Versterking van de positie van de consument; Verslag algemeen overleg op 7 februari 2002 over o.a. de nota Versterking van de positie van de consument
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27879, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27879 nr. 4

26-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27879Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 879Versterking van de positie van de consumentnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 26 maart 2002De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 7 februari 2002 overleg gevoerd met staatssecretaris Ybema van
het ministerie van Economische Zaken over:– de nota Versterking van de positie
van de consument (27 879, nr. 1);– de Nederlandse reactie op het Groenboek
over consumentenbescherming in de Europese Unie (27 879, nr. 3).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Ravestein (D66) heeft met veel waardering
kennisgenomen van de nota «Versterking van de positie van de consument»,
die een goed overzicht geeft van de rol van de overheid, de regelgeving en
de in de toekomst te nemen acties op het gebied van de consumentenbescherming.Naast het ministerie van Economische Zaken zijn veel andere departementen
betrokken bij het consumentenbeleid, waarover veel klachten bestaan. Hoe ziet
de staatssecretaris zijn coördinerende taak inzake het consumentenbeleid?
Heeft hij hierover regelmatig overleg met collega's? Elk departement lijkt
zijn eigen visie te hebben op de markt en op de rol die toezichthouders zouden
moeten vervullen. Vindt ook op dat vlak voldoende coördinatie plaats?Naar de mening van mevrouw Ravestein moet worden uitgegaan van een steeds
mondiger wordende consument. Maximale keuzevrijheid dient voorop te staan:
de calculerende consument moet het beste product kunnen kiezen voor de laagste
prijs. Consumenten hebben veel macht en die dient te worden georganiseerd,
bij voorkeur door de consumenten zelf. Zelfregulering werkt immers beter dan
wetgeving.Toezicht op de consumentenmarkt is van essentieel belang, omdat alleen
door goed toezicht op de mededinging sprake kan zijn van een vrije markt.
Er moet onafhankelijk toezicht zijn en de consument moet daarin een stem hebben.
De Consumentenbond meldt dat het toezicht niet altijd even goed is geregeld:
in Nederland zou het toezicht te versnipperd zijn en in veel andere Europese
landen is het op dit gebied soms droevig gesteld. Zal de toetreding van veelal
oud-communistische landen deze situatie verslechteren of wordt
hiermee bij de toetredingsvereisten rekening gehouden? Wat is de visie van
de staatssecretaris op de kritiek van de Consumentenbond?De keuzemogelijkheden voor de consument zijn sterk toegenomen en daarom
is het des te belangrijker dat de consument op de hoogte is van zijn rechten.
Voor de overheid is een taak weggelegd op het gebied van de voorlichting.
Wanneer wordt de aangekondigde website operationeel? Komen er folders op bijvoorbeeld
de postkantoren? Een ander gevaar in dit kader is de ondoorzichtigheid van
de markt. Mevrouw Ravestein noemt in dit verband de telecommarkt. Wat zijn
de mogelijkheden om de transparantie op die markt te bevorderen?De voor de consument relevante wet- en regelgeving is te omvangrijk, versnipperd
en complex om haar in een overzicht te vervatten. Wat gaat de staatssecretaris
hieraan doen? Moet hier geen deregulering plaatsvinden? Een algemeen informatierecht
voor consumenten lijkt mevrouw Ravestein ook vanuit dit oogpunt niet gewenst;
een dergelijk recht moet in elk geval worden gedifferentieerd naar de verschillende
branches. Een ander probleem betreft het bedrijfsgeheim: wat valt hier wel
en niet onder? Ook hier geldt dat consumenten macht hebben en die macht kunnen
organiseren.In de nota wordt terecht veel aandacht besteed aan het kopen via internet.
De nota bevat evenwel geen oplossing voor hét probleem in de e-commerce:
veilig betalen. Kan hiervoor geen goede oplossing worden gevonden? Naar de
mening van mevrouw Ravestein is dit belangrijker dan het instellen van bedenktijd
of een informatieverplichting, hoe belangrijk die factoren ook zijn, en zij
wijst hierbij op de campagne «surfopsafe».Nergens wordt gewezen op de duurzaamheidaspecten van kopen op het internet.
Voor elk product dat via internet wordt besteld, rijden bestelbusjes door
het land om de spullen bij de mensen thuis te bezorgen. Mevrouw Ravestein
is van mening dat men zich ervan bewust dient te zijn dat op deze manier extra
transport wordt gegenereerd. Wat de privacybescherming betreft, moet de consument
worden gewaarschuwd, zijn persoonsgegevens niet zomaar te verschaffen, omdat
hij daardoor gemakkelijk het slachtoffer kan worden van op naam gestelde reclame.Het is opvallend dat de rol van de burger als consument van de overheid
pas aan het einde van de nota en dan nog heel summier aan de orde wordt gesteld.
Naar de mening van mevrouw Ravestein dient de overheid zich klantvriendelijker
op te stellen. Veel loketten zijn moeilijk te bereiken en ook op het punt
van openingstijden kan de overheid een wat klantvriendelijker houding innemen.
Op dit punt kan de rijksoverheid nog wat leren van menige deelgemeente.Wat het Europese Groenboek betreft, staat mevrouw Ravestein achter de
keuze van de regering voor de specifieke aanpak. Een richtlijn met een beperkt
toepassingsbereik beantwoordt immers veel meer aan de eisen van flexibiliteit
en subsidiariteit dan een grootscheepse hervorming van bestaande richtlijnen.
Ook onderschrijft zij het standpunt dat hierbij in de eerste plaats het bedrijfsleven
en de consumentenorganisaties de aan te pakken lacunes dienen aan te dragen.
Op die wijze wordt ook op Europees gebied invulling gegeven aan het begrip
«sturing dóór de consument, niet ván de consument».
Mevrouw Ravestein is geen voorstander van Europese regelgeving omtrent eerlijke
handelspraktijken. Het lijkt haar zinvoller om frauduleuze praktijken waar
nodig strenger aan te pakken, ook in Europees verband.De heer Horn (PvdA) stelt vast dat de nota
«Versterking van de positie van de consument» redelijk voldoet
als inventarisatie van het consumentenbeleid, maar meteen duidelijk maakt
dat het consumentenbeleid van de overheid erg versnipperd is. Op een groot
aantal deelmarkten is sprake van verschillende stadia van ontwikkeling en
dat maakt de behoefte aan een meer samenhangende en richtinggevende
visie op het consumentenbeleid des te nijpender. Op welke wijze wil de staatssecretaris
aan een meer coördinerende in plaats van een inventariserende rol inhoud
geven?De visie achter de nota lijkt die van een mondige consument, waarbij meermalen
wordt gerefereerd aan het hoge gemiddelde opleidingsniveau van de consument,
en een goede marktwerking waardoor de beste producten en diensten vanzelf
worden aangeboden. Het is dan opmerkelijk dat de Consumentenbond zo'n 300 000
klachten per jaar te verwerken krijgt. Gelet op de consumenten die niet zo
mondig zijn, lijkt dit slechts het topje van de ijsberg.De kern van het consumentenbeleid is volgens het kabinet het ondersteunen
van de consument in zijn positie aan de vraagzijde van de markt. Er is de
afgelopen jaren in diverse sectoren meer concurrentie ontstaan, maar het is
de vraag of de positie van de consument over de gehele linie is versterkt.
In een aantal sectoren is eerder sprake van een verslechtering dan van een
verbetering. Hoewel ook de heer Horn van mening is dat de overheid de mondige
consument niet bij de hand hoeft te nemen, is in veel gevallen een proactievere
opstelling van de overheid gewenst. Het gaat dan niet primair om meer regelgeving –
er kan best wat worden gekapt in het woud van weten regelgeving – maar
om voldoende toezicht op handhaving en effectuering van bestaande regels en
om het creëren van transparantie.Er bestaat een groot aantal keurmerken, die suggereren dat het product
aan bepaalde kwaliteitseisen voldoet, maar in werkelijkheid vaak nauwelijks
meerwaarde bieden boven de normale wet- en regelgeving. Omdat er nauwelijks
regels zijn waaraan keurmerken moeten voldoen, worden zij vaak ten onrechte
geassocieerd met kwaliteit. Kan de staatssecretaris stringente minimumeisen
stellen aan keurmerken die hoger liggen dan hetgeen momenteel wettelijk verplicht
is?In veel branches zijn door betrokken marktpartijen in SER-verband algemene
leveringsvoorwaarden vastgesteld, die echter uitsluitend betrekking hebben
op ondernemingen die lid zijn van de betreffende brancheorganisatie. In sommige
branches kan de consument derhalve niet op een laagdrempelige manier zijn
recht halen. Het Burgerlijk Wetboek biedt de mogelijkheid, voor bedrijfstakken
een standaardregeling vast te stellen waaraan verkoopcontracten moeten voldoen.
De heer Horn pleit voor het algemeen verbindend verklaren van algemene leveringsvoorwaarden
in bedrijfstakken met veel consumentenproblemen, inclusief de niet-leden van
de branchevereniging. Is de staatssecretaris bereid, op dit punt stappen te
ondernemen? Zowel consument als producent zijn vaak niet op de hoogte van
hun bestaande rechten en plichten en daarom is een goede voorlichting op dit
gebied van groot belang. Wil de staatssecretaris op korte termijn hiertoe
initiatieven nemen?Bij ontevredenheid over de aankoop van een product heeft de klant de mogelijkheid
naar de rechter te stappen. De drempel daarvoor is nogal hoog: het kost veel
geld en tijd en het vormt daarnaast een belasting van het rechtelijk apparaat.
Daar dit geldt voor zowel consument als producent, heeft een aantal branches
geschillen- of klachtencommissies in het leven geroepen. Uit onderzoek blijkt
dat de consument nauwelijks op de hoogte is van het bestaan van dit soort
geschillencommissies. Daarnaast blijken de doorlooptijden bij de afhandeling
van consumentengeschillen (te) lang te zijn. De heer Horn vraagt zich af het
aantal verschillende geschillen- en klachtencommissies niet zodanig toeneemt
dat de consument door de bomen het bos niet meer ziet. Moeten op dit gebied
geen regels worden gesteld waardoor meer eenheid en uniformiteit ontstaat?
Garandeert de samenstelling van de geschillencommissies wel altijd de gewenste
onafhankelijkheid? Dient er niet een centrale autoriteit te komen waar consumenten
met klachten terechtkunnen en die toeziet op de behandeling en afhandeling
van de klachten? Kan worden nagegaan of het oprichten van een
consumentenkamer bij de NMa in die behoefte voorziet?Op een aantal terreinen bestaat naar het oordeel van de heer Horn nog
onvoldoende transparantie. De minister van Financiën heeft onlangs een
aantal toezeggingen gedaan inzake de ondoorzichtigheid van de financiële
markt. Hoe ziet de staatssecretaris, die immers verantwoordelijk is voor het
consumentenbeleid, zijn rol op dit punt? Er zijn, naast de financiële,
nog andere markten die initiatieven ter bevordering van de transparantie behoeven.
Op het gebied van de «consumer concerns» is de heer Horn van mening
dat de taak van de staatssecretaris primair ligt bij het bevorderen van het
maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar dat hierbij een verband kan worden
gelegd met de consument door hem objectieve voorlichting te bieden.In het Europese Groenboek worden twee wegen genoemd inzake de toekomst
van het Europese consumentenbeleid: een specifieke aanpak, waarbij specifieke
wetgeving waar nodig wordt ontwikkeld, en een gemengde aanpak met een allesomvattende
kaderrichtlijn, die waar nodig wordt aangevuld met specifieke richtlijnen
en die een clausule zou moeten bevatten over de ontoelaatbaarheid van oneerlijke
handelspraktijken. De heer Horn vindt de opvatting van het kabinet in dezen
wat te terughoudend. Het Groenboek zou ook moeten worden gebruikt als een
aanzet tot een verdere discussie, terwijl de staatssecretaris reeds in dit
stadium een kaderrichtlijn lijkt af te wijzen uit vrees dat begrippen als
eerlijke handelspraktijk door nationale rechters verschillend worden geïnterpreteerd.
Dit reële risico weegt in de ogen van de heer Horn evenwel niet op tegen
het argument dat er in Europa, waar de economische grenzen wegvallen, een
adequate regeling voor consumentenbescherming moet komen. De kaderrichtlijn
kan dan functioneren als een vangnet, waarvan lidstaten in positieve zin mogen
afwijken. Daarnaast kan een algemene richtlijn een toetsingskader vormen voor
specifieke nieuwe richtlijnen en kan de samenhang tussen deze richtlijnen
worden verbeterd.De heer Horn concludeert dat de nota «Versterking van de positie
van de consument» een beleidsarm stuk is, waarin nauwelijks een coherente
en richtinggevende visie kan worden ontdekt en waarin het geloof in zelfregulering
en functioneren van de markt bijzonder groot is. Het verdient aanbeveling,
op een aantal terreinen meer regulerend op te treden. De regering gaat in
haar consumentenbeleid uit van minimumeisen, terwijl in het Europese consumentenbeleid
wordt gesproken van een hoog niveau van consumentenbescherming. De staatssecretaris
dient met concrete beleidsmaatregelen te komen die de positie van de consument
daadwerkelijk versterken.De heer Blok (VVD) waarschuwt voor het risico
van afwachtendheid dat schuilt in de nadruk die het kabinet legt op «system
governance». Goedwerkende en dus consumentvriendelijke markten komen
niet zomaar tot stand. Dit geldt zowel voor de vrije markt en de streng gereguleerde
markt als voor de overheid zelf.Op de vrije markt is een sleutelrol weggelegd voor de NMa. De heer Blok
steunt het initiatief van de NMa voor een consumentenloket en spreekt de hoop
uit dat het ook via internet te benaderen zal zijn. De vrije markt is, wat
de heer Blok betreft, op alle terreinen van belang. Het is cruciaal voor het
draagvlak en de geloofwaardigheid van de NMa dat zij steeds helder aangeeft
welk consumentenbelang wordt gediend, omdat de getroffen groep altijd graag
zal uitleggen dat zij dat consumentenbelang juist dient. De NMa versterkt
haar positie door te laten blijken dat zij voor de consument opstaat. Kan
de staatssecretaris helderheid verschaffen over de rol van de NMa? Er bestaat
onduidelijkheid over de vraag of de Consumentenbond als vertegenwoordiger
van de consumenten mag optreden in de procedure die de NMa start
over de benzinemarkt, terwijl het logisch lijkt dat zij in dit soort gevallen
kan meepraten.De streng gereguleerde markt en met name de non-profitsector is bij uitstek
het terrein waarop de operatie Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit
(MDW-operatie) is gericht. Het ministerie van Economische Zaken vervult hierin
een sleutelrol. In de discussies over de gereguleerde markten komt steeds
het begrip «publiek belang» bovendrijven, waarbij het risico ontstaat
dat het publieke belang conflicteert met het consumentenbelang. De heer Blok
noemt het voorbeeld van de MDW-operatie inzake de kinderopvang. Over dit onderwerp
is drie jaar geleden een uitstekend rapport verschenen, waarvan nog geen resultaten
zichtbaar zijn. Wel proberen allerlei partijen met een beroep op het publiek
belang de consument monddood te maken. Bij de MDW-operaties moet kristalhelder
zijn wat het publiek belang precies is en welke prijs daarvoor eventueel wordt
betaald. Dit mag niet ten koste gaan van de consument. De heer Blok acht het
de taak van het ministerie van Economische Zaken om het recht van de consument
op keuzevrijheid te verdedigen; het ministerie mag zich daarin best wat actiever
opstellen. De MDW-operatie inzake de ontvoogding van de AWBZ staat nog in
de kinderschoenen. Welke rol speelt het ministerie van Economische Zaken in
dit vroege stadium? De heer Blok pleit voor een stevige toezichthouder, omdat
deze markt niet zomaar tot stand komt.Wat de overheid betreft, is de vraag hoe kan worden gezorgd voor een klantvriendelijke
(lagere) overheid. In hoeveel gemeenten kan een paspoort op zaterdag worden
opgehaald, laat staan over internet worden besteld? Het ministerie van Economische
Zaken is het ICT-ministerie bij uitstek en ook in de notitie wordt gesproken
van de «geen-loketgedachte». Hoe wordt hieraan handen en voeten
gegeven, ook naar de lagere overheden toe? Worden zij bijvoorbeeld ondersteund
met ICT-projecten? De heer Blok pleit op dit vlak voor een actievere rol van
het ministerie.Op het gebied van de «consumer concerns» is evenwel een wat
passievere rol van het ministerie gepast. Het is essentieel dat de consument
kan kiezen en hij moet daarvoor over informatie kunnen beschikken. De heer
Blok is evenwel van mening dat consumenten die dit belangrijk achten ook een
eigen verantwoordelijkheid hebben inzake het verkrijgen van informatie. Er
bestaat reeds een behoorlijk aanbod aan producten die tegemoetkomen aan consumer
concerns; de groep die hiervoor belangstelling heeft, wordt reeds bediend.
De heer Blok heeft niet de indruk dat miljoenen consumenten schreeuwen om
een grotere rol van het ministerie. Hij pleit ervoor, eerst te formuleren
wat het probleem is en welk doel moet worden bereikt alvorens allerlei activiteiten
te ondernemen.Het Europese Groenboek is in de ogen van de heer Blok een slecht stuk
waarin 21 pagina's lang in juridische wartaal om twee cruciale problemen wordt
heen gedraaid. Het eerste probleem is dat de bestaande regelgeving op het
gebied van consumentenzaken kennelijk niet goed werkt, alle aandacht die daaraan
op Europees niveau wordt besteed ten spijt. Voordat de Europese Commissie
de in het Groenboek genoemde weg inslaat naar nieuwe regelgeving boven op
bestaande, dient onderzocht te worden waarom dit probleem bestaat. Het tweede
onderwerp dat wordt omzeild is het protectionisme c.q. nationalisme dat duimendik
op het Europese consumentenbeleid ligt. Dit is mogelijk omdat de Europese
regelgeving bestaat uit minimumregelgeving, waarop staten om binnenlandse
nationalistische redenen regelgeving kunnen stapelen. Consumentenbeleid moet
op Europees niveau worden geharmoniseerd, met als doel dat de Europese consument
zekerheid heeft als hij over de grens koopt. Daarnaast moeten de regels eenvoudig
zijn. Deze twee zaken komen niet terug in het Groenboek en daarom is de insteek
van de staatssecretaris terecht: de Europese Commissie dient aan te tonen
waarom de bestaande regelgeving niet werkt en dient daarnaast zorg te dragen
voor effectievere regelgeving. Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris benadrukt dat de nota
«Versterking van de positie van de consument» een kabinetsnota
is, waarin verschillende onderdelen kunnen worden aangetroffen die niet primair
op zijn terrein liggen, maar die behoren tot de competentie van zijn collega's.
Consumentenbeleid is een zeer breed onderwerp, dat het terrein van vrijwel
alle departementen beslaat of raakt en het is daarom van belang dat het kabinet
hierover een integrale visie formuleert.Gelet op de dynamische veranderingen die de afgelopen tien jaar hebben
plaatsgevonden, zowel bij de consument als op de markten, is het nodig om
de mogelijke consequenties hiervan voor het beleid te onderzoeken. De positie
van de consument is veranderd door de toegenomen individualisering, het hogere
opleidingsniveau, de toenemende mondigheid, de grotere welvaart en de groeiende
interesse in maatschappelijk verantwoord consumeren. De markten hebben te
maken met internationalisering, productontwikkeling en productdifferentiatie
en de revolutie op het gebied van de ICT-ontwikkelingen. Nederland kent een
vrij hoog niveau van consumentenbescherming, zeker in vergelijking met omringende
landen. Het gaat er nu om, de consument nog meer bagage in de vorm van informatie
mee te geven zodat hij zich goed op de markt kan manifesteren. Hierbij geldt
de centrale gedachte «geen sturing ván de consument, maar sturing
dóór de consument».De staatssecretaris heeft gepoogd, in de nota helder aan te geven welke
voorwaarden hij hanteert bij de vragen die relevant zijn voor het consumentenbeleid.
Het komt er nu vooral op aan, de uitvoering zo snel mogelijk te realiseren.
Op het moment wordt hard gewerkt aan het consumentenportaal, dat inderdaad
vertraging heeft opgelopen. Omdat gemikt wordt op een goed consumentenportaal,
is een grondige voorbereiding vereist, hetgeen onder meer betekent dat moet
worden proefgedraaid. De inzet is om het portaal aan het einde van dit jaar
geheel operationeel te hebben. Op het ministerie van Economische Zaken wordt
onderzocht hoe consumenten die nog niet zo goed op de hoogte zijn van hun
rechten en plichten kunnen worden bereikt. Internet is daarvoor een mogelijkheid,
maar ook mensen die daarover niet beschikken, moeten zo goed mogelijk worden
geïnformeerd over hun rechten en plichten. De staatssecretaris is van
plan, in het traject van het bouwen van het portaal in overleg te treden met
de consumentenorganisaties over de vraag hoe de informatievoorziening kan
worden verbeterd. Het is evenwel moeilijk om op korte termijn projecten te
realiseren. Het duurt zeker een half jaar voordat zaken als bijsluiters en
campagnes enigszins in de steigers staan; tegen die tijd is het consumentenportaal
ook reeds operationeel. Met publicaties zal worden geprobeerd, de consument
van meer informatie te voorzien.Het blijkt lastig te zijn, adequate beleidsinstrumenten te ontwikkelen
om de consument beter te kunnen bedienen. Aan de hand van de Consumentenmarkttoets
kan worden onderzocht of en in hoeverre consumenten tevreden zijn over bepaalde
producten en diensten en daarmee ook over het functioneren van bepaalde markten.
Dit jaar worden vier risicomarkten doorgelicht: grote huishoudelijke apparaten,
bioscopen, rookwaren en diensten van verpleeghuizen. Daarnaast organiseert
de staatssecretaris samen met de minister van Economische Zaken op 17 april
a.s. een conferentie over de effectiviteit van instrumenten op het gebied
van de positie van de consument op de markt. Deze conferentie is belangrijk
als verdere invulling van voorliggende nota, maar ook als invulling van het
onderdeel «het nieuwe consumeren» van de nota «De economie
van de 21ste eeuw». «Consumer concerns» zijn een belangrijk
fenomeen. Consumenten worden in toenemende mate kritischer in hun koopgedrag:
zij zijn actief geïnteresseerd in de productiewijze en willen weten hoe
het zit met bijvoorbeeld kinderarbeid of milieueffecten. De staatssecretaris
is reeds vanaf het begin van deze kabinetsperiode bezig met het onderwerp
maatschappelijk verantwoord ondernemen en hij beschouwt het maatschappelijke
verantwoord consumeren als de andere kant van de medaille. Maatschappelijk
verantwoord consumeren kan worden«bediend» door door te gaan met
het beleid op het gebied van maatschappelijk ondernemen. Er wordt een nationaal
kennis- en informatiecentrum opgericht dat is toegespitst op maatschappelijk
verantwoord ondernemen; dit centrum zou ook een rol kunnen spelen op het gebied
van de «consumer concerns». Het is de taak van de overheid, mogelijk
te maken dat de bewuste, kritische consument gemakkelijker toegang krijgt
tot de informatie die hij relevant acht voor zijn koopgedrag.De staatssecretaris erkent dat een zekere wildgroei is ontstaan op het
gebied van de keurmerken. Keurmerken zijn bedoeld om de consument een zeker
houvast te geven bij zijn koopgedrag en nu de transparantie zoek is, keert
het middel zich in wezen tegen zichzelf. Om dit te verbeteren, is het van
belang dat de beschikbare informatie de consument zo goed mogelijk wordt aangeboden.
Een middel daartoe is het eerdergenoemde consumentenportaal. Daarnaast wordt
in april 2002 een onderzoek afgerond naar eventuele aanvullende maatregelen
op dit punt. De staatssecretaris staat in dezen achter de Consumentenbond,
die van mening is dat de keurmerken moeten worden gehandhaafd mits hierin
helderheid wordt gecreëerd. De staatssecretaris en de minister komen
derhalve op vrij korte termijn – na de op 17 april daarover te
organiseren conferentie – met nadere standpunten en concrete beleidsmaatregelen
ten aanzien van de keurmerken.Het is van belang, te bewerkstelligen dat de positie van de consument
een nog centralere plaats krijgt, ook in de beleidsontwikkeling. Op het ministerie
van Economische Zaken wordt daaraan volop gewerkt. In de selectie van de onderwerpen
van de MDW-operaties wordt steeds explicieter een aansluiting gezocht bij
de rol van de consument en de staatssecretaris hoopt dat dit in de volgende
kabinetsperiode ook het geval zal zijn, omdat dit in lijn ligt met het beleid
dat de afgelopen jaren is ontwikkeld. De ministeries van Economische Zaken
en Justitie zijn primair verantwoordelijk voor de MDW-operaties en zien toe
op de implementatie ervan door middel van rapportages en monitoring. Indien
de implementatie niet loopt als gewenst, wordt bij de betreffende departementen
aan de bel getrokken.De staatssecretaris is van mening dat winst kan worden geboekt op het
gebied van de handhaving van bestaande regels. Door de ontwikkeling van nieuwe
en bestaande markten zijn er de afgelopen tijd veel toezichthouders bijgekomen.
De staatssecretaris is van plan, te bestuderen of de positie van de consument
op de markten waar de diverse toezichthouders een belangrijke taak hebben,
goed tot zijn recht komt. Het is van belang, een en ander in zijn samenhang
te bekijken en te bezien of Nederland op dat punt kan leren van buitenlandse
ervaringen. Een conclusie van dit onderzoek zou kunnen zijn dat het wenselijk
is dat er één toezichthouder komt die zich richt op de specifieke
consumentenbelangen. Als de beleidsontwikkelingen in die richting gaan, moeten
daarbij uiteraard uitgangspunten worden geformuleerd. De vijf voorwaarden
die in de nota «Bescherming van de positie van de consument» zijn
geformuleerd voor het consumentenbeleid, zullen uiteraard centraal staan in
dit onderzoek. De staatssecretaris is het met de heer Blok eens, dat publiek
belang en consumentenbelang met elkaar kunnen conflicteren. Publiek belang
is een nogal abstract begrip waaraan allerlei invulling kan worden gegeven.
Soms gaan hierachter heel andere belangen schuil en wordt ten onrechte geschermd
met de term «publiek belang».Op het gebied van een bredere publieke dienstverlening is het kabinet
op verschillende sporen actief. Op het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt
onderzoek verricht naar de randvoorwaarden van een proactieve benadering,
ook voor lagere overheden. De minister voor het grotesteden- en
integratiebeleid heeft een internetconsumentenbond opgericht om ook op die
manier vanuit de overheid een bijdrage te leveren. Het ministerie van Economische
Zaken is bezig met een tweetal MDW-projecten. Bij het project «Benchmark
gemeentelijke dienstverlening» gaat het over heel concrete zaken als
het verzamelen van goede voorbeelden op het gebied van gemeentelijke dienstverlening.
Het project «Positie van de koper op de nieuwbouwmarkt» is toegespitst
op de keuzevrijheid van de consument op de huizenmarkt. Een commissie onder
leiding van burgemeester De Graaf van Apeldoorn gaat aan de slag met de verschillen
in hoogte van de tarieven van gemeentelijke diensten. De provincie Friesland
heeft een prijs gekregen voor de beste website inzake informatie over ruimtelijke
ordening, bestemmingsplannen en structuurplannen.Het ministerie van Economische Zaken is niet verantwoordelijk voor alle
onderwerpen die voor de consument van belang zijn. Bij problemen op het spoor
bijvoorbeeld is de minister van Verkeer en Waterstaat primair verantwoordelijk,
bij problemen in de zorg de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De staatssecretaris geeft inhoud aan zijn coördinerende rol door hen
aan te spreken op hun verantwoordelijkheid voor de burger als consument op
hun beleidsterrein.Het succes van geschillencommissies hangt af van de mate waarin ondernemers
zijn aangesloten bij de betreffende brancheorganisatie en dat verschilt nogal
per branche. Het is in het belang van de brancheorganisaties om de organisatiegraad
te verhogen en de staatssecretaris is van mening dat dit hun eigen verantwoordelijkheid
is. De stichting Geschillencommissie voor consumentenzaken brengt door middel
van publicaties de geschillencommissies onder de aandacht van de ondernemers
en op die manier wordt geprobeerd, de ondernemers zich zoveel mogelijk te
laten aansluiten bij de brancheorganisaties.De staatssecretaris heeft in het kader van de nota overleg gevoerd met
de Commissie consumentenaangelegenheden van de SER over de standaardregeling.
Afgesproken is dat de minister van Justitie uitzoekt welke alternatieven het
Burgerlijk Wetboek biedt voor het algemeen verbindend verklaren (avv'en).
De staatssecretaris is geen voorstander van avv'en, omdat dit instrument geen
recht doet aan de dynamiek in de sector, maar is wel van mening dat de bescherming
van de consument zo goed mogelijk dient te worden gewaarborgd. Het is de bedoeling
te onderzoeken of met een standaardregeling in specifieke sectoren de positie
van de consument kan worden versterkt door bijvoorbeeld geschillenbeslechting
voor alle transacties in deze sectoren in te voeren. De staatssecretaris erkent
dat op naam gestelde reclame een vervelend fenomeen is, maar is van mening
dat het Burgerlijk Wetboek en de bestaande regelgeving afdoende zijn. Wel
moet dit een aandachtspunt blijven.Naar aanleiding van de uitspraken van de heer Horn over een consumentenkamer
bij de NMa, zegt de staatssecretaris dat de taak en het toetsingskader van
de NMa, (het bewaken van) de Mededingingswet, goed voor ogen moet worden gehouden.
De aandacht van de NMa voor consumentenaspecten is groeiende: er is een consumentendesk
waar consumenten terechtkunnen met hun vragen over mededinging. Het gaat de
staatssecretaris op dit moment te ver om te koersen naar een consumentenkamer.
De reeds bestaande Vervoerkamer is gekoppeld aan het spoor en heeft te maken
met de monopoloïde situatie aldaar, terwijl een consumentenkamer veel
breder zou moeten opereren. Bij het onderzoek naar de toezichthouders zal
ook de rol van NMa aan de orde komen. Op het gebied van het toezicht in de
zorg hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Economische
Zaken samen een project opgezet voor een passende toezichtstructuur voor deze
deelmarkt. Daaruit vloeien verschillende taken voort en bezien moet worden
hoe die taken kunnen worden geclusterd en wie ze zal uitvoeren. Hier ligt
een taak voor de NMa, maar soms zal dit wellicht wat meer sectorspecifiek
moeten gebeuren. Het plan is, dit onderzoek de tweede helft van
dit jaar af te ronden. Over de rol van de Consumentenbond in de procedure
van de NMa inzake de benzinemarkt zegt de staatssecretaris dat de Mededingingswet
strikte regels kent over de direct belanghebbenden. De Consumentenbond voldoet
niet aan deze eisen, maar dat neemt niet weg dat de opvattingen van de Consumentenbond
op dit punt zullen worden meegenomen.De toezichtstructuur van de landen die tot de Europese Unie toetreden,
is slechter dan die in Nederland, maar ook deze landen moeten zich aanpassen
aan de eisen die de EU op dit punt heeft gesteld. De staatssecretaris heeft
waardering voor het Europese Groenboek, in die zin dat het van groot belang
is dat de Commissie eindelijk een standpunt heeft ingenomen: de discussie
op Europees niveau begint nu echt. De afgelopen drieënhalf jaar had deze
discussie betrekkelijk weinig om het lijf, omdat voortdurend werd geworsteld
met de vraag hoe het verder moest met het Europese consumentenbeleid. De staatssecretaris
is er evenwel niet van overtuigd dat er een kaderrichtlijn moet komen en zijn
conceptreactie naar de commissie was inderdaad terughoudend. Nederland loopt
met haar consumentenbeleid mee voorop in Europa en regelgeving in Europees
verband is vaak eerder belemmerend dan bevorderend voor het in Nederland gewenste
beleid. Het risico is groot dat hetzelfde zal gelden voor de kaderrichtlijn.
De staatssecretaris is voornemens, de Europese Commissie een en ander reeds
nu nadrukkelijk te laten weten. Wel is hij van mening dat binnen Europa op
termijn moet worden gestreefd naar één beleid inzake oneerlijke
handel. De discussie over hoe dit zou moeten gebeuren, moet evenwel nog van
start gaan. In november heeft de staatssecretaris in de Interne Marktraad
laten weten dat de ervaring in Nederland leert, dat met vormen van zelfregulering
en co-regulering heel effectief kan worden opgetreden. Ook op Europese schaal
zou ervaring moeten worden opgedaan met deze vormen van regulering voordat
de stap naar Europese regelgeving wordt gezet.Nadere gedachtewisselingDe heer Horn (PvdA) vraagt de staatssecretaris,
een tussenstand te geven inzake het bevorderen van de eenheid van de geschillencommissies.De heer Blok (VVD) wil weten wanneer de notitie
over de consumentenbelangen op het gebied van de toezichthouders beschikbaar
komt.De heer Van Walsem (D66, vervanger van mevrouw
Ravestein) geeft aan, geen voorstander te zijn van het algemeen verbindend
verklaren van geschillencommissies, omdat brancheorganisaties zich dan niet
meer goed kunnen onderscheiden.De staatssecretaris zegt toe dat hij zijn
collega van Justitie – die hierin het voortouw neemt – zal vragen
of wat meer tempo kan worden gemaakt inzake de geschillenregeling en geschillenbeslechting.
Eventuele relevante informatie hierover zal de Kamer worden toegestuurd. De
notitie inzake de rol van de toezichthouders in het consumentenbeleid zal
in de tweede helft van 2002 gereed zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks), Hessing
(VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (ChristenUnie),
M. B. Vos (GroenLinks), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA),
Stroeken (CDA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Ravestein (D66), Verburg
(CDA), Blok (VVD), Hindriks (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Bolhuis (PvdA) en
Horn (PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Molenaar (PvdA), Klein
Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), De Swart (VVD), Van den Berg (SGP),
Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (ChristenUnie), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh (PvdA), Van der
Hoeven (CDA), De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Bakker (D66), Schreijer-Pierik
(CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA), Schoenmakers (PvdA), Smits
(PvdA) en Wijn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27879-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl