Vergaderingen Interim Committee en Development Committee; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg inzake het verzoek om goedkeuring voor het verlenen van een Staatsgarantie aan DNB in verband met lening aan het IMF inzake PRGF-ESF Trust
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139501
 2009-2010
 
 26 234
 Vergaderingen Interim Committee en Development Committee
 
 
 
 
 Nr. 
 99
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 17 december 2009
 De vaste commissie voor Financiën heeft
een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Financiën naar aanleiding
van de brief van 20 november 2009 inzake het verzoek om goedkeuring voor
het verlenen van een Staatsgarantie aan DNB in verband met een lening aan
het IMF inzake PRGF-ESF Trust (Kamerstuk 26 234, nr. 98).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 17 december
2009.
 Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Blok
 De griffier van de commissie,
 Berck
 
 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDA
 De leden van de CDA fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het verzoek van de minister van Financien voor goedkeuring voor het verlenen
van een Staatsgarantie aan DNB in verband met een lening van DNB aan het IMF
inzake de PRGF-ESF Trust. Deze leden hebben enkele vragen bij dit verzoek.
 De PRGF-ESF Trust
 De leden van de CDA fractie hebben vernomen dat het IMF de zogenaamde
Exogenous Shock Facility (ESF) wil hervormen, zodat deze faciliteit ook opengesteld
wordt voor arme landen die getroffen worden door de economische crisis. Tot
nu toe was deze faciliteit alleen bedoeld voor landen die getroffen worden
door een externe schok, zoals een politieke crisis of een natuurramp. Naar
verwachting vloeit er tot en met 2014 USD 17 mld. aan middelen naar het PRGF-ESF.
Vindt het kabinet een dergelijke aanpassing van de ESF wenselijk? Op welke
wijze wordt nu bepaald in hoeverre een land inderdaad door de mondiale economische
crisis is getroffen en dus in aanmerking komt voor deze faciliteit? Kan het
kabinet aangeven op basis van welke veronderstellingen het IMF tot een bedrag
van USD 17 mld. is gekomen? Wanneer wordt dit programma geëvalueerd?
 
 De leden van de CDA-fractie hebben begrepen dat tot 2011 vanwege de uitzonderlijke
economische omstandigheden geen rente hoeft te worden betaald over de lening.
Klopt dat? Op welke wijze wordt deze rentesubsidie bekostigd? Wat wordt het
rentepercentage na 2011? Kan het kabinet bevestigen dat de bekostiging consistent
is met het nieuwe inkomensmodel van het Fonds uit 2008?
 
 De minister van Financien verzoekt toestemming om een staatsgarantie te
verlenen aan DNB voor een bedrag van SDR 500 mln. Onder welke voorwaarden
wordt deze staatsgarantie verstrekt? Wat zijn precies de risico’s hiervan,
zowel voor DNB als voor de Staat? In hoeverre heeft de Staat ook een garantie
verleend voor de huidige deelname van Nederland aan de PRGF Trust van EUR
450 mln.?
 
 Nederland levert conform haar quota bij het IMF een bijdrage. Kan het
kabinet een overzicht geven van de landen die een nieuwe bijdrage zullen leveren
aan de PRGF? Raken hierdoor ook nieuwe landen betrokken bij deze faciliteit?
Kan het kabinet inzicht geven in hoeverre de andere landen ook voldoen, conform
hun quota, aan hun bijdrage?
 Overige faciliteiten van het IMF
 Naast deze ESF-faciliteit voor lage-inkomenslanden is recentelijk besloten
dat er nog meer middelen vanuit Nederland naar het IMF toevloeien in het kader
van «reguliere steunoperaties», dan wel bestemd voor aanvullingen
van de reserves. Dit gebeurt allemaal tegen de achtergrond van de economische
crisis. Zo zijn er zogenaamde SDR allocaties voor Nederland toegezegd, voor
een bedrag van EUR 5,1 mld. Nederland kan in principe gevraagd worden om hier
euro’s voor te leveren bestemd voor de reserves van het IMF. Hiernaast
staan er nog meer gelden van Nederland stand by. Dit zijn middelen, waartoe
Nederland zich verplicht heeft, mocht het IMF daar een beroep op doen. Hierover
zijn afspraken gemaakt via een New Arrangement to Borrow (de NAB) en de al
langer bestaande general arrangement to borrow (de GAB). In EU-verband heeft
Nederland twee toezeggingen gedaan. De eerste bedraagt EUR 5,31
mld. Deze overeenkomst is inmiddels afgerond. Hiernaast heeft Nederland nog
een additioneel bedrag toegezegd van EUR 3,54 mld. Kan het kabinet aangeven
waarvoor al deze extra middelen gebruikt gaan worden? In hoeverre acht het
kabinet een dergelijke forse toename van de middelen verstandig? Wat zijn
de risico’s hiervan? Verwacht het kabinet de komende tijd nog verdere«financiële»
verzoeken van het IMF?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen
van het verzoek van de minister van Financiën om goedkeuring te geven
aan het verlenen van een Staatsgarantie aan DNB in verband met lening aan
het IMF inzake PRGF-ESF Trust. Zij hebben hierover nog enkele vragen.
 
