Uitkomst klimaatconferentie Durban
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 31 793
 
 Internationale klimaatafspraken
 
 
 Nr. 60
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 13 december 2011
 Naar aanleiding van het verzoek van de Vaste Commissie voor
				Infrastructuur en Milieu (d.d. 7 december 2011, kenmerk
				31 936-102/2011D60676) stuur ik uw Kamer
				hierbij een verslag met de belangrijkste uitkomsten en mijn eerste appreciatie
				van de jaarlijkse klimaatconferentie van de Verenigde Naties, die plaatsvond
				van 28 november t/m 9 december te Durban, Zuid-Afrika. Dit met het oog op
				snelle informatievoorziening voor het Algemeen Overleg op woensdag 14 december
				over de Milieuraad van 19 december.
 In mijn brief van 28 september (Tweede Kamer vergaderjaar
				2011–2012, 30 495, nr. 13)
				informeerde ik uw Kamer, mede namens de Staatssecretaris van Buitenlandse
				Zaken, over de Nederlandse en Europese inzet bij die conferentie.
 Hoewel de onderhandelingsresultaten zeer moeizaam werden bereikt,
				en de conferentie met 38 uur moest worden verlengd om tot een resultaat te
				komen, ben ik tevreden over de uitkomst. Met het overeengekomen
				Durban-eindpakket is, na de klimaatconferentie in Cancun van vorig jaar,
				opnieuw een betekenisvolle stap gezet in de ontwikkeling van een robuust
				mondiaal klimaatregime. Ik hecht daar waarde aan, omdat een werkelijk
				(kosten)effectieve aanpak van klimaatverandering een gezamenlijk, mondiaal
				beleid vereist.
 Het Durban-eindpakket bestaat uit vier onderdelen, waarmee naar
				mijn mening een redelijke balans bereikt is: een proces richting een nieuw
				mondiaal bindend instrument; uitzicht op de tweede verplichtingenperiode van
				het Kyoto-protocol; en ondersteuning van ontwikkelingslanden bij hun
				toekomstige klimaatbeleid, waarbij duidelijk de rol van de private sector wordt
				erkend.
 Naar een nieuw bindend instrument voor
				alle landen
 Een eerste onderdeel is de afspraak over een proces om een nieuw
				bindend instrument te ontwikkelen, toepasselijk voor alle landen. Doel van het
				instrument is om de mondiaal afgesproken 2-gradendoelstelling binnen bereik te
				houden. Het is van grote betekenis dat ook de landen die op dit moment
				internationaal geen emissiereductieverplichtingen hebben, waaronder de
				Verenigde Staten en de grote opkomende economieën als China, India en
				Brazilië, het bindende karakter van dat nieuwe mondiale instrument nu erkennen
				en accepteren. Afgesproken is dat het instrument niet later dan 2015 moet
				worden vastgesteld en vanaf 2020 moet ingaan en worden geïmplementeerd.
 De toekomst van het
				Kyoto-protocol
 Een tweede onderdeel van het Durban-pakket betreft de tweede
				verplichtingenperiode van het Kyoto-protocol, met emissiereductiedoelstellingen
				voor ná 2012. De eerste verplichtingenperiode van het Kyoto-protocol eindigt
				in 2012. In Durban is besloten dat Annex-1 landen volgend jaar informatie
				dienen aan te leveren over hun reductietoezeggingen (pledges) voor de tweede verplichtingenperiode, met het oog
				op de vaststelling daarvan en amendering van het Kyoto-protocol op de volgende
				klimaatconferentie eind 2012. Japan, Canada en Rusland hebben aangegeven geen
				tweede verplichtingenperiode aan te willen gaan.
 Het Groene Klimaatfonds
 Een derde onderdeel van het Durban-pakket is het besluit over de
				operationalisering van het in Cancun gelanceerde Groene Klimaatfonds. Met een
				met Denemarken gedeelde stoel in het Overgangscomité (Transitional Committee) heeft Nederland in aanloop naar de
				klimaatconferentie actief bijgedragen aan het formuleren van robuuste en
				strenge spelregels voor het beheer en bestuur van het fonds (het
				governing instrument). Conform de Nederlandse inzet
				zijn die spelregels in Durban ongewijzigd vastgesteld. Dat betekent onder
				andere dat de rol van de private sector bij investeringen wordt erkend en dat
				deze publiek-private samenwerking door een zogenoemde «private sector facility» als onderdeel van het fonds wordt
				gefaciliteerd. Dat was op voorhand geen uitgemaakte zaak en daarvoor heeft
				Nederland zich hard gemaakt. Een andere belangrijke spelregel waar Nederland
				zich voor heeft ingezet, is de voorwaarde dat projecten die onder het fonds
				voor financiering in aanmerking willen komen aantoonbare klimaatwinst moeten
				opleveren. Ook is er een interim secretariaat aangesteld en is er een datum
				voor de eerste bijeenkomst van het bestuur vastgelegd. In Durban hebben
				verschillende ontwikkelde landen waaronder Nederland, maar ook het als
				ontwikkelingsland gekenmerkte Zuid-Korea, financiële toezeggingen gedaan voor
				de financiering van de opstartkosten voor het fonds. Ook is er een dringende
				oproep geplaatst voor de spoedige vulling van het fonds, zodat programma’s en
				projecten gefinancierd kunnen worden. Over dit laatste zijn geen financiële
				toezeggingen gedaan. Op basis van nominaties door landen wordt volgend jaar het
				bestuur van het fonds samengesteld.
 Operationalisering en aanvulling
				Cancunbesluiten (inclusief nieuwe marktmechanismen)
 Een ander belangrijk onderdeel van het Durban-eindpakket betreft
				een reeks operationele besluiten op het terrein van mitigatie, adaptatie,
				technologie en capaciteitsopbouw. Deze besluiten zijn belangrijk omdat ze de
				nog openstaande punten van de Cancunafspraken invullen of operationeel
				maken.
 Grote winst hier is dat in Durban, na jarenlange tegenwerking,
				besloten is tot erkenning en uitwerking van nieuwe marktmechanismen, een
				speerpunt van de Nederlandse inzet, waar ik ook in mijn plenaire speech
				aandacht voor heb gevraagd. Dergelijke nieuwe marktinstrumenten bieden niet
				alleen ontwikkelingslanden de mogelijkheid om op schaal en sectoraal
				kostenefficiënt klimaatbeleid te ontwikkelen, maar creëren ook kansen voor de
				private sector, met name op het terrein van investeringen en het inzetten van
				kennis en expertise. In de verdere uitwerking wordt ook bekeken hoe REDD+
				(tegengaan van ontbossing en bosdegradatie in ontwikkelingslanden) eventueel
				opgenomen zou kunnen worden in nieuwe marktinstrumenten.
 Om mitigatie en adaptatie wereldwijd te faciliteren is
				technologie-overdracht essentieel. Het technologiemechanisme dat die overdracht
				instrumenteert, is in Durban verder geoperationaliseerd. Het selectieproces
				voor het op te richten Klimaat technologie centrum en netwerk is opgesteld en
				opgestart.
 Een ander belangrijk operationeel besluit in dit vierde onderdeel
				van het Durban-pakket betreft nieuwe rapportageafspraken voor
				ontwikkelingslanden. Naast hun inhoudelijke waarde, zijn deze nieuwe
				richtlijnen ook politiek belangrijk omdat ze inzicht geven in de uitvoering en
				ontwikkeling van klimaatbeleid in de grote opkomende economieën, een terrein
				waar informatie en monitoring tot nu toe lacunes vertoonde.
 Op het voor Nederland belangrijke speerpunt adaptatie zijn er
				besluiten genomen over de samenstelling, mandaat en spelregels van het
				adaptatiecomité en het ondersteunen van de minst ontwikkelde landen bij het
				opstellen en uitvoeren van adaptatieplannen.
 Mitigatieafspraken en lucht- en
				scheepvaart
 Er zijn vanzelfsprekend ook onderwerpen waarvan de
				Durban-uitkomst teleurstelt. Zo biedt het Durban-pakket geen garanties over de
				toekomstige klimaatinspanningen van de VS of de grote opkomende economieën en
				zijn er geen nieuwe reductietoezeggingen gedaan om de 2-gradendoelstelling
				binnen bereik te houden.
 Ook is er geen vooruitgang bij een mondiale aanpak van emissies
				van lucht- en scheepvaart. Voor de EU en Nederland was het voornaamste doel te
				komen tot een tekst die de realisatie van een mondiaal systeem voor reducties
				van emissies door ICAO (International Civil Aviation Organization) en IMO
				(International Maritime Organization) mogelijk zou maken. Tot nu toe is dat
				niet gelukt, omdat ontwikkelingslanden van mening zijn dat zij onder het
				klimaatverdrag (UNFCCC) geen reductieverplichtingen opgelegd kunnen
				krijgen.
 De opname van luchtvaart in het Europese emissiehandelssysteem
				was in Durban geen onderwerp van de onderhandelingen. Wel werden hierover
				enkele kritische uitspraken gedaan en probeerden enkele landen tevergeefs een
				verbod op unilaterale maatregelen in de tekst te krijgen. Ook in Durban is het
				uiteindelijk nog niet gelukt alle landen te verbinden aan de totstandkoming van
				het gewenste mondiale systeem. Het onderwerp blijft op de onderhandelingsagenda
				staan en wordt volgend jaar vervolgd.
 Intussen kunnen ICAO en IMO wel doorgaan met het uitvoeren van
				hun werkprogramma's om te komen tot mondiale marktgerichte systemen. Daarvoor
				is de politieke wil nodig bij de Lidstaten van deze organisaties. Juist daarom
				heb ik op de conferentie in mijn plenaire toespraak ook nadrukkelijk alle
				landen opgeroepen die politieke wil te tonen.
 De rol van de Europese Unie en
				Nederland
 Ik ben tevreden over het optreden van de Europese Unie. De Unie
				heeft eensgezind opgetreden en heeft met succes een groot gedeelte van haar
				agenda gerealiseerd. Bovendien is de EU erin geslaagd, mede door sterk optreden
				van de Europese Commissie, een brede coalitie te bouwen met o.a. de Afrikaanse
				landen, de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten, en uiteindelijk ook
				landen als de Verenigde Staten en India mee te krijgen.
 Ook heb ik grote waardering voor het optreden van de Nederlandse
				delegatie. Het team heeft enorme kennis van zaken, vervult een belangrijke rol
				in het werk van de Europese Unie en daarbuiten en heeft dag en nacht en met
				grote inzet gewerkt.
 Overige zaken
 Naast deelname aan de formele onderhandelingen heb ik in Durban
				met de nieuwe minister van Milieu in Colombia, dhr. Frank Pearl, gesproken over
				onze samenwerkingsprojecten op het gebied van waterveiligheid, bossen en
				emissie-inventarisaties.
 In een gesprek met het hoofd van het Klimaatsecretariaat
				Christiana Figueres herhaalde zij haar dank voor de Nederlandse website over
				fast start finance,die de transparantie over dat
				onderwerp heeft vergroot. Inmiddels heeft de UNFCCC een soortgelijke website
				gelanceerd. Ik zou het toejuichen als de twee websites uiteindelijk in elkaar
				opgaan.
 Ook heb ik in een tweetal bijeenkomsten de dialoog met het
				bedrijfsleven voortgezet, een Nederlandse en een internationale bijeenkomst.
				Hierin hebben we met onder andere vertegenwoordigers van de afvalsector, de
				energiesector, de zware industrie en de maakindustrie kansen en mogelijkheden
				verkend van het nieuwe klimaatregime. Conform de motie Van Veldhoven heb ik met
				ISWA mogelijkheden van hergebruik en grondstoffenefficiency in de context van
				klimaat verkend. Aan deze dimensie zal ik aandacht blijven besteden op de
				internationale klimaatagenda, mede in de context van Rio +20.
 Daarnaast heb ik met jongeren en verschillende NGO’s gesproken
				over de vormgeving van het klimaatregime. Tot slot heb ik in Durban
				werkbezoeken gebracht aan Unilever (milieuvriendelijke voedselfabriek) en aan
				interessante gemeentelijke waterprojecten van eThekwini, waarin wordt
				samengewerkt met Evides/Vitens en met WAVIN.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 J. J.
 Atsma