Jaarverslag Wet op de Huurtoeslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2016-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2015-2016
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 27 926
 
 Huurbeleid
 
 
 Nr. 266
 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 14 september 2016
 Inleiding
 Op grond van artikel 57, eerste lid van de Wet op de huurtoeslag, dient jaarlijks verslag uitgebracht te worden aan de Staten-Generaal over de werking van deze wet. In deze brief voldoe ik voor dit jaar aan deze verplichting. Het voornemen is om vanaf het volgende verslagjaar deze rapportage te combineren met de Staat van de Woningmarkt die ik jaarlijks aan uw Kamer doe toekomen en die een compleet beeld schetst over de volle breedte van de woningmarkt. Dit jaar zend ik u deze rapportage nog separaat. Met het oog op agendering en bespreking in uw Kamer bericht ik u hierbij dat ik u, verband houdend met de beschikbaarheid van actuele data, de Staat van de Woningmarkt 2016 eind oktober zal kunnen toezenden.
 De Wet op de huurtoeslag wordt, samen met andere toeslagwetten, op grond van de in september 2005 van kracht geworden Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) uitgevoerd door de Belastingdienst/Toeslagen onder verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris van Financiën. In dit jaarverslag wordt over deze wet dan ook geen inzicht geboden in gegevens betreffende de uitvoering. Deze gegevens worden aangeboden in de bedrijfsparagraaf van het jaarverslag Financiën (Begroting IX).
 Inzicht in de huurtoeslag cijfers
 De systematiek van de Awir brengt met zich mee, dat er eerst sprake is van voorlopige toekenningen en pas na afloop van het huurtoeslagjaar van definitieve vaststellingen. Op basis van de voorlopige toekenningen is het niet mogelijk om concluderende uitspraken te doen over de samenstelling en kenmerken van de populatie huurtoeslagontvangers, omdat deze nog fors kunnen wijzigen na het definitief toekennen. Naarmate het proces van definitief toekennen verder is gevorderd, zijn in toenemende mate betere conclusies te trekken. Huurtoeslagjaren waarbij meer dan 90% van de toekenningen door de Belastingdienst definitief zijn vastgesteld, worden geacht voldoende betrouwbaar te zijn. Dit geldt op dit moment voor de huurtoeslagjaren van 2011 tot en met 2014.
 Indien in een huurtoeslagjaar de grens van 90% definitieve toekenningen nog niet wordt gehaald, zal dit in de overzichten worden aangegeven. In dat geval zal geen nadere duiding van de ontwikkelingen worden gegeven. Dit geldt op dit moment voor het huurtoeslagjaar 2015.
 Overigens zullen de cijfers ook voor de jaren waarin nu al meer dan 90% toegekend is nog in beperkte mate kunnen wijzigen bij het afronden van de laatste 10% definitieve toekenningen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Percentage definitieve toekenningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 99,2%
 
 
 99,8%
 
 
 99,7%
 
 
 96,7%
 
 
 22,9%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Ontwikkeling Aantallen
 
 
 
 
 Mutatie
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 20151Cijfers kunnen nog sterk wijzigen, omdat minder dan 90% van de toekenningen definitief is vastgesteld
 
 
 
 
 11–12
 
 
 
 
 12–13
 
 
 
 
 13–14
 
 
 
 
 
 
 
 Eenpersoonshh
 
 
 396.809
 
 
 444.008
 
 
 474.222
 
 
 497.111
 
 
 544.310
 
 
 11,9%
 
 
 6,8%
 
 
 4,8%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh
 
 
 373.873
 
 
 386.144
 
 
 405.960
 
 
 433.540
 
 
 469.684
 
 
 3,3%
 
 
 5,1%
 
 
 6,8%
 
 
 
 
 Eenpersoonshh ouderen
 
 
 284.990
 
 
 295.596
 
 
 300.523
 
 
 302.564
 
 
 316.334
 
 
 3,7%
 
 
 1,7%
 
 
 0,7%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh ouderen
 
 
 126.966
 
 
 129.636
 
 
 133.298
 
 
 136.195
 
 
 137.773
 
 
 2,1%
 
 
 2,8%
 
 
 2,2%
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.182.638
 
 
 
 
 1.255.384
 
 
 
 
 1.314.003
 
 
 
 
 1.369.410
 
 
 
 
 1.468.101
 
 
 
 
 6,2%
 
 
 
 
 4,7%
 
 
 
 
 4,2%
 
 
 
 
 
 
 De omvang van de populatie neemt in 2013 en 2014 nog steeds sterk toe. Vooral de toename bij huishoudens onder de pensioengerechtigde leeftijd valt hierbij op.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Ontwikkeling Belastbaar Inkomen
 
 
 
 
 Mutatie
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 20151Cijfers kunnen nog sterk wijzigen, omdat minder dan 90% van de toekenningen definitief is vastgesteld
 
 
 
 
 11–12
 
 
 
 
 12–13
 
 
 
 
 13–14
 
 
 
 
 
 
 
 Eenpersoonshh
 
 
 16.033
 
 
 16.137
 
 
 15.320
 
 
 15.503
 
 
 15.664
 
 
 0,6%
 
 
 –5,1%
 
 
 1,2%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh
 
 
 21.279
 
 
 21.460
 
 
 20.344
 
 
 20.539
 
 
 20.560
 
 
 0,9%
 
 
 –5,2%
 
 
 1,0%
 
 
 
 
 Eenpersoonshh ouderen
 
 
 15.310
 
 
 15.514
 
 
 15.699
 
 
 16.025
 
 
 16.192
 
 
 1,3%
 
 
 1,2%
 
 
 2,1%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh ouderen
 
 
 21.911
 
 
 22.238
 
 
 22.438
 
 
 22.946
 
 
 23.362
 
 
 1,5%
 
 
 0,9%
 
 
 2,3%
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 18.148
 
 
 
 
 18.258
 
 
 
 
 17.681
 
 
 
 
 17.953
 
 
 
 
 18.067
 
 
 
 
 0,6%
 
 
 
 
 –3,2%
 
 
 
 
 1,5%
 
 
 
 
 
 
 Bij de indexering van de inkomensgrenzen in de huurtoeslag wordt rekening gehouden met een verwachte gemiddelde inkomensontwikkeling voor de vier onderscheiden huishoudtypen. De gerealiseerde inkomensontwikkeling van de huurtoeslagpopulatie zoals zichtbaar in bovenstaande tabel komt op hoofdlijnen goed overeen met deze inschatting. In 2014 ligt de gemiddelde inkomensontwikkeling van ouderenhuishoudens met ruim 2% wat hoger dan waar bij de indexering van de inkomensgrenzen rekening mee is gehouden (1,3% à 1,4%). De gemiddelde ontwikkeling van het belastbaar inkomen van ouderenhuishoudens in de huurtoeslag lag daarmee hoger dan de gemiddelde ontwikkeling van het belastbare inkomen uit enkel AOW.
 De daling van het belastbaar inkomen in 2013 voor huishoudens met een leeftijd onder de pensioengerechtigde leeftijd heeft te maken met de invoering van de Wet Uniformering Loonbegrip, die, vanwege de gevolgen hiervan voor het brutonetto-traject, in 2013 leidde tot een daling van het belastbaar inkomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Ontwikkeling Huur per maand
 
 
 
 
 Mutatie
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 20151Cijfers kunnen nog sterk wijzigen, omdat minder dan 90% van de toekenningen definitief is vastgesteld
 
 
 
 
 11–12
 
 
 
 
 12–13
 
 
 
 
 13–14
 
 
 
 
 
 
 
 Eenpersoonshh
 
 
 405
 
 
 419
 
 
 438
 
 
 461
 
 
 476
 
 
 3,5%
 
 
 4,5%
 
 
 5,2%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh
 
 
 468
 
 
 485
 
 
 506
 
 
 531
 
 
 550
 
 
 3,6%
 
 
 4,4%
 
 
 4,9%
 
 
 
 
 Eenpersoonshh ouderen
 
 
 439
 
 
 450
 
 
 466
 
 
 488
 
 
 503
 
 
 2,5%
 
 
 3,6%
 
 
 4,7%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh ouderen
 
 
 456
 
 
 469
 
 
 486
 
 
 509
 
 
 525
 
 
 2,9%
 
 
 3,6%
 
 
 4,7%
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 439
 
 
 
 
 452
 
 
 
 
 470
 
 
 
 
 494
 
 
 
 
 510
 
 
 
 
 3,0%
 
 
 
 
 4,1%
 
 
 
 
 5,0%
 
 
 
 
 
 
 De huurontwikkeling voor huurtoeslagontvangers over 2013 komt overeen met de gemiddelde huurstijging (inclusief harmonisatie) zoals blijkt uit de huurenquête. In 2014 ligt de huurstijging voor huurtoeslagontvangers ongeveer 0,4 procentpunt hoger dan de gemiddelde huurstijging zoals blijkt uit de huurenquête. Dit is vooral te verklaren door de hoge instroom in de huurtoeslag, vooral bij eenpersoonshuishoudens, waarbij deze instromers hogere huren hebben dan de bestaande populatie.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Ontwikkeling Huurtoeslag per maand
 
 
 
 
 Mutatie
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 20151Cijfers kunnen nog sterk wijzigen, omdat minder dan 90% van de toekenningen definitief is vastgesteld
 
 
 
 
 11–12
 
 
 
 
 12–13
 
 
 
 
 13–14
 
 
 
 
 
 
 
 Eenpersoonshh
 
 
 157
 
 
 157
 
 
 165
 
 
 178
 
 
 190
 
 
 0,0%
 
 
 5,2%
 
 
 8,0%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh
 
 
 194
 
 
 191
 
 
 199
 
 
 212
 
 
 228
 
 
 –1,5%
 
 
 4,1%
 
 
 6,7%
 
 
 
 
 Eenpersoonshh ouderen
 
 
 186
 
 
 182
 
 
 188
 
 
 199
 
 
 208
 
 
 –2,2%
 
 
 3,4%
 
 
 5,8%
 
 
 
 
 Meerpersoonshh ouderen
 
 
 185
 
 
 179
 
 
 184
 
 
 193
 
 
 199
 
 
 –3,2%
 
 
 3,0%
 
 
 4,9%
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 179
 
 
 
 
 176
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 195
 
 
 
 
 207
 
 
 
 
 –1,7%
 
 
 
 
 3,9%
 
 
 
 
 6,8%
 
 
 
 
 
 
 De ontwikkeling van de huurtoeslag volgt uit de ontwikkeling van huren en inkomens. In 2014 blijkt de huurtoeslag harder te zijn gestegen dan de huurontwikkeling. De lichte daling van de huurtoeslag over 2012 hangt samen met de in dat jaar doorgevoerde bezuiniging op de huurtoeslag.
 Inzicht in de huurtoeslag boven de aftoppingsgrens
 In 2009 is in het kader van de vereenvoudiging van de huurtoeslag besloten de zogeheten passendheidstoets, waarmee werd gestimuleerd dat huurtoeslagontvangers zo veel mogelijk in woningen met een huur onder de aftoppingsgrens worden gehuisvest, af te schaffen.
 In de brief van 4 februari 2009 over het desbetreffende vereenvoudigingsvoorstel (Kamerstuk 31 446, nr. 23) heeft de toenmalige Minister voor WWI toegezegd de effecten van het afschaffen van de passendheidstoets te zullen monitoren. Dit heeft plaats gevonden aan de hand van de beleidsinformatie over de uitvoering van de huurtoeslag zoals opgenomen in het jaarverslag.
 Hieruit blijkt al sinds het afschaffen van de passendheidstoets vanaf 2010 een duidelijke stijging van het percentage huurtoeslagontvangers met een huur boven de aftoppingsgrens. Onderstaande tabel maakt dit zichtbaar.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand augustus 2016
 
 
 
 
 Toekenningen met een huur boven de aftoppingsgrens
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 2013
 
 
 
 
 2014
 
 
 
 
 20151Cijfers kunnen nog sterk wijzigen, omdat minder dan 90% van de toekenningen definitief is vastgesteld
 
 
 
 
 
 
 
 Totale populatie
 
 
 1.182.638
 
 
 1.255.384
 
 
 1.314.003
 
 
 1.369.410
 
 
 1.468.101
 
 
 
 
 Boven de aftoppingsgrens
 
 
 195.454
 
 
 249.080
 
 
 337.004
 
 
 378.697
 
 
 362.670
 
 
 
 
 Aandeel
 
 
 16,5%
 
 
 19,8%
 
 
 25,6%
 
 
 27,7%
 
 
 24,7%
 
 
 
 
 
 Dit heeft geleid tot een evaluatie van de passendheidstoets waarvan het rapport »Achtergronden en gevolgen van de passendheidstoets» (Companen) bij brief van 6 februari 2015 aan uw Kamer is gezonden (Kamerstukken 32 847 en 33 966, nr. 151).
 Met het oog op de betaalbaarheid van woningen voor de doelgroep van de huurtoeslag en daarmee ook de budgettaire houdbaarheid en de gerichtheid van het instrument, heeft het kabinet besloten tot herinvoering van een wettelijke norm voor passende woningtoewijzing. Hiertoe is in de per 1 juli 2015 herziene Woningwet vastgelegd dat woningcorporaties bij nieuwe verhuringen aan ten minste 95% van de huishoudens met potentieel recht op huurtoeslag woningen moeten toewijzen met een huurprijs tot en met de aftoppingsgrens.
 In de bovenstaande tabel wordt inzicht gegeven in de toename van het aantal toekenningen van huurtoeslag met een huur boven de aftoppingsgrens voor de jaren 2011 tot en met 2014. Het betreft hier naast nieuwe verhuringen overigens ook huishoudens die in het verleden boven deze grens zijn gehuisvest en huishoudens waarvan de huurprijs door een boventrendmatige verhoging (bijvoorbeeld na woningverbetering) boven de aftoppingsgrens is uitgegroeid.
 Het blijkt dat het aantal toekenningen met een huur boven de aftoppingsgrens vanaf 2011 jaarlijks is gestegen; de sterkste stijging heeft plaatsgevonden tussen 2012 en 2013. In 2014 is nog steeds een stijging waar te nemen. Het is te verwachten dat, vanwege de herinvoering van een passendheidstoets, de komende jaren deze aantallen langzaam zullen dalen.
 De huidige monitoring aan de hand van beleidsinformatie huurtoeslag zal worden voortgezet om de effecten van de nieuwe passendheidsnorm te kunnen volgen. In verband met de inwerkingtreding van deze maatregel per 1 januari 2016 is dit in de huidige cijfers nog niet zichtbaar.
 
 
 
 
 De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
 
 S.A.
 Blok