 Kan aangegeven worden welke andere landen voor welke additionele bedragen
gevraagd worden? Zijn er landen die niet gevraagd worden extra bij te dragen,
bijvoorbeeld omdat de economische situatie zich daar niet voor leent?
 Is het waar dat deze staatsgarantie geen effect heeft op de EMU-schuld
en het EMU-saldo? Kan de minister het totaal aan staatsgaranties dat op de
begroting van het Ministerie van Financiën staat aangeven, ongeacht (beleids)doel,
opdat de onderhavige staatsgarantie in perspectief kan worden geplaatst? Verwacht
de minister een effect op de rente die Nederland betaalt over de staatsschuld?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het verzoek van de
minister en hebben hierover de volgende vragen. Kan de minister aangeven of
(een deel van) deze lening als ODA geldt? Is het waar dat leningen met een
subsidie element van minimaal 25% als ODA (kunnen) worden bestempeld?
Is het waar dat PRGF-leningen een subsidie element hebben van ongeveer 30%
(en daarmee dus als ODA gelden)?
 Kunt u aangeven waaruit de kosten voor de USD 17 mld. uit bestaan? Bestaat
dit alleen uit geld voor de lening of ook voor een deel uit subsidies? Als
dat laatste het geval is, wordt (een deel van) de Nederlandse staatsgarantie
c.q. de 500 mln. SDR hiervoor aangewend? Wanneer heeft Nederland de twee eerdere
bijdragen geleverd? Werden deze (deels) uit het ODA-budget gefinancierd?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVD
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het verzoek om goedkeuring voor het verlenen van een Staatsgarantie aan DNB
in verband met lening aan het IMF inzake PRGF-ESF Trust. De leden van de VVD-fractie
hebben de volgende vragen.
 
 De vraag naar concessionele leningen is aanzienlijk gestegen en wordt
geschat op USD 17 mld. tot 2014, waarvan USD 8 mld. voor 2009–2010.
Om aan deze vraag te voldoen heeft het IMF SDR 9 mld. aan extra bilaterale
leningen nodig. De leden van de VVD-fractie vragen de minister op te helderen
en uit te splitsen hoe het IMF aan de schatting van 17 mld. is gekomen. Is
deze aanvullende SDR 9 mld. voldoende om te voorzien in de gehele vraag tot
en met 2014, of louter voor 2009/2010? Met andere woorden, kan de minister
beamen dat onderhavige verhoging naar verwachting eenmalig zal zijn?
 
 De leden van de VVD-fractie vragen de minister de toegenomen vraag naar
concessionele leningen, voor zover die tot op heden bekend zijn, uit te splitsen
naar aanvrager en kwantiteit en hiervan een overzicht te verschaffen. Verder
willen de aan het woord zijnde leden hiervan een risicotaxatie alsmede inzicht
in de voorwaarden die worden gesteld.
 
 Het IMF heeft de huidige contributeurs aan de PRGF-ESF en een aantal andere
landen benaderd met het verzoek tot een additionele bijdrage, die in verhouding
staat met het quota aandeel van het land in de PRGF-ESF. De leden van de VVD-fractie
vragen de minister een overzicht te verschaffen van welke landen om welk bedrag
zijn benaderd.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen de minister op te helderen wat er omtrent
dergelijke leningen is vastgesteld met betrekking tot de terugvloeiing hiervan
naar de Staatskas. Met andere woorden, op welke termijn zal het bedrag worden
gerembourseerd? Om welk bedrag zal dit dan naar verwachting gaan en zal er
rente over dit bedrag worden uitgekeerd?
 
 Hoe en waaronder zal onderhavige additionele bijdrage worden opgenomen
in de suppletoire begroting van IXB 2010?
 II Reactie van de minister
 De Staatsgarantie
 De leden van de CDA fractie willen weten onder welke voorwaarden de garantie
wordt verstrekt, welke risico’s dit met zich mee brengt en of ook voor
eerdere leningen in het kader van de Poverty Reduction and Growth Facility
and Exogenous Shock Facility Trust (PRGF-ESF Trust) garanties zijn verstrekt.
 
 De staat verleent een garantie voor de lening die door De Nederlandsche
Bank (DNB) namens de staat wordt uitgevoerd. Dit is conform de werkovereenkomst
tussen het ministerie van financiën en DNB waarin is overeengekomen dat
DNB dergelijke leningen aan het IMF uitvoert mits de staat daarvoor garant
staat. Ook voor de eerdere leningen in het kader van de PRGF-ESF Trust heeft
de staat een garantie afgegeven aan DNB. De garantie wordt alleen ingeroepen
als betalingen in verband met deze lening uitblijven. De kans dat het IMF
niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen wordt over het algemeen als
bijzonder klein beschouwd.
 
 In dit verband vragen de leden van de VVD fractie om een risico taxatie
van de additionele concessionele leningen die het IMF is aangegaan. De PRGF-ESF
Trust heeft een goed track record wat betreft
terugbetalingen, maar het IMF heeft ook een reserve fonds opgetuigd om vertraagde
of uitblijvende terugbetaling op te vangen. Dit reserve fonds dekt 40 %
van de leningen, wat een solide dekking is.
 
 De leden van de PvdA fractie willen weten of de staatsgarantie effect
heeft op het EMU-saldo, hoe de garantie zich verhoudt tot het totaal van garanties
op de begroting van financiën en of er effecten te verwachten zijn voor
de rente die Nederland betaalt op de staatsschuld.
 
 Staatsgaranties hebben geen effect heeft op de EMU-schuld en het EMU-saldo
zolang er geen beroep wordt gedaan op de garantie. In de onderstaande tabel
wordt het totaal van garanties getoond voor de begroting IXB van Financiën.
Een overzicht van staatsgaranties is opgenomen in de miljoenennota 2010, Kamerstuk
2009–20 010, 32 123, nr. 1, blz. 114t/m 115. De rente over
de staatschuld wordt door zeer veel factoren bepaald. In het algemeen is het
onmogelijk om een effect van een bepaalde uitgave, inkomst of
garantieverstrekking op de rente in te schatten. Wel kan in dit specifieke
geval gezegd worden dat vanwege het geringe bedrag op het totaal aan garantieverstrekkingen –
namelijk 0,16 % – er geen of een zeer minimaal effect zal zijn.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garantieoverzicht begroting IXB
Financiën uitstaand risico (x €1 000) stand Miljoenennota 2010
 
 
 Risico
ultimo
 
 
 Te verlenen garanties
 
 
 Te vervallen garanties
 
 
 Risico ultimo
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2009
 
 
 2009
 
 
 
 
 
 Garantie op kredieten
 3 666 904
 197 790 445
 120 051
 201 337 298
 
 
 Garantie op deelnemingen
 10 433 203
 3 796 430
 0
 14 229 633
 
 
 Garantie op moeilijk/niet te verzekeren risico’s
 31 981 000
 46 257 695
 11 936 056
 66 302 639
 
 
 Overige garanties (o.a. liquiditeits-
of exploitatiegarantie)
 9 920 894
 14 252 120
 120
 24 172 894
 
 
 
 Totaal garanties
 
 
 56 002 001
 
 
 262 096 690
 
 
 12 056 227
 
 
 306 042 464
 
 
 
 
 
 
 De VVD fractie vraagt om opheldering omtrent het terugvloeien naar de
staatskas en wil tevens weten hoe deze garantie in de begroting wordt verwerkt.
 
 Het ministerie van financiën staats slechts garant voor het (uitzonderlijke)
geval het IMF niet aan haar verplichtingen kan voldoen. Er vind dus in principe
geen betaling door de staat plaats en er is derhalve ook geen sprake van terugbetaling.
 
 Deze garantie zal worden opgenomen in de eerste suppletore begroting IXB
2010 onder artikel 4.
 Rentesubsidie
 De leden van de CDA fractie willen weten of het klopt dat er tot 2011
geen rente hoeft te worden betaald op de leningen. Vervolgens willen ze weten
op welke wijze de extra rentesubsidie wordt betaald en of dit consistent is
met nieuwe inkomensmodel. Verder vragen de leden welke rentepercentages na
2011 worden gehanteerd. De leden van de SP fractie vragen of de USD 17 miljard
alleen uit de leningen bestaat of dat hier ook de kosten voor de subsidies
ondervallen.
 
 Voor de Extended Credit Facility (ECF) en de Rapid Credit Facility (RCF)
is de rente tot en met 2011 op 0 % gesteld, voor de Stand-by Credit
Facility (SCF) op 0,25 %. Na een evaluatie in 2011, is het de bedoeling
dat de rentes van de ECF en de RCF worden verhoogd naar 0,25 % en van
de SCF naar 0,5 %. De genoemde USD 17 miljard is alleen wat er aan
middelen nodig is om de leningen te verstrekken. De lening van SDR 500 miljoen
die DNB met het IMF aangaat en waarvoor een staatsgarantie zal moeten worden
afgegeven, zal dan ook alleen worden ingezet voor leningen. Daarnaast zal
de rente die de lenende landen moeten betalen gesubsidieerd worden. Het IMF
schat dat er SDR 2,5 miljard aan extra subsidiemiddelen nodig is om de concessionaliteit
van de USD 17 miljard aan leningen tot 2014 te financieren, inclusief de kosten
voor de verlaagde rentes. Er is nog SDR 1 miljard aan subsidiemiddelen beschikbaar,
dus er is tot en met 2014 SDR 1,5 miljard aan extra middelen nodig. Consistent
met het nieuwe inkomensmodel, wordt SDR 500 tot 600 miljoen aan subsidies
gefinancierd uit middelen gekoppeld aan goudverkoop. Daarnaast wordt SDR 620
miljoen gefinancierd uit het reserve fonds van de PRGF-ESF, waarbij de functie
als reserve fonds blijft gewaarborgd. SDR 150 tot 200 miljoen wordt bijeengebracht
door de middelen die gegenereerd kunnen worden door voor drie jaar de terugbetaling
aan de algemene middelen van het Fonds voor administratieve kosten van de
PRGF-ESF uit stellen en te laten renderen. Tot slot moeten de subsidiemiddelen
aangevuld worden door nieuwe bilaterale bijdragen van tussen de
SDR 200 en 400 miljoen. Nederland heeft via het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking
in dit verband SDR 9,5 miljoen beschikbaar gesteld.
 
 De leden van de SP fractie vragen wanneer de twee eerdere bijdragen zijn
geleverd en willen weten of dit toen uit het ODA-budget werd gefinancierd
en of dit nu het geval is. Daarnaast willen de leden weten of het klopt dat
leningen met een subsidie element van minimaal 25 % als ODA (kunnen)
worden bestempeld en of het waar is dat PRGF-leningen een subsidie element
hebben van ongeveer 30 %.
 
 DNB heeft in 1999 een lening van SDR 250 miljoen en in 2000 een lening
van SDR 200 miljoen verstrekt aan de PRGF-ESF en ook voor deze beide leningen
heeft de Nederlandse staat een garantie verstrekt. Als er wordt getrokken
op de lening, ontvangt DNB van het IMF SDR-rente op het getrokken bedrag.
In de lening van DNB aan het IMF zit dan ook geen subsidie element en de lening
als zodanig kan niet als ODA worden bestempeld. Dat in de lening, die het
IMF vervolgens verstrekt aan een PRGF-ESF land, wel een subsidie element zit
(van gemiddeld 30%), doet hier niet aan af. Het «meetpunt»
voor ODA ligt namelijk tussen de donor en de primaire ontvanger. Om het subsidie
element van de leningen, die het IMF verstrekt, te kunnen financieren, is
een apart subsidiefonds gevormd. Zoals eerder gezegd, is een deel van deze
subsidiemiddelen afkomstig van donoren, waaronder Nederland. In 1988 heeft
Nederland SDR 53,8 miljoen bijgedragen en in 1995 SDR 45,5 miljoen aan dit
subsidiefonds. Onlangs heeft de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking opnieuw
een bijdrage van SDR 9,5 miljoen toegezegd. Deze subsidiebijdragen worden
wel als ODA bestempeld.
 Additionele bijdragen aan de PRGF
 De leden van de CDA fractie en de VVD fractie vragen om opheldering hoe
het IMF tot de schattingen van de additionele concessionele leningen van USD
17 miljard is gekomen voor de komende jaren en hoe zich dat verhoudt tot de
aanvullende SDR 9 miljard aan financiële middelen die het Fonds nodig
heeft.
 
 Het IMF heeft in de eerste vijf maanden van 2009 al SDR 1,2 miljard aan
nieuwe concessionele leningen uitgegeven, in vergelijking tot SDR 800 miljoen
in heel 2008. De regiodirecties bij het IMF hebben vervolgens met behulp van
landenspecifieke informatie geschat dat er voor de rest van het jaar nog ongeveer
SDR 1,5 miljard aan leningen verwacht kon worden. Dit betekent dus een totale
vraag voor 2009 van SDR 2,7 miljard, wat ongeveer gelijk is aan USD 4 miljard.
Omdat het IMF verwacht dat de lage inkomenslanden ondanks tekenen van herstel
toch nog wel een zware periode tegemoet gaan en de aanpassingen in het leenraamwerk
wellicht voor extra vraag gaan zorgen, wordt ook voor 2010 de vraag geschat
op USD 4 miljard. Het Fonds kijkt voor deze schattingen naar voorspellingen
van de ontwikkeling van de lopende rekeningen van de betreffende landen. Ook
na 2010 verwacht het IMF dat de crisis voor de lage inkomenslanden nog voor
een nasleep gaat zorgen. Voor de jaren 2011–2014 schat het Fonds de
vraag dan ook op USD 2,3 miljard per jaar. Dit betekent dus een behoefte van
USDR 8 miljard voor 2009 en 2010 en USD 9,2 miljard voor de jaren 2011–2014.
Dat maakt een totaal van USD 17,2 miljard voor de jaren 2009–2014, wat
ongeveer gelijk is aan SDR 11,4 miljard.
 
 Eind mei 2009 was er nog SDR 1,4 miljard aan middelen beschikbaar. Voor
de rest van 2009 en de jaren 2010–2014 wordt de totale vraag naarleningen op SDR 10,2 miljard geschat. Dat betekent dat er SDR 8,8 miljard
aan extra middelen nodig is tot en met 2014.
 Schattingen additionele concessionele middelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In miljarden
 
 SDR
 
 USD 
 
 
 
 
 t/m mei 2009
 1,2
 
 1,8 
 
 
 vanaf juni 2009
 1,5
 
 2,2 
 
 
 totaal 2009
 2,7
 
 4 
 
 
 2010
 2,7
 
 4
 
 
 2011
 1,5
 
 2,3 
 
 
 2012
 1,5
 
 2,3
 
 
 2013
 1,5
 
 2,3 
 
 
 2014
 1,5
 
 2,3 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale vraag 2009–2014
 11,4
 
 17 
 
 
 Benodigde middelen vanaf juni 2009 t/m 2014
 10,2
 
 15,4 
 
 
 Beschikbare middelen
 1,4
 
 2,1 
 
 
 Additionele vraag aan donorlanden
 8,8
 
 13,3
 
 
 
 
 
 De leden van de CDA fractie, de PvdA fractie en de VVD fractie vragen
om een overzicht welke landen zijn benadert voor een nieuwe bijdrage en hoeveel
er tot nu toe is toegezegd.
 
 Precieze overzichten van de landen die zij benaderd en die tot nu toe
hebben toegezegd bij te dragen, zijn niet openbaar. Wel bekend is dat het
Fonds ongeveer twintig landen benaderd met het verzoek om nieuwe leningen
te verstrekken aan de PRGF, waaronder de groep – voornamelijk industriele –
landen die eerder leningen hebben verstrekt. Het Fonds probeert bovendien
om deze groep landen uit te breiden en heeft daarom o.a. de BRIC-landen (Brazilië,
Rusland, India en China) benaderd met een verzoek om leningen te verstrekken.
Tot nu hebben tien landen toegezegd om een lening te verstrekken. De toezeggingen
varieren van 300 miljoen SDR tot 1800 miljoen SDR per land. De toezeggingen
van de tien landen samen tellen op tot 7,5 miljard SDR. Sommige van deze toezeggingen
zijn nog voorwaardelijk vanwege de vereiste parlementaire goedkeuring. Met
andere landen is het Fonds nog in gesprek.
 
 Voor bijdragen in de vorm van subsidies heeft het Fonds een grotere groep
landen benaderd, waaronder de G20-landen, de EU-landen, andere industriele
landen en opkomende economieen, en olie-exporterende landen. Op dit moment
zijn dertien toezeggingen ontvangen, en hebben veel landen laten weten meer
tijd nodig te hebben om dit verzoek te beantwoorden vanwege interne budget
procedures.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen om een overzicht van de toegenomen
concessionele leningen, uitgesplitst naar aanvrager en kwantiteit. Onderstaande
tabel geeft een overzicht van de landen die in 2009 een concessionele leningen
aangegaan zijn of een ophoging van een eerdere lening hebben gehad.
 Overzicht concessionele leningen in 2009 in miljoenen
SDRs
 
 
 
 
 
 
 
 land
 
 
 bedrag
 
 
 
 
 
 
 Nieuw aangegane leningen
 
 
 
 
 Comoren
 14 
 
 
 Democratische Republiek Kongo
 346 
 
 
 Dominica
 2 
 
 
 Ethiopië
 154
 
 
 Ghana
 387 
 
 
 Guinee-Bissau
 2 
 
 
 Ivoorkust
 374
 
 
 Kameroen
 93 
 
 
 Kenia
 136 
 
 
 Malediven
 57
 
 
 Mozambique
 114 
 
 
 Samoa
 6 
 
 
 Sao Tomé & Principe
 3
 
 
 St. Lucia
 7 
 
 
 St. Vincent en de Grenadines
 4
 
 
 Tadzjikistan
 78 
 
 
 Tanzania
 219 
 
 
 
 Ophogingen eerder aangegane leningen
 
 
 
 
 Centrale Afrikaanse Republiek
 25
 
 
 Gambia
 6 
 
 
 Grenada
 4 
 
 
 Haïti
 25 
 
 
 Senegal
 121
 
 
 Sierra Leone
 21 
 
 
 Zambia
 171
 
 
 
 Totaal
 
 
 2 368
 
 
 
 
 
 Op 30 november 2009 heeft het IMF totaal aan SDR 2 miljard aan krediet
uit staan via de PRGF-ESF. Landen kunnen daar bovenop nog voor een totaal
van SDR 1,24 miljard trekken, binnen de huidige aangegane overeenkomsten.
 Aanpassingen concessionele leningen raamwerk IMF
 De leden van de CDA fractie vragen naar de positie van de regering ten
aanzien van de aanpassingen van de Exogenous Shock Facility (ESF), hoe de
toegang tot een dergelijke faciliteit wordt bepaald en wanneer dit programma
wordt geëvalueerd.
 
 Niet alleen de ESF is hervormd. Om het IMF beter te wapenen de armste
landen bij te staan in de crisis, heeft het IMF het gehele concessionele leningen
loket aangepast. Voortaan zal de PRGF-ESF Trust de Poverty Reduction and Growth
Trust (PRGT) heten. Daarnaast worden er drie nieuwe faciliteiten geïntroduceerd
die de huidige faciliteiten vervangen namelijk:
 – De Extended Credit Facility (ECF),
opvolger van de PRGF, een instrument voor langdurige betalingsbalansproblemen;
 – De Rapid Credit Facility (RCF), opvolger
van een aantal snel beschikbare leenfaciliteiten (waaronder de ESF), met ex-ante
conditionaliteit, om snel tijdelijke extern veroorzaakte economische schokken
te kunnen opvangen. Een externe schok is hetzelfde gedefinieerd als onder
de Exogenous Shock Facility (ESF);
 – De Standby Credit Facility (SCF),
een nieuw instrument met kortere looptijd dan de PRGF welke ook uit voorzorg,
dus zonder aanvankelijke geldstroom, kan worden gebruikt.
 Daarnaast blijft de het Policy Support Instrument (PSI) bestaan, het instrument
voor niet-financiële beleidsondersteuning.
 
 De regering steunt deze nieuwe inrichting van het leenraamwerk voor arme
landen, omdat dit zorgt voor meer transparantie, flexibiliteit en beter aansluit
bij de behoefte van de armste landen. De instrumenten lijken hiermee ook meer
op de instrumenten van het niet-concessionele leenraamwerk van het IMF.
 
 Landen hebben toegang tot PRGF-ESF faciliteiten als het inkomen per hoofd
onder een bepaald niveau ligt, momenteel gebaseerd op een niveau vastgesteld
in 2007 op USD 1,095. Als een PRGF-ESF land in betalingsbalansproblemen verkeerd,
komt het in aanmerking voor één van de faciliteiten, afhankelijk
van de duur en oorzaak van de problemen.
 
 Om dit te bereiken wordt er als een land gebruik wil maken van de ECF
en de SCF, vooraf een programma opgesteld met doelstellingen, zowel kwantitatief
als kwalitatief. De lening wordt verstrekt in tranches (meestal half-jaarlijks),
waarbij steeds wordt bekeken of het land de nodige maatregelen heeft genomen
voordat een volgende tranche wordt uitgekeerd. De RCF is bedoeld voor landen
die door een schok acuut in betalingsbalansproblemen zijn gekomen en hiervoor
gelden met name ex-ante conditionaliteiten. Als er meerdere malen gebruik
wordt gemaakt van de RCF wordt deze omgezet naar de ECF en is er wel een track record nodig van goed functioneren voordat er wordt
uitgekeerd.
 
 Er is nog geen evaluatie van het nieuwe leenraamwerk gepland.
 Overige additionele bijdragen aan het IMF
 De leden van de CDA fractie merken op dat Nederland ook andere additionele
bijdragen zijn toegezegd aan het IMF en wil weten waarvoor deze extra middelen
gebruikt gaan worden. Bovendien willen zij weten of de toename verstandig
is en wat de risico’s zijn. Tot slot vragen de leden of het kabinet
de komende tijd nog verdere verzoeken verwacht.
 
 Tijdens de London Summit in april 2009 heeft de G20 afgesproken de New
Arrangements to Borrow (NAB) uit te breiden met USD 500 miljard en USD 250
miljard aan SDRs te alloceren. De uitbreiding van de NAB was bedoeld om het
vertrouwen te versterken dat het IMF over voldoende middelen beschikt om in
een grote vraag naar leningen te kunnen voorzien. De NAB is bedoeld als noodfonds
en wordt alleen ingezet als de reguliere middelen van het Fonds, de quota
middelen, ontoereikend zijn bij exceptionele economische omstandigheden en
kan dan gebruikt worden voor alle faciliteiten die normaal gesproken uit de
reguliere middelen worden gefinancierd. Het gaat hier dus om Stand-By-Arrangements,
maar bijvoorbeeld ook om de onlangs geïntroduceerde Flexible Credit Line.
De landen die bijdragen aan de NAB bepalen zelf met 85 % meerderheid
of de NAB gebruikt mag worden en de NAB kan steeds maar voor een half jaar
geactiveerd worden. Er zijn onzes inziens voldoende waarborgen ingebouwd dat
de NAB alleen als noodfonds wordt geactiveerd in uitzonderlijke economische
tijden en krediteuren te beschermen. Op dit moment wordt nog gewerkt aan de
afronding van de aanpassingen van de NAB, dus deze kan nog niet worden gebruikt.
Om de tijd te overbruggen zijn er bilaterale leningen toegezegd, onder andere
door Nederland (EUR 5,31 miljard), die komen te vervallen als de NAB hervormd
is. In de periode juli – oktober 2009 maakte het IMF voor een bedrag
van SDR 3,16 miljard gebruik van geleende middelen (evenveel als van quota
middelen) voor daadwerkelijke uitkeringen.
 
 Zoals al eerder gecommuniceerd is in de Europese Raad van 17 september
(en Ecofin van 2 september) is afgesproken dat de EU aan de NAB meer
gaat bijdragen dan de EUR 75 miljard die al bilateraal was toegezegd
en waarvan Nederland dus EUR 5,31 miljard bij draagt. De EU heeft afgesproken
maximaal EUR 125 miljard bijdragen, ongeveer 35 % van de totale NAB.
Dit is hoger dan het EU quota-aandeel van 31,9 %, daar de armste landen
niet mee kunnen betalen. Aangezien de definitieve bijdrage aan de NAB in SDRs
wordt gedenomineerd, is nu bekend dat dit een totale bijdrage van Nederland
aan de NAB van SDR 7,74 miljard betekent (USD 12,4 mld, EUR 8,26 mld). Dit
betekent naast de EUR 5,31 miljard die al middels een bilaterale lening is
verstrekt, een additionele bijdrage aan de NAB van ongeveer EUR 2,95 miljard
(afhankelijk van euro/SDR-koers). Deze additionele bijdrage is dus lager dan
de EUR 3,54 miljard die eerder aan u werd gecommuniceerd.
 
 De SDR-allocatie is bedoeld om landen van extra liquiditeit te voorzien
en zijn dus geen middelen die het IMF kan gebruiken voor leningen.
 
 Het is niet te verwachten dat er de komende tijd nog verdere verzoeken
van het IMF komen tot middelenaanvullingen in de vorm van leningen of subsidies,
maar bij de quota-herziening die gepland staat voor januari 2011 zal hoogstens
ook tot een quota-verhoging besloten worden. Dit, omdat in de eerste plaats
het Fonds een quota-based instituut moet blijven
en het Fonds dus over voldoende quota-middelen moet beschikken om aan de vraag
naar leningen in normale tijden te kunnen voldoen, maar ook omdat er een quota-verhoging
nodig is om een verschuiving in quota zoals afgesproken in G-20 verband te
kunnen bewerkstelligen. Afgesproken is dat dan ook de omvang van de NAB zal
worden herzien, zodat de verhoudingen kloppen en de totale omvang van het
IMF de juiste is.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Ten Hoopen (CDA), Ondervoorzitter Weekers
(VVD), Blok (VVD), Voorzitter Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Van Dijck(PVV), Luijben
(SP), Spekman (PvdA), Cramer (CU), Kalma (PvdA), Van der Burg (VVD), Ouwehand
(PvdD), Gesthuizen (SP), Van den Heuvel-Blanksma (CDA), Tang (PvdA), Vos (PvdA),
Bashir (SP), Sap (GL) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Pieper (CDA), Aptroot (VVD), Remkes
(VVD), De Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), Elias (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), De Roon (PVV), Ulenbelt (SP), Heerts
(PvdA), Anker (CU), Van der Veen (PvdA), Nicolaï (VVD), Thieme (PvdD),
Karabulut (SP), Smilde (CDA), Heijnen (PvdA), Roefs (PvdA), Van Gerven (SP),
Vendrik (GL) en Smeets (PvdA).