Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening van het gerechtelijk vooronderzoek); Nota van wijziging
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23251, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

25-01-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23251 nr. 9

19-01-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAIIICaArtikel 36aArtikel 36bArtikel 36cArtikel 36dArtikel 36eCbIIIFArtikel 55aIVVVIVIIVIIIVIXXXINNaXIIXIIIXIVXVXVIXVIIXVIIIBARTIKEL I AARTIKEL I BARTIKEL I CARTIKEL I DARTIKEL I EARTIKEL I FARTIKEL I GTOELICHTING Algemeen deel1. De mini-instructie op verzoek van de verdachte (artikelen
36a tot en met 36e)2. De spoeddoorzoeking van woningen en kantoren van geheimhouders
(art. 97)ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Onderdeel A III Artikel 36Artikel 36bArtikel 36cArtikel 36dArtikel 36eArtikel 44III, IV, V, VI, VII en XIV en XVVIII en IXXXIIXIIIXVI, XVII en XVIIIBOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23251Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 251Partiële wijziging van het Wetboek van Strafvordering (herziening
van het gerechtelijk vooronderzoek)nr. 9NOTA VAN WIJZIGINGOntvangen 19 januari 1995Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: AArtikel I wordt als volgt gewijzigd: IIn onderdeel B wordt artikel 12k vervangen door: 12i. IINa onderdeel C worden de onderdelen Ca en Cb ingevoegd die als volgt luiden: CaNa artikel 36 worden de artikelen 36a tot en met 36e ingevoegd, die luiden: Artikel 36a1. De verdachte, jegens wie door of vanwege de Staat een handeling is
verricht waaraan hij in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat tegen
hem ter zake van een bepaald feit in Nederland een vervolging zal worden ingesteld,
kan de rechter-commissaris binnen wiens rechtsgebied de handeling is verricht,
verzoeken dienaangaande enig onderzoek in te stellen.2. Indien ter zake van een bepaald feit de vervolging is aangevangen doch
geen gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld, kan de verdachte, zolang het
onderzoek op de terechtzitting nog niet is aangevangen, een verzoek bedoeld
in het eerste lid indienen bij de rechter-commissaris binnen wiens rechtsgebied
het feit wordt vervolgd.3. Het verzoek wordt schriftelijk gedaan. Het behelst een opgave van het
feit en van de handelingen van onderzoek die door de rechtercommissaris dienen
te worden verricht, en is met redenen omkleed. Artikel 36b1. De rechter-commissaris geeft de verdachte schriftelijk bericht van
de ontvangst van het verzoek en zendt de officier van justitie onverwijld
een afschrift daarvan.2. De verdachte wordt, tenzij hij in zijn verzoek kennelijk niet ontvankelijk
of het verzoek kennelijk ongegrond is, gehoord althans behoorlijk opgeroepen.
De verdachte is bevoegd zich bij het verhoor door een raadsman te doen bijstaan.3. De rechter-commissaris stelt de officier van justitie op de hoogte
van tijd en plaats van het verhoor. De officier van justitie is bevoegd het
verhoor bij te wonen en daarbij de nodige opmerkingen te maken.4. De rechter-commissaris beslist zo spoedig mogelijk. De beschikking
is met redenen omkleed en wordt schriftelijk ter kennis van de verdachte en
de officier van justitie gebracht. In geval van toewijzing van het verzoek,
vermeldt de beschikking het feit waarop het onderzoek betrekking heeft en
verricht de rechter-commissaris zo spoedig mogelijk de verzochte handeling
van onderzoek.5. Nadat de onderzoekshandeling is voltooid, zendt de rechter-commissaris
de daarop betrekking hebbende stukken aan de officier van justitie. Een afschrift
zendt hij aan de verdachte. Artikel 36c1. Op het onderzoek van de rechter-commissaris zijn de bepalingen van
de tweede tot en met vijfde afdeling van de Derde Titel van het Tweede Boek
van overeenkomstige toepassing, met uitzondering van de artikelen 207, 208,
derde lid, en 232 tot en met 234.2. Van de beëindiging van het onderzoek wordt door de rechter-commissaris
aan de officier van justitie en aan de verdachte schriftelijk kennis gegeven. Artikel 36dEen verzoek bedoeld in de artikelen 36, eerste lid, 36a, eerste lid, of
36a, tweede lid, kan ook door de raadsman van de verdachte worden gedaan. Artikel 36e1. Zolang de verdachte zich in voorlopige hechtenis bevindt, kan de rechter-commissaris
ten aanzien van het feit waarvoor de voorlopige hechtenis is bevolen, ambtshalve
bepaalde handelingen van onderzoek verrichten.2. Artikel 36c is van overeenkomstige toepassing. CbNa nummering van de leden van artikel 44 komt onderdeel a van het eerste
lid van dit artikel als volgt te luiden:a. in geval van enig onderzoek door de rechter-commissaris, door deze
of door hem die in opdracht van de rechter-commissaris met het verhoor is
belast, bij het eerste verhoor: IIIOnderdeel F komt als volgt te luiden: FNa artikel 55 wordt een nieuw artikel 55a ingevoegd, dat luidt: Artikel 55a1. In geval van ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit of in geval
van verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67, eerste lid,
kan iedere opsporingsambtenaar ter aanhouding van de verdachte elke plaats
doorzoeken. Hij behoeft daartoe de machtiging van de officier van justitie,
behoudens in geval van dringende noodzakelijkheid. In het laatste geval wordt
de officier van justitie onverwijld van de doorzoeking op de hoogte gesteld.2. Indien de officier van justitie aan een opsporingsambtenaar een machtiging
heeft verleend ter aanhouding van de verdachte een woning zonder toestemming
van de bewoner te doorzoeken, is voor het binnentreden in die woning door
de betrokken opsporingsambtenaar geen machtiging als bedoeld in artikel 2
van de Algemene wet op het binnentreden vereist. IVOnderdeel G wordt als volgt gewijzigd:In artikel 96, eerste lid, vervalt de laatste volzin. VOnderdeel H wordt als volgt gewijzigd:1. In artikel 96b, eerste lid, wordt «het woongedeelte waarvan de
toegang door de bewoner wordt geweigerd» vervangen door: het woongedeelte
zonder toestemming van de bewoner.2. In artikel 96c, eerste lid, wordt «een woning waarvan de toegang
door de bewoner wordt geweigerd» vervangen door: een woning zonder toestemming
van de bewoner. VIOnderdeel I wordt als volgt gewijzigd:1. Artikel 97 wordt als volgt gewijzigd:In het eerste lid, onder a, worden de woorden «een woning waarvan
de toegang door de bewoner wordt geweigerd» vervangen door de woorden:
een woning zonder toestemming van de bewoner.2. In het tweede lid vervallen de tweede en derde volzin en wordt een
nieuwe zin toegevoegd, luidende: Deze machtiging is met redenen omkleed.3. Onder vernummering van het vierde tot het vijfde lid wordt een nieuw
vierde lid ingevoegd, dat luidt:4. Indien de rechter-commissaris aan een hulpofficier van justitie machtiging
heeft verleend ter inbeslagneming een woning zonder toestemming van de bewoner
te doorzoeken, is voor het binnentreden in die woning door de betrokken hulpofficier
van justitie geen machtiging als bedoeld in artikel 2 van de Algemene wet
op het binnentreden vereist. VIIOnderdeel R wordt als volgt gewijzigd:Artikel 110, vierde lid, vervalt. VIIIOnderdeel V komt als volgt te luiden: VDe artikelen 125f tot en met 125h worden vernummerd tot de artikelen 125a
tot en met 125c. IXOnderdeel W wordt als volgt gewijzigd:In artikel 125b, eerste lid, wordt tussen de woorden «telecommunicatieinfrastructuur»
en «doen» gevoegd: of via een telecommunicatie-inrichting die
wordt aangewend voor dienstverlening aan het publiek. XOnderdeel Z wordt als volgt gewijzigd:In de artikelen 125g en 125k, eerste lid, vervallen de woorden «in
Nederland». XINa onderdeel NN wordt een nieuw onderdeel NNa ingevoegd, dat luidt: NNaIn artikel 170 vervalt het tweede lid. Voor de tekst van het eerste lid
vervalt het cijfer 1. XIIOnderdeel PP wordt als volgt gewijzigd:In artikel 177a vervallen de woorden: zo spoedig als het belang van het
onderzoek dat toelaat. XIIIOnderdeel SS wordt als volgt gewijzigd:De laatste vier leden van artikel 184 komen te vervallen. XIVIn onderdeel MMMM wordt artikel 486 vervangen door artikel 487. XVOnderdeel NNNN vervalt. XVIIn onderdeel UUUU wordt «zesde lid» vervangen door: zevende
lid, en wordt «telefoongesprekken» vervangen door: telecommunicatie. XVIIOnderdeel VVVV wordt als volgt gewijzigd:In artikel 565 vervalt de tweede volzin. XVIIIIn onderdeel WWWW wordt «125d» vervangen door: 125n. B1. De Artikelen II, III, IV, VI en VII vervallen.2. Na Artikel I worden de Artikelen I A tot en met I G ingevoegd, die
luiden: ARTIKEL I AArtikel 4 van de Absintwet 1909 (Stb. 1909, 402) wordt als volgt gewijzigd:In het tweede lid, onderdeel a, wordt «voer- en vaartuigen»
vervangen door: vervoermiddelen. ARTIKEL I BArtikel 7 van de Wet op sera- en vaccins (Stb. 1927, 91) wordt als volgt
gewijzigd:In het tweede lid, onderdeel a, wordt «voer- en vaartuigen»
vervangen door: vervoermiddelen. ARTIKEL I CArtikel 34 van de Wet bestrijding infectieziekten en opsporing van ziekteoorzaken
(Stb. 1928, 265) wordt als volgt gewijzigd:In het tweede lid wordt «voer- en vaartuigen» vervangen door:
vervoermiddelen. ARTIKEL I DArtikel 22 van de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag (Stb.
1952, 361) wordt als volgt gewijzigd:In het eerste lid wordt «huiszoeking» vervangen door: doorzoeking. ARTIKEL I EArtikel 61 van de Oorlogswet voor Nederland (Stb. 1964, 337) wordt als
volgt gewijzigd:1. In artikel 54, eerste lid, wordt «huiszoeking» vervangen
door: doorzoeking.2. In artikel 61, eerste lid, wordt «huiszoeking» vervangen
door: doorzoeking. ARTIKEL I FArtikel 9 van de Opiumwet (Stb. 1976, 425) wordt als volgt gewijzigd:In het eerste lid wordt «voer- en vaartuigen» vervangen door:
vervoermiddelen. ARTIKEL I GIn artikel 49 van de Wet wapens en munitie (Stb. 1986, 41) wordt «huiszoeking»
vervangen door: doorzoeking. TOELICHTING Algemeen deelZoals ik in de nota naar aanleiding van het eindverslag heb opgemerkt,
heb ik het onderhavige wetsvoorstel heroverwogen en ben tot de conclusie gekomen
dat de mini-instructie op verzoek van de verdachte en de machtiging vooraf
door de rechter-commissaris bij de spoeddoorzoeking van een woning en bij
een kantoor van een geheimhouder, moet worden ingevoerd. Vanwege het belang
dat ik hecht aan deze voorstellen zal ik deze voorstellen eerst toelichten.
Daarna zal ik de overige voorstellen uit de nota van wijziging toelichten.
Deze zijn voornamelijk technisch van aard. 1. De mini-instructie op verzoek van de verdachte (artikelen
36a tot en met 36e)Het voorgestelde artikel 36a verschaft de verdachte het recht om de rechter-commissaris
te verzoeken bepaalde onderzoekshandelingen te verrichten. Aan dit voorstel
liggen de volgende overwegingen ten grondslag. De bevoegdheden van politie
en openbaar ministerie zijn het afgelopen decennium drastisch uitgebreid.
Ook het onderhavige wetsvoorstel draagt hieraan bij. Hoewel ik de noodzaak
van deze uitbreiding van bevoegdheden onderken, acht ik het tevens van belang
dat de verdachte de gelegenheid wordt geboden zich adequaat te verdedigen.
Met het oog hierop stel ik voor de verdachte jegens wie door of vanwege de
Staat een onderzoekshandeling is verricht waaraan hij in redelijkheid de verwachting
kan ontlenen dat hij zal worden vervolgd, de bevoegdheid te geven zich tot
een onafhankelijke rechter te wenden met het verzoek bepaalde onderzoekshandelingen
te verrichten zodat ontlastend materiaal kan worden verzameld. Bijvoorbeeld
om getuigen à décharge die op het punt staan naar het buitenland
te vertrekken te doen ondervragen of om een contra expertise te laten verrichten.
Voorts kan door de mini-instructie vertraging van het onderzoek ter terechtzitting
worden voorkomen, omdat de verdachte zich reeds in het voorbereidend onderzoek
tot de rechter-commissaris heeft kunnen wenden.De mini-instructie op verzoek van de verdachte draagt er voorts toe bij
dat het contradictoire karakter van het voorbereidend onderzoek wordt vergroot
en de onafhankelijke positie van de rechter-commissaris wordt versterkt. De
voorlopig gehechte verdachte beschikt reeds over deze bevoegdheid. Zijn belang
hierbij is duidelijk, namelijk de bewerkstelliging van zijn invrijheidstelling.
Niettemin kan het belang van de niet gehechte verdachte die vermoedt dat hij
zal worden vervolgd bij deze bevoegdheid ook groot zijn.Zoals opgemerkt kan hij met de hulp van deze bevoegdheid invloed uitoefenen
op de beslissing om hem al dan niet te vervolgen. Tevens kan hij op de beslissing
tot vervolging invloed uitoefenen; op de richting en omvang van de vervolging.De voorgestelde mini-instructie op verzoek van de verdachte wordt blijkens
de ingewonnen adviezen over het rapport van de Commissie herijking Wetboek
van Strafvordering (Commissie-Moons) gesteund door de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak (NVvR) en de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA).Ook de Raad van State toonde zich in zijn advies over het wetsvoorstel een uitdrukkelijke voorstander van de mini-instructie. Het openbaar
ministerie en de politie staan daarentegen kritisch tegenover dit voorstel.
Hun bezwaren kunnen als volgt worden samengevat.In de eerste plaats zou de mini-instructie op verzoek van de verdachte
niet passen in het stelsel van strafvordering omdat de rechter-commissaris
dan onderzoekshandelingen moet verrichten zonder dat een formele inbeschuldigingstelling
op tafel ligt. Daardoor zouden het vervolgingsmonopolie van het openbaar ministerie
en het opportuniteitsbeginsel onder druk komen te staan.Voorts zou het ontbreken van de inbeschuldigingstelling tot gevolg hebben
dat de rechter-commissaris ieder houvast voor het onderzoek mist.Ten slotte is erop gewezen dat de mini-instructie het opsporingsonderzoek
kan doorkruisen en kan worden misbruikt door de verdachte om te achterhalen
of hij zal worden vervolgd.Het eerste en tweede bezwaar overtuigen niet. De rechter-commissaris die
op verzoek van de verdachte een getuige hoort, verricht geen daad van vervolging,
maar verricht een handeling die de verdachte in staat stelt zich tegen de
beschuldiging te verweren. Het onderzoek kan hooguit de vervolgingsbeslissing
van het openbaar ministerie beïnvloeden, maar kan niet zelf als een daad
van vervolging worden beschouwd. De mini-instructie laat het vervolgingsmonopolie
van het openbaar ministerie dus volledig in tact. Ook het bezwaar dat de rechter-commissaris
voor zijn onderzoek elk houvast ontbeert, overtuigt niet. De verdachte moet
namelijk feiten en omstandigheden aangeven waaruit blijkt dat jegens hem een
handeling is verricht die erop duidt dat een vervolging tegen hem zal worden
ingesteld en voorts concreet omschrijven welke onderzoekshandeling hij door
de rechter-commissaris uitgevoerd wil zien. De rechter-commissaris behoeft
dus zeker niet in het luchtledige te zwemmen.Ten slotte het bezwaar van misbruik dat van deze bevoegdheid kan worden
gemaakt. Ook dit argument overtuigt niet. Ik zal hierop uitvoerig ingaan omdat
de vrees voor misbruik de voornaamste reden was om dit voorstel niet over
te nemen. Bij het ontwerpen van de mini-instructie is uitdrukkelijk rekening
gehouden met deze mogelijkheid. De voorgestelde artikelen 36a–36e bevatten
voldoende waarborgen om te voorkomen dat de verdachte voortijdig kan achterhalen
of tegen hem een opsporingsonderzoek loopt. Ik som deze waarborgen puntsgewijs
op.In de eerste plaats kan de rechter-commissaris een verzoek dat kennelijk
ongegrond of niet ontvankelijk is zonder verhoor van de verdachte afwijzen.
In de tweede plaats heeft de rechter-commissaris een grote discretionaire
bevoegdheid bij de beslissing op het verzoek van de verdachte.In de derde plaats moet de verdachte zijn belang bij de gevraagde onderzoekshandeling
ondubbelzinnig kunnen aantonen. Kan hij niet aan de hand van feiten of omstandigheden
aantonen dat hij verwacht dat tegen hem een vervolging zal worden ingesteld,
dan kan de rechter-commissaris dit verzoek zonder meer afwijzen. De bewijslast
ligt dus bij de verdachte.In de vierde plaats heeft de verdachte geen rechtsmiddel tegen een afwijzende
beslissing.In de vijfde plaats moet de verdachte aantonen dat jegens hem een handeling
door of vanwege de Staat is verricht, waaraan hij in redelijkheid de verwachting
kan ontlenen dat tegen hem terzake van een bepaald feit een vervolging zal
worden ingesteld. Niet iedere verdachte kan dus maar in het wilde weg verzoeken
indienen teneinde te achterhalen of tegen hem een opsporingsonderzoek gaande
is.In de zesde plaats kan de rechter-commissaris, indien de verdachte zijn
belang bij de onderzoekshandeling heeft aangetoond, de officier van justitie
niet verplichten tot vervolging over te gaan. Immers de beslissing van
de officier van justitie om tot vervolging over te gaan impliceert dat de
officier van justitie zijn kaarten op tafel moet leggen en een concrete beschuldiging
in zijn vordering moet vastleggen. Het vervolgingsbeleid van de officier van
justitie mag niet langs deze weg worden doorkruist. Ten slotte kan het verzoek
van de verdachte worden afgewezen indien de officier van justitie van oordeel
is dat het lopende opsporingsonderzoek zich tegen het verrichten van die onderzoekshandeling
verzet.Gelet op deze waarborgen deel ik niet de vrees van het openbaar ministerie
en de politie voor het misbruik dat van deze bevoegdheid kan worden gemaakt. 2. De spoeddoorzoeking van woningen en kantoren van geheimhouders
(art. 97)De Commissie-Moons heeft voorgesteld de bevoegdheid van de officier van
justitie om in geval van spoed een woning te doorzoeken te handhaven. In plaats
van de voorwaarde dat hij een vordering tot een gerechtelijk vooronderzoek
moet doen, is een voorafgaande machtiging van de rechtercommissaris voorgesteld.
Mijn toenmalige ambtsvoorganger heeft deze voorafgaande machtiging vervangen
door een machtiging achteraf. Hieraan liggen twee argumenten ten grondslag.
In de eerste plaats wordt betwijfeld of de organisatie van het rechter-commissariaat
wel in staat is om ervoor te zorgen dat permanent een rechter-commissaris
beschikbaar is. In de tweede plaats wordt daarnaast een door de vergadering
van procureurs-generaal gepresenteerd geval van ontdekking op heterdaad geschetst
waarbij de vereiste spoed de tussenkomst van de rechter-commissaris onmogelijk
zou maken. Een politieambtenaar ziet een man op straat drugs verhandelen.
Hij loopt op de verdachte af, die dat opmerkt , waarna hij zijn huis binnen
vlucht en alle deuren op slot doet. Terwijl de politie-ambtenaar, tevens hulpofficier
van justitie, de vereiste machtiging van de rechter-commissaris tracht te
krijgen, spoelt de verdachte de drugs door het toilet.Ik acht deze bezwaren niet overtuigend. Het bezwaar dat het rechtercommissariaat
niet altijd bereikbaar kan zijn houdt onvoldoende rekening met het bestaan
van moderne telecommunicatiemiddelen, zoals de draagbare telefoon. Het tweede
bezwaar berust op een misverstand. In de casus die de procureurs-generaal
schetsen zal de opsporingsambtenaar niet op grond van het Wetboek van Strafvordering
optreden, maar op grond van artikel 9, derde lid, van de Opiumwet. Dit artikellid
vereist geen machtiging van de rechter-commissaris.Gelet hierop stel ik voor de aan de spoeddoorzoeking voorafgaande machtiging
van de rechter-commissaris alsnog op te nemen in het wetsvoorstel. Ik acht
een versterking van de controle door de rechter-commissaris op de spoeddoorzoeking
van een woning in navolging van de Commissie-Moons gewenst vanwege het feit
dat het binnentreden van een woning zowel in artikel 12 van de Grondwet als
in de internationale mensenrechtenverdragen (art. 8, eerste lid, EVRM en art.
17, eerste lid, IVBPR) een bijzondere bescherming geniet. De Raad van State,
de NVvR en de NOvA onderschrijven dit voorstel.Voor een nadere toelichting op dit voorstel verwijs ik naar de artikelsgewijze
toelichting. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Onderdeel A IHet betreft hier een technische wijziging van het wetsvoorstel. II Artikel 36Dit artikel verschaft de verdachte het recht om de rechter-commissaris
te verzoeken bepaalde onderzoekshandelingen te verrichten. Deze onderzoekshandelingen
kunnen zich uitstrekken tot alle strafbare feiten, dus ook de overtredingen.
Nu een gerechtelijk vooronderzoek ook ten aanzien van deze categorie van strafbare
feiten kan worden ingesteld, bestaat er geen aanleiding de reikwijdte van
het artikel in dit opzicht te beperken.Het ligt voor de hand dat een verdachte, als hij belang heeft bij een
onderzoek door de rechter-commissaris, bijvoorbeeld omdat hij bevreesd is
dat een getuige à décharge zonder door een rechter te zijn gehoord
naar het buitenland vertrekt, zich eerst tot de officier van justitie wendt.
Als leidinggever is de officier van justitie volledig op de hoogte van de
stand van zaken met betrekking tot het opsporingsonderzoek ter zake van het
desbetreffende feit. Hij kan het beste beoordelen of het voorbereidend onderzoek
al is voltooid en, zo niet, of een gerechtelijk vooronderzoek noodzakelijk
is dan wel of het opsporingsonderzoek voortgang dient te vinden. Besluit de
officier van justitie een gerechtelijk vooronderzoek te vorderen en stelt
de rechter-commissaris een onderzoek in, dan kan de verdachte zich rechtstreeks
tot de rechter-commissaris wenden met het verzoek om bepaalde onderzoekshandelingen
te verrichten. Weigert de officier van justitie een gerechtelijk vooronderzoek
te vorderen, dan kan zulks voor de verdachte aanleiding vormen om een verzoek
als bedoeld in het eerste lid, te doen. Het is niet nodig om met het oog op
de ontvankelijkheid van het verzoek als voorwaarde in de wet op te nemen dat
van een dergelijke weigering sprake moet zijn geweest.De rechter-commissaris kan alleen bepaalde onderzoekshandelingen verrichten.
De rechter-commissaris is niet bevoegd de officier van justitie te bevelen
de instelling van een gerechtelijk vooronderzoek te vorderen. Zulks zou afbreuk
doen aan de positie van de officier van justitie als vervolgende partij. Immers
de beslissing van de officier van justitie om tot vervolging over te gaan
impliceert dat de officier van justitie zijn kaarten op tafel moet leggen
en een concrete beschuldiging in zijn vordering moet vastleggen. Het vervolgingsbeleid
van de officier van justitie mag niet langs deze weg worden doorkruist. Voorts
zou de rechter-commissaris vervolgens zelf op die vordering een beslissing
dienen te nemen.Het verzoek tot enig onderzoek kan worden gedaan door een verdachte. Krachtens
artikel 27, eerste lid, Sv wordt, voordat de vervolging is aangevangen, als
verdachte aangemerkt degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden
een redelijk vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit voortvloeit. Het
vermoeden van schuld in de zin van het gedaan hebben moet steunen op feiten
en omstandigheden en moet, naar objectieve maatstaven gemeten, «redelijk»
zijn. Het betreft hier een toetsing «ex post». De rechter-commissaris
zal dus aan de hand van de door de verdachte en de door het openbaar ministerie
verschafte gegevens moeten vaststellen of verzoeker als een verdachte kan
worden aangemerkt.Niet iedere verdachte kan een verzoek als bedoeld in het eerste lid doen.
Het moet in casu gaan om een verdachte, jegens wie door of vanwege de Staat
een handeling is verricht waaraan hij in redelijkheid de verwachting kan ontlenen
dat tegen hem ter zake van een bepaald feit in Nederland een vervolging zal
worden ingesteld. Deze beperkende voorwaarde, die is ontleend aan de rechtspraak
van de Hoge Raad met betrekking tot het beginpunt van de redelijke termijn
als bedoeld in artikel 6, eerste lid, EVRM, is nodig ten einde te voorkomen
dat te snel in een fase, waarin nog niet valt te voorzien of een vervolging
zal worden ingesteld, een verzoek wordt gedaan. Het betreft hier
een voorwaarde voor de ontvankelijkheid van het verzoek. De verdachte zal
voldoende feiten en omstandigheden moeten aandragen, waaruit kan worden afgeleid
dat door of vanwege de Staat een handeling is verricht waaraan hij in redelijkheid
de verwachting kan ontlenen dat tegen hem ter zake van een bepaald feit een
vervolging zal worden ingesteld.Er moet sprake zijn van een dreigende vervolging «in Nederland».
Een kennisgeving van de officier van justitie als bedoeld in artikel 552t,
tweede lid, Sv of een kennisgeving van de Minister van Justitie als bedoeld
in artikel 552u, tweede lid, Sv in verband met het voornemen de strafvervolging
aan een vreemde staat over te dragen is mitsdien geen handeling als bedoeld
in het eerste lid.Ten aanzien van deze verdachte dient door of vanwege de Staat «een
handeling» te zijn verricht. Zulks is in de eerste plaats nodig met
het oog op de vraag welke rechter-commissaris relatief bevoegd is om van het
verzoek kennis te nemen. Zonder een duidelijk aanknopingspunt te dier zake
zou een verdachte zich met een verzoek tot de rechter-commissaris van zijn
keuze kunnen wenden. Voorts strekt dit vereiste ertoe te voorkomen dat iedere
verdachte maar in het wilde weg verzoeken indient ten einde te achterhalen
of tegen hem een opsporingsonderzoek gaande is.De beperking van de handelingen tot die welke «door of vanwege de
Staat» zijn verricht, brengt mede dat daartoe bijvoorbeeld niet mogen
worden gerekend onderzoeken van particuliere instanties, zoals detectivebureau's,
veiligheidsdiensten of verzekeringsmaatschappijen.Blijkens het voorgestelde eerste lid kan niet worden volstaan met onderzoekshandelingen
«door of vanwege het openbaar ministerie». Weliswaar zal het in
het merendeel van de gevallen gaan om handelingen van de justitiële politie
of van de officier van justitie, doch alsdan zou discussie kunnen ontstaan
over de vraag of handelingen van een bijzondere opsporingsdienst zoals de
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst «vanwege het openbaar ministerie»
zijn verricht en aldus een grondslag voor het indienen van een verzoek als
bovengenoemd kunnen bieden.De opneming van de woorden «door of vanwege de Staat» in het
eerste lid doet de vraag rijzen of hiermede niet allerlei onderzoeken van
uiteenlopende overheidsdiensten, ook voorzover deze een toezichthoudend of
controlerend karakter dragen, onder de reikwijdte van de onderhavige procedure
vallen. Dit probleem wordt evenwel door de koppeling aan het vereiste dat
de verdachte aan die handeling in redelijkheid de verwachting kan ontlenen
dat tegen hem ter zake van een bepaald feit een vervolging zal worden ingesteld,
voldoende afgedekt.Het eerste lid spreekt nadrukkelijk over «handeling» en niet
over «handeling van onderzoek» opdat bijvoorbeeld ook mededelingen
van de zijde van de politie of het openbaar ministerie daaronder kunnen worden
gerekend.Het recht om een verzoek als bedoeld in het eerste lid in te dienen komt
de verdachte toe, zolang geen vervolging is ingesteld. Daarop wijzen de woorden
«dat hij aan de handeling in redelijkheid de verwachting kan ontlenen
dat tegen hem ter zake van een bepaald feit een vervolging zal worden ingesteld».
Is eenmaal een gerechtelijk vooronderzoek ingesteld, dan kan de verdachte
zich rechtstreeks tot de rechter-commissaris wenden met het verzoek een bepaalde
onderzoekshandeling ambtshalve te verrichten. Is het gerechtelijk vooronderzoek
gesloten of geëindigd, dan staat voor de verdachte de procedure voorzien
in artikel 241 Sv open. Is het onderzoek ter terechtzitting aangevangen, dan
kan hij op de voet van artikel 316 Sv verzoeken de zaak naar de instructie
terug te wijzen.Op grond van het huidige artikel 184, tweede lid, Sv heeft alleen de verdachte
die zich in voorlopige hechtenis bevindt, het recht om de instelling van een
gerechtelijk vooronderzoek te verzoeken ter zake van het feit
waarover de voorlopige hechtenis is bevolen. Dit betekent dat genoemd artikellid
niet geschreven is voor de verdachte wiens voorlopige hechtenis is geschorst.
Deze beperking past niet meer in het gekozen systeem. Ook een verdachte, wiens
voorlopige hechtenis is geschorst of opgeheven, kan er belang bij hebben de
rechter-commissaris te kunnen verzoeken bepaalde onderzoekshandelingen te
verrichten. Voorlopig gehechte verdachten kunnen echter geen verzoek als bedoeld
in het eerste lid indienen. Het gaat hier immers om verdachten ten aanzien
van wie reeds een vervolging is ingesteld.Het voorgestelde tweede lid verschaft de verdachte, ingeval ter zake van
een bepaald feit de vervolging is aangevangen, doch geen gerechtelijk vooronderzoek
is ingesteld het recht de rechter-commissaris te verzoeken bepaalde onderzoekshandelingen
te verrichten. In de regel zal de vervolging in een dergelijke situatie steeds
aanvangen door de vordering tot voorlopige hechtenis. Ook de vordering tot
een telefoontap doet de vervolging ter zake van het in die vordering omschreven
feit een aanvang nemen. De verdachte kan een dergelijk verzoek doen zolang
het onderzoek op de terechtzitting nog niet is aangevangen. Het onderzoek
van de rechtercommissaris wordt begrensd door het feitencomplex, zoals de
officier van justitie dat in zijn vordering heeft omschreven. Deze omschrijving
behoort door de rechter-commissaris te worden gerespecteerd. Hij mag alleen
onderzoekshandelingen verrichten die betrekking hebben op de door de officier
van justitie bij de aanvang van de vervolging geformuleerde beschuldiging.
Strekt het verzoek van de verdachte zich ook tot andere feiten uit, dan is
er in zoverre sprake van een verzoek als bedoeld in het eerste lid. Dit verzoek
zal de rechter-commissaris dus in het licht van de in dat artikellid gestelde
vereisten moeten beoordelen. Een verzoek van de verdachte kan dus deels op
het eerste lid en deels op het tweede lid van het voorgestelde artikel berusten.Het voorgestelde derde lid schrijft allereerst voor dat het verzoek schriftelijk
moet worden gedaan. Voorts dient het verzoek een opgave te behelzen van het
feit waarvan de verdachte meent te worden verdacht, en van de handelingen
van onderzoek die door de rechter-commissaris moeten worden verricht. Het
verzoek dient met redenen te zijn omkleed. Aan een verzoek van de verdachte
worden derhalve bepaalde vormvereisten gesteld. De verdachte zal in zijn verzoek
aannemelijk moeten maken dat hij belang heeft bij een onderzoek van de rechter-commissaris.
Dit brengt mede dat de verdachte zo nauwkeurig mogelijk moet omschrijven van
welk feit hij wordt verdacht en welke onderzoekshandelingen hem voor ogen
staan. Hierbij zal met name moeten worden gedacht aan het verhoor van een
bepaalde getuige of de benoeming van een bepaalde deskundige, bijvoorbeeld
een psychiater. In het verzoek zal voorts de identiteit van die getuige of
deskundige zo nauwkeurig mogelijk moeten zijn omschreven. Als het verzoek
de persoonsgegevens van de getuige niet vermeldt, omdat de verdachte de identiteit
van de getuige niet kenbaar wil maken, behoeft het verzoek dus niet door de
rechter-commissaris te worden ingewilligd. Artikel 36bArtikel 36b bevat een aantal noodzakelijke vormvoorschriften. Ingevolge
het voorgestelde eerste lid dient de rechter-commissaris aan de verzoeker
een bericht van ontvangst en aan de officier van justitie een afschrift van
het verzoek te sturen. Het voorgestelde tweede lid schrijft een verplicht
verhoor althans behoorlijke oproeping van de verdachte voor. Analoog aan artikel
12c Sv bepaalt dit artikellid dat de rechter-commissaris van een verhoor of
oproeping kan afzien, indien de verdachte in zijn verzoek kennelijk niet ontvankelijk
is of het verzoek kennelijk ongegrond is.Lichtvaardig ingediende en ongemotiveerde verzoeken kunnen zodoende op
eenvoudige wijze door de rechter-commissaris worden afgedaan,
zodat geen onnodig beslag wordt gelegd op de toch al aanzienlijke werkdruk
van de rechter-commissarissen. De verdachte kan zich tijdens het verhoor door
een raadsman doen bijstaan. De raadsman is bevoegd hierbij de nodige opmerkingen
te maken.De rechter-commissaris dient voorts ingevolge het voorgestelde derde lid
de officier van justitie op de hoogte te stellen van tijd en plaats van het
verhoor. De officier van justitie is bevoegd het verhoor bij te wonen en daarbij
de nodige opmerkingen te maken. Hij kan uiteraard deze opmerkingen ook schriftelijk
aan de rechter-commissaris doen toekomen. Voorts kan de officier van justitie,
de rechter-commissaris vertrouwelijk informeren over het opsporingsonderzoek.Ingevolge het voorgestelde vierde lid dient de rechter-commissaris zo
spoedig mogelijk op het verzoek te beslissen. De beschikking dient met redenen
te zijn omkleed en wordt schriftelijk ter kennis van de verdachte en de officier
van justitie gebracht. Het vierde lid bevat geen specifiek toetsingscriterium.
De toe- of afwijzing van het verzoek staat ter discretie van de rechter-commissaris.
Hij zal alle relevante omstandigheden in aanmerking nemend, waaronder het
verloop van het opsporingsonderzoek en het belang van de verdachte bij het
verrichten van de betreffende onderzoekshandeling, dienen te beoordelen of
het verzoek voor inwilliging vatbaar is. Zo kan hij een verzoek tot het horen
van bepaalde getuigen afwijzen, indien de opgave redelijke grenzen overschrijdt
(zie art. 208, eerste lid, Sv) of indien de oproeping van een bepaalde getuige
zinloos moet worden geacht.Voorts kan hij het verzoek afwijzen, indien de officier van justitie aannemelijk
kan maken dat het opsporingsonderzoek zich tegen de gevraagde onderzoekshandeling
verzet.In geval van toewijzing van het verzoek vermeldt de beschikking het feit
waarop het onderzoek betrekking heeft. Doel hiervan is het feit te fixeren
voor de duur van het onderzoek. Een schriftelijke kennisgeving van de beschikking
aan de verdachte en de officier van justitie is toereikend. Een betekening
van de beschikking kan als regel achterwege blijven, nu het hier gaat om een
door de verdachte ingediend verzoek en tegen de beschikking van de rechter-commissaris
in het algemeen geen rechtsmiddel openstaat (zie art. 445 Sv). Het vierde
lid schrijft ten slotte voor dat de rechtercommissaris in geval van toewijzing
van het verzoek zo spoedig mogelijk de verzochte onderzoekshandeling verricht. Artikel 36cHet onderzoek van de rechter-commissaris heeft niet het karakter van een
gerechtelijk vooronderzoek. De rechter-commissaris heeft alleen de taak desgevraagd
bepaalde onderzoekshandelingen te verrichten. Ter uitvoering hiervan dient
hij over de bevoegdheden te beschikken die hem ook tijdens het gerechtelijk
vooronderzoek toekomen. Daarom bepaalt artikel 36c de bepalingen inzake het
gerechtelijk vooronderzoek van overeenkomstige toepassing, met uitzondering
van de artikelen 207, 208, derde lid, en 232 tot en met 234.Artikel 207 wordt uitgezonderd omdat het niet de bedoeling is dat de verdachte
bij zijn verhoor afschriften van stukken krijgt die door de officier van justitie
aan de rechter-commissaris zijn overgelegd. Artikel 208, derde lid, wordt
uitgezonderd omdat de verdachte niet de bevoegdheid heeft tegen een afwijziging
van zijn verzoek beroep of bezwaar aan te tekenen. De artikelen 232 tot en
met 234 worden uitgezonderd omdat als op verzoek van de verdachte een deskundige
is gehoord, hij niet opnieuw een deskundige moet kunnen aanwijzen. Artikel 36dArtikel 36d schrijft uitdrukkelijk voor dat een verzoek als bedoeld in
de artikelen 36, 36a, eerste lid, of 36a, tweede lid, ook door
de raadsman van de verdachte kan worden gedaan. Mede in het licht van de beschikking
van de Hoge Raad van 1 september 1987, NJ 1988, 194 m. nt A. C. 't Hart, waarin
de cassatierechter heeft beslist dat verzoeken op grond van artikel 89 Sv
niet door een advocaat-gemachtigde kunnen worden ingediend, dient zulks uitdrukkelijk
in de wet te worden opgenomen. Op de voet van artikel 42, derde lid, Sv kan
de verdachte die geen raadsman heeft, een raadsman worden toegevoegd. Artikel 36eIn geval van toepassing van voorlopige hechtenis dient de bevoegdheid
van de rechter-commissaris om ambtshalve bepaalde onderzoekshandelingen te
verrichten te blijven bestaan. De bevoegdheid van het huidige artikel 184,
tweede lid, Sv is aan de rechter-commissaris toegekend om hem in staat te
stellen het door hem noodzakelijk geachte onderzoek voor het beoordelen van
de vorderingen tot voorlopige hechtenis te doen. Deze doelstelling blijft
onverminderd van kracht. Zo dient de rechter-commissaris een psychiatrisch
rapport te kunnen aanvragen of een bevel tot observatie als bedoeld in artikel
196 Sv te kunnen geven. Deze bevoegdheid behoeft niet tot de periode van de
bewaring te worden beperkt. In geval van gevangenhouding of gevangenneming
kan de raadkamer voorts krachtens het bepaalde in artikel 23, eerste lid,
Sv de rechter-commissaris bevelen deze onderzoekshandelingen te verrichten.
Gezien de beperkte duur van de voorlopige hechtenis tot aan het onderzoek
ter terechtzitting behoort dit onderzoek zo goed mogelijk te worden voorbereid.
De rechter-commissaris moet er mitsdien op kunnen toezien dat tijdens het
voorbereidend onderzoek de voor een behoorlijke berechting nodige gegevens
worden verzameld. Artikel 36c is van overeenkomstige toepassing verklaard. Artikel 44Deze wijziging is gelet op het bepaalde in de artikelen 36a–36e
noodzakelijk. Een verzoek tot het verrichten van een bepaalde onderzoekshandeling
door de rechter-commissaris kan door verdachte worden ingediend zonder dat
hij over een raadsman beschikt. Bij zijn eerste verhoor dient de verdachte
te worden ingelicht omtrent zijn bevoegdheid om toevoeging van een raadsman
te verzoeken. III, IV, V, VI, VII en XIV en XVDe in deze onderdelen voorgestelde wijzigingen zijn een rechtstreeks gevolg
van het feit dat de voorstellen van wet inzake de wijziging van het Wetboek
van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en andere wetten in verband
met de herziening van het strafrecht voor jeugdigen (Stb. 1994, 528), de Algemene
wet op het binnentreden (Stb. 1994, 572) en de wijziging van de Wet overdracht
ten uitvoerlegging strafvonnissen en het Wetboek van Strafvordering met het
oog op de internationale samenwerking gericht op de ontneming van het wederrechtelijk
genoten voordeel (Stb. 1993, 12), wet zijn geworden.Over artikel 97 merk ik nog het volgende op.De spoedeisendheid van het doorzoeken van een woning of kantoor van een
geheimhouder brengt niet mee dat geen machtiging aan de rechter-commissaris
kan worden gevraagd. De aanvrage voor een machtiging en de daaromtrent gegeven
beslissing zijn vormvrij. De rechter-commissaris kan hetzij de gegeven machtiging
in een beschikking vastleggen, hetzij daarvan door de griffier proces-verbaal
doen opmaken. De machtiging zal vrijwel altijd mondeling (telefonisch) worden
gevraagd. De machtiging dient met redenen te zijn omkleed. In de beschikking
dient de rechter-commissaris de feiten en omstandigheden te vermelden
waaruit afgeleid kan worden dat aan de in het eerste lid gestelde voorwaarden
is voldaan. De toets van de «dringende noodzakelijkheid» berust
bij de rechter-commissaris en niet meer bij de (hulp)officier van justitie.
De rechterlijke controle op de spoeddoorzoeking van een woning en kantoor
van geheimhouder wordt aldus verstevigd. Het rechter-commissariaat dient zodanig
georganiseerd te zijn dat steeds de gevraagde machtiging kan worden verleend.
De officier van justitie maakt van de verleende machtiging melding in zijn
proces-verbaal. Gelet op de leidinggevende positie van de officier van justitie
tijdens het opsporingsonderzoek dient in het geval van een doorzoeking door
de hulpofficier de machtiging door tussenkomst van de officier van justitie
aan de rechtercommissaris te worden gevraagd.Het van overeenkomstige toepassing verklaren van artikel 96, tweede lid,
strekt ertoe de gevallen waarin de rechter-commissaris onderscheidenlijk de
officier van justitie niet kan worden afgewacht, te beperken. VIII en IXDe in deze onderdelen voorgestelde wijzigingen zijn een gevolg van het
feit dat inmiddels de Wet mobliele telecommunicatie (Stb. 1994, 628) in werking
is getreden. XHet voorstel om in de voorgestelde artikelen 125g en 125k de woorden «in
Nederland» te schrappen berust op het rapport «Individu en internationale
rechtshulp in strafzaken» van de commissie-Swart. In dit rapport wordt
nl. geconstateerd dat als ten behoeve van het buitenland gegevensverkeer is
afgeluisterd, processen-verbaal en andere voorwerpen die aldus zijn verkregen,
moeten worden bewaard tot dat de strafzaak aldaar is geëindigd (blz.
24). XIIHet voorstel om in artikel 177a de woorden «zo spoedig als het belang
van het onderzoek dat toelaat» te schrappen is toegelicht in de nota
naar aanleiding van het eindverslag. XIIIHet voorstel om de laatste vier leden van artikel 184 te schrappen hangt
samen met de voorgestelde artikelen 36a tot en met 36e. Op grond van het voorgestelde
artikel 36e kan de rechter-commissaris, zolang de verdachte zich in voorlopige
hechtenis bevindt, ten aanzien van het feit waarvoor voorlopige hechtenis
is bevolen, ambtshalve bepaalde handelingen van onderzoek bevelen. Gelet hierop
is artikel 184, tweede tot en met vierde lid, overbodig geworden. XVI, XVII en XVIIIHet betreft hier zuiver technische wijzigingen. BDe Artikelen II en III kunnen vervallen omdat het wetsvoorstel tot wijziging
van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling van het opnemen
van gesprekken met een technisch hulpmiddel (23 047) voorlopig niet in
werking zal treden in verband met de parlementaire enquête naar bijzondere
opsporingsmethodes. Indien de behandeling van dit wetsvoorstel
na de enquête wordt doorgezet, ben ik voornemens dit wetsvoorstel nog
op onderdelen te wijzigen. Een apart wetsvoorstel zal hierin voorzien. Laatstgenoemd
wetsvoorstel zal dan tevens kunnen voorzien in een afstemming van het wetsvoorstel
23 047 met het onderhavige wetsvoorstel, in het bijzonder met de hierin
voorgestelde regeling van de telefoontap.De in de Artikelen IV, V, VI en VII genoemde wetsvoorstellen zijn inmiddels
wet geworden. Voorgesteld wordt de in deze Artikelen voorgestelde wijzigingen
op te nemen in het wetsvoorstel zelf. Zie de onderdelen III, IV, V, VI, VII,
XIV en XV.De Artikelen I A tot en met I G voorzien in een terminologische aanpassing
van de termen «huiszoeking» en «voer- en vaartuigen»
in de bijzondere wetten aan het onderhavige wetsvoorstel.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23251-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl