Terrorismebestrijding; Brief minister over de ontwikkelingen rond de
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136556
 2009-2010
 
 29 754
 Terrorismebestrijding
 
 
 
 
 Nr. 
 168
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 28 oktober 2009
 
 Naar aanleiding van het verzoek van uw Kamer tijdens het AO JBZ-Raad van
15 oktober informeer ik u over de ontwikkelingen rond de vloeistoffenmaatregel
in de burgerluchtvaart.
 Achtergrond van de maatregel
 De vloeistoffenmaatregel is in de Europese Unie sinds 6 november
2006 van kracht. Aanleiding vormde de arrestatie van 3 terreurverdachten die
met behulp van vloeibare explosieven aanslagen wilden plegen tegen de burgerluchtvaart.
De verdachten in deze zaak zijn op 7 september 2009 door een rechtbank
in Groot-Brittanië veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen.
 Internationaal wordt erkend dat er sprake is van een onverminderde dreiging.
 Uit onderzoek blijkt dat de screeningsapparatuur voor het opsporen van
vloeibare explosieven thans niet toereikend is om het met deze dreiging samenhangende
risico tot een acceptabel niveau terug te brengen.
 Verantwoordelijkheid voor de beveiliging burgerluchtvaart
in Nederland en in de Europese Commissie
 De beveiliging van de burgerluchtvaart valt onder de verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie en is ondergebracht bij de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding. Vanuit mijn verantwoordelijkheid heb ik uw Kamer steeds
geïnformeerd over de vloeistoffenmaatregel (zie onder meer TK 2008–2009,
nr. 710 en TK 2007–2008, 29 754, nr. 131).
 In Brussel is de beveiliging van de burgerluchtvaart ondergebracht bij
het DG Transport en Energie (DG TREN) van de Europese Commissie (EC). Dit
verklaart waarom het onderwerp wordt geagendeerd voor de Transportraad en
niet voor de JBZ-raad. Bij de Transportraad wordt het kabinet vertegenwoordigd
door de minister van Verkeer en Waterstaat, zo ook op 9 oktober. 
 Verlenging van de maatregel
 Vanaf 29 april 2010 zal nieuwe Europese regelgeving inzake de
beveiliging van de burgerluchtvaart (Vo. (EG) nr. 300/2008) van toepassing
te zijn. Deze regelgeving voorziet thans niet in de verlenging van de beperkingen
op het meenemen van vloeistoffen in vliegtuigen aangezien bij de EC en de
lidstaten de verwachting bestond dat er vanaf 29 april 2010 apparatuur
beschikbaar zou zijn die het mogelijk maakt om vloeistoffen te screenen. De
EC heeft dit bij brief van 4 september 2008 kenbaar gemaakt aan het Europees
Parlement (EP) (zie bijlage 1 voor de briefwisseling). In diezelfde brief is tevens aangegeven dat, wanneer onverhoopt mocht
blijken dat er geen technologische oplossingen in 2010 voorhanden zijn, de
EC alsnog een gewijzigd voorstel zal indienen waarin een verlenging van de
huidige vloeistoffenmaatregel is opgenomen. Uw Kamer is hierover geïnformeerd
in antwoord op kamervragen van lid Pechtold (TK 2008–2009. nr. 710).
 
 Tijdens de Transportraad van 9 oktober jl. heeft de EC op hoofdlijnen
een eerste voorstel toegelicht. Het betreft een gefaseerde aanpak waarbij
het huidige verbod op vloeistoffen, via stappen in 2010, 2012 en 2014, volledig
wordt vervangen door screening van vloeistoffen met behulp van nieuwe technologie.
De meeste lidstaten, waaronder Nederland, hebben echter hun zorgen geuit over
het voorstel. Bepalend hierin is dat de techniek nog niet voldoende is uitontwikkeld
met als gevolg dat reeds de eerste fase van het voorstel, gepland voor 2010,
niet haalbaar is. Voorts betekent de gefaseerde aanpak dat er meerdere keren
grote financiële investeringen gedaan moeten worden. Bovendien heeft
dit telkens forse operationale consequenties voor luchthavens terwijl de voordelen
voor de passagier beperkt zijn.
 
 Tijdens een bijeenkomst op 21 oktober jl. van het regelgevend comité,
het zogeheten Aviation Security Committee, is opnieuw gesproken over de vloeistoffenmaatregel.
Een belangrijke uitkomst is dat met gekwalificeerde meerderheid een voorstel
is aangenomen waarmee de vereiste technische standaarden van screeningsapparatuur
van vloeistoffen zijn vastgesteld. Dit is van groot belang voor fabrikanten
van screeningsapparatuur omdat zij aan de hand van deze standaarden gericht
hun producten kunnen uitontwikkelen.
 Voorts heeft er nog geen besluitvorming plaats gevonden over een verdere
verlenging van de vloeistoffenmaatregel na 29 april 2010. De EC zal de
kwestie eerst op 10 november a.s. bespreken met het EP. Naar verwachting
wordt op 18 november a.s. een besluit genomen in het het Aviation Security
Committee wat vervolgens ter goedkeuring aan de Raad en het EP wordt voorgelegd.
 Ontwikkeling van nieuwe apparatuur
 In 2008 is door de EC en de lidstaten de «Roadmap on liquids»
ontwikkeld, een stappenplan met het doel om zo snel mogelijk beschikking te
krijgen over technologie waarmee vloeibare explosieven kunnen worden gedetecteerd.
Het betreft hier een nauwe samenwerking tussen de EC, de European Civil Aviation
Conference (ECAC), producenten van screeningsapparatuur, de Airports Council
International (ACI) en diverse lidstaten waaronder Nederland. Daarnaast is
er regelmatig overleg met internationale partners waaronder de Verenigde Staten.
 
 Nederland neemt samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland
deel aan de ECAC Liquid Explosives Study Group. Dit expertforum op het gebied
van vloeibare explosieven heeft tot doel het ontwikkelproces van screeningsapparatuur
voor vloeibare explosieven in internationaal verband te stimuleren.
In augustus 2009 heeft de studiegroep aan de EC een overzicht geleverd van
de stand van de techniek. Dit overzicht was onder andere gebaseerd op een
uitgebreide serie testen uitgevoerd bij verschillende laboratoria. Hieruit
is gebleken dat op dit moment twee soorten apparatuur voldoende onderscheidend
vermogen hebben om vloeibare explosieven van onschuldige vloeistoffen te onderscheiden:
 • apparatuur die flessen kan scannen nadat deze zijn opengemaakt;
 • apparatuur waarbij dichte flessen 1 voor 1 aan het apparaat dienen
te worden aangeboden.
 De tijd die gepaard gaat met het scannen door deze apparatuur is dermate
lang dat deze redelijkerwijs niet inzetbaar is in het security proces op luchthavens.
 
 Betrouwbare apparatuur die meer dichte flessen in één keer
kan scannen laat volgens de experts nog minimaal twee jaar op zich wachten.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.