Wijziging van de Ambtenarenwet en de Militaire Ambtenarenwet 1931 in verband met het verrichten van nevenwerkzaamheden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24575, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-01-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24575 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenBeperking van grondrechtenDe persoonlijke levenssfeerDe vrijheid van arbeidskeuzeDe vrijheid van onderwijsArtikel 125, eerste lid, onderdelen j en k: enkele specifieke
opmerkingen Onderdeel jOnderdeel kArtikel 12, onderdelen o en p, Militaire Ambtenarenwet
1931Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24575Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 575Wijziging van de Ambtenarenwet en de Militaire Ambtenarenwet 1931 in
verband met het verrichten van nevenwerkzaamhedennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING AlgemeenIn het kader van een goede functionering van de openbare dienst en ter
voorkoming van belangenverstrengeling bestaat behoefte aan een meldingsplicht
van nevenwerkzaamheden van ambtenaren. De gemelde nevenwerkzaamheden dienen
vervolgens te worden geregistreerd voor zover hiertoe voldoende aanleiding
bestaat. Het verrichten van nevenwerkzaamheden door ambtenaren kan consequenties
hebben voor de integriteit van het openbaar bestuur, een onderwerp waarvoor
in de afgelopen jaren in toenemende mate aandacht bestaat. De integriteit
van het openbaar bestuur is een zwaarwegend belang dat niet onbeschermd mag
blijven.In de voor de ambtenaar geldende rechtspositievoorschriften zijn over
nevenwerkzaamheden regels gesteld in het belang van de onkreukbaarheid, de
betrouwbaarheid en de zorgvuldigheid van het openbaar bestuur. De bestaande
rechtspositionele voorschriften bieden evenwel niet de mogelijkheid aan de
ambtenaar de verplichting op te leggen om bepaalde nevenwerkzaamheden te melden.
Met behulp daarvan zouden voorkomende of voorgenomen nevenwerkzaamheden in
beeld kunnen worden gebracht en kan tot een goede beoordeling worden gekomen
van de geoorloofdheid ervan, bezien in het licht van de ambtelijke functie.
Ook bestaat er thans voor het bevoegd gezag geen opdracht regels te stellen
ten aanzien van de registratie van nevenwerkzaamheden.Een meldingsplicht en een registratie van nevenwerkzaamheden kunnen naar
onze mening een waardevolle bijdrage leveren aan de bescherming van de integriteit
van het openbaar bestuur.De ambtenaar moet tot op heden primair zelf beoordelen of een nevenwerkzaamheid
schadelijk is voor zijn dienstvervulling of niet in overeenstemming is met
het aanzien van zijn ambt (men zie artikel 61 van het Algemeen Rijksambtenarenreglement
(ARAR)); in de toekomst moet hij beoordelen of die nevenwerkzaamheid «de
belangen van de dienst .... kan raken». Duidelijk zal zijn dat de nieuwe
regeling reeds hierom effectiever zal zijn voor het handhaven van de integriteit,
omdat de laatstgenoemde beoordeling veel meer nevenwerkzaamheden – en,
door de meldingsplicht, in een eerder stadium – «boven tafel zal
brengen» dan de eerstgenoemde. Wij gaan er van uit dat de ambtenaar
in concrete gevallen zeer wel in staat is te beoordelen of bepaalde
nevenwerkzaamheden het dienstbelang kunnen beïnvloeden. In twijfelgevallen
zal de goedwillende ambtenaar overleg plegen met zijn bevoegd gezag. (Wij
laten hier het bewust ontduiken van de meldingsplicht buiten beschouwing).Verder merken wij op dat de effectiviteit van de meldingsplicht en de
registratie mede bepaald zal worden – lees: vergroot zal kunnen worden –
door de wijze waarop door de diverse overheden uitwerking zal worden gegeven
aan de bepalingen van het onderhavige wetsvoorstel. Het is zeer wel denkbaar
dat in die uitwerking, bij voorbeeld op het niveau van een dienstonderdeel,
concreet kan worden aangegeven welke nevenwerkzaamheden «de belangen
van de dienst (....) kunnen raken», zodat het risico van een onjuiste
beoordeling door een individuele ambtenaar wordt teruggedrongen.Het opleggen van een verplichting aan de ambtenaar om bepaalde nevenwerkzaamheden
te melden, het geven van voorschriften ten aanzien van het verrichten van
nevenwerkzaamheden zoals het registreren ervan en het opleggen van een verbod
kan gevolgen hebben voor de onbelemmerde uitoefening van bepaalde grondrechten.
Daar waar grondrechten door de overheid worden beperkt is ingevolge de Grondwet
in het algemeen een formeel-wettelijke grondslag vereist. Maar ook indien
strikt genomen van zo'n beperking geen sprake is, kan het uit het oogpunt
van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid wenselijk zijn dat de bevoegdheden
van het bevoegd gezag die kunnen raken aan de uitoefening van grondrechten
door ambtenaren door de formele wetgever worden geëxpliciteerd.Deze overwegingen hebben geleid tot het voorstel in de Ambtenarenwet en
de Militaire Ambtenarenwet 1931 een basis te leggen voor een geclausuleerde
meldingsplicht en opdracht tot registratie van nevenwerkzaamheden van de ambtenaar,
alsmede voor een geclausuleerd verbod van nevenwerkzaamheden.De toegevoegde waarde van de voorgestelde bepalingen ten opzichte van
de bestaande regelgeving is naar onze inschatting met name gelegen in het
volgende. Het nieuwe element is dat in het wetsvoorstel een formeel-wettelijke
basis voor een meldingsplicht – die een beperking oplevert van het grondrecht
van bescherming van de persoonlijke levenssfeer – wordt gecreëerd.
Eveneens nieuw is de opdracht aan de overheden om de melding, de registratie
en het verbieden van nevenwerkzaamheden in nadere regelgeving uit te werken,
waarmee meer duidelijkheid wordt gegeven over wat is geoorloofd en wat niet
met betrekking tot het vervullen van nevenwerkzaamheden. De combinatie van
meldingsplicht en registratie en eventueel verbieden van nevenwerkzaamheden
vormt in feite een nieuw instrument dat – anders dan in de situatie
tot nu toe – onontkoombaar leidt tot een expliciete toetsing van die
nevenwerkzaamheden aan de ambtelijke functie. Wanneer de meldingsplicht in
de lagere regelgeving is geïmplementeerd en de melding en registratie
van nevenwerkzaamheden vervolgens plaatsvinden, wordt aan de hand van de resultaten
daarvan zichtbaar waar de risico's liggen van aantasting van de bestuurlijke
integriteit. Alsdan kunnen, niet slechts repressief in concrete gevallen,
maar ook preventief in algemene zin de onkreukbaarheid, de zorgvuldigheid,
de integriteit van het ambtelijk en bestuurlijk handelen beter bewaakt en
gewaarborgd worden.Ook wordt met het nieuwe instrument de rechtszekerheid voor de betrokken
ambtenaar gediend; met name door de registratie kan achteraf het bevoegd gezag
immers de desbetreffende ambtenaar geen verwijt maken dat het niet op de hoogte
was van diens nevenwerkzaamheden. Verplichtingen en verboden als hier bedoeld kunnen niet onbegrensd worden
opgelegd; daarover worden aan het slot van deze memorie van toelichting specifieke
opmerkingen gemaakt.De Samenwerkende Centrales voor Overheidspersoneel zijn over het wetsvoorstel
gehoord; zij hebben ermee ingestemd.1Beperking van grondrechtenIn de artikelen 125a en volgende van de Ambtenarenwet respectievelijk
12a e.v. van de Militaire Ambtenarenwet 1931 liggen beperkingsmogelijkheden
besloten van de inhoudelijke uitoefening van bepaalde grondrechten; hierbij
is niet relevant of de beperking van een grondrecht plaatsvindt in het kader
van de uitoefening van een nevenwerkzaamheid of niet.Opmerking verdient dat, voor zover een grondrecht als hier bedoeld wel
wordt uitgeoefend in het kader van een nevenwerkzaamheid, de beperking van
zo'n grondrecht niet kan worden gebaseerd op artikel 125, eerste lid, onder
k, van de Ambtenarenwet of daarop gebaseerde regelgeving, maar moet worden
gebaseerd op het specifieke artikel als bovenbedoeld. In dit verband is met
name artikel 125c, eerste en tweede lid, van de Ambtenarenwet illustratief.
De tekst van deze leden brengt tot uitdrukking dat het bevoegd gezag de ambtenaar
in beginsel niet verbiedt zitting te nemen in een publiekrechtelijk college.
In beginsel is er dus geen plaats voor een inhoudelijke toetsing van de functie
in een publiekrechtelijk college aan de ambtelijke functie. De mogelijkheid
geen ontheffing te verlenen van de waarneming van het ambt of geen buitengewoon
verlof te verlenen ziet met name op onmisbaarheid in de ambtelijke functie
of op de situatie dat die functie niet in deeltijd kan worden vervuld. Het
vorenstaande betekent niet dat zich geen botsing van belangen zou kunnen voordoen;
daarvoor moet echter de regelgeving in zake imcompatibiliteiten een oplossing
bieden.Buiten de zojuist genoemde beperkingsmogelijkheden kunnen ook een verplichting
of een verbod als boven bedoeld een beperking van een grondrecht opleveren.
Grondrechten die in dit verband van belang zouden kunnen zijn, zijn het recht
op bescherming van de persoonlijke levenssfeer (artikel 10 Grondwet) en het
recht op vrije arbeidskeuze (artikel 19, derde lid, Grondwet). Voor zover
sprake is van een dergelijke beperking van een grondrecht die slechts bij
of krachtens de wet mag worden gesteld, zullen de nieuwe onderdelen j en k
van artikel 125 van de Ambtenarenwet respectievelijk o en p van artikel 12
van de Militaire Ambtenarenwet 1931 daartoe de formeel wettelijke basis vormen.Afzonderlijke aandacht verdient hieronder nog het recht tot het geven
van onderwijs dat is opgenomen in artikel 23, tweede lid, van de Grondwet. De persoonlijke levenssfeerBemoeienis van de werkgever met wat de ambtenaar in zijn vrije tijd doet
behoeft niet per definitie zijn persoonlijke levenssfeer te bedreigen. Het
terrein van de persoonlijke levenssfeer is niet vastomlijnd; waar de grens
ligt tussen de openbaarheid en de privé-sfeer wordt – als het
gaat om de ambtenaar die nevenwerkzaamheden verricht – bij voorbeeld
mede bepaald door het meer of minder openbare karakter van de functie die
iemand bekleedt. Bij de wijziging van de Ambtenarenwet 1929 en de Militaire
Ambtenarenwet 1931 ter zake van de uitoefening van grondrechten in 1988 (wetten
van 20 april 1988, Stb. 229 resp. Stb. 288) is niet een formeel wettelijke
beperkingsmogelijkheid van het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer
gecreëerd. Voor die gevallen waarin door maatregelen ten aanzien van
nevenwerkzaamheden de persoonlijke levenssfeer wordt beperkt, dient derhalve
een basis in de wet te worden gecreëerd. Een meldingsplicht
voor nevenwerkzaamheden levert een dergelijke beperking op.De persoonlijke levenssfeer wordt niet alleen door de Grondwet beschermd,
maar ook door het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
en de fundamentele vrijheden (EVRM). Artikel 8 van het verdrag bepaalt dat
een ieder recht heeft op respect voor zijn privéleven, zijn familie-
en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. Het tweede lid van dit
artikel voorziet in beperkingsmogelijkheden van dit recht.Beperkingen zijn mogelijk voor zover die zijn neergelegd in de wet (in
materiële zin) en de maatregelen noodzakelijk zijn in een democratische
samenleving ter bescherming van de in het tweede lid van artikel 8 EVRM opgesomde
belangen. Volgens vaste rechtspraak van het Europese Hof voor de Rechten van
de Mens in zaken betreffende de vrijheid van meningsuiting, waarbij de beperkingsgronden
vrijwel identiek zijn aan die bij de privacybescherming (men vergelijke artikel
10, tweede lid, met artikel 8, tweede lid, EVRM) dient de beperking van dit
grondrecht een zwaarwegend maatschappelijk belang te dienen. Met onderhavig
wetsvoorstel wordt de bevordering van de integriteit van het openbaar bestuur
beoogd. Zonder een integere overheid is de democratische rechtsstaat niet
geloofwaardig. Wij achten de waarborging van de integriteit een voldoende
zwaarwegend maatschappelijk belang om beperking op het recht van de persoonlijke
levenssfeer te rechtvaardigen.Maatregelen in dit kader zijn herleidbaar tot het tegengaan en het voorkomen
van wanordelijkheden en strafbare feiten. In de Engelzaak heeft het Hof het
standpunt ingenomen dat de term «wanordelijkheden» niet alleen
op de publieke orde betrekking kan hebben, maar ook op de orde die geldt binnen
een bepaalde sociale groep (Arrest van 8 juni 1976, A.22 (1977), p. 41). In
het onderhavige wetsvoorstel betreft het het tegengaan van wanordelijkheden
binnen de groep ambtenaren. Voor deze groep gelden bepaalde gedragsregels.
Tevens kunnen de maatregelen bijdragen tot het voorkomen van strafbare feiten.
Wij denken in dit verband aan de ambtsmisdrijven in het Wetboek van Strafrecht.De maatregelen zelf moeten voldoen aan de eisen van proportionaliteit
en subsidiariteit. Dit betekent in ieder geval dat een onbeperkte meldplicht
van nevenwerkzaamheden en de registratie daarvan niet in overeenstemming zijn
met het verdrag. Het zou betekenen dat elke willekeurige nevenactiviteit zou
moeten worden gemeld en geregistreerd, ook al zou deze activiteit geen enkele
relatie met de ambtelijke functie hebben. Een dergelijke maatregel betekent
een ingrijpende beperking van de persoonlijke levenssfeer van de ambtenaar
en is ten opzichte van het nagestreefde belang niet proportioneel. Het gewenste
resultaat kan bovendien met minder zware middelen worden behaald. Het wetsvoorstel
biedt dan ook geen grond voor een ongeclausuleerde meld- en registratieplicht.
Het spreekt voor zich dat ook de nadere regelingen op basis van de voorgestelde
onderdelen j en k van artikel 125 van de Ambtenarenwet respectievelijk o en
p van artikel 12 van de Militaire Ambtenarenwet 1931 zullen moeten voldoen
aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit . De vrijheid van arbeidskeuzeIn de memorie van toelichting bij het voorstel van wet tot wijziging van
de Ambtenarenwet 1929 ter zake van de uitoefening van grondrechten (Kamerstukken
II, 1985/86, 19 495, nr. 3, blz. 3) is een afzonderlijk wetsvoorstel,
voor zover nodig, met betrekking tot onder meer de beperking op de vrijheid
van arbeidskeuze in het vooruitzicht gesteld.In de memorie van antwoord bij voornoemd wetsvoorstel (Kamerstukken II,
1987/88, 19 495, nr. 5, blz. 4) is vervolgens verwezen naar de notitie
«Grondrecht van vrijheid van arbeidskeuze» (Kamerstukken II, 1985/86, 19 376, nrs. 1–2), waarin tot uitdrukking is gebracht
dat, voor zover in de ambtelijke rechtspositieregelingen bepalingen voorkomen
die de vrijheid van arbeidskeuze beperken, deze op een voldoende specifieke
wetsbepaling in de Ambtenarenwet 1929 steunen.Door de regering is in bedoelde notitie daarnaast uiteengezet dat bij
de toepassing van artikel 61 van het ARAR slechts verschillende aspecten van
kwaliteitsbewaking worden gediend, te weten voorkoming van schade voor de
dienstvervulling, volledige beschikbaarheid voor de functie en voorkoming
van overbelasting voor de ambtenaar. Vanwege deze motieven is de vrijheid
van arbeidskeuze niet in het geding, maar wordt slechts de wijze van beroepsuitoefening
bepaald. Het onderhavige voorstel van wet ziet slechts op het in goede banen
leiden van de functie-uitoefening. Een verbod kan immers uitsluitend worden
opgelegd, indien de goede functie-uitoefening niet meer kan worden gewaarborgd.
De ter uitvoering daarvan te geven voorschriften beperken het recht op vrije
arbeidskeuze derhalve niet.Ook de Centrale Raad van Beroep is van mening dat het beginsel van vrije
beroepskeuze er niet aan in de weg staat dat uit de gemaakte keuze voor het
beroep van ambtenaar beperkingen kunnen voortvloeien ten aanzien van het gelijktijdig
verrichten van andere werkzaamheden (CRvB 10-02-94, nr. AW 1993/ 196; gepubliceerd
in het Tijdschrift voor ambtenarenrecht, TAR 1994, 81). De vrijheid van onderwijsHet geven van onderwijs als bedoeld in artikel 23, tweede lid, van de
Grondwet is een ruim begrip. Elk soort onderwijs valt daaronder (zie HR 10-12-1957,
NJ 1958, 176). Het is niet ondenkbaar dat het verbod van nevenwerkzaamheden
onder omstandigheden ook nevenwerkzaamheden in het onderwijs kan betreffen.
Het is de vraag of een dergelijk verbod het recht om onderwijs te geven beperkt.De Centrale Raad van Beroep heeft in zijn uitspraak van 16 november 1989
(TAR 1990, 13) deze vraag bevestigend beantwoord en geoordeeld dat het bevoegd
gezag het recht op het geven van onderwijs kan beperken, indien door de uitoefening
daarvan de goede vervulling van de functie van betrokkene of de goede functionering
van de dienst op volstrekt ontoelaatbare wijze wordt aangetast. (Ook: CRvB
08-08-1991; TAR 1991, 176). De Raad motiveerde zijn beslissing als volgt:
er zijn naar aard en omvang tal van gedragingen denkbaar die zich kunnen aandienen
als het geven van onderwijs. Geen redelijk denkend mens kan daarom aanvaarden
dat er geen beperkingen zijn toegestaan op de vrijheid van onderwijs van ambtenaren.
De Raad achtte deze beperking dan ook toelaatbaar, hoewel artikel 23 van de
Grondwet niet expliciet voorziet in de mogelijkheid van een dergelijke beperking.Het waarborgen van de integriteit van het bestuur maakt het noodzakelijk
om nevenwerkzaamheden te verbieden, indien de uitoefening daarvan de functievervulling
door de desbetreffende ambtenaar of het functioneren van het dienstonderdeel,
voor zover dit in verband staat met die functievervulling, kan schaden. De
beoordeling hiervan is afhankelijk van diverse factoren, die in onderling
verband met elkaar moeten worden bezien. Bij de uitoefening van een nevenfunctie
in het onderwijs geldt dat ook. Een verbod op een nevenwerkzaamheid in het
onderwijs is gerechtvaardigd, indien bij voorbeeld het gevaar bestaat dat
de ambtenaar in de uitoefening van zijn functie zijn onafhankelijke opstelling
verliest ten opzichte van personen die hij als docent heeft leren kennen.
In dat verband speelt de vraag mee of het onderwerp van het onderwijs relatie
heeft met zijn ambt of taken. De schadelijkheid voor de uitoefening van zijn
hoofdfunctie treedt echter pas op, indien deze relatie in samenhang met
andere factoren met zich brengt dat een onafhankelijke opstelling niet meer
gewaarborgd zal zijn. Een politie-agent die in de regio waar hij zijn functie
uitoefent algebra-bijlessen geeft, zal in de regel zijn onafhankelijke opstelling
ten opzichte van zijn leerlingen niet verliezen. Deze leerlingen zijn te vergelijken
met ieder ander persoon die de agent als privépersoon leert kennen.
Het onderwerp van zijn onderwijsactiviteiten ligt te ver verwijderd van zijn
werkterrein om zijn onafhankelijke opstelling in negatieve zin te beïnvloeden.
Anderzijds is er ook geen reden om een politiefunctionaris te verbieden autorijlessen
te geven, indien hij deze lessen in een andere regio geeft dan waar hij dienst
doet. De kans dat hij in zijn functie-uitoefening wordt geconfrontreerd met
(oud)leerlingen is daarvoor te gering. Betreft het echter autorijlessen in
de regio waar de desbetreffende functionaris verkeersagent is, dan is de kans
op confrontatie met (oud)leerlingen in zijn functie-uitoefening hoog, terwijl
de relatie van het onderwijsterrein met zijn functie-uitoefening dusdanig
is dat een onafhankelijke opstelling tegenover (oud)leerlingen wellicht niet
meer is gewaarborgd. Het betreft dus een combinatie van factoren die in samenhang
met elkaar tot een verbod kunnen leiden. Anders dan de Centrale Raad van Beroep
zijn wij van mening dat een dergelijk verbod geen verbod met betrekking tot
de vorm en inhoud van het onderwijs inhoudt. Het betreft dus geen beperking
van artikel 23 van de Grondwet. Een verbod van een nevenwerkzaamheid uitsluitend
op grond van de vorm en de inhoud van het onderwijs als zodanig zou wel een
beperking van artikel 23 van de Grondwet betekenen en is niet toelaatbaar. Artikel 125, eerste lid, onderdelen j en k: enkele specifieke
opmerkingen Onderdeel jDe voorliggende wijziging van de Ambtenarenwet zal gevolgen hebben voor
de diverse bepalingen in het ARAR en in andere rechtspositiereglementen die
zien op nevenwerkzaamheden. Immers artikel 125 Ambtenarenwet legt aan de diverse
overheden de verplichting op voorschriften vast te stellen ter zake van de
in dat artikel genoemde onderwerpen.Met de verplichting tot regelgeving is in elk geval een belemmering weggenomen
om een meldingsplicht voor nevenwerkzaamheden op te leggen. Dit is in feite
de enige uitbreiding van bevoegdheden ten opzichte van de bestaande regelgeving.
De registratie van nevenwerkzaamheden is thans ook reeds mogelijk op grond
van de Wet persoonsregistraties (Wpr). Artikel 18 van deze wet bepaalt dat
overheidsdiensten registraties kunnen bijhouden, indien dit noodzakelijk is
voor een goede taakvervulling. De mogelijkheid een nevenwerkzaamheid te verbieden
vloeide reeds voort uit de artikelen 61 e.v. van het ARAR en vergelijkbare
bepalingen in andere rechtspositieregelingen. Een reden om in de Ambtenarenwet
en de Militaire Ambtenarenwet 1931 ook voorschriften op te nemen over de registratie
en het verbieden van nevenwerkzaamheden is daarin gelegen dat het uit een
oogpunt van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid wenselijk is de regelgeving
met betrekking tot nevenwerkzaamheden samenhangend te presenteren. Een andere
reden is gelegen in de wens dat aan het verbieden van nevenwerkzaamheden voor
de gehele overheid éénzelfde beoordelingsnorm ten grondslag
ligt.Gesteld is reeds dat meldingsplicht en registratie niet onbegrensd kunnen
worden doorgevoerd. Enerzijds zal de norm voor de meldingsplicht en de registratie
een zekere ruimte moeten bieden, wil het toezicht op of inzicht in nevenwerkzaamheden
van ambtenaren als facet van de handhaving van de integriteit van het openbaar
bestuur door het bevoegd gezag enige betekenis hebben. Dit wordt bereikt met
de woorden «de belangen van de dienst ........ kunnen raken».
Anderzijds is de beperking daarin gelegen dat er een samenhang moet zijn tussen
de nevenwerkzaamheden en de functievervulling van de betrokken ambtenaar.
Voert de ambtenaar nevenwerkzaamheden uit die nadelig (kunnen) zijn voor de
openbare dienst zonder dat er een verband is met zijn persoonlijke functievervulling
dan onderscheidt de situatie zich niet van de «lastige burger»
en is er dus geen aanleiding hem via zijn rechtspositie een halt toe te roepen.Aldus worden inbreuken op de belangen van de ambtenaar zo beperkt mogelijk
gehouden.Hierboven is reeds aangegeven dat ook uit het EVRM beperkingen voortvloeien.
Aldus is het ook niet mogelijk dat in de nadere regeling van de meldingsplicht
en de registratie in het ARAR of een andere rechtspositieregeling deze grenzen
zullen worden overschreden.Doel van de melding en de registratie is dat het bevoegd gezag tot toetsing
kan overgaan of sprake kan zijn van een verstrengeling of botsing van dienstbelangen
met de belangen die betrokken zijn bij de nevenwerkzaamheid. Ook de kenbaarheid
wordt hiermee gediend zowel naar de overheidswerkgever als naar de ambtenaar.
Dit is met name van belang als er in de toekomst werkzaamheden worden opgedragen,
waardoor er eerst dan een belangenverstrengeling kan optreden. Overigens zij
opgemerkt dat het niet alleen gaat om belangenverstrengeling. Een botsing
of onverenigbaarheid van dienstbelangen met de belangen die betrokken zijn
bij de nevenwerkzaamheid doet zich bij voorbeeld voor indien de nevenwerkzaamheid
maatschappelijk gezien in een kwade reuk staat. Alsdan kan de goede functievervulling
ten opzichte van het publiek worden belemmerd. Maar ook indien op de functievervulling
van de ambtenaar op zich zelf geen aanmerkingen zijn te maken kan de connectie
tussen het uitoefenen van een functie in openbare dienst met bedoelde nevenwerkzaamheden
onaanvaardbaar zijn. Hier denken wij met name aan een situatie dat een ambtenaar
in zijn privéleven een maatschappelijk gezien afkeurenswaardig gedrag
vertoont of afkeurenswaardige activiteiten verricht. Hoewel er dan op de concrete
taakvervulling van de ambtenaar niets aan te merken behoeft te zijn kan de
openbare dienst toch schade lijden doordat het publiek weinig vertrouwen heeft
in het functioneren in een openbaar ambt – waarin onkreukbaarheid en
betrouwbaarheid onvoorwaardelijk aanwezig moeten zijn – van iemand bij
wiens privésituatie vraagtekens kunnen worden geplaatst. In dit verband
blijkt de wat ouderwetse omschrijving «het aanzien van het ambt»
nog steeds actueel te zijn. Voorts kunnen bepaalde nevenwerkzaamheden zoal
niet de verwachting rechtvaardigen, dan toch op zijn minst de schijn oproepen
dat een noodzakelijke onafhankelijke opstelling in de ambtelijke functie niet
is gewaarborgd. Zo zal altijd oplettendheid, in eerste instantie bij de ambtenaar
zelf, geboden zijn wanneer de uitoefening van een politiefunctie wordt gecombineerd
met welke nevenwerkzaamheid ook. Overigens is hiermee nog niet gezegd dat
een politieambtenaar per definitie elke nevenwerkzaamheid dient te melden
aan het bevoegd gezag.Opmerking verdient in dit verband nog dat waar wordt gesproken van (het
verrichten van) nevenwerkzaamheden, daaronder mede begrepen zijn (de in onder
meer het ARAR gebruikte omschrijvingen:) het aanvaarden van nevenbetrekkingen,
het drijven van nering of handel, het deelnemen aan aannemingen en leveringen
en het zijn van commissaris, bestuurder of vennoot van een vennootschap, stichting
of vereniging. Voorts zij opgemerkt dat het onderscheid tussen betaalde en
onbetaalde nevenwerkzaamheden, noch ook de vraag of de nevenwerkzaamheden
in of buiten diensttijd worden verricht, van belang is bij de vraag naar de
gepastheid van de nevenwerkzaamheid naast de ambtelijke functie. Onderdeel kOnderdeel k draagt op tot het vaststellen van voorschriften betreffende
het verbieden van nevenwerkzaamheden. Opmerking verdient hier dat verbodsbepalingen
in de nadere regelgeving niet verder zullen kunnen gaan dan de norm van onderdeel
k toelaat. Daarenboven kan ook hier proportionaliteit en een weging van de
noodzaak tot regelgeving voor de desbetreffende kring van ambtenaren er toe
leiden dat de opdracht van onderdeel k met terughoudendheid kan worden geïmplementeerd
in de nadere regelgeving.Ten opzichte van onderdeel j laat onderdeel k in de normering een verdergaande
begrenzing zien. Duidelijk moge zijn dat de onderdelen j en k van artikel
125 van de Ambtenarenwet respectievelijk o en p van artikel 12 van de Militaire
Ambtenarenwet 1931 procedureel in elkaars verlengde liggen en dat de norm
voor het verbod («niet in redelijkheid zou zijn verzekerd») een
beperkt onderdeel vormt van de ruimere norm voor de meldingsplicht.De norm in onderdeel k is dezelfde als de in artikel 125a geformuleerde
norm. Deze norm, die bij de bovengenoemde wijziging van de Ambtenarenwet 1929
in 1988 is opgenomen, biedt een waarborg dat niet willekeurig nevenwerkzaamheden
kunnen worden verboden, doch dat aan de hand van concrete feiten moet kunnen
worden aangetoond dat in voorkomend geval de goede functievervulling of de
goede functionering van de openbare dienst, voor zover die in verband staat
met de functievervulling, niet in redelijkheid zou zijn verzekerd (Kamerstukken
II 1987/88, 19 495, nr. 8, blz. 3).Een goede functievervulling kan onder omstandigheden overigens ook gewaarborgd
worden door minder vergaande maatregelen dan een verbod. Te denken valt aan
het maken van afspraken over de vervulling van een nevenfunctie of aan een
beperkte aanpassing van het takenpakket van de ambtenaar.Het evenredigheidsbeginsel kan meebrengen dat dan ook voor die minder
vergaande maatregelen wordt gekozen.Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat voor de ambtenaar de gebruikelijke
mogelijkheden van bezwaar en beroep ingevolge de Algemene wet bestuursrecht
zullen openstaan, indien hij zich niet kan vinden in een ten aanzien van hem
genomen beslissing op basis van de uit de voorliggende wetswijziging voortvloeiende
nadere regelgeving. Artikel 12, onderdelen o en p, Militaire Ambtenarenwet
1931De overwegingen tot wijziging van de Ambtenarenwet gelden op overeenkomstige
wijze voor de Militaire Ambtenarenwet 1931. De wijziging zal op overeenkomstige
wijze als hierboven vermeld voor het ARAR en andere op de Ambtenarenwet gebaseerde
rechtspositiereglementen als het Burgerlijk ambtenarenreglement Defensie (BARD),
gevolgen hebben voor het Algemeen militair ambtenarenreglement (AMAR).De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. DijkstalDe Staatssecretaris van Defensie,J. C. Gmelich Meijling XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24575-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl