Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001; Verslag algemeen overleg op 14 maart 2001 over o.a. de brief van de minister van Buitenlandse Zaken over uitgestelde reis naar China
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-V, nr. 63

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-V nr. 63

02-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001nr. 63VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 april 2001De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 14 maart 2001 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over:– de richtlijnen voor de Nederlandse delegatie
naar de bijeenkomst van de VN-commissie voor de mensenrechten te Genève;– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 12 februari 2001 inzake uitgestelde reis naar China (27 400-V,
nr. 51).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hoekema (D66) herinnert aan de voorbereiding
van de nota over het Nederlandse mensenrechtenbeleid en vraagt wanneer deze
nota de Kamer zal bereiken. De Adviesraad internationale vraagstukken (AIV)
zal over de (on)mogelijkheden van het VN-systeem in 2002 nader advies uitbrengen.
Is te verwachten dat daarin nog nieuwe gezichtspunten naar voren komen ten
aanzien van het eerdere advies van ruim een jaar geleden? Welke rol speelt
deze raad voor de minister bij het beoordelen van het beleid van de VN en
de opties om binnen de beperkingen van het gepolitiseerde VN-systeem «Genève»
te verbeteren?De heer Hoekema vraagt zich voorts af wat de positie van Nederland is
nu het geen lid meer van de mensenrechtencommissie is. Zijn er signalen waaruit
blijkt dat zijn invloed is afgenomen? Wanneer zal Nederland weer lid van deze
commissie worden? Wat zijn de formele rechten en plichten van een land dat
lid is van de commissie en van een land dat als waarnemer de vergaderingen
bijwoont? Zijn er bij de onderhandelingen op Europees niveau principiële
meningsverschillen over het te voeren beleid? Geldt binnen de EU een werkverdeling?Nederland heeft in het verleden met diplomatieke pogingen getracht landen
ertoe te bewegen tegen de zogenaamde no-action-motie van China te stemmen.
Is ter voorbereiding van de komende vergadering van de mensenrechtencommissie
een vergelijkbare campagne gevoerd? Zo neen, waarom niet en, zo ja, waarom
is daarover de Kamer niets meegedeeld? Zal Nederland de Amerikaanse resolutie
co-sponsoren, met de EU-partners? In het algemeen zijn de leden van de mensenrechtencommissie vanwege de
politieke verstrengeling enigszins terughoudend bij het indienen van resoluties.
Is het draagvlak in de commissie voor resoluties ten aanzien van bepaalde
landen inmiddels groter geworden? Bij de keus voor een voorzittersverklaring
dreigt immers het gevaar van een vage tekst, omdat bij een dergelijke verklaring
de instemming is vereist van het land waarop de kritiek zich richt. Rusland
is een goed voorbeeld van het risico als je van een resolutie (2000) naar
een verklaring (2001) zou gaan.De heer Hoekema herinnert aan de intentie van de Nederlandse regering
om in de EU-dialogen met landen waarop veel kritiek is ten aanzien van de
mensenrechtensituatie zoals China en Iran resultaat te boeken. Hij constateert
dat een moment kan aanbreken waarop de dialoog geen waarde meer heeft, omdat
de situatie eerder verslechtert dan verbetert. Moet onder bepaalde omstandigheden
het opschorten van de dialoog niet de voorkeur hebben boven het voortzetten
ervan? Zou het geen aanbeveling verdienen daarover op Europees niveau een
discussie te starten?In Saoedi-Arabië kan de formele wetgeving wel een verbetering van
de mensenrechtensituatie betekenen, maar de praktische uitwerking heeft nog
weinig resultaat opgeleverd. De positie van vrouwen blijft slecht en het grote
aantal executies van met name buitenlanders is zeer verontrustend. Wordt ook
buiten het kader van de zitting van de mensenrechtencommissie, dus in de rechtstreekse
dialoog tussen Europa en Saoedi-Arabië, wel nadrukkelijk genoeg over
deze thema's gesproken? Is een resolutie tegen Saoedi-Arabië niet haalbaar
vanwege een blokkerende meerderheid?De heer Hoekema vraagt voorts aandacht voor de situatie in Togo, waarop
met name door Amnesty International is gewezen. De benoeming van een Speciale
Rapporteur zou aanbeveling verdienen. De vraag rijst of voldoende menskracht
en middelen beschikbaar zijn om het programma van de VN in Togo uit te voeren
en of het voornemen bestaat om forensische experts te laten aanstellen teneinde
het mogelijk te maken in Togo en Benin menselijke resten op te graven. Waarom
wordt in de instructie voor de Nederlandse delegatie naar de VN-mensenrechtencommissie
niets over Togo gezegd?De zorgelijke toestand in Soedan met zijn ernstige schendingen van de
mensenrechten vraagt om een opstelling van een krachtige resolutie tegen dat
land. De minister zou er alles aan moeten doen om de aanvaarding daarvan mogelijk
te maken.Naar de mening van de heer Hoekema heeft de minister terecht zijn reis
naar China uitgesteld. Ook in dat land is sprake van een aanzienlijke verslechtering
van de mensenrechtensituatie. Het voornemen bestond de mensenrechtenambassadeur
tijdens de reis naar China in een besloten bijeenkomst een gesprek te laten
voeren met lokale NGO's. Voor dit gesprek was volgens de brief van de minister
een voorzichtige formule gekozen. Op welke formule werd daarmee gedoeld? Wanneer
is die formule eerder gehanteerd? Had het afzien van die formule wellicht
kunnen voorkomen dat de reis moest worden afgezegd? Was de reactie van de
Chinese autoriteiten inderdaad zo gematigd als uit de pers is gebleken? Zal
de minister de voorgenomen reis naar China later daadwerkelijk maken?Bij het sluiten van het vredesakkoord in Sierra Leone is een amnestieregeling
getroffen. De misdaden die na het sluiten van het vredesakkoord zijn begaan,
vallen daar echter niet onder en verder zullen ernstige schendingen van de
mensenrechten en het internationaal humanitair recht onderworpen blijven aan
een internationale strafprocedure. Gelet op deze bepalingen, rijst de vraag
welke misdaden nu wel en welke niet onder de amnestieregeling vallen. Is er
een reëel perspectief op de instelling van het Speciale Hof en zal het
met voldoende middelen worden toegerust om adequaat te kunnen opereren?Doordat de inspanningen bij de behandeling van het thematische onderwerp foltering en verdwijningen vooral gericht zijn geweest op de totstandkoming
van een protocol bij het Anti-Folterverdrag, is de aandacht voor een verdrag
over verdwijningen verminderd. De idee was dat het tegengaan van verdwijningen
ook mogelijk is met instrumenten die onder andere verdragen vallen. Verdwijningen
vormen echter een dermate zorgelijk onderwerp, dat gedacht moeten worden aan
de totstandbrenging van een juridisch instrument. Wil de minister zich daarvoor
inzetten? Nederland heeft op dit gebied een naam hoog te houden.De heer Koenders (PvdA) meent dat de acties
op het gebied van de mensenrechten in die zin effect hebben gehad, dat thans
zelfs de meest repressieve regimes gevoelig blijken te zijn voor maatregelen
op dat gebied. Tegelijk brengen de ontwikkelingen in de internationale samenleving
nieuwe vormen van onderdrukking met zich mee. De globalisering zorgt voor
sociaal-economische problemen en de etnische zuiveringen berokkenen burgers
veel leed. Aangezien globalisering de behoefte aan een eigen identiteit doet
toenemen en zich op verschillende plaatsen het gevaar van etnische zuivering
voordoet, moet dan ook meer waarde worden gehecht aan het humanitaire oorlogsrecht
en aan de mensenrechten in conflictsituaties. Deze thema's zullen daarom in
de besprekingen aandacht verdienen.Thans is Nederland waarnemer op de vergadering van de mensenrechtencommissie
van de VN en daarom doet voor Nederland de mogelijkheid van beïnvloeding
zich vooral in de discussie in de EU voor. De vraag dringt zich dan op welke
coalities in de Unie mogelijk zijn om Nederlandse standpunten te kunnen uitdragen.
Waaraan geeft Nederland prioriteit? Hoewel Nederland op alle dossiers een
inbreng moet leveren, zou toch de situatie in Indonesië, Rusland, de
Palestijnse Gebieden, Algerije en China meer nadrukkelijk de aandacht verdienen
alsmede de thema's afschaffing van de doodstraf en bevordering van de sociaal-economische
mensenrechten.De heer Koenders wijst erop, dat bij de behandeling van de mensenrechtenthema's
zich ook het gevaar van selectiviteit in de beoordeling voordoet. Het optreden
van Rusland in Tsjetsjenië zal bijvoorbeeld in een voorzittersverklaring
aan de orde worden gesteld en als daarover geen consensus wordt bereikt, zal
de EU streven naar het aannemen van een resolutie. Het lijkt er dus op dat
vanwege politiek-strategische belangen de voorkeur wordt gegeven aan een voorzittersverklaring.
Dit zou echter niet stroken met de gedachte dat de beoordeling van de naleving
van de mensenrechten niet mag worden beïnvloed door politieke belangen.
Daarmee zou een verkeerd signaal worden afgegeven. Waarschijnlijk zullen resoluties
tegen China, Algerije en Saoedi-Arabië evenzeer op grond van strategische
belangen niet worden aangenomen. Wat is de opvatting van de Nederlandse regering
hierover?Ter illustratie wijst de heer Koenders in dit verband ook op het interne
conflict in Algerije dat tot nu toe aan 90 000 burgers het leven heeft
gekost. Gelet op de omvang van het geweld in dat land is het onbegrijpelijk
dat de VN-mensenrechtencommissie niet tot een resolutie tegen de regering
van Algerije is gekomen en geen zware middelen lijkt te willen aanwenden om
de terroristische aanslagen te doen afnemen. Is het mogelijk dat Frankrijk
hierbij een rol speelt? Positief vindt de heer Koenders het dat vorig jaar
adviserende diensten zijn ingesteld voor landen als Cambodja, Haïti en
Somalië. Wat kan thans gemeld worden over het functioneren van deze diensten?
Zal in de mensenrechtencommissie van de VN ook worden gesproken over de situatie
in Oekraïne?In Indonesië dreigt verslechtering van de situatie en bij het streven
naar verbetering beroept men zich vaak op onmacht en de zwakke positie van
de Indonesische regering. De schending van de mensenrechten in verschillende
delen van Indonesië is echter dermate groot, dat de internationale gemeenschap
zich hiertegen krachtig zou moeten uitspreken. De Nederlandse
regering zou de verslechtering van de situatie in Indonesië zelfs tot
een hoofdpunt van bespreking moeten maken en eventueel de opstelling van een
voorzittersverklaring over Indonesië moeten bevorderen.Ook in de Palestijnse Gebieden verslechtert de situatie van de mensenrechten.
Door beide kampen vinden schendingen plaats en gelet op het trage verloop
van het vredesproces lijkt een compromis tussen de strijdende partijen niet
mogelijk. Ook vanwege het beknotten van de persvrijheid door de Palestijnse
Autoriteit, het toepassen van de doodstraf en de collectieve veroordelingen
door de Israëliërs is het opstellen van een scherpe resolutie op
zijn plaats.De heer Koenders steunt de beslissing van de minister om zijn reis naar
China niet door te laten gaan toen bleek dat een gesprek met leden van de
Falun Gong niet mogelijk was. De verslechtering van de mensenrechtensituatie
in dat land is van dien aard, dat Nederland co-sponsoring van een resolutie
tegen dat land nadrukkelijk moet overwegen.De heer Koenders vraagt voorts aandacht voor de positie van de Indiaanse
bevolking in Guatemala. Hun achterstelling is van dien aard dat van racisme
gesproken kan worden. Hij vraagt om de inzet van de Nederlandse regering voor
de versterking van verificatiemechanismen en om betere rapportages bij het
bevorderen van de economische, sociale en culturele rechten. Daarnaast is
een onderzoek naar de mogelijkheid van een individueel klachtrecht gewenst.
Wil men de economische, sociale en culturele rechten inderdaad gestalte geven,
dan zal sprake moeten zijn van goede controle op naleving van die rechten.Tot slot herinnert de heer Koenders aan zijn motie over de afschaffing
van de doodstraf. Blijft de regering bereid ook in de bilaterale contacten
met de VS te protesteren tegen het opleggen van de doodstraf?De heer Verhagen (CDA) sluit zich aan bij
de vraag van de heer Hoekema naar de nota over het Nederlandse mensenrechtenbeleid.
Weliswaar geven de richtlijnen voor de Nederlandse delegatie naar de VN-commissie
voor de mensenrechten een beeld van de Nederlandse standpunten, maar gelet
op het belang van het onderwerp voor het buitenlands beleid is het belangrijk
dat de Kamer op niet al te lange termijn aan de hand van een nota hierover
een debat kan voeren.De heer Verhagen wijst er voorts op dat bij grove schendingen van de mensenrechten
door een land pas dan afgezien kan worden van een veroordelende resolutie
en volstaan kan worden met een voorzittersverklaring als dat tot gevolg heeft
dat het betrokken land nadrukkelijk zijn medewerking verleent bij het verbeteren
van de situatie van de mensenrechten. Als echter een land zijn toezeggingen
niet nakomt, kan het instrument van een voorzittersverklaring te zwak zijn.
Ter illustratie wijst de heer Verhagen op de grove schendingen van de mensenrechten
door Rusland in Tsjetsjenië. Ondanks deze schendingen blijft de EU streven
naar consensus met dat land, zonder aan te geven waarop haar verwachtingen
dat de Russische Federatie haar toezeggingen nu wel zal nakomen, zijn gebaseerd.
De heer Verhagen meent dat het beter zou zijn te komen tot een resolutie tegen
de Russische Federatie en tot het instellen van een internationale onderzoekscommissie
voor Tsjetsjenië. Weliswaar is door Rusland een nationale onderzoekscommissie
ingesteld, maar die voldoet niet aan de internationale standaarden.De heer Verhagen concludeert uit de richtlijnen voor de Nederlandse delegatie
dat Nederland de FRJ en Bosnië-Herzegovina op een evenwichtige manier
wil beoordelen. Dat doet veronderstellen, dat vanwege de welwillende opstelling
jegens Kostunica, ook geen zware kritiek op Bosnië-Herzegovina zou mogen
worden geuit. Dit idee strookt echter niet met de opvatting dat de beoordeling
van de mensenrechtensituatie geheel objectief moet zijn. Zowel de FRJ als
Bosnië-Herzegovina moeten onafhankelijk van elkaar aangesproken kunnen
worden op de naleving van de mensenrechten. Wordt in de ontwerpresolutie
tegen voormalig Joegoslavië ook aandacht geschonken aan de situatie in
Kosovo? In hoeverre draagt het internationaal bestuur in Kosovo verantwoordelijkheid
voor de naleving van de mensenrechtensituatie daar?De heer Verhagen wijst erop dat de aanhoudende zorgwekkende situatie van
de mensenrechten in Soedan, de veronderstelling rechtvaardigt dat het VN-instrumentarium
ten aanzien van dit regime een zeer beperkte werking heeft. Zal niet meer
met ijkpunten moeten worden gewerkt aan de hand waarvan beoordeeld kan worden
of voortzetting van de dialoog of de financiering van bepaalde ontwikkelingsprojecten
gewenst is? Wellicht kan druk worden uitgeoefend door meer te doen voor projecten
van niet-gouvernementele organisaties. Klopt het bericht dat China duizenden
militairen naar Soedan heeft gestuurd ter ondersteuning van het regime in
Khartoum? Zo ja, maakt China zich daarmee niet mede schuldig aan het schenden
van de mensenrechten in Soedan?Volgens berichten van Human Rights Watch en Amnesty International is er
in China geen enkele vooruitgang bij het naleven van de mensenrechten. Daarom
is het noodzakelijk dat de EU tegen de no-action-motie en voor de VS-resolutie
tegen China stemt. Door samen met de VS de resolutie in te dienen, zou de
Unie vooraf haar positie kenbaar kunnen maken en daarmee een duidelijk signaal
afgeven. Terecht heeft de minister zijn reis naar China afgezegd toen bleek
dat de mensenrechtenambassadeur geen gesprek kon hebben met leden van de Falun
Gong. Dit uitstel mag echter niet een tactische zet zijn die het mogelijk
maakt bij een volgend bezoek automatisch af te zien van een gesprek met leden
van de Falun Gong. Overigens dringt zich de vraag op of tijdens de voorbereiding
van de reis naar China de diplomatieke afstemming over een aantal onderwerpen
wel voldoende is geweest.De heer Verhagen steunt de meer kritische toon van de regering jegens
Indonesië. Het voortdurend ontbreken van een adequaat antwoord van de
Indonesische regering op de gewelddadigheden in dat land, is te laken. De
Indonesische regering schiet volkomen tekort in het beschermen van de burgers
waardoor het aantal slachtoffers van de gewelddadigheden zeer hoog is. Toch
zou in dit geval een resolutie wellicht minder effect hebben dan een voorzittersverklaring.
Een dergelijke verklaring zou immers de nadrukkelijke bereidheid van de Indonesische
regering met zich brengen om te werken aan verbetering van de situatie.De heer Verhagen steunt de Nederlandse regering in haar houding jegens
Iran en pleit voor verlenging van het mandaat van de Speciale Vertegenwoordiger
van de MRC.Ook bij de beoordeling van de situatie in Saoedi-Arabië moet er voor
gewaakt worden dat niet met twee maten wordt gemeten. Juist een mensenrechtencommissie
moet zich in haar oordeel niet laten beïnvloeden door de grootte van
een land, maar daarentegen zo objectief mogelijk zijn. Gelet op het feit dat
Saoedi-Arabië eerdere toezeggingen niet is nagekomen, zou gestreefd moeten
worden naar een resolutie tegen dit land.Tot slot vraagt de heer Verhagen wat volgens de Nederlandse regering zou
moeten staan in het protocol bij het Anti-Folterverdrag. Wat is de opstelling
van Nederland inzake de totstandkoming van een verdrag inzake verdwijningen?De heer Weisglas (VVD) wijst erop, dat blijkens
de rapporten van Amnesty International vier van de vijf landen die vorig jaar
nadrukkelijk door die organisatie werden genoemd vanwege grove schendingen
van de mensenrechten, weinig of geen vooruitgang hebben laten zien. Alleen
bij Joegoslavië lijkt dat het geval te zijn, mede dankzij de machtswisseling
in dat land. Dit doet de vraag rijzen of resoluties en voorzittersverklaringen
wel zo effectief zijn als wordt gehoopt en verwacht. In de instructie van de Nederlandse delegatie naar de mensenrechtencommissie
wordt niets gezegd over de situatie in Zimbabwe. De regering van Mugabe vertoont
een zeer grote intolerantie tegenover de oppositie en homoseksuelen. Ziet
de regering kans via de EU de situatie in Zimbabwe aan de orde te stellen?
Zou de intolerantie jegens homoseksuelen in het algemeen niet een thema van
de mensenrechtencommissie moeten zijn?De EU is voornemens de gewelddadigheden van Rusland in Tsjetsjenië
in een voorzittersverklaring aan de orde te stellen. Wat verwacht de Nederlandse
regering in dit geval van de effectiviteit van de voorzittersverklaring? Zal
die groter zijn dan van een resolutie? Mocht dat niet het geval zijn, dan
moet de regering niet aarzelen voor een resolutie te pleiten.De heer Weisglas onderschrijft de opmerkingen van de heer Verhagen over
de noodzaak van een objectieve beoordeling van de mensenrechtensituatie, maar
meent toch dat voor een land als Congo de nieuwe president het voordeel van
de twijfel moet krijgen. Wellicht is het in het geval van Congo weer wel zinvol
aan de hand van een voorzittersverklaring naar consensus te streven. Wat is
de opvatting van de minister hierover?De heer Weisglas vindt voorts dat uit de opmerkingen over de situatie
in de Palestijnse Gebieden blijkt, dat opnieuw de schendingen van de mensenrechten
aan de orde zijn voorzover die door Israël worden begaan. Dat strookt
niet met het idee van een evenwichtige benadering. Schendingen door de Palestijnse
Autoriteit moeten in gelijke mate aandacht krijgen. Nederland zou zich daarvoor
dan ook moeten inzetten.Wat Indonesië betreft sluit de heer Weisglas zich aan bij de benadering
die uit de instructie voor de Nederlandse delegatie blijkt.Hij meent eveneens dat de minister terecht heeft gekozen voor afgelasting
van de reis naar China, maar vindt wel dat sprake is van een ongelukkige gang
van zaken. Blijkbaar heeft men tijdens de voorbereiding van de reis een dergelijk
voorval niet kunnen voorkomen. Dat bracht uiteindelijk met zich, dat veel
belangrijke onderwerpen met China onbesproken bleven, hetgeen te betreuren
is. Terecht is in het onderhavige geval het punt van de mensenrechten van
doorslaggevende betekenis geweest. In het algemeen geldt evenwel dat de mensenrechten
wel een integraal onderdeel van het buitenlands beleid vormen, maar daarvan
niet het centrale punt zijn.Mevrouw Vos (GroenLinks) onderstreept het
belang van het uitbrengen van een nota over het Nederlandse mensenrechtenbeleid.
In die nota kan tevens het uit te brengen AIV-advies behandeld worden en vooral
het aspect van het effect van de thans gebruikte mechanismen om de schending
van de mensenrechten tegen te gaan. Geconstateerd moet worden dat die mechanismen
nog onvoldoende effect sorteren. Vaak wordt getracht via de dialoog tot verbetering
te komen, maar lang niet altijd is een dialoog voldoende en zouden meerdere
mogelijkheden benut moeten worden om iets aan de schendingen te kunnen doen.
Mevrouw Vos herinnert aan de motie van de heer Verhagen waarin wordt gevraagd
aan de hand van een evaluatie van de EU-dialoog dit aspect te onderzoeken.
Wat is de stand van zaken? Hoe denkt de regering over het instrument van de
dialoog? Mevrouw Vos wijst er in dit verband op, dat de dialoog met China
zonder het gewenste resultaat is gebleven. Zij vindt het dan ook juist dat
de reis van de minister werd afgelast. Zal Nederland nog meer actie ondernemen?
Wil het een actieve lobby voeren voor aanneming van de resolutie tegen China
in de komende mensenrechtencommissie?Mevrouw Vos herinnert voorts aan een eerder verzoek van de kant van haar
fractie om themarapporteurs uit te nodigen voor een debat over de mensenrechten.
Zij zouden mededeling kunnen doen over hun ervaringen en wellicht het idee
kunnen wegnemen dat bij de beoordeling van de naleving van de mensenrechten
met twee maten wordt gemeten. Heeft de regering inderdaad gepoogd
themarapporteurs uit te nodigen? Zijn ook andere Europese landen daartoe bereid?Mevrouw Vos spreekt voorts haar zorg uit vanwege de mogelijke afzwakking
van het Anti-Folterverdrag via een protocol bij dat verdrag. Het lijkt erop,
dat een aantal landen met nationale inspectieteams voor detentiefaciliteiten
wil werken. Daarmee zou echter het verdrag op een zeer belangrijk punt minder
krachtig worden. Wil de regering zich in blijven zetten voor internationale
en effectieve inspectieteams?De totstandkoming van het verdrag inzake verdwijningen lijkt vanwege andere
inspanningen geen prioriteit meer te hebben. Mevrouw Vos betreurt dat. Verdwijningen
gaan gepaard met allerlei afschuwelijke praktijken en daarom is het van belang
dat er een verdrag inzake verdwijningen komt, zodat er een wettelijke basis
wordt gelegd voor internationaal onderzoek. Wil de regering zich daarom voor
de totstandkoming van dit verdrag blijven inzetten en bevorderen dat conform
het idee van Amnesty International een werkgroep wordt ingesteld, zodat op
korte termijn een dergelijk verdrag effectief kan worden?Nog steeds zijn er landen waar minderjarigen ter dood worden veroordeeld.
Vorig jaar is reeds een resolutie tegen de doodstraf aangenomen en dit jaar
moet dat opnieuw gebeuren, maar dan versterkt met een verwijzing naar het
internationaal gewoonterecht. Op die manier kan voorkomen worden dat ook landen
die niet partij zijn in verdragen voor de mensenrechten toch nog minderjarigen
ter dood veroordelen.Een voorzittersverklaring tegen de Russische Federatie vanwege de schending
van de mensenrechten in Tsjetsjenië zou een te zwak signaal zijn. Daarom
moet Nederland zich inzetten voor een resolutie tegen Rusland. In die resolutie
moet worden opgeroepen tot het toelaten van een internationale onderzoekscommissie.Ten onrechte wordt de zwakke positie van president Wahid van Indonesië
gebruikt als excuus voor de grove schendingen van de mensenrechten in Indonesië.
Geconstateerd moet worden dat de regering van Indonesië haar toezeggingen
niet nakomt en daarom moet ook tegen Indonesië een resolutie worden aangenomen
waarin wordt opgeroepen een onderzoek in te stellen naar de situatie op de
Molukken, Atjeh en Papoea. Aangezien het tribunaal voor plegers van misdaden
in Oost-Timor nog niet tot stand is gekomen, zou ook daarover een resolutie
wenselijk zijn.Een land dat evenmin zijn toezeggingen nakomt is Saoedi-Arabië. Het
heeft beloofd internationale rapporteurs toe te laten, maar thans blijkt dat
leden van Amnesty International geen visa krijgen. Nederland zou daarom moeten
streven naar de aanneming van een resolutie waarin dit land wordt opgeroepen
eerdere toezeggingen na te komen. Wil Nederland er ook naar streven dat landen
als Nigeria opgeroepen worden verdere excessen te voorkomen?Mevrouw Vos steunt het pleidooi voor verlenging van het mandaat van de
Speciale Rapporteur voor Iran. Ook voor Togo zou een speciale rapporteur moeten
worden aangesteld. Tot slot pleit mevrouw Vos voor het opstellen van een resolutie
waarin gevraagd wordt een internationale commissie in te stellen die de schendingen
van de mensenrechten door zowel Israël als de Palestijnse Autoriteit
onderzoekt.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) uit
ook de vrees dat de bijeenkomst van de mensenrechtencommissie in Genève
niet dat effect zal sorteren dat men ervan verwacht. De EU blijkt thans immers
dezelfde initiatieven als vorig jaar te nemen. Daaruit zou men op kunnen maken,
dat de vorige vergadering weinig succesvol is geweest. Verder lijkt in de
internationale fora willekeur niet uitgesloten. Afghanistan kwam bijvoorbeeld
in de belangstelling te staan vanwege de vernietiging van cultuurhistorische
goederen. Echter, alleen al de onderdrukking van vrouwen in dat land zou reden
moeten zijn tot veel kritiek. Een land dat vooral aandacht zou moeten hebben in de discussie over het
tegengaan van de schendingen van de mensenrechten, is Indonesië. In de
richtlijnen voor de Nederlandse delegatie naar de mensenrechtencommissie staat,
dat onduidelijkheid heerst over de oorzaak van de gewelddadigheden op de Molukken.
De heer Van Middelkoop wijst erop, dat deze onduidelijkheid onverlet laat,
dat de regering in Jakarta verantwoordelijk is voor handhaving van de rechtsorde
daar. Daarom dient die regering meer nadrukkelijk onder de aandacht te worden
gebracht, dat de schendingen van de mensenrechten moeten ophouden.Bestaat er overigens de kans dat er kritiek komt op de Nederlandse mensenrechtensituatie
in verband met de euthanasiewetgeving? Zijn er signalen die daarop duiden?Door de Afrikaanse groep wordt de nadruk gelegd op de kwestie van financiële
compensatie voor slachtoffers van daden van slavernij en kolonialisme. Welke
argumenten heeft de EU om die compensatie af te wijzen?De godsdienstwetten die in Midden- en Oost-Europa nog voorkomen, betekenen
in feite een onaanvaardbare beknotting van de godsdienstvrijheid. Hieraan
dient de EU aandacht te besteden. De heer Van Middelkoop steunt van harte
het voornemen het mandaat van de VN-Speciale Rapporteur inzake godsdienstige
onverdraagzaamheid te verlengen en om de titel van het mandaat te veranderen
in «vrijheid van godsdienst of overtuiging.» Ten slotte sluit
hij zich aan bij de opmerkingen van voorgaande sprekers over de ongelukkige
gang van zaken in verband met de voorgenomen reis van de minister naar China.
Waarom is de Chinese autoriteiten niet van tevoren meegedeeld dat de mensenrechtenambassadeur
met leden van de Falun Gong zou spreken? Waarom moest het gesprek met de Falun
Gong in Hong Kong plaatsvinden en kon dat niet in Peking worden gevoerd? Van
belang is voorts dat China niet alleen het Verdrag inzake economische, sociale
en culturele rechten ratificeert, maar ook dat voor de burger- en politieke
rechten: het zogenaamde het BUPO-verdrag.Antwoord van de regeringDe minister wijst erop, dat de vergadering
van de leden van de mensenrechtencommissie van de VN een belangrijke bijeenkomst
blijft voor de bevordering van de naleving van de mensenrechten. De richtlijnen
voor de Nederlandse delegatie naar deze vergadering geven de Nederlandse standpunten
weer. Spoedig zal de Kamer ook de gevraagde notitie over het Nederlandse mensenrechtenbeleid
ontvangen, die overigens niet een breuk met de gevolgde lijn zal betekenen,
maar veel meer een actualisering zal zijn van de in 1979 verschenen nota.Het zwaartepunt van het mensenrechtenbeleid is in de loop der tijd verschoven
van normstelling naar uitvoering. Steeds meer komt de nadruk te liggen op
de praktische vormgeving, toezicht op de naleving en op hulp bij implementatie.
Juist bij de implementatie zal men zich moeten openstellen voor samenwerking
met andere partners, met NGO's en met het bedrijfsleven. Dit laatste zou men
als een nieuw element van het mensenrechtenbeleid kunnen zien.Het grote aantal schendingen van de mensenrechten in de wereld dwingt
tot het stellen van prioriteiten. Dat wil niet zeggen dat naleving niet overal
en altijd nagestreefd moet worden, maar men zal zich op bepaalde doelen moeten
richten om effect te kunnen sorteren. De mensenrechtencommissie is daarbij
een van de belangrijkste gremia. De internationale gemeenschap kan daar haar
stem laten horen en de verschillende non-gouvernementele organisaties laten
blijken dat zij steun verdienen in hun werk.De minister erkent dat sommige landen via een krachtige lobby kunnen voorkomen
dat over de mensenrechtensituatie in hun land wordt gesproken. Toch moeten
de discussies in Genève niet onderschat worden. Dit blijkt
uit de reactie van mensenrechtenactivisten. Zij ervaren het als positief dat
via het kanaal van die commissie veel informatie beschikbaar komt, de regeringen
aangespoord worden om maatregelen te nemen en de discussie over de vele mensenrechtenschendingen
door blijft gaan. Om al deze redenen hecht de Nederlandse regering dan ook
veel waarde aan een goed verloop van de bijeenkomst van de mensenrechtencommissie.
Helaas speelt bij die commissie ook het probleem van beperkte financiële
middelen een rol. Nederland zet zich in voor het beschikbaar stellen van meer
middelen.Aangezien Nederland waarnemer is op de bijeenkomst in Genève, oefent
het via de EU invloed uit, waartoe het de gelegenheid krijgt bij de behandeling
van de onderwerpen in de verschillende gremia op Europees niveau. Er geldt
binnen de EU een taakverdeling. Nederland zal zich in het bijzonder richten
op de situatie in China, Rusland, Iran en Irak alsmede op de thema's godsdienstvrijheid
en afschaffing van de doodstraf. Verder zet Nederland zich in voor wat betreft
de mensenrechtendialoog met verschillende landen voor het hanteren van ijkpunten,
opdat aan de hand daarvan kan worden nagegaan of resultaat wordt geboekt.
Nederland benut uiteraard ook fora als de OVSE en de Raad van Europa en nu
België wel lid is van de mensenrechtencommissie en Nederland niet, wordt
met België meer nadrukkelijk samengewerkt. In de periodes 2006–2008
en 2009–2011 hoopt Nederland opnieuw lid van de commissie te zijn.De minister zegt voorts de leden nog niet te kunnen informeren over de
ontwerptekst van de resolutie tegen China, aangezien die bij aanvang van de
vergadering nog niet voorhanden was. De voorkeur van de Nederlandse regering
gaat vooralsnog uit naar co-sponsoring van deze resolutie. Aan de hand van
de definitieve tekst van de ontwerpresolutie en de uitkomst van het overleg
met de andere EU-partners zal de Nederlandse regering haar uiteindelijke standpunt
bepalen. Belangrijk is dat in het geval de Chinese no-action-motie niet wordt
verworpen, de EU en bloc voor de resolutie stemt. De EU zal zich verder actief
inzetten voor verwerping van de no-action-motie.De minister zegt dat het de bedoeling was in het kader van zijn reis naar
China en Hong Kong in Hong Kong een gesprek te hebben met leden van elf NGO's,
waaronder leden van de Falun Gong. Dat gesprek zou in beslotenheid gevoerd
worden, omdat op die manier enige bescherming wordt geboden aan degenen die
aan het gesprek deelnemen en omdat uit ervaring is gebleken dat een dergelijke
handelwijze het meest succesvol is. De plaats Hong Kong was gekozen omdat
de Falun Gong daar een legale organisatie is en er in vrijheid kan opereren.Nadat het programma voor de reis was vastgesteld en hierover met de Chinese
autoriteiten was gecommuniceerd, bleek dat de Chinese regering een hardere
lijn tegenover de Falun Gong ging volgen. De terminologie die de Chinese regering
gebruikte, verontrustte de Nederlandse regering zeer. Ten slotte keerde de
Chinese regering zich ook tegen het voorgenomen gesprek met leden van de Falun
Gong in Hong Kong, zodat uiteindelijk van de reis moest worden afgezien. Overigens
zijn er meerdere modaliteiten om tijdens een dergelijke reis met leden van
NGO's te spreken. Een mogelijkheid is daarvoor het privé-gedeelte van
de reis te gebruiken. Probleem in het onderhavige geval was echter, dat de
mededeling dat niet met leden van de Falun Gong mocht worden gesproken pas
in een zeer laat stadium kwam, zodat een aanpassing van de formule niet meer
mogelijk was. Thans is het voornemen de gelegenheid van de ASEM-top in mei
a.s. aan te grijpen om met de Chinese regering te overleggen over een volgend
bezoek.De minister beaamt, dat de Russische Federatie haar beloftes inzake het
naleven van de mensenrechten onvoldoende nakomt. Wel zijn enkele positieve
ontwikkelingen waar te nemen. Onlangs is bijvoorbeeld het proces begonnen
tegen een legerofficier die wordt verdacht van de moord op een Tsjetsjeens
meisje. Verder heeft de mensenrechtencommissaris van de Raad
van Europa de indruk gekregen, dat in Rusland de wil aanwezig is om de wetteloosheid
in Tsjetsjenië te beëindigen. Dat laat onverlet dat de Nederlandse
regering zeer bezorgd blijft over de naleving van de Tsjetsjeniëresolutie
die vorig jaar is aangenomen. Zij is voornemens haar zorg tijdens het komende
bezoek van de Russische minister van buitenlandse zaken aan Nederland te verwoorden
en is voorts van mening dat die tijdens de komende mensenrechtencommissie
tot uiting moet worden gebracht en bij voorkeur aan de hand van een voorzittersverklaring,
omdat de Russische Federatie daarmee per definitie zou moeten instemmen en
zich dus meer verplicht zou voelen tot verbetering te komen. Mocht een voorzittersverklaring
niet haalbaar zijn, en daar lijkt het wel op, dan zou weer een resolutie tegen
Rusland moeten worden ingediend.De minister wijst erop, dat de EU zich wel degelijk in haar kritiek op
de schendingen van de mensenrechten in de Palestijnse Gebieden tot beide kampen
heeft gewend. De situatie daar verslechtert en het is duidelijk dat Nederland
bespreking van de situatie in de mensenrechtencommissie wenst.De huidige regering van de Federale Republiek Joegoslavië zoekt duidelijk
aansluiting bij de internationale gemeenschap en is inmiddels lid van een
aantal internationale organisaties zoals de OVSE en de VN. Zoals uit de instructie
blijkt, is het de bedoeling dat ook dit jaar weer een omnibusresolutie wordt
aangenomen en dat Nederland voor vermelding van zowel Kosovo als Bosnië-Herzegovina
daarin is. Van Nederlandse kant is er geen behoefte aan de vermelding van
Kroatië in de resolutie.In de dialoog van de Europese Unie met Soedan staan de grove schendingen
van de mensenrechten hoog op de agenda. De EU is voornemens een resolutie
tegen dit land in de mensenrechtencommissie in te dienen.Volgens de minister zou het indienen van een resolutie tegen Indonesië
thans geen zin hebben. Zelfs een voorzittersverklaring zou op zeer stevig
verzet van de Aziatische groep in de mensenrechtencommissie stuiten. Via een
zeer kritische toon in de EU-speech zal natuurlijk getracht worden zoveel
mogelijk de verontrusting van Europa tot uiting te brengen en stelling te
nemen tegen de schendingen van de mensenrechten in Indonesië.De minister beaamt dat ondanks kleine verbeteringen de mensenrechtensituatie
in Saoedi-Arabië slecht blijft, hetgeen de EU eveneens verontrust. Gelet
op de samenstelling van de mensenrechtencommissie en de forse participatie
van Islamitische landen, zal een resolutie tegen dit land eveneens niet haalbaar
zijn. Dat laat onverlet dat de bilaterale contacten gebruikt kunnen worden
om aan te dringen op verbeteringen van de situatie in Saoedi-Arabië.Nederland heeft tijdens de voorbereiding van de bijeenkomst van de mensenrechtencommissie
aangedrongen op aandacht voor de situatie in Oekraïne. Dat heeft ertoe
geleid dat de EU dit land aan de orde zal stellen in de interventie over landensituaties.
Nederland is voornemens aandacht voor dit land te blijven vragen zolang de
situatie daar niet verbetert.Wat Togo betreft wijst de minister erop, dat vooral sinds de verkiezingen
in 1998 de schendingen van de mensenrechten daar zijn toegenomen. Nederland
heeft daarom aangedrongen op de opneming van een verwijzing in de EU-interventie
naar het recente rapport over de situatie in Togo en gewezen op de noodzaak
van een follow-up. Verder heeft Nederland gevraagd in de EU-interventie te
wijzen op het belang van het beschermen van getuigen die hebben meegewerkt
aan het onderzoek van de onderzoekscommissie.Dit jaar zal de EU opnieuw een resolutie tegen de doodstraf indienen.
In de daarvoor geschikte bilaterale contacten van Nederland met andere landen
brengt het de bezwaren tegen de doodstraf steeds naar voren. Daarbij richt
de Nederlandse regering zich met name tegen de doodstraf voor minderjarigen
en geestelijk gehandicapten. Gelet op het feit dat er vooralsnog weinig steun lijkt te zijn voor onderhandelingen
over een verdrag over verdwijningen, acht Nederland het verstandiger thans
prioriteit te geven aan de totstandkoming van een protocol bij het Anti-Folterverdrag.
Daarmee wordt tevens het instellen van een internationaal inspectieteam voor
gevangenissen beoogd. Dat kan dan weer bijdragen aan het voorkomen van martelingen.
Ook al geven de Latijns-Amerikaanse landen de voorkeur aan nationale inspectieteams,
de opstelling van de EU blijft, dat bij een internationaal verdrag een internationaal
opererend toezicht hoort. Wat de verdwijningen betreft, zou voorts getracht
kunnen worden het werk van de desbetreffende VN-werkgroep effectiever te maken.Er bestaan grote meningsverschillen tussen de groepen landen over compensatie
voor de slachtoffers van slavernij en kolonialisme. Ter voorbereiding van
de Wereldconferentie in Durban in september 2001 heeft de Nederlandse regering
advies over dit onderwerp aan de AIV gevraagd. Nederland stelt zich vooralsnog
op het standpunt dat het goed is hierover een debat te voeren. De minister
is eveneens van mening dat inheemse bevolkingsgroepen waaronder de Indianen
steun verdienen. Mede om die reden zal de mensenrechtenambassadeur mevrouw
Jones-Bos in juni Guatemala bezoeken.Hij wijst erop, dat in de verdragen tegen discriminatie niet expliciet
over seksuele oriëntatie wordt gesproken. Nederland probeert internationaal
voor de discriminatie van homoseksuelen aandacht te vragen, maar voor vergaande
regelgeving op dit punt is er nog geen draagvlak. Ook in het kader van de
EU wordt waar mogelijk de verbetering van de positie van homoseksuelen ondersteund.De minister meent, dat voor het bevorderen van de economische, sociale
en culturele rechten het instellen van een individueel klachtrecht niet voldoende
zou zijn, zolang er onduidelijkheid bestaat over de afdwingbaarheid van deze
rechten en over de meetbaarheid van de schendingen. De discussie over dit
onderwerp met een aantal NGO's is evenwel gestart. Uiteraard worden daarbij
ook de vakdepartementen betrokken.Themarapporteurs zijn in Nederland altijd welkom, maar het is aan die
rapporteurs zelf om te bepalen welke landen zij willen bezoeken. Het hanteren
van een vast stramien van uitnodigingen zou tot de verkeerde veronderstelling
kunnen leiden dat de rapporteurs zonder een duidelijke uitnodiging niet welkom
zijn. Daarmee zouden landen die rapporteurs niet toe willen laten hun voordeel
kunnen doen. Nederland stelt zich op het standpunt dat rapporteurs per definitie
toegang tot een land moeten hebben, ook als een uitnodiging ontbreekt.De minister meldt voorts, dat redelijke voortgang wordt geboekt met het
Speciale Hof voor Sierra Leone, maar de financiering ervan is nog niet afdoende
geregeld. Nederland is bereid te bezien of het daaraan een bijdrage kan leveren
en of het behulpzaam kan zijn bij met het bieden van expertise.Wat Zimbabwe betreft steunt Nederland het voornemen om de situatie daar
in de mensenrechtencommissie tot onderwerp van de EU-interventie over landensituaties
te maken.Tot slot merkt de minister op dat hij geen signalen heeft ontvangen die
erop zouden kunnen duiden dat Nederland vanwege zijn euthanasiewetgeving de
rechten van de mens niet goed naleeft.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (ChristenUnie), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA),
Hillen (CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), M.B. Vos (GroenLinks),
Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter,
Verburg (CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Remak (VVD), Wilders
(VVD), Molenaar (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (ChristenUnie), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Leers (CDA),
Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van
Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Rosenmöller
(GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Patijn (VVD), Balemans (VVD), Duivesteijn
(PvdA), Van den Akker (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-V-63.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl