Geestelijke gezondheidszorg; Brief minister over de positie van de eerstelijnspsycholoog binnen de zorgketen in de Geestelijke gezondheidszorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25424, nr. 39

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

25424 nr. 39

21-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe eerstelijns GGZ binnen de zorgketenDe eerstelijns GGZDe eerstelijnspsycholoogVergoedingenstructuur eerstelijnspsycholoogStandpunten en adviezen eerstelijnspsycholoogOpties vergoedingenstructuur eerstelijnspsycholoogStandpunt financiering eerstelijnspsycholoogOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25424Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 424Geestelijke gezondheidszorgnr. 39BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 december 2001InleidingIn verschillende brieven en notities heb ik aangekondigd te onderzoeken
of de toegankelijkheid van de eerstelijnspsycholoog met de huidige financiering
in de aanvullende verzekering voldoende gewaarborgd is. Dit in het licht van
de centrale functie die de eerstelijnspsycholoog in de eerstelijns GGZ dient
te vervullen. In de beleidsvisie Geestelijke Gezondheidszorg 1999 (1998–1999
25 424, nr. 6) en in het Actieplan Zorg Verzekerd (2000–2001 27 488,
nr. 1) heb ik aangegeven dat onder meer de uitkomsten van de experimenten
met eerstelijnspsychologen bij een oordeel op dit punt een rol zullen spelen.
Deze experimenten zullen in 2003 zijn afgerond. Naar aanleiding van de planningsbrief
van 12 oktober 2001 heb ik op verzoek van uw Kamer toegezegd nog in 2001 een
standpunt aan u toe te sturen. Omdat het kabinet de lijn volgt dat pakketdiscussies
thans niet meer door het huidige kabinet worden gevoerd omdat deze onderdeel
dienen uit te maken van de bredere stelseldiscussie, neem ik in deze brief
geen definitief standpunt in. Het is aan een volgend kabinet om een afgewogen
beslissing te nemen over een opname in het tweede compartiment of de toekomstige
algemene verzekering. Wel schetst deze brief een aantal opties die kunnen
worden meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming.In deze brief ga ik nader in op de positie van de eerstelijnspsycholoog
binnen de zorgketen in de GGZ. Ook wordt aangegeven welke standpunten en adviezen
over de positie van de eerstelijnspsycholoog naast de uitkomsten van de experimenten
een bijdrage kunnen leveren aan een kabinetsstandpunt ter zake.De eerstelijns GGZ binnen de zorgketenIn mijn brief van 18 mei 2001 (2000–2001 25 424, nr. 32) over
de modernisering van de GGZ heb ik een beeld geschetst van de beleidsontwikkelingen
in de GGZ van de afgelopen jaren. De zorgvraag van de cliënt en de doelmatigheid van de zorg staan daarin centraal. Het uitgangspunt bij
het geven van zorg is zo eenvoudig mogelijk te beginnen: niet minder dan nodig
en niet meer dan noodzakelijk. Om tegemoet te komen aan de vraag van de cliënt
is een goede zorgketen van belang. Deze zorgketen moet in ieder geval uit
een sterke eerstelijn bestaan die voor iedereen met psychische problemen toegankelijk
is. Een groot deel van de psychische problematiek waarvoor mensen hulp zoeken
is namelijk geen complexe psychiatrische problematiek, maar betreft psychische
klachten die heel goed op het niveau van de eerstelijn kunnen worden behandeld.
Het gaat daarbij om kortdurende, generalistische hulp. De tweedelijn kan een
rol vervullen voor de eerstelijn door consultatie te verlenen aan die eerstelijn.
In 1999 is daartoe een beleidsregel consultatie eerstelijn opgesteld. Het
doel is om hulpverleners uit de eerstelijn die generalistische en/of kortdurende
hulp geven aan mensen met psychische of psychosociale klachten te ondersteunen
bij het herkennen, het vervolgens zelf goed diagnosticeren en behandelen of
het adequaat doorverwijzen naar de gespecialiseerde zorg. De zorgverlening
in de eerstelijn is laagdrempelig en het tijdig ingrijpen bij psychische problemen
kan voorkomen dat een cliënt onnodig lang rondloopt met zijn onbegrepen
klachten, of naar de (duurdere) tweedelijn doorstroomt, terwijl de problematiek
heel goed in de eerstelijn kan worden behandeld. De noodzaak voor laagdrempelige
toegang zonder«GGZ-etiket» geldt in het bijzonder voor bepaalde
groepen in onze samenleving, zoals de allochtonen. Naast de beleidsregel voor
consultatie is in 2001 gestart met het Diabolo-project. Dit project heeft
als doelstelling het initiëren, ondersteunen en faciliteren van lokale
multidisciplinaire samenwerkingsactiviteiten binnen de eerstelijn en tussen
de eerste- en tweedelijn. Deze projecten dienen zoveel mogelijk aan te sluiten
bij de door de betrokken beroepsbeoefenaren gevoelde behoeften aan ondersteuning
in het verlenen van vraaggerichte hulp bij psychische, psychosociale of psychiatrische
problemen, zodat kennis wordt verkregen over de gewenste vormen van samenwerking
(«good practices»).In tegenstelling tot de eerstelijn richt de tweedelijns GGZ zich in toenemende
mate op de meer complexe gespecialiseerde psychiatrische hulpverlening. De
ontwikkeling van de eerstelijns GGZ, waarbij de huisarts als poortwachter
fungeert, kan tevens voorkomen dat de druk op de tweedelijns GGZ verder toeneemt.
Deze tweedelijn kampt nog met lange wachttijden en -lijsten. Tussen GGZ Nederland
en Zorgverzekeraars Nederland is onlangs afgesproken dat de tweedelijns GGZ
per 1-7-2002 alleen nog toegankelijk is via de huisarts. De huisarts fungeert
daarmee als poortwachter en als onafhankelijk indicatiesteller van de GGZ-cure,
analoog aan de werkwijze in de somatische curatieve zorg. De kwaliteit en
objectiviteit van het indiceren en zorg verlenen wordt verhoogd door het invoeren
van richtlijnen, protocollen, supervisie en intervisie, transmuraal overleg
en verbetering van ICT. Het is een goede ontwikkeling dat de huisarts nog
meer dan voorheen die functie van onafhankelijk poortwachter voor de tweedelijns
GGZ wil gaan vervullen. Voor de GGZ-care geldt dat de LZA-indicatiecommissies
worden ondergebracht bij het regionale indicatieorgaan (RIO). Door het samengaan
met het RIO is de objectieve, onafhankelijke en integrale indicatiestelling
in de GGZ-care gegarandeerd. Binnen de zorgketen dient ook de nazorg na behandeling
door de tweedelijns GGZ meer aandacht te krijgen.De eerstelijns GGZMet de beleidsvisie GGZ uit 1999 is versterking van de eerstelijns GGZ
als speerpunt van het beleid aangemerkt, in aanvulling op en ter ondersteuning
van de poortwachtersfunctie van de huisarts. De eerstelijns GGZ wordt gevormd
door de huisarts, het AMW en de eerstelijnspsycholoog. Om te komen
tot een betere samenwerking binnen de eerstelijn zijn deze drie kernpartijen
een gezamenlijk traject gestart. In juni 1999 hebben zij hiertoe een convenant
getekend dat is uitgewerkt in de notitie «De eerstelijns geestelijke
gezondheidszorg in perspectief». Hierin beschrijven de drie kernpartijen
de specifieke functie die ieder van hen vervult en de wijze waarop zij elkaar
kunnen aanvullen.– De huisarts speelt in de eerstelijn een belangrijke rol waar het
gaat om de opvang van psychische problemen. Hij is vrij toegankelijk en heeft
een generalistische werkwijze. Daarnaast heeft de huisarts meestal een langdurige
relatie met een patiënt, waardoor hij zicht heeft op zowel somatische,
psychische als sociale klachten. De huisarts heeft de taak om met de patiënt
de problematiek te analyseren en vast te stellen aan welke hulp behoefte is.
Vervolgens behandelt hij zelf, verwijst binnen de eerstelijn naar AMW of eerstelijnspsycholoog
of verwijst naar de tweedelijns GGZ. Tot deze laatste mogelijkheid wordt alleen
overgegaan wanneer de problematiek de mogelijkheden van de eerstelijn te boven
gaat en gespecialiseerde diagnostiek of behandeling nodig is.– Het AMW heeft ook een generalistische werkwijze, maar richt zich
daarbij met name op het sociaal functioneren van personen en de wisselwerking
tussen personen en hun sociale omgeving. Kenmerkend is dat het AMW niet vanuit
een medisch model werkt en vaak ook praktische hulp biedt. Het AMW is, zonder
verwijzing door de huisarts, vrij toegankelijk.– De eerstelijnspsycholoog werkt wel vanuit een medisch model. De
eerstelijnspsycholoog behandelt op verwijzing van de huisarts. Hij beperkt
zich uitsluitend tot de diagnostiek en behandeling van psychische problemen.
De eerstelijnspsycholoog is gericht op het psychisch functioneren van de patiënt
in diens sociale omgeving. Daarmee vormt de eerstelijnspsycholoog een essentieel
onderdeel van de eerstelijns GGZ, en is tevens een belangrijke schakel naar
de tweedelijns GGZ.Naast bovengenoemd samenwerkingstraject zijn er in het kader van versterking
eerstelijns GGZ projecten gestart met als doel de kwaliteit van de zorg te
verbeteren en de deskundigheid te bevorderen. Voor de capaciteitsuitbreiding
van het AMW is extra geld beschikbaar gesteld.De eerstelijnspsycholoogEerstelijnspsychologen onderscheiden zich van andere psychische zorgverleners
door hun generalistische aanpak. De aanpak van eerstelijnspsychologen kenmerkt
zich door een kortdurende behandeling, waarbij de doelstelling is: preventie,
behandeling en zorg. Eerstelijnpsychologen kunnen zich laten registreren in
het register eerstelijnspsychologen, als ze voldoen aan bepaalde kwaliteitscriteria.
Dit register is door het NIP opgezet.De eerstelijnspsycholoog is in de jaren tachtig bij wijze van experiment
ingevoerd. Toen het drie-compartimentenstelsel werd ingevoerd, was dit zorgaanbod
nog onvoldoende sterk ontwikkeld en gepositioneerd om al direct opname in
het tweede compartiment te realiseren. Inmiddels is duidelijk dat de eerstelijnspsycholoog
in een belangrijke behoefte voorziet, en een essentieel onderdeel vormt van
de eerstelijns GGZ. De eerstelijnspsycholoog vult het hiaat aan hulpverlening
in de eerstelijn, waar huisarts en AMW niet voldoende deskundigheid hebben.
Het grootste deel van de aanmeldingen vindt nu ook al plaats op verwijzing
van de huisarts (85%). De eerstelijnspsycholoog kenmerkt zich net als het
AMW en de huisarts door een generalistische werkwijze, maar heeft daarbij
een eigen, specifieke insteek. De eerstelijnspsycholoog streeft ernaar om
cliënten in een beperkt aantal zittingen (gemiddeld 8 en maximaal 15)
te behandelen. Het betreft met name de behandeling van «lichtere problematiek»,
zoals stemmings-, angst- en aanpassingsstoornissen en burn out. Ook voor mensen
die om psychische redenen slechter functioneren en bijvoorbeeld
daarom ook verzuimen van het werk kan de eerstelijnspsycholoog een functie
vervullen. Een adequate behandeling van psychische problemen door een eerstelijnspsycholoog
binnen de eerstelijn kan daarmee ook de maatschappelijke kosten ten gevolge
van ziekteverzuim en psychische arbeidsongeschiktheid verminderen.Vergoedingenstructuur eerstelijnspsycholoogDe huisarts wordt vergoed in het basispakket van het ziekenfonds en het
AMW wordt gefinancierd uit het Gemeentefonds en is gratis toegankelijk. De
eerstelijnspsycholoog daarentegen is nu niet in het basispakket van het ziekenfonds
verzekerd, maar in het aanvullende pakket. In onderzoek van het Nivel (De
toegankelijkheid van eerstelijnspsychologen, 2001) wordt aangegeven dat dit
de toegankelijkheid van deze beroepsgroep zou kunnen beperken. Uit dit onderzoek
blijkt tevens dat veel mensen psychische problematiek niet als een reëel
risico inschatten en zich uit eigen beweging voor zorg op dat gebied onvoldoende
verzekeren. Daarnaast laat de huisarts zijn verwijzing vaak afhangen van de
wijze waarop de cliënt verzekerd is. De huisarts zal een cliënt
die niet verzekerd is voor eerstelijnspsycholoog dan ook eerder verwijzen
naar de gespecialiseerde GGZ in de tweedelijn. Dit is echter vaak niet nodig
en tevens duurder. Daarnaast heeft de tweedelijn nog te kampen met lange wachtlijsten
en wachttijden, waardoor de problematiek kan verergeren.Standpunten en adviezen eerstelijnspsycholoogSinds 1998 zijn er diverse adviezen uitgebracht waarin een visie is gegeven
op de positie van de eerstelijnspsycholoog. Deze onderschrijven het uitgangspunt
dat de eerstelijnspsycholoog een essentieel onderdeel uitmaakt van de eerstelijns
GGZ en de zorgketen en pleiten voor het onderbrengen van de eerstelijnspsycholoog
in het basispakket. Onderstaand ga ik kort op de betreffende adviezen in.In het rapport «GGZ in de 21e eeuw» van de Raad voor de Volksgezondheid
en Zorg beveelt de Raad aan in de wettelijke zorgaanspraken van de Ziekenfondswet
een plaats in te ruimen voor de eerstelijnspsycholoog. Verwijzing naar de
eerstelijnspsycholoog moet door de huisarts plaatsvinden. Terugverwijzing
door de eerstelijnspsycholoog naar huisarts behoort eveneens tot de mogelijkheden.
De Sociaal Economische Raad (2000) heeft in haar advies «Naar een gezond
stelsel van ziektekostenverzekeringen» eveneens gepleit voor het onderbrengen
van eerstelijns psychologische dienstverlening in pakket, vooruitlopend op
een feitelijke stelselherziening.In maart 2000 heeft het Platform Aanpak Wachtlijsten de notitie «versterking
reguliere zorg in relatie tot arbeidsrelevante aandoeningen» uitgebracht.
Daarin bepleit het platform een versterking en verduidelijking van de positie
van de eerstelijnspsycholoog. Dit betreft zowel het aspect van de financiering
als de samenwerkingsrelaties van de eerstelijnspsycholoog. De behandeling
van arbeidsrelevante psychische aandoeningen dient voor het overgrote deel
plaats te vinden in de eerstelijn. Gezien de aard van de problematiek is behandeling
in de tweedelijn slechts in een beperkt deel van de gevallen noodzakelijk
cq. wenselijk. Het platform constateert dat binnen de eerstelijns GGZ de functie
van eerstelijnspsycholoog een onmisbare schakel vormt voor een adequate aanpak
van arbeidsrelevante psychische aandoeningen. De Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid
(Commissie Donner I) over de aanpak van uitval als gevolg van psychische arbeidsongeschiktheid
onderschrijft in haar rapport het belang van een goede toegankelijkheid van
de eerstelijnspsycholoog.De Stuurgroep Tussen de Lijnen heeft onlangs in een brief aan de Tweede
Kamer de aanbeveling die het Nivel in haar rapport «De toegankelijkheid van eerstelijnspsychologen» doet om de eerstelijnspsycholoog
op te nemen in het basispakket van het ziekenfonds onderschreven.Opties vergoedingenstructuur eerstelijnspsycholoogBij de afweging over eventuele opname in het pakket of de toekomstige
algemene verzekering kan op hoofdlijnen van de volgende drie opties worden
uitgegaan. Deze zullen nog nader uitgewerkt moeten worden, waarbij de verschillende
consequenties moeten worden beschreven, voordat een definitieve beslissing
kan worden genomen.1. Volledige opname in de verplichte verzekering van het tweede compartiment
of de toekomstige algemene verzekering van hulp door een eerstelijnspsycholoog.2. Opnemen van een beperkt aantal zittingen in de verplichte verzekering,
voor het meerdere kan een aanvullende verzekering worden afgesloten.3. Verzekerd laten in de aanvullende verzekering en niet opnemen in de
verplichte verzekering.Verzekering binnen de AWBZ is niet aan de orde, omdat het bij hulp door
een eerstelijnspsycholoog gaat om kortdurende behandeling (GGZ-cure) en niet
om langdurige zorg (GGZ-care).In 2001 zijn experimenten gestart waarin de effecten worden onderzocht
van verruiming van de financiële toegankelijkheid van de eerstelijnspsycholoog.
Deze experimenten zullen meer duidelijkheid moeten brengen over de meest optimale
wijze van verzekering en de budgettaire gevolgen daarvan. Begin 2002 worden
de eerste onderzoeksresultaten verwacht. De uitkomsten van de experimenten
zullen onder meer inzicht geven in het verwijsgedrag van de huisarts naar
de eerstelijnspsycholoog, om welke problematiek het daarbij gaat en hoeveel
zittingen de eerstelijnspsycholoog gemiddeld nodig heeft om de cliënt
te diagnosticeren en behandelen. Deze informatie zal gebruikt worden bij de
afweging over eventuele opname in het pakket of de toekomstige algemene verzekering.Standpunt financiering eerstelijnspsycholoogIn deze brief heb ik de positie van de eerstelijnspsycholoog binnen de
zorgketen in de GGZ uiteengezet. Daarnaast heb ik op hoofdlijnen een aantal
opties gegeven die bij de afweging over eventuele opname in het pakket of
de toekomstige algemene verzekering het uitgangspunt kunnen vormen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25424-39.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl