Nationale Veiligheid; Brief minister over voortgangsbrief Nationale Veiligheid 2008
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30821, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30821 nr. 6

30-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. InleidingFiguur 1: werkwijze nationale veiligheid2. Uitkomsten nationale risicobeoordeling 2007 en
inzet Kabinet op specifieke dreigingenFiguur 2: risicodiagramEDO: ergst denkbare overstroming;
DR14: dijkring 14Analyse uitkomsten nationale risicobeoordelingCategorie 1: Hoge waarschijnlijkheid en hoge impactGrieppandemieOliecrisisCategorie 2: Lage waarschijnlijkheidOverstromingsrisico’sMoedwillige verstoring elektriciteit (regionaal)Categorie 3: Hoge waarschijnlijkheid en lage impactPolarisatie en radicaliseringLandelijke black-out elektriciteitDroogte/hitteOverall analyse:3. Maatregelen op generieke capaciteiten3.1. De verantwoordelijkheid van de overheid: versterken
van landelijke regie bij nationale crises3.2. De verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven:
versterken van de continuïteit van vitale producten en diensten3.3. De verantwoordelijkheid van de burger: versterken
zelfredzaamheid en burgerparticipatie4. De beperkte mogelijkheden voor grootschalige evacuaties5. Voortgang bij de invoering van de strategie nationale
veiligheid5.1 Een eerste jaar met tastbare resultaten5.2 Korte termijn analyses van dreigingen en risico’s5.3 Strategische verkenningen5.4 Regie en aansturing5.5 Internationaal6. Samenvattend: te nemen maatregelen7. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30821, nr. 6 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30821, nr. 6 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30821Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 508 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 821Nationale Veiligheidnr. 6BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 mei 2008Namens het Kabinet bied ik u hierbij de eerste voortgangsbrief Nationale
Veiligheid en onderliggende analyses aan.1. InleidingIn mei 2007 heb ik namens het kabinet de strategie Nationale veiligheid
aangeboden aan de Tweede Kamer.1 Aanleiding voor
het opstellen van de strategie was de behoefte om beter zicht te krijgen op
wat Nederland bedreigt (en hoe erg dat is) en vervolgens de vraag te kunnen
beantwoorden óf we beschikken over de juiste capaciteiten om die dreigingen
te voorkomen dan wel er op te kunnen reageren. Met de strategie nationale
veiligheid wil het kabinet zoveel als mogelijk voorkomen dat de maatschappij
ontwricht raakt als gevolg van een ramp of crisis.Nederland sluit met deze aanpak aan bij internationale ontwikkelingen.
Internationaal leeft breed het besef dat dreigingen meer en meer met elkaar
verweven zijn en op elkaar in werken. Bovendien is binnen- en buitenlandse
veiligheid daarbij ook steeds moeilijker van elkaar te scheiden. Steeds meer
partijen (binnen en buiten de overheid, nationaal en internationaal) moeten
daardoor een bijdrage leveren aan die (inter)nationale veiligheid en dat maakt
het er in de aanpak niet eenvoudiger op. In meerdere landen wordt dan ook
nagedacht over de aanpak van de bedreigingen van de (inter)nationale veiligheid.
Zo heeft het Verenigd Koninkrijk onlangs «The National Security Strategy
of the United Kingdom (Security in an interdependent World)»2 uitgebracht en is daarvoor in Frankrijk een eerste stap
gezet met de installatie van een commissie die een«livre blanc sur la
défense et la sécurité nationale» zal opstellen3. Het«Protective Security Coordination Centre»
van Austalië heeft een vergelijkbare opdracht. Ook de Europese Unie is
actief en heeft, onder regie van dhr. Solana, in maart een rapport uitgebracht
over de bedreigingen van klimaatverandering voor de internationale veiligheid.4 Migrantenstromen, voedselwatertekorten, (politieke) conflicten
over oliewinning en nieuwe doorvaarten zijn enkele van de nijpende
thema’s die in deze rapportage worden geadresseerd.Het is niet zo dat al deze analyses leiden tot nieuwe typen van dreigingen.
Pandemieën, terrorisme of natuurdreigingen staan in bijna elk rapport
genoemd. Wat wel belangrijk is, is de vertaling van deze dreigingen naar de
specifieke context van het desbetreffende land of gebied. Voor Nederland geldt
daarbij bijvoorbeeld de geografische ligging (in relatie tot overstroming)
of al dan niet de importafhankelijkheid van grondstoffen. Ook is het nodig
de specifieke Nederlandse beleidsinzet (tot dusver) op het tegengaan van dreigingen
mee te nemen in beschouwing over de vraag «doen we genoeg op de goede
dingen».De daarbij leidende werkwijze nationale veiligheid is in onderstaande
figuur gevisualiseerd:Figuur 1: werkwijze nationale veiligheidIn het werkprogramma 2007–2008 is vastgelegd dat de strategie in
2007 met voorrang zal worden toegepast op een drietal thema’s: klimaatverandering,
energievoorzieningszekerheid en polarisatie en radicalisering én dat
er een analyse wordt uitgevoerd op de taak grootschalige evacuatie. De analyses
hebben als doel om het kabinet, beter dan voorheen, in staat te stellen om
te bepalen welke dreigingen de nationale veiligheid in gevaar kunnen brengen
en hoe te anticiperen op die dreigingen, ongeacht de herkomst en aard ervan.
Daarnaast maakt de werkwijze het voor het kabinet niet alleen mogelijk om
beter onderbouwd prioriteiten te kiezen en te bepalen hoe die te effectueren,
maar ook om die keuzes in onderlinge samenhang te zien.Met deze voortgangsbrief informeer ik u over de voortgang van het programma,
de eerste uitkomsten en het vervolg. Achtereenvolgens wordt aandacht besteed
aan:• de uitkomsten van de nationale risicobeoordeling 2007 en de inzet
van het kabinet op specifieke dreigingen (paragraaf 2);• de aanbevelingen op generieke capaciteiten(paragraaf 3);– verantwoordelijkheid overheid: versterking van de landelijke regie
bij nationale crises (paragraaf 3.1);– verantwoordelijkheid bedrijfsleven: versterking van de continuïteit
van de vitale infrastructuren (paragraaf 3.2);– verantwoordelijkheid burger: versterking van zelfredzaamheid (paragraaf 3.3); • de resultaten van de analyse op de taak grootschalige evacuatie
en aanbevelingen (paragraaf 4);• de voortgang op de overige onderwerpen binnen het werkprogramma
(paragraaf 5);• samenvattend: te nemen maatregelen (paragraaf 6).In de bijgevoegde rapporten «Nationale risicobeoordeling 2007»1 en «Capaciteitenanalyse grootschalige evacuatie»1 zijn de onderliggende analyses weergegeven die ten grondslag
liggen aan de bevindingen en maatregelen zoals in deze voortgangsbrief verwoord.2. Uitkomsten nationale risicobeoordeling 2007 en
inzet Kabinet op specifieke dreigingenWat bedreigt ons en hoe erg is dat?Met behulp van overheid, bedrijfsleven, kennisinstituten en wetenschap
is geïdentificeerd wat mogelijke dreigingen zijn binnen de thema’s
klimaatverandering, energievoorzieningszekerheid en polarisatie en radicalisering.
Op deze dreigingen zijn vervolgens scenario’s ontwikkeld op een tijdshorizon
van maximaal vijf jaar2. In diezelfde periode
is met inbreng van kennisinstituten en wetenschap de integrale beoordelingsmethodiek
nationale veiligheid ontwikkeld waarin elk scenario beoordeeld wordt op waarschijnlijkheid
en impact. De nationale risicobeoordeling geeft daarmee dus voor de eerste
keer inzicht in hoe verschillende dreigingen en risico’s in Nederland
zich tot elkaar verhouden. Voor 2008 wordt deze set van scenario’s uitgebreid,
zowel binnen de huidige thema’s3 als met
andere thema’s op het terrein van nationale veiligheid; in ieder geval
voor ICT-verstoring4. Voor het thema verwevenheid
van boven- en onderwereld wordt momenteel een verkenning uitgevoerd, op basis
waarvan wordt besloten of het dit jaar verder wordt uitgewerkt. Zoals vastgelegd
in de strategie wordt in 2009 de nationale risicobeoordeling over de volledige
breedte van dreigingen nationale veiligheid uitgevoerd5. De beoordeling van de huidige dertien scenario’s leidt tot
het overzicht in figuur 2.Figuur 2: risicodiagramEDO: ergst denkbare overstroming;
DR14: dijkring 14Analyse uitkomsten nationale risicobeoordelingIn de analyse is niet alleen de positie van
het risico in het diagram (en de verklarende factoren voor die positie) van
belang, maar ook de eventueel te verwachten dynamiek.
Zo zal het droogte-hitte-scenario op de lange termijn verschuiven richting
een hogere waarschijnlijkheid en wellicht ook richting een hogere impact.
Datzelfde zou kunnen gelden voor het geopolitieke oliescenario, vanwege de
toenemende krapte op de oliemarkt.Op basis van deze ordening van risico’s en bijbehorende verklaringen,
kan de analyse plaatsvinden naar de mogelijkheden om de verschillende risico’s
te voorkomen of om om te gaan met de effecten daarvan. Dit langs de lijn van
de veiligheidsketen (voorkomen, verminderen effect, preparatie voor als het
toch gebeurt, respons en herstel). Hierbij is altijd een kosteneffectiviteitsafweging
noodzakelijk in relatie tot de beoordeling van kans en effect.Categorie 1: Hoge waarschijnlijkheid1 en hoge impactGrieppandemieDe uitbraak van een grieppandemie vormt één van de grootste
risico’s voor de Nederlandse samenleving. Dit geldt overigens wereldwijd.
In het ernstige grieppandemiescenario zullen ca. 80 000 mensen overlijden.
Nederland heeft de afgelopen jaren veel gedaan om een grieppandemie te voorkomen, zich te prepareren op een mogelijke uitbraak en er goed
op te kunnen reageren. De ernst en de omvang van dit scenario vraagt echter
continue aandacht en de voorbereiding is nog niet klaar. In onze open samenleving
zijn de mogelijkheden om de kans op en de gevolgen van een grieppandemie effectief
te beperken gering.Er zijn hoopgevende ontwikkelingen bij de onderzoeken naar een pre-pandemisch
vaccin. Hierdoor zou zo’n vaccin wellicht sneller beschikbaar kunnen
komen dan tot nu toe wordt aangenomen. De gezondheidsraad zal hierover aan
het einde van 2008 een advies uitbrengen. Ook zal het nationaal crisisplan
grieppandemie, op basis van de scenario’s1
uit de nationale risicobeoordeling, met voorrang worden uitgewerkt. Besluitvorming
en samenwerking zijn in 2005 beoefend. Eind 2009 wordt opnieuw een grootschalige
oefening gehouden om de stand van voorbereidingen te toetsen. Het kabinet
acht een goede voorbereiding door bedrijven op een grieppandemie van groot
belang. De inzet van het kabinet is dat 80% van de vitale organisaties
het scenario van een grieppandemie in hun continuïteitsplannen heeft
verwerkt. Daarnaast zal het kabinet in 2008 ook met medeoverheden en het overige
bedrijfsleven soortgelijke afspraken maken. Hierbij kunnen deze organisaties
gebruik maken van het ondersteunende materiaal van het programma «Griep
en maatschappij».OliecrisisNederland speelt een sleutelrol in de Noordwest-Europese olievoorziening.
Van oudsher is het oliecrisisbeleid vooral georiënteerd op een internationale
aanvoerverstoring, zoals in 1973. En nog steeds liggen daar de grootste risico’s.
Door de toenemende krapte op de oliemarkt zou een verstoring in de aanvoer
van olie al op korte termijn kunnen leiden tot een oliecrisis. Belangrijk
gegeven is dat er op dit moment nauwelijks reservecapaciteit aanwezig is op
de mondiale markt. Daarnaast is de politieke situatie in enkele olieproducerende
landen niet stabiel. Gevolg hiervan kan zijn dat de waarschijnlijkheid van
dit scenario, nu ingeschat op «mogelijk», de komende jaren zal
toenemen. Dit kan niet alleen tot schaarste leiden, maar ook tot een tweedeling
in de maatschappij tussen degenen die de hoge olieprijzen (en de stijgende
prijzen van producten waarin olie is verwerkt) nog wel kunnen opbrengen en
degenen die dat niet meer kunnen.Nederland geeft loyaal invulling aan zijn internationale verplichtingen
om te zorgen voor een adequaat oliecrisisinstrumentarium, waaronder het aanhouden
van strategische noodvoorraden. Nederland doet mee aan de periodieke IEA-oliecrisisoefeningen,
waarvan er ook dit jaar weer een wordt gehouden. Tevens zal in de loop van
dit jaar een IEA-reviewteam het Nederlandse oliecrisisbeleid beoordelen. De
uitkomsten van de oefening en de review (eind 2008) zullen laten zien of het
huidige oliecrisisbeleid van de IEA-lidstaten en Nederland volstaat, of dat
eventueel aanpassingen nodig zijn. Om de Nederlandse kwetsbaarheid verder
te verkleinen zet het kabinet onverminderd in op structurele oplossingen als
energiebesparing, de ontwikkeling van duurzame alternatieve energiebronnen,
en diversificatie van de herkomst van olie.Categorie 2: Lage waarschijnlijkheid2Overstromingsrisico’sDe overstromingsscenario’s3 zijn zeer
onwaarschijnlijk, gecombineerd met, wanneer ze zich zouden voordoen, catastrofale
gevolgen voor Nederland. Bij deze scenario’s speelt nadrukkelijk de
politieke vraag in hoeverre we aanvullende maatregelen moeten treffen voor
de respons op dit type scenario’s. Er bestaat een risico met mogelijk
catastrofale gevolgen, waarvoor de capaciteiten volstrekt ontoereikend zijn.
Dit betekent dat preventieve maatregelen van groot belang zijn. Deze analyse
laat zien dat de programma’s«Zwakke schakels kust», «Ruimte
voor de rivier» en het «Hoogwaterbeschermingsprogramma»
onmisbaar zijn om de nationale veiligheid te versterken. De verkenning «Waterveiligheid
21e eeuw» richt zich op de vraag of het huidige beschermingsbeleid tegen
grootschalige overstromingen nog volstaat. Recente inzichten in kansen op
en gevolgen van overstromingen zijn daarvoor aanleiding. Sinds de basis van
het huidige beschermingsbeleid is gelegd, is ons land erg veranderd. De economische
waarde achter de dijken en het aantal bewoners van laaggelegen gebieden zijn
de afgelopen decennia aanzienlijk toegenomen. Naast een actualisatie van het
preventiebeleid wordt onderzocht of de gevolgen van een eventuele overstroming
kunnen worden beperkt. Dit zal nader worden uitgewerkt in het Nationaal Waterplan
dat de staatssecretaris van V&W nog voor het einde van het jaar zal uitbrengen.
Vervolgens zal worden bezien welke maatregelen gericht nodig zijn voor het
vergroten van de responscapaciteit (evacuatiecapaciteit, zelfredzaamheid en
schuilcapaciteit). De Taskforce Management Overstromingen voert de regie over
uitvoering van het verbeterprogramma om op organisatorisch vlak beter voorbereid
te zijn op een overstroming. Aan het eind van 2008 vindt de oefening Waterproef
plaats. Hierop wordt in paragraaf 4 nader ingegaan.Moedwillige verstoring elektriciteit (regionaal)De kans op dit scenario is als «onwaarschijnlijk» beoordeeld.
Er zijn op dit moment geen aanwijzingen voor moedwillige verstoring van elektriciteitsproductie
of -distributie. Er worden veel maatregelen getroffen ter beveiliging van
het elektriciteitsnetwerk, om een aanslag te voorkomen. De aard van de gevolgen
van dit scenario is, voor zover het de uitval van elektriciteit betreft, vergelijkbaar
met die in het landelijke black-outscenario. De omvang van die gevolgen is
kleiner omdat het een regionaal scenario is. Dit scenario scoort toch hoger
dan het black-outscenario, omdat, naast de gevolgen van elektriciteitsuitval,
er ook sprake is van een hoge psychologische impact van een terroristische
aanslag.Categorie 3: Hoge waarschijnlijkheid en lage impactPolarisatie en radicalisering1Polarisatie en radicalisering zijn processen die van invloed zijn op de
veiligheidsbeleving van groepen mensen en op hun vertrouwen in de overheid
om deze moeilijk grijpbare processen aan te pakken. Met het «Actieplan
polarisatie en radicalisering» heeft dit kabinet een aanpak gepresenteerd,
gericht op het voorkomen en signaleren van en het interveniëren op polarisatie
en radicalisering. Het lokaal bestuur speelt in de aanpak een centrale rol
en wordt vanuit het actieplan zo goed mogelijk geholpen. Van belang is nauwlettend
te blijven volgen of de doelgroep in voldoende mate wordt bereikt en of de
geboden handvatten toereikend zijn.De polarisatiescenario’s waarin vanuit één aanleiding
op meerdere plekken tegelijk in Nederland de confrontatie dreigt, tonen aan
dat landelijke regie bij de voorbereiding en in de respons nodig is. Het gaat
dan bijvoorbeeld om het formuleren van beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen,
afspraken over woordvoering en over welke bijstand met voorrang wordt verleend
en welke niet.Landelijke black-out elektriciteitIn dit scenario valt gedurende 24 uur de stroom in geheel Nederland uit.
Nederland is de laatste decennia steeds afhankelijker geworden van elektriciteit.
Het Nederlandse elektriciteitsnetwerk heeft, door alle maatregelen die zijn
genomen, een zeer hoge mate van bedrijfszekerheid. Om de leveringszekerheid
van elektriciteit te bevorderen wordt ingezet op het beter op elkaar aansluiten
van de Noordwest-Europese deelmarkten voor elektriciteit, met voldoende transportcapaciteit
om regionale variaties in vraag en aanbod te kunnen opvangen.Droogte/hitteAls gevolg van klimaatverandering neemt in de toekomst de kans op langdurige
droogte/hitte toe. De vragen die dat oproept zijn óf, en zo ja hoe,
we daar op dit moment op zouden moeten anticiperen. Sectoren die sterk afhankelijk
zijn van water hebben daarin een eigen verantwoordelijkheid. Het toepassen
van oppervlaktewater als koelmiddel bij bepaalde sectoren, zoals de elektriciteitsvoorziening,
is kwetsbaar en wordt strategisch herbezien door positionering van nieuwe
elektriciteitcentrales aan de kust. De transportsector zal in moeten spelen
op situaties waarin de bevaarbaarheid van de grote rivieren door de geringe
waterdiepte beperkt is. Tevens is het van belang na te gaan of Nederland voldoende
geprepareerd is op het voorkomen en het bestrijden van grootschalige natuurbranden.
Toenemende recreatiedruk en bebouwing, aard van de begroeiing, de bereikbaarheid
voor hulpdiensten en bijvoorbeeld de aanwezigheid van bluswater en vluchtwegen
zijn een aantal van de factoren die van invloed zijn op de mogelijkheden ter
voorkoming dan wel de bestrijding van grootschalige natuurbranden.Overall analyse:– Er wordt veel gedaan om te voorkomen dat de beschreven dreigingen
werkelijkheid worden en om goed voorbereid te zijn mocht dat onverhoopt toch
gebeuren.– Desondanks slaan de impactcriteria kosten, verstoring van het
dagelijks leven en psychologische impact (angst en woede) hoog uit in veel
van de huidige scenario’s. In de overstromings- en pandemiescenario’s
is ook het aantal doden een bepalend criterium voor de impact. Bij de agendering
van te versterken capaciteiten (zowel private als publieke) is in het bijzonder
gekeken naar capaciteiten waarmee de impact op deze criteria verminderd kan
worden.– De maatschappij zal bij crises met een (zeer) grote impact al
snel tegen de grenzen van het eigen kunnen aanlopen. Er zal onmiddellijk schaarste
ontstaan aan allerlei vitale producten en diensten, zoals openbare orde en
veiligheids- en beveiligingscapaciteit, elektriciteit, drinkwater, vervoerscapaciteit
en communicatiemiddelen.– Dit betekent dat veel gevraagd wordt van het vermogen tot het
managen van schaarste; dit stelt hoge eisen aan de informatievoorziening,
aan de preparatie op de verdeling van de schaarste en op de besluitvorming
daarover.– Tevens impliceert dit dat in de acute fase relatief veel zal neerkomen
op het zelfreddend vermogen van burgers en maatschappelijke organisaties.
Het is daarbij van belang aandacht te besteden aan de niet- of verminderd
zelfredzamen.3. Maatregelen op generieke capaciteitenBovenstaande conclusies leiden tot een drietal te versterken capaciteiten
die voor meerdere scenario’s relevant zijn (de zogenoemde generieke
capaciteiten). Voor het realiseren van deze versterkingen is nadrukkelijk
de samenwerking rijksbreed, interbestuurlijk en die tussen overheid en bedrijfsleven
een harde randvoorwaarde. Iedereen heeft hierin zijn eigen verantwoordelijkheid.3.1. De verantwoordelijkheid van de overheid: versterken
van landelijke regie bij nationale crisesVoor de scenario’s met landelijke impact is nodig dat er, in afstemming
met medeoverheden en anders crisispartners, op rijksniveau regie wordt gevoerd.
Daarvoor dient de informatiepositie op rijksniveau op orde te zijn (bruikbare
en toegankelijke informatie) en dient er zo integraal mogelijk inzicht te
bestaan in de gevolgen van de beslissingen (strategieën). Uit meerdere
scenario’s blijkt dat de regie op de verdeling van schaarse middelen
een aandachtsgebied is dat landelijk nadere invulling verdient. Dit geldt
bijvoorbeeld voor situaties waarbij zich vanuitéén aanleiding
een dreigende situatie manifesteert voor meerdere steden in Nederland tegelijkertijd.
Wie kan welke eventuele tekorten opvullen? Meest pregnant echter komt het
schaarstevraagstuk naar voren in de overstromingsscenario’s en de beperkte
mogelijkheden daarin voor grootschalige evacuaties. Op het punt van operationele
organisatie ligt de vraag voor naar de noodzakelijkheid van en de mogelijkheden
voor het opzetten van een landelijke operationele staf die ten tijde van een
nationale crisis inzetbaar is.3.2. De verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven:
versterken van de continuïteit van vitale producten en dienstenOok de vitale sectoren hebben een verantwoordelijkheid bij het voorkomen
van de in de scenario’s beschreven gebeurtenissen en bij het beperken
van de gevolgen daarvan. Uit de nationale risicobeoordeling blijkt immers
dat keteneffecten van vitale sectoren (zowel publiek als privaat) van grote
invloed zijn op de impact van de scenario’s. Op dit moment is onvoldoende
duidelijk op welk niveau vitale producten en diensten geleverd worden in de
omstandigheden van de verschillende scenario’s. In de vorm van een publiek
private samenwerking (rijk, vitale sectoren en VNO-NCW) zal het gewenste en
beschikbare leveringsniveau onder crisisomstandigheden inzichtelijk worden
gemaakt voor de sectoren onderling, het kabinet, de veiligheidsregio’s
en de eindgebruiker. Vervolgens zullen afspraken gemaakt worden om dat leveringsniveau
te realiseren, met als doel het verhogen van de continuïteit en daarmee
het verminderen van schade.In het bijzonder verdient de communicatie-infrastructuur aandacht. In
de stroomuitval- en overstromingsscenario’s is het namelijk onzeker
gebleken in hoeverre de communicatie-infrastructuur blijft functioneren. Daar
zal met voorrang nader onderzoek naar worden gedaan (waaronder C2000, Cell
Broadcasting, het noodnet, de meldkamers/uitwijklocaties en regionale rampenzenders).
Hierbij zal ook aandacht worden besteed aan de mogelijkheden tot communicatie
tussen overheid en vitale sectoren en tussen sectoren onderling (zowel op
operationeel als op bestuurlijk niveau). Deze contacten zijn tijdens de responsfase
van een crisis van groot belang. De resultaten van het onderzoek zijn voor
eind 2008 gereed. Dan zal duidelijk worden wat nodig is (en hoeveel dit aan
middelen vraagt) om de robuustheid op een acceptabel niveau te brengen.3.3. De verantwoordelijkheid van de burger: versterken
zelfredzaamheid en burgerparticipatieOndanks de inspanningen van de overheid en de vitale sectoren zal bij
meerdere dreigingen, als het echt misgaat, een flink beroep gedaan worden
op de eigen verantwoordelijkheid van de burger. Als elke seconde telt is het
van groot belang dat die zelfredzaam is en dat burgers en maatschappelijke
organisaties zich inzetten om medeburgers te helpen.Uit onderzoek naar de campagne Denk vooruit
blijkt dat burgers zich bewust zijn van de campagne en risico’s, dit
ook belangrijk vinden, maar daar niet of nauwelijks naar handelen. Verbreding
en intensivering van een aanpak om zelfredzaamheid te versterken is nodig.
Uitgangspunt zal zijn dat zelfredzaamheid zo dicht mogelijk bij de burger
wordt georganiseerd, zodat deze eerder geneigd is de eigen verantwoordelijkheid
daadwerkelijk te nemen. Naast het rijk spelen daarom de medeoverheden een
centrale rol in het concreet motiveren van de burger. De medeoverheden moeten
daarvoor vanuit het rijk ondersteund worden. Een tweede uitgangspunt is dat
gebieden sterk kunnen verschillen op hun risicoprofiel en dat
prioriteit moet worden gegeven aan gebieden met bovengemiddelde risico’s
(«hot-spot»-benadering) die samenhangen met verschillende dreigingen1. Een derde uitgangspunt heeft betrekking op de breedte
van de aanpak. Met alleen communicatie komen we er niet. Bewustwording van
en kennis over de handelsperspectieven zijn randvoorwaardelijk. Het is echter
het gedrag van burgers waar het uiteindelijk om gaat, zowel in de voorbereidende
zin als tijdens de crisis zelf. De overheid maar zeker ook maatschappelijke
organisaties kunnen een belangrijke stimulerende en ondersteunende rol vervullen.
Zowel de voorkant van het vraagstuk (voldoen de wijken en infrastructuur aan
voorwaarden voor zelfredzaamheid?) als de achterkant (benutten we burgers
voldoende bij de bestrijding van de calamiteit?) moeten worden betrokken.Zo laten bijvoorbeeld de stroomstoringen in de Bommelerwaard (december
2007) en Haaksbergen (november 2005) zien dat de kwetsbaarheid op de uitlopers
van het elektriciteitsnet hoger is dan in de gebieden die zijn aangesloten
op de ringstructuur. Burgers en bedrijven in deze gebieden moeten een reële
perceptie hebben van hun risico op stroomuitval en de consequenties daarvan.
Verder geeft de website www.crisis.nl duidelijke voorbeelden hoe ze hun zelfredzaamheid
kunnen verbeteren. Dit zal, mede op basis van de uitkomsten van de Nationale
Risicobeoordeling, nog verder gespecificeerd worden.Landelijk zou de inzet, in aanvulling op de bestaande landelijke Denk
vooruit campagne, zich verder kunnen verbreden door meer prikkels te ontwikkelen
die burgers aanzetten tot daadwerkelijk voorbereidend gedrag. Daarin past
bijvoorbeeld onderzoek naar de mogelijkheden die verzekeringen kunnen bieden
en om de aanschaf van noodpakketten te stimuleren. Ook kunnen werkgevers gestimuleerd
worden om hun medewerkers een overlevingspakket aan te bieden.4. De beperkte mogelijkheden voor grootschalige evacuatiesDe capaciteitenanalyse is gestart met een analyse (bijlage 2) aan de hand
van twee overstromingsscenario’s: een voor de kust en een voor rivieren.
Bij beide scenario’s gaat het om een zeer groot gebied met veel inwoners
waarbij het belangrijkste verschil is dat er in het kustscenario (zeer) weinig
tijd is en in het rivierenscenario relatief veel tijd.In het vervolg van het project zullen verdere capaciteitenanalyses voor
grootschalige evacuaties worden uitgevoerd op basis van scenario’s als
bosbranden en CBRN-incidenten.2Uit de capaciteitenanalyse voor grootschalige evacuaties bij overstromingen
blijkt dat preventieve evacuatie bij een ergst denkbaar rivierenscenario haalbaar is3. Voorwaarde
is wel dat bestuurders en operationele diensten tijdig informatie/adviezen
ontvangen op basis waarvan zij besluiten kunnen nemen. Gegeven de aanname
dat er in het kustscenario slechts 24 uur beschikbaar
is voor evacuatie, kan de conclusie worden getrokken dat preventief evacueren
in de Randstad geen reële optie is. De evacuatieopgave is daar zó
omvangrijk door de grote aantallen mensen dat er altijd een tekort aan tijd
zal zijn voor volledige evacuatie. Bovendien bemoeilijken de extreme weersomstandigheden
(windkracht 12) de evacuatie. Alle mensen, zowel zelfredzame, als niet zelfredzame,
moeten binnen het bedreigde gebied in veiligheid worden gebracht. Voor de
in de analyse onderscheiden deelgebieden4 Zeeland
en de Zuid-Hollandse eilanden, Zeeuws-Vlaanderen en Flevoland lijken er wel
mogelijkheden te zijn om de niet-zelfredzame mensen preventief te evacueren.
Het besluit hiertoe moet dan wel vroegtijdig, als de onzekerheid over het
plaatsvinden van de overstroming nog vrij groot is, genomen worden.Om beide strategieën (rivier en kust) uit te kunnen voeren zijn extra
maatregelen nodig. Hier speelt de politiek-bestuurlijke afweging in hoeverre
we moeten investeren in de versterking van responscapaciteiten voor ergst
denkbare overstromingsscenario’s met een geringe kans. Er zijn drie
mogelijkheden:1. Inzetten op een zo maximaal mogelijke voorbereiding (uitvoeren van
alle aanbevelingen uit de analyse; dit vraagt zeer hoge investeringen)2. Geen extra voorbereiding (ingecalculeerd risico)3. Voorbereiden op een aantal onderdelen dat voor meerdere dreigingen
toegevoegde waarde heeft.Het kabinet zet in op de derde mogelijkheid en sluit daarmee aan op de
aanbevelingen die voortkomen uit de nationale risicobeoordeling (zie paragraaf 3
en 6). Een aantal van de beleidsopties zoals geformuleerd in het rapport capaciteitenanalyse
grootschalige evacuatie komt daarmee te vervallen, zoals ten aanzien van opvanglocaties,
de aanschaf van extra middelen (verkenningshelikopters, vletten, transportcapaciteit)
of inzet van extra personeel (voor bijvoorbeeld «crowd control»).
De kosten verhouden zich niet tot de zeer lage waarschijnlijkheid van optreden.5. Voortgang bij de invoering van de strategie nationale
veiligheid5.1 Een eerste jaar met tastbare resultatenAls iets duidelijk is geworden dit jaar, is het dat er veel wordt geïnvesteerd
in het tegengaan van dreigingen voor de nationale veiligheid. Cruciaal is
nu dat met de strategie nationale veiligheid blinde vlekken zichtbaar worden
gemaakt en dat dwarsverbanden worden gelegd. Dit door integraal en vanuit
verschillende disciplines gelijktijdig en systematisch dreigingen te analyseren
en de vraag te stellen: Doen we wel genoeg om deze het hoofd te bieden? Maken
we ons terecht ongerust over een aantal van de dreigingen of kan het ook wel
wat minder?In dit eerste jaar van invoering van de strategie lag het accent enerzijds
op de uitwerking van de methodiek en op de opbouw van het deskundigennetwerk
dat nodig is om de analyses uit te voeren. In beide is rijksbreed veel geïnvesteerd.
Tevens is een begin gemaakt met de vertaalslag en samenwerking naar en met
het bedrijfsleven en lokale overheid. Dit zal in 2008 verder worden uitgebouwd,
deels bijv. via de convenanten met de veiligheidsregio’s, deels ook
via het project bescherming vitale infrastructuur en de samenwerking met VNO-NCW.
Anderzijds hebben we in dit eerste jaar de methodiek ook al voor de eerste
keer kunnen toepassen. De nationale risicobeoordeling 2007 en het advies voor
de taak grootschalige evacuatie zijn de eerste tastbare resultaten van de
strategie nationale veiligheid.De ervaringen met de gevolgde werkwijze en de genoemde resultaten stimuleren
om door te gaan op de ingeslagen weg. Er kan nu al geleerd worden van de eerste
ervaringen. Eind 2008 vindt een evaluatie plaats over de werkwijze (zowel
inhoudelijk als procesmatig) zodat ook dan verbeteringen meegenomen kunnen
worden in het werkprogramma voor 2009 en verder. De Tweede Kamer wordt hierover
begin 2009 geïnformeerd.5.2 Korte termijn analyses van dreigingen en risico’sOp het gebied van korte termijnanalyses (in de strategie «horizonscanning»
genaamd) is in de afgelopen periode het mechanisme van risicosignalering ontwikkeld.
De risicosignalering voor alle natuurdreigingen
is op dit moment al operationeel voor een besloten groep crisisbeheerders
in de vorm van een actuele webtoepassing. Het streven is erop gericht de risicosignalering
voor klassieke dreigingen (o.a. terrorisme, internationaal georganiseerde
criminaliteit, verspreiding van CBRN-wapens) en economische dreigingen (ICT-verstoring,
schaarste grondstoffen en uitval voorzieningen) eind 2008 operationeel te
hebben. 5.3 Strategische verkenningenDe methodiek voor de lange termijn analyse («strategische verkenningen»)
is klaar en wordt op dit moment toegepast. In het najaar van 2008 wordt de
eerste rapportage over mogelijke bedreigingen op de lange termijn opgeleverd,
die mede als input dient voor de selectie van uit te werken dreigingen voor
het werkprogramma 2009 en verder.5.4 Regie en aansturingIn de strategie nationale veiligheid is vastgelegd dat het kabinet met
concrete voorstellen komt voor het optimaliseren van de aspecten van regie
en aansturing door de overheid op het terrein van nationale veiligheid. In
het algemeen overleg van 31 oktober 2007 heeft de Tweede Kamer hier expliciet
aandacht voor gevraagd. Op korte termijn zal ik een beleidsverkennende notitie
met een voorstel over regie en aansturing indienen voor bespreking in de Ministerraad.5.5 InternationaalZoals in de strategie is vastgelegd streeft het kabinet naar een intensivering
van de internationale samenwerking op het gebied van nationale veiligheid
met die landen die vergelijkbare werkwijzen hanteren om de nationale veiligheid
te waarborgen. Deze intensivering heeft gestalte gekregen in een intensief
contact met het Verenigd Koninkrijk en heeft onder meer geleid tot een eerste
internationale conferentie «National Safety & Security; responding
to risks to citizens, communities and the nation» die in januari in
Den Haag plaatsvond. Dit heeft geleid tot de opbouw van een internationaal
netwerk waarin structureel kennis en informatie wordt uitgewisseld. Inmiddels
zijn er ook intensievere bilaterale contacten met onder meer Duitsland en
Frankrijk en vindt er in september 2008 een werkbezoek aan Singapore plaats.6. Samenvattend: te nemen maatregelenUit bovenstaande beschrijvingen blijkt dat er veel inspanningen geleverd
worden ter voorkoming van en voorbereiding op de bestrijding van dreigingen
voor de nationale veiligheid. De uitkomsten van de nationale risicobeoordeling
en het advies grootschalige evacuatie bij overstromingen laten echter ook
zien dat er nog ruimte is voor verbeteringen en bieden daar veel aanknopingspunten
voor. In beide rapporten wordt daar bij stil gestaan. Op basis van het voorgaande
zal het kabinet met voorrang maatregelen treffen op of aandacht blijven besteden
aan onderstaande onderwerpen.1. Voorbereiding grieppandemie: Intensivering
van de voorbereiding op de gevolgen van grieppandemie voor vitale sectoren,
bedrijven en overheden. Voor eind 2009 is de continuïteitsplanning voor
een situatie met grieppandemie gereed. Hierover worden afspraken gemaakt met
VNO-NCW, medeoverheden en andere ministeries. Ook wordt eind 2009 een grootschalige
oefening grieppandemie georganiseerd.2. Oliecrisismechanismen: Nederland neemt
actief deel aan de review van de IEA-mechanismen om te bezien of, en zo ja,
in hoeverre de huidige oliecrisismechanismen toereikend zijn alsook de nationale invulling daarvan. Om de Nederlandse kwetsbaarheid verder te verkleinen
zet het kabinet onverminderd in op structurele oplossingen als energiebesparing,
de ontwikkeling van duurzame alternatieve energiebronnen, en diversificatie
van de herkomst van olie.3. Landelijk evacuatieplan: Medio 2009 is
een landelijk operationeel evacuatieplan gereed met afspraken over ondermeer
de invulling van de landelijke operationele regie, het landelijk verkeersmanagement
en de (eerste) opvang en verzorging.4. Schaarste: Fasegewijs wordt invulling gegeven
aan de ontwikkeling van landelijke strategieën voor de verdeling van
schaarste op het terrein van bewaken en beveiligingen, (drink)water en energie
(gereed eind 2009). Eind 2008 bestaat inzicht in nut en noodzaak van een landelijke
operationele staf en de inrichtingsmogelijkheden.5. Robuustheid communicatiemiddelen: Nog dit
jaar wordt een onderzoek afgerond naar de robuustheid van de communicatiemiddelen
(C2000, cell broadcasting, regionale rampenzenders, noodnet, meldkamers en
uitwijkmogelijkheden) in situaties met grootschalige overstromingen, langdurige
uitval van de stroomvoorziening en uitval van personeel als gevolg van een
grieppandemie.6. Uniforme informatievoorziening: Door middel
van een fasegewijze uitrol wordt een landelijk systeem gerealiseerd (medio
2010) voor uniforme informatievoorziening en -uitwisseling tussen alle regionale
en landelijke crisiscentra (NETCENTRIC).7. Continuïteit vitale infrastructuur:
Eind 2009 is er een volledig inzicht in de continuïteit van de levering
van vitale producten en diensten bij de scenario’s van nationale veiligheid
zodat besloten kan worden wat nodig is om die continuïteit op een aanvaardbaar
niveau te krijgen.8. Vergroten van de zelfredzaamheid: Eind
2008 is een plan van aanpak gereed voor een aantal gebieden die als urgent
worden aangemerkt vanuit het oogpunt van zelfredzaamheid. Tevens wordt hierin
aandacht besteed aan het omgaan met de niet-zelfredzame mensen in die gebieden
(met inachtneming van privacy wetgeving). Op landelijk niveau wordt onderzoek
gedaan naar effectieve prikkels ter stimulering van zelfredzaam gedrag.9. Civiel-militaire samenwerking: In het interdepartementale
traject «defensieverkenningen» wordt op grond van op langere termijn
te verwachten ontwikkelingen en mogelijke scenario’s onder meer bezien
welke capaciteiten in het kader van de civiel-militaire samenwerking benodigd
zijn op het gebied van nationale veiligheid. In deze verkenningen wordt mede
gebruik gemaakt van de bevindingen van de door BZK uitgevoerde verkenningen.
De defensieverkenningen zullen in september 2009 zijn afgerond.10. Verbreding analyse op evacuatie: De analyse
grootschalige evacuatie wordt tevens uitgevoerd op nog te bepalen scenario’s
voor nucleaire, biologische en chemische incidenten en voor grootschalige
natuurbranden, zodat accentverschillen duidelijk worden en een integraal advies
kan worden opgesteld. Deze scenario’s worden tevens in de nationale
risicobeoordeling doorgerekend (gereed eind 2008).7. Tot slotHet kabinet is van mening dat met de resultaten van het programma nationale
veiligheid voldoende basis is gelegd voor verbreding van de aanpak en is er
van overtuigd dat de genomen maatregelen zullen bijdragen aan het vergroten
van de nationale veiligheid.Begin 2009 ontvangt de Tweede Kamer de tweede voortgangsbrief over het
programma nationale veiligheid met onder meer de uitkomsten van de nationale
risicobeoordeling 2008 en de resultaten van de strategische verkenningen.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstXNoot1TK 2006–2007, 30 821, nr. 3.XNoot2Cabinet Office, London, maart 2008.XNoot3Installatie van de commissie heeft plaatsgevonden op 23 augustus
2007 door de president van Frankrijk.XNoot4Paper from the High Representative and the European Commission to the
European Council concerning «Climate change and international security»,
Brussel, document 7249/08, maart 2008.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2In 2008 wordt ook gewerkt met scenario’s met een tijdshorizon 20–25
jaar bijv. ten behoeve van droogte-hitte. Daarbij zal dan ook gekeken worden
hoe langdurige ontwikkelingen (met name op het terrein van energie) meegenomen
kunnen worden in de nationale risicobeoordeling.XNoot3In 2008 worden de volgende scenario’s geanalyseerd en beoordeeld:
extreem weer, uitbreiding overstromingsscenario’s zoals rivieren, verstoring
gaslevering, terrorisme tegen elektriciteitsector en een uitbreiding van de
polarisatie en radicaliseringsscenario’s.XNoot4Toezegging minister BZK in AO Nationale veiligheid (31 oktober 2007).XNoot5Aantasting van de internationale vrede en veiligheid, verspreiding van
CBRN wapens, Terrorisme, Internationaal georganiseerde criminaliteit, Sociale
kwetsbaarheid, digitale onveiligheid, economische onveiligheid, klimaatverandering
en natuurrampen en uitbraak infectieziekten en dierziekten (strategie NV;
pag. 19).XNoot1Van hoge waarschijnlijkheid is sprake wanneer de waarschijnlijkheid is
beoordeeld als «mogelijk», «waarschijnlijk» of «zeer
waarschijnlijk».XNoot1TK 2007–2008, 22 894, nr. 164.XNoot2Van lage waarschijnlijkheid is sprake wanneer de waarschijnlijkheid is
beoordeeld als «onwaarschijnlijk» of «zeer onwaarschijnlijk».
maar hoge impact.XNoot3Uitgangspunt voor deze scenario’s zijn de EDO’s: ergst denkbare
overstromingsscenario’s. Deze scenario’s zijn uitgangspunt voor
de taskforce management overstromingen (TMO) en door deskundigen geclassificeerd
als realistische scenario’s.XNoot1Dit betreft de scenario’s links-extremisme, dierenrechtenactivisme,
rechts-extremisme, politiek salafisme.XNoot1Zoals voor overstromingen: bewoonde gebieden die snel en diep onder water
komen te staan; voor stroomuitval: de uitlopers van het net; voor gevaarlijke
stoffen: bij inrichtingen en transportroutes; en voor veel mensen tegelijkertijd
bijeen: vervoersknooppunten.XNoot2De keuze voor overstromingsscenario is ingegeven door het feit dat de
kans op overstromingen weliswaar klein is maar dat de gevolgen zodanig zijn
dat er maatschappelijke ontwrichting ontstaat. De gekozen scenario’s
hebben bovendien onderling verschillende kenmerken waardoor een grote bandbreedte
in het handelen van de overheid, het bedrijfsleven en de burger en in de daarvoor
benodigde capaciteiten in beeld komt. Door die bandbreedte ontstaat naar verwachting
een generiek model dat ook voor andere scenario’s toepasbaar is maar
waarbij nadrukkelijk ook moet worden gekeken naar verschillen in aanpak (bijv.
voor CBRN-dreigingen).XNoot3Uit de analyse van grootschalige evacuatie komt naar voren dat er met
betrekking tot een bevel tot evacuatie, een leemte is in de wetgeving. Er
is strikt genomen geen wettelijke basis, anders dan noodwetgeving. Noodwetgeving
(noodrecht) is enkel inzetbaar op het moment van een daadwerkelijke calamiteit
(overstroming). Dit past niet in het licht van een preventieve evacuatie waarbij
er wellicht achteraf geredeneerd geen evacuatie nodig was.XNoot4Pag. 27 van de capaciteitenanalyse grootschalige evacuatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30821-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl