Mediabeleid; Brief staatssecretaris met kabinetsstandpunt inzake het rapport van de Commissie Publieke Omroep 'Terug naar het publiek'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23968, nr. 24

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

23968 nr. 24

12-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamStandpunt van de regering inzake het rapport van de Commissie-Publieke
Omroep «Terug naar het Publiek» 1. Inleiding2. Hoofdlijnen van het regeringsstandpunt De omroep in 2000Publieke takenOrganisatieWetgeving: in twee stappen naar 2000Omvang en financiering: tot 2000Omvang en financiering: na 20003. Nadere reactie op onderdelen van het commissierapport OrganisatieFinanciën4. De sociaal-culturele breedte van de publieke omroepen5. De voortgang
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23968Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 968Mediabeleidnr. 24BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 12 november 1996Bijgaand zend ik u het standpunt van de regering inzake het rapport van
de Commissie-Publieke Omroep «Terug naar het publiek».1De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. Nuis Standpunt van de regering inzake het rapport van de Commissie-Publieke
Omroep «Terug naar het Publiek» 1. InleidingIn het regeerakkoord is vastgelegd dat het omroepbeleid voorwaarden moet
scheppen voor een sterke, herkenbare publieke omroep. Er wordt ook in aangekondigd
dat in deze kabinetsperiode zal worden bezien of taak en functie van de publieke
omroep in een veranderend medialandschap wijzigingen in zijn organisatie,
financieringsstructuur en omvang na de eerste concessieperiode van vijf jaar
noodzakelijk maken.In de mediabrief van mei 1995 zijn de uitgangspunten van het kabinetsbeleid
verder uitgewerkt en is aangegeven hoe de publieke omroep gedurende de concessieperiode
op veranderingen in het medialandschap diende te reageren. Tevens werd in
die brief een onafhankelijk onderzoek voorgesteld van verschillende beleidsopties
met betrekking tot de vormgeving van het publieke omroepbestel na afloop van
de concessieperiode in het jaar 2000. Ter uitvoering daarvan is op 25 oktober
1995 een commissie van externe deskundigen ingesteld: de Commissie-Publieke
Omroep onder voorzitterschap van de heer ir. M. Ververs (commissie-Ververs).
De taakopdracht en samenstelling van deze onafhankelijke commissie zijn bij
brief van 17 oktober 1995 aan de voorzitter van de Tweede Kamer meegedeeld
(kamerstukken II 1995/96, 23 968, nr. 11). Op 26 juni 1996 heeft de commissie
haar eenstemmig advies aan de regering uitgebracht, dat op dezelfde datum
aan de Tweede Kamer is aangeboden (kamerstukken II, 1995/96, 23 968,
nr. 19). De hoofdlijnen van de analyse van de commissie-Ververs bevestigen
de eerdergenoemde uitgangspunten en bevestigen het door de regering geuite
voornemen om op korte termijn wettelijke maatregelen te treffen om de effectiviteit
van de organisatie van de publieke omroep te vergroten.De commissie schetst in het eerste deel van haar rapport een genuanceerd
beeld van de maatschappelijke functie, de legitimatie en het profiel van de
publieke omroep in de toekomst, op basis van de betekenis die radio en televisie
hebben voor de maatschappelijke communicatie en maatschappelijke integratie.
Daarbij gaat het om het instandhouden van een betrouwbare en gemeenschappelijke
bron van informatie en het duiden van die informatie vanuit uiteenlopende
maatschappelijke of levensbeschouwelijke visies. Deze publieke functie van
de omroep is niet het exclusieve kenmerk van publieke omroep, maar deze biedt
wel de beste garantie voor continuïteit van een veelsoortig programma-aanbod
en een constante in de kwaliteit daarvan.Op grond van haar analyse wordt de doelstelling van publieke omroep door
de commissie als volgt samengevat: «Het bedrijven van omroep zonder
winstoogmerk en via een open kanaal, waarbij het doel is om een objectieve,
betrouwbare, integere, pluriforme en onafhankelijke bijdrage te leveren aan
de cohesie binnen de maatschappij en zo te fungeren als referentiepunt in
een altijd woelige samenleving. De publieke omroep doet dit door maatschappelijk
relevante onderwerpen aan te snijden, door initiatief te nemen voor vernieuwingen,
door cultuur uit te dragen en door te fungeren als platform voor meningen
en uitingen, zodat een evenwichtig beeld van de samenleving wordt gegeven.»De commissie heeft voor de organisatie van de publieke omroep als geheel
een globale blauwdruk opgesteld die, zoals zij stelt, vatbaar is voor verdere
bespreking en uitwerking. Om de band met de burgers te versterken worden omroepverkiezingen
voorgesteld. De omroepverenigingen kunnen via een gekozen programmaraad de
identiteitsgevoelige programmering verzorgen. Een nieuw te creëren Stichting Omroep Nederland (SON) krijgt een coördinerende taak voor het
geheel en een aantal programmatische taken, waaronder de programmatische taken
van de huidige NOS en die van de kleine zendgemachtigden (op de kerkelijke
zendgemachtigden na) alsmede de NPS. De commissie wijst op een mogelijke vermindering
van de reclame-inkomsten van 75 à 100 mln. gulden en stijging van programmakosten.
Zij doet voorstellen voor de versterking van de financiering van de publieke
omroep.De regering dankt de commissie voor haar waardevolle bijdrage en de samenhangende
visie die eruit spreekt op de functie en de toekomst van de landelijke publieke
omroep. Zij heeft haar reactie op haar beurt gegoten in een samenhangend betoog
op hoofdlijnen over de toekomstige positie, organisatie en financiering van
de publieke omroep en de consequenties die zij daaraan voor haar verdere beleid
verbindt. Voorzover daardoor de reactie op onderdelen van het rapport al te
zeer impliciet bleef, is vervolgens meer in detail op een aantal commissievoorstellen
ingegaan. 2. Hoofdlijnen van het regeringsstandpunt De omroep in 2000In het jaar 2000 zullen de beeldschermen in de Nederlandse huiskamers
anders gebruikt worden dan nu. Informatie van allerlei aard komt in groter
overvloed op afroep beschikbaar. Naast internet en andere diensten zal ook
het aanbod van omroepprogramma's verder toenemen. Dat heeft echter zijn prijs.Het ligt voor de hand dat commerciële producenten van informatie
zullen trachten niet alleen inkomsten te verwerven uit reclame, maar ook door
rechtstreekse bijdragen van de afnemers. Zo is het bij de gedrukte media,
zo gaat het op de elektronische snelweg, zo zal het wellicht gaan bij de televisie
nu dat praktisch realiseerbaar is. Naast het abonnementsgeld voor de krant
en de rekening voor internetdiensten komt dan de bijdrage voor pluspakket
of betaaltelevisie.Alleen producenten die zich richten op een zeer breed publiek zullen geneigd
zijn hun product om niet te blijven aanbieden om met des te meer succes te
kunnen opereren op de reclamemarkt.Op zichzelf is dit een begrijpelijke ontwikkeling, maar er zit een zorgwekkende
kant aan. Wat gebeurt er als veel mensen de stijgende marktprijzen voor goede
informatie niet meer kunnen of willen betalen en zich noodgedwongen tevreden
stellen met wat goedkoop voorhanden is? Goede, betrouwbare, veelzijdige, begrijpelijke
en aantrekkelijk gepresenteerde informatie over onze veelvormige en ingewikkelde
samenleving is van zodanig belang voor alle mensen en voor het functioneren
van de samenleving zelf, dat niemand ervan verstoken mag blijven. De overheid
heeft ervoor te zorgen dat er juist in de omroep een open gebied blijft, voor
iedereen toegankelijk, waar de kwaliteit en de veelzijdigheid van het product
is gegarandeerd. Hierbij gaat het uitdrukkelijk ook om radio, niet alleen
om televisie. Radio werkt vaak sneller dan televisie, speelt een wezenlijke
rol in het leven van vooral jonge mensen en bereikt hen op meer plaatsen,
tijdens het werk en onderweg. Er is, kortom, naast het openbaar vervoer en
de openbare bibliotheek, ook een openbare omroep nodig. Publieke takenWat zijn nu precies de publieke taken die deze omroep blijvend heeft te
vervullen? In feite gaat het hier om twee vragen: wat moet de publieke omroep
uitzenden, en hoe moet hij dat doen.In de eerste plaats dient de publieke omroep de zorgen voor nieuws
en achtergrondinformatie over de samenleving in al haar veelzijdigheid,
zodat elke burger de gelegenheid heeft zich daarop voldoende te oriënteren,
ook indien hij of zij niet in de gelegenheid is zich uitvoerig op de hoogte
te stellen van het overvloedige aanbod van meer gespecialiseerde informatie.Daarenboven liggen er specifieke taken op het terrein van educatie en cultuur. Vakkundig gemaakte educatieve radio en televisie
vormen een wezenlijk onderdeel van de op kennisontwikkeling en participatie
gerichte infrastructuur van Nederland. Ook de cultuur, steunt terecht in hoge
mate op de actief ondersteunende rol van de publieke radio en televisie en
zal dat kunnen blijven doen. Voor de precieze afbakening van de begrippen
nieuws, educatie en cultuur in de context van de media kan overigens worden
aangesloten bij de gegroeide praktijk.Bij de vraag naar de manier waarop de publieke omroep deze taken dient
te vervullen, speelt een aantal criteria een rol. In de eerste plaats dient
te worden uitgegaan van een hoge kwaliteitsstandaard. Informatie
moet betrouwbaar en indringend zijn, educatie zorgvuldig en helder, cultuur
moet benaderd worden met respect voor niveau en integriteit. Uit het streven
naar kwaliteit vloeit voort dat de publieke omroep vernieuwend
moet zijn: in het zich voortdurend wijzigende informatiepatroon steeds op
zoek naar nieuwe programma's en nieuwe methoden om goede producten bij het
publiek te brengen. Daarbij moet uiteraard de toegankelijkheid gehandhaafd
blijven en concurrentievervalsing worden voorkomen.Van wezenlijk belang is verder dat een omroep die zich bezighoudt met
gevoelige zaken als cultuur, educatie en nieuwsvoorziening onafhankelijk opereert, vrij van de inmenging van de overheid of andere maatschappelijke
actoren. Bovendien moet hij rekening houden met de pluriformiteit
van opvattingen en inzichten bij de verschillende levensbeschouwelijke stromingen
en subculturen waaruit onze samenleving is opgebouwd; niet door zich terug
te trekken in voorzichtige kleurloosheid, maar juist door alle kleuren van
het palet tot hun recht te laten komen. Dit vergt bovendien een grote mate
van luisterbereidheid naar wat er leeft bij alle sectoren van het
publiek.Tenslotte: een publieke omroep die zijn taken volgens deze hoge normen
vervult, maar niet aanslaat bij grote delen van de bevolking, schiet zijn
doel voorbij. Noodzakelijk is dus een aantrekkelijke presentatie
voor een breed publiek. Dat betekent onder meer, dat de publieke
omroep niet alleen hoge ernst moet uitstralen, maar ook ruimte moet bieden
aan ongecompliceerde verstrooiing en ontspanning ter omlijsting van die ernst.
Strikte afspraken zullen daarbij voorkomen dat de lijst te veel gaat domineren
in kosten en zendtijd.Het juiste evenwicht moet worden gevonden in de totale programmering,
maar kan tot op zekere hoogte in elk afzonderlijk programma worden gezocht.
Zo kan bij een op een bepaalde minderheid gerichte uitzending altijd de vraag
worden gesteld hoe, zonder concessies te doen, de aandacht kan worden gewekt
van buitenstaanders. En kunnen bij een populair amusementsprogramma de criteria
van de publieke omroep op een daarbij passende manier meewegen. Een programma
dat nergens over gaat hoort evenmin bij de publieke omroep thuis als een programma
dat alleen te volgen is voor een kleine kring van ingewijden. Indien de publieke omroep zich op deze manier van zijn taken kwijt, zal
hij zich herkenbaar kunnen onderscheiden van de private omroepen. Dat onderscheid
ligt niet in een ondubbelzinnige afbakening van taken of terreinen. Elk onderdeel
van wat hier is opgesomd, kan te eniger tijd binnen het ambitieniveau van
een commerciële omroep komen te liggen, maar er onder druk ook weer uit
verdwijnen. Wat de publieke omroep zal moeten bieden om herkenbaar te zijn,
is het waarborgen van een consistente en constante kwaliteit
langs de hier aangegeven lijnen. De commerciële omroep, althans voorzover
die op de open kanalen opereert, zoekt het brede publiek en maakt daar programma's
bij. De publieke omroep maakt programma's volgens zijn taakopdracht, en zoekt
daar telkens een zo groot mogelijk publiek bij. Dat is moeilijker, maar daartoe
worden dan ook publieke middelen ingezet. Commerciële of anderszins private
televisie op gesloten kanalen, bijv. een sport- of cultuurzender, kan uiteraard
specialistischer te werk gaan dan de publieke omroep. Dit geldt nog sterker
voor het informatie-aanbod op internet. Dat is geen probleem, mits de publieke
omroep erin slaagt op de open kanalen voldoende informatief en onderhoudend
te zijn voor het algemeen geïnteresseerde publiek op het betreffende
terrein.Bij dit alles moet immers worden overwogen dat de mensen zich als gebruikers
van informatie actiever gaan gedragen dan tot voor kort gebruikelijk was.
Zappen en surfen zijn inmiddels ingeburgerde begrippen voor het zoeken van
een eigen weg door het in principe vrijwel onbegrensde aanbod. De publieke
omroep, en in het bijzonder de landelijke publieke radio en televisie, zal
voor dit beweeglijke publiek herkenbaar moeten zijn als een voor iedereen
toegankelijke, vertrouwde en betrouwbare thuisbasis, waar men tussen de informatiereizen
door voor kortere of langere tijd terecht kan zonder wezenlijk achterop te
raken.Voor de publieke omroepen op regionaal en lokaal niveau gelden dezelfde
inhoudelijke criteria als voor de landelijke omroep, maar ze zijn naar hun
aard aanvullend, en nemen niet de hier beschreven centrale plaats in. Daarom
komen ze in deze hoofdlijn verder niet uitdrukkelijk aan de orde. Uiteraard
zal de uitwerking van het beleid steeds afgestemd blijven op de regionale
en lokale ontwikkelingen, zoals die in een recent overleg met de Tweede kamer
zijn voorzien. OrganisatieOm zich goed van zijn taak te kwijten in de moeilijke tijd die komt, heeft
de landelijke publieke omroep een sterke, sobere, slagvaardige en professionele
organisatie nodig, die nauw samenwerkt met publieke omroepen op regionaal
en lokaal niveau en die in andere landen. Deze organisatie kan echter niet
simpelweg centralistisch zijn. In de eerste plaats omdat programmamakers een
ruime mate van zelfstandigheid nodig hebben om hun werk naar behoren te doen.
In de tweede plaats omdat de eis van pluriformiteit en luisterbereidheid organisatorische
uitwerking moet krijgen, zowel op het vlak van de productie van programma's
als bij het bestuurlijk toezicht, namens het publiek in al zijn schakeringen,
op de professionele organisatie.In de Nederlandse situatie hebben de omroepverenigingen in dit opzicht
een unieke rol gespeeld. Het zijn in feite particuliere organisaties, die
elk voor een deel gestalte geven aan de publieke omroeptaak en zich tegelijk
geheel zelfstandig verantwoordelijk achten voor een eigen, identiteitsgebonden
opdracht. Ze hebben, ofschoon in verschillende mate, een respectabele staat
van dienst in beide opzichten; niettemin wint het inzicht veld dat het volledig
uitspelen van deze dubbelrol te zeer ten koste gaat van de ontwikkeling
van een herkenbaar karakter en een adequate taakvervulling van de publieke
omroep als zodanig.De omroepverenigingen staan derhalve op een splitsing van wegen. Zij kunnen
zich voegen in het geheel van de publieke omroep, zich blijven toeleggen op
de productie van geprofileerde programma's en samen met anderen een rol spelen
in het bestuurlijk toezicht op de organisatie namens het publiek. Daarbij
zal de manier waarop die publieksvertegenwoordiging vorm moet krijgen nader
worden toegespitst. In dat geval zullen ze hun historische taak binnen de
publieke omroep ook onder de veranderde omstandigheden op zinvolle wijze kunnen
voortzetten. Zij kunnen ook de voorkeur geven aan de geheel zelfstandige beleving
van hun eigen deelidentiteit. In dat geval ligt het voor de hand dat ze voor
de bekostiging van hun omroep niet langer een beroep doen op de publieke middelen,
maar gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden om een beroep te doen op de
eigen afnemers. Het is niet waarschijnlijk dat veel omroepverenigingen die
laatste weg zullen kiezen, maar het is goed dat het keuzemoment duidelijk
wordt gemarkeerd.Mochten meerdere of zelfs alle omroepverenigingen kiezen voor de private
vorm, zoals thans door sommigen bepleit, dan zou daarmee de garantie van toegankelijkheid
en publieke taakvervulling, zoals hierboven omschreven, komen te vervallen.
Ook dan zal er derhalve behoefte blijven bestaan aan publieke radio en televisie,
al zou die in dat geval wellicht anders moeten worden ingericht. Wetgeving: in twee stappen naar 2000De reorganisatie van de publieke omroep kan geen uitstel lijden. Zowel
de financiële situatie als de dringende behoefte aan meer slagvaardigheid
in de publieke taakvervulling vragen om doortastend optreden. De omroepconcessies
gelden evenwel tot 2000. Daarom wordt gekozen voor wetgeving in twee fasen.
De eerste fase, een reorganisatiewet die binnen de concessievoorwaarden blijft,
kan in de loop van volgend jaar van kracht worden. De tweede fase, een nieuwe
concessiewet, dient gereed te zijn bij de aanvang van de nieuwe concessieperiode.
Het eerste wetsvoorstel is inmiddels naar de Raad van State gezonden, met
het verzoek om zo spoedig mogelijk advies uit te brengen. Het voorziet in
een duidelijk onderscheid tussen de professionele uitvoering van de programmering
en het toezicht door de zendgemachtigden, zowel op de afzonderlijke netten
als voor de publieke omroep als geheel. Het huidige algemeen bestuur wordt
omgevormd tot een Raad van Toezicht; het bestuur wordt opgedragen aan een
Raad van Bestuur van drie onafhankelijke leden, benoemd door de minister op
voordracht van de Raad van Toezicht.De Raad van Bestuur leidt de professionele organisatie. Hij stelt het
meerjarenplan vast, rekening houdende met de netplannen, benoemt de netcoördinatoren
met instemming van de netbesturen, voert het financiële en economische
beleid van de omroep als geheel en coördineert de programmering. Hij
krijgt de beschikking over financiële sturingselementen.De omroepinstellingen produceren programma's en hebben invloed op de programmering
via netredacties. Bestuurlijk zijn ze vertegenwoordigd in de netbesturen en
de Raad van Toezicht, die op hoofdlijnen toezicht houden op de gang van zaken.
Het NOS-programma zal onder een eigen bestuurscommissie vallen en niet rechtstreeks
onder de Raad van Bestuur, zodat deze in een gelijke positie komt te staan
ten opzichte van alle instellingen die programma's produceren. De Raad van
Toezicht keurt enkele belangrijke beslissingen van de Raad van Bestuur goed,
zoals de vaststelling van meerjarenplan en begroting voor de hele omroep.Tenslotte bevat het wetsvoorstel nadere regels ter verbetering van de
programmacoördinatie. In de Concessiewet zal vervolgens het principe vorm krijgen van één
concessie voor de gehele publieke omroep. Daarbij zullen doelstelling en taak
van de publieke omroep worden vastgelegd volgens bovenstaande lijnen, als
mandaat en maatgevend kader voor alle instanties die binnen de publieke omroep
werkzaam zijn. Verder zal in dit wetsontwerp de wijze worden geregeld waarop
het publiek zijn invloed kan laten gelden op de uitvoering van de publieke
taken. Dit laatste uiteraard in globale zin, en met inachtneming van de opdracht
zoals die in de concessie is vastgelegd. Of hiervoor het zware en tamelijk
omslachtig middel van omroepverkiezingen noodzakelijk is, valt te bezien.
Er zijn serieuze bezwaren tegen ingebracht, zoals het risico van voortdurende
interne wedijver die de eenheid van optreden kan ondermijnen. Lichtere vormen
van consultatie verdienen de voorkeur en worden thans met voorrang onderzocht. Omvang en financiering: tot 2000Ook ten aanzien van de omvang – het aantal radio- en televisiezenders
dat de landelijke publieke omroep in gebruik heeft – als de financiering
daarvan is een benadering in twee stappen noodzakelijk. Tot 2000 ligt de omvang
vast in de verleende concessies. De drie televisie- en vijf radiozenders kunnen
alleen ter discussie komen als bepaalde concessiehouders zich tussentijds
uit het publieke bestel zouden willen terugtrekken.Ten aanzien van de financiering is er echter wel een acuut probleem: de
reclame-inkomsten lopen drastisch terug. Als gevolg daarvan ontstaan structurele
tekorten op de omroepbegroting, van een zodanige omvang dat ze de omroepreserve
binnen enkele jaren zullen hebben uitgeput als er niet snel maatregelen worden
genomen. Volgens de meest recente gegevens gaat het om een jaarlijks tekort
in de orde van grootte van f 100 miljoen.De oplossing van dit probleem is niet gezocht in een verhoging van de
omroepbijdrage, en uiteraard evenmin in een poging meer zendtijd voor reclame
te bestemmen. Wel wordt gestreefd naar een forse reductie van de indirecte
kosten van het huidige bestel. Daarnaast wordt een beroep gedaan op de omroepverenigingen
en hun leden om via de contributie een grotere bijdrage te leveren aan de
programmakosten van de publieke omroep. Alleen zo kan het tekort worden ingelopen
zonder schade voor kwaliteit van de programma's. Het wetsvoorstel dat thans
naar de Raad van State is gezonden, maakt ook deze operatie mogelijk. Omvang en financiering: na 2000Het aantal netten waarop de publieke omroep na 2000 dient uit te zenden,
vloeit niet rechtstreeks voort uit de hier in hoofdlijnen gegeven taakomschrijving.
De opdracht om een veelzijdig publiek te benaderen met een veelzijdig programma
vereist een daarbij passende omvang. Het is mogelijk dat in dit opzicht de
situatie in het jaar 2000 niet wezenlijk zal zijn veranderd. Niettemin is
het nodig zorgvuldig te bezien hoe de opdracht van de landelijke publieke
omroep ook qua omvang het beste kan worden vervuld in een situatie, waarin
een steeds rustelozer publiek de keuze heeft uit een steeds ruimer aanbod,
dat behalve de lokale, regionale en buitenlandse publieke en allerlei open
en gesloten vormen van private omroep ook nog eens de produkten van de elektronische
snelweg zal omvatten. Het gaat erom dat beweeglijke publiek een degelijke,
aantrekkelijke én drukbezochte thuisbasis te verschaffen. De vraag
welke omvang noodzakelijk zal zijn voor het succesvol vervullen van die opdracht
zal voor het jaar 2000 beantwoord worden in de Concessiewet. Aangezien ook
na 2000 de ontwikkelingen snel zullen blijven gaan, is het nodig in die wet
niet alleen de omvang bij de aanvang van de nieuwe concessie vast
te stellen, maar ook de procedure voor het periodiek beoordelen van de functies
van de publieke omroep in relatie tot de daarvoor nodige distributiemiddelen,
en wel zodanig dat de continuïteit en de onafhankelijkheid van de publieke
omroep daarbij niet in gevaar komt.Als de thans voorgestelde maatregelen ter dekking van de structurele tekorten
op de omroepbegroting met succes zijn bekroond, hoeft er in 2000 volgens de
huidige inzichten geen probleem te zijn met de financiering. Op de lange termijn
is de situatie uiteraard onzeker.Dan komt ook de vraag aan de orde hoe de publieke bijdrage in de toekomst
vorm zal krijgen. Daarbij is de eerste overweging dat de publieke omroep niet
alleen een goede, maar ook een voor iedereen toegankelijke basisvoorziening
dient te zijn. Dit kan ertoe leiden dat bekostiging uit de algemene middelen
wordt overwogen, op een zodanige manier dat de onafhankelijkheid van de publieke
omroep binnen het kader van de Concessiewet gewaarborgd blijft. 3. Nadere reactie op onderdelen van het commissierapport OrganisatieDe commissie-Ververs noemt als belangrijke elementen die in de te vernieuwen
structuur en organisatie van de publieke omroep tot hun recht moeten komen:
eenheid in functioneren, maatschappelijke participatie in programmering en
professionaliteit in uitvoering. Terecht wordt opgemerkt dat dit elementen
zijn die uiteenlopende, soms conflicterende implicaties hebben voor de organisatie
van de publieke omroep. Die spanning is inherent aan het karakter en het doel
van de Nederlandse publieke omroep. De commissie trekt hieruit de consequentie
dat de omroepverenigingen niet langer afzonderlijk belast moeten zijn met
de uitvoering van de publieke functie en een brede programmering, maar dat
de omroepen binnen het kader van de publieke omroep als een geheel daaraan
gezamenlijk invulling moeten geven.De regering is het met deze analyse eens. Zij meent dat de bedrijfsvoering
van de omroep met voortvarendheid moet worden versterkt. Bij het transformatieproces
van de publieke omroep heeft tot nu toe het accent gelegen op de samenwerking
van afzonderlijke omroepen die op één televisienet opereren.
Dit proces dient versneld te worden voortgezet, waarbij tevens de coördinatie
tussen de drie televisienetten onderling wordt geïntensiveerd. Het is
van het grootste belang de schaalvergroting door de samenwerking van omroeporganisaties
per zendernet te complementeren met een krachtig beleid gericht op een gezamenlijke
organisatie van de publieke omroep als geheel, zowel op het terrein van de
programmering en de coördinatie daarvan als op organisatorisch en financieel
terrein. Gezien de complexe structuur van de publieke omroep met leden- en niet-ledengebonden
zendgemachtigden lijkt het samenvoegen van alle «functionele»
zendgemachtigden in één organisatie, zoals door de commissie
wordt voorgesteld op het eerste gezicht een voor de hand liggend middel om
de organisatie van de omroep efficiënter te maken. De regering wijst
er echter op dat in de loop der tijd is gebleken dat het zwaartepunt van de
organisatorische problematiek niet bij de kleine zendgemachtigden ligt, maar
vooral bij de samenwerking tussen de grote zendgemachtigden. De voorgestelde
samenvoeging is ook contra-productief voor de samenwerking per televisienet.
Bovendien wijst het bestaan van de op zich genomen ruime groep kleine zendgemachtigden
op een voor de regering zwaar wegende verworvenheid van het Nederlandse publieke
omroepbestel, namelijk de toegankelijkheid daarvan voor minderheidsgeluiden.
Tenslotte blijft er ook in de toekomst behoefte aan een gespecialiseerde professionele
instelling op het gebied van de educatie binnen het geheel van de publieke
omroep. Het voorstel zal daarom niet worden gevolgd.De commissie signaleert het probleem van de uitvoering van maatregelen,
zowel voor de kortere als de langere termijn, met de opmerking dat de publieke
omroep niet «wegens verbouwing» gesloten kan worden. Zij adviseert
een snel in te zetten fasegewijs verlopend transformatieproces en is van oordeel
dat haar voorstellen niet binnen de bestaande wettelijke kaders en regels
kunnen worden ingepast. De regering deelt de conclusie dat het tempo van het
wettelijk te ondersteunen veranderingsproces binnen de publieke omroep hoog
dient te zijn. Er kan zeker niet met maatregelen worden gewacht totdat het
debat over de voorstellen voor de vormgeving van de publieke omroep na 2000
is afgerond. Voorkomen moet worden dat een neerwaartse spiraal van dalende
kijkcijfers en financiën in beweging wordt gezet door gebrek aan politieke
duidelijkheid, zoals in België de BRTN heeft ondervonden.Bij de opstelling van het wetsvoorstel is rekening gehouden met hetgeen
juridisch mogelijk is binnen het huidige raamwerk van de Mediawet en de op
grond hiervan verleende concessies. Binnen die grenzen zal de voorgestelde
organisatiewijziging aanzienlijk kunnen bijdragen aan de kwaliteit en snelheid
van de besluitvorming over programmering en bedrijfsvoering en daarmee aan
de slagvaardigheid van de landelijke publieke omroep als geheel. Dit zal ook
de te realiseren efficiencyverbetering bij de omroeporganisaties ondersteunen. FinanciënEen belangrijke voorwaarde voor de continuïteit van een sterke, herkenbare
publieke omroep, zoals opgenomen in het regeerakkoord, is een gezonde structurele
financiering van organisatie en activiteiten op langere termijn.De commissie stelt in dit verband de financiering van de drie televisienetten
en vijf radionetten aan de orde. Over de algemene omroepreserve wordt opgemerkt
dat het een niet structurele bron van inkomsten betreft, waarmee voor de jaarlijkse
financiering dus geen rekening mag worden gehouden. De commissie stelt efficiencyverbeteringen
bij alle omroeporganisaties voor, waaraan zij een voorstel tot herijking van
de gehele omroepbegroting koppelt. Tevens adviseert zij een verhoging van
de contributie voor het lidmaatschap van een omroepvereniging.De financiële positie van de publieke omroep wordt beïnvloed
door het kijken luisteraandeel dat de televisie- en radiozenders weten te
realiseren en de daarmee gepaard gaande reclame-opbrengsten, de opbrengst
van de omroepbijdrage, de eigen inkomsten en vermogens van de omroepen en
de kosten van organisatie en programmering. Gezien de ontwikkelingen op de
Nederlandse commerciële omroepmarkt is een marktaandeel van de publieke
opbrengst onder de huidige 40% voor televisie te verwachten. Het is overigens
niet alleen de publieke omroep die lijdt onder de grote concurrentie op de
reclamemarkt. Om de eerder genoemde aanzienlijke financiële tekorten
te voorkomen moeten er snel maatregelen worden getroffen die een substantieel
en structureel positief effect op de omroepbegroting sorteren, ook omdat zonder
zicht op gezonde financiën significante en/of oplopende structurele tekorten
niet kunnen worden gefinancierd met de incidentele financiële middelen.
Het ligt in de lijn van de hiervoor geschetste beleidsmaatregelen om oplossingen
te zoeken in de organisatie van de publieke omroep inclusief het daarvoor
bestaande maatschappelijke draagvlak in de samenleving. De door de commissie
gedane suggesties acht de regering waardevol en goed te plaatsen
in de beleidsopvatting dat de publieke omroepen en aanpalende organisaties
efficiënt en kostenbewust dienen te zijn, terwijl het redelijk wordt
geacht aan de leden van de omroepverenigingen te vragen een grotere financiële
bijdrage te leveren.De regering zal daarom het initiatief nemen tot een diepgaande efficiencyslag
bij alle organisaties en activiteiten die gefinancierd worden uit de omroepbegroting.
Zowel voor de grote zendgemachtigden als voor de zogenaamde «flankerende»
organisaties, de kleine zendgemachtigden en alle andere activiteiten dient
efficiënt opereren een belangrijk uitgangspunt te zijn. De uitwerking
zal met spoed ter hand worden genomen. De concreet te nemen maatregelen zullen
na overleg met de betrokken instellingen worden gerealiseerd. Deze operatie
is gericht op een financiële opbrengst die oploopt tot f 50 miljoen
in het jaar 2000.Op korte termijn, dat wil zeggen in 1997, zal tevens een verhoging van
de lidmaatschapssbijdrage en de bijdrage aan de programmering vanuit de omroepbladen
worden geregeld, in de vorm van een verhoging van de contributie van alle
leden van de omroepverenigingen met f 15,- naar f 25,-. Deze verhoging
dient ten goede te komen aan de programmering. De globale schatting van de
opbrengst daarvan vanaf 1998 bedraagt circa f 50 miljoen. Om deze opbrengst
te realiseren dient de automatische band tussen abonnement en lidmaatschap
geslecht te worden onder een gelijktijdige verhoging van de lidmaatschapsbijdrage.
Naar verwachting zullen de omroepverenigingen de verstrekking van het programmablad
te koppelen aan een lidmaatschap. Op die wijze kan het blad een belangrijke
rol blijven spelen bij het leggen van een hechte relatie tussen de omroepverenigingen
en hun leden.Beide maatregelen gericht op het verzekeren van structurele financiering
van de publieke omroep maken het tevens mogelijk om in de komende jaren resterende
incidentele tekorten uit de algemene omroepreserve te blijven financieren. 4. De sociaal-culturele breedte van de publieke omroepenMet het oog op de financiële problematiek die wordt verwacht, doet
de commissie een aantal voorstellen die als uitgangspunt hebben: «terug
naar de core-business». Vraagtekens worden geplaatst achter de financiering
van in de loop van de tijd gegroeide «flankerende» voorzieningen
als Muziekcentrum van de Omroep (MCO) en de Wereldomroep (RNWO).Financiering van het Muziekcentrum van de Omroep uit de algemene middelen,
zoals de commissie die budgettair neutraal adviseert, is voorstelbaar, maar
zal moeten worden ingepast in de uiteindelijke oplossing die voor de wijze
van financiering van de publieke omroep in de Concessiewet wordt gekozen.
De legitimatie van omroepmiddelen voor omroeporkesten wordt overigens op zichzelf
door de regering niet betwijfeld. Te meer, omdat deze voorziening het belang
van de radio voor het muziekleven in Nederland duidelijk maakt. Daarom zal
de regering voor het MCO voorshands geen andere financiële maatregelen
voorstellen dan die zullen gelden voor het geheel van de voorzieningen die
uit de omroepbegroting worden gefinancierd. Natuurlijk kan ook ten aanzien
van de Wereldomroep de vraag worden gesteld of die in de huidige omvang moet
blijven voortbestaan. Deze vraag is enkele jaren geleden ook opgekomen en
in positieve zin beantwoord. Wel dient ook de financiering van de verschillende
taken van de Wereldomroep nog eens kritisch te worden bezien.De publieke omroep dient een actieve rol te spelen in het versterken en
stimuleren van de productie en verspreiding van kunst en cultuur. Het is daarom
spijtig dat de commissie de cultuur-politieke dimensie van het publieke bestel
niet afzonderlijk uitgebreider in beeld heeft gebracht. Dan zou
duidelijker zijn geworden welke betekenis de publieke omroep in producerend
en programmatisch opzicht heeft voor het Nederlandse cultuurbeleid. Uit de
brochure over de kunstprogrammering van de landelijke publieke omroep van
de NOS uit 1995 blijkt dat de publieke omroep (televisie en radio) alleen
al aan cultuurproductie ruim f 400 miljoen per jaar uitgeeft, waarvan
circa f 165 miljoen bestemd was voor kunstprogrammering in de meer strikte
zin (serieuze muziek, opera en ballet, series en drama). In het rapport dat
door McKinsey & Co. op verzoek van de regering in 1993 over de audiovisuele
industrie is uitgebracht (Stimulating the audiovisual production in the Netherlands)
wordt uitdrukkelijk gewezen op het belang van een sterke publieke omroep voor
de audiovisuele productiesector in Nederland. De regering neemt het standpunt
in dat een brede maatschappelijke en culturele positionering het voor de publieke
omroep mogelijk maakt een continue en hoogwaardige bijdrage aan het Nederlandse
culturele leven te leveren. Het beleid is erop gericht de effectiviteit daarvan
te verhogen, in het bijzonder door het verbeteren van de relaties tussen podiumkunsten
en televisie en tussen televisie en film. 5. De voortgangDe regering gaat ervan uit dat de behandeling van dit standpunt in de
Tweede Kamer binnen korte tijd zal plaatsvinden. Het genoemde wetsvoorstel
ter versterking van de organisatie van de publieke omroep zal bij het parlement
kunnen worden ingediend zodra de Raad van State heeft voldaan aan het verzoek
om zijn advies met spoed uit te brengen. Het streven is erop gericht dat de
behandeling daarvan dan snel kan aansluiten op de bespreking van het regeringsstandpunt.
Verder stelt de regering zich voor, voortvarend aan de slag te gaan met de
voorbereiding van de Concessiewet die in het jaar 2000 verder gestalte zal
geven aan de publieke omroep van de toekomst.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. Nuis XNoot1 Zie 23 968, nr. 19. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23968-24.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl