Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994 ivm herijking wettelijke strafmaxima; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28484, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28484 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28484Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 484Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994,
in verband met de herijking van een aantal wettelijke strafmaximaBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 22 mei
2002 en het nader rapport d.d. 12 juli 2002, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 9 januari 2002, no.02.000124, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994, in verband met
de herijking van een aantal wettelijke strafmaxima.Het wetsvoorstel behelst een verhoging van de strafmaxima uit het Wetboek
van Strafrecht (WvS) en de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) terzake van eenvoudige
mishandeling, enkele schulddelicten en enkele vermogensdelicten. De wijzigingen
vloeien voort uit het regeringsstandpunt1inzake
wettelijke strafmaxima dat volgde op een onderzoek naar de wettelijke strafmaxima.2 Voorts worden enkele delictsomschrijvingen uit het WvS
aangepast en worden enkele verouderde delicten uit Tweede Boek, titel VI (tweegevecht)
geschrapt.De Raad van State maakt een aantal opmerkingen over het doel en de noodzaak
van de verhoging van het strafmaximum voor mishandeling en over de invoering
van schuld bestaande uit roekeloosheid. In verband daarmee dient naar het
oordeel van de Raad een deel van het voorstel nader te worden overwogen.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 9 januari
2002, nr. 02.000124, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 22 mei 2002, nr. W03.02.0006/1, bied ik U hierbij
aan.1. GeweldsdelictenVolgens de toelichting is als uitgangspunt voor herziening van de strafmaxima
bij de geweldsdelicten genomen een verhoging van het strafmaximum van eenvoudige
mishandeling van twee naar drie jaar.3 Daarmee
wil tot uitdrukking worden gebracht dat de samenleving in het algemeen zwaarder
is gaan tillen aan geweldsdelicten. De Raad van State plaatst enkele kanttekeningen
bij dit voorstel.a. De toelichting maakt onvoldoende duidelijk wat met de verhoging van
de strafbedreigingen wordt nagestreefd. De straftoemeting is bij uitstek het
domein van de strafrechter, maar als het doel van het voorstel (tevens) is
de rechter het signaal te geven dat de maatschappelijke afkeuring van (bepaalde) geweldsdelicten is toegenomen, ligt het in de rede hier in de toelichting
op in te gaan. Omdat de onafhankelijke rechter de straf oplegt, is het resultaat
van de wettelijke verhoging onzeker. Als het doel van het voorstel is om strenger
te straffen en de rechter in de praktijk zelden het wettelijk strafmaximum
dat op deze delicten is gesteld oplegt (hierover nader punt b), valt ook het
gebruik van requireerrichtlijnen van het openbaar ministerie te overwegen.1Niet wordt ingegaan op de achterliggende doelen van een hogere bestraffing
als voorgesteld in dit wetsvoorstel. Gaat het om vergelding, wordt tevens
generale preventie beoogd of strekt de verhoging vooral tot normbevestiging?
Als het laatste het geval is, is het de vraag of zulks opportuun moet worden
geacht nu de maatschappelijke beroering over «zinloos geweld»
heeft gedemonstreerd dat de afkeuring van geweld maatschappelijk breed wordt
gedragen. Als het vooral zou gaan om het voorkomen van geweldsdelicten valt
te overwegen of andere maatregelen, zoals het vergroten van de pakkans2 en het bevorderen van de snelheid van berechting niet
evenzeer soelaas bieden als het verhogen van de wettelijke maximumstraf voor
mishandeling.De Raad beveelt aan een duidelijke omschrijving op te nemen van het doel
van de voorgestelde verhoging van het wettelijke strafmaximum.b. Het gevolg van het voorstel is dat de rechter een ruimere armslag zal
hebben ten aanzien van de strafmaat bij de artikelen 300 en 301 WvS. Maar
zoals in de toelichting ook wordt erkend, worden de strafmaxima in de praktijk
van de strafrechtspleging bepaald niet als knellend ervaren.3 Juist bij lichte en middelzware delicten legt de rechter zelden het
wettelijk strafmaximum op. Bij veroordeling wegens mishandeling wordt vaak
geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd, maar laat de rechter het
nogal eens bij een taakstraf.4 Voorts voorziet
artikel 300, tweede en derde lid, WvS in aanzienlijke verhogingen van het
strafmaximum ingeval de eenvoudige mishandeling zwaar letsel of de dood tot
gevolg heeft. In het licht van het vorenstaande lijkt er geen grond te bestaan
voor een verhoging van het strafmaximum voor eenvoudige mishandeling.c. Voorstel en toelichting sluiten niet goed op elkaar aan. In de toelichting
wordt de verhoging van het strafmaximum bij eenvoudige mishandeling in verband
gebracht met zinloos geweld en huiselijk geweld. Bij deze begrippen gaat het
om gedragingen die onder een veelheid van delictsomschrijvingen kunnen vallen.
Gelet op de argumentatie dat de samenleving meer aan geweldsdelicten in het
algemeen is gaan tillen, behoeft de keuze voor enkel het opschroeven van het
strafmaximum dat is gesteld op eenvoudige mishandeling nadere toelichting.
Het college adviseert daarin te voorzien.d. Bovendien bevat de toelichting geen vergelijking tussen de strafwaardigheid
van geweldsdelicten en andere groepen van delicten zoals vermogensdelicten,
in het bijzonder diefstal. Bezien naar de maximumstraf wordt een kruimeldiefstal
(maximumstraf vier jaar) ernstiger geoordeeld dan een mishandeling (maximumstraf
drie jaar).De Raad beveelt aan tevens aandacht te schenken aan de consistentie in
strafmaat tussen deze verschillende soorten delicten.e. De verhoging van het strafmaximum voor eenvoudige mishandeling wordt
tevens in verband gebracht met huiselijk geweld. Volgens de toelichting wordt
het in de praktijk als een gemis ervaren dat buiten heterdaad geen inverzekeringstelling
mogelijk is. Door de voorgestelde verhoging van het strafmaximum kan dit dwangmiddel
wettelijk wel worden toegepast.5De vraag rijst
of het verhogen van de strafmaat exclusief voor opsporingsdoeleinden niet
een oneigenlijke weg is. Het wettelijk strafmaximum dient primair te worden
bepaald door de strafwaardigheid van het feit en niet door de mogelijkheid
van vervolging. Het college adviseert het gesignaleerde verband niet te leggen,
maar wijst op de mogelijkheid om artikel 67, tweede lid, onderdeel b, van
het Wetboek van Strafvordering (WvSv) aan te passen door terzake van een verdenking
van eenvoudige mishandeling in de familiesfeer (artikel 304 WvS) voorlopige
hechtenis en daarmee aanhouding buiten heterdaad (artikel 54 WvSv) afzonderlijk
mogelijk te maken.f. In de memorie van toelichting is geen aandacht besteed aan samenloop
met het initiatiefwetsvoorstel strafverzwarende omstandigheden bij geweldsdelicten.1 Daarin is onder meer voorgesteld
om de strafverzwaring in artikel 304 WvS te verhogen van een derde tot de
helft van de onderliggende straffen.De Raad adviseert hierop alsnog in te gaan.1. Geweldsdelictena.De voorgestelde verhoging van het strafmaximum van eenvoudige mishandeling
beoogt tot uitdrukking te brengen dat wij in onze samenleving in het algemeen
zwaarder aan geweldsdelicten zijn gaan tillen. Ook aan de rechter wordt daarmee
het signaal gegeven dat de maatschappelijke afkeuring van (bepaalde) geweldsdelicten
is toegenomen. Aan het advies van de Raad hier in de toelichting op in te
gaan en om een duidelijke omschrijving op te nemen van het doel van de voorgestelde
verhoging, is gevolg gegeven.Het wetsvoorstel beoogt niet alle gevallen van eenvoudige mishandeling
zwaarder te doen bestraffen. De relatie tussen de voorgestelde wettelijke
strafmaatverhoging en de strafoplegging in concrete gevallen is minder direct:
de verscherping van de maatschappelijke afkeuring blijkt nu al in de hoogte
van de opgelegde straffen voor geweldsdelicten, de aanpassing van de strafmaxima
spoort daarmee. Omdat geen aanscherping van het straftoemetingsbeleid wordt
voorgesteld, ligt het gebruik van requireerrichtlijnen niet in de rede en
behoeft niet te worden ingegaan op de achterliggende doelen van een hogere
bestraffing.b.De hoogte van het strafmaximum weerspiegelt het maatschappelijk oordeel
over de relatieve ernst van het betreffende strafbare feit. Het feit dat het
wettelijke strafmaximum in de praktijk niet als knellend wordt ervaren, is
daarbij zonder meer niet doorslaggevend. Bij wijze van voorbeeld kan worden
gewezen op diefstal, dat wordt bedreigd met vier jaren gevangenisstraf, maar
waarvoor in de praktijk zelden of nooit langdurige vrijheidsstraffen worden
opgelegd. Met betrekking tot eenvoudige mishandeling is voorts van belang
dat in het onderhavige wetsvoorstel geen specifieke strafverhogingsgronden
zijn opgenomen zoals alcohol- en drugsgebruik van de dader, burgermoed van
het slachtoffer of de omstandigheid dat het slachtoffer «gewoon zijn
werk» deed. Dergelijke aspecten van het delict kunnen nochtans meewegen
bij de maatschappelijke waardering van de ernst van de mishandeling en aldus
ook doorwerken in de straftoemeting. Het wettelijke strafmaximum dient daarop
te zijn berekend.c.Aan het advies van de Raad van State is gevolg gegeven.d.In reactie op de adviezen inzake het regeringsstandpunt over de wettelijke
strafmaxima heeft de regering reeds uiteengezet dat het verschil tussen de
strafmaxima van enerzijds eenvoudige mishandeling en anderzijds diefstal niet
wordt veroorzaakt door een lichtere waardering van inbreuken op de lichamelijke
integriteit, maar door de omstandigheid dat lichtere inbreuken op dat rechtsbelang
zich gemakkelijker laten afgrenzen (Kamerstukken II 1999/2000, 26 800
VI, nr. 66, p. 2–3). Het strafmaximum van diefstal omvat zowel de kruimeldiefstal
als de diefstal van voorwerpen met een hoge waarde. Het strafmaximum van eenvoudige
mishandeling is hoger indien het feit ernstige gevolgen heeft gehad. Een uitgebreide
onderlinge vergelijking van alle wettelijke strafmaxima is niet wel doenlijk
en, vanwege de – in paragraaf 2 van de memorie van toelichting
beschreven – beperkte reikwijdte van de herijking, ook niet nodig. In
het licht van de aanbeveling van de Raad is paragraaf 2 van de memorie
van toelichting op dit punt aangevuld.e.De vraag of het verhogen van de strafmaat exclusief voor opsporingsdoeleinden
een oneigenlijke weg is, beantwoordt de regering bevestigend. Dit is in het
regeringsstandpunt over de wettelijke strafmaxima nader uiteengezet (zie Kamerstukken
II 1998/99, 26 564, nr. 1, p. 4); op deze plaats verwijst de regering
graag naar die uiteenzetting. De verhoging van het strafmaximum van eenvoudige
mishandeling van twee naar drie jaren is dan ook niet vanwege
de strafvorderlijke problematiek rond huiselijk geweld voorgesteld. Het voorstel
rust op de bredere grondslag van een oordeel over de strafwaardigheid van
eenvoudige mishandeling in het algemeen. Aanpassing van artikel 67 Sv in de
door de Raad bedoelde zin is derhalve niet aan de orde.f.Aan het advies van de Raad is gevolg gegeven.2. Culpose delictenVoorgesteld wordt een verhoging van de maximumstraffen voor enkele schulddelicten
uit het WvS alsmede een aanpassing van het strafmaximum terzake van het veroorzaken
van letsel of de dood door schuld in het verkeer (artikel 175 WVW 1994). Een
verhoging van de maximumstraffen voor het door schuld veroorzaken van de dood
of zwaar letsel in het WvS is op zichzelf verdedigbaar, gezien de spanning
die bestaat tussen de maximumstraffen terzake van dood door schuld in het
verkeer (negen jaar) en dood door schuld in het WvS (negen maanden). Voorts
valt op het grote verschil in strafmaat dat thans is gesteld op het opzettelijk
van het leven beroven van een ander (artikel 287 WvS, maximumstraf 15
jaar) en dood door schuld (artikel 307 WvS, maximumstraf negen maanden), terwijl
de verschillen tussen opzet en schuld door de aanvaarding van het kansopzet
(wat) zijn verkleind. Niettemin heeft het college enkele opmerkingen bij dit
onderdeel.a. Bij het veroorzaken van de dood of zwaar letsel door schuld (artikelen
307 en 308 WvS, artikel 175 WVW 1994) wordt een afzonderlijk strafmaximum
voor schuld die bestaat uit roekeloosheid voorgesteld. Het begrip «roekeloos»
is een wettelijk novum als zwaarste vorm van culpa. In feite wordt een zwaardere
vorm van schuld als strafverzwarende omstandigheid aangemerkt. Dit wijkt naar
het oordeel van de Raad af van hetgeen in het WvS gewoonlijk als zodanig wordt
gehanteerd, te weten feitelijke omstandigheden zoals het feit dat de culpoze
vrijheidsberoving zwaar lichamelijk letsel of de dood ten gevolge heeft (artikel
283 WvS). Ook bij opzetdelicten in het WvS bestaat geen verschil in wettelijk
strafmaximum voor verschillende vormen van opzet. Gelet op het systeem van
het WvS acht het college het gewenst dat het voorstel om een bepaalde vorm
van schuld als strafverhogende omstandigheid in te voeren nader wordt toegelicht.b. Volgens de toelichting wordt met de invoering van een afzonderlijk
strafmaximum voor roekeloosheid beoogd een adequate bestraffing mogelijk te
maken in gevallen waarin sprake is van zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust
en met ernstige gevolgen onaanvaardbare risico's worden genomen. Het gaat
hier binnen de grenzen van de culpa om het zwaarste verwijt dat iemand kan
worden gemaakt.1 Daarmee wordt – aldus
de toelichting aangesloten bij de betekenis die aan het begrip roekeloosheid
in rechtspraak en dogmatiek wordt toegekend.Het is de vraag of de stelling dat het welbewust nemen van onaanvaardbare
risico's het zwaarste verwijt is dat binnen de culpa kan worden gemaakt zonder
meer juist is. Een onbezonnen dertienjarige gaat joyriden en veroorzaakt een
ongeluk met fatale gevolgen. Deze dader interesseert zich helemaal niet voor
de gevaren en heeft geen bewuste schuld ten aanzien van de dood. Hij lijkt
daarom niet voor de strafverhoging in aanmerking te kunnen komen, terwijl
het verwijt dat hem kan worden gemaakt groter kan zijn dan bij bewuste schuld.
Hieruit volgt dat de in de toelichting gegeven omschrijving van roekeloosheid –
anders dan in de toelichting wordt gesteld – niet steeds het zwaarste
verwijt behoeft in te houden dat binnen de culpa kan worden gemaakt nu onbewuste
schuld soms ernstiger is.Bovendien kan roekeloosheid zich in verschillende vormen (meer of minder
ernstig) voordoen zodat niet zonder meer vaststaat dat elk roekeloos gedrag
steeds het zwaarste verwijt is dat binnen de culpa kan worden gemaakt.2De Raad adviseert om de huidige betekenis van de term roekeloos nader
te bezien en geeft in overweging om de voorgestelde strafverhoging niet te
beperken tot schuld bestaande uit roekeloosheid.c. De term roekeloosheid wordt slechts ten aanzien van dood door schuld
en zwaar letsel door schuld voorgesteld als strafverhogingsgrond. Uit een
oogpunt van wetssystematiek lijkt het niet juist dat schuld bestaande uit roekeloosheid bij deze delicten kan leiden tot een verdubbeling van
het strafmaximum, maar bij andere culpoze delicten (bijvoorbeeld artikel 158
WvS, brand door schuld) hoogstens tot een hogere straf binnen het bestaande
strafmaximum. Voorts lijkt het inconsequent dat schuld bestaande uit roekeloosheid
bij een verdenking van dood door schuld tot gevolg heeft dat bepaalde dwangmiddelen
mogelijk zijn (bijvoorbeeld aanhouding buiten heterdaad; «dood door
schuld uit roekeloosheid» levert immers een misdrijf op dat valt binnen
de categorie van artikel 67, eerste lid, onder a, WvSv), terwijl bij een verdenking
van roekeloosheid bij andere schulddelicten dergelijke dwangmiddelen niet
mogen worden benut.De Raad adviseert, hierop in de toelichting in te gaan.d. Het wetsvoorstel beoogt mede de consistentie te verhogen in de strafbedreigingen
uit titel VII van Boek II (Misdrijven waardoor de algemene veiligheid van
personen of goederen in gevaar wordt gebracht). Het valt op dat de geldboetecategorieën
in de toelichting nauwelijks aandacht hebben gekregen. Zo zijn bijvoorbeeld
bij de verhogingen van de gevangenisstraf gesteld op overtreding van artikel
161bis, onderdeel 1, WvS en artikel 161septies, de geldboetecategorieën
niet veranderd. Daarentegen is bij de verhoging van de gevangenisstraf in
artikel 173, tweede lid, de boetecategorie wel aangepast. De memorie van toelichting
bevat geen toelichting voor de handhaving of wijziging van deze vermogenssancties.De Raad beveelt aan de consistentie binnen de boetecategorieën nader
toe te lichten.e. Voorgesteld wordt in artikel 161quinquies, onderdeel 2, WvS het bestanddeel
inzake het duchten van het levensgevaar te laten vervallen, onder meer omdat
het in combinatie met het bestanddeel dat het feit iemands dood ten gevolge
heeft niet voorkomt in andere culpose delicten in titel VII. Dit standpunt
is niet geheel juist. Op overtreding van artikel 173, eerste lid, onderdeel
2, WvS (culpoze vergiftiging van drinkwaterreservoirs) is een gevangenisstraf
gesteld van ten hoogste twee jaar indien de schuldige weet of ernstige reden
heeft te vermoeden dat daarvan levensgevaar voor een ander te duchten is en
het feit iemands dood ten gevolge heeft. Bij het wetsvoorstel terroristische
misdrijven is voorgesteld het subjectieve bestanddeel «weet of ernstige
reden heeft om te vermoeden» in (onder meer) artikel 173 WvS te schrappen,
zodat de combinatie bij inwerkingtreding van dat wetsvoorstel wel degelijk
voorkomt bij andere culpoze misdrijven in titel VII.Gelet hierop adviseert het college de schrapping van het bestanddeel inzake
het duchten van het levensgevaar in artikel 161quinquies, onderdeel 2, WvS
te heroverwegen en overigens de voorstellen met betrekking tot de culpoze
delicten in titel VII te bezien op hun verhouding tot de desbetreffende voorstellen
uit het wetsvoorstel terroristische misdrijven.2. Culpose delictena.Invoering van het begrip «roekeloosheid» als strafverzwarende
omstandigheid bij enkele culpose delicten is, zo merkt de Raad terecht op,
een wettelijk novum. In het Wetboek van Strafrecht zien strafverzwarende omstandigheden
gewoonlijk op feitelijke omstandigheden. De stelling dat op dit punt sprake
is van een «systeem» in het Wetboek van Strafrecht behoeft evenwel
nuancering. Zo kent het wetboek strafbaarstellingen waarbij voorbedachten
rade als strafverzwarende omstandigheid geldt (zie de artikelen 108, tweede
lid, en 115, tweede lid, Sr), een begrip waarin evenals bij roekeloosheid
feitelijke en normatieve elementen samenkomen. Daarnaast impliceert het verschil
tussen opzet en schuld in het strafrecht een verschil in wettelijk strafmaximum
voor verschillende subjectieve elementen, ook al gaat het daarbij technisch
bezien niet om strafverzwarende omstandigheden. Een goed voorbeeld hiervan
kan worden aangetroffen bij de gemeengevaarlijke misdrijven in Titel VII van
het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht; daarin zijn paarsgewijs de
opzettelijke en culpose variant van het betreffende delict opgenomen. In de
memorie van toelichting is aan de wens van de Raad van State, de invoering
van een bepaalde vorm van schuld als strafverhogende omstandigheid nader toe
te lichten, voldaan. b.Met betrekking tot de vraag of juist is dat het welbewust nemen van onaanvaardbare
risico's het zwaarste verwijt is dat binnen de culpa kan worden gemaakt, wijst
de regering op het volgende. De memorie van toelichting geeft aan dat bij
de beoordeling of sprake is van roekeloosheid alle omstandigheden in aanmerking
dienen te worden genomen. Het culpose delict is geen geïsoleerde gedraging.
Ook handelingen die eraan voorafgaan, zoals alcoholgebruik, behoren bij de
beoordeling te worden betrokken. In het voorbeeld van de Raad springt in dit
verband niet alleen het joyriden – een opzettelijke gedraging –
in het oog. Cruciaal is dat een dertienjarige geen rijbewijs of rijervaring
heeft en dat het als dertienjarige autorijden op een openbare weg daarom welhaast
per definitie impliceert dat welbewust onaanvaardbare risico's worden genomen.
De beoordeling die hier moet worden gemaakt behoort vanwege haar sterk feitelijke
karakter overigens bij uitstek tot de taak van de rechter. Hoewel derhalve
enige voorzichtigheid is geboden, is het naar het oordeel van de regering
niet ondenkbaar dat in het voorbeeld van de Raad roekeloosheid wordt aangenomen.Het wetsvoorstel houdt in dat roekeloos handelen strafwaardiger is dan
niet-roekeloos handelen. Het voorstel van de Raad de voorgestelde strafverhoging
niet te beperken tot schuld bestaand in roekeloosheid, brengt naar het oordeel
van de regering voor de lichtere (niet-roekeloze) culpose gedragingen een
te forse strafmaat mee. Omdat deze niet door de ernst van de gedragingen kan
worden gerechtvaardigd, zal de regering aan dit advies geen gevolg geven.Aandacht verdient dat het onderscheid tussen roekeloze en niet-roekeloze
schuld niet volledig samenvalt met dat tussen bewuste en onbewuste schuld.
Schuld die niet bestaat in roekeloosheid kan zowel onbewuste als bewuste schuld
zijn, terwijl – zoals in de memorie van toelichting uiteen is gezet –
een onbewust moment in het totaal van gedragingen van de dader niet aan het
oordeel, dat sprake is van roekeloosheid, in de weg behoeft te staan. Het
onderscheid tussen 'bewuste schuld' en 'onbewuste schuld' lijkt meer te passen
bij een wat geïsoleerder benadering van de culpa dan die welke in de
memorie van toelichting wordt voorgestaan.c.In paragraaf 4.5. van de memorie van toelichting is uiteengezet waarom
het begrip «roekeloosheid» niet bij andere culpose delicten in
het Wetboek van Strafrecht, zoals brand door schuld (artikel 158 Sr), is opgenomen.
Deze keuze is aldaar mede in het licht van de wetssystematiek verantwoord.Dat de strafvorderlijke mogelijkheden bij verdenking van de verschillende
culpose delicten uiteenlopen als gevolg van verschillen in de hoogte van de
strafbedreiging bij deze delicten, is naar het oordeel van de regering niet
inconsequent. Deze omstandigheid illustreert dat de strafmaxima in dit wetsvoorstel
niet louter omwille van de daaraan verbonden strafvorderlijke bevoegdheden
zijn gekozen. Anders dan de Raad ziet de regering geen reden hierop in de
toelichting nader in te gaan.d.In paragraaf 2 van het algemeen deel van de memorie van toelichting
is aangegeven dat in het onderhavige wetsvoorstel, in navolging van het onderzoeksrapport
van De Hullu, Koopmans en De Roos, de vrijheidsstraf centraal staat. Slechts
sporadisch is voorzien in aanpassing van de op het strafbare feit gestelde
geldboetecategorie, waar deze gelet op vergelijkbare delicten met eenzelfde
of zelfs lagere vrijheidsstraf, betrekkelijk laag zou zijn. Een dergelijke
aanpassing is voorgesteld bij het door de Raad genoemde artikel 173, tweede
lid, Sr. Gelet op de inhoud en de beperkte reikwijdte van het onderhavige
wetsvoorstel ligt het niet in de rede om in de daarbij gaande toelichting
in zijn algemeenheid nader in te gaan op de consistentie binnen de boetecategorieën.e.In de artikelgewijze toelichting is bij artikel I onderdeel H opgemerkt
dat de combinatie van te duchten levensgevaar en de dood in artikel 161quinquies, onderdeel 2°, Sr in deze vorm niet in de andere culpose delicten
van Titel VII voorkomt. Terecht merkt de Raad op dat dit anders is indien
de aanpassingen die in het wetsvoorstel terroristische misdrijven worden voorgesteld
ter zake van de artikelen 173 en 173a Sr, kracht van wet krijgen en in werking
treden. Gelet daarop ligt het voorstel in Artikel I onderdeel H, tweede onderdeel,
bij nader inzien inderdaad minder voor de hand. Dit onderdeel vervalt daarom.
Deze keuze brengt mee dat er geen noodzaak bestaat de voorstellen met betrekking
tot de culpose delicten in Titel VII te bezien op hun verhouding tot de desbetreffende
voorstellen uit het wetsvoorstel terroristische misdrijven.3. UitvoerbaarheidEen verhoging van een aantal wettelijke strafmaxima omdat de maatschappij
zwaarder is gaan tillen aan bepaalde delicten dient te impliceren dat er ook
meer aandacht komt voor onderzoek naar en vervolging wegens deze delicten.
Het is een feit van algemene bekendheid dat politie en justitie niet toekomen
aan onderzoek naar alle aangiftes wegens mishandeling en oplichting en dat
de capaciteit bij opsporing, vervolging en tenuitvoerlegging beperkt is. Een
mogelijk effect van de verhoogde aandacht voor mishandeling is dat er meer
geweldsdelicten dienen te worden afgedaan. De verhoging van het strafmaximum
op dood door schuld naar vier jaar kan daarbij tot gevolg hebben dat minder
veroordeelden nog voor een taakstraf in aanmerking komen en meer (en langere)
gevangenisstraffen worden opgelegd.Gelet hierop adviseert de Raad in de toelichting nadere aandacht te besteden
aan de (financiële) gevolgen van de voorstellen voor de capaciteit van
de strafrechtspleging.3. UitvoerbaarheidDe opmerking van de Raad inzake de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel
lijkt voort te komen uit de gedachte dat het wetsvoorstel beoogt alle gevallen
van bijvoorbeeld eenvoudige mishandeling of dood door schuld zwaarder te doen
bestraffen. Dit nu is, zoals hiervoor al werd opgemerkt in relatie tot eenvoudige
mishandeling, niet juist. Het wetsvoorstel maakt slechts mogelijk dat in die
gevallen waarin dat aangewezen is, een zwaardere straf kan worden opgelegd
dan thans wettelijk is toegestaan. Het wetsvoorstel brengt verder geen wijzigingen
aan in het opsporings- en vervolgingsbeleid ter zake van genoemde delicten.
De regering ziet daarom geen aanleiding paragraaf 7 van het algemeen
deel van de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel aan te passen in
de door de Raad voorgestelde zin.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in de aanhef van Artikel IV een
technische aanpassing aan te brengen. Reden daarvoor is gelegen in het feit
dat het eerder in Artikel IV genoemde voorstel van wet tot wijziging van de
Gemeentewet en enige andere wetten tot dualisering van de inrichting, de bevoegdheden
en de werkwijze van het gemeentebestuur inmiddels tot Wet dualisering gemeentebestuur
(Stb. 2002, 111) is verheven en het voorstel van wet tot wijziging van de
Provinciewet en enige andere wetten tot dualisering van de inrichting, de
bevoegdheden en de werkwijze van het provinciebestuur (Wet dualisering provinciebestuur)
(28 384) bij koninklijke boodschap van 4 juni 2002 is ingediend
bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De passages in de memorie van toelichting
die betrekking hebben op genoemd artikel zijn eveneens in overeenstemming
gebracht met deze actuele stand van zaken.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge u verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Justitie,A. H. Korthals XNoot1Kamerstukken II 1998/99, 26 564, nr. 1.XNoot2J. de Hullu, I.M. Koopmans, Th. de Roos, Het wettelijk strafmaximum, Monografieën
strafrecht, Gouda Quint Deventer 1999.XNoot3Paragraaf 3, tweede alinea.XNoot1Hierover onder meer M.J.A. Duker, De verhouding tussen wetgever, Openbaar
Ministerie en rechter bij de straftoemeting, RM Themis 2001, nr. 10, bladzijden
307–317.XNoot2Uit onderzoek blijkt dat een gerede pakkans een belangrijke factor is
voor een daadwerkelijke preventieve werking. Vergelijk de nota Sancties in
perspectief, Ministerie van Justitie, in het bijzonder bladzijde 29.XNoot3Paragraaf 2, derde alinea.XNoot4Vergelijk. de memorie van toelichting, in het bijzonder paragraaf 5.1,
inzake het wetsvoorstel DNA-onderzoek bij veroordeelden.XNoot5Paragraaf 3, derde alinea.XNoot1Kamerstukken II 2001/02, 26 295, nr. 6.XNoot1Paragraaf 4.3, voorlaatste alinea.XNoot2Vergelijk Kamerstukken II 1995/96, 24 112, nr.5, blz.3, waar de verhoging
van de maximumstraffen voor dood door schuld is gereserveerd voor «ernstige
vormen van roekeloos gedrag». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28484-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl