Acute zorg; Brief van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29247, nr. 84

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-01-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29247 nr. 84

22-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29247Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 247Acute zorgnr. 84BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 december 2008InleidingIn de zorg doet zich een aantal ontwikkelingen voor die vragen om een
nieuw perspectief op de vormgeving van deze zorg. In onder andere mijn visie «Dynamische
eerstelijnszorg»1 en mijn brief «Programmatische
aanpak van chronische ziekten»2 ga ik nader
in op deze ontwikkelingen. Mensen met chronische aandoeningen, zoals bijvoorbeeld
diabetes of COPD, hebben vaak levenslang zorg en ondersteuning nodig. Dat
vraagt om zorg die het liefst dicht bij huisén in goede samenhang wordt
verleend. Het vraagt erom dat de zorg rond de patiënt wordt georganiseerd,
en niet de patiënt rond de zorg. Daarbij is het van belang oog te hebben
voor het feit dat patiënten met chronische aandoeningen meerdere ziekten
kunnen hebben. Dit vergt integrale zorgverlening. In de genoemde brieven beschrijf
ik waar de komende periode beleidsmatig en zorginhoudelijk de nadruk op moet
komen te liggen om het krachtenspel en de dynamiek tussen partijen in het
veld zodanig te stimuleren dat dit leidt tot kwalitatief betere en betaalbare
zorg. Hierbij noem ik onder andere het wenkend perspectief van een functionele
bekostiging in de (eerstelijns) zorg. Functionele bekostiging gaat uit van
de zorgvraag van de patiënt (vraagsturing) en is niet gebaseerd op de
hulpverlener of organisatie die het levert (aanbodsturing). Dit is dezelfde
gedachte die gehanteerd wordt bij de ontwikkeling van de zorgstandaarden voor
chronisch zieken. In combinatie met de daaruit afgeleide prestatie-indicatoren
krijgen zorgaanbieders en zorgverzekeraars de ruimte om de zorg beter rondom
de zorgvraag te organiseren.Ik heb u toegezegd u dit jaar op hoofdlijnen te informeren over mijn zienswijze
op functionele bekostiging in de toekomst en welke stappen ik, in nauwe samenwerking
met de NZa, van plan ben op korte en lange termijn te nemen.In het veld zijn partijen al volop in beweging om gerichte zorg aan te
bieden voor bepaalde chronische ziekten. Ik wil deze ontwikkeling graag stimuleren door allereerst de bekostiging beter te laten aansluiten
bij vier belangrijke chronische zorgvormen die onderdeel zijn van de zes prioritaire
ziekten (clusters) uit mijn brief «Programmatische aanpak van chronische
ziekten»: Diabeteszorg, COPD-zorg, Cardiovasculair Risicomanagement
en zorg voor Hartfalen. Ik kies voor deze vier aandoeningen omdat hiervoor
(binnenkort) zorgstandaarden beschikbaar zijn. Hiermee ben van zins een eerste
betekenisvolle stap te zetten. De komende maanden ga ik dit nader uitwerken,
samen met de veldpartijen – cliënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars –
andere betrokkenen en de NZa. Dit alles zal binnen het budgettair kader zorg
moeten plaatsvinden en er mag geen sprake zijn van dubbele bekostiging. Hierover
zal in het voorjaar bij de reguliere begrotingsvoorbereiding definitief besloten
worden. Ik verwacht u vervolgens een voorhangbrief te sturen over mijn voornemen
de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een aanwijzing te geven over de nieuwe
bekostigingsvormen van deze vier chronische zorgvormen.Voor mijn visie voor de functionele bekostiging op langere termijn is
eveneens nadere uitwerking en besluitvorming van mijn kant nodig. Ook hier
wil ik samen optrekken met alle belanghebbenden. In de zomer van 2009 informeer
ik u over mijn gezichtspunten.Waarom naar functionele bekostiging?Zorg organiseren rondom zorgvraagIn de toekomst zal de nadruk steeds meer komen te liggen op de noodzaak
voor een geïntegreerde benadering van de zorg. In de (eerstelijns)zorg
worden namelijk naast veel enkelvoudige zorgvragen ook steeds meer complexe
vragen behandeld. Daarbij verandert de samenstelling van de zorgvraag en neemt
de vraag zelf ook toe. Het aandeel ouderen stijgt en men leeft gemiddeld genomen
ook langer. Door de groei en vergrijzing van de Nederlandse bevolking, maar
ook de ontwikkeling in leefstijl (onder andere toename overgewicht) en de
verbeteringen van medische technologieën zal het aantal chronisch zieken
de komende twintig jaar sterk toenemen. Omdat mensen ook vaker meerdere chronische
aandoeningen tegelijk hebben, wordt de zorgvraag ook complexer. Dit heeft
grote gevolgen voor de mensen die het treft, voor de organisatie van de zorg
en voor de maatschappij. Er moet worden gestreefd naar het niet of pas later
ziek worden van mensen en dat, indien de ziekte zich eenmaal heeft gemanifesteerd,
complicaties worden voorkomen. Mensen moeten geholpen worden zo goed mogelijk
met hun chronische aandoening om te kunnen gaan om een zo hoog mogelijk kwaliteit
van leven te houden. Ik wil stimuleren dat partijen in het veld meer ruimte
krijgen om de zorg samenhangend te organiseren rondom de zorgvraag. De patiënt
komt zo meer centraal te staan. Om deze samenhang in het zorg- en ondersteuningsaanbod
van de hulpvrager te vergroten is multidisciplinaire samenwerking een vereiste.
De verbetering van de coördinatie tussen de hulpverleners en dus afstemming
van activiteiten zal tegenstrijdige adviezen voorkomen. Ook zal het de meerwaarde
van de individuele hulpverlening vergroten en zodoende de doelmatigheid en
de kwaliteit van de hulpverlening verbeteren. Functionele bekostiging kan
bijdragen aan het realiseren van deze gezondheidswinst voor chronisch zieken,
maar ook aan de betaalbaarheid van de zorg. Indien hierdoor doelmatigheidswinst
ontstaat, helpt deze aanpak ons om met de komende personeelsschaarste om te
kunnen gaan. Door deze ontwikkeling verandert de organisatie van de zorg,
doordat zorgaanbieders vaker de actieve zorg voor mensen met een chronische
ziekte -buiten de deuren van het ziekenhuis- op zich nemen door zich bijvoorbeeld
te organiseren in zorggroepen. In deze zorggroepen specialiseren hulpverleners
zich – naast het leveren van de generalistische zorg- in bepaalde (chronische)
aandoeningen, maar ook bijvoorbeeld kleine chirurgische ingrepen. Er ontstaat dus steeds vaker regionale of lokale centralisering van zorg in geïntegreerde
samenwerkingverbanden. Echter, het is wel van belang bij deze patiënten
met chronische ziekten ook de generalistische klachten niet uit het oog te
verliezen: mensen met een of meerdere aandoeningen die zo lang mogelijk zelfstandig
moeten kunnen blijven functioneren.Schotten eerste lijn, tweede lijn en derde lijn vervagenDe RVZ heeft er in haar advies «Schaal en zorg»1 op gewezen dat de ontwikkeling van een goed georganiseerde en geïntegreerde
eerste lijn een absolute voorwaarde is voor verbeteringen op het terrein van
disease management en ketenzorg. Om zo’n geïntegreerde benadering
effectief te laten zijn, dient daarin bijvoorbeeld ook de tweedelijnszorg
te worden betrokken. De scheidslijn tussen tweedelijnszorg en eerstelijnszorg
vervaagt dan. Niet alleen in termen van bekostiging, ook meer in zijn algemeenheid,
moeten wij toe naar een zorgorganisatie die minder dan nu het geval is wordt
gedomineerd door een benadering in «lijnen», «disciplines»
of «schotten». Daarbij gaat het mij niet alleen om substitutie
van bijvoorbeeld tweedenaar de eerstelijnszorg. De zorg moet worden ingekocht
daar waar de beste prijs-/kwaliteitverhouding gerealiseerd kan worden. In
Ridderkerk (zie box 1) staat bijvoorbeeld een gezondheidscentrum waar meerdere
zorgverleners onder een dak werken. In dit centrum zijn niet alleen eerstelijnszorgverleners
te vinden, maar ook de polikliniek van het ziekenhuis. Het centrum heeft zelfs
een naam voor de nauwe samenwerking tussen de eerste en tweede lijn: anderhalvelijnszorg.
Zij noemen het ook wel vloeiendelijnszorg, om aan te geven dat de traditionele
scheidslijnen verdwenen zijn.Box 1: Voorbeeld zorg georganiseerd rondom zorgvraagEr zijn initiatieven waarbij zorg- en welzijnsorganisaties uit de regio
worden geïntegreerd. Het ziekenhuis komt alleen in beeld als het noodzakelijk
is. Huisartsen in een geïntegreerd centrum, die zich gespecialiseerd
hebben in een bepaald ziektebeeld, behandelen elkaars cliënten. Dat kan
een onnodige verwijzing naar de tweede lijn voorkomen. Er komt steeds meer
samenwerking rond COPD, hartfalen, diabetes, psychosociale en arbeidsgerelateerde
problematiek en ouderdomsproblemen in de eerstelijnszorg, maar ook samen met
de tweedelijnszorg. In het gezondheidscentrum in Ridderkerk houden enkele
specialisten van het Albert Schweitzerziekenhuis spreekuur. Ook gaan een Rook
Stop Poli en het Consultatiebureau Ouderen spreekuren in het centrum Ridderkerk
organiseren. Daarnaast krijgt de diagnostiek ook een plek. Mensen kunnen er
terecht voor functieonderzoek, laboratoriumonderzoek en radiologie. Kortom,
de eerstelijnszorg en de tweedelijnszorg zijn volop in ontwikkeling. Het beeld
van monodisciplinair werkende zorgaanbieders zal in veel gevallen niet meer
voldoen. Rond veel aandoeningen wordt de zorg steeds meer georganiseerd in
ketenzorgtrajecten.De categorie chronische patiënten, heeft behoefte aan een integrale aanpak, waarbij verschillende typen expertise
op gestructureerde wijze bij elkaar gebracht dienen te worden, met één
aanspreekpunt en inhoudelijk verantwoordelijke. Die zorg dient ook integraal
ingekocht te kunnen worden. In het land zijn al experimenten gaande waarbij
gebruik makend van de beleidsregels geïntegreerde eerstelijnszorg en
innovatie2 samenhangende zorg wordt geleverd (zie
box 1). Het op deze wijze vormgeven van chronische zorg is echter te fragmentarisch
en te vrijblijvend, daarom kiest ik voor een nieuwe integrale aanpak.In mijn brief «Standpunt op RVZ-advies zorginkoop»3 geef ik aan dat in de komende jaren de zorginkoopfunctie
van zorgverzekeraars uitgebouwd dient te worden om zorgaanbieders beter te
stimuleren de zorg rondom de zorgvraag te organiseren. Zorgverzekeraars hebben
een zorgplicht om hun verzekerden van kwalitatief goede, betaalbare en toegankelijke
zorg te voorzien. Verzekeraars moeten zich optimaal in kunnen
zetten voor een doelmatige inkoop en organisatie van de zorg, waarbij zij
rekening houden met de wensen van patiënten/verzekerden. Zodoende worden
zorgaanbieders door het inkoopproces van zorgverzekeraars gestimuleerd om
daarmee ook blijvend te innoveren en kwalitatief goede zorg te leveren. Innovaties
in de zorg geven een impuls aan de kwaliteit van de zorg, brengen dynamiek
en kunnen de productiviteit bevorderen. Met de introductie van de Zorgverzekeringswet
(Zvw) per 1 januari 2006 hebben veldpartijen meer ruimte gekregen om
de zorg ten gunste van de patiënt zodanig te organiseren dat de zorg
kwalitatief goed en doelmatig is. In de Zvw zijn de te verzekeren prestaties functioneel omschreven. Dit betekent dat de wet aangeeft «wat»
onder de te verzekeren prestaties valt en onder welke voorwaarden deze geleverd
worden (bijvoorbeeld een indicatiestelling). «Wie» de zorg verleent
en «waar» de zorg geleverd wordt, laat de wet over aan de veldpartijen.
Ook de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) is op basis van functies opgesteld.
Echter de budgetsystemen zijn nog grotendeels ingericht op de typen zorgaanbieders
zoals die waren vastgesteld in de Wet tarieven gezondheidszorg (Wtg). Een
manier om de zorginkoopfunctie beter te kunnen ondersteunen en stimuleren
is te komen tot een meer functionele bekostiging in de zorg. Daarbij contracteert één «contractant»
de integrale zorg, die zo nodig diensten (consult internist, diagnostiek)
kan inkopen bij andere aanbieders.Wat zijn de belemmeringen van het huidige systeem?De bekostiging is nu te veel gericht op aanbieder, niet
op de zorgvrager...Op dit moment wordt de zorg op uiteenlopende wijze bekostigd en gefinancierd,
afhankelijk van het type aanbieder dat het levert. In de tweedelijns somatische
zorg vindt bekostiging in het A segment plaats op basis van de functionele
budgettering en in het B-segment op basis van Diagnose Behandeling Combinaties
(DBCs). De zorgverzekeraars betalen ziekenhuizen per ziektegeval een prijs
voor de totale zorg die wordt verleend aan de patiënt. In de AWBZ wordt
de zorg in de toekomst grotendeels bekostigd op basis van Zorg Zwaarte Pakketten
(ZZPs) en Extramurale Zorgzwaarte Pakketten (EZPs). De hulpmiddelen bijvoorbeeld
worden weer voor een deel vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)
betaald. In de eerste lijn zijn hoofdzakelijk tarieven per verrichting per
beroepsgroep1. Deze eerstelijnszorgtarieven zijn
niet of nauwelijks gerelateerd aan het type zorgvraag. De huisarts bijvoorbeeld
wordt betaald via onder andere een inschrijftarief per ingeschreven patiënt
en declareert vervolgens een consulttarief bij elk bezoek van die patiënt,
ongeacht het type prestatie dat wordt geleverd2.
DBCs in ziekenhuizen kunnen nu (op een enkele uitzondering na) alleen geopend
worden door specialisten en niet door eerstelijnszorgaanbieders. Omgekeerd
kunnen ziekenhuizen geen eerstelijnsconsult declareren, zoals bijvoorbeeld
een huisartsenconsult. Ondanks het feit dat de bekostiging in de ziekenhuizen
en de AWBZ meer gericht zijn op de zorgvraag van de patiënt/cliënt,
is het type bekostiging dus toch nog grotendeels opgehangen aan de instelling
die het levert. Daarmee wordt samenwerking niet gestimuleerd en een integrale
zorgaanpak voor met name chronisch zieken dus belemmerd.Dezelfde prestaties,verschillende bekostiging_In de zorg kunnen door verschillende zorgaanbieders dezelfde prestaties
worden geleverd, die op verschillende wijzen worden bekostigd, afhankelijk
van welke zorgaanbieder de zorg levert. Bij hartfalen bijvoorbeeld zal de
huisarts of zorggroep met diverse hulpverleners een groot deel van de zorg
goed kunnen overnemen van de medisch specialisten in het ziekenhuis. Op dit
moment zal iedere handeling die deze aanbieders (bijvoorbeeld
de huisarts of de fysiotherapeut) voor de aandoening hartfalen uitvoeren separaat
worden bekostigd, waarbij die prestatie ook nog eens niet is gerelateerd aan
de aandoening of de zorgvraag. De huisarts levert deze zorg voor het inschrijf-
en consulttarief. Ook wordt gebruik gemaakt van de module innovatie of de
module geïntegreerde eerstelijnszorg. De fysiotherapeut levert zorg voor
een patiënt met hartfalen voor een zitting, de diëtist voor een
uurtarief. Het kan zo zijn dat de specialist een DBC Hartfalen opent, terwijl
hij de patiënt nog maar twee keer ziet omdat de eerstelijnszorgverleners
een groot deel van deze zorg uit handen nemen van de specialist. Doordat in
de eerstelijnszorg voor de verzekeraar de relatie tussen zorgvraag en bekostiging
niet zichtbaar is, kan in de huidige heterogene wijze van financieren van
zorg een risico bestaan van dubbele financiering van dezelfde prestatie. De
zorgverzekeraar betaalt dan én voor de DBC, ervan uitgaande dat in
het ziekenhuis de volledige zorg voor hartfalen wordt geleverd, én
voor de zorg die voor die patiënt in de eerste lijn wordt geboden. De
zorgverzekeraar kan namelijk niet één opéén zien
of hij zowel in de eerste als in de tweede lijn betaalt voor dezelfde prestatie.
Kortom, de prestaties zijn op dit moment nog steeds overwegend gekoppeld aan aanbieders in plaats van aan patiënten. Dit komt
doordat in de eerstelijnszorg geen functionele prestaties beschreven zijn.Dezelfde prestaties, andere prijs...Ook kan het zo zijn dat dezelfde prestaties in de ene sector een vrij
tarief kennen, terwijl men in een andere sector gebonden is aan maximumtarieven.
Dit geeft geen level playing field, waardoor verkeerde marktprikkels kunnen
ontstaan. De prijs van een behandeling in het ziekenhuis is over het algemeen
hoger dan in de eerstelijnszorg. Voor de goede orde: of in een bepaald zorgsegment
sprake kan zijn van vrije tarieven of dat een andere tariefvorm zoals maximumtarieven
meer geëigend is, zal steeds afhankelijk zijn van de specifieke marktsituatie.
Op grond van de Wmg besluit ik, in goed overleg met de NZa, welke tariefsoort
van toepassing is.Substitutie en samenwerking zijn lastig als gevolg van
de verschillende bekostigingswijzen van dezelfde prestatiesDe geschetste fenomenen stimuleren de samenwerking over de muren van de
eigen instelling of zorgpraktijk niet, integendeel zij belemmeren deze. De
genoemde schotten in de bekostiging bemoeilijken ook de substitutie van zorg
vanuit bijvoorbeeld de ziekenhuiszorg naar de eerstelijnszorg.Substitutie van zorg kan voor een zorgverzekeraar daarnaast nog in mindere
mate interessant zijn, waar er verschillen in risicodragendheid van verzekeraars
tussen tweede en eerste lijn bestaan. Voor wat betreft de risicodragenheid
heb ik u reeds aangegeven dat de risicodragendheid voor verzekeraars het komende
jaar aanzienlijk zal toenemen. Met name voor het «deelbedrag kosten
b-dbc’s», een belangrijk deel van het B-segment, is de nacalculatie
fors verlaagd, van 50% naar 15%. In 2010 zal ik dit percentage
verder verlagen tot 0%. Hiermee is een stap gezet in de opheffing van
de belemmeringen die voor de gewenste substitutie tussen eerste- en tweedelijnszorg
bestonden.De overgang naar functiegerichte prestaties zal verzekeraars helpen bij
doelmatige zorginkoop. Ik heb dit ook genoemd in mijn brief «Substitutie
van zorg»1. Met name voor een aantal categorieën
patiënten levert het huidige, gefragmenteerde bekostigingssysteem in
de eerste lijn problemen op.Functionele bekostiging is noodzakelijk in de toekomstIn onderstaande volgt een globale beschrijving van het hoe en waarom van
de functionele bekostiging met de stappen die op korte termijn gezet zullen
worden. De verwachting is dat naast gezondheidswinst ook doelmatigheidswinst
te behalen is. In ieder geval zal een en ander binnen het budgettair kader
zorg worden gerealiseerd.Wat is functionele bekostiging?Functionele bekostiging gaat uit van de zorgvraag van de patiënt
of de aandoening van de patiënt. Het consequent uitgaan van de zorgvraag
heeft gevolgen voor de ordening van de zorgverlening, aangezien daarmee huidige
institutionele grenzen worden overschreden. Bij aandoeningen zoals bijvoorbeeld
diabetes, hartfalen en COPD houdt het zorgaanbod namelijk niet op bij de grenzen
van de ziekenhuiszorg of de eerstelijnszorg, noch bij de bestaande overgangen
in financiering. Deze benaderingswijze sluit ook aan bij het gedachtegoed
van Porter, waarbij waarde-gedreven ondernemen het uitgangspunt is1, leidend tot een meer integrale benadering van de zorg.
In mijn brief «Programmatische aanpak van chronische ziekten»
beschrijf ik ook de noodzaak voor deze integrale aanpak, waarbij de patiënt
centraal wordt gesteld.Waarom functionele bekostiging?Door bekostiging te baseren op heldere functieomschrijvingen, ontstaat
een heldere betaaltitel voor integrale zorg. Daarmee kan door de zorgverzekeraars
de zorg integraal worden ingekocht en worden zorgaanbieders gestimuleerd om
te gaan samenwerken in ketens die zijn vormgegeven rondom de zorgvraag. Doordat
de samenwerking in de zorg wordt gestimuleerd kan de kwaliteit van de zorg
worden verbeterd. De functiegerichte benadering van de zorg bevordert ook
dat de zorg op de meest doelmatige en effectieve wijze wordt uitgevoerd. Zorgverzekeraars
en aanbieders krijgen hiermee de mogelijkheid de eerstelijnszorg te versterken.
Dit is het uitgangspunt van de brief «Dynamische eerstelijnszorg».
Een goed functionerende eerste lijn is hèt laagdrempelig aanspreekpunt
dicht bij huis voor alle zorgvragen. Bij integrale gecoördineerde zorg
is het voor patiënten2 altijd duidelijk waar
zij naar toe kunnen gaan bij zorg of- ondersteuningsvragen, zonder van het
kastje naar de muur te worden gestuurd. De eerstelijnszorg is makkelijk bereikbaar
en kenmerkt zich door een integrale en op preventie gerichte aanpak van patiëntenproblemen.
Vanzelfsprekend legt het de verbindingen naar zowel tweedelijns curatieve
zorg als de care en maatschappelijke ondersteuning. Hierin fungeert de eerste
lijn als«wegwijs» voor de patiënt, maar onderkent ook zijn
coördinatiefunctie in het medisch-inhoudelijk zorgproces. In de kabinetsreactie
bij het rapport van de IBO-AWBZ3 wordt ook ingegaan
op een brede eerste lijn, waarbij diagnostiek, zorg, preventie en doorverwijzing
achter «een voor patiënten herkenbare voordeur» wordt georganiseerd.Voor patiënten die een chronische ziekte hebben, hoop ik deze wijze
aan de in de brief «Programmatische aanpak van chronische ziekten»
genoemde ambitie te kunnen bijdragen. In deze brief is de volgende ambitie
geformuleerd:1. De toename van het aantal mensen met een chronische aandoening afremmen.2. De leeftijd waarop een chronische ziekte zich voor het eerst manifesteert
uitstellen.3. Complicaties als gevolg van de chronische ziekte voorkómen dan
wel uitstellen.4. Mensen met een chronische aandoening in staat stellen zo goed mogelijk
met hun ziekte om te gaan, zodat de best mogelijke kwaliteit van leven wordt
bereikt.Afspraken tussen zorgverzekeraar en zorgaanbiederDe prijs voor de functie kunnen zorgverzekeraars en zorgaanbieders onder
andere bepalen aan de hand van de zorgstandaarden. De prijs van bijvoorbeeld
de functie diabeteszorg kan onder andere worden bepaald op basis van de prestaties
die in de zorgstandaard diabeteszorg zijn beschreven. Zorgstandaarden met
daaraan verbonden prestatie-indicatoren zijn cruciaal om de zorg voor mensen
met chronische aandoeningen te te verbeteren. Standaarden beschrijven op hoofdlijnen
waar goede zorg minimaal uit bestaat, in functionele termen en in de volle
breedte van de zorg. De zorgstandaard is opgebouwd uit componenten, bijvoorbeeld
diagnostiek, preventie, educatie/zelfmanagement, behandeling, begeleiding,
palliatieve zorg. De zorgstandaard is geen blauwdruk die gedetailleerd voorschrijft
hoe het zorgaanbod eruit moet zien, maar omschrijft de componenten en noodzakelijke
randvoorwaarden waar de zorg aan moet voldoen. Het is een leidraad voor de
partijen uit het veld voor het leveren van goede kwaliteit van zorg. Er is
dus ruimte om de zorg en het zorgaanbod naar lokale behoefte vorm te geven.
De prijs voor een functie zal dan ook fluctueren afhankelijk van de lokale
omstandigheden. Belangrijker nog is dat een zorggroep ook kan besluiten de
zorgprestaties anders te leveren. Aan de hand van prestatie-indicatoren, verbonden
aan de zorgstandaarden, kunnen zorgverzekeraars beoordelen of de afgesproken
kwaliteit van zorg ook daadwerkelijk wordt geleverd. Dit kunnen zowel proces-,
als uitkomst- als patiënttevredenheidindicatoren zijn. Zodoende wordt
er ingespeeld op de behoeftes van het veld om de zorg zodanig te organiseren
dat de juiste zorg verleend kan worden op het juiste moment, op de juiste
plaats, door een hulpverlener met de vereiste deskundigheid. Daarmee wordt
substitutie van zorg gestimuleerd en kunnen verzekeraars hun zorginkoop bepalen
aan de hand van te leveren prestaties. De zorg kan dan daar geleverd worden
waar de kwaliteit en doelmatigheid het grootst zijn. Wie welk onderdeel van
de zorg levert, is voor de bekostigingssystematiek niet van belang. De voorbehouden
handelingen van de zorgverleners zijn grotendeels vastgelegd in de Wet op
de Beroepen in de Gezondheidszorg (BIG). De minimale kwaliteitseisen zijn
vastgelegd in de Kwaliteitswet Zorginstellingen (KWZ).In box 2 staat uitgeschreven hoe dit zou kunnen werken.Box 2: Fictief voorbeeld integrale diabeteszorgZorgverzekeraar X benadert zorgaanbieder (ook wel hoofdcontractant) Y
en wil graag goede diabeteszorg contracteren voor zijn verzekerden. Op basis
van onder andere de NDF (Nederlandse Diabetes Federatie) Zorgstandaard wordt
de hoogte van het bedrag voor diabeteszorg bepaald. In de NDF Zorgstandaard
staat beschreven welke prestaties er geleverd moeten worden voor goede diabeteszorg.
Dit betekent bijvoorbeeld dat de patiënt een keer per jaar voetonderzoek
krijgt, een keer per jaar HbA1c in het bloed moet laten meten voor het bepalen
van het bloedsuikergehalte, dat educatie richting de patiënt belangrijk
is etc. De zorgstandaard is functioneel omschreven, er wordt niet vastgelegd
wie die handelingen uit de standaard verricht. In de Wet BIG is vastgelegd
welke voorbehouden handelingen een hulpverlener heeft. Als een aanbieder diabeteszorg
op deze wijze aanbiedt, wordt de prijs voor diabeteszorg – bijvoorbeeld € Z
euro per diabetespatiënt – in onderhandeling tussen de zorgverzekeraar
en aanbieders bepaald aan de hand van de kosten die gemaakt moeten worden
voor het leveren van de diabeteszorg. De genoemde € Z kan bestaan
uit onder andere de huisvestingskosten, de kosten voor diagnostiek, voor preventieve
activiteiten, voor ondersteuning bij zelfmanagement, de inkomens van de zorgverleners die de zorg leveren, de kosten voor ICT etc zijn. In
de beleidsregels van de NZa zal worden vastgelegd welke bekostigingsspelregels
er zijn, bijvoorbeeld of sprake is van een maximum tarief of een vrij tarief.
De zorgverzekeraar spreekt vervolgens met de aanbieders af dat hij op basis
van prestatie-indicatoren zal meten of de kwaliteit van zorg wordt geleverd.
De hoofdcontractant zal de zorg dus goed moeten organiseren om goed te scoren
op de prestatie-indicatoren.De volledige functie integrale diabeteszorg is wellicht onderdeel van
het basispakket. De patiënt zal alle – aan deze zorg verbonden
kosten – dus vergoed krijgen. De patiënt weet via de patiëntenversie
van de zorgstandaard waar hij recht op heeft en via de prestatie-indicatoren
(medisch-inhoudelijke indicatoren, patiëntervaringen en etalageplus-informatie)
welke zorggroepen goede zorg leveren voor zijn aandoening. Hij kan kiezen
bij bij welk behandelteam hij onder behandeling wil, zolang deze gecontracteerd
is bij zijn verzekeraar. Hij zal van zijn zorgverzekeraar verwachten dat die
zorgaanbieders goede kwaliteit zorg leveren en daarbij goede resultaten behalen.
De patiëntenvereniging (DVN) kan hem hierin adviseren.De patiënt weet ook via de patiëntenversie van de zorgstandaard
wat hij zelf kan bijdragen aan het behalen van zo goed mogelijke resultaten.
Er is een gelijkwaardige relatie tussen zorgaanbieders en patiënt. De
patiënt bepaalt mede de inhoud van zijn individuele behandelplan (met
behandeldoelen), gebaseerd op de zorgstandaard en zijn eigen specifieke situatie.
De zorgaanbieders hebben oog voor de kwaliteit van leven en motiveren en ondersteunen
de patiënt bij zelfmanagement.Rapport Plexus «functie indeling eerstelijnszorg»Plexus heeft onlangs (juni 2008) in opdracht van het College voor zorgverzekeringen
(CVZ) een rapport uitgebracht over functie indeling eerstelijnszorg.Horizontale functies en verticale functiesPlexus omschrijft in haar rapport een horizontale en verticale clustering
van zorgvragen.Horizontale clustering ordent naar een specifieke zorgvraag, zoals bijvoorbeeld diabeteszorg
in een functie integrale diabeteszorg. Voor veel met name chronische aandoeningen
is het namelijk niet de individuele prestatie van een zorgprofessional, maar
de gecombineerde en gecoördineerde inspanningen van meerdere zorgaanbieders
die de waarde voor de patiënt bepaalt. Er zijn ook functies benoemd voor
COPDzorg, depressiezorg en dergelijke.Verticale clustering ordent voor een groep diverse zorgvragen in één cluster. Dit
zou dan een een functie «generalistische huisartsgeneeskundige zorg»
kunnen zijn. Aan deze geclusterde groep komt dan één prijskaartje
te hangen, bijvoorbeeld een bedrag per ingeschreven patiënt. Deze verticale
clustering is logisch aangezien daarmee niet elke zorgvraag tot een eigen «product»
leidt. Daarmee wordt voorkomen dat er ontelbaar veel producten ontstaan in
de zorg. De wijze waarop de bekostiging van deze functiegroep (die bestaat
uit meerdere functies) kan worden vormgegeven, bijvoorbeeld door middel van
een bedrag per consult of een bedrag per ingeschreven patiënt, zal nader
worden uitgewerkt.Met Plexus ben ik van mening dat voor de generalistische huisartsgeneeskundige
zorg1 een opdeling in «producten»
minder zinvol is. Veel van dit werk beslaat moeilijk duidbare problematiek,
die veelal een holistische aanpak behoeft, en waarbij precieze indelingen
in«moeheid», «verkoudheid», «psychosociale problemen», «preventief
contact» etc. tot een onwerkbare en oncontroleerbare productstructuur
leidt. Veel zinvoller is een werkwijze te ontwikkelen waarbij
er binnen deze functiegroep met functies wordt gewerkt die bijvoorbeeld worden
bekostigd via een abonnementsprijs per ingeschreven patiënt. Dit is vergelijkbaar
met het huidige inschrijftarief huisartsen, echter zal dat inschrijftarief
op onderdelen veranderen, aangezien er sommige prestaties op termijn uitgehaald
zullen worden, zoals bijvoorbeeld specifieke chronische zorgvormen of acute
zorg. In mijn verzoek om een vervolguitvoeringstoets «Met Spoed»
aan de NZa zal ik nader op ingaan op de bekostiging van de acute zorg. Ik
heb u toegezegd u in het voorjaar te informeren over de inhoud van deze uitvoeringstoets.Welke stappen moeten er gezet worden om zorg in te kunnen
kopen op basis van functionele bekostiging?Om functionele bekostiging in de praktijk te kunnen implementeren is een
aantal stappen nodig.Stappen:1. Omschrijving product cq functie: welke
prestaties worden er geleverd voor een bepaald product (horizontaal of verticaal,
zie rapport plexus).2. Matchen functies aan functionele aanspraak:
welke (delen van) functies vallen onder de basisverzekering en welke niet.3. Minimale kwaliteitseisen omschrijven per functie: in zorgstandaarden en richtlijnen wordt vastgelegd welke zorgprestaties
nodig zijn om goede kwaliteit van zorg te leveren. De functie is gekoppeld
aan een zorgstandaard (bijvoorbeeld huidige NDF-standaard voor functie integrale
diabeteszorg). De verticale functie-omschrijving zal waarschijnlijk meerdere
richtlijnen kennen, aangezien daar meerdere prestaties zijn geclusterd in
een functie. De ontwikkeling van zorgstandaarden gebeurt door de veldpartijen
(patiënten- en consumentenvertegenwoordigers en zorgaanbieders) zelf.4. Prestatie-indicatoren ontwikkelen per functie:
het ontwikkelen van prestatie-indicatoren, die meten of de kwaliteit van zorg
daadwerkelijk geboden wordt. Dit geldt ook voor de functies die meerdere verticale
prestaties kennen zoals de functie generalistische huisartsgeneeskundige zorg.
Dit zullen veldpartijen zoveel mogelijk moeten doen in afstemming moeten met
het bureau Zichtbare Zorg onder leiding van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.5. Bekostiging ontwikkelen per functie: afhankelijk
van type functie de wijze van bekostiging vaststellen (bijvoorbeeld een consult
bij de functie houding en bewegen of een bedrag per verzekerde bij de functie
generalistische huisartsgeneeskundige zorg of een bedrag per diabetespatiënt
bij de functie integrale diabeteszorg), waarbij de relatie met en mogelijke
aanpassing van de overige bekostiging in de eerste lijn en de overige bekostiging
in de tweede lijn in het oog moet worden gehouden (bijvoorbeeld het schonen
van tarieven omdat anders dubbele bekostiging zou kunnen ontstaan hetgeen
niet de bedoeling is).6. Bepalen hoe de prijs per functie totstandkomt:
afhankelijk van marktevenwicht: welk prijskaartje hangt aan die prestatie ongeacht wie het levert (bijvoorbeeld vrije prijs of maximumtarief).7. Informatiemodel: de onderbouwing van functies,
nu en in de toekomst, is van belang voor kennisontwikkeling, innovatie en
kwaliteitsverbetering. Dit vergt een gedegen informatiemodel dat in samenhang
met de bekostiging gestalte moet krijgen. In het informatiemodel dient naast
informatie ten behoeve van kennisontwikkeling ook aandacht zijn voor beleids-
en verantwoordingsinformatie.8. Experimenten: in beeld brengen op welke
wijze experimenten rond functionele bekostiging het meest gedegen
vorm gegeven kunnen worden.9. Implementatietraject (ontwikkelen ICT-infrastructuur
etc).Randvoorwaarden en tijdpad voor nieuwe bekostiging: korte
en lange termijnOp dit moment wordt de chronische zorg, de kosten van samenwerkingsverbanden
en de stimuleringsgelden voor het ontwikkelen van zorgprogramma’s soms
betaald uit de module innovatie, de module geïntegreerde eerstelijnszorg,
de module modernisering en innovatie, maar ook bijvoorbeeld uit het inschrijftarief
huisartsen. Het is mijn voornemen deze totale bekostigingsconstructie op termijn
te verduidelijken. In het tweede kwartaal van 2009 verwacht ik u een voorhangbrief
te sturen over mijn voornemen de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een aanwijzing
te geven. Hierin vraag ik hen het volgende.Korte termijnZoals ik in de inleiding van de brief al heb gemeld zijn partijen in het
veld al volop in beweging om gerichte samenhangende zorg aan te bieden voor
bepaalde chronische ziekten. Ik vind het belangrijk deze initiatieven te bevorderen
door de bekostiging beter te laten aansluiten bij chronische zorgvormen. In
eerste instantie kies ik daarbij voor de vier belangrijkste chronische zorgvormen
waarvoor zorgstandaarden (binnenkort) beschikbaar zijn: Diabeteszorg, COPD-zorg,
Cardiovasculair Risicomanagement en zorg voor Hartfalen. De komende maanden
ga ik, in nauwe samenwerking met de NZa, samen met de veldpartijen en andere
betrokkenen aan de slag. Mijn doel is om, rekening houdend met een aantal
voorwaarden, per 1 januari 2010 de mogelijkheid te creëren de vier
genoemde chronische zorgvormen afzonderlijk te bekostigen. Een van de voorwaarden
is dat deze nieuwe bekostiging moet passen binnen het budgettair kader zorg.
Ik verwacht u in het tweede kwartaal van 2009 een voorhangbrief te sturen
over mijn voornemen de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een aanwijzing te
geven over de nieuwe bekostigingsvormen. Dit impliceert een aantal technische
aanpassingen in NZa-beleidsregels. Voor de volledigheid beschrijf ik hieronder
een aantal relevante aanpassingen.NZa-beleidsregel «samenwerking ten behoeve van geïntegreerde
eerstelijnszorgproducten» in 2009 nog continuerenIn 2007 en 2008 is de subsidieregeling gezondheidscentra afgebouwd en
omgezet naar een Nza-beleidsregel geïntegreerde eerstelijnszorg. In 2007
konden geïntegreerde eerstelijnssamenwerkingsverbanden voor 10%
van het beschikbare budget onderhandelen met zorgverzekeraars over geïntegreerde
eerstelijnszorg, in 2008 voor 40% en in 2009 voor 100%. Ik heb
de NZa twee jaar geleden per aanwijzing gevraagd (zie brief «bekostiging
geïntegreerde eerstelijnssamenwerkingsverbanden d.d. 23 aug 2006
CZ/EZ/2709718) een passende bekostigingsconstructie te bedenken voor deze
geïntegreerde eerstelijnszorg per 2009. Inmiddels is afgesproken met
de NZa dat de beleidsregel geïntegreerde eerstelijnszorg in 2009 gehandhaafd
blijft voor de periode van een jaar.De beleidsregel geïntegreerde eerstelijnszorg is destijds een eerste
aanzet geweest naar een functionele bekostiging van de eerstelijnszorg. We
hebben het over bekostiging van geïntegreerde eerstelijnszorg en daarmee
de functies die de eerstelijnszorg biedt, los van de bestaande aanbodgerichte
bekostiging. In het veld zijn dergelijke ontwikkelingen al waarneembaar: zorgprogramma»s
zoals diabetes of COPD worden gecontracteerd met de beleidsregel geïntegreerde
eerstelijnszorg. Om dit adequater/beter te ondersteunen wil ik deze beleidsregel
uitsplitsen in herkenbare functies, waarbij ook de relatie met
de huidige bekostiging van de eerstelijnsberoepsbeoefenaren wordt betrokken.
Aangezien er op dit moment nog geen nieuwe bekostigingsvorm is voor de chronische
zorg, acht ik het beter de huidige beleidsregel «geïntegreerde
eerstelijnszorg» nog voor het jaar 2009 voort te zetten (en daarmee
met deze bekostigingsconstructie toe te gaan naar 100% onderhandelen).
Verder stel ik voor om per 1 januari 2010 een flinke stap te doen door
vier eenduidige beleidsregels voor chronische zorg af te splitsen van de bestaande
beleidsregel geïntegreerde eerstelijnszorg. Ik ga hier in het volgende
punt nader op in. Ik overweeg om de beleidsregel«samenwerking ten behoeve
van geïntegreerde eerstelijnszorgproducten» per 1 januari
2010 niet te laten continueren.Vier beleidsregels voor chronische zorg per 1 januari
2010De ziektelast van chronische aandoeningen neemt de komende twintig jaar
met minimaal 40% toe (RIVM, 2006). In het veld zijn partijen volop
in beweging om gerichte zorg aan te bieden voor bepaalde chronische ziekten.
De bekostiging dient zich daar zo snel mogelijk bij aan te sluiten. Ik wil
de NZa dan ook vragen aan deze ontwikkeling prioriteit te geven en de functionele
beleidsregel(s) te maken voor de vier belangrijkste chronische zorgvormen
die ik heb benoemd in mijn brief «Programmatische aanpak van chronische
ziekten»:1. Diabeteszorg2. COPD-zorg3. Cardiovasculair Risicomanagement4. Zorg voor HartfalenVoor deze vier chronische zorgvormen zijn zorgstandaarden per 2010 gereed
en maak ik het mogelijk dat tevens een basisset prestatie-indicatoren beschikbaar
is. Voor de bekostiging zijn op basis van de Wmg zorgprestaties en zorgtarieven
noodzakelijk. De Wmg biedt onder andere de mogelijkheid tot maximumtarieven
of vrije tarieven en een vrije prestatie of een omschreven prestatie. Ik zal
hierover, in overleg met de NZa die daarbij naar marktomstandigheden zal kijken,
een besluit nemen.Het voorgaande betekent dat het per 1 januari 2010 voor een zorgverzekeraar
mogelijk moet zijn om bijvoorbeeld een contract te sluiten met een zorgaanbieder
voor COPD-patiënten op basis van een beleidsregel COPD-zorg. De eventuele
relevante uitkomsten die uit het ZonMW programma Diabetes Ketenzorg komen
in april 2009, worden meegenomen in de nieuwe wijze van bekostiging van deze
aandoeningen per 1 januari 2010.Lange termijnIn de zomer van 2009 bericht ik u over de verdere ontwikkeling van een
samenhangend stelsel van functionele bekostiging van de eerstelijnszorg. Dit
betekent dat ik zal bezien voor welke zorgvragen cq. aandoeningen ketenbekostiging
nodig is. Met de vier beleidsregels chronische zorg per 1 januari 2010
maak ik een eerste, betekenisvolle stap.Ook zal ik, samen met de NZa, nagaan op welke wijze de bekostiging van
de overige eerstelijnszorg vormgegeven zal worden, zoals bijvoorbeeld voor
de generalistische zorgvragen, of de andere functies die Plexus benoemt in
haar rapport. Ik zie deze stap met de vier beleidsregels voor chronische zorg
als een forse stap in de richting van functionele bekostiging in de eerstelijnszorg.
Graag ga ik de komende maanden met de relevante partijen verder de weg verkennen
hoe we dit wenkend perspectief kunnen realiseren. In de ontwikkeling van een
totale outline voor de functionele bekostiging zal ik ook aandacht besteden
aan de volgende punten.Multi-morbiditeitVeel chronische patiënten leiden aan meer dan één aandoening.
Multi-morbiditeit is een fenomeen dat in de zorg steeds vaker voorkomt, en
in het bijzonder bij mensen die chronisch ziek zijn. Onder multi-morbiditeit
wordt verstaan: het gelijktijdig voorkomen van meerdere aandoeningen bij één
persoon. Er zullen spelregels dienen te worden opgesteld voor het openen van
een parallele keten-functionele bekostiging. Ter illustratie: in sommige gevallen
liggen deze spelregels voor de hand, bijvoorbeeld in het geval van «cardiovasculair
risicomanagement» dat een integraal onderdeel zou kunnen zijn van Diabeteszorg.
Deze twee ketens zouden dan niet parallel kunnen worden geopend. De keten «depressie»
is dermate anders dan de keten «cardiovasculair risicomanagement»
dat deze waarschijnlijk wel naast elkaar kunnen bestaan. Indien er sprake
is van dusdanig veel multi-morbiditeit dat er van «disease-management»
van de betreffende aandoeningen geen sprake meer kan zijn, is het bekostigingsvraagstuk
dienovereenkomstig lastiger. Ik zal bezien op welke wijze hier in de toekomst
mee kan worden omgegaan.Geneesmiddelen, hulpmiddelen, preventie en zelfmanagement
en diagnostiek integraal in tarievenIk streef er naar om in samenwerking met de NZa binnen afzienbare termijn
de tarieven van de functionele bekostiging zo integraal mogelijk vorm te geven.
Dit betekent dat ik zal bezien of en op welke termijn de farmaceutische kosten,
diagnostiek of kosten voor hulpmiddelen en incidentele specialistische consulten
via de functionele tarieven kunnen worden bekostigd. Daarmee komt de prikkel
voor het leveren van hoge kwaliteit zorg op doelmatige wijze meer bij de zorgaanbieder
te liggen, en ontstaat er ruimte voor innovatie. In mijn kaderbrief 2007–2010 «Visie
op gezondheid en preventie» heb ik tevens mijn beleid ten aanzien van
preventieve zorg uit een gezet. Met subsidie van het ministerie van VWS wordt
in de periode van 2007 tot en met 2012 gewerkt aan de ontwikkeling van een
interventie waarmee mensen met (een hoog risico op) diabetes vanuit de eerste
lijn begeleid kunnen worden naar een actievere leefstijl. Deze interventie
heet «De BeweegKuur». Uiteindelijk doel is om, bij gebleken kosteneffectiviteit
en budgettaire inpasbaarheid, de interventie op te nemen in het verzekerde
pakket. Dit geldt ook voor de programma’s als bijvoorbeeld «stoppen
met roken» of «depressie-preventie» en zelfmanagement. Ik
zal met de ontwikkeling van het nieuwe bekostigingssysteem ook nagaan of preventie
in de toekomst – waar nodig – onderdeel wordt van de nog te ontwikkelen
functionele tarieven.Andere echelons, Wmo en AWBZOok in de AWBZ doet zich een ontwikkeling voor van aanbod- naar vraagsturing.
In de brief van de staatssecretaris «Zeker van zorg, nu en straks»
van 13 juni jl. (TK, vergaderjaar 2007–2008, 30 597, nr. 15)
wordt aan deze ontwikkeling een nadere invulling gegeven. De opdracht die
hierin wordt omschreven voor de toekomst van de AWBZ luidt: hoe kan de relatie
tussen cliënt en professional voor de toekomst worden vormgegeven, opdat
kwalitatief hoogwaardige zorg voor iedereen die daarop is aangewezen beschikbaar
is. Eén van de belangrijke pijlers van deze opdracht is het versterken
van de positie van de cliënt. Naast goede cliëntondersteuning, een
heldere rechtspositie en transparante normen voor kwaliteit is de introductie
van persoonvolgende bekostiging hierbij van belang. Zorgprocessen moeten vanuit
de behoeften van de cliënt worden georganiseerd en de cliënt moet
kunnen kiezen uit een passend zorgarrangement bij de zorgverlener naar keuze.
Met ingang van 2009 wordt voor de intramurale zorg het zorgzwaartepakket geïntroduceerd,
voor de extramurale zorg wordt het zorgzwaartepakket de komende
twee jaar ontwikkeld zodat implementatie in 2011 kan volgen. Hiermee wordt
een belangrijke stap gezet naar meer persoonsvolgendheid van de indicatiestelling
en bekostiging van de zorg. Door bij de extramurale zorgzwaartepakketten uit
te gaan van een cliëntprofielen ontstaat inzicht in de cliëntkenmerken
waardoor een betere aansluiting op de andere domeinen mogelijk is. De filosofie
achter de functionele bekostiging in de eerstelijnszorg is dezelfde: de bekostiging
beter rondom de zorgvraag van de client aan laten sluiten.Aanvullend daarop zijn er nog andere ontwikkelingen die kunnen leiden
tot een betere aansluiting tussen de zorgdomeinen, de belangrijkste zijn het
Transitieprogramma in de langdurige zorg (TPLZ), de kleinschalige experimenten,
het dementieprogramma en het Nationaal Programma Ouderenzorg. Hierbij kunnen
veldpartijen experimenteren met nieuwe zorgprestaties, o.a. bij cliënten
met meerdere aandoeningen waarbij ook Wmo en ZVW een rol (kunnen) spelen.
Een ander voorbeeld is het Frieslab. De kennis die voortvloeit uit deze programma’s
wordt breed verspreid en na afloop van het experiment kan de reguliere bekostiging
worden aangepast als het experiment succesvol is. Tot slot wordt de zorg die
kortdurend is en op herstel is gericht (de reactiveringszorg) in 2010 overgeheveld
naar de Zvw.Zorgstandaarden en prestatie-indicatorenMet veldpartijen ga ik de komende periode in gesprek om de gewenste richting
te bespreken ten aanzien van de functionele bekostiging en de daarbij behorende
samenhangende noodzakelijke onderdelen, zoals de ontwikkeling van zorgstandaarden
en prestatie-indicatoren. De functionele bekostiging van de toekomst zal waar
mogelijk moeten aansluiten bij trajecten die in ontwikkeling zijn op het gebied
van prestatie-indicatoren, de ontwikkeling van richtlijnen en zorgstandaarden.
Hiermee is het veld al een eind op weg.Ik ga er van uit dat er voor 1 januari 2010 nadere landelijke afspraken
zijn gemaakt over de te leveren kwaliteit per product (prestatie-indicatoren).
Een door cliënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars gedragen set indicatoren
is een belangrijk onderdeel van het organiseren van de zorg rond de zorgvraag
en het introduceren van specifieke bekostiging van de vier chronische ziekten.
De set indicatoren zal een ontwikkeling doormaken en steeds beter passen bij
de vier chronische ziekten. De set indicatoren per 1 januari 2010 is
een belangrijke eerste stap. De opdracht voor het ontwikkelen van prestatie-indicatoren
ligt bij het bureau Zichtbare Zorg. Dit bureau faciliteert het creëren
van prestatie-indicatoren door de veldpartijen zelf. Voor Zichtbare Zorg betekent
dat een aanvulling op de huidige werkwijze, omdat deze nu nog primair monodisciplinair
is georiënteerd. Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft uitgesproken op
korte termijn te willen beschikken over een basisset voor de te verwachten
functionele bekostiging van de keten als ook voor de geïntegreerde basis
eerstelijnszorg. De Landelijke Vereniging Georganiseerde eerstelijn (LVG)
heeft aangegeven geïnteresseerd te zijn in een gezamenlijk gedragen set
indicatoren, en ook de andere veldpartijen hebben uitgesproken het belang
van deze ontwikkeling te zien en hieraan te willen bijdragen.ProcesIk zal u in de zomer van 2009 een grove toekomstschets te geven van de
conceptuele vormgeving van de functionele benadering van de eerstelijnszorg.
Daarbij geef ik u een indruk van de wijze waarop wordt omgegaan met de overgangsfase
tussen de bestaande bekostigingswijzen en de nieuwe functionele bekostiging.
Ik zal in dit proces nauw samen optrekken met alle betrokkenen,
waaronder vertegenwoordigers van cliënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars,
en de NZa. Tegelijkertijd met de presentatie van de toekomstschets zal ik
de NZa verzoeken in een uitvoeringstoets te analyseren op welke wijze functionele
bekostiging bijdraagt aan de gestelde doelen en zorgt voor een andere marktstructuur
en een ander marktgedrag. Daarbij gaat het ook om de vraag hoe de veranderende
werking van de markt zal doorwerken op de publieke belangen waarvoor ik verantwoordelijk
ben: een betaalbare, toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige zorg. Dit alles
zal binnen het budgettair kader zorg plaatsvinden.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkXNoot1TK 2007–2008, 29 247, nr. 56.XNoot2TK 2007–2008, 31 200 XVI, nr. 155.XNoot1Schaal en Zorg, Raad voor de Volksgezondheid en Zorg, 2008.XNoot2Het gaat om de NZa-beleidsregel «samenwerking ten behoeve van geïntegreerde
eerstelijnszorgproducten» en de beleidsregel «innovatie ten behoeve
van nieuwe zorgproducten».XNoot3TK 2007–2008, 29 689, nr. 216.XNoot1Met uitzondering van huisartsenzorg en verloskundige zorg.XNoot2Met uitzondering van kleine deelprestaties zoals bijvoorbeeld keuringen
of een uitstrijkje.XNoot1TK 2007–2008, 29 247, nr. 79.XNoot1Porter en Olmsted Teisberg hebben met hun boek «Redefining Health
Care» een werk geschreven over de Amerikaanse zorg. In «Redefining
Health Care» zetten beide auteurs een nieuwe visie over het functioneren
van concurrentie in de gezondheidszorg uiteen, waarbij iedere partij zich
concentreert op het creëren van zo veel mogelijk waarde voor de zorg-consument,
te meten in gezondheid resultaten per uitgegeven dollar.XNoot2In het vervolg van de visie zal over patiënt worden gesproken, maar
daarvoor in de plaats kan tevens de toekomstige patiënt, dan wel cliënt
of burger worden gelezen.XNoot3Brief TK langdurige zorg van 9 juni 2006 (TK 2005–2006, 30 597,
nr. 1).XNoot1De precieze inhoud van de «generalistische huisartsgeneeskundige
zorg» (wat valt daar wel in, en wat niet; hoe integraal dient de financiering
te worden gerealiseerd) zal de komende jaren nog nader dienen te worden ingevuld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29247-84.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl