
Deze kosten vallen € 0,6 mln lager uit dan begroot. Een deel hiervan
kent eenmalige oorzaken maar er is in 2005 ook gewerkt aan beperking van de
uitgaven met het oog op lagere tarieven uit hoofde van de taakstellingen en
aan het zoveel mogelijk zelf financieren van de initiële kosten, die
voortvloeien uit met de stroomlijning agentschappen verband houdende herhuisvesting.Rentelasten en afschrijvingskostenDe rentelasten en afschrijvingskosten vallen € 0,5 mln lager
uit doordat de EVD geen gebruik heeft hoeven te maken van de leenfaciliteit
en de afschrijvingen pas met ingang van de oplevering van de nieuwe huisvesting
in mei zijn gaan lopen.Dotaties voorzieningenIn 2005 is € 0,03 mln gedoteerd aan de voorziening voor personele
kosten. Daarnaast is € 0,04 mln gedoteerd aan de voorziening voor
dubieuze debiteuren.Nog te betalen kostenTen behoeve van de niet opgenomen vakantiedagen heeft de EVD € 200 000
gedoteerd aan overlopende passiva. Aanvullend wordt in 2005 een bedrag van € 32 000
gedoteerd uit hoofde van per jaareinde verstrekte cadeaubonnen. Tenslotte
valt € 30 000 vrij inzake de tweede tranche van de procentuele
eindejaarsuitkering 2005 en valt € 20 000 vrij uit hoofde van
afrondingsverschillen.1.2 BalansBalans per 31 december 2005 (vóór
resultaatsbestemming, in € 1 000) 31-12-200531-12-2004Activa  Immateriële vaste activa––Materiële vaste activa  * grond en gebouwen––* installaties en inventarissen2 373138* overige materiële vaste activa60068Voorraden––Debiteuren9386Nog te ontvangen3 2144 947Liquide middelen7 65910 333Totaal Activa13 93915 572   Passiva  Eigen vermogen  * exploitatiereserve1 6821 047* verplichte reserves––* onverdeeld resultaat38635Leningen bij het MvF22Voorzieningen1 3043 662Crediteuren1 9155 549Nog te betalen kosten8 9984 677Totaal Passiva13 93915 5721.3 Baten en lastenVerantwoordingsstaat baten en lasten
2005 (in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement30 61729 341– 1 276Opbrengst overige departement6 1077 9161 809Opbrengst derden6821 8921 210Rentebaten4011373Buitengewone baten–––Exploitatiebijdrage–––Totaal baten37 44639 2621 816    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten16 41318 3581 945* materiële kosten19 06920 3881 319Rentelasten131–– 131Afschrijvingskosten   * materieel740414– 326* immaterieel–––Dotaties voorzieningen47564– 411Buitengewone lasten–––Totaal lasten36 82839 2242 396    Saldo van baten en lasten61838– 580    Taakstelling efficiency + inhuur– 618 618    Saldo van baten en lasten na taakstelling038381.4 KasstroomoverzichtTabel Kasstroomoverzicht 2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting1. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 1 januari 20058 39910 3331 934    2. Totaal operationele kasstroom577505– 72-/- totaal investeringen– 400– 3 230– 2 830+ totaal boekwaarde desinvesteringen–5151    3. Totaal investeringskasstroom– 400– 3 179– 2 779-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 618–618+ eenmalige storting door moederdepartement–––-/- aflossingen op leningen– 642–642+ mogelijk beroep op leenfaciliteit–––    4. Totaal financieringskasstroom– 1 26001 260    5. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 31 december 20057 3167 659343Octrooicentrum Nederland1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieToelichting op de batenOpbrengst moederdepartementDe lagere opbrengst moederdepartement (€ 0,4 mln) wordt voornamelijk
veroorzaakt door een lagere realisatie van de omzet out of pocket. Dit is
het gevolg van het besluit om het resultaat op de out of pocket kosten van
de producten die op basis van een vaste aanneemsom (lumpsum) worden afgerekend
niet in rekening te brengen bij de opdrachtgever DG Ondernemen & Innovatie
van het Ministerie van Economische Zaken.Daarnaast wordt de lagere omzet veroorzaakt door:• Een daling in de levering van octrooidocumenten (waarschijnlijk
veroorzaakt door de mogelijkheid om deze documenten rechtstreeks via internet
uit te draaien en een verhoging van de prijs voor niet-doelgroepen);• Lagere besteding van uren bij het product «Voorlichting»,
omdat een verschuiving heeft plaatsgevonden naar het product «Oriëntatie».
De activiteiten binnen het product Oriëntatie zijn gericht op de verdere
ondersteuning van de klant met behulp van maatwerk. Bij dit laatste product
is de omzet hierdoor hoger dan begroot.• Minder uren dan begroot voor het project Soprano door verschuiving
van een aantal activiteiten naar 2006. Soprano is het informatiesysteem voor
octrooiverlening, dat speciaal ontwikkeld is voor gebruik door de national
offices. Door de koppeling met het electronisch indienen en het dossiersysteem
E-Phoenix kan het gehele proces van octrooiverlening via workflow plaatsvinden.Opbrengst derdenDe omzet derden van € 0,3 mln betreft voornamelijk opbrengsten
met betrekking tot werkzaamheden voor het Engelse octrooibureau (€ 0,2
mln). Daarnaast is in 2005 een bedrag van € 0,1 mln aan klanten
in rekening gebracht met betrekking tot fotokopieën en prints van octrooiliteratuur
en abonnementen op het Hoofd- en het Bijblad. Deze opbrengsten worden verrekend
met de opdrachtsom van het ministerie van Economische Zaken. Ten opzichte
van de begroting zijn minder fotokopieën verkocht.Toelichting op de lastenMateriële kostenDe materiële kosten zijn in 2005 lager dan begroot (€ 0,4
mln). De lagere realisatie van de indirecte Public Relation kosten ten opzichte
van de begroting wordt verklaard doordat de kosten voor onder andere drukwerk
in verband met de nieuwe huisstijl ten laste van de reorganisatievoorziening
zijn gebracht. De overige algemene kosten zijn lager uitgevallen, door met
name minder inzet van ingehuurde specialisten. De uitvoeringskosten EOB over
2005 zijn hoger dan begroot. Het grootste gedeelte van deze kosten heeft betrekking
op Internationale nieuwheidsonderzoeken, die op grond van het Europees Octrooiverdrag
niet zelf uitgevoerd mogen worden door Octrooicentrum Nederland.AfschrijvingskostenDe reden van de lagere realisatie voor de afschrijvingskosten is toe te
schrijven aan een later tijdstip van het verrichten van investeringen voor
automatisering. Daarnaast was op het moment van het opstellen van de begroting
2005 een te hoge inschatting gemaakt van de investeringen die nog in 2004
zouden worden verricht.1.2 BalansBalans per 31 december 2005 (vóór
resultaatsbestemming, in € 1 000) 31-12-200531-12-2004Activa  Immateriële vaste activa  Materiële vaste activa  * grond en gebouwen  * installaties en inventarissen285311* overige materiële vaste activa619831Voorraden630641Debiteuren27198Nog te ontvangen363465Liquide middelen7 4376 817Totaal Activa9 3619 263   Passiva  Eigen vermogen  * exploitatiereserve742733* verplichte reserves––* onverdeeld resultaat496456Leningen bij het MvF–243Voorzieningen2 6682 851Crediteuren1851 360Nog te betalen kosten5 2703 620Totaal Passiva9 3619 2631.3 Baten en lastenVerantwoordingsstaat baten en lasten
2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement13 97813 568– 410Opbrengst overige departement–––Opbrengst derden200323123Rentebaten3513095Buitengewone baten–1111Exploitatiebijdrage–––Totaal baten14 21314 032– 181    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten7 1187 091– 27* materiële kosten5 9415 612– 329Rentelasten11154Afschrijvingskosten   * materieel830636– 194* immaterieel–––Afdracht opbrengst derden–––Dotaties voorzieningen250182– 68Buitengewone lasten–––Totaal lasten14 15013 536– 614    Saldo van baten en lasten634964331.4 KasstroomoverzichtTabel Kasstroomoverzicht 2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting1. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 1 januari 20053 5136 8173 304    2. Totaal operationele kasstroom2551 4101 155-/- totaal investeringen– 1 000– 401599+ totaal boekwaarde desinvesteringen–33    3. Totaal investeringskasstroom– 1 000– 398602-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 119– 192– 73+ Financiering extra opdracht uit resultaat 2004–– 200– 200-/- aflossingen op leningen– 174–174+ mogelijk beroep op leenfaciliteit–––    4. Totaal financieringskasstroom– 293– 392– 99    5. Rekening courant RHB en overige liquide
middelen per 31 december 20052 4757 4374 962Agentschap Telecom1.1 Toelichting op de opmerkelijke verschillen in
de exploitatieInleidingDankzij meevallers in zowel de baten ad € 2,1 mln als de lasten
ad € 2,4 mln is het resultaat over 2005 aanmerkelijk positiever
uitgevallen dan was begroot. Een zuinig beleid, positieve effecten van de
reorganisaties en een meevallende afzet inzake vergunningen zijn daar debet
aan. Daarnaast is er sprake van incidentele, onvoorziene baten als gevolg
van een toename van de bijdrage van het moederdepartement.Toelichting op de batenOmzet moederdepartementVan het moederdepartement zijn bijdragen ontvangen voor bezwaar en beroep,
repressieve handhaving, uitvoering nationaal antennebeleid, toezicht op bevoegd
aftappen en rentecompensatie van in totaal € 4,3 mln. Op grond van
nacalculatie wordt hiervan € 1,0 mln terugbetaald aan DGET. In 2005
is voor het eerst een bijdrage ad € 1,3 mln ontvangen voor de kosten
van beleidsondersteunende activiteiten.Verder zijn van DGET incidentele bijdragen ad € 1,3 mln ontvangen
ter dekking van de kosten die het agentschap in 2005 heeft moeten maken in
verband met de herverdeling van omroepfrequenties en voor de uitvoering van
de projecten Terrestrial-Digital Audio Broadcasting, Public Access Mobile
Radio, Wireless Local Loop en Publieke Taken Elektronisch Communicatiedomein.De totale opbrengst moederdepartement is hoger dan begroot, omdat vooraf
geen rekening kon worden gehouden met de bijdragen voor beleidsondersteuning
en de herverdeling van omroepfrequenties.Omzet overige departementen en overige opdrachtgevers
(derden)Agentschap Telecom wordt overwegend gefinancierd door derden. Circa 80%
van de omzet is gerealiseerd middels tarieven die in rekening zijn gebracht
bij met name vergunninghouders.De basis voor het in rekening brengen van tarieven voor onder andere vergunningen
is de Telecommunicatiewet (Tw). De in rekening gebrachte tarieven vloeien
voort uit de, jaarlijks door de Minister goedgekeurde, «Regeling vergoedingen
Agentschap Telecom» die gepubliceerd wordt in de Staatscourant.De totale opbrengst derden is 4% hoger uitgevallen dan was begroot.
Dat komt overwegend doordat de afzet inzake vergunningen is meegevallen. Met
name de afzet van straalverbindingen, mobiele communicatie en randapparatuur
heeft geleid tot de meeropbrengst.RentebatenOver het tegoed op de rekening-courant bij het Ministerie van Financiën
wordt rente ontvangen. In de loop van 2005 zijn zoveel mogelijk bedragen in
deposito gezet om de rentebaten te optimaliseren. De begrote rentebaten waren
erg laag op basis van de verwachting dat het rekening-courant saldo ultimo
2004 aanzienlijk zou zijn afgenomen.Diverse batenDe meest substantiële posten zijn de opbrengst gedetacheerd personeel
ad € 0,15 mln en de opbrengst administratief rechterlijke sancties
ad € 0,24 mln. Verder was hier een, bij nader inzien, veel te hoge
opbrengst begroot betreffende International Telecommunication Union kosten
die doorberekend worden aan satellietoperators.Toelichting op de lastenDe lagere kosten zijn het gevolg van een reeds in 2004 geïnitieerd
zuinig beleid en van de afname van het personeelsbestand.Personele kostenDe lagere personeelslasten zijn een gevolg van de grote uitstroom van
personeel. De in 2005 geëffectueerde reorganisatie van de ondersteunende
taken en de voorgenomen reorganisatie van de afdeling Toezicht hebben geleid
tot een afname van de personele bezetting. Eén van de maatregelen betreft
het vervroegd uittreden van 36 medewerkers in de loop van 2005.Materiële kostenDe lagere materiële kosten zijn te danken aan minder externe diensten € 0,2
mln en diverse mee- en tegenvallers, die per saldo hebben geleid tot € 0,15
mln lagere kosten.AfschrijvingskostenDe lagere afschrijvingskosten zijn het gevolg van de relatief lage investeringsniveaus
in de afgelopen jaren. Geplande vervangingsinvesteringen zijn mede uitgesteld
of afgesteld als gevolg van ingrijpende reorganisaties.Dotaties voorzieningenDe dotatie aan de voorzieningen is aanmerkelijk hoger dan begroot. Dat
komt doordat bij het opstellen van de begroting nog geen rekening werd gehouden
met de dotatie ad € 0,6 mln aan de voorziening wachtgeld, die begin
2005 is ingesteld.1.2 BalansBalans per 31 december 2005 (vóór
resultaatsbestemming, in € 1 000)) 31-12-200531-12-2004Activa  Materiële vaste activa  * installaties en inventarissen3 0311 680* overige materiële vaste activa5 4956 108Debiteuren1 5861 409Nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen1 0711 132Liquide middelen6 92312 489Totaal Activa18 10622 818   Passiva  Agentschapsvermogen  * exploitatiereserve1 5391 470* te verrekenen met vergunninghouders c.a.4 7172 446* onverdeeld resultaat3 0962 341Leningen bij het MvF2 2907 378Voorzieningen1 8562 238Crediteuren1 0731 228Overige schulden en nog te betalen kosten3 5355 717Totaal Passiva18 10622 8181.3 Baten en lastenVerantwoordingsstaat baten en lasten
2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschilBaten   Opbrengst moederdepartement5 3515 909558Opbrengst derden23 72225 2171 495Rentebaten25319294Diverse baten770566– 204Totaal baten29 86832 0112 143    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten18 38417 030– 1 354* materiële kosten8 0737 687– 386Rentelasten703484– 219Afschrijvingskosten   * materieel4 0212 909– 1 112* immaterieel000Dotaties voorzieningen161805644Totaal lasten31 34228 915– 2 427    Saldo van baten en lasten– 1 4743 0964 5701.4 KasstroomoverzichtTabel Kasstroomoverzicht 2005(in € 1 000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil1. Rekening-courant RHB en overige liquide
middelen per 1 januari 20054 43512 4898 054    2. Totaal operationele kasstroom2 0974 7872 690    -/- totaal investeringen vaste activa– 4 995– 3 6471 348+ totaal boekwaarde desinvesteringen0003. Totaal investeringskasstroom– 4 995– 3 6471 348    -/- eenmalige uitkering aan moederdepartement000+ eenmalige storting door moederdepartement000-/- aflossingen op leningen– 3 584– 6 706– 3 122+ beroep op leenfaciliteit0004. Totaal financieringskasstroom– 3 584– 6 706– 3 122    5. Rekening-courant RHB en overige liquide
middelen per 31 december 2005– 2 0476 9238 9708.4 Saldibalans en toelichtingSaldibalans per 31 december 2005 van
het Ministerie van Economische Zaken (bedragen x € mln)1)Uitgaven ten laste van de begroting1 865,0 2)Ontvangsten ten gunste van de begroting7 541,53)Liquide
middelen6,3    4)Rekening-courant
Rijkshoofdboekhouding6 036,0 4a)Interne begrotingsreserve Inpres8/Seno/Gom 347,95)Uitgaven buiten begrotingsverband8,6 6)Ontvangsten
buiten begrotingsverband26,58)Extra-comptabele
vorderingen1 505,5 8a)Tegenrekening extra-comptabele vorderingen 1 505,59a)Tegenrekening
extra-comptabele schulden0,2 9)Extra-comptabele schulden0,210)Voorschotten3 150,6 10a)Tegenrekening voorschotten3 150,611a)Tegenrekening
garantieverplichtingen2 638,7 11)Garantieverplichtingen2 638,712a)Tegenrekening
openstaande verplichtingen 2 863,1 12)Openstaande verplichtingen2 863,113)Deelnemingen1 430,9 13a)Tegenrekening
deelnemingen1 430,9 TOTAAL19 504,9  TOTAAL19 504,9Toelichting op de saldibalans per 31 december 2005.1) Uitgaven ten laste van de begroting (€ 18 650,0
mln).Deze post bevat de nog niet met het Ministerie van Financiën verrekende
begrotingsuitgaven. Verrekening van de begrotingsuitgaven 2005 zal plaatsvinden
nadat de Slotwet door de Staten-Generaal is vastgesteld.2) Ontvangsten ten gunste van de begroting (€ 7 541,5
mln).Deze post betreft de nog niet met het Ministerie van Financiën verrekende
begrotingsontvangsten. Verrekening van de begrotingsontvangsten 2005 zal plaatsvinden
nadat de Slotwet door de Staten-Generaal is vastgesteld.3) Liquide middelen (€ 6,3 mln).De post liquide middelen is als volgt opgebouwd: saldo 31-12-05(x € 1000)Saldo liquide middelen kasbeheerder EZ0Saldo liquide middelen overige kasbeheerders5 080Saldo rekening-courant TWA/CBIN1 241Totaal6 3214) Rekening-courant RHB (€ 6 036,0 mln).De rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding geeft de financiële
verhouding met het Ministerie van Financiën weer. Het bedrag op de saldibalans
is overeenkomstig de saldo-opgave per 31 december 2005 van genoemd Ministerie
en is opgebouwd uit het saldo van de reguliere rekening-courant (€ 5 688,1
mln) en het saldo van de rekening-courant betreffende de Interne begrotingsreserve
(€ 347,9 mln). Bij de vaststelling van dit saldo is rekening gehouden
met de valutaposten 2005 die door de Rijkshoofdboekhouding in 2006 zijn verwerkt,
maar gevaluteerd zijn op 2005.4a) Interne begrotingsreserve (€ 347,9 mln).Onder deze post vallen twee interne begrotingsreserves namelijk één
van € 337,9 mln en één van 10 mln. De Interne begrotingsreserve
ad € 337,9 mln is bestemd om eventuele toekomstige betalingen uit
hoofde van verstrekte garanties in het kader van de Inpres-8 faciliteit, de
Garantiefaciliteit Opkomende Markten en SENO-faciliteit mogelijk te maken.
De Interne begrotingsreserve ten behoeve van het Besluit Borgstelling Scheepsnieuwbouw
bedraagt € 10,0 mln.5) Uitgaven buiten begrotingsverband (= intra-comptabele
vorderingen) (€ 8,6 mln).Onder de uitgaven buiten begrotingsverband zijn posten opgenomen, die
met derden moeten worden verrekend. De nadere specificatie van deze post is
als volgt: saldo 31-12-05(x € 1000)Vorderingen op andere ministeries6 236Intra-comptabele vorderingen EZ m.b.t. beleidsuitgaven58Intra-comptabele vorderingen EZ m.b.t. apparaatsuitgaven2 339Totaal8 633Het bedrag van € 6,2 mln onder vorderingen op andere ministeries
is met name afkomstig van Agentschap SenterNovem (€ 4,9 mln) vanwege
werkzaamheden voor andere departementen.Het bedrag van € 2,3 mln is het saldo van nog met agentschappen
en dienstonderdelen te verrekenen posten van € 0,7 mln vermeerderd
met een groot aantal kleinere vorderingen.6) Ontvangsten buiten begrotingsverband (= intra-comptabele
schulden) (€ 26,5 mln).Onder de ontvangsten buiten begrotingsverband zijn de posten opgenomen,
die aan derden moeten worden betaald. De specificatie van de onder deze posten
opgenomen bedragen is als volgt: Saldo 31-12-05(x € 1000)Schulden aan andere ministeries8 590Intra-comptabele schulden EZ m.b.t. beleidsuitgaven608Intra-comptabele schulden EZ m.b.t. apparaatsuitgaven17 341Totaal26 539Het bedrag van € 8,6 mln betreft met name vooruit ontvangen
bedragen van andere ministeries door SenterNovem in verband met werkzaamheden
die voor die andere ministeries worden uitgevoerd. Het bedrag van € 17,3
mln bestaat uit de per 31 december af te dragen loonbelasting (€ 6,8
mln), een depot van octrooigemachtigden en nog af te dragen jaartaksen bij
het Octrooicentrum Nederland (€ 9,6 mln) en een aantal te verrekenen
posten met dienstonderdelen en Agentschappen.8) Extra-comptabele vorderingen (€ 1 505,5
mln).8a) Tegenrekening extra-comptabele vorderingen (€ 1 505,5
mln).De extra-comptabele vorderingen worden bij ontvangst ten gunste van de
ontvangstenbegroting geboekt. Het verloop van de extra-comptabele vorderingen
in 2005 binnen EZ was als volgt:(x € 1 mln)Stand vorderingen eind 2004 1 560,8Bij: In 2005 ontstane vorderingen127,6 Bijgeschreven dividend / rente31,7   159,3   Af: Ontvangsten146,6 Ontvangen dividend / rente26,0 Buiteninvorderingstelling c.q. kwijtschelding42,0   214,6Stand vorderingen eind 2005 1 505,5Uit het bovengenoemd verloop van de extra-comptabele vorderingen blijkt
dat het saldo van de in 2005 ontstane vorderingen € 159,3 mln is.
Hiervan is een bedrag van € 129,6 mln door het NMA aan boetes opgeboekt.
De ontvangsten zijn voor € 116,7 mln door het NMA gegenereerd. In
2005 is er € 9,1 mln aan boetes terugbetaald.De buiteninvorderingstellingen c.q. kwijtscheldingen betreffen voor € 23,5
mln de BBMKB en voor € 18,3 mln de TOK/MPO/KRE.De extra-comptabele vorderingen zijn per begrotingsartikel, het agentschap
SenterNovem, NMa en overige apparaat onderverdeeld naar de mate van liquiditeit
(opeisbaarheid) van de vorderingen.(x € 1000)Vorderingsoortdirect opeisbaarop termijn opeisbaarop termijn opeisbaargeconditioneerdtotaalOmschrijving < 1 jaar> 1 jaar  Bevorderen innovatiekracht2 345,1 21 278,83 902,627 526,5Concurrerend ondernemingsklimaat4 076,6349,124 299,5385 198,8413 924,0Doelmatige en duurzame energiehuishouding14 488,3  16 910,131 398,4Internationale economische betrekkingen42,91 333,916 405,139,817 821,7Economische analyses en prognoses67,5   67,5Elektronische communicatie en post97,2163,4 540,2800,8Algemeen603,7  11,8615,5Afwikkeling oude verplichtingen   6 644,66 644,6Overig apparaat   63,563,5Buiten begrotingsverband230,0   230,0SenterNovem2 761,89 122,2297 095,1435 032,6744 011,7NMa   262 382,0262 382,0Totaal24 713,110 968,6359 078,51 110 726,01 505 486,2De kolom direct opeisbare vorderingen van het voorgaande overzicht is
op artikelniveau gerubriceerd naar ouderdom.(x € 1000)Art.Omschrijving<200420042005Totaal2Bevorderen innovatiekracht  2 345,12 345,13Concurrerend ondernemingsklimaat3 716,6 360,04 076,64Doelmatige en duurzame energiehuishouding  14 488,314 488,35Internationale economische betrekkingen  42,942,98Economische analyses en prognoses  67,567,510Elektronische communicatie en post19,0 78,297,221Algemeen  603,7603,7 Buiten begrotingsverband230,0  230,0 SenterNovem552,4276,21 933,22 761,8 Totaal4 518,0276,219 918,924 713,1Onderstaand worden per categorie, vorderingen die in verhouding tot het
totaal van de vorderingen een grote omvang hebben, nader toegelicht. Per post
is aangegeven aan welk artikel de vordering is gekoppeld.Direct opeisbare vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen innovatiekracht (€ 2 345,1)Dit betreft twee vorderingen die zijn ontstaan bij het vaststellen van
subsidies in verband met innovatieve opdrachten.Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 4 076,6)De aan dit artikel gerelateerde vorderingen hebben met name betrekking
op de extra-comptabele vorderingen centraal deel IPR € 2 245,7
(afgewezen beroep CBB, invordering in 2006 via Landsadvocaat) en bijdrage
scheepsbouwindustrie € 1 424,0 (bezwaarprocedure).Artikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishouding (€ 14 488,3)In het bovengenoemd bedrag is een bedrag van 11 527,0 opgenomen in
verband met te ontvangen dividendbelasting EBN BV. De ontvangst van dit bedrag
wordt in het eerste kwartaal 2006 verwacht.Op termijn opeisbare vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen innovatiekracht (€ 21 278,8)Een bedrag van € 6 806,7 is als een renteloze lening aan
Marin verstrekt. Zolang de deelnemersovereenkomsten die met het maritieme
bedrijfsleven zijn afgesloten in stand blijven is er geen aflossingsverplichting.
Een bedrag van € 14 472,1 betreft de deelname van de Staat
in de Commanditaire Vennootschap Biopartner.Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 24 648,6)Op dit artikel staan met name leningen aan EIM € 1 154,6
en NESEC € 4 363,3 De eerste aflossingstermijn van NESEC is
in 2005 ontvangen. De aflossingen EIM over 2004 en 2005 zijn opgeschort. Een
renteloze lening aan het LIOF ad € 11 536,9 loopt tot ultimo
2007. In 2005 is er een lening van € 3 000,0 aan de BOM verstrekt
in het kader van Bioconnection.Artikel 5 Internationale economische betrekkingen (€ 17 739,0)Dit betreft leningen aan Indonesië en Egypte. De leningen worden
geadministreerd en beheerd door het NIO.Geconditioneerde vorderingen (x € 1000)Artikel 2 Bevorderen Innovatiekracht (€ 3 902,6)Betreft voor € 3 849,6 het revolving fund van het NIVR.Artikel 3 Concurrerend ondernemingsklimaat (€ 385 198,8)Op dit artikel is onder meer een geconditioneerde vordering vastgelegd
op het consortium dat de Nederlandse bijdrage aan de JSF levert ad € 372 100,0.Artikel 4 Doelmatige en duurzame energiehuishouding (€ 16 910,1)Betreft de zgn KAS-EZ. De afwikkeling van deze vordering zal worden meegenomen
bij de liquidatie van NOVEM BV.Vorderingen van het agentschap SenterNovem (x € 1000)Vorderingen SenterNovem (€ 744 011,7)Het merendeel van de vorderingen van SenterNovem heeft betrekking op de
Regeling Technische ontwikkelingskredieten en de Regeling Technische Ontwikkelingsprojecten.
Deze regelingen worden uitgevoerd door dit agentschap. Het betreft leningen
verstrekt met het doel een «nieuw» product te ontwikkelen. De
terugbetaling van de lening is afhankelijk van de met het ontwikkelde product
verkregen omzet. Er is rente verschuldigd die jaarlijks wordt
bijgeschreven. De regelingen zijn inmiddels ingetrokken.Een bedrag van € 114 991,7 betreft de storting op een rekening-courant
bij de Rijkshoofdboekhouding ten behoeve van de uitvoering van de investeringsfaciliteit
Opkomende Markten door de FMO. Dit is opgenomen als geconditioneerde vordering.
In deze categorie valt ook een bedrag van € 79 983,4 i.v.m.
de BBMKB-regeling.Vorderingen van het NMa (x € 1000)Vorderingen NMa (€ 262 382,0)Dit betreft de door het NMa opgelegde boetes (met name telefonie en bouw)
en lasten onder dwangsom.9 ) Extra-comptabele schulden (€ 0,2 mln).9a)
Tegenrekening extra-comptabele schulden (€ 0,2 mln).Het saldo van de extra-comptabele schulden (€ 0,2 mln) betreft
de zogenaamde mijnschadevoorzieningen.10) Voorschotten (€ 3 150,6 mln).10a) Tegenrekening
voorschotten (€ 3 150,6 mln).Op deze rekening staat het saldo van de vooruitbetalingen (voorschotten).
Deze voorschotten zijn gebaseerd op EZ-subsidieregelingen danwel op door EZ
gesloten contracten. Voor wat betreft subsidies wordt in principe betaald
op basis van gemaakte en betaalde kosten. De definitieve vaststelling van
de subsidie danwel de afwikkeling van het contract geschiedt na indiening
van de einddeclaratie. In 2005 is voor € 952,1 mln aan voorschotten
afgerekend.Het saldo openstaande voorschotten is als volgt opgebouwd:Overzicht openstaande voorschotten EZ
(x € 1 mln) TotaalStand per 31 december20052004Ontstaansjaar  < 2002667,0810,12002261,7354,02003352,8547,22004616,51 115,920051 252,6 Totaal3 150,62 827,2Onderstaand wordt een aantal voorschotten toegelicht die in verhouding
tot het totaal een grote omvang heeft. Tevens wordt een aantal voorschotten
toegelicht die meer dan vier jaar openstaat.Artikelonderdeel 2.45.100 Bijdrage instituten lucht- en
ruimtevaart (€ 24,6 mln).In 1997 is een voorschot betaald van € 34,0 mln, hierop is inmiddels € 14,5
mln afgerekend. De verschillende projecten lopen nog steeds door.Artikelonderdeel 3.01 820 Vernieuwingsprogramma’s
(€ 45,7 mln).De voorschoten uit 2000 en eerder ad € 23,2 mln betreffen met
name voorschotten i.v.m. de Rijkswerf Willemsoord. Naar verwachting zullen
de voorschotten in 2007 en 2008 worden afgerekend.Artikelonderdeel 3.10 100 Bedrijventerreinen wo TIPP
(€55,2 mln).De voorschotten van vóór 2001 zijn nagenoeg geheel in 2005
afgerekend.Artikelonderdeel 3.10 200 REONN Kompas voor het Noorden
(€ 320,3 mln).De subsidies op dit artikelonderdeel worden als voorschot uitbetaald op
basis van jaarplannen en op programmatische wijze ingezet. De regeling loopt
door tot 2011, zodat definitieve afrekeningen nog wel even op zich zullen
laten wachten.Artikelonderdeel 3.10 210 Centraal deel IPR (€ 22,4
mln).Dit betreft voorschotbetalingen in het kader van het centraal deel van
de Investeringspremie-regeling. Dit betreft langlopende verplichtingen ter
bevordering van bedrijfsinvesteringen in sociaal-economisch zwakkere gebieden.
In 2005 zijn alle voorschotten uit 2002 en eerdere jaren afgerekend.Artikelonderdeel 3.10 230 Cofinanciering EFRO (€ 103,4
mln).Op dit artikel zijn de voorschotten geboekt welke door EZ zijn verleend
in het kader van de cofinanciering EFRO. Het betreft het programma 1994–1999
en het programma 2000–2006. De nog openstaande voorschotten van het
programma 1994–1999 (circa € 52 mln) worden naar verwachting
in 2006 afgerekend.Artikelonderdeel 3.10 410 Bijdrage aan financiering
ROM (nihil).Het totale voorschot van € 11,9 mln is in 2005 afgerekend.Artikelonderdeel 3.10 510 Stadseconomie (€ 196,3
mln).Omdat in 2005 binnen het Grote Stedenbeleid voor het onderdeel stadseconomie één
budget beschikbaar is gesteld zijn de instrumentsubs Fysieke Stadseconomie
(3.10 500) en Niet Fysieke stadseconomie (3.10 510) samengevoegd
als Stadseconomie. De voorschotten i.v.m fysieke stadseconomie zullen in 2006
en 2007 worden afgerekend.Artikelonderdeel 3.30 310 Bijdrage ontwikkeling JSF
(€ 27,2 mln).Dit betreft voorschotten voor de subsidieregeling in het kader van de
EMD-fase (Engineering, Manufacturing, Development) van de JSF. Nederlandse
bedrijven werden op deze wijze ondersteund bij het kwalificeren voor Nederlandse
deelname aan de JSF-ontwikkeling. De regeling liep tot eind 2001. De aangegane
verplichtingen worden langzamerhand afgewikkeld.Artikelonderdeel 4.01 500 Diverse programma uitgaven
Energie (€ 36,6 mln).De openstaande voorschotten op dit artikelonderdeel maken voornamelijk
deel uit van het EG programma GCO. Dit wordt eens in de vier jaar vastgesteld.
Naar verwachting zullen in 2006 de voorgaande 4 jaar worden vastgesteld.Artikelonderdeel 4.05 010 Tegemoetkoming Demkolec
en stadsverwarmingsprojecten (€ 332,9 mln).In 2001 is € 134,0 mln als voorschot betaald door de Staat aan
NEA voor «niet marktconforme kosten» bij de verkoop aan NUON.
Omdat de NEA van mening was dat deze kosten hoger waren is dit geschil voorgelegd
aan een arbitragecommissie. Deze commissie heeft de NEA in 2005 het gelijk
gesteld. De voorschotten zijn echter nog niet definitief vastgesteld, omdat
eerst nog een uitspraak van Brussel is gevraagd. De overige voorschotten zullen
in de komende jaren definitief worden vastgesteld.Artikelonderdeel 5.30 410 Trustfunds (€ 28,6
mln).De voorschotten van vóór 2001 ten bedrage van € 20,0
mln zullen naar verwachting in 2006 worden afgerekend.Artikelonderdeel 9.10 010 Bijdrage aan het CBS (€ 170,2
mln).Dit voorschot betreft met name de bijdrage 2005 aan het CBS. Naar verwachting
zal dit voorschot definitief worden vastgesteld in 2006.11) Garantieverplichtingen (€ 2 638,7 mln).11a)
Tegenrekening garantieverplichtingen (€ 2 638,7 mln).Dit betreft de garantieverplichtingen die door EZ zijn aangegaan. Het
verloop van de garantieverplichtingen in 2005 was als volgt:(x € 1 mln)Saldo garantieverplichtingen tot en met 20042 337,0Bij: Aangegane garantieverplichtingen in 2005+ 755,0Af: Betalingen op garantieverplichtingen in 2005–/– 38,6Af: Intrekkingen, terugbetalingen en correcties–/– 414,7Saldo garantieverplichtingen ultimo 20052 638,7Circa de helft van dit bedrag (€ 1 312 mln) betreft de
garanties van de borgstellingsregeling BBMKB (art. 3). Het uitstaande garantiebedrag
voor deze regeling is verhoogd in verband met afgegeven garanties van ongeveer € 478,5
mln en verlaagd in verband met negatieve bijstellingen van ongeveer € 409,8
mln Aan verliesafdekking is € 22,2 mln betaald.De ander helft van het saldo garantieverplichtingen ultimo 2005 bestaat
uit garanties exportactiviteiten/Oost-Europa (art. 5) € 142,7 mln
en COVA (art. 4) € 907,6 mln en een aantal kleinere garanties.Ten opzichte van 31 december 2004 zijn de garantieverplichtingen met € 301,7
mln toegenomen. Deze toename betreft met name nieuwe garanties aan Tennet
en het CBS voor een bedrag van € 260,0 mln.In de artikelsgewijze toelichting worden de garanties afzonderlijk toegelicht.12) Openstaande verplichtingen (€ 2 863,1
mln).12a) Tegenrekening openstaande verplichtingen (€ 2 863,1
mln).Het verloop van de verplichtingen in 2005 was als volgt:(x € 1 mln)Saldo aangegane verplichtingen tot en met 20042 939,2Bij: Aangegane verplichtingen in 2005+ 2 045,8Af: Betalingen op verplichtingen in 2005–/–
1 914,9Af: Intrekkingen, terugbetalingen en correcties–/– 207,0Saldo verplichtingen ultimo 20052 863,1Dit saldo is opgebouwd uit een bedrag van € 2 580,8 mln
aan verplichtingen binnen begrotingsverband en € 282,3 mln aan verplichtingen
buiten begrotingsverband.Omvangrijke negatieve bijstellingen.In 2005 is het saldo verplichtingen voor circa € 207,0 mln naar
beneden bijgesteld.In onderstaande tabel zijn de bijstellingen per artikel opgenomen. Art.Omschrijving(x € 1 mln)1Goed functionerende
economie en markten in Nederland en Europa0,12Bevorderen innovatiekracht20,13Concurrerend ondernemingsklimaat41,14Doelmatige en duurzame
energiehuishouding77,35Internationale economische
betrekkingen32,810Elektronische communicatie
en post4,321Algemeen0,2 Buiten begrotingsverband31,1 Totaal207,0De negatieve bijstellingen (intrekkingen) hebben met name betrekking op
vrijgevallen verplichtingruimte in verband met definitief vastgestelde subsidies
en bijdragen. Bij de begrotingsvoorbereiding van de afgelopen jaren is het
kaseffect van deze vrijval al verwerkt in de kasramingen.Het overgrote deel van de intrekkingen van artikel 2 heeft betrekking
op de regelingen die door SenterNovem worden uitgevoerd: Ontwikkeling technische
kennis door bedrijven € 13,8 mln.De negatieve bijstellingen van artikel 3 hebben voor € 7,7 mln
betrekking op definitieve subsidievaststellingen van de Centrale IPR-regeling.
Een bedrag van € 9,2 mln is ingetrokken op oude regio- en infrastructuur
programma’s. Op Suppletie-instrument Infra/Kennis is € 10,9
mln ingetrokken en een bedrag van € 2,4 mln is een negatieve bijstelling
op CBIN. Een bedrag van € 8,9 mln betreft scheepsbouw.De intrekkingen op artikel 4 hebben met name betrekking op door ex-Novem
uitgevoerde regelingen namelijk € 23,7 mln op de Programma’s
Energie-Efficiency en € 27,7 mln op het Programma Duurzame Energie.
Op de CO2 Reductieregeling is € 26,0 mln ingetrokken.De intrekkingen van artikel 5 hebben voor € 4,0 mln betrekking
op de regeling Starters Buitenlandse Markten PSB. Een bedrag van € 21,7
mln is ingetrokken op Exportbevordering BSE en € 5,9 mln is ingetrokken
op Economische Samenwerking PSO.13) Deelnemingen (€ 1 430,9 mln).13a) Tegenrekening
deelnemingen (€ 1 430,9 mln).Het verloop van deze post over 2005 was als volgt:  BijAf(x € 1
mln)Stand saldibalans ultimo 2004  1 431,1– Mutaties 2005:   – Nozema B.V. 0,1 Stand saldibalans ultimo 2005  1 431,0De deelneming in Nozema B.V. is in januari 2005 overgedragen aan het Ministerie
van Financiën. Op 1 juli 2005 is de N.V. Nederlandse Gasunie opgesplitst
in B.V. Nederlandse Gasunie met een staatsdeelname van € 151 200
en in Gasunie Trade & Supply B.V. met € 18 mln als staatsdeelname.
Op 2 juli 2005 is de deelneming in B.V. Nederlandse Gasunie overgedragen aan
het Ministerie van Financiën.De toelichting op de deelnemingen is als volgt: NaamNominaalBetaaldDeeln. % Ultimo 2004Ultimo 2005Ultimo 2004Ultimo 2005 N.V. NOM51 879 759,8451 879 759,8451 879 784,5451 879 784,5499,9N.V. LIOF50 373 234,2350 373 234,2350 373 234,2350 373 234,2394,4Oost N.V.19 083 265,0019 083 265,0027 129 446,4627 129 446,4657,6N.V. BOM14 674 791,4214 674 791,4214 674 798,0014 674 798,0064,5N.V. Ned. Gasunie18 151 200,00 18 151 208,64  Gasunie T & S BV 18 000 000,00 18 151 208,6410EBN NV129 213 855,00129 213 855,001 243 357 792,081 243 357 792,08100NOVEM B.V.5 073 262,825 073 262,8225 366 314,0825 366 314,08100Kenniswijk1 000,001 000,001 000,001 000,003,7Nozema N.V.133 865,16 133 865,16  Totaal288 584 233,47288 299 168,311 431 067 443,191 430 933 578,03 D. BIJLAGEN9. BIJLAGE 1: TOEZICHTSRELATIES EN ZBO’S/RWT’SDe onderstaande ZBO’s en RWT’s vallen onder de verantwoordelijkheid
van het Ministerie van Economische Zaken: Naam ZBO en/of RWTBijdrage
uit departementale begrotingBedrag realisatie
uitgaven 2005 (in € 1 000)Bedrag
begroting 2005 (incl 2e suppl.) (in € 1 000)Centraal Bureau voor de StatistiekArtikel 9181 775181 848Centrale Commissie voor de StatistiekGeen bijdrage  Stichting COVAArtikel 478 02071 998Edelmetaal Waarborg NederlandGeen bijdrage  Examencommissie voor amateurradiozendexamensGeen
bijdrage  Examencommissie van de Orde van OctrooigemachtigdenGeen bijdrage  Examencommissie voor maritieme radiocommunicatieGeen bijdrage  Kamers van Koophandel en fabriekenGeen bijdrage  Keuringsinstanties als bedoeld in artikel 10.3 Telecommunicatiewet*Geen bijdrage  NIVRArtikel 23 1586 767Raad van Bestuur Nederlandse Mededingingsautoriteit (met ingang
van 1 juni 2005)**Artikel 1258275Nederlands Meetinstituut BV (NMi)***Artikel 115 82916 151OPTAArtikel 102 6352 629TenneT (alleen voor het publieke deel in het kader van de wettelijke
taken die voortvloeien uit de wet Milieukwaliteit Energieproductie)****Artikel 4176 000176 000WaarborgHollandGeen bijdrage  * Het gaat hierbij om het volgende cluster aan ZBO’s: Consultancy,
Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, Philips Consumer Electronics
BB, Thales Nederland BV, TNO Electronic Products and Services BV en TNO Fysisch
en Elektronisch Laboratorium.** In 2005 heeft de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit
(NMa) de status van ZBO gekregen. Het toezicht op het ZBO-deel van de NMa
vindt plaats aan de hand van wettelijke kaders (ZBO wet NMA). De uitvoeringsorganisatie
van de NMa is onderdeel van EZ en het toezicht hierop vindt plaats via de
reguliere managementcontrol-systematiek van EZ.*** Inclusief Verispect, VSL en Certin.**** In 2005 is aan Tennet BV een subsidie verleend van € 176
mln ter aanvulling van de egalisatiereserve MEP. 10. BIJLAGE 2: AANBEVELINGEN ALGEMENE REKENKAMERAanbevelingen Algemene Rekenkamer• Directies P&O en I&ADe Algemene Rekenkamer (AR) heeft in de rapportage vermeld dat er bij
de directie P&O gebreken in het personeelsbeheer en de interne controle
aanwezig waren. Bij de directie I&A heeft de interne controle in een aantal
gevallen niet adequaat gewerkt. Bij de directie P&O spelen de ontwikkelingen
op het gebied van het Shared Service Center HRM een grote rol. Deze rijksbrede
ontwikkelingen naar Shared-Service omgevingen hebben uiteraard zeer ingrijpende
consequenties voor de directie P&O. Als onderdeel hiervan streeft P&O
naar verdere professionalisering van haar dienstverlening en worden de nodige
aanpassingen in de organisatie doorgevoerd. Tegen deze achtergrond staat de
bedrijfvoering door de directie P&O onder druk, waardoor in 2005 het functioneren
van de P-functie en het beheer van de personele uitgaven niet geheel toereikend
zijn geweest. Zo voldoet het financieel en materieel beheer in het algemeen
niet geheel aan de daaraan te stellen eisen, is de administratieve organisatie
niet volledig actueel en is het toezicht door de directie P&O in 2005
nog slechts beperkt ingevuld. Bij de directie I&A zijn verbeteringen doorgevoerd,
waardoor de interne controle als voldoende wordt gekwalificeerd.• ContractbeheerIn haar rapportage over 2003 constateerde de AR bij verscheidene onderdelen
van EZ knelpunten in het contractbeheer en gaf de aanbeveling om de centrale
regie van de directie Interne Zaken (IZ) te verbeteren. De juiste werking
van het contractbeheer was bij diverse EZ-onderdelen in 2004 nog een aandachtspunt.In 2004 is gesteld dat een EZ-breed contractregister onder verantwoording
van de Centraal Directeur Inkoop (CDI) ingevoerd zal worden. Dit EZ-brede
contractregister is in 2005 gerealiseerd.De werking van het contractbeheer is EZ-breed gezien verbeterd.• Milieu Actie Plan (MAP)De AR concludeert in haar rapportage dat er voor een substantieel deel
van de MAP-reserves en -bestedingen onzekerheid bestaat over de rechtmatigheid.
Het ministerie heeft volgens de AR vooraf onvoldoende waarborgen ingebouwd
om het toezicht op de MAP-gelden effectief inhoud te geven. De rapportage
aan de Tweede Kamer over de besteding van de MAP-gelden is in 2004 verzonden.
In 2005 is de situatie geëvalueerd. Het definitieve rapport wordt begin
2006 opgeleverd.• Beheer Materiële vast activaDe AR kwalificeerde de werking van de procedures bij enkele dienstonderdelen
als onvoldoende. Het materieel beheer is bij enkele onderdelen verbeterd.
Er is nog ruimte voor verdere verbetering.• GasunieWegens het ontbreken van een wettelijke basis heeft de Auditdienst bij
de Gasunie uit hoofde van de regeling Overeenkomst Meeropbrengstverdeling
Gronings Aardgas (MOR) tot op heden geen review kunnen uitvoeren. In 2005
heeft nader overleg tussen partijen plaatsgevonden en zijn procedurele afspraken
gemaakt. Op dit moment is met alle betrokken partijen een concept onderzoeksovereenkomst
opgesteld, waarin deze afspraken («terms of reference»)
zijn opgenomen. Naar verwachting zal op korte termijn de definitieve onderzoeksovereenkomst
ondertekend worden en kan een review van de MOR 2004 plaatsvinden.• MEPDe AR heeft in haar rapport over 2004 opgemerkt dat de volledigheid van
de inning van de MEP-heffing door netbeheerders lastig blijkt vast te stellen.
De ontvangsten lopen niet via de begroting, maar de minister van EZ is wel
verantwoordelijk voor de uitvoering van de Electriciteitswet. Inmiddels zijn
maatregelen genomen en acties gestart ter aanpassing van de wet. Er is een
beheersteam ingesteld om tijdig beheersproblemen rondom de MEP te signaleren
en het adviseren van mogelijke oplossingen. Het wetvoorstel ter aanpassing
van de Electriciteitswet 1998 is inmiddels ingediend. Het streven is om de
wet medio 2006 in werking te laten treden en hiervan in 2007 gebruik te maken.
In 2005 zijn incidentele maatregelen getroffen.• EFRODe minister heeft aangegeven dat de verantwoordelijke beleidsdirectie
de uitvoering van het programma van doelstelling 1 van het Europees structuurbeleid
in de provincie Flevoland de resterende programmaperiode nauwgezet, maar proportioneel
zal blijven volgen. In 2005 heeft overleg plaatsgevonden tussen de provincie
Flevoland en de Europese Commissie. De onduidelijkheden zijn opgehelderd en
met de aanpassingen die Flevoland heeft doorgevoerd is er voor wat betreft
EZ aanleiding om Flevoland reguliere aandacht te geven.11. BIJLAGE 3: PUBLICATIEPLICHT OP GROND VAN
DE WET OPENBAARMAKING UIT PUBLIEKE MIDDELEN GEFINANCIERDE TOPINKOMENS BIJ
HET DEPARTEMENT VAN ECONOMISCHE ZAKENOp grond van artikel 6 van de Wet openbaarmaking uit
publieke middelen gefinancierde topinkomens (Stb. 2006, 95) dient
elk departement via het departementaal jaarverslag een overzicht op te nemen
van medewerkers die in het verslagjaar meer verdiend hebben dan het gemiddelde
belastbare jaarloon van een minister. Dit gemiddelde belastbare jaarloon is
voor 2005 vastgesteld op € 158 000 (zie de Mededeling van de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 28 februari
2006 in de Staatscourant van 14 maart 2006 (Stcrt.
2006, 52, blz. 9). Voor dit departement heeft de publicatieplicht
betrekking op de navolgende functionarissen.Bedragen in euro’s.FunctieBelastbaar jaarloon
2004Pensioenbijdrage werkgever 2004Vergoeding privé-gebruik autoTotaal 2004Belastbaar jaarloon 2005Pensioenbijdrage werkgever 2005Vergoeding
privé-gebruik autoTotaal 2005MotivatieMinister136 30328 086*– 18 966**145 423160 90528 086*– 21 593**167 398Zie onder de tabel**** Bij de vergelijking van de topinkomens van ambtenaren met die van
de ministers is voor wat betreft het werkgeversdeel van de pensioenpremie
ministers een fictief bedrag gehanteerd van € 28 086. Dit omdat
voor ministers in gevolge de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (APPA)
geen werkgeversdeel pensioenpremie wordt afgedragen.** Dit bedrag moet in mindering worden gebracht op het belastbaar
jaarloon (zie mededeling in de Staatscourant 14 maart 2006, nr. 52, pag 9).
Het gemiddelde bedrag van de ministers is vastgesteld op € 19 265.*** Tot mei 2005 is de «vaste kostenvergoeding» die bruto
behoort te worden uitgekeerd ten onrechte netto uitgekeerd. Verrekening over
de totale ambtsperiode, evenals de effecten van het «omzetten»
van netto naar bruto heeft in 2005 tot een eenmalige
toename geleid van het belastbare loon ten opzichte van 2004 van circa € 14 000.Bedragen in euro’s.FunctieBelastbaar jaarloon
2004Pensioenbijdrage werkgever 2004Totaal 2004Belastbaar jaarloon 2005Pensioenbijdrag werkgever 2005OntslagvergoedingTotaal 2005Motivatie****Secretaris-Generaal130 79821 145151 943141 06925 640 166 709RepresentatiekostenvergoedingPeriodieke toeslag         Algemeen directeur142 74824 509167 257149 80529 625 179 430RepresentatiekostenvergoedingPeriodieke toeslagDeprivatiesering
 organisatie40-urige werkweek         Directeur Generaal c.q. Voorzitter Raad van Bestuur1156 70328 867185 570168 68933 436 202 125RepresentatiekostenvergoedingPeriodieke toeslagArbeidsmarkttoelage**** In deze kolom is een aantal elementen genoemd die mogelijk hebben geleid tot een belastbaar jaarloon boven de € 158 000.
Maar een exacte aanleiding (oorzaak–gevolg) is hieruit niet te herleiden.1 Tot 1 juli 2005 directeur-generaal, vanaf 1 juli 2005
voorzitter van de Raad van Bestuur. De cijfers over 2005 betreffen de som
van de inkomens over heel 2005.XNoot1Zie voor meer informatie en de verschillende onderzoeken www.ez.nl.XNoot2Zie http://www.weforum.org. Ook in de IMD ranglijst steeg Nederland twee
plaatsen (van 15 naar 13), zie http://www02.imd.ch/wcc/XNoot3Hiermee worden in totaal 3 121 nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd.
Vooral het aantal projecten afkomstig uit Azië steeg in 2005 sterk. Zie
voor meer informatie de site van het Nederlandse Commissariaat voor Buitenlandse
Investeringen in Nederland (een onderdeel van EZ) www.nfia.nl.XNoot1Bij slamming verandert men zonder toestemming te geven van telefonie-aanbieder.XNoot1Op basis van o.a. adviezen van het Innovatieplatform en buitenlandse ervaringen
(best-practices) is in de notitie Sterke basis voor topprestaties: vernieuwende
EZ-instrumenten voor ondernemers (TK 2004–2005, 29 800 XIII, nr.73)
de opzet van het nieuwe instrumentarium geschetst. Voorjaar 2005 heeft de
Tweede kamer deze notitie ontvangen en is gestart met de implementatie.XNoot1In 2005 zijn uiteindelijk 2 871 borgstellingen afgegeven door banken
aan MKB ondernemers voor een totaalbedrag van € 478,5 miljoen.XNoot2De zeven projecten zijn: Stadshavens Rotterdam, Zaanstad Kanaalzone, Utrecht
Lage Weide, Zeeland Sloehaven, Etten-Leur Vosdonk, Enschede Havengebied en
Emmen Bargermeer.XNoot3In de European Innovation Scoreboard van 2005 (Zie http://trendchart.cordis.lu/)
is Nederland op de samengestelde innovatie-index gestegen van een 12e naar
een 11e positie binnen de EU-25. Ook de nr.2 positie van de wereld als het
gaat om breedbandaansluitingen is hierin verwerkt.XNoot1ICT-Regie stond voordat het definitief werd opgericht ook wel bekend als
het ICT-Regie-orgaan.XNoot1In deze motie wordt de regering verzocht de toegankelijkheid van de WBSO-regeling
te bevorderen door te snijden in de aanvullende regels die gemoeid zijn met
het aanvragen en gebruik maken van de regeling. (Kamerstukken II, 2003/2004,
29 210, nr. 84).XNoot1Kamerstukken II, 2005–2006, 26 959 en 29 665, nr. 107XNoot1Deze doelstelling is vastgelegd in een prestatieafspraak 2004 t/m 2006.XNoot1Vanwege de uitgebreide toelichting is er voor gekozen om de prestatie-indicatoren
niet in een tabel te presenteren, maar te verwerken in de tekstXNoot1Artikel 3 en 4 van de wet tot verzelfstandiging van het CBSXNoot2Verordening (EG) nr. 322/97 van de Raad van de Europese Unie van 17 februari
1997 betreffende de communautaire statistiek (PbEG L 52/1). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30550-XIII-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl