Gemeentel. herindeling samenwerkingsgebieden Midden-Brabant, Breda, West. N.-Brabant, in deel Z.0.-Brabant en Den Bosch; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-24571, nr. 268d

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-07-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24571 nr. 268d

15-07-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24571Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 571Gemeentelijke herindeling in de samenwerkingsgebieden Midden-Brabant,
Breda en Westelijk Noord-Brabant en in een gedeelte van de samenwerkingsgebieden
Zuidoost-Brabant en 's-Hertogenboschnr. 268dNOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 15 juli 1996De leden van de fractie van het CDA vroegen, in relatie tot het overzicht
van gemeenten met meer dan 7500 inwoners die worden opgeheven, de knelpunten
binnen die gemeenten te benoemen. Tevens wilden dezelfde leden met betrekking
tot deze gemeenten weten waaruit de wenselijkheid van versterking van het
bestuur is gebleken.In dit kader merk ik in eerste instantie op dat in het desbetreffende
overzicht, dat als bijlage 2 bij de nota naar aanleiding van het verslag is
opgenomen, de gemeente Oudenbosch ontbreekt. Nu deze omissie hersteld is ga
ik gaarne op de vragen van genoemde leden in, waarbij ik deze in samenhang
zal beantwoorden.Het gaat naar het oordeel van het kabinet bij de vraag of schaalvergroting
van gemeenten wenselijk is niet primair om een inventarisatie van knelpunten
per gemeente. Een meer algemene benadering met betrekking tot gemeentelijke
herindeling is van belang. Daartoe is in het kabinetsstandpunt Vernieuwing
van de bestuurlijke organisatie van 15 september 1995 (kamerstukken II 1994/95,
21 472, nr. 111) het herindelingsbeleid nader geëxpliciteerd in
het Beleidskader gemeentelijke herindeling. Dit beleidskader vormt een uitwerking
van een eerder gesignaleerde accentverschuiving bij de beoordeling van herindelingsvoorstellen.
In de kabinetsnotitie is opgemerkt dat de knelpuntencriteria van het in 1986–1987
geformuleerde beleid in voorkomende gevallen wel een rol blijven spelen. Het
gaat hierbij, dit in reactie op het verzoek de knelpunten te benoemen, om
juridisch-bestuurlijke, sociaal-geografische, financieel-economische of ruimtelijke
knelpunten. Zij vormen echter niet langer de enige criteria waaraan herindelingsvoorstellen
worden getoetst. Op grond van de in het beleidskader opgenomen uitgangspunten
is een meer algemene benadering aan de orde. Het oplossen van knelpunten vormt
daarbij veeleer een aanvullend dan een zelfstandig argument om tot herindeling
over te gaan. Het is om die reden naar de mening van het kabinet dan ook minder
zinvol per gemeente aan te geven welke eventuele knelpunten deze kenden.De wenselijkheid van versterking van het bestuur van gemeenten, inclusief
van gemeenten met meer dan 7500 inwoners waar de leden van de
fractie van het CDA naar vroegen, is in het kabinetsstandpunt Vernieuwing
van de bestuurlijke organisatie van 15 september 1995 eveneens aan de orde.
In de notitie is uitgebreid op de schaal van gemeenten ingegaan. Daarbij is
opgemerkt dat in algemene zin de omvang en begrenzing van een gemeente zodanig
moeten zijn, dat een gemeente in staat is het lokale takenpakket nu en in
de toekomst volwaardig uit te kunnen voeren. Gemeenten moeten in staat zijn
op lokaal niveau integraal te besturen. Het gemeentelijke herindelingsbeleid
is erop gericht de bestuurskracht van het lokale bestuur te vergroten. Schaalvergroting
van gemeenten is daartoe in veel gevallen aan de orde, zonder dat hiervoor
een getalscriterium wordt gehanteerd. Het kabinet geeft hierbij in het bijzonder
aandacht aan gemeenten in stedelijke gebieden en gemeenten met een centrumfunctie.Het kabinetsbeleid voor de vernieuwing van de bestuurlijke organisatie
is vooral gericht op versterking van het bestuur door middel van aanpassingen
van de taakverdeling tussen de bestuurslagen en aanpassingen van de schaal
en grenzen van gemeenten en provincies. Het spreekt voor zich dat veel meer
factoren van invloed zijn op de kwaliteit en bestuurskracht van gemeenten
en provincies. Daarbij kan gedacht worden aan de kwaliteit van bestuurders
en van de ambtelijke organisatie en de bestuurscultuur. Bij gemeentelijke
herindeling gaat het vooral om het scheppen van de organisatorische en instrumentele
voorwaarden voor een krachtig bestuur.Een sterk lokaal bestuur is van groot belang voor het goed functioneren
van het openbaar bestuur. De keuze voor een krachtig lokaal bestuur houdt
ook in dat gemeenten in staat moeten zijn de lokale taken goed uit te voeren.
Een zwaar lokaal takenpakket stelt eisen aan de bestuurskracht van de gemeenten.
Eén van de aspecten die van invloed zijn op de bestuurskracht van gemeenten
is de omvang en begrenzing. Om op lokaal niveau integrale afwegingen te kunnen
maken en voorts lokale taken adequaat uit te kunnen voeren en een goede dienstverlening
aan de burgers te kunnen realiseren, is een redelijke schaal van een gemeente
van belang.Zoals hiervoor is aangegeven is mede in aansluiting op een eerder geconstateerde
accentverschuiving in de richting van verdere schaalvergroting bij behandeling
van herindelingsvoorstellen in de kabinetsnotitie een beleidskader voor gemeentelijke
herindeling vastgesteld. Zowel de VNG als het IPO konden zich vinden in de
hoofdlijnen van dit beleidskader. De Tweede Kamer heeft in een Algemeen Overleg
op 20 november 1995 eveneens met de hoofdlijnen van de kabinetsnotitie en
derhalve met het beleidskader voor gemeentelijke herindeling ingestemd. Volledigheidshalve
geef ik u hierbij het beleidskader integraal weer.1. Gemeentelijke herindeling dient betere mogelijkheden te bieden voor
de bestuurlijke aanpak van maatschappelijke problemen en voorwaarden te scheppen
voor een passende bestuurlijke inrichting van gemeenten.2. De maatschappelijke problemen zijn niet voor alle gemeenten gelijk.
Gemeenten in stedelijke gebieden worden met meer en andere problemen geconfronteerd
dan gemeenten in landelijke gebieden. Hetzelfde geldt voor gemeenten die een
(regionale) centrumfunctie vervullen, in vergelijking met gemeenten die dat
niet doen.Bij het bepalen van de wenselijke schaal van gemeenten dient met deze
verschillen rekening te worden gehouden.3. Gemeenten dienen in potentie over een zodanige (politieke en ambtelijke)
bestuurskracht te beschikken dat zij, in principe voor een periode van ten
minste 25 jaar, in staat zijn zelfstandig een substantieel pakket
van sturende en verdelende lokale taken te behartigen. De schaal van de gemeenten
dient hierop te worden afgestemd, zowel wat betreft inwonertal, draagvlak
als oppervlakte.4. Bij het bepalen van de wenselijke schaal van gemeenten moet er voorts
van worden uitgegaan dat het lokale takenpakket zal groeien. Het kabinetsbeleid
inzake de bestuurlijke inrichting van ons land is daarop uitdrukkelijk gericht.5. Voorstellen tot gemeentelijke herindeling dienen mede gericht te zijn
op reductie van intergemeentelijke samenwerkingsvormen, opdat gemeenten zoveel
mogelijk in staat worden gesteld de lokale taken zelfstandig uit te voeren.6. Voorstellen tot gemeentelijke herindeling dienen, wat het gebied betreft
waarop die voorstellen betrekking hebben, niet te beperkt te worden opgezet.
In de meeste gevallen zullen de problemen die met behulp van herindeling kunnen
worden opgelost of verminderd, zich manifesteren in een samenhangend gebied
dat het territoir van meerdere bestaande gemeenten beslaat.In ieder geval moet worden voorkomen dat, door een te beperkte geografische
opzet van herindelingsvoorstellen, problemen worden verschoven naar het aangrenzende
gebied.7. Gemeenten die in een regio mede ten behoeve van de omliggende gemeenten
een centrumfunctie vervullen, moeten door middel van gemeentelijke herindeling
in staat worden gesteld die functie naar behoren uit te voeren en woningbouw-,
kantoor- of bedrijfslokaties op eigen grondgebied te verwezenlijken.Het kabinet is derhalve van oordeel dat gemeenten over een zodanige bestuurlijke
en ambtelijke bestuurskracht dienen te beschikken dat zij in staat zijn voor
een lange periode zelfstandig het lokale takenpakket te behartigen. Onder
de bestuurskracht van een gemeente verstaat het kabinet met name de mogelijkheden
die een gemeente heeft met betrekking tot bestuurlijke en ambtelijke capaciteit,
zowel naar kwalitatieve maatstaf door specialisatie en differentiatie als
naar kwantitatieve maatstaf door de beschikbare aantallen ambtenaren, die
de kwetsbaarheid tegengaan en het risico spreiden. Deze bestuurskracht wordt –
afgezien van de persoonlijke invulling door bestuurders en ambtenaren –
in belangrijke mate bepaald door de schaal qua oppervlakte en aantal inwoners
van die gemeente.Ten aanzien van het wetenschappelijk onderzoek hadden de leden van de
fractie van het CDA gevraagd om de verschillende bevindingen weer te geven.
Ten dele (De Zeeuw, Herweijer) is dat gebeurd, doch voor een ander deel niet
of nauwelijks, zo meenden deze leden. Zij herhaalden hun vraag en lieten weten
een zorgvuldige weergave op prijs te stellen. Mijn weergave van de resultaten van de onderzoeksteams van Derksen, Denters
en Korsten is naar het oordeel van de leden van de CDA-fractie kennelijk wat
te globaal. De gegeven samenvatting leek mij – mede in het licht van
de zeer korte beantwoordingstermijn die mij was vergund – voldoende
voor een verdere gedachtenwisseling tijdens de plenaire behandeling. Ik maak
echter graag gebruik van de gelegenheid die de nadere vraagstelling van de
CDA-fractie mij biedt om uitvoeriger op deze onderzoeken in te gaan. Tevens
zal ik aanvullend nog melding maken van enkele recente bevindingen van de
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).Het rapport «De bestuurskracht van kleine gemeenten» van W.
Derksen, J. A. van der Drift, R. Giebels en C. Terbrack is in april 1987 gepubliceerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het rapport
is de weerslag van een poging bestuurskracht van kleine gemeenten nader te
definiëren en aan te geven waardoor deze bestuurskracht wordt bepaald.
Het onderzoek richt zich op het vermogen van gemeenten om een aantal concrete
taken te behartigen, zoals de realisering van nieuwbouwplannen, het onderhouden
van het openbaar groen en het zorgdragen voor de brandweer. De onderzoekers
trachten de mate waarin het vermogen tot een adequate taakbehartiging aanwezig
is, te bepalen aan de hand van de gemeentelijke output. Zij concluderen dat
de betekenis van gemeentegrootte in termen van inwonertal wordt overschat
als verklarende factor voor verschillen in gemeentelijke taakbehartiging.
Vele andere factoren (randstedelijkheid, meerkernigheid, centrumfunctie, verschillen
in behoeften van burgers) verdienen in dit opzicht een zeker even grote aandacht,
aldus de onderzoekers.In 1990 publiceerden S. A. H. Denters, H. M. de Jong en J. J. A. Thomassen
hun onderzoek «Kwaliteit van gemeenten – een onderzoek naar de
relatie tussen de omvang van gemeenten en de kwaliteit van het lokaal bestuur».
In dit onderzoek wordt een groot aantal relaties gelegd tussen de omvang en
andere kenmerken van gemeenten. Als uitgangspunt is genomen dat voor gemeenten,
als integrale bestuurslaag, dezelfde normatieve grondslagen gelden als op
het nationale niveau. Deze beginselen zijn uitgekristalliseerd in de concepties
van de democratie, de verzorgingsstaat en de rechtsstaat. Voor de onderzoekers
is de vraag of de totale organisatie van het binnenlands bestuur vanuit het
gezichtspunt van de rijksoverheid de meest optimale is, daarbij van ondergeschikt
belang. De nadruk ligt op wat gemeenten van verschillende omvang vanuit het
perspectief van de drie onderscheiden dimensies hun burgers te bieden hebben.
Het gaat hierbij dus achtereenvolgens om de burger als deelnemer aan het democratisch
proces, als klant en als rechtssubject. De onderzoekers hebben op geen van
deze drie dimensies van de kwaliteit van het lokaal bestuur relaties van betekenis
kunnen vinden met de omvang van gemeenten. Met andere woorden, noch de mogelijke
veronderstelling dat de gemeente als rechtssysteem en als verzorgingssysteem
gediend is met schaalvergroting, noch de mogelijke veronderstelling dat de
gemeente als democratisch systeem gediend is met een kleinere schaal worden
bevestigd. Kennelijk is kwaliteitsverhoging van het lokaal bestuur óf
niet mogelijk óf afhankelijk van geheel andere factoren.In 1991 publiceerden A. F. A. Korsten, W. Kuiper en F. P. L. C. Tonnaer
de bundel «Gemeentelijke herindeling, keuzen en kansen». Deze
bundel is tot stand gekomen naar aanleiding van de gemeentelijke herindeling
in Midden-Limburg, die in de periode 1985–1990 gestalte heeft gekregen.
Door verschillende auteurs uit provinciale, gemeentelijke en bestuurskundige
kringen worden de opgedane ervaringen geëvalueerd. In een slotbeschouwing
trekken bovengenoemde drie auteurs enkele algemene lijnen, mede op basis van
de verschillende bijdragen. Zij gaan onder andere in op de relatie tussen
schaal en kwaliteit en geven daarbij commentaar op de bovenvermelde publicaties
van Derksen en Denters. Zo wijzen zij erop dat de dynamiek tussen vraag en
aanbod kan betekenen dat een bepaald aanbod zijn eigen vraag schept en omgekeerd.
Met andere woorden: door een vergroting van de omvang van een gemeente kan
zich het verschijnsel voordoen dat burgers een niveau van dienstverlening
van het nieuwe bestuur verwachten dat oorspronkelijk als niet realiseerbaar
buiten het gezichtsveld bleef. Dit dynamische aspect blijft buiten beeld bij
het zonder meer vergelijken van kleine met grote gemeenten. Tot zover bovengenoemde
auteurs. In aanvulling op deze bevindingen heb ik in de memorie van antwoord
gewezen op de extra dimensie van kwaliteit van dienstverlening, die ligt in
de omstandigheid dat gemeenten in toenemende mate een regierol gaan vervullen.
Ik volsta op dit punt met een verwijzing naar genoemde memorie.Aan het slot van dit overzicht van wetenschappelijke publicaties attendeer ik de leden van de CDA-fractie nog op het rapport van de
WRR dat onder de titel «Orde in het binnenlands bestuur» op 21
november 1995 is uitgebracht. De WRR noemt drie criteria met betrekking tot
de bestuurlijke schaal van gemeenten. Ten eerste moet de bestuurlijke structuur
vitale betrekkingen mogelijk maken. Hiertoe behoeft het gemeentelijk bestuur
bestuurlijk draagvlak en professionaliteit.Professionaliteit vereist niet dat alle gemeenten identiek zijn. Evenmin
is het noodzakelijk om «harde» ondergrenzen voor de grootte te
formuleren. De intensiteit en de complexiteit van de maatschappelijke problemen
bepalen welke omvang een gemeente moet hebben om voldoende professionaliteit
te kunnen waarborgen. Ten tweede vooronderstelt het aangaan van vitale betrekkingen
het dragen van eigen verantwoordelijkheden. Wie verantwoordelijk is, moet
echter ook de kans hebben zichzelf waar te maken. In dit kader is een evenwichtig
maatschappelijk draagvlak al van even groot belang als de concrete kansen
voor uitbreiding (bedrijventerreinen, woningbouwlokaties). Volgebouwde gemeenten
hebben dan ook per definitie recht op ruimere grenzen. Ten derde is het wenselijk
de schaal van de gemeenten zo te kiezen, dat zij haar integrerende functie
kan waarmaken. Dit pleit voor een schaal waarop sprake is van een zekere maatschappelijke
diversiteit. Tot zover de criteria van de WRR. De WRR constateert dat deze
criteria alle wijzen in de richting van gemeentelijke schaalvergroting. Veel
grote steden zullen behoefte hebben aan een verbreding van hun draagvlak en
aan fysieke ruimte. Op het platteland zal behoefte bestaan aan de vorming
van gemeenten die groot genoeg zijn om een bufferfunctie te vervullen tegenover
het grootstedelijk bestuur. Bij brief van 28 mei jl. heb ik het kabinetsstandpunt over dit WRR-rapport
aangeboden aan de Tweede Kamer (kamerstukken II 1995/96, 21 427, nr.
148). Het kabinet acht het pleidooi van de WRR ten gunste van gemeentelijke
herindeling niet in alle opzichten overtuigend. Te weinig wordt onderkend
dat er verschillen kunnen bestaan tussen gemeenten. In het rijksbeleid is
dat nadrukkelijk wel het geval. Op grond van het Beleidskader gemeentelijke
herindeling wordt van geval tot geval bezien hoe de uitvoering van het beleid
inzake de gemeentelijke herindeling in de aan de orde zijnde situatie vorm
moet krijgen.Tenslotte nodigden de leden van de CDA-fractie mij uit het begrip draagvlak
te operationaliseren. Waar het mij om gaat bij het begrip draagvlak, zoals
die ook onder punt 3 van de uitgangspunten is genoemd, is de vraag of een
gemeente in staat is of wordt gesteld om ook op langere termijn een evenwichtige
ontwikkeling in het totaal naar haar gemeentelijk gebied te realiseren, gezien
de randvoorwaarden die daar ruimtelijk, financieel en sociaal aanwezig zijn.
Daarbij zijn elementen als verwevenheid en onderlinge afhankelijkheid relevant.
Evenzeer is van belang of er werkelijk kwalitatieve keuzeruimte is. Het gaat
ook om de vraag of integraliteit van bestuur en zelfstandig bestuur van gemeenten
in voldoende mate is gewaarborgd. Gemeenten moeten kortom in staat zijn of
worden gesteld een voldoende voorzieningenniveau in stand te houden en voldoende
mogelijkheden hebben om zelfstandige afwegingen te maken met betrekking tot
toekomstig beleid en uitvoering van taken. Zo kan het gegeven dat een gemeente
invloed uit kan oefenen op de differentiatie binnen de woningvoorraad bijvoorbeeld
van invloed zijn op mogelijkheden om segregatieverschijnselen tegen te gaan.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de Vondervoort 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-24571-268d.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl