Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Caymaneilanden zoals gemachtigd krachtens de volmacht van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen, met Protocol; ’s Gravenhage, 8 juli 2009; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg over het verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Caymaneilanden inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139535
 2009-2010
 
 32 233
 Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de
Caymaneilanden zoals gemachtigd krachtens de volmacht van het Verenigd Koninkrijk
van Groot-Brittannië en Noord-Ierland inzake de uitwisseling van informatie
betreffende belastingen, met Protocol; ’s Gravenhage, 8 juli 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 22 december 2009
 Binnen de vaste commissie voor Financiën
hebben enkele fracties de behoefte om over het verdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en de Regering van de Caymaneilanden inzake de uitwisseling
van informatie betreffende belastingen (Kamerstuk 32 233, nr. 1), enkele
vragen en opmerkingen voor te leggen.
 
 De vragen en opmerkingen zijn op 10 december 2009 aan de staatssecretaris
van Financiën voorgelegd. Bij brief van 17 december 2009 zijn ze
door hem beantwoord.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Blok
 De Adjunct-griffier van de commissie,
 Van den Berg
 
 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 Ten aanzien van de Caymaneilanden vragen de leden van de PvdA-fractie
zich het volgende af: voor zover vennootschappen geen Vpb betalen, kunnen
de Caymaneilanden dan wel gegevens daarover uitwisselen? En heeft de belastingdienst
wel gegevens van die vennootschappen?
 
 Voor meer algemene vragen wordt kortheidshalve verwezen naar de vragen
gesteld in het verslag van het schriftelijk overleg bij het verdrag met Bermuda
inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met winstcorrecties
tussen verbonden ondernemingen (Kamerstuk 32 228, nr. 1).
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de tax information exchange agreement (hierna: TIEA) met de Caymaneilanden.
Ze betreuren het dat het advies van de Raad van State niet is overgenomen
om in de toelichting een puntsgewijze opsomming te geven van de afwijkingen
van het OESO-modelverdrag. Hier wordt het argument gebruikt dat substantiële
afwijkingen wel genoemd zijn, maar dat leidt tot de vraag wat substantieel
is en wat niet. Daarom alsnog het verzoek om voor deze en de andere negen
verdragen die in dezelfde schriftelijke ronde worden behandeld, toch een puntsgewijze
opsomming te geven.
 
 Kan de staatssecretaris alsnog ingaan op de vraag van de Raad van State
over het niet opnemen van de uitzondering voor inlichtingen die onder het
beroepsgeheim van de raadsman vallen. Waar zit hem nu precies het verschil
tussen de verwijzing in artikel 7.2 van de TIEA met de Caymaneilanden en artikel
7.3 volgens het OESO modelverdrag?
 
 Hoe is bepaald dat Nederland optrad als coördinator van een multilaterale
onderhandelingsronde in het Zuid-Caribisch gebied? Wat is daarbij de inzet
geweest van Nederland? Welke partijen waren hierbij betrokken?
 
 Behoren de Caymaneilanden volgens de staatssecretaris tot de belastingparadijzen,
ofwel tax havens? Indien zijn antwoord is dat hij zich aansluit bij de initiatieven
van de OESO, kan hij dan zeggen of hij op basis daarvan vindt of de Caymaneilanden
een belastingparadijs zijn? Als er zometeen naast de zwarte lijst van de OESO
ook geen landen meer op de grijze lijst staan, wil dat dan volgens de staatssecretaris
zeggen dat er geen belastingparadijzen meer bestaan?
 
 Is er bij het onderhandelen over het verdrag rekening gehouden met de
massale aanwezigheid van hedge funds op de Caymaneilanden? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat was de uikomst daarvan en valt daarover iets terug te vinden
in het verdrag? Klopt het dat hedge funds op de Caymaneilanden een belastingvrijstelling
kunnen krijgen van maar liefst 100 jaar? Is de regering bereid met de Caymaneilanden
te spreken over de regulering en transparantie van hedge funds? Is het op
basis van het voorliggende verdrag of andere verdragen mogelijk om gegevens
over individuele hedge funds te verkrijgen van de Caymaneilanden met betrekking
tot belastingzaken of over de eigenaren van de hedge funds?
 
 Klopt het dat een wet op de Caymaneilanden de vertrouwelijkheid van bankgegevens
garandeert? Hoe verhoudt deze zich tot het gesloten verdrag? In de toelichting
bij artikel 5 wordt gesproken van wetgeving die op de Caymaneilanden is aangepast.
Wat houden die aanpassingen in?
 
 Op verzoek van de Caymaneilanden is bij het uitputtingsbeginsel in artikel
5 vastgelegd dat onder het gebruik van alle in eigen landen voorhanden middelen
mede wordt begrepen het gebruik van verdragen met derde landen als de gevraagde
informatie zich in die derde landen bevindt. Betekent dit dat de Caymaneilanden
wel op het verzoek ingaan wanneer het verzoek aan het derde land om wat voor
reden dan ook is afgewezen of wanneer de zoektocht bij dat derde land niet
heeft geleid tot het gewenste resultaat?
 
 Is de staatssecretaris bereid deze en andere TIEA’s periodiek te
evalueren om te kijken of ze in de praktijk voldoende effectiviteit blijken
te zijn? Is er met het oog op de verwachtte resultaten gekeken in hoeverre
het informatie-uitwisselingsverdrag van de Caymaneilanden met de VS in de
praktijk effectief is gebleken?
 II Reactie van de staatssecretaris
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 De leden van de PvdA-fractie vragen of de Caymaneilanden wel gegevens
kunnen uitwisselen in de situatie dat vennootschappen geen vennootschapsbelasting
betalen en of de belastingdienst wel gegevens van die vennootschappen heeft.
 Het Verdrag geeft de mogelijkheid om aan de autoriteiten informatie te
vragen met betrekking tot naar het recht van de Caymaneilanden opgerichte
vennootschappen waarvan een inwoner van Nederland (aanmerkelijk belang) aandeelhouder
is. In de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting zal deze aandeelhouder
melding (moeten) maken van zijn aandelenbezit in een dergelijke vennootschap.
Hierbij is het niet relevant of deze vennootschap vennootschapsbelasting op
de Caymaneilanden betaalt. Voor zover de autoriteiten op de Caymaneilanden
niet zelf over de gevraagde gegevens beschikken, zullen zij die gegevens moeten
inwinnen bij de aldaar gevestigde (formele) bestuurder. Beoordeling van de
gegevens kan ook van belang zijn voor de bepaling van de vestigingsplaats
van de betreffende vennootschappen.
 Met ingang van 1 januari 2010 wordt de gegevensuitvraag nog belangrijker
als gevolg van de invoering van het fiscale regime van de afgezonderde particuliere
vermogens (APV’s) in art. 2.14a van de Wet inkomstenbelasting 2001.
Het tussenschuiven van APV’s (vooral trusts) verhindert dan niet langer
het zicht op belastingconstructies via de Caymaneilanden. Ook belangen in
vennootschappen die gehouden worden door APV’s waarvan de inbrenger
of de erfgenamen inwoner zijn van Nederland moeten dan jaarlijks aan de Nederlandse
belastingdienst worden gemeld.
 
 Voor de beantwoording van de meer algemene vragen van de leden van de
fractie van de PvdA verwijs ik naar de beantwoording van de vragen die zijn
gesteld in het verslag van het schriftelijk overleg bij het verdrag met Bermuda
inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met winstcorrecties
tussen verbonden ondernemingen (Kamerstuk 32 228, nr. 2).
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 Het verheugt mij dat de leden van de SP-fractie met belangstelling hebben
kennisgenomen van het Verdrag tussen Nederland en de Caymaneilanden inzake
de uitwisseling van informatie betreffende belastingen (hierna: het Verdrag).
 Naar aanleiding van het verzoek van genoemde leden om een puntsgewijze
opsomming van de afwijkingen van het OESO-modelverdrag TIEA merk ik op dat
ik daar geen aanleiding toe zie. Bij de onderhandelingen met de
diverse landen is de OESO-tekst als uitgangspunt genomen. De inhoudelijke
afwijkingen ten opzichte van de OESO-tekst zijn beschreven in de toelichtende
nota op het Verdrag. Alleen de louter tekstuele afwijkingen zijn niet toegelicht.
 
 Ten aanzien van de vraag van de leden van de SP-fractie over het beroepsgeheim
van advocaten (legal privilege) merk ik op dat noch de plaatsing van deze
weigeringsgrond in lid 2 in plaats van in lid 3 van artikel 7 noch de andere
bewoordingen in vergelijking met andere verdragen verschil maken qua toepassing
in de praktijk. Partijen zijn het er over eens dat deze weigeringsgrond alleen
van toepassing is op de vertrouwelijke communicatie tussen een in rechte volledig
bevoegde advocaat («admitted to the bar») en zijn cliënt.
Deze bepaling komt in soortgelijke bewoordingen ook voor in het verdrag van
de Caymaneilanden met de Verenigde Staten. In Nederland is de reikwijdte van
deze weigeringsgrond ook voor een belangrijk deel door jurisprudentie bepaald.
Het is in ieder geval uitdrukkelijk niet de bedoeling van partijen om deze
weigeringsgrond extensief te interpreteren en er bij voorbeeld ook soms door
advocaten verstrekte adviezen op fiscaal terrein onder te laten vallen.
 
 Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SP-fractie over de rol
van Nederland als coördinator van multilaterale onderhandelingen in het
Zuid-Caribisch gebied kan ik mededelen dat Nederland zich begin 2009 in OESO
kader heeft aangemeld als vrijwilliger om een project in het Caribisch gebied
te trekken. Doel van het Zuid-Caribische project was om ook landen die over
onvoldoende kennis en middelen beschikken om mee te doen aan het internationale
streven naar meer transparantie en intensievere gegevensuitwisseling, in staat
te stellen op relatief eenvoudige wijze de benodigde verdragen te sluiten.
Dit was ook van belang omdat er bij de meer welvarende landen in de regio
(waaronder de Caymaneilanden) en er net buiten (zoals Bermuda) vrees bestond
dat door de eigen bereidheid om aan de nieuwe normen te voldoen, de financiële
dienstverlening zou kunnen worden verplaatst naar die landen. Door te bevorderen
dat een alle landen in de regio omvattend netwerk van verdragen tot stand
komt kon deze vrees worden weggenomen. Bovendien werd de multilaterale aanpak
ook voor de deelnemende OESO landen een efficiënte manier geacht om verdragen
tot stand te brengen met de betrokken landen. Nederland heeft deze doelstellingen
van harte onderschreven en heeft in dit kader namens een aantal andere OESO
landen (waaronder Ierland, Denemarken, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk
en Zweden) met zes jurisdicties in het Zuid-Caribische gebied (Antigua and
Barbuda, Saint Kitts and Nevis, Saint Vincent and the Grenadines, Saint Lucia,
Dominica en Grenada) onderhandeld. De Nederlandse Antillen en Aruba hebben
zich bij het project aangesloten. De thans ook ter goedkeuring voorliggende
verdragen met Antigua and Barbuda, met Saint Kitts and Nevis en met Saint
Vincent and the Grenadines zijn concrete resultaten voor Nederland van dit
project. Ik ben van mening dat ook overigens het doel van het project is bereikt
omdat bijna alle landen in het Caribisch gebied inmiddels op de witte lijst
staan of bezig zijn de benodigde verdragen te sluiten.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of de Caymaneilanden tot de belastingparadijzen
behoren.
 De Caymaneilanden waren tot voor kort op basis van de OESO criteria aan
te merken als een belastingparadijs. Ondanks hun reputatie zijn de Caymaneilanden
een actieve partner geweest bij het ontwikkelen van het OESO TIEA modelverdrag
en in het voorbereidende werk voor de aanpak van belastingparadijzen. De Cayman
eilanden waren bovendien sinds 2004 al in onderhandeling met Nederland over
een TIEA. De Caymaneilanden hebben hun nationale wetgeving in 2005 aangepast
om informatie-uitwisseling met verdragspartners mogelijk te maken. Door het sluiten van een groot aantal TIEA’s staan de Caymaneilanden inmiddels
op de witte lijst en ik heb bij het ondertekenen van het verdrag bevestigd
dat de Caymaneilanden op basis van de OESO criteria niet langer als belastingparadijs
zijn aan te merken. Daarbij heb ik wel benadrukt dat het tekenen van een verdrag
een eerste stap is en dat het uiteindelijk op de toepassing in de praktijk
aankomt.
 
 Voorts vragen de leden van de SP-fractie of ik van mening ben dat er straks
geen belastingparadijzen meer bestaan. Doordat landen transparant worden en
inlichtingen gaan uitwisselen, kwalificeren zij zich niet meer als belastingparadijs.
Een laag tarief of het ontbreken van een winstbelasting alleen zijn onvoldoende
om een land te kwalificeren als belastingparadijs. Terecht in mijn ogen; ieder
land bepaalt immers zelf de belastingmix en de hoogte van de belastingen.
Transparantie stelt andere landen in staat om bij te heffen waar zij dat nodig
achten. Het is derhalve en goede zaak dat het aantal landen op de grijze lijsten
snel verder terugloopt. Ik heb er bovendien vertrouwen in dat de internationale
normen van transparantie en gegevensuitwisseling ook voor landen die nog niet
op deze lijsten voorkomen een minimum norm zullen vormen.
 
 De vraag of bij de totstandkoming van het Verdrag rekening is gehouden
met de aanwezigheid van hedge funds op de Caymaneilanden kan ik positief beantwoorden.
Met inachtneming van hetgeen ik in de beantwoording van de vorige vraag schreef
over de eigen bevoegdheid van elk land om een belastingstelsel naar eigen
inzicht in te richten wil ik mij van een oordeel onthouden over de fiscale
mogelijkheden die de Caymaneilanden hedge funds bieden of geboden hebben.
Het feit dat aldaar veel hedge funds actief zijn is één van
de redenen waarom Nederland al sinds 2004 in gesprek is geweest met de Caymaneilanden.
Het verdrag biedt in artikel 5, vierde lid, de mogelijkheid om over de hedge
funds op de Caymaneilanden en over de participanten daarin informatie te verkrijgen,
uiteraard slechts voorzover dat voor de Nederlandse belastingheffing relevant
is.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of het klopt dat een wet op de Caymaneilanden
de vertrouwelijkheid van bankgegevens garandeert en hoe zich dat verhoudt
tot dit Verdrag. Voorts willen genoemde leden weten wat de aanpassingen in
de wetgeving, zoals vermeld in de toelichting op artikel 5, inhouden.
 In artikel 5, lid 4, onderdeel a, van het Verdrag is een specifieke bepaling
opgenomen over het uitwisselen van onder andere bankgegevens. Zoals gebruikelijk
wordt ook in de Caymaneilanden de vertrouwelijkheid van bankgegevens gegarandeerd.
De wetgeving van de Caymaneilanden is in 2005 aangepast om informatie-uitwisseling
met verdragspartners, toentertijd met name met de Verenigde Staten waarmee
in 2001 een verdrag werd gesloten, mogelijk te maken. In de Tax Information
Authority Law (wet nr. 1 van 2005) is een gedetailleerde regeling voor het
inwinnen van informatie op de Caymaneilanden ten behoeve van andere landen
opgenomen en zijn bevoegdheden toebedeeld aan de Financial Secretary die als
de bevoegde autoriteit voor de informatie-uitwisseling is aangewezen. De bedoeling
van de verdragen en van deze wet is mede om het bankgeheim te doorbreken in
gevallen waarin het verzoekende land een legitiem belang heeft bij het verkrijgen
van de informatie. Of het verdrag en de wet op dit punt effectief zijn, zal
in de peer reviews moeten blijken die in 2010 in het kader van het Global
Forum on Transparency and Exchange of Information zullen starten.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of de Caymaneilanden wel op een informatieverzoek
zullen ingaan wanneer een verzoek aan een derde land wordt gedaan op basis
van het uitputtingsbeginsel en dat verzoek is afgewezen of niet
heeft geleid tot het gewenste resultaat. In het protocol bij het verdrag met
de Caymaneilanden is de gemeenschappelijke opvatting neergelegd dat het uitputten
van de in eigen land voorhanden middelen mede inhoudt dat de mogelijkheden
om gezochte informatie op basis van verdragen met derde landen te krijgen,
moeten worden uitgeput. Artikel 2 van het verdrag komt overeen met het OESO
modelverdrag en bepaalt in essentie dat de gevraagde informatie op het grondgebied
van de Caymaneilanden aanwezig moet zijn. Artikel 5, lid 5, onderdeel g, van
het Verdrag bepaalt dat de verzoekende autoriteit in zijn verzoek moet verklaren
dat de in eigen land voorhanden middelen moet hebben uitgeput alvorens het
verzoek te doen. Het gaat bij verzoeken op basis van het verdrag derhalve
in beginsel over informatie die in het aangezochte land voorhanden is en niet
om informatie die zich in derde landen bevindt. Dit kan zich echter in uitzonderingsgevallen
toch voordoen. Zo kan het bij voorbeeld voorkomen dat door Nederland gezochte
informatie door een tussenpersoon gevestigd op de Caymaneilanden bij een elders
gevestigde cliënt kan worden opgevraagd. De protocolbepaling houdt in
dat in gevallen waarin de Nederlandse Belastingdienst al over de gegevens
van deze cliënt beschikt, de mogelijkheden moeten worden bezien om de
verlangde informatie via de verdragen met het betrokken derde land te verkrijgen
alvorens een verzoek om informatie aan de Caymaneilanden te doen. Indien een
verzoek aan het derde land niet mogelijk blijkt of het verzoek aan het derde
land niet de gewenste informatie oplevert, zullen de Caymaneilanden alsnog
de informatie trachten te verkrijgen op basis van dit Verdrag.
 
 Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SP-fractie over de wenselijkheid
van evaluatie van de TIEA’s bevestig ik graag dat het voornemen bestaat
de effectiviteit van de Nederlandse verdragen inzake gegevensuitwisseling
periodiek te evalueren. Hierbij zal nauw samengewerkt worden met andere landen
in het Global Forum on Transparency and Exchange of Information dat vanaf 2010
zal beginnen met een proces van peer reviews, waaraan ik eerdere refereerde,
om de effectiviteit van de verdragen te meten en eventueel verbeteringen voor
te stellen. Van het verdrag met de Verenigde Staten is, naar ik heb begrepen,
sinds 2001 slechts beperkt gebruikt gemaakt maar er is in de enkele gevallen
per jaar op Amerikaans verzoek daadwerkelijk informatie verstrekt door de
Caymaneilanden. Met het aantreden van de nieuwe regering in de Verenigde Staten
en aldaar in ontwikkeling zijnde nieuwe wetgeving valt een toename van het
aantal verzoeken te verwachten. Bedacht dient echter te worden dat zowel in
de Verenigde Staten als in Nederland, het krijgen van signalen door de Belastingdienst
over de mogelijke aanwezigheid van relevante informatie in andere landen en
het op basis daarvan formuleren van verzoeken een tijdrovende zaak is.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), voorzitter, Ten Hoopen (CDA),
ondervoorzitter, Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma
(PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Van der Burg
(VVD), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD),
Tang (PvdA), Vos (PvdA), Bashir (SP), Sap (GroenLinks) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Remkes (VVD), Pieper (CDA), Aptroot
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), Elias (VVD), De
Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van der
Veen (PvdA), Smilde (CDA), Anker (ChristenUnie), Nicolaï (VVD), De Roon
(PVV), Heerts (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD), Heijnen (PvdA), Roefs
(PvdA), Van Gerven (SP), Vendrik (GroenLinks) en Smeets (PvdA).