Wijziging van titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-28167, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

14-07-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28167 nr. E

13-07-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud wetsvoorstelBetekenis ConcurrentiebedingBillijke vergoedingRechtsgrond billijke vergoedingAfzien van vergoeding en onbillijke benadelingGevolgen vergoeding voor werkgeverFunctioneel bereikBewijslastverdelingVoorwaardelijk ontslagRelatiebeding: inhoud en overgangsrechtKoppeling met procedure ex artikel 7:685 BWOvergangsrecht en stilzwijgende verlenging contract bepaalde
tijdArt. 7:653Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28167Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 167Wijziging van titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek
met betrekking tot het concurrentiebedingENADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 13 juli 2005Naar aanleiding van de door de leden van de vaste commissie voor Justitie
gestelde vragen merken wij het volgende op.Inhoud wetsvoorstelBetekenis ConcurrentiebedingDe leden van de CDA-fractie zijn van mening, dat de percentages in het
onderzoek van MarketResponse Nederland BV onwaarschijnlijk hoog zijn en verzoeken
de minister het integrale rapport aan de Kamer te doen toekomen. Ook volgt
in de visie van deze leden uit de in de memorie genoemde gegevens, met inbegrip
van genoemd rapport, niet, althans niet dwingend, dat er een dringend probleem
bestaat dat met dit wetsvoorstel wordt opgelost.De regering heeft met de gegevens uit het overigens niet grootschalige
onderzoek alleen willen aangeven, dat daaruit niet kan worden afgeleid dat
de situatie voor werknemers ten opzichte van het inventariserende onderzoek
van 2 mei 1997 is verbeterd. Op verzoek treft u bijgaand het onderzoek
van MarketResponse Nederland BV aan, waarin de eerder weergegeven percentages
deels zijn terug te vinden1. Zo overweegt 7% van
de werkgevers die geen concurrentiebeding hanteren, om dit in de toekomst
wel op te nemen in het arbeidscontract (Overigens wordt in de memorie van
antwoord per abuis gesproken van 75%). Verder verwacht 64% van de werknemers
dat de werkgever hen aan het concurrentiebeding zal houden.Dat er nog steeds problemen zijn die met dit wetsvoorstel worden opgelost,
blijkt ondermeer uit genoemd onderzoek, waarin staat dat maar liefst 16% van
de werknemers met een concurrentiebeding wordt geconfronteerd en van wie de
overgrote meerderheid ook denkt dat de werkgever hen eraan zal houden. Bovendien
zijn de vele concurrentiebedingen thans zo algemeen geformuleerd, dat werknemers
niet goed weten waar zij aan toe zijn. Voorts bestaat er geen recht op een
vergoeding ter compensatie van de beperking van de vrije arbeidskeuze. Hiervoor
biedt dit wetsvoorstel juist oplossingen.De leden van de fractie van GroenLinks menen dat een beding – waarbij
het een uitzendkracht wordt verboden na afloop van de uitzendperiode indienst te treden bij de inlener – de werknemer beperkt om na
het einde van de arbeidsovereenkomst als uitzendwerknemer «op zekere
wijze werkzaam te zijn», en vragen de regering haar standpunt nog eens
te verduidelijken.De ratio van een concurrentiebeding dient onderscheiden te worden van
die van het beding waarbij een uitzendkracht wordt verboden om na afloop van
de uitzendperiode in dienst te treden bij de inlener. Met het concurrentiebeding
beoogt de werkgever concurrerende activiteiten van de werknemer na afloop
van de arbeidsovereenkomst tegen te gaan.Het verbod tot indiensttreding bij de inlener beoogt de investering zeker
te stellen die het uitzendbureau heeft gedaan in zijn werknemer en in zijn
relatie met de opdrachtgever/de inlener. Daarbij kan gedacht worden aan het
vergoeden van cursuskosten, het verzorgen van het begeleiden van het personeel,
het voeren van reclamecampagnes. Dit verbod is ook algemeen van aard in die
zin dat het niet beperkt is tot dezelfde werkzaamheden die de werknemer oorspronkelijk
bij de inlener verrichtte op basis van de arbeidsovereenkomst met het uitzendbureau.
Het beding verbiedt met andere woorden indiensttreding bij de inlener ongeacht
de aard van de werkzaamheden en ongeacht de vraag of er sprake is van concurrerende
activiteiten.Billijke vergoedingDe leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de vergoeding het karakter
van een schadevergoeding heeft, omdat de werkgever en werknemer bij het begin
van de arbeidsrelatie die vergoeding moeten overeenkomen en moeten beoordelen
wat alsdan een redelijke vergoeding zal zijn.Zij kunnen dan niet abstraheren van de alsdan te verwachten gevolgen –
lees schade – voor de werknemer vanwege de beperkingen in zijn vrijheid
van arbeidskeuze. Welk ander houvast hebben partijen, zo vragen deze leden.De regering is van mening dat de vergoeding op grond van artikel 7:653
BW niet kan worden aangemerkt als een schadevergoeding veroorzaakt door wanprestatie
of onrechtmatig handelen van de werkgever. De werkgever is immers bevoegd
zich te beroepen op het beding. De regering beschouwt de vergoeding als compensatie
voor de beperking van de vrijheid van arbeidskeuze voor de werknemer. Het
gaat er – anders dan de leden van de CDA-fractie veronderstellen –
dan ook niet om dat partijen bij het afspreken van de billijke vergoeding
de eventuele gevolgen in de zin van schade voor de werknemer ten gevolge van
de beperking in aanmerking moeten nemen. Dat is ook niet goed mogelijk omdat
het gaat om een toekomstige situatie. Schade is dus geen berekeningsfactor.
De vergoeding wordt naar billijkheid vastgesteld. Factoren die bij de vaststelling
van de vergoeding betrokken kunnen worden zijn bijv. de duur van de beperking,
de reikwijdte van het beding en de hoogte van het bij de functie behorende
salaris. Over de hoogte van de billijke vergoeding stelt het wetsvoorstel
geen nadere regels. Dit is niet doenlijk gelet op de grote verschillen in
aard en omvang van dergelijke bedingen en gelet op het feit dat bij de vaststelling
van de billijke vergoeding alle omstandigheden van het concrete geval in aanmerking
moeten worden genomen.De vraag of de door partijen afgesproken vergoeding billijk is wordt beoordeeld
aan de hand van de op dat moment bestaande omstandigheden. Beoordeeld zal
moeten worden of betrokkenen in redelijkheid tot de afgesproken vergoeding
hebben kunnen komen. Is daarvan geen sprake dan is het beding nietig.Ook is het mogelijk dat de oorspronkelijk overeengekomen vergoeding op
een later moment niet langer meer billijk wordt geoordeeld. Het beding verliest dan niet zijn geldigheid; de rechter kan de vergoeding dan
wijzigen (d.w.z. verhogen of verlagen). Het is naar het oordeel van de regering
redelijk dat de vergoeding in die omstandigheden kan worden aangepast. Overigens
zijn wij met de leden van de CDA-fractie van mening dat de concurrentiebedingvergoeding
onderscheiden moet worden van de ontbindingsvergoeding. Punt van overeenstemming
is wel dat beide vergoedingen gebaseerd zijn op billijkheid. De onderliggende
juridische factoren zijn echter verschillend.De leden van de CDA-fractie begrijpen niet
waarom het irrelevant is of de werknemer nog maar kort heeft gewerkt bij de
werkgever of na het einde van het dienstverband met pensioen gaat, factoren
die immers in een ontbindingsprocedure ook een rol spelen bij de bepaling
van de hoogte van de ontbindingsvergoeding.De regering is van opvatting, dat de vergoeding in het kader van een ontbindingsprocedure
moet worden onderscheiden van de billijke vergoeding in het kader van een
concurrentiebeding. De eerste vergoeding is onder meer een compensatie voor
(de gevolgen van) het verlies van de arbeidsplaats en eventueel verwijtbaar
gedrag van de werkgever. De verplichte billijke vergoeding bij een concurrentiebeding
dient ter compensatie van de beperking die de werknemer gedurende een bepaalde
periode na het einde van het dienstverband in acht moet nemen. Om die reden
is in de memorie van antwoord aangegeven dat in ieder geval de duur van de
beperking, de omvang van de beperking van de arbeidskeuze en de hoogte van
het bij de functie behorende salaris, voor partijen elementen vormen die voor
de onderlinge vaststelling van de vergoeding van belang zijn. Hierbij gaat
het dus niet om de vraag welke schade een werknemer daadwerkelijk lijdt en
kan er dan ook niet gesproken worden over een (gefixeerde) schadevergoeding.
Indien een werknemer na het einde van het dienstverband met pensioen gaat,
zal in de regel de werkgever aan hem te kennen geven geen beroep te zullen
doen op het beding.De leden van de CDA en VVD-fractie vragen uiteen te zetten waarom het
risico van toename van procedures over de billijke vergoeding en nietigheid
niet groot is.De leden van de VVD-fractie vragen in dit verband op welk moment de vergoeding
billijk moet zijn; op het moment van de afspraak of op het moment van daadwerkelijke
betaling. Zij menen dat door verloop van tijd het aantal procedures juist
zal toenemen, nu de rechter moet vaststellen dat een vergoeding niet langer
billijk is.Het is naar het oordeel van de regering in het belang van werkgever en
werknemer dat er deugdelijke en duidelijke afspraken worden gemaakt over de
inhoud van het concurrentiebeding. Dit geeft immers beide partijen duidelijkheid
en rechtszekerheid. Het belang van partijen is er in eerste instantie op gericht
om een voor hen acceptabele arbeidsovereenkomst tot stand te brengen, waarin
naast andere zaken ook afspraken over een concurrentiebeding kunnen worden
opgenomen. Evenals over die andere arbeidsvoorwaarden zal naar mag worden
aangenomen ook over het specifieke onderdeel «concurrentiebeding»
op constructieve wijze worden onderhandeld.Door louter verloop van tijd behoeven deze afspraken nog niet –
zoals de leden van de VVD-fractie veronderstellen – aanleiding te geven
tot conflicten c.q. juridische procedures. Daarvoor zullen andere bijkomstige
omstandigheden aan de orde moeten zijn.In dit verband zij nog opgemerkt dat de nieuwe vereisten inzake de beschrijving
van het geografisch en functioneel bereik van het beding met zich brengen
dat dit beding niet statisch is maar regelmatig op zijn actualiteit getoetst
zal moeten worden.Zowel op het moment dat de afspraak wordt gemaakt als op het moment van betaling van de vergoeding dient deze billijk te zijn. Nietigheid
van het beding doet zich voor als partijen niet in redelijkheid tot de overeengekomen
vergoeding hebben kunnen komen bij de totstandkoming van het beding.Daarnaast kan zich de situatie voordoen dat de oorspronkelijk afgesproken
vergoeding niet langer meer billijk kan worden geoordeeld, bijvoorbeeld door
wijziging van de omstandigheden. De rechter kan de vergoeding dan wijzigen
op grond van artikel 7:653 lid 7 BW. Het concurrentiebeding als zodanig blijft
in die situatie in stand. Er moeten mitsdien 2 situaties onderscheiden worden.
De vergoeding is van meet af aan niet billijk. Dit zal moeten worden beoordeeld
aan de hand van de omstandigheden op het tijdstip dat het beding werd afgesproken.
In dat geval is het beding nietig.Een tweede situatie doet zich voor als op een later moment moet worden
geconstateerd dat de overeengekomen vergoeding aanvankelijk billijk was maar
dat niet meer is door bijv. gewijzigde omstandigheden. Dan kan de rechter
het bedrag wijzigen. Overigens kunnen ook partijen in die omstandigheden ook
zelf tot andere afspraken komen over het nieuwe vergoedingsbedrag.De leden van de GroenLinks-fractie vragen zich af of ze goed begrijpen
dat het kabinet ten aanzien van de verhouding tussen de billijke vergoeding
en het bepaalde in artikel 16 lid 3 WW nu feitelijk, anders dan in de plenaire
behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer, niet uit zijn op wijziging
van het (UWV-)beleid.De leden van de fractie van GroenLinks veronderstellen dat het UWV een
beleid voert om vergoedingen in verband met een concurrentiebeding niet aan
te merken als inkomsten waarop de werknemer recht heeft in verband met de
beëindiging van de dienstbetrekking, als bedoeld in artikel 16, derde
lid van de WW. Van een dergelijk UWV-beleid is geen sprake. Op dit moment
hebben WW-gerechtigden slechts zelden recht op zo'n vergoeding. Als dat wel
het geval is, is er doorgaans ook een ontbindingsvergoeding toegekend waarmee
de fictieve opzegtermijn volledig kan worden afgedekt. De vraag of een vergoeding
in verband net een concurrentiebeding onder het bereik van artikel 16, derde
lid, van de WW valt, komt daarom thans om praktische redenen niet aan de orde.
Maar mocht die vraag wel aan de orde komen, dan wordt ook op deze vergoeding
artikel 16 derde lid, van de WW toegepast.Rechtsgrond billijke vergoedingDe leden van de PvdA-fractie vragen wat moet worden verstaan onder de
term «looptijd van het beding». Is dit de periode na de verbreking
van de arbeidsovereenkomst? Of loopt een beding feitelijk vanaf het moment
van ondertekening en hangt het aldus als belemmering boven zijn mogelijkheden
om elders tot positieverbetering te komen? Zo dit laatste niet bedoeld wordt,
wat is daarvan dan de rechtvaardiging, zo vragen deze leden.Zoals de leden van de PvdA-fractie aangeven, loopt een concurrentiebeding
feitelijk vanaf het tijdstip van totstandkoming; de werknemer moet immers
het beding in acht nemen als hij naar een andere baan gaat zoeken.De «looptijd van het beding» eindigt op het moment dat de
in het beding vastgestelde duur van de beperking, die op grond van artikel
7:653 lid 4 maximaal een jaar mag bedragen, is verstreken. Deze termijn wordt
gerekend vanaf het einde van de arbeidsovereenkomst. Vanaf dat moment kan
de werkgever daadwerkelijk een beroep doen op het beding. Gedurende die periode
van beperking is de werkgever ingevolge het eerste lid van artikel 653 een
billijke vergoeding verschuldigd. De omstandigheid dat het beding na het einde
van de arbeidsovereenkomst een beperkte geldigheidsduur heeft,
laat onverlet dat de werknemer het beding ook in acht moet nemen vóór
het einde van de arbeidsovereenkomst. Dat wil zeggen dat hij bij het zoeken
naar een andere baan, terwijl hij nog werkzaam is bij de werkgever met wie
hij het beding is overeengekomen, het beding in acht moet nemen. Dat is inherent
aan de aard van het beding, dat de werknemer immers beperkt in zijn bevoegdheid
om na het einde van de arbeidsovereenkomst op zekere wijze werkzaam te zijn.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering tevens de oorspronkelijke
doelstelling van het wetsvoorstel, om de balans meer te laten uitslaan in
de richting van de door het beding belemmerde werknemer, hierbij te betrekken.
Wordt naar het oordeel van de regering de doelstelling met het voorliggende
wetsvoorstel gehaald, zo vragen deze leden.In het voorleggende wetsvoorstel worden nieuwe voorwaarden gesteld aan
de geldigheid van een concurrentiebeding teneinde de rechtszekerheid te bevorderen,
een beter evenwicht tot stand te brengen tussen de belangen van werkgever
en werknemer en een onnodig beroep op het concurrentiebeding tegen te gaan.De vereisten ten aanzien van de beschrijving van het functioneel en geografisch
bereik van het beding en de beperkte maximale geldigheidsduur bevorderen de
duidelijkheid en de rechtszekerheid. De werknemer weet waar hij aan toe is.
Naar verwachting zal dit leiden tot minder rechterlijke procedures en worden
werknemers minder belemmerd in de arbeidsmarktmogelijkheden. Ook het feit
dat er bij een concurrentiebeding compensatie moet worden geboden aan de werknemer
in de vorm van een billijke vergoeding, maakt dat een werkgever zorgvuldiger
zal beoordelen of hij een beding echt nodig heeft en vaker zal afzien van
een concurrentiebeding. Het gevolg zal zijn dat minder werknemers worden belemmerd
in hun arbeidskeuze. Naar het oordeel van de regering zal dit alles leiden
tot een substantiële vermindering van het aantal concurrentiebedingen
en daar waar wel een concurrentiebeding noodzakelijk is zullen de wettelijke
vereisten leiden tot duidelijke en in de tijd begrensde beperkingen in de
arbeidskeuze. De huidige praktijk van ruim en vaag geformuleerde bedingen
wordt daarmee gewijzigd.Afzien van vergoeding en onbillijke benadelingDe leden van de PvdA-fractie willen weten of bij het opleggen van een
concurrentiebeding en het vervolgens weer intrekken ervan door de werkgever
bij opzegging niet evenzeer, bijzondere omstandigheden daargelaten, sprake
is van een onbillijke benadeling, wanneer de werknemer na ontslag uit een
langdurig dienstverband en na een last minute bevrijding van het concurrentiebeding
ondanks gerede inspanningen en een geheel open arbeidsmarkt werkloos blijft.Bij opzegging door de werkgever dient ervan te worden uitgegaan, dat daaraan
een geldige reden ten grondslag ligt. In een dergelijke situatie is het toegestaan
dat de werkgever bij gelegenheid van deze opzegging kenbaar maakt geen beroep
te zullen doen op het concurrentiebeding. In beginsel wordt een werknemer
daardoor niet benadeeld. Integendeel, hij kan zich in die situatie vrijelijk
op de arbeidsmarkt bewegen bij het zoeken naar een andere baan. Dit neemt
niet weg dat dit bijvoorbeeld anders kan zijn, indien de werknemer vlak daarvoor
met inachtneming van het concurrentiebeding een andere baan heeft aanvaard.
In een dergelijke situatie is het mogelijk, dat hij door het vervallen van
de vergoedingsplicht wordt benadeeld. In de door de leden van de PvdA-fractie
geschetste situatie is de werkloosheid als zodanig echter niet het gevolg
van het concurrentiebeding. Gevolgen vergoeding voor werkgeverDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering het met hen eens is,
dat bij problemen met de continuïteit van het bedrijf als gevolg van
het betalen van een vergoeding de rechter dit mag betrekken bij de beoordeling
van de vergoeding. Dat klemt temeer, indien het om meerdere werknemers, vaak
sleutelfiguren, gaat, aldus deze leden.Het voorstel voorziet erin, dat de rechter de vergoeding kan wijzigen
indien hem dit met het oog op de omstandigheden van het geval billijk voorkomt.
Daarvan zou in de geschetste situatie sprake kunnen zijn. Wel dient te worden
beseft, dat het de werkgever is die bepaalt óf er een beding nodig
is en die zijn instemming verleent aan de hoogte van de vergoeding.De regering gaat er voorts vanuit, dat doorgaans de kosten als gevolg
van het betalen van een vergoeding niet zodanig hoog zullen zijn dat daardoor
de continuïteit van een bedrijf in gevaar wordt gebracht.De leden van de VVD-fractie verwijzen naar de situatie dat een werknemer
in een geheel andere branche werkzaamheden is gaan verrichten, en de vergoedingsplichtige
werkgever zich niet gehouden acht dit te betalen en dit bij de rechter aanhangig
maakt.De bewijslast drukt dan – aldus deze leden – onevenredig zwaar
op de werkgever omdat hij moeilijk kan aantonen dat de werknemer van bepaalde
mogelijkheden in dezelfde branche heeft afgezien. Het leggen van de bewijslast
bij de werkgever past niet in de doelstelling van de wet van een betere balans
tussen de belangen van werkgever en werknemer.In het door de leden van de VVD-fractie geschetste geval heeft de werknemer
zich gehouden aan het beding. In een andere branche heeft hij, conform het
beding, werk gevonden. De werkgever is dan de afgesproken billijke vergoeding
verschuldigd. Verlagen van deze vergoeding is in dat geval alleen mogelijk
indien dit de rechter op grond van de omstandigheden van het geval billijk
voorkomt. Het is in dat geval ook aan de werkgever om de omstandigheden op
grond waarvan hij meent dat verlaging billijk is, aannemelijk te maken. Dit
is een uitvloeisel van de algemene regels van het bewijsrecht.Overigens zal ook als er sprake is van bepaalde mogelijkheden in dezelfde
branche het concurrentiebeding in acht genomen moeten worden. De werknemer
is evenwel vrij om de baan te kiezen die voldoet aan de vereisten van het
beding. Het beding verplicht hem niet om eerst uit te zien naar functies in
dezelfde branche die wel voldoen aan het beding.De leden van de VVD-fractie stellen de situatie aan de orde dat een werknemer
met inachtneming van het beding een nieuwe baan vindt en de werkgever voor
de opzegging door de werknemer meedeelt dat hij geen beroep zal doen op het
beding. In dat geval kan de rechter beoordelen of de werkgever nog een vergoeding
verschuldigd is. Het beding is vervallen maar er is toch een vergoeding verschuldigd.
Deze leden vragen of dit de bedoeling is.Zoals hiervoor opgemerkt, is onderdeel b van artikel 653 lid 3 een uitvloeisel
van het aannemen van amendement stuk nr. 26. In de toelichting bij dit amendement
wordt overwogen dat de vergoeding verschuldigd blijft als de werknemer onbillijk
zou worden benadeeld door het vervallen van de vergoedingsplicht. Hiervan
kan sprake zijn – aldus de toelichting – in de situatie dat de
werkgever niet op de hoogte was van het feit dat de werknemer inmiddels met
inachtneming van het beding een andere baan heeft gevonden tegen een lager
salaris. Deze regel beperkt zich tot de in de onderdelen b en d beschreven
situaties. Op grond van de hiervoor weergegeven passage uit de toelichting
bij het amendement mag worden afgeleid dat het door de leden van de VVD-fractie
geschetste resultaat door dit amendement beoogd is. Functioneel bereikDe leden van de CDA-fractie vragen of niet alleen de verboden werkzaamheden
moeten worden omschreven maar alle direct na de aanvang te verrichten werkzaamheden.
Ook vragen zij of alleen de direct na aanvang daadwerkelijk te verrichten
werkzaamheden mogen worden omschreven. Wat is de situatie als bij het aangaan
van de arbeidsrelatie is voorzien dat de werkzaamheden zich zullen uitbreiden.
Zij wezen erop dat de wetstekst niet uitsluit dat ook toekomstig te verrichten
werkzaamheden, zelfs in een geheel andere functie, in het beding worden vermeld.Het gaat bij de beschrijving van het functioneel bereik om een nauwkeurige
omschrijving van de werkzaamheden die niet elders mogen worden verrichten.
De omschrijving van het functioneel bereik heeft dus – anders dan de
CDA-fractie veronderstelt – geen betrekking op alle na aanvang van de
arbeidsrelatie te verrichten werkzaamheden. Het gaat dus alleen om een beschrijving
van de werkzaamheden die onder het beding vallen.In beginsel geldt het beding niet automatisch voor nieuwe werkzaamheden.
Het is evenwel denkbaar – zoals de leden van de CDA-fractie aangeven –
dat bij het begin van de arbeidsovereenkomst al rekening wordt gehouden met
en afspraken worden gemaakt over andere werkzaamheden die de werknemer in
de loop van de tijd zal gaan verrichten. Het is dan ook voorstelbaar dat daarmee
ook rekening wordt gehouden bij de beschrijving van de inhoud van het concurrentiebeding.In dat geval is dus de toekomstige functiewijziging al bekend bij het
aangaan van de arbeidsrelatie en is de beschrijving van het concurrentiebeding
daarop afgestemd.Deze situatie dient onderscheiden te worden van het geval dat een functiewijziging
na verloop van tijd zich voordoet zonder dat dat voorzien was bij het aangaan
van de arbeidsrelatie.De leden van de CDA-fractie willen weten wat de regering verstaat onder
een «geringe wijziging» en of dat een wijziging is die niet een
ingrijpende wijziging is waardoor het beding zwaarder gaat drukken. Wat indien
door een opeenvolging van kleinere wijzigingen, achteraf op enig moment in
die opeenvolging sprake zou zijn van een ingrijpende wijziging; moet dan worden
beoordeeld of het beding op dát moment zwaarder is gaan drukken of
moet dat worden beoordeeld aan de hand van de situatie bij het einde van het
dienstverband?De leden van de VVD-fractie willen weten hoe de huidige jurisprudentie
(de Brabant/Van Uffelen-leer, HR 9 maart 1979, NJ 1979, 467) zich verhoudt
tot het standpunt van het kabinet inzake «naarmate meer en meer wijzigingen»,
of dit criterium voldoende is om te oordelen dat een nieuw beding moet worden
aangegaan en of de regering denkt hiermee de rechtszekerheid te bevorderen.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering nog eens uiteen te zetten
of het wetsvoorstel hier nu een andere norm beoogt te stellen dan in het verleden
door de rechter is ontwikkeld, bijvoorbeeld in het nadien meermalen bevestigde
arrest Brabant/Van Uffelen (NJ 1979/467). En zo ja, waar de wijziging dan
in zit.Bij een geringe wijziging van de functie wordt de werkgever niet verplicht
het concurrentiebeding aan te passen. Daarvan was ook geen sprake in het arrest
in het door de leden van de fracties van de VVD en PvdA aangehaalde arrrest
Brabant/Van Uffelen. In dit arrest wordt gesproken over een werknemer die
als assistent-makelaar een concurrentiebeding had ondertekend en die na zijn
beëdiging als makelaar werd benoemd tot statutair directeur van een BV.
De Hoge Raad verklaarde, dat de wet voor het aangaan van een concurrentiebeding
strengere voorwaarden heeft gesteld dan voor het aangaan van een arbeidsovereenkomst
in het algemeen en dat deze strengere voorwaarden ook dienen te gelden indien
de wijziging in de arbeidsverhouding van zo ingrijpende aard is, dat het concurrentiebeding zwaarder gaat drukken. Volgens de Hoge Raad had
in deze situatie dus een nieuw concurrentiebeding overeengekomen moeten worden.In het onderhavige wetsvoorstel moet de werkgever de verboden werkzaamheden
nauwkeurig en concreet omschrijven. Deze werkzaamheden dienen gerelateerd
te zijn aan de met de werknemer overeengekomen functie. Bij wijziging van
de werkzaamheden zal moeten worden nagegaan of de functionele omschrijving
in het beding nog wel toereikend is. Zo niet dan zal het beding moeten worden
aangepast aan de nieuwe situatie. Dit zal dienen te gebeuren met de instemming
van de betrokken werknemer.De verplichte omschrijving van het functioneel bereik leidt er mitsdien
toe dat bij (ingrijpende) wijziging van de werkzaamheden zal moeten worden
nagegaan of deze omschrijving moet worden geactualiseerd. Dit geldt –
en hierin verschilt het onderhavige wetsvoorstel van het arrest Brabant/van
Uffelen – ongeacht de vraag of het beding ook zwaarder is gaan drukken.Daar waar regelmatig geringe functiewijzigingen worden afgesproken, kan
er op enig moment sprake zijn van een geheel van wijzigingen dat tezamen als
een wezenlijke wijziging moet worden beschouwd. Is dat het geval, dan dient
het concurrentiebeding in overeenstemming te worden gebracht met de veranderde
functie. Vandaar dat een werkgever er goed aan doet om bij functiewijzigingen
na te gaan of er aanleiding is het functioneel bereik aan te passen. Wachten
tot het einde van het dienstverband is dus niet verstandig, omdat dan wellicht
geconstateerd moet worden dat het beding inmiddels nietig is.BewijslastverdelingDe leden van de CDA-fractie zijn er niet van overtuigd dat het billijk
is, de werkgever te belasten met het bewijs dat de werknemer binnen de branche
van de werkgever zonder moeite een vergelijkbare baan had kunnen vinden, teneinde
uit zijn vergoedingsplicht te worden ontslagen. Het is immers de werknemer
die kan aantonen binnen de branche van de werkgever te hebben gezocht en belemmerd
te zijn door het beding. Is het uitgesloten dat – indien de werkgever
de bedoelde stelling opwerpt en de werknemer deze slechts in algemene bewoordingen
bestrijdt – deze met het bewijs van het tegendeel wordt belast, zo vragen
deze leden.Vooropgesteld moet worden dat het voor de verschuldigdheid van de vergoeding
niet relevant is of de werknemer binnen de branche van zijn oude werkgever
een vergelijkbare baan had kunnen vinden. Relevant is alleen of de werknemer
zich houdt aan het beding. Gedurende de looptijd van het beding moet de werknemer
de geografische en functionele reikwijdte van het beding in acht nemen. De
werknemer heeft ook niet de verplichting om aannemelijk te maken dat hij eerst
heeft gezocht naar een baan binnen de branche van zijn ex-werkgever en dat
hij daarbij daadwerkelijk belemmerd is door het beding. Dat is ook geen voorwaarde
voor de verschuldigdheid van de vergoeding. De vergoeding blijft verschuldigd
ongeacht in welke branche de werknemer een baan heeft gevonden met inachtneming
van het beding.Voorwaardelijk ontslagDe CDA-fractie schetst de situatie dat een werkgever tijdig de werknemer
laat weten hem uit het beding te ontslaan en de werknemer instemt met het
vervallen van de vergoeding. In de visie van deze leden zou het ontslag uit
het beding voorwaardelijk zijn omdat het weer herleeft bij indiensttreding
bij een concurrent.In het door de leden van de CDA-fractie geschetste geval is van een «voorwaardelijk
ontslag» uit het beding geen sprake omdat de werknemer verplicht
is om bij de keuze van een andere werkgever rekening te houden met het beding.De mogelijkheid van misbruik is naar het oordeel van de regering niet
aanwezig. Het is immers de werkgever die na de opzegging door de werknemer
de beslissing heeft genomen om af te zien van beroep op het beding. Hij zal
daarvoor goede redenen hebben. Vervolgens heeft de werknemer ingestemd met
het vervallen van de vergoedingsplicht. De werkgever zal in een dergelijke
situatie altijd rekening moeten houden met de mogelijkheid dat de nieuwe arbeidsrelatie
van de ex-werknemer wordt verbroken en dat deze na het vervallen van het beding
vrijelijk een nieuwe werkkring kan zoeken.Relatiebeding: inhoud en overgangsrechtDe leden van de PvdA-fractie vragen of het antwoord op de vraag van de
leden van de GroenLinks-fractie niet had moeten luiden dat vraagstukken van
overgangsrecht relevant zijn voor het concurrentiebeding zelf maar niet voor
het daarvan afgescheiden beding in lid 8, nu het wetsvoorstel geen wijziging
beoogt te brengen in de voor dat beding geldende regels.De vraag van de GroenLinks-fractie hield in of de bepalingen van het huidige
artikel 7:653 BW, met name de leden 3 en 4, van toepassing zullen blijven
op relatiebedingen die vóór de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
overeengekomen zijn of worden. Deze vraag houdt een verwijzing in naar het
overgangsrecht (art. 213 OnBW) en wekt de indruk dat er voor relatiebedingen
die na het tijdstip van inwerkingtreding zijn tot stand gekomen andere regels
zouden gelden. Daarvan is geen sprake. Relatiebedingen vallen niet onder de
regeling van het concurrentiebeding, ongeacht of zij voor of na het tijdstip
van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zijn tot stand gekomen.Naar de mening van de regering beoogt het door de leden van de PvdA-fractie
aangehaalde antwoord hetzelfde tot uitdrukking te brengen als thans de PvdA-fractie
aangeeft. Zoals in de memorie van antwoord is opgemerkt, is het overgangsrecht,
zoals geformuleerd in artikel 213 OnBW, niet van toepassing op relatiebedingen
die vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de wet tot stand
zijn gekomen.Het onderhavige wetsvoorstel beoogt alleen de huidige regeling inzake
het concurrentiebeding te wijzigen. Dit betekent dat ook het overgangsrecht
niet van toepassing is op relatiebedingen.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering de omvang en inhoud van
het beding waar lid 8 op ziet nog eens helder uiteen te zetten, bijvoorbeeld
onder verwijzing naar in deze relevante rechterlijke uitspraken.In het algemeen houdt een relatiebeding in dat het een werknemer niet
is toegestaan om gedurende een bepaalde periode na de beëindiging van
het dienstverband zakelijke betrekkingen te zoeken of te onderhouden met (bepaalde)
relaties van de werkgever. Het beding heeft een beperktere strekking dan een
concurrentiebeding. De inhoud en de omvang van een relatiebeding hangt af
van de formulering daarvan in het individuele geval. Gepubliceerde jurisprudentie,
waarbij op de inhoud en de omvang van het beding wordt ingegaan, is ons overigens
niet bekend.De leden van de VVD-fractie vragen hoe breed of hoe smal de werking van
het relatiebeding is. Gaat het om benaderen of onderhouden (lees: benaderen
en/of benaderd worden), zo vragen deze leden.In het door het amendement van de leden Jan de Vries en Weekers (stuk
nr. 24) ingevoegde achtste lid wordt het relatiebeding omschreven als een
beding tussen de werkgever en de werknemer waarbij deze laatste wordt verboden
om na het einde van de arbeidsovereenkomst de klanten van de werkgever te
benaderen. Gelet op de bewoordingen van deze bepaling gaat het om een activiteit
die uitgaat van de ex-werknemer. Tot hem is het beding ook gericht; niet op
de klanten van de ex-werkgever. De leden van de GroenLinks-fractie vragen
een reactie op de stelling dat een relatiebeding uitsluitend
bij schriftelijke arbeidsovereenkomst kan worden gesloten, omdat het voor
de werknemer van belang is dat hij zich realiseert waaraan hij is gebonden.De regering gaat niet zover dat het schriftelijkheidsvereiste wordt aangemerkt
als vormvereiste voor de rechtsgeldigheid van het relatiebeding. Dat is ook
niet het geval voor andere belangrijke bedingen zoals het geheimhoudingsbeding.
Dat neemt niet weg dat partijen er verstandig aan doen om dergelijke belangrijke
afspraken schriftelijk vast te leggen. Dat is ook in de praktijk het geval.
Gelet op de specifieke omstandigheden van de arbeidsrelatie die van belang
zullen zijn voor de inhoud van een relatiebeding, leent een C.A.O. zich niet
voor het maken van afspraken terzake.Hoogstens zouden algemene elementen van een relatiebeding, zoals een maximale
looptijd, in een C.A.O. aan de orde kunnen komen.De leden van de fractie van GroenLinks vinden het van belang dat de kantonrechter
in een ontbindingsprocedure bevoegd is te oordelen over de werking van een
relatiebeding. Het is wenselijk – aldus deze leden – dat de ontbindingsrechter
bevoegd is over beide bedingen te oordelen.Vooropgesteld moet worden dat de procedurele voorstellen terzake van de
toetsing van een concurrentiebeding in het kader van een ontbindingsprocedure
een uitzondering vormen op de hoofdregel van het burgerlijk procesrecht dat
procedures tot bepaling van een rechtsbetrekking tussen partijen in geschil,
waartoe ook een geding betreffende een concurrentiebeding gerekend moet worden,
moeten worden ingeleid met een dagvaarding.De verzoekschriftprocedure is daarvoor niet bedoeld. Voor het concurrentiebeding
is een uitzondering gemaakt, aangezien het, gelet op de materiële vereisten
die het wetsvoorstel stelt ten aanzien van dit beding, niet ondenkbaar is
dat reeds ten tijde van de beëindiging van de arbeidsverhouding zich
relevante vragen kunnen voordoen ten aanzien van (de geldigheid van) dit beding.
Zo kan de vraag aan de orde komen of het beding wel voldoet aan de formele
vereisten van artikel 653 lid 4. Ruimere toepassing van deze uitzondering
zou tot de situatie leiden dat ook andere aspecten van de arbeidsrelatie aan
de orde kunnen worden gesteld in een procedure die daarvoor zowel materieel
als formeel niet bedoeld is. Dit gaat het bestek van dit wetsvoorstel te buiten.
Wel zal de verhouding tussen de dagvaarding- en verzoekschriftprocedure nader
worden bezien in het kader van de fundamentele herbezinning op het burgerlijk
procesrecht.De leden van de CDA-fractie vragen of het niet mogen benaderen van klanten
in het kader van een relatiebeding uitsluitend moet worden uitgelegd als actief
handelen van de werknemer en wat dat betekent indien de nieuwe werkgever een
brochure uitbrengt aan o.a. klanten van de ex-werkgever en waarin de nieuwe
werknemer wordt voorgesteld als de contactpersoon voor producten of diensten
die deze ook voor de vroegere werkgever verkocht. Ook willen deze leden weten
of er dan sprake is van een overtreding door de werknemer dan wel een onrechtmatige
daad van de nieuwe werkgever of ook van de werknemer. Ten slotte willen de
leden van de CDA-fractie weten of een verbod op het benaderen van én
het onderhouden van enig (zakelijk) contact met
de klanten van de vroegere werkgever een niet toegelaten relatiebeding is
en toch een concurrentiebeding.Opgemerkt zij dat het handelen betrekking moet hebben op activiteiten
die de werknemer ontplooit. Het door de nieuwe werkgever toezenden van een
brochure aan klanten in een bepaalde regio, waaronder de voormalige klanten
van de nieuwe werknemer, waarbij deze wordt voorgesteld als contactpersoon,
kan dan ook niet worden beschouwd als inbreuk op het relatiebeding. Koppeling met procedure ex artikel 7:685 BWDe leden van de CDA-fractie vragen zich af of in een beslissing van de
kantonrechter de beslissingen over ontbinding van de arbeidsovereenkomst en
de beslissingen inzake het concurrentiebeding van elkaar te onderscheiden
zullen zijn. Zij vragen een reactie op basis van 3 casusposities.Het wetsvoorstel creëert de mogelijkheid om bij wege van een neven-
of tegenverzoek in een ontbindingsprocedure ex art. 7:685 BW ook het concurrentiebeding
aan de orde te stellen. Het verzoek betreffende het concurrentiebeding kan
op verschillende aspecten van dit beding betrekking hebben (en dus niet alleen
de billijke vergoeding).In afzonderlijke beslissingen zal de kantonrechter zijn oordeel over de
verschillende verzoeken kenbaar maken. De ontbindingsvergoeding en de in het
kader van het concurrentiebeding verschuldigde vergoeding hebben ieder een
eigen, zelfstandige grondslag en dienen mitsdien aan de hand van verschillende
criteria te worden vastgesteld. In de eerste door de CDA-fractie geschetste
casus (werknemer vraagt verhoging van de concurrentiebedingvergoeding en de
ontbinding wordt aan de werkgever verweten) zal dit laatste element zijn doorwerking
hebben in de ontbindingsvergoeding via de zogeheten C-factor uit de kantonrechtersformule.
Overigens zal indien de rechter de arbeidsovereenkomst ontbindt wegens een
dringende reden, veroorzaakt door de werkgever, het beding op grond van artikel
653 lid 5 onder b komen te vervallen.In de tweede casus, waarin de werknemer een dringende reden heeft veroorzaakt
voor de ontbinding van de arbeidsovereenkomst en deswege schadeplichtig is,
komt op grond van artikel 653 lid 3 onder a de vergoedingsplicht van de werkgever
te vervallen en kan terzake van de ontbinding geen vergoeding worden toegekend.In de derde casus waarin de kantonrechter het concurrentiebeding vernietigt
of beperkt, zal dit consequenties hebben voor de door betrokkenen afgesproken
billijke vergoeding (hij vervalt bij vernietiging of wordt aangepast aan de
beperking).De beslissing tot vernietiging c.q. aanpassing van het concurrentiebeding
op de grond dat de werknemer, in verhouding tot het te beschermen belang van
de werkgever, onbillijk wordt benadeeld, staat los van de beoordeling van
het verzoek om ontbinding en de in het kader daarvan eventueel vast te stellen
vergoeding.De rechter zal ten aanzien van de verschillende verzoeken moeten aangeven
hoe hij tot zijn beslissing is gekomen. Dit geldt zowel voor de toekenning
van een vergoeding van een bepaalde omvang of het achterwege laten daarvan
in het kader van het ontbindingsverzoek als het geheel of gedeeltelijk vernietigen
van het concurrentiebeding c.q. het wijzigen van de door partijen afgesproken
vergoeding.In de eerste casus is het niet uitgesloten dat de werkgever hoger beroep
aantekent tegen een eventuele verhoging van de uit hoofde van het concurrentiebeding
verschuldigde billijke vergoeding.Overgangsrecht en stilzwijgende verlenging contract bepaalde
tijdDe leden van de CDA- en VVD-fractie wijzen erop dat in jurisprudentie
en literatuur algemeen is aanvaard dat bij stilzwijgende verlenging van een
contract een concurrentiebeding ook wordt verlengd. Deze leden vragen of de
respecterende werking van artikel 213 Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek
ook geldt voor een contract voor bepaalde tijd dat na inwerkingtreding stilzwijgend
wordt verlengd.Artikel 213 van de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek heeft betrekking
op bedingen die vóór het tijdstip van inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel zijn gemaakt. Op dergelijke bedingen is het nieuwe artikel 653
niet van toepassing. Wordt na het tijdstip van inwerkingtreding van de wet een tijdelijk contract voortgezet in de zin van continuering van
de eerder overeengekomen afspraken dan is ook op deze «voortzetting»
het oude recht van toepassing.Art. 7:653De leden van de VVD-fractie vragen welk moment wordt bedoeld met het in
artikel 7:653 lid 3 genoemde «bij gelegenheid van de opzegging».Dit onderdeel is in het wetsvoorstel opgenomen door aanvaarding van het
gewijzigd amendement van de leden Weekers en Jan de Vries (Kamerstukken II,
28 167, 2004–2005, nr. 26). In de toelichting bij het amendement
wordt hierop niet nader ingegaan.Het betreft hier de situatie dat de werkgever opzegt (dit kan zowel schriftelijk
als mondeling gebeuren). In dat geval moet de werkgever daarvóór
of uiterlijk bij die gelegenheid aan de werknemer meedelen dat hij geen beroep
zal doen op het concurrentiebeding. Gelet op de bewoordingen van dit artikelonderdeel
dient naar het oordeel van de regering dit zo uitgelegd te worden dat deze
mededeling moet worden gedaan vóór of op zijn laatst tegelijk
met de (schriftelijke of mondelinge) opzegging. Wordt de mededeling gedaan
ná de opzegging maar wel op dezelfde dag, dan wordt naar het oordeel
van de regering niet voldaan aan het criterium «uiterlijk bij gelegenheid
van de opzegging». De opzegging door de werkgever is het laatste tijdstip
waarop hij kan kenbaar maken af te zien van het beding.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het niet aan de wetgever
is om de gewenste duidelijkheid te verschaffen over de vraag of de vergoeding
van artikel 7:653 BW valt onder artikel 16 WW (verrekening vergoeding). De
regering onderschrijft de opvatting van de leden van de fractie van de VVD
dat de wetgever tot taak heeft om duidelijke wetgeving tot stand te brengen.
De vraag van de fractie van GroenLinks had betrekking op de toepasselijkheid
van bestaande wetgeving (artikel 16, derde lid, van de WW) op de in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen vergoeding in verband met een concurrentiebeding. De
regering is van opvatting dat deze vergoeding kan worden aangemerkt als inkomsten
waarop de werknemer recht heeft in verband met de beëindiging van de
dienstbetrekking. Artikel 16, derde lid, van de WW is voldoende ruim geformuleerd
om hierover geen onduidelijkheid te laten bestaan.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A.J. de Geus XNoot1Is ter inzage gelegd op het Centraal Informatiepunt onder griffienr. 133524. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-28167-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl