Vergunningwet Westerschelde; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25187, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-01-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25187 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Voorziening in verband met de milieu-effectbeoordeling3. Voorziening voor de vergunningverlening aan Vlaanderen4. Voorziening voor uitvoering rijksoeverwerkenARTIKELEN Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4OndertekeningBIJLAGE Milieu-effectenEcosysteem effecten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25187Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 187Bepalingen in verband met het uitvoeren van baggerwerken en het storten
van baggerspecie voor de verruiming en het onderhoud van de vaarweg in de
Westerschelde door het Vlaams Gewest (Vergunningwet Westerschelde)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. InleidingOp 1 juli 1996 is in werking getreden het op 17 januari 1995 te Antwerpen
totstandgekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Vlaams
Gewest inzake de verruiming van de vaarweg in de Westerschelde. Hiermee is
een verdere mijlpaal bereikt in de internationale betrekkingen tussen Nederland
en Vlaanderen. De regering is met de regering van het Vlaams Gewest steeds
van oordeel geweest dat, gelet op de geest van goede nabuurschap die de onderhandelingen
over dit Verdrag en daarmee samenlopende verdragen hebben bepaald, nu ook
op zeer korte termijn door Vlaanderen met de nodige werkzaamheden voor de
verdieping van de vaargeul moet kunnen worden aangevangen.Dit uitgangspunt bracht voor Nederland de verplichting met zich er voor
te zorgen dat Vlaanderen zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van het
Verdrag zou komen te beschikken over de op grond van Nederlandse wetgeving
vereiste bestuursrechtelijke vergunningen. Met de voorbereidingsprocedures
daartoe is al in een vroeg stadium gestart. Dit heeft in de periode van 1994–1996,
nog vóór de formeel vereiste parlementaire goedkeuring van het
Verdrag, reeds geleid tot verlening van de, op grond van de beoordeling van
de aard van de werken, noodzakelijk geachte vergunningbesluiten op rijksniveau.Desondanks is nadien grote mate van onzekerheid ontstaan over het tijdstip
waarop zou kunnen komen vast te staan dat alle vereiste vergunningbesluiten,
waaronder ook die welke zouden dienen te worden genomen op provinciaal en
gemeentelijk niveau, onherroepelijk zijn geworden en daarmee Vlaanderen als
vergunninghouder de werken op nederlands gebied in uitvoering zou kunnen nemen.
De bepalende factor voor die onzekerheid is gelegen in de consequenties die
zijn verbonden aan een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State van 14 juni 1996. Deze houdt in de kern in dat bij het terugstorten
van specie op de wijze zoals daarvoor een vergunning op grond van de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren was verleend sprake is van een bedrijvigheid die over een
reeks van jaren binnen zekere begrenzing wordt verricht. Dit houdt –
aldus de Afdeling bestuursrechtspraak – op zijn beurt in
dat sprake is van een of meer inrichtingen in de zin van artikel 1.1, eerste
lid van de Wet milieubeheer zodat (ook) op grond van die wet een aanvraag
om (provinciale) vergunning had moeten zijn ingediend. Deze uitspraak van
de Afdeling bestuursrechtspraak was in zoverre verrassend dat het in casu
niet ging om storting van baggerspecie in een in stilstaand oppervlaktewater
aanwezige put maar om storting op een lokatie, in het stromend water van de
Westerschelde, binnen welke lokatie (stortplaats) de baggerspecie wordt verspreid
(om vervolgens na zekere tijd door de stroom weer te worden meegevoerd). Wat
hiervan echter ook zij, de bedoelde vernietiging van het vergunningbesluit
zou betekenen, niet alleen dat opnieuw de in de Wet milieubeheer voorgeschreven
uitgebreide voorbereidingsprocedures in de zin van de Algemene wet bestuursrecht
zouden moeten worden gevolgd ter behandeling van door het Vlaams Gewest bij
respectievelijk gedeputeerde staten van Zeeland en de Minister van Verkeer
en Waterstaat in te dienen aanvragen op grond van de Wet Milieubeheer en de
Wet verontreiniging oppervlaktewateren maar ook dat aan de gecoördineerde
behandeling van die aanvragen het opstellen van een milieueffectrapport zou
moeten zijn voorafgegaan. De tijd die gemoeid zou zijn met het opstellen van
dat rapport werd na het bekend worden van bovenvermelde uitspraak geschat
op zeven maanden. Daarop volgt de wettelijk voorgeschreven beoordeling en
toetsing van dat rapport en de gecoördineerde behandeling van de vergunningaanvragen.
Er vanuitgaande dat de betrokken overheden en andere instanties zich daarvoor
maximaal blijven inzetten en rekening houdend met alle minimumtermijnen van
de Algemene wet bestuursrecht en van de Wet milieubeheer zijn daarmee ruim
zeven maanden gemoeid. Het totale tijdsbeslag bedraagt in dat geval bijna
15 maanden. Daarin is echter nog niet verdisconteerd dat de vergunningbesluiten
andermaal aanleiding zullen zijn tot het instellen van beroepen met de daaraan
verbonden onzekerheid voor het Vlaamse Gewest omtrent het tijdstip waarop
alle vereiste besluiten onherroepelijk zijn geworden.Naar aanleiding hiervan heeft de regering zich beraden op mogelijkheden
die een uitweg bieden die recht doet aan haar in de aanvang van deze memorie
tot uitdrukking gebrachte zorg. In die zin is ook geantwoord op schriftelijke
vragen van het lid van de Tweede Kamer, de heer A.J. te Veldhuis (Aanhangsel
Handelingen II 1995/96, 1368). In dit verband wordt in herinnering gebracht
hetgeen in de memorie van toelichting op de betreffende goedkeuringswet voor
het Verdrag (TK 1995–1996, 24 451, nr. 3) is uiteengezet over de
relatie tussen de onderhandelingen over een reeks samenhangende kwesties.
Dit betrof nl. enerzijds de verruiming van de vaarweg en de herziening van
het Scheldereglement en anderzijds de afvoer van het water van de Maas, met
parallel daaraan – volgens afspraak tussen de Nederlandse en de Vlaamse
minister-president – de besprekingen over de hogesnelheidslijn (HSL)
Antwerpen–Amsterdam. Bij de mondelinge behandeling van de genoemde goedkeuringswet
in de Tweede Kamer heb ik gewezen op het feit dat aan het onderhavige Verdrag
een veel bredere strekking is verbonden in het licht van de verbetering in
algemene zin van de verhouding tussen Nederland en Vlaanderen, alsmede op
het feit dat beiden er inmiddels in zijn geslaagd om in de geest van goede
nabuurschap te komen tot regeling van een aantal kwesties, waarvan de verdieping
van de Westerschelde een onmisbaar bestanddeel vormt (Hand. II, 1995–1996,
blz. 56–4094 e.v.).Deze overwegingen hebben de regering gebracht tot het oordeel dat de bijzondere
omstandigheden van dit geval het treffen van een bijzondere voorziening door
de wetgever kunnen rechtvaardigen waarmee binnen redelijke grenzen bekorting
van de procedure kan worden bewerkstelligd. Deze voorziening zou verder vanwege
haar bijzondere karakter uitsluitend betrekking dienen te hebben op de in
het Verdrag voorziene periode van vier jaar voor het verruimen van de vaarweg.
Op gronden die hieronder nader worden toegelicht wordt daarom
voorgesteld voor de vergunningverlening de wetsprocedure te volgen. De regering
stelt zich daarbij uitdrukkelijk op het standpunt dat de onderhavige wet een
«vangnetfunctie» moet vervullen en dat de vergunningverlening
waar dat praktisch mogelijk is volgens de «normale» procedures
zal moeten geschieden. Slechts met het oog op het geval dat onverhoopt dit
laatste voor die vergunningverlening ten tijde van het in werking treden van
deze wet nog niet tot onherroepelijke besluiten mocht hebben geleid, zal deze
wet daarvoor een voorziening moeten bieden. Uitgangspunt daarbij is dat, evenals
dat bij een «gewone» vergunningverlening het geval dient te zijn,
met de daaraan verbonden voorschriften, en het toezicht op de naleving daarvan,
een optimaal beschermingsniveau van (ook) alle aspecten van milieu en natuurbescherming
wordt bereikt.Ter voorkoming van misverstand over de keuze voor een «vergunningwet»
wordt nog het volgende opgemerkt.Het betekent nl. dat met één besluit – in dit geval
rechtstreeks totstandgekomen bij formele wet – in de plaats wordt getreden
van alle vereiste vergunningen voorzover niet vóór de inwerkingtreding
van die wet bij onherroepelijk besluit verleend, en dat voor deze naast de
wetsprocedure geen afzonderlijke vergunningprocedure wordt gevolgd. Dit vergt
(evenals trouwens in verband met de Europese regelgeving op het gebied van
de mer-plicht zoals hierna onder 2 uiteengezet) een detaillering op wetsniveau,
zowel van de aanduiding van de betrokken werken (als afzonderlijk project)
als van de bij de uitvoering daarvan in acht te nemen voorschriften. Dit leidt
tot een ingreep in de bestaande bestuurlijke verhoudingen, voorzover het nl.
vergunningen betreft die volgens de gewone procedure worden verleend door
andere bestuursorganen dan die van het rijk. Op zich vormt dit een aanpak
die door de regering voor grote projecten niet wordt bepleit; zoals ook blijkt
uit het kabinetsstandpunt inzake de besluitvorming over grote projecten naar
aanleiding van de aanbevelingen van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
(WRR) (TK 1995–1996, nr. 24 690, nr. 1, blz. 11 e.v.). Ook in dit
opzicht echter meent de regering dat de bovengeschetste bijzondere omstandigheden
het onderhavige voorstel tot een dergelijke besluitwet kunnen rechtvaardigen.Hierbij komt dat ook reeds voor de periode dat de beoogde bijzondere (spoed)wet
nog niet is totstandgekomen, een kortlopende voorziening was geboden. Immers
was tengevolge van de genoemde uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak
tot vernietiging van de verleende vergunning ook aan de werkzaamheden voor
het noodzakelijk onderhoud van de bestaande, nog niet verruimde, vaarweg naar
Antwerpen, de geldende vergunning komen te ontvallen. Daarom is daarvoor bij
besluiten van 12 augustus 1996 een gedoogbeschikking verleend aan het Vlaams
Gewest door respectievelijk de minister van Verkeer en Waterstaat en gedeputeerde
staten van Zeeland voor het storten van baggerspecie, vrijkomend bij het voortgezette
onderhoud van de vaarweg (gedurende de periode dat nog niet met de verruiming
daarvan is aangevangen).Tot slot wordt er op gewezen dat de bovenomschreven uitspraak van de Afdeling
bestuursrechtspraak tevens aanleiding is om naast de bijzondere voorziening
in dit geval ten behoeve van de verruiming van de Westerschelde, een voorziening
tot stand te brengen met betrekking tot dit soort stortactiviteiten in het
algemeen. Daarbij valt te denken aan aanpassing in het kader van het Inrichtingen-
en vergunningenbesluit milieubeheer. 2. Voorziening in verband met de milieu-effectbeoordelingVaststaat dat het bij onderhavige werkzaamheden gaat om een project dat
aanzienlijke gevolgen kan hebben als ingreep in het bestaande milieu en in
natuur en landschap. Daarvoor is in de eerste plaats relevant de richtlijn
nr 85/337/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen betreffende bepaalde
openbare en particuliere projecten (Pb EG, L 175(40)). Dit houdt in dat
Nederland gehouden is te verzekeren dat het onderhavige project voorafgaand
aan de definitieve vergunningverlening onderworpen moet zijn geweest aan een
milieu-effectbeoordeling. In de memorie van toelichting op het voorstel voor
de reeds genoemde wet tot goedkeuring van het Verdrag is, voorzover ten deze
van belang, gewezen op het feit dat de kwaliteit van de baggerspecie in de
bestaande op diepte gehouden vaargeul al sterk was verbeterd. Dit laatste
is met name ook te danken geweest aan de sanering van lozingen en uitbouw
van de waterzuiveringsinfrastructuur door Vlaanderen en de sanering aldaar
van de waterbodem in de Beneden Zeeschelde. Op grond van die wetenschap heeft
de regering toen als haar oordeel te kennen gegeven dat het in de Westerschelde
laten terugstorten van bij het baggeren vrijgekomen specie in elk geval niet
zou indruisen tegen het geldend beleid aan nederlandse kant. Verder werd als
oordeel uitgesproken dat de op het baggeren betrekking hebbende activiteiten
niet als m.e.r.-plichtig behoefden te worden beschouwd ingevolge het Besluit
milieu-effectrapportage. Ook is toen nog gewezen op het feit dat destijds
de Raad van de Waterstaat, om tot zijn in 1985 uitgebracht advies over de
verdieping te komen, een uitgebreide voorlichtings- en (buitenwettelijke)
inspraakprocedure heeft gevolgd.Nadien is echter uit de aangehaalde jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak
naar voren gekomen dat het storten van de bij de baggerwerkzaamheden vrijkomende
specie op vaste plaatsen moet worden beschouwd als een inrichtingsactiviteit,
waarvoor een vergunning krachtens de Wet milieubeheer nodig is. De consequentie
van die uitspraak zou tevens zijn dat bij de voorbereiding van de beslissing
op de aanvraag om die vergunning een milieu-effectrapport zou moeten worden
gemaakt. In bijlage C, onder 18.3, van het Besluit milieu-effectrapportage
1994 is bepaald dat met betrekking tot een inrichting voor het storten van
een hoeveelheid van 500 000 m3 afvalstoffen of meer een milieu-effectrapport
moet worden gemaakt bij de voorbereiding van een besluit waarop afdeling 3.5
van de Algemene wet bestuursrecht en afdeling 13.2 van de Wet milieubeheer
van toepassing zijn. Dat zou hier het geval zijn.Nu besloten is de vergunning bij wet te verlenen, komt daarmee echter
de uit het nationale recht voortvloeiende m.e.r.-plicht te vervallen: alleen
als een besluit bij de voorbereiding waarvan een M.E.R. moet worden gemaakt,
is aangewezen, is er de verplichting een M.E.R. te maken. Als zo'n besluit
is echter niet een wet aangewezen. Een m.e.r.-plicht op grond van het Besluit
milieu-effectrapportage 1994 bestaat dus in dit geval niet. Waar uit het nationale
recht geen m.e.r.-plicht voortvloeit, zou er echter een m.e.r.-plicht rechtstreeks
op grond van het Europese recht kunnen zijn. De Europese m.e.r.-richtlijn
wordt, voor wat de aanwijzing van m.e.r.-plichtige activiteiten betreft, geacht
rechtstreekse werking te bezitten. Voor het storten van afvalstoffen als hier
aan de orde, bevat de richtlijn zo'n m.e.r.-plicht. In artikel 1, vijfde lid,
van de richtlijn wordt echter bepaald dat hij niet van toepassing is op «projecten
die in detail worden aangenomen via een specifieke wet». Het doel van
de richtlijn, inclusief het verkrijgen van de nodige gegevens, wordt dan bereikt
via de wetgevingsprocedure. Ook volgens het Europese recht is dus in dit geval
geen M.E.R. vereist. Tot dit doel wordt het project, bestaande uit het (met vergunning en bijbehorende
vergunningvoorschriften) uit te voeren baggeren en terugstorten, zoals omschreven
in bijlage B, onder 3, van het Verdrag nader gedetailleerd aangegeven op een
bij het voorstel van wet behorende kaartbijlage (bijlage 1). Verder wordt
voor de eisen, waaraan bij de bewuste activiteiten moet worden voldaan in
verband met de bescherming van het watersysteem van de Westerschelde en de
bescherming van natuur- en landschapswaarden, verwezen naar de in bijlage
2 bij de wet behorende voorschriften. Het is intussen wel van belang dat,
gezien de aard van het project voldoende gegevens beschikbaar zijn om over
de gevolgen van het project te kunnen oordelen. Allereerst zijn dit de zeer
uitgebreide gegevens die, conform de eisen die gelden voor de vergunningaanvraag –
zowel die voor het baggeren als voor het storten in het oppervlaktewater door
het Vlaams gewest zijn verstrekt. Vanzelfsprekend zijn deze desgevraagd door
mij ter beschikking te stellen. Inmiddels is – mede op grond van diezelfde
gegevens – door de directie Zeeland van de Rijkswaterstaat een rapport
«Ontwikkelingen in de Westerschelde» (Rijkswaterstaat, directie
Zeeland/RIKZ, maart 1996) samengesteld waarin een gedetailleerde beschrijving
wordt gegeven van de Westerschelde als morfologisch en ecologisch systeem
en van de effecten daarop van het baggeren en storten van baggerspecie zowel
tijdens als na de verdieping. Dit rapport is tegelijk met deze memorie van
toelichting aangeboden, opdat het ter inzage kan worden gelegd ter griffie
van de Tweede Kamer.1In oktober 1989 is een pilotstudie, later overgaande in een vervolgstudie,
onder de naam OOSTWEST van start gegaan met de opdracht het hele getijsysteem
tussen Gent en Noordzee vanuit een lange termijn-perspectief te beschouwen,
met als gegeven de aanstaande verruiming van de vaargeul. Deze studie zou
ondermeer inzicht moeten verschaffen in de belangrijke morfologische en ecologische
processen die in dit estuarium spelen.Tussenliggende resultaten van deze studie hebben ondermeer geleid tot
onderbouwing van een te volgen bagger- en stortregime dat zo min mogelijk
de ecologische processen zou verstoren. Deze kennis is ook gebruikt bij het
verlenen van de vergunningen op grond van het Baggerreglement, de Rivierenwet
en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren.Het eindrapport van deze studie verschijnt begin 1997.De milieu-effecten die zich zullen voordoen bij het storten van baggerspecie
en de te nemen mitigerende maatregelen zijn beschreven in een afzonderlijk
stuk dat is gevoegd als bijlage bij deze memorie van toelichting.Op deze wijze is naar het oordeel van de regering voldaan aan de in artikel
1, vijfde lid, van de richtlijn gestelde eis. In verband daarmee is het wetsvoorstel
met bijlagen en memorie van toelichting ten tijde van de adviesaanvraag aan
de Raad van State voorgelegd aan de Europese Commissie om deze in de gelegenheid
te stellen om te beoordelen of daarmee is voldaan aan de richtlijn. 3. Voorziening voor de vergunningverlening aan VlaanderenHet voorgaande in aanmerking genomen, is in het voorstel van wet gekozen
voor een oplossing die hierin bestaat dat, met buitentoepassingverklaring –
in zoverre – van bestaande specifieke vergunningvereisten, rechtstreeks
bij wet één algemene vergunning wordt verleend. Deze wet heeft
aldus het rechtskarakter van een besluit.De regering is zich er van bewust dat het afwijken op deze manier van
het bestaande wettelijke regime slechts door een bijzondere motivering kan worden gedragen. Dit klemt temeer omdat een besluit van de formele
wetgever in beginsel niet in rechte kan worden getoetst.Hierboven is al ingegaan op de bijzondere overwegingen die hier gelden
tegen de achtergrond van de internationale betrekking met Vlaanderen in breed
perspectief. Daarnaast is echter ter ondersteuning van het voorstel tot het
volgen van deze bijzondere weg een factor van groot belang hetgeen ten behoeve
van de vergunningverlening reeds is verricht. Daarvoor dient in de eerste
plaats te worden gewezen op het volgende.Artikel 3, derde lid, van het Verdrag verwijst naar het vereiste van vergunningen –
op grond van de Nederlandse wetgeving – die moeten zijn verleend voordat
daadwerkelijk kan worden overgegaan tot de uitvoering van de door Vlaanderen
krachtens het Verdrag uit te voeren werken. In datzelfde artikellid van het
Verdrag wordt gesteld dat de bevoegde Nederlandse overheid de vergunning verleent
binnen de daarvoor gebruikelijke termijn en onder de voor overeenkomstige
werken in Nederland gebruikelijke of noodzakelijke voorschriften. Dit betekent
dat de partij die de werken voorbereidt en uitvoert – in casu Vlaanderen –
zorgt voor de aanvraag voor de naar Nederlands recht vereiste vergunningen.
Bij de voorbereiding van het Verdrag stond reeds vast dat het hier in ieder
geval zou gaan om de toepassing van de Rivierenwet, de Ontgrondingenwet, het
Baggerreglement, de Wet verontreiniging oppervlaktewateren en de Natuurbeschermingswet.Daarnaast zouden, afhankelijk van de voorschriften in de respectieve gemeentelijke
bestemmingsplannen aanlegvergunningen voor de onderhavige activiteiten zijn
vereist.Dienovereenkomstig zijn door het Vlaams Gewest tijdig aanvragen om vergunningverlening
ingediend, deels al vóór de uiteindelijke datum van ondertekening
van het Verdrag. De voor het baggeren op grond van de Rivierenwet alsmede
het Rijksontgrondingen- en het Baggerreglement vereiste vergunning is door
mij verleend, bij besluit van 11 december 1995 (onherroepelijk geworden op
31 juli 1996). Verder heeft mijn ambtgenoot van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij de vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet verleend bij
besluit van 11 mei 1996 (nog niet onherroepelijk).Hieraan voorafgaande was voor het terugstorten van de vrijkomende baggerspecie
al op 4 november 1994 de in de inleiding al genoemde vergunning verleend op
grond van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren.Voor deze vergunning is de z.g. uitgebreide voorbereidingsprocedure gevolgd.
In de overwegingen van dat besluit zijn de tegen de ontwerp-vergunning van
verscheidene kanten ingebrachte bedenkingen uitvoerig behandeld (Feitelijk
beschouwd is het werk daarmee al aan een intensieve toetsing, ook uit milieu-oogpunt,
onderworpen geweest).Het komt er dus op neer dat naar aanleiding van de onderhavige aanvragen
om vergunning niet alleen een technische beoordeling maar ook een belangenafweging
heeft plaatsgevonden, waarvan het resultaat onder meer zijn neerslag heeft
gevonden in de vergunningvoorschriften. Dit laatste geldt in het bijzonder
de vergunning op grond van de in maart 1994 ingediende aanvraag voor het terugstorten
van de baggerspecie en vooral ook de wijze waarop dit, gedurende de jaren
waarvoor de vergunning is verleend, zal kunnen plaatsvinden in daartoe bij
de vergunning aangewezen vakken in de Westerschelde. Die stortvakken zijn
bij de vergunningverlening niet – evenwel volgens het oordeel van de
rechter ten onrechte – beschouwd als inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer. In dit verband is een beschouwing op zijn plaats omtrent de bezwaren die
de milieuorganisaties hebben ingebracht in het gezamenlijk beroepschrift dd.
22 december 1994 tegen de op 4 november 1994 verleende vergunning op grond
van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren. Daarbij ga ik ook in op hetgeen
sindsdien naar aanleiding van die bezwaren is geschied.Naar de mening van appellanten in dat beroepschrift zijn aan de verruiming
van de vaarweg morfologische en ecologische bezwaren verbonden voor de Westerschelde.
Zij waren dan ook van mening dat in ieder geval de in het project Oost-West
van Rijkswaterstaat omschreven «bagger-strategie» die gericht
is op het beperken van ecologische schade in de vergunning voorschriften dient
te worden opgenomen. Aan dat verlangen is al voldaan met het opnemen van de
daartoe strekkende voorschriften in de eerdergenoemde vergunning op grond
van (o.m.) het Baggerreglement en de Rivierenwet. Voorts diende naar de mening
van appellanten voorschriften te worden verbonden met betrekking tot een op
milieuhygiënisch verantwoorde wijze van opslag van uit de Benedenschelde
afkomstige baggerspecie. Dit punt betreft handelingen die plaats vinden op
Vlaams gebied doch waarvan de gevolgen – bij niet naleving van de vergunningvoorschriften –
zich uitstrekken over mede de Westerschelde. Van groot belang is dus de wijze
van toezicht op Vlaams gebied. Hierover zijn inmiddels afspraken gemaakt tussen
de betrokken Vlaamse milieuorganisaties enerzijds en de administratie Waterwegen
en Zeewezen van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en het departement
Leefmilieu en Infrastruktuur anderzijds (overeenkomst van 17 juli 1996). Deze
overeenkomst heeft wat de appellanten betreft ook de instemming van de Vereniging
Zeeuwse Milieufederatie en de andere organisaties die zij vertegenwoordigt.
Essentieel is verder dat inmiddels ook een aanpassing heeft plaats gevonden
op het punt van de stortlokaties, naar aanleiding van de bezwaren in beroep
en in samenspraak ook met gedeputeerde staten van Zeeland in verband met de
voorbereiding van de door deze te verlenen vergunning op grond van de Wet
milieubeheer. Dit heeft in de vergunningvoorschriften bij de «vergunningwet,
zoals die zijn opgenomen in bijlage 2, zijn neerslag gevonden in artikel 3
dat de stortlokaties betreft. De stortplaats Konijnenschor bij het Verdronken
Land bij Saeftinghe waartegen de bezwaren zich met name richtten is daarbij
geschrapt. Een punt van principiële aard dat in het beroepschrift naar
voren komt is het verlangen dat het vergunningbeleid zich zal richten op niet
alleen handhaving van het standstill-beginsel maar ook op verbetering van
de kwaliteit van het Scheldewater. Sinds de indiening van het beroepschrift
is ook totstandgekomen het multilaterale Verdrag inzake de bescherming van
de Schelde, door het Vlaams Gewest ondertekend tegelijk met het eerdergenoemde
verdrag tot verruiming van de vaarweg (17 januari 1995). De Vereniging Zeeuwse
Milieufederatie zal zijn betrokken bij de werkgroepen emissies en waterkwaliteit,
nl. door deelneming aan het vooroverleg van de Nederlandse delegatie in die
werkgroepen van de Internationale Commissie voor de Bescherming van de Schelde
(ICBS) die ingevolge eerstgenoemd Verdrag eind 1996 zal zijn ingesteld.Inmiddels heeft overleg plaatsgevonden met gedeputeerde staten van Zeeland.
Daaruit is naar voren gekomen dat destijds in 1994 een vergunningverlening
op grond van mede de Wet milieubeheer slechts in beperkte mate zou hebben
geleid tot het verbinden van specifieke voorschriften – naast de reeds
krachtens de Wet verontreiniging oppervlaktewateren en de Rivierenwet, Baggerreglement
en Rijksontgrondingen reglement te stellen bijzondere voorwaarden –
zou hebben geleid en voorts dat zulks sindsdien niet wezenlijk anders is geworden
nu het betreft rechtstreeks aan een wet te verbinden voorschriften (eveneens
met het oog op door de Wet milieubeheer beschermde belangen). Inhoudelijk bezien zijn dus de bepalingen, zoals zij nu voor het storten
van baggerspecie zijn opgenomen in bijlage 2 bij de wet (vergunningvoorschriften),
in de eerste plaats ontleend aan eerder verleende (ministeriële) vergunningen
op grond van met name de Wet verontreiniging oppervlaktewateren het Baggerreglement,
de Rivierenwet en de Natuurbeschermingswet. Ten opzichte van de aan laatstbedoelde
vergunningen verbonden voorschriften bevatten die van bijlage 2 de bovenbedoelde
wijzigingen en aanvullingen, met daarnaast een reeks noodzakelijke aanvullingen
en verbeteringen uit een oogpunt van wetgevingskwaliteit. Zeer belangrijk
is echter dat de vergunningvoorschriften zijn aangevuld in verband met op
12 augustus 1996 door gedeputeerde staten van Zeeland verleende gedoogbeschikking,
voor het onderhoud van de vaarweg voor de periode tot het van kracht worden
van de beschikking op aanvraag. Het betreft de regeling met betrekking tot
de stortplaatsen die zijn te beschouwen als inrichtingen in de zin van de
Wet milieubeheer, het gebruik daarvan, de bevoegdheid van de directeur Ruimte,
Milieu en Water van de provincie Zeeland met het oog op het toezicht op de
naleving en de daarvoor aan die directeur periodiek door de vergunninghouder
te verschaffen gegevens. Dit alles heeft in het bijzonder zijn neerslag gevonden
in 2 van de vergunningvoorschriften.Tenslotte verdient nog vermelding dat de voorschriften van zowel de verleende
gedoogbeschikkingen als die van bijlage 1 en 2 zijn besproken met vertegenwoordigers
van het Vlaamse Gewest en van die zijde geen bezwaar hebben ontmoet. 4. Voorziening voor uitvoering rijksoeverwerkenOm de effecten van de verruiming van de vaargeul op de oevers te mitigeren,
moeten ingevolge artikel 2, tweede lid, sub b, jo. artikel 3, eerste lid,
van het Verdrag de noodzakelijke oeververdedigingen worden uitgevoerd door
Nederland. In het kader van het onderhoud van de vaargeul zijn op verschillende
plaatsen reeds dergelijke geulwandverdedigingen aangelegd. De volgens het
verdrag voorziene verdedigingen sluiten daarop aan en krijgen dan een gezamenlijke
lengte van ongeveer 16 kilometer.De reden om deze geulwandverdedigingen aan te leggen is drieledig. De
verdedigingen zorgen voor het behoud van een vloeiende belijning van de vaargeul,
ze zorgen voor het behoud van het voorland wat nodig is voor de standzekerheid
van de waterkering, en ze zorgen voor het behoud van slikken en, waar aanwezig,
voor vermindering van de afslag van schorren.Op grond van artikel 4 van het Verdrag, welke bepaling betrekking heeft
op de volgorde van de werkzaamheden, zullen deze oeververdedigingswerken zoveel
als technisch mogelijk is gelijktijdig en gelijklopend met de verruimingswerkzaamheden
worden uitgevoerd. De verdedigingswerken bestaan uit op de onderwateroever
te plaatsen zinkstukken met stortsteen of een zanddicht granulair filter,
om de stabiliteit van het aansluitend voorland te waarborgen.Weliswaar noemt het Verdrag voor het opdragen van de oeververdedigingswerken
een uiterste termijn van drie jaar na de aanvang van de verruiming. Echter
bestaat het inzicht dat, afhankelijk van de vraag waar en in welke omvang
de invloed van het baggeren en storten van baggerspecie zich op het rivierregime
doet gelden, al aanzienlijk eerder met de verdediging van althans sommige
van de daartoe in aanmerking komende oevervakken moet kunnen worden begonnen.
Zoals hierna wordt uiteengezet, zijn in verband met die laatstbedoelde omstandigheid
ook enkele bijzondere wettelijk voorzieningen gewenst analoog aan die voor
verruimingswerkzaamheden waarmee de oeververdedigingswerken immers onverbrekelijk
zijn verbonden en als het ware een eenheid vormen. Die voorzieningen
betreffen in de eerste plaats de m.e.r.-plicht. Te dien aanzien stelt de regering
zich op het standpunt dat de richtlijn niet van toepassing is op oeververdedigingswerken.
In bijlage II van de richtlijn worden in onderdeel 10 e genoemd werken inzake
kanalisering en regulering van waterwegen. Naar het oordeel van de regering
vallen de onderhavige oeververdedigingswerken daar niet onder. Deze zijn gericht
op het tegengaan van effecten van de werkzaamheden tot verruiming van de bestaande
vaarweg en niet op kanalisering of regulering daarvan. Toch valt zonder meer
niet uit te sluiten dat Nederland hierin uiteindelijk in het ongelijk wordt
gesteld. Aanleiding tot dit voorbehoud vormt ook de discussie met de Europese
Commissie en de jurisprudentie van de burgerlijke rechter naar aanleiding
van destijds genomen besluiten met betrekking tot de rivierdijkversterkingen
voor de grote rivieren. Daarom wordt, om problemen te voorkomen, ook met betrekking
tot de onderhavige oeververdedigingswerken gebruik gemaakt van de mogelijkheid
in meergenoemd artikel 1, vijfde lid, van de richtlijn. Daarom zijn die in
bijlage B, onder 2 van het Verdrag omschreven werken uitdrukkelijk ook opgenomen
op de kaartbijlage (bijlage 1) van het voorstel van wet.Ter aanvulling van de in het Verdrag opgenomen beschrijving van deze oeververdedigingswerken
kan nog het volgende nader worden meegedeeld.De verdedingsconstructie is opgebouwd uit een aanvulling op het bestaande
talud met een afdekking van steen of steenachtig materiaal met een dichtheid
van 1200 kg/m2 onder hellingen van 1 : 3. De constructie van de verdedigingen is zoveel als mogelijk afgestemd op
minimalisering van de milieu-effecten. Zo wordt voor het bovenste gedeelte
(boven 5.5 meter onder NAP) slechts breuksteen (natuursteen) gebruikt, waardoor
de vestigingsmogelijkheden voor organismen optimaal zijn en weerstand wordt
geboden tegen scheepsgolven. De bovenkant van de constructie wordt vanwege
landschappelijke overwegingen aangelegd op ongeveer 2 meter onder NAP, ter
hoogte van de laagwaterlijn. De constructie is zo tijdens laagwater nagenoeg
onzichtbaar en de dynamiek in het door het getij beïnvloedde gebied (slik,
schor) blijft behouden. Dit laatste strekt mede ter voldoening aan de van
de zijde van meergenoemde Vereniging Zeeuwse Milieufederatie, en andere natuur-
en milieuorganisaties in Zeeland, naar voren gebrachte wensen. Met deze hoogte
wordt aangesloten op een laag van veen en klei. Deze laag heeft een grote
weerstand tegen de uitschurende kracht van de stroming. Mocht in de loop van
de tijd blijken dat de afname van de slikken achter de geulrandverdediging
doorgaat, dan zal de verdediging verder opgetrokken worden tot NAP –
1m. Beneden de natuursteenlaag worden fosfor- en staalslakken (secundaire
bouwstoffen) gebruikt tot de bodem van de geul (15 tot 40 meter diep), die
voldoen aan het Bouwstoffenbesluit.Indien aan de landzijde van de bestorting afwateringsgeulen van betekenis
door de bestorting afgesloten dreigen te worden, wordt ter plaatse de geulwandbestorting
verlaagd aangebracht om zo min mogelijk de ecologische processen op de slikken
te verstoren. Van de werken wordt verwacht dat zij de geulranderosie tot stilstand
brengen waardoor de erosie van het achterliggende schor en slik wordt beperkt.
De werken beperken meer in het algemeen de natuurlijke morfo-dynamiek in het
oostelijk deel van de Westerschelde. Door dwarsdammen zullen de stroomsnelheden
op de slikken en langs de schorranden afnemen.Ten aanzien van de vergunningverlening is voor deze oeververdedigingswerken
eveneens een voorziening wenselijk. Dit betreft het volgende. Voor deze werken
geldt het vergunningvereiste op grond van in elk geval de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren en – op onderdelen – de Natuurbeschermingswet.
(Het vereiste van een vergunning op grond van eerstgenoemde wet –
voor het aanbrengen van secundaire bouwmaterialen – zal overigens niet
meer gelden na de inwerkingtreding van de desbetreffende bepalingen in het
Bouwstoffenbesluit; beoogde datum inwerkingtreding 1 januari 1998). Daarnaast
zijn ook gemeentelijke aanlegvergunningen vereist. De vergunningplicht rust
in deze op de Minister van Verkeer en Waterstaat als degene die de betrokken
rijkswerken laat uitvoeren. Intussen valt in dit stadium de volgorde van die
onderscheidene met betrekking tot de onderscheidene oevervakken van de Westerschelde
uit te voeren verdedigingswerken – welke volgorde immers mede afhankelijk
is van de voortgang en de effecten van de verruimingswerkzaamheden –
nog niet definitief te bepalen. Niettemin dient er voldoende zekerheid te
bestaan dat binnen redelijke termijn nadat van de noodzaak daartoe is gebleken
tot uitvoering van oeververdediging kan worden overgegaan, zeker gelet op
eerdergenoemde verdragsverplichting tot een zoveel mogelijk gelijktijdig met
die verruimingswerken verlopende uitvoering van die werken. Een voorziening
is derhalve noodzakelijk voor het geval mocht blijken dat redelijkerwijs het
belang van het tegengaan van ernstige erosie geen verder uitstel duldt alhoewel
de betrokken vergunningbesluiten nog niet onherroepelijk zijn geworden. Met
het oog daarop wordt voorgesteld dat bij deze wet aan de Minister van Verkeer
en Waterstaat machtiging wordt verleend om, indien die situatie zich daadwerkelijk
voordoet, aan te vangen met de uitvoering van de oeververdedigingswerken.In dit verband dient te worden gewezen op het punt van de uit te voeren
herstelwerken. Dit zijn de werken die noodzakelijk zijn ter compensatie van
het verlies van natuurwaarden tengevolge van de verruiming van de vaarweg.
Het Verdrag voorziet in artikel 2, sub c, in de uitvoering van zodanige werken,
die kunnen bestaan uit onder meer het vastleggen van schorranden of het buiten
of binnen de huidige hoogwaterkering doen ontstaan van nieuwe schorren of
slikken. De uitvoering van die werken geschiedt door het rijk (ingevolge het
Verdrag deels voor Vlaamse rekening). Uitgangspunt voor de nadere bepaling
daarvan is het compensatiebeginsel zoals dat is vastgelegd in het Structuurschema
Groene Ruimte. Door het «Bestuurlijk Overleg Westerschelde» is
voorgesteld een nadere studie en analyse te laten uitvoeren met betrekking
tot de vraag welke herstelwerken passen bij de algemene doelstelling van herstel
van het z.g. estuarien watersysteem. Inmiddels heb ik de «Commissie
Westerschelde» ingesteld om daarover uiterlijk 1 september 1997 rapport
uit te brengen. Ik verwacht op basis daarvan in het najaar 1997 een beslissing
te nemen over deze herstelwerken. ARTIKELEN Artikel 1Met de bepaling van het eerste lid wordt verzekerd dat het Vlaams Gewest
als verdragspartner met het inwerkingtreden van de wet komt te beschikken
over alle vergunningbesluiten die dan eventueel nog niet met toepassing van
de bestaande wettelijke voorschriften zijn totstandgekomen, en vervolgens
onherroepelijk zijn komen vast te staan. In het Verdrag wordt uitgegaan van
een periode van vier jaar binnen welke de verruiming van de vaarweg wordt
gerealiseerd. De datum van 30 juni 2001 sluit aan bij die van een beoogde
voltooiing van de verdiepingswerken, nadat aan de voorwaarde dat daarvoor
alle vergunningen van kracht zijn in het voorjaar van 1997 is voldaan. Dienovereenkomstig
zal ten aanzien van vóór de totstandkoming van deze wet verleende,
onherroepelijk geworden vergunningen een daarop afgestemde verlenging
van de geldingsduur van de vergunningverlening worden bevorderd.Het verschil met de krachtens deze bepaling bij wet verleende algemene
vergunning is dat zij is totstandgekomen via een bijzondere procedure, nl.
die van een wet. Dientengevolge zou voor eventuele wijziging van aan een dergelijke
vergunning verbonden voorschriften de wetsprocedure zijn aangewezen. Hetzelfde
geldt een eventuele wijziging van de kaartbijlage. Zeker echter vanwege het
dynamische karakter van de Westerschelde als getijderivier bestaat behoefte
aan de mogelijkheid om bepaalde aanpassingen van meer blijvende aard binnen
redelijke termijn tot stand te kunnen brengen. Te denken valt hierbij in het
bijzonder aan de op de kaartbijlage aangegeven stortvakken voor baggerspecie
die tot de essentialia behoren van die kaartbijlage die op zijn beurt bestanddeel
is van de wet. Daarom is met de bepaling van het derde lid voor wijziging
van de bijlagen gekozen voor een vorm van parlementaire betrokkenheid bij
wijziging. Eenzelfde vorm is bijvoorbeeld ook gekozen voor wijziging van bijlagen
die behoren tot de Deltawet grote rivieren. Wat betreft de handhaving van de aan de vergunning verbonden voorschriften
bestaat geen aanleiding tot een afwijkend regime, hetgeen betekent dat de
regels voor daartoe uit te oefenen bevoegdheden dezelfde kunnen zijn als voor
vergunningen die met toepassing van de geldende vergunningprocedures zijn
totstandgekomen. Dit wordt bereikt door in het tweede lid de vergunning in
de zin van het eerste lid van dit artikel tot dat doel met laatstgenoemde
gelijk te stellen. Artikel 2Uit de gekozen constructie van een vergunningverlening voor het doorlopen
van een wetsprocedure vloeit voort dat bepalingen die betrekking hebben op
het vergunningvereiste in bijzondere wetten, zoals de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren, de Natuurbeschermingswet, de Wet milieubeheer en de Wet
op de Ruimtelijke Ordening daarop geen toepassing vinden. Dit artikel voorziet
in de daarvoor noodzakelijke wettelijke grondslag tenzij blijkt van het tegendeel.
Zo bestaat daaraan – zoals in de slotbijzin is voorzien – geen
behoefte voor inmiddels onherroepelijk geworden vergunningbesluiten hetgeen
tot nu toe reeds het geval is met de vergunning die is verleend met toepassing
van de Rivierenwet, het Rijksontgrondingenreglement en het Baggerreglement. Artikel 3In het algemeen deel van deze memorie is reeds gewezen op de onverbrekelijke
samenhang tussen enerzijds de door het Vlaamse Gewest uit te voeren werken
in de Westerschelde en anderzijds de door het Rijk uit te voeren oeververdedigingswerken.
Deze laatste zijn in het bijzonder ook van belang voor de bescherming van
natuurwaarden. Het kan bijvoorbeeld nodig zijn de volgorde van de uit te voeren
oeververdedigingswerken aan te passen aan die van de verruiming. Daartoe dient
het mogelijk te zijn om zonodig reeds met bepaalde oeververdedigingswerken
aan te vangen, voordat op de betrokken vergunningaanvragen definitief is beslist.
Dit artikel voorziet in een wettelijke machtiging daartoe aan de Minister
van Verkeer en Waterstaat die daarvan – indien redelijkerwijs onontkoombaar –
gebruik kan maken. Een nader besluit daartoe is niet vereist. Uiteraard zal
ook bij de wijze waarop van de machtiging gebruik wordt gemaakt terughoudend
te werk moeten worden gegaan met het oog op bepaalde bezwaren van de zijde
van derden-belanghebbenden tegen de voorgenomen wijze van uitvoering van die
verdedigingswerken. Dat betekent tevens, dat indien het betreft een vergunning
waarvoor het ontwerp-besluit ter inzage is gelegd, van de machtiging geen
gebruik zal worden gemaakt vóór het verstrijken
van de termijn van de terinzagelegging. Artikel 4Dit artikel bevat het overgangsrecht. Het heeft betrekking op vergunningbesluiten
die voor het tijdstip van inwerkingtreden van de wet zijn genomen, maar die
op dat tijdstip nog niet onherroepelijk zijn geworden. Die situatie doet zich
voor indien op dat tijdstip tegen een dergelijk besluit nog bezwaar of beroep
openstaat of anderzins op een ingesteld beroep nog niet onherroepelijk is
beslist. Het is uiteraard de bedoeling dat het parlement door mij op de hoogte
wordt gesteld van tegen een dergelijk besluit ingebrachte bezwaren. Met de
aanvaarding van het wetsvoorstel is het de wetgever die tot vergunningverlening
aan het Vlaamse Gewest heeft besloten. Op grond van dit artikel vervallen
eerdere, niet onherroepelijk geworden, vergunningbesluiten van rechtswege.
Ingestelde beroepen tegen de vervallen besluiten zullen door de indiener van
het beroepschrift kunnen worden ingetrokken of door de rechter niet-ontvankelijk
kunnen worden verklaard. De Minister van Verkeer en Waterstaat,A. Jorritsma-Lebbink BIJLAGE Milieu-effectenBijna al het gebaggerde zand dat vrijkomt uit de verruiming van de vaargeul
is van voldoende kwaliteit om weer in de Westerschelde verspreid te kunnen
worden. Deze verspreiding is ook noodzakelijk omdat bij het verwijderen van
het zand uit de Westerschelde de intergetijdegebieden (slikken, zandplaten)
door erosie snel in omvang zouden afnemen. Op de langere termijn, als versnelde
zeespiegelstijging meer invloed krijgt op het estuarium, zal de Westerschelde
het zand hard nodig hebben om niet te «verdrinken».De verspreiding van de specie over het estuarium gaat tijdens en na de
verruiming plaatsvinden volgens een strategie die ontwikkeld is door het onderzoeksprojekt
OOSTWEST van Rijkswaterstaat. Deze strategie houdt in, dat het zand dat vooral
in de oostelijke helft wordt opgebaggerd, vooral in de westelijke helft wordt
verspreid. Het doel van deze strategie is te komen tot minimaliseren van de
milieu-effecten. De zandverspreiding in de westelijke helft zal geringere
effecten hebben dan bij verspreiding in de oostelijke helft. In het westen
is de omvang van de geulen en van de natuurlijke zandtransporten 4 tot 5 maal
groter dan de geulomvang en zandtransporten in de oostelijke helft. Tevens
heeft het verspreiden in de westelijke helft tot gevolg, dat de totale baggerhoeveelheden
voor het op diepte houden van de vaargeul geleidelijk, in de loop van 5 tot
10 jaar na de verruiming, afnemen. Dit is vooral merkbaar in het oostelijk
deel. Milieu-effecten van het baggerwerk nemen op termijn dus ook af. Het
uitvoeren van deze bagger- en stortstrategie heeft hogere transportkosten
voor de Vlaamse overheid tot gevolg.Bij de keuze van de afzonderlijke stortlokaties, passend binnen de OOSTWEST-strategie,
hebben een aantal afwegingen een rol gespeeld. Zo is er gekozen voor lokaties
die zoveel mogelijk voldoen aan de volgende criteria:– niet in de directe omgeving van baggerlokaties of havens;– niet ter plaatse van belangrijke visgronden;– niet in de directe invloedssfeer van belangrijke schorren;– niet ter plaatse van nature weinig dynamische gebieden.– niet ter plaatse van fourageergebieden van op zicht jagende vis
etende vogels.Vanuit het voorzorgprincipe zijn in gebieden waarvan redelijkerwijs verwacht
mag worden dat storten directe nadelige gevolgen zullen hebben voor specifieke
ecologische functies geen stortlokaties gepland.Uiteindelijk zijn, na uitgebreide inspraak, 13 lokaties overgebleven waar
volgens de baggervergunning de tijdens de verruiming vrijkomende specie kan
worden gestort. Tijdens het inspraaktraject zijn een aantal potentiële
stortlokaties afgevallen. Zo zal niet meer worden gestort nabij het Verdronken
land van Saeftinge (tegengaan van versnelde verzanding van het schor), niet
nabij de Hooge Platen (overlast voor op zicht jagende vogels) en niet op de
Vlakte van de Raan (beïnvloeding van visgronden).Bij een aantal stortlokaties is onderscheid gemaakt tussen een gedeelte
waar tijdens vloed en een gedeelte waar tijdens eb gestort mag worden. Dit
onderscheid heeft tot doel om de effecten van de stortingen zoveel mogelijk
te beperken tot de stortvakken zèlf.Ondanks het hanteren van de criteria en de aanpassingen die naar aanleiding
van de inspraakprocedures zijn gemaakt, zullen de stortingen toch enkele milieu-effecten
tot gevolg hebben. Het belangrijkste effect is, dat zandplaten in de directe
omgeving van de lokaties in grootte en hoogte zullen groeien. Deze groei gaat
ten koste van ondiep water gebied en van kleine geulen, zogenaamde
kortsluitgeulen, die de zandplaten doorsnijden. Ook de verdieping van de vaargeul
zelf veroorzaakt een concentratie van de waterstroming in de hoofdvaargeul
en daardoor het afnemen van de betekenis van de nevengeulen. Hierdoor worden
de zandplaten eveneens groter en hoger. Deze effecten kunnen elkaar dus versterken.Ter plaatse van de stortlokaties vindt extra vertroebeling van het water
plaats. Deze vertroebeling is echter lokaal en tijdelijk van aard. In verhouding
tot de van nature reeds optredende vertroebeling door de natuurlijke zand-
en slibtransporten bedraagt de extra vertroebeling door de stortingen slechts
1 à 2%. Niettemin worden voorwaarden gesteld aan het type baggervaartuigen
(onderlossers) voor het storten. Ecosysteem effectenEcologische effecten van de verruimingswerkzaamheden zijn direct gekoppeld
aan de morfologische effecten. Het ecologisch functioneren van verschillende
type gebieden (platen, slikken, schorren, ondiep water gebieden en geulen)
hangt samen met de ter plaatse heersende dynamiek. Verandering in die dynamiek
en daarmee gepaard gaande (onherroepelijke) veranderingen in leefgebied vertaalt
zich door in het estuarien ecosysteem. Een voorbeeld daarvan is het verdwijnen
van de biologisch hoog-productieve randen van het ecosysteem. De uitwisseling
van voedingsstoffen en organismen tussen schor, slik en ondiep water gebied
is essentieel voor het optimaal ecologisch functioneren van het estuarium
als geheel. Deze functie kan niet worden overgenomen door de platen met de
daarbij gelegen ondiep water gebieden, net zomin als dat andersom kan. De
geulen dienen daarbij als verbinding.De natuurwaarden van de Westerschelde, als estuarium zijn direct gerelateerd
aan de aanwezigheid van alle milieutypen. Verandering in of verdwijnen van
milieutypen vertaalt zich direct in verandering of zelfs vermindering van
de natuurwaarden van het estuarium.Het verhogen en aaneengroeiing van zandplaten en daarmee verdwijnen van
centraal gelegen ondiep water gebieden verandert de leefomstandigheden ter
plekke. In een estuarium als de Westerschelde is de natuurlijke mate van dynamiek
lange tijd in staat om dergelijke tendenzen op te vangen. Illustratief daarvoor
is het toenemen van slibrijke gebieden op de platen terwijl de slikken in
omvang afnemen, tenzij deze beschermd worden door een geulwandverdediging.
De ecologische functie van dit type gebieden als voedselgebied voor vogels
blijft in stand, maar dreigt bij voortgaande verhoging van de platen uiteindelijk
te verdwijnen. Dit effect zal in het nauwe oostelijk deel van de Westerschelde
het meest opvallend zijn als daar in de nabije omgeving van de te baggeren
drempels ook gestort wordt in de ondiepere (delen van) de nevengeulen. Daarom
wordt het merendeel van het gebaggerde zand in het westelijk deel gestort.
Hierdoor kan in het oostelijk deel de nadelige trend vertraagd of zelfs teruggedraaid
worden. Dergelijke positieve effecten zullen pas na 10 à 25 jaar optreden.Door het storten van zo'n 10 000 tot 15 000 m3 gebaggerd
zand per getij in geulen van 8 meter diepte of meer wordt in korte tijd de
onderliggende bodem bedekt met een laag baggermateriaal. De dikte hiervan
is maximaal circa 1 meter. Op deze dieptes is relatief weinig bodemleven aanwezig.
De sterfte die optreedt is in verhouding met de totale biomassa aan bodemdieren
daarom zeer gering.Het grondwater of de grondwaterstanden wordt door deze stortingen niet
beïnvloed. De baggerspecie (zand) in de stortplaatsen verspreidt zich naar de omgeving.
Door het «jaarrond» storten en doordat op de meeste stortlocaties
al jarenlang gestort wordt, heeft de bodemdiergemeenschap zich daaraan aangepast.
De extra te storten hoeveelheden i.h.k.v. de komende verruiming zullen daarom
geen tot weinig extra sterfte van bodemdieren veroorzaken. Herstel van de
bodemdiergemeenschap vindt plaats via de van nature optredende processen van
migratie (actief en passief transport) en rekolonisatie. Kokkels bijvoorbeeld
hebben geen moeite met het verhogen van de waterbodem met ca. 15 cm zand per
maand. De functie van ondiep water gebieden als kraam- en kinderkamer voor jonge
vis en garnaalachtigen, en daarmee voedselbron voor vissen, vogels en zeehonden
komt met het verdwijnen van ondiep water gebieden direct in gevaar. Ook hier
kan de wijziging in stortstrategie negatieve effecten vertragen.De zeehonden in de Westerschelde hebben, niettegenstaande de uitgevoerde
verdieping en onderhoudswerkzaamheden, voldoende plaatsen om voedsel te zoeken,
te rusten en hun jongen groot te brengen.In het ruimere westelijk deel is meer ruimte tussen de hoofdvaargeul en
platen, slikken en schorren. Het storten zal dit deel morfologisch minder
ingrijpend beïnvloeden, en hiermee ook het ecologisch functioneren minder
aantasten. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25187-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl